યોગવાસિષ્ઠ · અધ્યાય 5.32

દ્વાત્રિંશઃ સર્ગઃ

શ્રીવસિષ્ઠ ઉવાચ । ।
પ્રહ્રાદ ઇતિ સંચિન્ત્ય કૃત્વા નારાયણીં તનુમ્ ।
પુનઃ સંચિન્તયામાસ પૂજાર્થમસુરદ્વિષઃ

વપુષો વૈષ્ણવાદસ્માન્મા ભૂન્મૂર્તિઃ પરાવરા ।
અયં પ્રાણપ્રવાહેણ બહિર્વિષ્ણુઃ સ્થિતોઽપરઃ

વૈનતેયસમારૂઢઃ સ્ફુરચ્છક્તિચતુષ્ટયઃ ।
શઙ્ખચક્રગદાપાણિઃ શ્યામલાઙ્ગશ્ચતુર્ભુજઃ

ચન્દ્રાર્કનયનઃ શ્રીમાન્કાન્તનન્દકનન્દનઃ ।
પદ્મપાણિર્વિશાલાક્ષઃ શાર્ઙ્ગધન્વા મહાદ્યુતિઃ

તદેનં પૂજયામ્યાશુ પરિવારસમન્વિતમ્ ।
સપર્યયા મનોમય્યા સર્વસંભારરમ્યયા

તત એનં મહાદેવં પૂજયિષ્યામ્યહં પુનઃ ।
પૂજયા બાહ્યસંભોગમહત્યા બહુરત્નયા

પ્રહ્રાદ ઇતિ સંચિન્ત્ય સંભારભરભારિણા ।
મનસા પૂજયામાસ માધવં કમલાધવમ્

રત્નૌઘપાત્રપટલૈશ્ચન્દનાદિવિલેપનૈઃ ।
ધૂપૈર્દીપૈર્વિચિત્રૈશ્ચ નાનાવિભવભૂષણૈઃ

મન્દારમાલાવલનૈર્હેમાબ્જપટલોત્કરૈઃ ।
કલ્પવૃક્ષલતાગુચ્છૈ રત્નસ્તબકમણ્ડલૈઃ

પલ્લવૈર્દિવ્યવૃક્ષાણાં નાનાકુસુમદામભિઃ ।
કિંકિરાતૈર્બકૈઃ કુન્દૈશ્ચમ્પકૈરસિતોત્પલૈઃ

કહ્લારૈઃ કુમુદૈઃ કાશૈઃ ખર્જૂરૈશ્ચૂતકિંશુકૈઃ ।
અશોકૈર્મદનૈર્બિલ્વૈઃ કર્ણિકારૈઃ કિરાતકૈઃ

કદમ્બૈર્બકુલૈર્નિમ્બૈઃ સિન્દુવારૈઃ સયૂથકૈઃ ।
પારિભદ્રૈગુગ્ગુલીભિર્બિન્દુકૈઃ પુષ્પકોત્કરૈઃ

