યોગવાસિષ્ઠ · અધ્યાય 6.121

એકવિંશત્યધિકશતતમઃ સર્ગઃ

શ્રીવસિષ્ઠ ઉવાચ ।
અથ તેષ્વર્ણવતટેષ્વેતે ભૂમૌ વિપશ્ચિતઃ ।
ઉપવિશ્યૈતદખિલં ચક્રૂ રાજ્યપ્રયોજનમ્

તદા તત્રૈવ તે વાસભૂમિં કૃત્વા યથાક્રમમ્ ।
તસ્થુર્મણ્ડલમર્યાદાં સ્થાપયામાસુરક્ષતામ્

અથ વર્ણયિતું શ્રીમાંસ્તત્પ્રતાપમિવાગમત્ ।
સંપ્રવિશ્ય સમુદ્રાન્તરન્યલોકાન્તરં રવિઃ

આયયૌ યામિનીશ્યામા મેઘલેખેવ તાનવમ્ ।
સંપાદિતાહર્વ્યાપારાસ્તસ્થુઃ સ્વશયનેષુ તે

આસમુદ્રં નદીવાહા ઇવ દૂરાદુપાગતાઃ ।
ઇદં સંપાદયામાસુર્વિસ્મયાકુલચેતસઃ

અહો નુ દૂરમધ્વાનં પ્રાપ્તા વયમયત્નતઃ ।
પ્રભાવાદ્દેવદેવસ્ય વહ્નેર્દિવ્યૈઃ સ્વવાહનૈઃ

કિયતી સ્યાત્પ્રવિસ્તીર્ણા દૃશ્યશ્રીરિયમાતતા ।
ઇતઃ સમુદ્રસ્તદનુ દ્વીપભૂરમ્બુધિઃ પ્રભુઃ

ઇતો દ્વીપં તતોઽમ્ભોધિઃ કિમન્તે સ્યાત્તતોઽપિ ચ ।
કિયતી કીદૃશી વા સ્યાન્માયેયં ચેત્યરૂપિણી

તત્પ્રાર્થયામહે દેવં હુતાશં તદ્વરાદિમાઃ ।
પ્રેક્ષામહે દિશઃ સર્વા આપર્યન્તમખેદિનઃ

ઇતિ સંચિન્ત્ય તે સર્વે યથાસ્થાનમવસ્થિતાઃ ।
સમમેવાહ્વયામાસુર્ભગવન્તં હુતાશનમ્

બભૂવ ભગવાનેષામથ દૃશ્યો હુતાશનઃ ।
આકારવાન્વરં પુત્રાઃ પ્રગૃહ્ણીતેત્યુવાચ હ

વિપશ્ચિત ઊચુઃ ।
પઞ્ચભૂતાત્મકસ્યાસ્ય દૃશ્યસ્યાન્તં સુરેશ્વર ।
દેહેન મન્ત્રદેહેન તદન્તે મનસાપિ ચ

યાવત્સંવેદનં યાવત્સંભવં યાવદાત્મકમ્ ।
પશ્યેમ ઇતિ નો દેવ દીયતામુત્તમો વરઃ

આસિદ્ધગમ્યમધ્વાનં પશ્યેમ વપુષા વયમ્ ।
તદન્તે મનસૈવાથ દૃશ્યં પશ્યેમ ભો પ્રભો

આસિદ્ધગમ્યમધ્વાનં મૃત્યુરસ્માકમસ્તુ મા ।
અધ્વન્યસંભવદ્દેહે મન એવ પ્રયાતુ નઃ

શ્રીવસિષ્ઠ ઉવાચ ।
અથૈવમસ્ત્વિતિ પ્રોચ્ય પાવકઃ સહસાગમત્ ।
ક્ષણાદૌર્વતયા યાતું સમુદ્ર ઇવ સત્વરઃ

અગ્નિર્જગામાથ સમાજગામ
નિશા વિલમ્બ્યાથ જગામ સાપિ ।
સમાજગામાપિ રવિર્જગામ
તેષાં ચ ધીરાર્ણવલઙ્ઘનેહા

ઇત્યાર્ષે શ્રીવાસિષ્ઠમહારામાયણે વાલ્મી૦ દે૦ મો૦ નિ૦ ઉ૦ અવિ૦ વિપ૦ વિપશ્ચિન્નિર્ણયો નામૈકવિંશત્યધિકશતતમઃ સર્ગઃ