યોગવાસિષ્ઠ · અધ્યાય 5.25

પઞ્ચવિંશઃ સર્ગઃ

બલિરુવાચ ।
એતન્મે કથિતં પૂર્વં પિત્રા ચારુવિચારિણા ।
ઇદાનીં સંસ્મૃતં દિષ્ટ્યા સંપ્રબોધમહં ગતઃ

અદ્યેયં મમ સંજાતા ભોગાન્પ્રત્યરતિઃ સ્ફુટમ્ ।
દિષ્ટ્યા શમસુખં સ્વચ્છં વિશામ્યમૃતશીતલમ્

પુનરાપૂરયન્નાશાં પુનરપ્યાહરન્ધનમ્ ।
પુનરાવર્જયન્કાતાં ખિન્નોઽસ્મિ વિભવસ્થિતૌ

અહો નુ ખલુ રમ્યેયં શમભૂઃ શીતલાન્તરા ।
સર્વા એવ શમં યાન્તિ સુખદુઃખદૃશઃ શમે

શામ્યામિ પરિનિર્વામિ સુખમાસે શમે સ્થિતઃ ।
અયમન્તઃ પ્રહૃષ્યામિ ચન્દ્રબિમ્બ ઇવાર્પિતઃ

ઉત્તાણ્ડવન્મનોરંહઃપ્રોષિતોરુશરીરકમ્ ।
અનારતપરિક્ષોભં હા દુઃખં વિભવાર્જનમ્

અઙ્ગમઙ્ગેન સંપીડ્ય માંસં માંસેન ચ સ્ત્રિયઃ ।
પુરાહમભવં પ્રીતો યત્તન્મોહવિજૃમ્ભિતમ્

દૃષ્ટાન્તદૃષ્ટયો દૃષ્ટા ભુક્તં ભોક્તવ્યમક્ષતમ્ ।
આક્રાન્તમખિલં ભૂતં જાતં કિમિવ શોભનમ્

પુનસ્તાન્યેવ તાન્યેવ તત્રેહાન્યત્ર વાપિ ચ ।
ઇતશ્ચેતશ્ચ વસ્તૂનિ નાપૂર્વં નામ કિંચન

સર્વમેવ પરિત્યજ્ય પરિહૃત્ય ધિયા સ્વયમ્ ।
સ્વસ્થ એવાવતિષ્ઠેઽહં પૂર્ણાત્પૂર્ણ ઇવાત્મનિ

પાતાલે ભૂતલે સ્વર્ગે સ્ત્રિયો રત્નોપલાદયઃ ।
સારં તદપિ તુચ્છેન કાલેનાશુ નિગીર્યતે

એતાવન્તમહં કાલં ભૃશં બાલોઽભવં પુરા ।
યઃ કુર્વન્દ્વેષમમરૈસ્તુચ્છયા જગદિચ્છયા

મનોનિર્માણમાત્રેણ જગન્નામ્ના મહાધિના ।
ત્યક્તેનાનેનકોઽર્થઃ સ્યાત્કો નુ રાગોમહાત્મનઃ

કષ્ટં ચિરતરં કાલમનર્થોઽર્થધિયા મયા ।
અજ્ઞાનમદમત્તેન કાલેન સ્વેન સેવિતઃ

તરત્તરલતૃષ્ણેન કિમિવાસ્મિઞ્જગત્ત્રયમ્ ।
મયા ન કૃતમજ્ઞેન પશ્ચાત્તાપાભિવૃદ્ધયે

એતયા તદલં મેઽસ્તુ તુચ્છયા પૂર્વચિન્તયા ।
પૌરુષં યાતિ સાફલ્યં વર્તમાનચિકિત્સયા

અદ્યાપરિમિતાકારકારણૈકતયાત્મનિ ।
સર્વતઃ સુખમભ્યેતિ રસાયનમિવાર્ણવે

કોઽયં તાવદહં કિં સ્યાદાત્મેત્યાત્માવલોકનમ્ ।
પૃચ્છામ્યૌશનસં નાથં નૂનમજ્ઞાનશાન્તયે

સંચિન્તયામિ પરમેશ્વરમાશુ શુક્ર-
મુદ્યત્પ્રસાદમથ તેન ગિરોપદિષ્ટે ।
તિષ્ઠામ્યનન્તવિભવે સ્વયમાત્મનાત્મ-
ન્યક્ષીણમર્થમુપદેશગિરઃ ફલન્તિ

ઇત્યાર્ષે શ્રીવાસિષ્ઠમહારામાયણે વાલ્મીકીયે દે૦ મો૦ ઉપશમપ્રકરણે બલિચિન્તાસિદ્ધાન્તયોગોપદેશો નામ પઞ્ચવિંશઃ સર્ગઃ