વ્યાકરણમહાભાષ્ય · ભાગ 81100
(પ્_1,1.20.2) ક_ઇ,74.23-75.14 રો_ઇ,242-244 {5।32} સમાનશબ્દાનામ્ અપ્રતિષેધઃ .
(પ્_1,1.20.2) ક_ઇ,74.23-75.14 રો_ઇ,242-244 {6।32} અનર્થકઃ પ્રતિષેધઃ અપ્રતિષેધઃ .
(પ્_1,1.20.2) ક_ઇ,74.23-75.14 રો_ઇ,242-244 {7।32} ઘુસઞ્જ્ઞા કસ્માત્ ન ભવતિ .
(પ્_1,1.20.2) ક_ઇ,74.23-75.14 રો_ઇ,242-244 {8।32} અર્થવદ્ગ્રહણાત્ .
(પ્_1,1.20.2) ક_ઇ,74.23-75.14 રો_ઇ,242-244 {9।32} અર્થવતોઃ દાધોઃ ગ્રહણમ્ .
(પ્_1,1.20.2) ક_ઇ,74.23-75.14 રો_ઇ,242-244 {10।32} ન ચ એતૌ અર્થવન્તૌ .
(પ્_1,1.20.2) ક_ઇ,74.23-75.14 રો_ઇ,242-244 {11।32} અનુપસર્ગાત્ વા .
(પ્_1,1.20.2) ક_ઇ,74.23-75.14 રો_ઇ,242-244 {12।32} અથ વા યત્ક્રિયાયુક્તાસ્ પ્રાદયઃ તમ્ પ્રતિ ગત્યુપસર્ગસઞ્જ્ઞે ભવતઃ .
(પ્_1,1.20.2) ક_ઇ,74.23-75.14 રો_ઇ,242-244 {13।32} ન ચ એતૌ દાધૌ પ્રતિ ક્રિયાયોગઃ .
(પ્_1,1.20.2) ક_ઇ,74.23-75.14 રો_ઇ,242-244 {14।32} યદિ એવમ્ ઇહ અપિ તર્હિ ન પ્રાપ્નોતિ પ્રણિદાપયતિ પ્રણિધાપયતિ .
(પ્_1,1.20.2) ક_ઇ,74.23-75.14 રો_ઇ,242-244 {15।32} અત્ર અપિ ન એતૌ દાધૌ અર્થવન્તૌ ન અપિ એતૌ દાધૌ પ્રતિ ક્રિયાયોગઃ .
(પ્_1,1.20.2) ક_ઇ,74.23-75.14 રો_ઇ,242-244 {16।32} ન વા અર્થવતઃ હિ આગમઃ તદ્ગુણીભૂતઃ તદ્ગ્રહણેન ગૃહ્યતે યથા અન્યત્ર .
(પ્_1,1.20.2) ક_ઇ,74.23-75.14 રો_ઇ,242-244 {17।32} ન વા એષઃ દોષઃ .
(પ્_1,1.20.2) ક_ઇ,74.23-75.14 રો_ઇ,242-244 {18।32} કિમ્ કારણમ્ .
(પ્_1,1.20.2) ક_ઇ,74.23-75.14 રો_ઇ,242-244 {19।32} અર્થવતઃ આગમઃ તદ્ગુણીભૂતઃ અર્થવદ્ગ્રહણેન ગૃહ્યતે યથા અન્યત્ર .
(પ્_1,1.20.2) ક_ઇ,74.23-75.14 રો_ઇ,242-244 {20।32} તત્ યથા .
(પ્_1,1.20.2) ક_ઇ,74.23-75.14 રો_ઇ,242-244 {21।32} અન્યત્ર અપિ અર્થવતઃ આગમઃ અર્થવદ્ગ્રહણેન ગૃહ્યતે .
(પ્_1,1.20.2) ક_ઇ,74.23-75.14 રો_ઇ,242-244 {22।32} ક્વ અન્યત્ર .
(પ્_1,1.20.2) ક_ઇ,74.23-75.14 રો_ઇ,242-244 {23।32} લવિતા ચિકીર્ષિતા ઇતિ .
(પ્_1,1.20.2) ક_ઇ,74.23-75.14 રો_ઇ,242-244 {24।32} યુક્તમ્ પુનઃ યત્ નિત્યેષુ નામ શબ્દેષુ આગમશાસનમ્ સ્યાત્ ન નિત્યેષુ શબ્દેષુ કૂટસ્થૈઃ અવિચાલિભિઃ વર્ણૈઃ ભવિતવ્યમ્ અનપાયોપજનવિકારિભિઃ .
(પ્_1,1.20.2) ક_ઇ,74.23-75.14 રો_ઇ,242-244 {25।32} આગમઃ ચ નામ અપૂર્વઃ શબ્દોપજનઃ .
(પ્_1,1.20.2) ક_ઇ,74.23-75.14 રો_ઇ,242-244 {26।32} અથ યુક્તમ્ યત્ નિત્યેષુ શબ્દેષુ આદેશાઃ સ્યુઃ .
(પ્_1,1.20.2) ક_ઇ,74.23-75.14 રો_ઇ,242-244 {27।32} બાઢમ્ યુક્તમ્ .
(પ્_1,1.20.2) ક_ઇ,74.23-75.14 રો_ઇ,242-244 {28।32} શબ્દાન્તરૈઃ ઇહ ભવિતવ્યમ્ .
(પ્_1,1.20.2) ક_ઇ,74.23-75.14 રો_ઇ,242-244 {29।32} તત્ર શબ્દાન્તરાત્ શબ્દાન્તરસ્ય પ્રતિપત્તિઃ યુક્તા .
(પ્_1,1.20.2) ક_ઇ,74.23-75.14 રો_ઇ,242-244 {30।32} આદેશાઃ તર્હિ ઇમે ભવિષ્યન્તિ અનાગમકાનામ્ સાગમકાઃ .
(પ્_1,1.20.2) ક_ઇ,74.23-75.14 રો_ઇ,242-244 {31।32} તત્ કથમ્ .
(પ્_1,1.20.2) ક_ઇ,74.23-75.14 રો_ઇ,242-244 {32।32} સર્વે સર્વપદાદેશાઃ દાક્ષીપુત્રસ્ય પાણિનેઃ એકદેશવિકારે હિ નિત્યત્વમ્ ન ઉપપદ્યતે .
(પ્_1,1.20.3) ક_ઇ,75.15-23 રો_ઇ,245-246 {1।18} દીઙઃ પ્રતિષેધઃ સ્થાઘ્વોઃ ઇત્ત્વે .
(પ્_1,1.20.3) ક_ઇ,75.15-23 રો_ઇ,245-246 {2।18} દીઙઃ પ્રતિષેધઃ સ્થાઘ્વોઃ ઇત્ત્વે વક્તવ્યઃ .
(પ્_1,1.20.3) ક_ઇ,75.15-23 રો_ઇ,245-246 {3।18} ઉપાદાસ્ત અસ્ય સ્વરઃ શિક્ષકસ્ય ઇતિ .
(પ્_1,1.20.3) ક_ઇ,75.15-23 રો_ઇ,245-246 {4।18} મીનાતિમિનોતિ ઇતિ આત્ત્વે કૃતે સ્થાઘ્વોઃ ઇત્ ચ ઇતિ ઇત્ત્વમ્ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.20.3) ક_ઇ,75.15-23 રો_ઇ,245-246 {5।18} કુતઃ પુનઃ અયમ્ દોષઃ જાયતે .
(પ્_1,1.20.3) ક_ઇ,75.15-23 રો_ઇ,245-246 {6।18} કિમ્ પ્રકૃતિગ્રહણાત્ આહોસ્વિત્ રૂપગ્રહણાત્ .
(પ્_1,1.20.3) ક_ઇ,75.15-23 રો_ઇ,245-246 {7।18} રૂપગ્રહણાત્ ઇતિ આહ .
(પ્_1,1.20.3) ક_ઇ,75.15-23 રો_ઇ,245-246 {8।18} ઇહ ખલુ પ્રકૃતિગ્રહણાત્ દોષઃ જાયતે : ઉપદિદીષતે .
(પ્_1,1.20.3) ક_ઇ,75.15-23 રો_ઇ,245-246 {9।18} સનિ મીમાઘુરભલભ ઇતિ .
(પ્_1,1.20.3) ક_ઇ,75.15-23 રો_ઇ,245-246 {10।18} ન એષઃ દોષઃ .
(પ્_1,1.20.3) ક_ઇ,75.15-23 રો_ઇ,245-246 {11।18} દાપ્રકૃતિઃ ઇતિ ઉચ્યતે .
(પ્_1,1.20.3) ક_ઇ,75.15-23 રો_ઇ,245-246 {12।18} ન ચ ઇયમ્ દાપ્રકૃતિઃ .
(પ્_1,1.20.3) ક_ઇ,75.15-23 રો_ઇ,245-246 {13।18} આકારાન્તાનામ્ એજન્તાઃ પ્રકૃતયઃ એજન્તાનામ્ અપિ ઈકારાન્તાઃ .
(પ્_1,1.20.3) ક_ઇ,75.15-23 રો_ઇ,245-246 {14।18} ન ચ પ્રકૃતિપ્રકૃતિઃ પ્રકૃતિગ્રહણેન ગૃહ્યતે .
(પ્_1,1.20.3) ક_ઇ,75.15-23 રો_ઇ,245-246 {15।18} સઃ તર્હિ પ્રતિષેધઃ વક્તવ્યઃ .