પ્રિયઙ્ગુપટલૈઃ પાટૈઃ પાટલૈર્ધાતુપાટલૈઃ ।
આમ્રૈરામ્રાતકૈર્ગવ્યૈર્હરીતકબિભીતકૈઃ

શાલતાલતમાલાનાં લતાકુસુમપલ્લવૈઃ ।
કોમલૈઃ કલિકાજાલૈઃ સહકારૈઃ સકુઙ્કુમૈઃ

કેતકૈઃ શતપત્રૈશ્ચ તથૈલામઞ્જરીગણૈઃ ।
સર્વસૌન્દર્યસંમાનૈઃ સ્વયમાત્માર્પણૈરપિ

હરિં પરમયા ભક્ત્યા જગદ્વિભવભવ્યયા ।
મનસા પૂજયામાસ પ્રહ્રાદોઽન્તઃપુરે પતિમ્

અથ દેવગૃહે તસ્મિન્બાહ્યાર્થૈઃ પરિપૂર્ણયા ।
પૂજયા પૂજયામાસ દાનવેશો જનાર્દનમ્

બહિર્દ્રવ્યૈરનેનૈવ ક્રમેણ પરમેશ્વરમ્ ।
પુનઃપુનઃ પૂજયિત્વા તુષ્ટિમાન્દાનવોઽભવત્

તતસ્તતઃ પ્રભૃત્યેવ પ્રહ્રાદઃ પરમેશ્વરમ્ ।
તથૈવ પ્રત્યહં ભક્ત્યા પૂજયામાસ પૂર્ણયા

અથ તસ્મિન્પુરે દૈત્યાસ્તતઃ પ્રભૃતિ વૈષ્ણવાઃ ।
સર્વ એવાભવન્ભવ્યા રાજા હ્યાચારકારણમ્

જગામ વાર્તા ગગનં દેવલોકમથારિહન્ ।
વિષ્ણોર્દ્વેષં પરિત્યજ્ય ભક્તા દૈત્યાઃ સ્થિતા ઇતિ

દેવા વિસ્મયમાજગ્મુઃ શક્રાદ્યાઃ સમરુદ્ગણાઃ ।
ગૃહીતા વૈષ્ણવી ભક્તિર્દૈત્યૈઃ કિમિતિ રાઘવ

ક્ષીરોદે ભોગિભોગસ્થં વિબુધા વિસ્મયાકુલાઃ ।
જગ્મુરમ્વરમુત્સૃજ્ય હરિમાહવશાલિનમ્

તત્રૈનં દૈત્યવૃત્તાન્તં કથયામાસુરસ્ય તે ।
પપ્રચ્છુશ્ચૈનમાસીનમપૂર્વાશ્ચર્યવિસ્મયમ્

વિબુધા ઊચુઃ ।
કિમેતદ્ભગવન્દૈત્યા વિરુદ્ધા યે સદૈવ તે ।
તે હિ તન્મયતાં યાતા માયેયમિતિ ભાવ્યતે

ક્વ કિલાત્યન્તદુર્વૃત્તા દાનવા દલિતાદ્રયઃ ।
ક્વ પાશ્ચાત્યમહાજન્મલભ્યા ભક્તિર્જનાર્દને

પ્રાકૃતો ગુણવાઞ્જાત ઇત્યેષા ભગવન્કથા ।
અકાલપુષ્પમાલેવ સુખાયોદ્વેજનાય ચ

નોપપન્નં હિ યદ્યત્ર તત્ર તન્ન વિરાજતે ।
મધ્યે કાચકલાપસ્ય મહામૂલ્યો મણિર્યથા

યો યો યાદૃગ્ગુણો જન્તુઃ સ તામેવૈતિ સંસ્થિતિમ્ ।
સદૃશેષ્વપ્યજેષુ શ્વા ન મધ્યે રમતે ક્વચિત્

ન તથા દુઃખયન્ત્યઙ્ગે મજ્જન્ત્યો વજ્રસૂચયઃ ।
વૈસાદૃશ્યેન સંબદ્ધા યથૈતા વસ્તુદૃષ્ટયઃ

યદ્યત્ર ક્રમસંપ્રાપ્તમુપપન્નમનિન્દિતમ્ ।
તદેવ રાજતે તત્ર જલેઽમ્ભોજં નતુ સ્થલે

ક્વાધમઃ પ્રાકૃતારમ્ભો હીનકર્મરતિઃ સદા ।
વરાકો દાનવો હીનજાતિર્ભક્તિઃ ક્વ વૈષ્ણવી

કમલિની પરુષોષરભૂગતા સુખયતીહ યથા ન દુરાશ્રયા ।
દિતિસુતોઽપિ હિ માધવભક્તિમાનિતિ કથા ન તથેશ સુખાય નઃ

ઇત્યાર્ષે શ્રીવાસિષ્ઠમહારામાયણે વાલ્મીકીયે દે૦ મોક્ષોપાયેષૂપશમપ્રકરણે વિબુધવાક્યં નામ દ્વાત્રિંશઃ સર્ગઃ