યોગવાસિષ્ઠ · શ્લોક 6.121-2

એકવિંશત્યધિકશતતમઃ સર્ગઃ

મનુરુવાચ ।
યાવદ્વિષયભોગાશા જીવાખ્યા તાવદાત્મનઃ ।
અવિવેકેન સંપન્ના સાપ્યાશા હિ ન વસ્તુતઃ

વિવેકવશતો યાતા ક્ષયમાશા યદા તદા ।
આત્મા જીવત્વમુત્સૃજ્ય બ્રહ્મતામેત્યનામયઃ

ઊર્ધ્વાદધસ્તથાધસ્તાત્પુનરૂર્ધ્વં વ્રજંશ્ચિરમ્ ।
મા સંસારારઘટ્ટસ્ય ચિન્તારજ્જ્વાં ઘટીભવ

ઇદં મમાહમસ્યેતિ વ્યવહારઘનભ્રમમ્ ।
યે મોહાત્પરિસેવન્તે અધસ્તાદ્યાન્ત્યધઃ શઠાઃ

અસ્યાહમેષ મે સોઽયમહમેવં તુ યૈઃ કિલ ।
મોહો બુદ્ધ્યા પરિત્યક્ત ઊર્ધ્વાદૂર્ધ્વં પ્રયાન્તિ તે

સ્વપ્રકાશં સ્વમાત્માનમવલમ્બ્યાવિલમ્બિતમ્ ।
આસ્સ્વ સંપૂરિતાકાશં જગન્તિ નૃપ પશ્ય હે

યદૈવૈવં ચિતો રૂપં તતં બુદ્ધમખણ્ડિતમ્ ।
તદૈવ તીર્ણઃ સંસારઃ પરમેશ્વરતાં ગતઃ

બ્રહ્મેન્દ્રવિષ્ણુવરુણા યદ્યત્કર્તું સમુદ્યતાઃ ।
તદહં ચિદ્વપુઃ સર્વં કરોમીત્યેવ ભાવયેત્

યેષુ યેષુ યદા યદ્યદ્દર્શનેષુ નિગદ્યતે ।
સર્વમેવાઙ્ગ તત્સત્યં ચિદ્વિલાસો હ્યનઙ્કુશઃ

ચિન્માત્રત્વં પ્રયાતસ્ય તીર્ણમૃત્યોરચેતસઃ ।
યો ભવેત્પરમાનન્દઃ કેનાસાવુપમીયતે

નાપ્યશૂન્યં ન શૂન્યં ચ નાચિદ્રૂપં ન ચિન્મયમ્ ।
નાત્મરૂપં નાન્યરૂપં ભુવનં ભાવયન્ભવ

એતત્સ્વરૂપમાસાદ્ય પ્રકૃતિઃ પરિશામ્યતિ ।
ન દેશો મોક્ષનામાસ્તિ ન કાલો નેતરા સ્થિતિઃ

અહંકૃતેર્વિમોહસ્ય ક્ષયેણેયં વિલીયતે ।
પ્રકૃતિર્ભાવનાનામ્ની મોક્ષઃ સ્યાદેષ એવ સઃ

પ્રશાન્તશાસ્ત્રાર્થવિચારચાપલો
નિવૃત્તનાનારસકાવ્યકૌતુકઃ ।
નિરસ્તનિઃશેષવિકલ્પવિપ્લવઃ
સમઃ સુખં તિષ્ઠતિ શાશ્વતાત્મકઃ

ઇત્યાર્ષે શ્રીવાસિષ્ઠમહારામાયણે વા૦ દે૦ મો૦ નિર્વાણપ્રકરણે પૂ૦ ઇક્ષ્વાકુમનુસંવાદો નામૈકવિંશત્યધિકશતતમઃ સર્ગઃ