(પ્_1,1.20.3) ક_ઇ,75.15-23 રો_ઇ,245-246 {16।18} ન વક્તવ્યઃ .
(પ્_1,1.20.3) ક_ઇ,75.15-23 રો_ઇ,245-246 {17।18} ઘુસઞ્જ્ઞા કસ્માત્ ન ભવતિ .
(પ્_1,1.20.3) ક_ઇ,75.15-23 રો_ઇ,245-246 {18।18} સન્નિપાતલક્ષણઃ વિધિઃ અનિમિત્તમ્ તદ્વિઘાતસ્ય ઇતિ એવમ્ ન ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {1।34} દાપ્પ્રતિષેધે ન દૈપિ અનેજન્તત્વાત્ .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {2।34} દાપ્પ્રતિષેધે દૈપિ પ્રતિષેધઃ ન પ્રાપ્નોતિ : અવદાતમ્ મુખમ્ .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {3।34} નનુ ચ આત્ત્વે કૃતે ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {4।34} તત્ હિ આત્ત્વમ્ ન પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {5।34} કિમ્ કારણમ્ .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {6।34} અનેજન્તત્વાત્ .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {7।34} સિદ્ધમ્ અનુબન્ધસ્ય અનેકાન્તત્વાત્ . સિદ્ધમ્ એતત્ .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {8।34} કથમ્ .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {9।34} અનુબન્ધસ્ય અનેકાન્તત્વાત્ .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {10।34} અનેકાન્તાઃ અનુબન્ધાઃ .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {11।34} પિત્પ્રતિષેધાત્ વા .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {12।34} અથ વા દાધાઃ ઘુ અપિત્ ઇતિ વક્ષ્યામિ .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {13।34} તત્ ચ અવશ્યમ્ વક્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {14।34} અદાપ્ ઇતિ હિ ઉચ્યમાને ઇહ અપિ પ્રસજ્યેત : પ્રણિદાપયતિ ઇતિ .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {15।34} શક્યમ્ તાવત્ અનેન અદાપ્ ઇતિ બ્રુવતા બાન્તસ્ય પ્રતિષેધઃ વિજ્ઞાતુમ્ .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {16।34} સૂત્રમ્ તર્હિ ભિદ્યતે .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {17।34} યથાન્યાસમ્ એવ અસ્તુ .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {18।34} નનુ ચ ઉક્તમ્ દપ્પ્રતિષેધે ન દૈપિ ઇતિ .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {19।34} પરિહૃતમ્ એતત્ સિદ્ધમ્ અનુબન્ધસ્ય અનેકાન્તત્વાત્ ઇતિ .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {20।34} અથ એકાન્તેષુ દોષઃ એવ .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {21।34} એકાન્તેષુ ચ ન દોષઃ .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {22।34} આત્ત્વે કૃતે ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {23।34} નનુ ચ ઉક્તમ્ તત્ હિ આત્ત્વમ્ ન પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {24।34} કિમ્ કારણમ્ .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {25।34} અનેજન્તત્વાત્ ઇતિ .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {26।34} પકારલોપે કૃતે ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {27।34} ન હિ અયમ્ તદા દાપ્ ભવતિ .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {28।34} ભૂતપૂર્વગત્યા ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {29।34} એતત્ ચ અત્ર યુક્તમ્ યત્ સર્વેષુ એવ સાનુબન્ધકગ્રહણેષુ ભૂતપૂર્વગતિઃ વિજ્ઞાયતે .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {30।34} અનૈમિત્તિકઃ હિ અનુબન્ધલોપઃ તાવતિ એવ ભવતિ .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {31।34} અથ વા આચાર્યપ્રવૃત્તિઃ જ્ઞાપયતિ ન અનુબન્ધકૃતમ્ અનેજન્તત્વમ્ ઇતિ યત્ અયમ્ ઉદીચામ્ માઙઃ વ્યતીહારે ઇતિ મેઙઃ સાનુબન્ધકસ્ય આત્ત્વભૂતસ્ય ગ્રહણમ્ કરોતિ .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {32।34} અથ વા દાપ્ એવ અયમ્ ન દૈપ્ અસ્તિ .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {33।34} કથમ્ અવદાયયતિ ઇતિ .
(પ્_1,1.20.4) ક_ઇ,75.24-76 .14 રો_ઇ,246-247 {34।34} શ્યન્ વિકરણઃ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {1।58} કિમર્થમ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {2।58} સતિ અન્યસ્મિન્ આદ્યન્તવદ્ભાવાત્ એકસ્મિન્ આદ્યન્તવદ્વચનમ્ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {3।58} સતિ અન્યસ્મિન્ યસ્માત્ પૂર્વમ્ ન અસ્તિ પરમ્ અસ્તિ સઃ આદિઃ ઇતિ ઉચ્યતે .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {4।58} સતિ અન્યસ્મિન્ યસ્માત્ પરમ્ ન અસ્તિ પૂર્વમ્ અસ્તિ સઃ અન્તઃ ઇતિ ઉચ્યતે .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {5।58} સતિ અન્યસ્મિન્ આદ્યન્તવદ્ભાવાત્ એતસ્માત્ કારણાત્ એકસ્મિન્ આદ્યન્તાપદિષ્ટાનિ કાર્યાણિ ન સિધ્યન્તિ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {6।58} ઇષ્યન્તે ચ સ્યુઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {7।58} તાનિ અન્તરેણ યત્નમ્ ન સિધ્યન્તિ ઇતિ એકસ્મિન્ આદ્યન્તવદ્વચનમ્ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {8।58} એવમર્થમ્ ઇદમ્ ઉચ્યતે .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {9।58} અસ્તિ પ્રયોજનમ્ એતત્ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {10।58} કિમ્ તર્હિ ઇતિ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {11।58} તત્ર વ્યપદેશિવદ્વચનમ્ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {12।58} તત્ર વ્યપદેશિવદ્ભાવઃ વક્તવ્યઃ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {13।58} વ્યપદેશિવત્ એકસ્મિન્ કાર્યમ્ ભવતિ ઇતિ વક્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {14।58} કિમ્ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {15।58} એકાચઃ દ્વે પ્રથમાર્થમ્ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {16।58} વક્ષ્યતિ એકાચઃ દ્વે પ્રથમસ્ય ઇતિ બહુવ્રીહિનિર્દેશઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {17।58} તસ્મિન્ ક્રિયમાણે ઇહ એવ : સ્યાત્ પપાચ પપાઠ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {18।58} ઇયાય , આર ઇતિ અત્ર ન સ્યાત્ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {19।58} વ્યપ્દેશિવત્ એકસ્મિન્ કાર્યમ્ ભવતિ ઇતિ અત્ર અપિ સિદ્ધમ્ ભવતિ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {20।58} ષત્વે ચ આદેશસમ્પ્રત્યયાર્થમ્ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {21।58} વક્ષ્યતિ આદેશપ્રત્યયયોઃ ઇતિ અવયવષષ્ઠી એવ ઇતિ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {22।58} એતસ્મિન્ ક્રિયમાણે ઇહ એવ સ્યાત્ : કરિષ્યતિ હરિષ્યતિ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {23।58} ઇહ ન સ્યાત્ : ઇન્દ્રઃ મા વક્ષત્ , સઃ દેવન્ યક્ષત્ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {24।58} વ્યપ્દેશિવત્ એકસ્મિન્ કાર્યમ્ ભવતિ ઇતિ અત્ર અપિ સિદ્ધમ્ ભવતિ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {25।58} સઃ તર્હિ વ્યપદેશિવદ્ભાવઃ વક્તવ્યઃ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {26।58} ન વક્તવ્યઃ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {27।58} અવચનાત્ લોકવિજ્ઞાનાત્ સિદ્ધમ્ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {28।58} અન્તરેણ એવ વચનમ્ લોકવિજ્ઞાનાત્ સિદ્ધમ્ એતત્ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {29।58} તત્ યથા : લોકે શાલાસમુદાયઃ ગ્રામઃ ઇતિ ઉચ્યતે .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {30।58} ભવતિ ચ એતત્ એકસ્મિન્ અપિ એકશાલઃ ગ્રામઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {31।58} વિષમઃ ઉપન્યાસઃ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {32।58} ગ્રામશબ્દઃ અયમ્ બહ્વર્થઃ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {33।58} અસ્તિ એવ શાલાસમુદાયે વર્તતે .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {34।58} તત્ યથા ગ્રામઃ દગ્ધઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {35।58} અસ્તિ વાટપરિક્ષેપે વર્તતે .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {36।58} તત્ યથા ગ્રામમ્ પ્રવિષ્ટઃ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {37।58} અસ્તિ મનુષ્યેષુ વર્તતે .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {38।58} તત્ યથા .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {39।58} ગ્રામઃ ગતઃ , ગ્રામઃ આગતઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {40।58} અસ્તિ સારણ્યકે સસીમકે સસ્થણ્ડિલકે વર્તતે .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {41।58} તત્ યથા ગ્રામઃ લબ્ધઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {42।58} તત્ યઃ સારણ્યકે સસીમકે સસ્થણ્ડિલકે વર્તતે તમ્ અભિસમીક્ષ્ય એતત્ પ્રયુજ્યતે : એકશાલઃ ગ્રામઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {43।58} યથા તર્હિ વર્ણસમુદાયઃ પદમ્ પદસમુદાયઃ ઋક્ ઋક્સમુદાયઃ સૂક્તમ્ ઇતિ ઉચ્યતે .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {44।58} ભવતિ ચ એતત્ એકસ્મિન્ અપિ એકવર્ણમ્ પદમ્ એકપદા ઋક્ એકર્ચમ્ સૂક્તમ્ ઇતિ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {45।58} અત્ર અપિ અર્થેન યુક્તઃ વ્યપદેશઃ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {46।58} પદમ્ નામ અર્થઃ સૂક્તમ્ નમ અર્થઃ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {47।58} યથા તર્હિ બહુષુ પુત્રેષુ એતત્ ઉપપન્નમ્ : ભવતિ અયમ્ મે જ્યેષ્ઠઃ અયમ્ એવ મે મધ્યમઃ અયમ્ એવ મે કનીયાન્ ઇતિ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {48।58} ભવતિ ચ એતત્ એકસ્મિન્ અપિ અયમ્ એવ મે જ્યેષ્ઠઃ અયમ્ મે મધ્યમઃ અયમ્ મે કનીયાન્ ઇતિ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {49।58} તથા અસૂતાયામ્ અસોષ્યમાણાયામ્ ચ ભવતિ પ્રથમગર્ભેણ હતા ઇતિ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {50।58} તથા અનેત્ય અનાજિગમિષુઃ આહ ઇદમ્ મે પ્રથમમ્ આગમનમ્ ઇતિ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {51।58} આદ્યન્તવદ્ભાવઃ ચ શક્યઃ અવક્તુમ્ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {52।58} કથમ્ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {53।58} અપૂર્વાનુત્તરલક્ષણત્વાત્ આદ્યન્તયોઃ સિદ્ધમ્ એકસ્મિન્ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {54।58} અપૂર્વલક્ષણઃ આદિઃ અનુત્તરલક્ષણઃ અન્તઃ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {55।58} એતત્ ચ એકસ્મિન્ અપિ ભવતિ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {56।58} અપૂર્વાનુત્તરલક્ષણત્વાત્ એતસ્માત્ કારણાત્ એકસ્મિન્ અપિ આદ્યન્તાપદિષ્ટનિ કાર્યાણિ ભવિષ્યન્તિ .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {57।58} ન અર્થઃ આદ્યન્તવદ્ભાવેન .
