યોગવાસિષ્ઠ · અધ્યાય 4.9

નવમઃ સર્ગઃ

શ્રીવસિષ્ઠ ઉવાચ ।
ઇતિ ચિન્તયતસ્તસ્ય શુક્રસ્ય પિતુરગ્રતઃ ।
જગામાતિતરાં કાલો બહુસંવત્સરાત્મકઃ

અથ કાલેન મહતા પવનાતપજર્જરઃ ।
કાયસ્તસ્ય પપાતોર્વ્યાં છિન્નમૂલ ઇવ દ્રુમઃ

મનસ્તુ ચઞ્ચલાભોગં તાસુ તાસુ દશાસુ ચ ।
બભ્રામાતિવિચિત્રાસુ વનરાજિષ્વિવૈણકઃ

ભ્રાન્તમુદ્ભ્રાન્તમભિતશ્ચક્રાર્પિતમિવાકુલમ્ ।
મનસ્તસ્ય વિશશ્રામ સમઙ્ગાસરિતસ્તટે

અનન્તવૃત્તાન્તઘનાં પેલવાં સુદૃઢામપિ ।
તાં સંસૃતિદશાં શુક્રો વિદેહોઽનુભવન્સ્થિતઃ

મન્દરાચલસાનુસ્થા સા તનુસ્તસ્ય ધીમતઃ ।
તાપપ્રસરસંશુષ્કા ચર્મશેષા બભૂવ હ

શરીરરન્ધ્રપ્રવહદ્વાતસીત્કારરૂપયા ।
ચેષ્ટા દુઃખક્ષયાનન્દાત્કાકલ્યેવ પ્રગાયતિ

મનોવરાકમવટે લુઠિતં ભવભૂમિષુ ।
હસતીવેતિ શુભ્રાભ્રસિતયા દન્તમાલયા

દર્શયન્તી જગચ્છૂન્યં વપુરક્ષ્ણોરકૃત્રિમમ્ ।
મુખારણ્યજરત્કૂપરૂપયા ગર્તશોભયા

તાપોપતપ્તા સંસિક્તા વર્ષાજલભરેણ સા ।
પ્રાગનુસ્મરણોલ્લાસમિવ વાષ્પં વિમુઞ્ચતિ

ચન્દ્રાનિલવિલાસેન લુલિતા વનભૂમિષુ ।
ધારાનિકરપાતેન વિનુન્ના જલદાગમે

પ્રાવૃણ્નિર્ઝરરૂપેણ પ્લુતા ગિરિનદીતટે ।
પાંશુના પવનોત્થેન દુષ્કૃતેનેવ રૂષિતા

શુષ્કકાષ્ઠવદાલોલા વાતેષુ કૃતખાકૃતિઃ ।
તારમારુતસીત્કારે વને તપ ઇવાસ્થિતા

વક્રા શુષ્કાન્ત્રતન્ત્રી ચ ભૂતભાઙ્કારકારિણી ।
અરણ્યલક્ષ્ભીર્બાલ્યેવ શૂન્યા ચર્મમયોદરી

રાગદ્વેષવિહીનત્વાત્તસ્ય પુણ્યાશ્રમસ્ય તુ ।
મહાતપસ્ત્વાચ્ચ ભૃગોર્ન ભુક્તા મૃગપક્ષિભિઃ

યમનિયમકૃશીકૃતાઙ્ગયષ્ટિ-
શ્ચરતિ તપઃ સ્મ ભૃગૂદ્વહસ્ય ચેતઃ ।
તનુરથ પવનાપનીતરક્તા
ચિરમલુઠન્મહતીષુ સા શિલાસુ

ઇત્યાર્ષે શ્રીવાસિષ્ઠમહારામાયણે વાલ્મીકીયે મોક્ષોપાયેષુ સ્થિતિપ્રકરણે ભા૦ ભાર્ગવકલેવરવર્ણનં નામ નવમઃ સર્ગઃ