યોગવાસિષ્ઠ · શ્લોક 6.117-2

સપ્તદશાધિકશતતમઃ સર્ગઃ

શ્રીવસિષ્ઠ ઉવાચ ।
ભવતામાદિપુરુષ ઇક્ષ્વાકુર્નામ ભૂપતિઃ ।
ઇક્ષ્વાકુવંશપ્રભવ યથા મુક્તસ્તથા શ્રૃણુ

ઇક્ષ્વાકુર્નામ ભૂપાલઃ સ્વરાજ્યં પરિપાલયન્ ।
કદાચિદેકાન્તગતો મનસા સમચિન્તયત્

જરામરણસંક્ષોભસુખદુઃખભ્રમસ્થિતેઃ ।
અસ્ય દૃશ્યપ્રપઞ્ચસ્ય કો હેતુઃ સ્યાદિતિ સ્વયમ્

જગતો ન વિવેદાસૌ કારણં ચિન્તયન્નપિ ।
અથૈકદા પૃચ્છદસૌ બ્રહ્મલોકાગતં મનુમ્

પૂજિતં સ્વસભાસંસ્થં ભગવન્તં પ્રજાપતિમ્ ।
ઇક્ષ્વાકુરુવાચ ।
માં યોજયતિ ધાર્ષ્ટ્યેન ભગવન્કરુણાનિધે

ભવત્પ્રસાદ એવાયં ભવન્તં પ્રષ્ટુમઞ્જસા ।
કુતઃ સર્ગોઽયમાયાતઃ સ્વરૂપં ચાસ્ય કીદૃશમ્

કિયદેતજ્જગત્કસ્ય કદા કેનેતિ કથ્યતે ।
અહં કથં ચ વિષમાદસ્માત્સંસૃતિવિભ્રમાત્

વિમુચ્યેય ઘનાસ્તીર્ણાજ્જાલાદિવ વિહંગમઃ ।
મનુરુવાચ ।
અહો નુ ચિરકાલેન વિવેકે સુવિકાસિનિ

વિતથાનર્થવિચ્છેત્તા સારઃ પ્રશ્નસ્ત્વયા કૃતઃ ।
યદિદં દૃશ્યતે કિંચિત્તન્નાસ્તિ નૃપ કિંચન

યથા ગન્ધર્વનગરં યથા વારિ મરુસ્થલે ।
યત્તુ નો દૃશ્યતે કિંચિત્તન્ન કિંચિદિવ સ્થિતમ્

મનઃષષ્ઠેન્દ્રિયાતીતં યત્સ્યાદપિ ન કિંચન ।
અવિનાશં તદસ્તીહ તત્સદાત્મેતિ કથ્યતે

ઇયં તુ સર્વદૃશ્યાઢ્યા રાજન્સર્ગપરંપરા ।
તસ્મિન્નેવ મહાદર્શે પ્રતિબિમ્બમુપાગતા

ભાઃ સ્વભાવસમુત્પન્ના બ્રહ્મસ્ફુરણશક્તયઃ ।
કાશ્ચિદ્બ્રહ્માણ્ડતાં યાન્તિ કાશ્ચિદ્ગચ્છન્તિ ભૂતતામ્ ॥
અન્યાસ્ત્વન્યત્વમાયાન્તિ ભવત્યેવં જગત્સ્થિતિઃ ।
ન બન્ધોઽસ્તિ ન મોક્ષોઽસ્તિ બ્રહ્મૈવાસ્તિ નિરામયમ્ ।
નૈકમસ્તિ ન ચ દ્વિત્વં સંવિત્સારં વિજૃમ્ભતે

એકં યથા સ્ફુરતિ વારિ તરઙ્ગભઙ્ગૈ-
રેવં પરિસ્ફુરતિ ચિન્ન ચ કિંચિદેવ ।
ત્વં બન્ધમોક્ષકલને પ્રવિમુચ્ય દૂરે
સ્વસ્થો ભવાઽભવભયોઽભયસાર એવ

ઇત્યાર્ષે શ્રીવાસિષ્ઠમહારામાયણે વાલ્મીકીયે દે૦ મો૦ નિર્વાણપ્રકરણે પૂ૦ ઇક્ષ્વાકુમનુસંવાદે સપ્તદશાધિકશતતમઃ સર્ગઃ