(પ્_1,1.21.1) ક_ઇ,76.16-78.2 રો_ઇ,247-252 {58।58} ગોનર્દીયઃ તુ આહ સત્યમ્ એતત્ સતિ તુ અન્યસ્મિન્ ઇતિ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {1।39} કાનિ પુનઃ અસ્ય યોગસ્ય પ્રયોજનાનિ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {2।39} આદિવત્ત્વે પ્રયોજનમ્ પ્રત્યયઞ્નિદાદ્યુદાત્તત્વે .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {3।39} પ્રત્યયસ્ય આદિઃ ઉદાત્તઃ ભવતિ ઇતિ ઇહ એવ સ્યાત્ : કર્તવ્યમ્ , તૈત્તિરીયઃ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {4।39} ઔપગવઃ , કાપટવઃ ઇતિ અત્ર ન સ્યાત્ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {5।39} ઞ્નિતિ આદિઃ નિત્યમ્ ઇતિ ઇહ એવ સ્યાત્ : અહિચુમ્બકાયનિઃ , અગ્નિવેશ્યઃ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {6।39} ગર્ગ્યઃ , કૃતિઃ ઇતિ અત્ર ન સ્યાત્ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {7।39} વલાદેઃ આર્ધધાતુકસ્ય ઇટ્ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {8।39} વલાદેઃ આર્ધધાતુકસ્ય ઇટ્ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {9।39} આર્ધધાતુકસ્ય ઇટ્ વલાદેઃ ઇહ એવ : સ્યાત્ કરિષ્યતિ હરિષ્યતિ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {10।39} જોષિષત્ , મનિદ્ષત્ ઇતિ અત્ર ન સ્યાત્ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {11।39} ય્ અસ્મિન્ વિધિઃ તદાદિત્વે .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {12।39} યસ્મિન્ વિધિઃ તદાદિત્વે પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {13।39} વક્ષ્યતિ યસ્મિન્ વિધિઃ તદાદૌ અલ્ગ્રહણે ઇતિ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {14।39} તસ્મિન્ ક્રિયમાણે અચિ શ્નુધાતુભ્રુવામ્ ય્વોઃ ઇયઙુવઙૌ ઇહ એવ સ્યાત્ : શ્રિયઃ , ભ્રુવઃ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {15।39} શ્રિયૌ ભ્રુવૌ ઇતિ અત્ર ન સ્યાત્ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {16।39} અજાદ્યાટ્ત્વે . અજાદ્યાટ્ત્વે પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {17।39} આટ્ અજાદીનામ્ ઇહ એવ સ્યાત્ : ઐહિષ્ટ , ઐક્ષિષ્ટ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {18।39} ઐત્ , અધ્યૈષ્ટ ઇતિ અત્ર ન સ્યાત્ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {19।39} અથ અન્તવત્ત્વે કાનિ પ્રયોજનાનિ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {20।39} અન્તવત્ દ્વિવચનાન્તપ્રગૃહ્યત્વે . અન્તવત્ દ્વિવચનાન્તપ્રગૃહ્યત્વે પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {21।39} ઈદૂદેત્ દ્વિવચનમ્ પ્રગૃહ્યમ્ ઇહ એવ સ્યાત્ : પચેતે* ઇતિ પચેથે* ઇતિ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {22।39} ખટ્વે* ઇતિ માલે* ઇતિ ઇતિ અત્ર ન સ્યાત્ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {23।39} મિત્ અચઃ અન્ત્યાત્ પરઃ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {24।39} મિત્ અચઃ અન્ત્યાત્ પરઃ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {25।39} ઇહ એવ સ્યાત્ : કુણ્ડાનિ વનાનિ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {26।39} તાનિ યાનિ ઇતિ અત્ર ન સ્યાત્ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {27।39} અચઃ અન્ત્યાદિ ટિ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {28।39} અચઃ અન્ત્યાદિ ટિ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {29।39} ટિતઃ આત્મનેપદાનામ્ ટેઃ એ ઇતિ ઇહ એવ સ્યાત્ : કુર્વાતે કુર્વાથે .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {30।39} કુરુતે કુર્વે ઇતિ અત્ર ન સ્યાત્ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {31।39} અલઃ અન્ત્યસ્ય .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {32।39} અલઃ અન્ત્યસ્ય પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {33।39} અતઃ દીર્ઘઃ યઞિ સુપિ ચ ઇહ એવ સ્યાત્ : ઘટાભ્યમ્ , પટાભ્યામ્ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {34।39} આભ્યામ્ ઇતિ અત્ર ન સ્યાત્ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {35।39} યેન વિદિઃ તદન્તત્વે .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {36।39} યેન વિદિઃ તદન્તત્વે પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {37।39} અચઃ યત્ ઇહ એવ સ્યાત્ : ચેયમ્ , જેયમ્ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {38।39} એયમ્ અધ્યેયમ્ ઇતિ અત્ર ન સ્યાત્ .
(પ્_1,1.21.2) ક_ઇ,78.3-79.10 રો_ઇ,252-254 {39।39} આદ્યન્તવત્ એકસ્મિન્ કાર્યમ્ ભવતિ ઇતિ અત્ર અપિ સિદ્ધમ્ ભવતિ .
(પ્_1,1.22) ક_ઇ,79.12-80.2 રો_ઇ,255-256 {1।26} ઘસઞ્જ્ઞાયામ્ નદીતરે પ્રતિષેધઃ .
(પ્_1,1.22) ક_ઇ,79.12-80.2 રો_ઇ,255-256 {2।26} ઘસઞ્જ્ઞાયામ્ નદીતરે પ્રતિષેધઃ વક્તવ્યઃ .
(પ્_1,1.22) ક_ઇ,79.12-80.2 રો_ઇ,255-256 {3।26} નદ્યાઃ તરઃ નદીતરઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.22) ક_ઇ,79.12-80.2 રો_ઇ,255-256 {4।26} ઘસઞ્જ્ઞાયામ્ નદીતરે અપ્રતિષેધઃ .
(પ્_1,1.22) ક_ઇ,79.12-80.2 રો_ઇ,255-256 {5।26} અનર્થકઃ પ્રતિષેધઃ અપ્રતિષેધઃ .
(પ્_1,1.22) ક_ઇ,79.12-80.2 રો_ઇ,255-256 {6।26} ઘસઞ્જ્ઞા કસ્માત્ ન ભવતિ .
(પ્_1,1.22) ક_ઇ,79.12-80.2 રો_ઇ,255-256 {7।26} તરબ્ગ્રહણમ્ હિ ઔપદેશિકમ્ .
(પ્_1,1.22) ક_ઇ,79.12-80.2 રો_ઇ,255-256 {8।26} ઔપદેશિકસ્ય તરપઃ ગ્રહણમ્ .
(પ્_1,1.22) ક_ઇ,79.12-80.2 રો_ઇ,255-256 {9।26} ન ચ એષઃ ઉપદેશે તરપ્શબ્દઃ .
(પ્_1,1.22) ક_ઇ,79.12-80.2 રો_ઇ,255-256 {10।26} કિમ્ વક્તવ્યમ્ એતત્ .
(પ્_1,1.22) ક_ઇ,79.12-80.2 રો_ઇ,255-256 {11।26} ન હિ .
(પ્_1,1.22) ક_ઇ,79.12-80.2 રો_ઇ,255-256 {12।26} કથમ્ અનુચ્યમાનમ્ ગંસ્યતે .
(પ્_1,1.22) ક_ઇ,79.12-80.2 રો_ઇ,255-256 {13।26} ઇહ હિ વ્યાકરણે સર્વેષુ એવ સાનુબન્ધકેષુ ગ્રહણેષુ રૂપમ્ આશ્રીયતે : યત્ર એતત્ રૂપમ્ ઇતિ .
(પ્_1,1.22) ક_ઇ,79.12-80.2 રો_ઇ,255-256 {14।26} રૂપનિર્ગ્રહઃ ચ ન અન્તરેણ લૌકિકમ્ પ્રયોગમ્ .
(પ્_1,1.22) ક_ઇ,79.12-80.2 રો_ઇ,255-256 {15।26} તસ્મિન્ ચ લૌકિકે પ્રયોગે સાનુબન્ધકાનામ્ પ્રયોગઃ ન અસ્તિ ઇતિ કૃત્વા દ્વિતીયઃ પ્રયોગઃ ઉપાસ્યતે .
(પ્_1,1.22) ક_ઇ,79.12-80.2 રો_ઇ,255-256 {16।26} કઃ અસૌ .
(પ્_1,1.22) ક_ઇ,79.12-80.2 રો_ઇ,255-256 {17।26} ઉપદેશઃ નામ .
(પ્_1,1.22) ક_ઇ,79.12-80.2 રો_ઇ,255-256 {18।26} ન ચ એષઃ ઉપદેશે તરપ્શબ્દઃ .
(પ્_1,1.22) ક_ઇ,79.12-80.2 રો_ઇ,255-256 {19।26} અથ વા અસ્તુ અસ્ય ઘસઞ્જ્ઞા .
(પ્_1,1.22) ક_ઇ,79.12-80.2 રો_ઇ,255-256 {20।26} કઃ દોષઃ .
(પ્_1,1.22) ક_ઇ,79.12-80.2 રો_ઇ,255-256 {21।26} ઘાદિષુ નદ્યાઃ હ્રસ્વઃ ભવતિ ઇતિ હ્રસ્વત્વમ્ પ્રસજ્યેત .
(પ્_1,1.22) ક_ઇ,79.12-80.2 રો_ઇ,255-256 {22।26} સમાનાધિકરણેષુ ઘાદિષુ ઇતિ એવમ્ તત્ .
(પ્_1,1.22) ક_ઇ,79.12-80.2 રો_ઇ,255-256 {23।26} યદા તર્હિ સા એવ નદી સઃ એવ તરઃ તદા પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.22) ક_ઇ,79.12-80.2 રો_ઇ,255-256 {24।26} સ્ત્રીલિઙ્ગેષુ એવ ઘાદિષુ ઇતિ એવમ્ તત્ .
(પ્_1,1.22) ક_ઇ,79.12-80.2 રો_ઇ,255-256 {25।26} અવશ્યમ્ ચ એતત્ એવમ્ વિજ્ઞેયમ્ .
(પ્_1,1.22) ક_ઇ,79.12-80.2 રો_ઇ,255-256 {26।26} સમાનાધિકરણેષુ ઘાદિષુ ઇતિ ઉચ્યમાને ઇહ પ્રસજ્યેત મહિષી રૂપમ્ ઇવ બ્રાહ્મણી રૂપમ્ ઇવ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {1।91} સઙ્ખ્યાસઞ્જ્ઞાયામ્ સઙ્ખ્યાગ્રહણમ્ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {2।91} સઙ્ખ્યાસઞ્જ્ઞાયામ્ સઙ્ખ્યાગ્રહણમ્ કર્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {3।91} બહુગણ્વતુડતયઃ સઙ્ખ્યાસઞ્જ્ઞાઃ ભવન્તિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {4।91} સઙ્ખ્યા ચ સઙ્ખ્યાસઞ્જ્ઞા ભવતિ ઇતિ વક્તવ્વ્યમ્ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {5।91} કિમ્ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {6।91} સઙ્ખ્યાસમ્પ્રત્યયાર્થમ્ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {7।91} એકાદિકાયાઃ સઙ્ખ્યાયાઃ સઙ્ખ્યાપ્રદેશેષુ સઙ્ખ્યા ઇતિ એષઃ સમ્પ્રત્યયઃ યથા સ્યાત્ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {8।91} નનુ ચ એકાદિકા સઙ્ખ્યા લોકે સઙ્ખ્યા ઇતિ પ્રતીતા .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {9।91} તેન અસ્યાઃ સઙ્ખ્યાપ્રદેશેષુ સઙ્ખ્યાસમ્પ્રત્યયઃ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {10।91} એવમ્ અપિ કર્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {11।91} ઇતરથા હિ અસમ્પ્રત્યયઃ અકૃત્રિમત્વાત્ યથા લોકે .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {12।91} અક્રિયમાણે હિ સઙ્ખ્યાગ્રહણે એકાદિકાયાઃ સઙ્ખ્યાયાઃ સઙ્ખ્યા ઇતિ સમ્પ્રત્યયઃ ન સ્યાત્ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {13।91} કિમ્ કારણમ્ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {14।91} અકૃત્રિમત્વાત્ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {15।91} બહ્વાદીનામ્ કૃત્રિમા સઞ્જ્ઞા .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {16।91} કૃત્રિમાકૃત્રિમયોઃ કૃત્રિમે કાર્યસમ્પ્રત્યયઃ ભવતિ યથા લોકે .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {17।91} તત્ યથા લોકે ગોપાલકમ્ આનય કટજકમ્ આનય ઇતિ યસ્ય એષા સઞ્જ્ઞા ભવતિ સઃ આનીયતે ન યઃ ગાઃ પાલયતિ યઃ વા કટે જાતઃ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {18।91} યદિ તર્હિ કૃત્રિમાકૃત્રિમયોઃ કૃત્રિમે સમ્પ્રત્યયઃ ભવતિ નદીપૌર્ણમાસ્યાગ્રહાયણીભ્યઃ ઇતિ અત્ર અપિ પ્રસજ્યેત .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {19।91} પૌર્ણમાસ્યાગ્રહાયણીગ્રહણસામર્થ્યાત્ ન ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {20।91} તદ્વિશેષેભ્યઃ તર્હિ પ્રાપ્નોતિ : ગઙ્ગા યમુના ઇતિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {21।91} એવમ્ તર્હિ આચાર્યપ્રવૃત્તિઃ જ્ઞાપયતિ ન તદ્વિશેષેભ્યઃ ભવતિ ઇતિ યત્ અયમ્ વિપાટ્શબ્દમ્ શરત્પ્રભૃતિષુ પઠતિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {22।91} ઇહ તર્હિ પ્રાપ્નોતિ : નદીભિઃ ચ ઇતિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {23।91} બહુવચનનિર્દેશાત્ ન ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {24।91} સ્વરૂપવિધિઃ તર્હિ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {25।91} બહુવચનનિર્દેશાત્ એવ ન ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {26।91} એવમ્ ન ચ ઇદમ્ અકૃતમ્ ભવતિ કૃત્રિમાકૃત્રિમયોઃ કૃત્રિમે સમ્પ્રત્યયઃ ઇતિ ન ચ કઃ ચિત્ દોષઃ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {27।91} ઉત્તરાર્થમ્ ચ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {28।91} ઉત્તરાર્થમ્ ચ સઙ્ખ્યાગ્રહણમ્ કર્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {29।91} ષ્ણાન્તા ષટ્ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {30।91} ષકારનકારાન્તાયાઃ સઙ્ખ્યાયાઃ ષટ્સઞ્જ્ઞા યથા સ્યાત્ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {31।91} ઇહ મા ભૂત્ : પામાનઃ , વિપ્રુષઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {32।91} ઇહાર્થેન તાવત્ ન અર્થઃ સઙ્ખ્યાગ્રહણેન .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {33।91} નનુ ચ ઉક્તમ્ ઇતરથા હિ અસમ્પ્રત્યયઃ અકૃત્રિમત્વાત્ યથા લોકે ઇતિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {34।91} ન એષઃ દોષઃ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {35।91} અર્થાત્ પ્રકરણાત્ વા લોકે કૃત્રિમાકૃત્રિમયોઃ કૃત્રિમે સમ્પ્રત્યયઃ ભવતિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {36।91} અર્થઃ વા અસ્ય એવંસઙ્જ્ઞકેન ભવતિ પ્રકૃતમ્ વા તત્ર ભવતિ ઇદમ્ એવંસઙ્જ્ઞકેન કર્તવ્યમ્ ઇતિ. આતઃ ચ અર્થાત્ પ્રકરણાત્ વા .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {37।91} અઙ્ગ હિ ભવાન્ ગ્રામ્યમ્ પાંસુરપાદમ્ અપ્રકરણજ્ઞમ્ આગતમ્ બ્રવીતુ ગોપાલકમ્ આનય કટજકમ્ આનય ઇતિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {38।91} ઉભયગતિઃ તસ્ય ભવતિ સાધીયઃ વા યષ્ટિહસ્તમ્ ગમિષ્યતિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {39।91} યથા એવ તર્હિ અર્થાત્ પ્રકરણાત્ વા લોકે કૃત્રિમાકૃત્રિમયોઃ કૃત્રિમે સમ્પ્રત્યયઃ ભવતિ એવમ્ ઇહ અપિ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {40।91} જાનાતિ હિ અસૌ બહ્વાદીનામ્ ઇયમ્ સઞ્જ્ઞા કૃતા ઇતિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {41।91} ન યથા લોકે તથા વ્યાકરણે .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {42।91} ઉભયગતિઃ પુનઃ ઇહ ભવતિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {43।91} અન્યત્ર અપિ ન અવશ્યમ્ ઇહ એવ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {44।91} તત્ યથા : કર્તુઃ ઈપ્સિતતમમ્ કર્મ ઇતિ કૃત્રિમા સઞ્જ્ઞા .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {45।91} કર્મપ્રદેશેષુ ચ ઉભયગતિઃ ભવતિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {46।91} કર્મણિ દ્વિતીયા ઇતિ કૃત્રિમસ્ય ગ્રહણમ્ કર્તરિ કર્મવ્યતિહારે ઇતિ અકૃત્રિમસ્ય .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {47।91} તથા સાધકતમમ્ કરણમ્ ઇતિ કૃત્રિમા કરણસઞ્જ્ઞા .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {48।91} કરણપ્રદેશેષુ ચ ઉભયગતિઃ ભવતિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {49।91} કર્તૃકરણયોઃ તૃતીયા ઇતિ કૃત્રિમસ્ય ગ્રહણમ્ શબ્દવૈરકલહાભ્રકણ્વમેઘેભ્યઃ કરણે ઇતિ અકૃત્રિમસ્ય .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {50।91} તથા આધારઃ અધિકરણમ્ ઇતિ કૃત્રિમા અધિકરણસઞ્જ્ઞા .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {51।91} અધિકરણેપ્રદેશેષુ ચ ઉભયગતિઃ ભવતિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {52।91} સપ્તમી અધિકરણે ચ ઇતિ કૃત્રિમસ્ય ગ્રહણમ્ વિપ્રતિષિદ્ધમ્ ચ અનધિકરણવાચિ ઇતિ અકૃત્રિમસ્ય .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {53।91} અથ વા ન ઇદમ્ સઞ્જ્ઞાકરણમ્ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {54।91} તદ્વદતિદેશઃ અયમ્ : બહુગણવતુડતયઃ સઙ્ખ્યાવત્ ભવન્તિ ઇતિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {55।91} સઃ તર્હિ વતિનિર્દેશઃ કર્તવ્યઃ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {56।91} ન હિ અન્તરેણ વતિમ્ અતિદેશઃ ગમ્યતે .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {57।91} અન્તરેણ અપિ વતિમ્ અતિદેશઃ ગમ્યતે .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {58।91} તત્ યથા : એષઃ બ્રહ્મદત્તઃ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {59।91} અબ્રહ્મદત્તમ્ બ્રહ્મદત્તઃ ઇતિ આહ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {60।91} તે મન્યામહે : બ્રહ્મદત્તવત્ અયમ્ ભવતિ ઇતિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {61।91} એવમ્ ઇહ અપિ અસઙ્ખ્યામ્ સઙ્ખ્યા ઇતિ આહ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {62।91} સઙ્ખ્યાવત્ ઇતિ ગમ્યતે .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {63।91} અથ વા આચાર્યપ્રવૃત્તિઃ જ્ઞાપયતિ ભવતિ એકાદિકાયાઃ સઙ્ખ્યાયાઃ સઙ્ખ્યાપ્રદેશેષુ સઙ્ખ્યાસમ્પ્રત્યયઃ ઇતિ યત્ અયમ્ સઙ્ખ્યાયાઃ અતિશદન્તાયાઃ કન્ ઇતિ તિશદન્તાયાઃ પ્રતિષેધમ્ શાસ્તિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {64।91} કથમ્ કૃત્વા જ્ઞાપકમ્ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {65।91} ન હિ કૃત્રિમા ત્યન્તા શદન્તા વા સઙ્ખ્યા અસ્તિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {66।91} નનુ ચ ઇયમ્ અસ્તિ ડતિઃ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {67।91} યત્ તર્હિ શદન્તાયાઃ પ્રતિષેધમ્ શાસ્તિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {68।91} યત્ ચ અપિ ત્યન્તાયાઃ પ્રતિષેધમ્ શાસ્તિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {69।91} નનુ ચ ઉક્તમ્ ડત્યર્થમ્ એતત્ સ્યાત્ ઇતિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {70।91} અર્થવદ્ગ્રહણે ન અનર્થકસ્ય ઇતિ અર્થવતઃ તિશબ્દસ્ય ગ્રહણમ્ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {71।91} ન ચ ડતેઃ તિશબ્દઃ અર્થવાન્. અથ વા મહતી ઇયમ્ સઞ્જ્ઞા ક્રિયતે .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {72।91} સઞ્જ્ઞા ચ નામ યતઃ ન લઘીયઃ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {73।91} કુતઃ એતત્ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {74।91} લઘ્વર્થમ્ હિ સઞ્જ્ઞાકરણમ્ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {75।91} તત્ર મહત્યાઃ સઞ્જ્ઞાયાઃ કરણે એતત્ પ્રયોજનમ્ અન્વર્થસઞ્જ્ઞા યથ વિજ્ઞાયેત .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {76।91} સઙ્ખ્યાયતે અનયા સઙ્ખ્યા ઇતિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {77।91} એકાદિકયા ચ અપિ સઙ્ખ્યાયતે .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {78।91} ઉત્તરાર્થેન ચ અપિ ન અર્થઃ સઙ્ખ્યાગ્રહણેન .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {79।91} ઇદમ્ પ્રકૃતમ્ અનુવર્તિષ્યતે .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {80।91} ઇદમ્ વૈ સઞ્જ્ઞાર્થમ્ ઉત્તરત્ર ચ સઞ્જ્ઞિવિશેષણાર્થઃ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {81।91} ન ચ અન્યાર્થમ્ પ્રકૃતમ્ અન્યાર્થમ્ ભવતિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {82।91} ન ખલુ અપિ અન્યત્ પ્રકૃતમ્ અનુવર્તનાત્ અન્યત્ ભવતિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {83।91} ન હિ ગોધા સર્પન્તી સર્પણાત્ અહિઃ ભવતિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {84।91} યત્ તાવત્ ઉચ્યતે ન ચ અન્યાર્થમ્ પ્રકૃતમ્ અન્યાર્થમ્ ભવતિ ઇતિ અન્યાર્થમ્ અપિ પ્રકૃતમ્ અન્યાર્થમ્ ભવતિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {85।91} તત્ યથા : શાલ્યર્થમ્ કુલ્યાઃ પ્રણીયન્તે તાભ્યઃ ચ પાણીયમ્ પીયતે ઉપશ્પૃશ્યતે ચ શાલયઃ ચ ભાવ્યન્તે .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {86।91} યદ્ અપિ ઉચ્યતે ન ખલુ અપિ અન્યત્ પ્રકૃતમ્ અનુવર્તનાત્ અન્યત્ ભવતિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {87।91} ન હિ ગોધા સર્પન્તી સર્પણાત્ અહિઃ ભવતિ ઇતિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {88।91} ભવેત્ દ્રવ્યેષુ એતત્ એવમ્ સ્યાત્ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {89।91} શબ્દઃ તુ ખલુ યેન યેન વિશેષેણ અભિસમ્બધ્યતે તસ્ય તસ્ય વિશેષકઃ ભવતિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {90।91} અથ વા સાપેક્ષઃ અયમ્ નિર્દેશઃ ક્રિયતે ન ચ અન્યત્ કિમ્ ચિત્ અપેક્ષ્યમ્ અસ્તિ .
(પ્_1,1.23.1) ક_ઇ,80.4-82.9 રો_ઇ,256-263 {91।91} તે સઙ્ખ્યામ્ એવ અપેક્ષિષ્યામહે .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {1।38} અધ્યર્ધગ્રહણમ્ ચ સમાસકન્વિધ્યર્થમ્ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {2।38} અધ્યર્ધગ્રહણમ્ ચ કર્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {3।38} કિમ્ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {4।38} સમાસકન્વિધ્યર્થમ્ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {5।38} સમાસવિધ્યર્થમ્ કન્દ્વિધ્યર્થમ્ ચ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {6।38} સમાસવિધ્યર્થમ્ તાવત્ : અધ્યર્ધશૂર્પમ્ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {7।38} કન્વિધ્યર્થમ્ : અધ્યર્ધકમ્ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {8।38} લુકિ ચ અગ્રહણમ્ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {9।38} લુકિ ચ અધ્યર્ધગ્રહણમ્ ન કર્તવ્યમ્ ભવતિ : અધ્યર્ધપૂર્વદ્વિગોઃ લુક્ અસઞ્જ્ઞાયામ્ ઇતિ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {10।38} દ્વિગોઃ ઇતિ એવ સિદ્ધમ્ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {11।38} અર્ધપૂર્વપદઃ ચ પૂરણપ્રત્યયાન્તઃ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {12।38} અર્ધપૂર્વપદઃ ચ પૂરણપ્રત્યયાન્તઃ સઙ્ખ્યાસઞ્જ્ઞઃ ભવતિ ઇતિ વક્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {13।38} કિમ્ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {14।38} સમાસકન્વિધ્યર્થમ્ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {15।38} સમાસવિધ્યર્થમ્ કન્દ્વિધ્યર્થમ્ ચ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {16।38} સમાસવિધ્યર્થમ્ તાવત્ : અર્ધપઞ્ચમશૂર્પમ્ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {17।38} કન્વિધ્યર્થમ્ : અર્ધપઞ્ચમકમ્ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {18।38} અધિકગ્રહણમ્ ચ અલુકિ સમાસોત્તરપદવૃદ્ધ્યર્થમ્ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {19।38} અધિકગ્રહણમ્ ચ અલુકિ કર્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {20।38} કિમ્ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {21।38} સમાસોત્તરપદવૃદ્ધ્યર્થમ્ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {22।38} સમાસવૃદ્ધ્યર્થમ્ ઉત્તરવૃદ્ધ્યર્તમ્ ચ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {23।38} સમાસવૃદ્ધ્યર્થમ્ તાવત્ : અધિકષાષ્ઠિકઃ , અધિકસાપ્તતિકઃ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {24।38} ઉત્તરપદવૃદ્ધ્યર્થમ્ અધિકષાષ્ઠિકઃ , અધિકસાપ્તતિકઃ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {25।38} અલુકિ ઇતિ કિમ્ અર્થમ્ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {26।38} અધિકષાષ્ઠિકઃ , અધિકસાપ્તતિકઃ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {27।38} બહુવ્રીહૌ ચ અગ્રહણમ્ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {28।38} બહુવ્રીહૌ ચ અધિકશબ્દસ્ય ગ્રહણમ્ ન કર્તવ્યમ્ ભવતિ : સઙ્ખ્યયા અવ્યયાસન્નાદૂરાધિકસઙ્ખ્યાઃ સઙ્ખ્યેયે ઇતિ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {29।38} સઙ્ખ્યા ઇતિ એવ સિદ્ધમ્ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {30।38} બહ્વાદીનામ્ અગ્રહણમ્ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {31।38} બહ્વાદીનામ્ ગ્રહણમ્ શક્યમ્ અકર્તુમ્ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {32।38} કેન ઇદાનીમ્ સઙ્ખ્યાપ્રદેશેષુ સઙ્ખ્યસમ્પ્રત્યયઃ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {33।38} જ્ઞાપકાત્ સિદ્ધમ્ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {34।38} કિમ્ જ્ઞાપકમ્ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {35।38} યત્ અયમ્ વતોઃ ઇટ્ વા ઇતિ સઙ્ખ્યાયાઃ વિહિતસ્ય કનઃ વત્વન્તાત્ ઇટમ્ શાસ્તિ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {36।38} વતોઃ એવ તત્ જ્ઞાપકમ્ સ્યાત્ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {37।38} ન ઇતિ આહ .
(પ્_1,1.23.2) ક_ઇ,82.10-83.8 રો_ઇ,263-265 {38।38} યોગાપેક્ષમ્ જ્ઞાપકમ્ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {1।44} ષટ્સઞ્જ્ઞાયામ્ ઉપદેશવચનમ્ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {2।44} ષટ્સઞ્જ્ઞાયામ્ ઉપદેશગ્રહણમ્ કર્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {3।44} ઉપદેશે ષકારનકારાન્તા સઙ્ખ્યા ષટ્સઞ્જ્ઞા ભવતિ ઇતિ વક્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {4।44} કિમ્ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {5।44} શતાદ્યષ્ટનોઃ નુમ્નુડર્થમ્ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {6।44} શતાનિ સહસ્રાણિ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {7।44} નુમિ કૃતે ષ્ણાન્તા ષટ્ ઇતિ ષટ્સઞ્જ્ઞા પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {8।44} ઉપદેશગ્રહણાત્ ન ભવતિ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {9।44} અષ્ટાનામ્ ઇતિ અત્ર આત્વે કૃતે ષટ્સઞ્જ્ઞા ન પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {10।44} ઉપદેશગ્રહણાત્ ભવતિ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {11।44} ઉક્તમ્ વા .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {12।44} કિમ્ ઉક્તમ્ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {13।44} ઇહ તાવત્ શતાનિ સહસ્રાણિ ઇતિ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {14।44} સન્નિપાતલક્ષણઃ વિધિઃ અનિમિત્તમ્ તદ્વિઘાતસ્ય ઇતિ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {15।44} અષ્ટનઃ અપિ ઉક્તમ્ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {16।44} કિમ્ ઉક્તમ્ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {17।44} અષ્ટનઃ દીર્ઘગ્રહણમ્ ષટ્સઞ્જ્ઞાજ્ઞાપકમ્ આકારાન્તસ્ય નુડર્થમ્ ઇતિ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {18।44} અથ વા આકારઃ અપિ અત્ર નિર્દિશ્યતે .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {19।44} ષકારાન્તા નકારાન્તા આકારાન્તા ચ સઙ્ખ્યા ષટ્સઞ્જ્ઞા ભવતિ ઇતિ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {20।44} ઇહ અપિ તર્હિ પ્રાપ્નોતિ : સધમધઃ દ્યુમ્નઃ એકાઃ તઃ એકાઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {21।44} ન એષઃ દોષઃ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {22।44} એકશબ્દઃ અયમ્ બહ્વર્થઃ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {23।44} અસ્તિ એવ સઙ્ખ્યાપદમ્ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {24।44} તત્ યથા : એકઃ , દ્વૌ , બહવઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {25।44} અસ્તિ અસહાયવાચી .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {26।44} તત્ યથા : એકાગ્નયઃ , એકહલાનિ , એકાકિભિઃ ક્ષુદ્રકૈઃ જિતમ્ ઇતિ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {27।44} અસહાયૈઃ ઇતિ અર્થઃ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {28।44} અસ્તિ અન્યાર્થે વર્તતે .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {29।44} તત્ યથા : પ્રજમ્ એકા રક્ષતિ ઉર્જમ્ એકા ઇતિ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {30।44} અન્યા ઇતિ અર્થઃ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {31।44} સધમદઃ દ્યુમ્નઃ એકાઃ તઃ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {32।44} અન્યાઃ ઇતિ અર્થઃ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {33।44} તત્ યઃ અન્યાર્થે વર્તતે તસ્ય એષઃ પ્રયોગઃ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {34।44} ઇહ તર્હિ પ્રાપ્નોતિ : દ્વભ્યામ્ ઇષ્ટયે વિંશત્ય ચ ઇતિ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {35।44} એવમ્ તર્હિ સપ્તમે યોગવિભાગઃ કરિષ્યતે .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {36।44} અષ્ટાભ્યઃ ઔશ્ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {37।44} તતઃ ષડ્ભ્યઃ : ષડ્ભ્યઃ ચ યત્ ઉક્તમ્ અષ્ટાભ્યઃ અપિ તત્ ભવતિ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {38।44} તતઃ લુક્ : લુક્ ચ ભવતિ ષડ્ભ્યઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {39।44} અથ વા ઉપરિષ્ટાત્ યોગવિભાગઃ કરિષ્યતે .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {40।44} અષ્ટનઃ આ વિભક્તૌ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {41।44} તતઃ રાયઃ : રાયઃ ચ વિભક્તૌ આકારાદેશઃ ભવતિ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {42।44} હલિ ઇતિ ઉભયોઃ શેષઃ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {43।44} યદિ એવમ્ પ્રિયાષ્ટૌ પ્રિયાષ્ટાઃ ઇતિ ન સિધ્યતિ પ્રિયાષ્ટાનૌ પ્રિયાષ્ટાનઃ ઇતિ ચ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.24) ક_ઇ,83.10-84.7 રો_ઇ,265-269 {44।44} યથાલક્ષણમ્ અપ્રયુક્તે .
(પ્_1,1.25) ક_ઇ,84.9-12 રો_ઇ,269 {1।8} ઇદમ્ ડતિગ્રહણમ્ દ્વિઃ ક્રિયતે સઙ્ખ્યાસઞ્જ્ઞાયામ્ ષટ્સઞ્જ્ઞાયામ્ ચ .
(પ્_1,1.25) ક_ઇ,84.9-12 રો_ઇ,269 {2।8} એકમ્ શક્યમ્ અકર્તુમ્ .
(પ્_1,1.25) ક_ઇ,84.9-12 રો_ઇ,269 {3।8} કથમ્ .
(પ્_1,1.25) ક_ઇ,84.9-12 રો_ઇ,269 {4।8} યદિ તાવત્ સઙ્ખ્યાસઞ્જ્ઞાયામ્ ક્રિયતે ષટ્સઞ્જ્ઞાયામ્ ન કરિષ્યતે .
(પ્_1,1.25) ક_ઇ,84.9-12 રો_ઇ,269 {5।8} કથમ્ .
(પ્_1,1.25) ક_ઇ,84.9-12 રો_ઇ,269 {6।8} ષ્ણાન્તા ષટ્ ઇતિ અત્ર ડતિ ઇતિ અનુવર્તિષ્યતે .
(પ્_1,1.25) ક_ઇ,84.9-12 રો_ઇ,269 {7।8} અથ ષટ્સઞ્જ્ઞાયામ્ ક્રિયતે સઙ્ખ્યાસઞ્જ્ઞાયામ્ ન કરિષ્યતે .
(પ્_1,1.25) ક_ઇ,84.9-12 રો_ઇ,269 {8।8} ડતિ ચ ઇતિ અત્ર સઙ્ખ્યાસઞ્જ્ઞા અનુવર્તિષ્યતે .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {1।46} નિષ્ઠાસઞ્જ્ઞાયામ્ સમાનશબ્દપ્રતિષેધઃ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {2।46} નિષ્ઠાસઞ્જ્ઞાયામ્ સમાનશબ્દાનામ્ પ્રતિષેધઃ કર્તવ્યઃ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {3।46} લોતઃ ગર્તઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {4।46} નિષ્ઠાસઞ્જ્ઞાયામ્ સમાનશબ્દાપ્રતિષેધઃ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {5।46} નિષ્ઠાસઞ્જ્ઞાયામ્ સમાનશબ્દપ્રતિષેધઃ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {6।46} અનર્થકઃ પ્રતિષેધઃ અપ્રતિષેધઃ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {7।46} નિષ્ઠાસઞ્જ્ઞા કસ્માત્ ન ભવતિ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {8।46} અનુબન્ધઃ અન્યત્વકરઃ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {9।46} અનુબન્ધઃ ક્રિયતે .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {10।46} સઃ અન્યત્વમ્ કરિષ્યતિ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {11।46} અનુબન્ધઃ અન્યત્વકરઃ ઇતિ ચેત્ ન લોપાત્ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {12।46} અનુબન્ધઃ અન્યત્વકરઃ ઇતિ ચેત્ તત્ ન .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {13।46} કિમ્ કારણમ્ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {14।46} લોપાત્ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {15।46} લુપ્યતે અત્ર અનુબન્ધઃ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {16।46} લુપ્તે અત્ર અનુબન્ધે ન અન્યત્વમ્ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {17।46} તત્ યથા : કતરત્ દેવદત્તસ્ય ગૃહમ્ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {18।46} અદઃ યત્ર અસૌ કાકઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {19।46} ઉત્પતિતે કાકે નષ્ટમ્ તત્ ગૃહમ્ ભવતિ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {20।46} એવમ્ ઇહ અપિ લુપ્તે અનુબન્ધે નષ્ટઃ પ્રત્યયઃ ભવતિ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {21।46} યદિ અપિ લુપ્યતે જાનાતિ તુ અસૌ સાનુબન્ધકસ્ય ઇયમ્ સઞ્જ્ઞા કૃતા ઇતિ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {22।46} તત્ યથા ઇતરત્ર અપિ : કતરત્ દેવદત્તસ્ય ગૃહમ્ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {23।46} અદઃ યત્ર અસૌ કાકઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {24।46} ઉત્પતિતે કાકે યદિ અપિ નષ્ટમ્ તત્ ગૃહમ્ ભવતિ અન્તતઃ તમ્ ઉદ્દેશમ્ જાનાતિ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {25।46} સિદ્ધવિપર્યાસઃ ચ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {26।46} સિદ્ધઃ ચ વિપર્યાસઃ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {27।46} યદિ અપિ જાનાતિ સન્દેહઃ તસ્ય ભવતિ : અયમ્ સઃ તશબ્દઃ લોતઃ ગર્તઃ ઇતિ અયમ્ સઃ તશબ્દઃ લૂનઃ ગીર્ણઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {28।46} તત્ યથા ઇતરત્ર અપિ : કતરત્ દેવદત્તસ્ય ગૃહમ્ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {29।46} અદઃ યત્ર અસૌ કાકઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {30।46} ઉત્પતિતે કાકે યદિ અપિ નષ્ટમ્ તત્ ગૃહમ્ ભવતિ અન્તતઃ તમ્ ઉદ્દેશમ્ જાનાતિ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {31।46} સન્દેહઃ તુ તસ્ય ભવતિ : ઇદમ્ તત્ ગૃહમ્ ઇદમ્ તત્ ગૃહમ્ ઇતિ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {32।46} એવમ્ તર્હિ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {33।46} કારકકાલવિશેષાત્ સિદ્ધમ્ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {34।46} કારકકાલવિશેષૌ ઉપાદેયૌ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {35।46} ભૂતે યઃ તશબ્દઃ કર્તરિ કર્મણિ ભાવે ચ ઇતિ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {36।46} તત્ યથા ઇતરત્ર અપિ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {37।46} યઃ એષઃ મનુષ્યઃ પ્રેક્ષાપૂર્વકારી ભવતિ સઃ અધ્રુવેણ નિમિત્તેન ધ્રુવમ્ નિમિત્તમ્ ઉપાદત્તે વેદિકામ્ પુણ્ડરીકમ્ વા .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {38।46} એવમ્ અપિ પ્રાકીર્ષ્ટ ઇતિ અત્ર પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {39।46} લુઙિ સિજાદિદર્શનાત્ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {40।46} લુઙિ સિજાદિદર્શનાત્ ન ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {41।46} યત્ર તર્હિ સિજાદયઃ ન દૃશ્યન્તે પ્રાભિત્ત ઇતિ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {42।46} દૃશ્યન્તે અત્ર અપિ સિજાદયઃ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {43।46} કિમ્ વક્તવ્યમ્ એતત્ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {44।46} ન હિ .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {45।46} કથમ્ અનુચ્યમાનમ્ ગંસ્યતે .
(પ્_1,1.26) ક_ઇ,84.14-85.17 રો_ઇ,270-272 {46।46} યથા એવ અયમ્ અનુપદિષ્ટાન્ કારકકાલવિશેષાન્ અવગચ્છતિ એવમ્ એતત્ અપિ અવગન્તુમ્ અર્હતિ : યત્ર સિજાદયઃ ન ઇતિ .
(પ્_1,1.27.1) ક_ઇ,86.2-8 રો_ઇ,273-274 {1।15} સર્વાદીનિ ઇતિ કઃ અયમ્ સમાસઃ .
(પ્_1,1.27.1) ક_ઇ,86.2-8 રો_ઇ,273-274 {2।15} બહુવ્રીહિઃ ઇતિ આહ .
(પ્_1,1.27.1) ક_ઇ,86.2-8 રો_ઇ,273-274 {3।15} કઃ અસ્ય વિગ્રહઃ .
(પ્_1,1.27.1) ક_ઇ,86.2-8 રો_ઇ,273-274 {4।15} સર્વશબ્દઃ આદિઃ યેષામ્ તાનિ ઇમાનિ ઇતિ .
(પ્_1,1.27.1) ક_ઇ,86.2-8 રો_ઇ,273-274 {5।15} યદિ એવમ્ સર્વશબ્દસ્ય સર્વનામસઞ્જ્ઞા ન પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.27.1) ક_ઇ,86.2-8 રો_ઇ,273-274 {6।15} કિમ્ કારણમ્ .
(પ્_1,1.27.1) ક_ઇ,86.2-8 રો_ઇ,273-274 {7।15} અન્યપદાર્થત્વાત્ બહુવ્રીહેઃ .
(પ્_1,1.27.1) ક_ઇ,86.2-8 રો_ઇ,273-274 {8।15} બહુવ્રીહિઃ અયમ્ અન્યપદાર્થે વર્તતે .
(પ્_1,1.27.1) ક_ઇ,86.2-8 રો_ઇ,273-274 {9।15} તેન યત્ અન્યત્ સર્વશબ્દાત્ તસ્ય સર્વનામસ્ઞ્જ્ઞા પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.27.1) ક_ઇ,86.2-8 રો_ઇ,273-274 {10।15} તત્ યથા ચિત્રગુઃ આનીયતામ્ ઇતિ ઉક્તે યસ્ય તાઃ ગાવઃ ભવન્તિ સ આનીયતે ન ગાવઃ .
(પ્_1,1.27.1) ક_ઇ,86.2-8 રો_ઇ,273-274 {11।15} ન એષઃ દોષઃ .
(પ્_1,1.27.1) ક_ઇ,86.2-8 રો_ઇ,273-274 {12।15} ભવતિ બહુવ્રીહૌ તદ્ગુણસંવિજ્ઞાનમ્ અપિ .
(પ્_1,1.27.1) ક_ઇ,86.2-8 રો_ઇ,273-274 {13।15} તત્ યથા : ચિત્રવાસમ્ આનય .
(પ્_1,1.27.1) ક_ઇ,86.2-8 રો_ઇ,273-274 {14।15} લોહિતોષ્ણીષાઃ ઋત્વિજઃ પ્રચરન્તિ .
(પ્_1,1.27.1) ક_ઇ,86.2-8 રો_ઇ,273-274 {15।15} તદ્ગુણઃ આનીયતે તદ્ગુણાઃ ચ પ્રચરન્તિ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {1।47} ઇહ સર્વનામાનિ ઇતિ પૂર્વપદાત્ સઞ્જ્ઞાયામ્ અગઃ ઇતિ ણત્વમ્ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {2।47} તસ્ય પ્રતિષેધઃ વક્તવ્યઃ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {3।47} સર્વનામસઞ્જ્ઞાયામ્ નિપાતનાત્ ણત્વાભાવઃ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {4।47} સર્વનામસઞ્જ્ઞાયામ્ નિપાતનાત્ ણત્વમ્ ન ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {5।47} કિમ્ એતત્ નિપાતનમ્ નામ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {6।47} અથ કઃ પ્રતિષેધઃ નામ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {7।47} અવિશેષેણ કિમ્ ચિત્ ઉક્ત્વા વિશેષેણ ન ઇતિ ઉચ્યતે .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {8।47} તત્ર વ્યક્તમ્ આચાર્યસ્ય અભિપ્રાયઃ ગમ્યતે : ઇદમ્ ન ભવતિ ઇતિ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {9।47} નિપાતનમ્ અપિ એવઞ્જાતીયકમ્ એવ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {10।47} અવિશેષેણ ણત્વમ્ ઉક્ત્વા વિશેષેણ નિપાતનમ્ ક્રિયતે .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {11।47} તત્ર વ્યક્તમ્ આચાર્યસ્ય અભિપ્રાયઃ ગમ્યતે : ઇદમ્ ન ભવતિ ઇતિ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {12।47} નનુ ચ નિપાતનાત્ ચ અણત્વમ્ સ્યાત્ યથાપ્રાપ્તમ્ ચ ણત્વમ્ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {13।47} કિમ્ અન્યે અપિ એવમ્ વિધયઃ ભવન્તિ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {14।47} ઇહ ઇકઃ યણ્ અચિ ઇતિ વચનાત્ ચ યણ્ સ્યાત્ યથાપ્રાપ્તઃ ચ ઇક્ શ્રૂયેત .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {15।47} ન એષઃ દોષઃ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {16।47} અસ્તિ અત્ર વિશેષઃ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {17।47} ષષ્ઠ્યા અત્ર નિર્દેશઃ ક્રિયતે .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {18।47} ષષ્ઠી ચ પુનઃ સ્થાનિનમ્ નિવર્તયતિ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {19।47} ઇહ તર્હિ : કર્તરિ શપ્ દિવાદિભ્યઃ શ્યન્ ઇતિ વચનાત્ ચ શ્યન્ સ્યાત્ યથાપ્રાપ્તઃ ચ શપ્ શ્રૂયેત .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {20।47} ન એષઃ દોષઃ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {21।47} શબાદેશાઃ શ્યનાદયઃ કરિષ્યન્તે .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {22।47} તત્ તર્હિ શપઃ ગ્રહણમ્ કર્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {23।47} ન કર્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {24।47} પ્રકૃતમ્ અનુવર્તતે .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {25।47} ક્વ પ્રકૃતમ્ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {26।47} કર્તરિ શપ્ ઇતિ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {27।47} તત્ વૈ પ્રથમાનિર્દિષ્ટમ્ ષષ્ઠીનિર્દિષ્ટેન ચ ઇહ અર્થઃ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {28।47} દિવાદિભ્યઃ ઇતિ એષા પઞ્ચમી શપ્ ઇતિ પ્રથમાયાઃ ષષ્ઠીમ્ પ્રકલ્પયિષ્યતિ : તસ્માત્ ઇતિ ઉત્તરસ્ય .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {29।47} પ્રત્યયવિધિઃ અયમ્ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {30।47} ન ચ પ્રત્યયવિધૌ પઞ્ચમ્યઃ પ્રકલ્પિકાઃ ભવન્તિ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {31।47} ન અયમ્ પ્રત્યયવિધિઃ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {32।47} વિહિતઃ પ્રત્યયઃ પ્રકૃતઃ ચ અનુવર્તતે .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {33।47} ઇહ તર્હિ : અવ્યયસર્વનામ્નામ્ અકચ્ પ્રાક્ ટેઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {34।47} વચનાત્ ચ અકચ્ સ્યાત્ યથાપ્રાપ્તઃ ચ કઃ શ્રૂયેત .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {35।47} ન એષઃ દોષઃ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {36।47} ન અપ્રાપ્તે હિ કે અકચ્ આરભ્યતે .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {37।47} સઃ બાધકઃ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {38।47} નિપાતનમ્ અપિ એવઞ્જાતીયકમ્ એવ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {39।47} ન અપ્રાપ્તે ણત્વે નિપાતનમ્ આરભ્યતે .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {40।47} તત્ બાધકમ્ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {41।47} યદિ તર્હિ નિપાતનાનિ અપિ એવઞ્જાતીયકાનિ ભવન્તિ સમઃ તતે દોષઃ ભવતિ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {42।47} ઇહ અન્યે વૈયાકરણાઃ સમઃ તતે વિભાષા લોપમ્ આરભન્તે : સમઃ હિ તતયોઃ વા ઇતિ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {43।47} સતતમ્ , સન્તતમ્ , સહિતમ્ , સંહિતમ્ ઇતિ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {44।47} ઇહ પુનઃ ભવાન્ નિપાતનાત્ ચ મલોપમ્ ઇચ્છતિ અપરસ્પરાઃ ક્રિયાસાતત્યે ઇતિ યથાપ્રાપ્તમ્ ચ અલોપમ્ સન્તતમ્ ઇતિ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {45।47} એતત્ ન સિધ્યતિ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {46।47} કર્તવ્યઃ અત્ર યત્નઃ .
(પ્_1,1.27.2) ક_ઇ,86.9-87.6 રો_ઇ,274-277 {47।47} બાધકાનિ એવ હિ નિપાતનાનિ ભવન્તિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {1।84} સઞ્જ્ઞોપસર્જનપ્રતિષેધઃ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {2।84} સઞ્જ્ઞોપસર્જનીભૂતાનામ્ સર્વાદીનામ્ પ્રતિષેધઃ વક્તવ્યઃ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {3।84} સર્વઃ નામ કઃ ચિત્ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {4।84} તસ્મૈ સર્વાય દેહિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {5।84} અતિસર્વાય દેહિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {6।84} સઃ કથમ્ કર્તવ્યઃ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {7।84} પાઠાત્ પર્યુદાસઃ પઠિતાનામ્ સઞ્જ્ઞાકરણમ્ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {8।84} પાઠાત્ એવ પર્યુદાસઃ કર્તવ્યઃ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {9।84} શુદ્ધાનામ્ પઠિતાનામ્ સઞ્જ્ઞા કર્તવ્યા .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {10।84} સર્વાદીનિ સર્વનામસઞ્જ્ઞાનિ ભવન્તિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {11।84} સઞ્જ્ઞોપસર્જનીભૂતાનિ ન સર્વાદીનિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {12।84} કિમ્ અવિશેષેણ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {13।84} ન ઇતિ આહ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {14।84} વિશેષેણ ચ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {15।84} કિમ્ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {16।84} સર્વાદ્યાનન્તર્યકાર્યાર્થમ્ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {17।84} સર્વાદીનામ્ આનન્તર્યેણ યત્ ઉચ્યતે કાર્યમ્ તત્ અપિ સઞ્જ્ઞોપસર્જનીભૂતાનામ્ મા ભૂત્ ઇતિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {18।84} કિમ્ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {19।84} પ્રયોજનમ્ ડતરાદીનામ્ અદ્ભાવે .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {20।84} ડતરાદીનામ્ અદ્ભાવે પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {21।84} અતિક્રાન્તમ્ ઇદમ્ બૃઆહ્મણકુલમ્ કતરત્ , અતિકતરમ્ બ્રાહ્મણકુલમ્ ઇતિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {22।84} ત્યદાદિવિધૌ ચ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {23।84} ત્યદાદિવિધૌ ચ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {24।84} અતિક્રાન્તઃ અયમ્ બ્રાહ્મણઃ તમ્ અતિતત્ બ્રાહ્મણઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {25।84} સઞ્જાપ્રતિષેધઃ તાવત્ ન વક્તવ્યઃ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {26।84} ઉપરિષ્ટાત્ યોગવિભાગઃ કરિષ્યતે .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {27।84} પૂર્વપરાવરદક્ષિણોત્તરાપરાધરાણિ વ્યવસ્થાયામ્ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {28।84} તતઃ અસઞ્જ્ઞાયામ્ ઇતિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {29।84} સર્વાદીનિ ઇતિ એવમ્ યાનિ અનુક્રાન્તાનિ અસઞ્જ્ઞાયામ્ તાનિ દ્રષ્ટવ્યાનિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {30।84} ઉપસર્જનપ્રતિષેધઃ ચ ન કર્તવ્યઃ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {31।84} અનુપસર્જનાત્ ઇતિ એષઃ યોગઃ પ્રત્યાખ્યાયતે .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {32।84} તમ્ એવમ્ અભિસમ્ભન્ત્સ્યામઃ : અનુપસર્જન* અ* અત્ ઇતિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {33।84} કિમ્ ઇદમ્ અ* અત્ ઇતિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {34।84} અકારાત્કારૌ શિષ્યમાણૌ અનુપસર્જનસ્ય દ્રષ્ટવ્યૌ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {35।84} યદિ એવમ્ અતિયુષ્મત્ અત્યસ્મત્ ઇતિ ન સિધ્યતિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {36।84} પ્રશ્લિષ્ટનિર્દેશઃ અયમ્ : અનુપસર્જન* અ* અ* અત્ ઇતિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {37।84} અકારાન્તાત્ અકારાત્કારૌ શિષ્યમાણૌ અનુપસર્જનસ્ય દ્રષ્ટવ્યૌ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {38।84} અથ વા અઙ્ગાધિકારે યત્ ઉચ્યતે ગૃહ્યમાણવિભક્તેઃ તત્ ભવતિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {39।84} યદિ એવમ્ પરમપઞ્ચ પરમસપ્ત ષડ્ભ્યઃ લુક્ ઇતિ લુક્ ન પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {40।84} ન એષઃ દોષઃ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {41।84} ષટ્પ્રધાનઃ એષઃ સમાસઃ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {42।84} ઇહ તર્હિ પ્રિયસક્થ્ના બ્રાહ્મણેન અનઙ્ ન પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {43।84} સપ્તમીનિર્દિષ્ટે યત્ ઉચ્યતે પ્રકૃતવિભક્તૌ તત્ ભવતિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {44।84} યદિ એવમ્ અતિતત્ , અતિતદૌ , અતિતદઃ ઇતિ અત્વમ્ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {45।84} તત્ ચ અપિ વક્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {46।84} ન વક્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {47।84} ઇહ તાવત્ અદ્ડ્ ડતરાદિભ્યઃ પઞ્ચભ્યઃ ઇતિ પઞ્ચમી અઙ્ગસ્ય ઇતિ ષષ્ઠી .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {48।84} તત્ર અશક્યમ્ વિવિભક્તિત્વાત્ ડતરાદિભ્યઃ ઇતિ પઞ્ચમ્યા અઙ્ગમ્ વિશેષયિતુમ્ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {49।84} તત્ર કિમ્ અન્યત્ શક્યમ્ વિશેષયિતુમ્ અન્યત્ અતઃ વિહિતાત્ પ્રત્યયાત્ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {50।84} ડતરાદિભ્યઃ યઃ વિહિતઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {51।84} ઇહ ઇદાનીમ્ અસ્થિદધિસખ્થ્યક્ષ્ણામ્ અનઙ્ ઉદાત્તઃ ઇતિ ત્યદાદીનામ્ અઃ ભવતિ ઇતિ અસ્થ્યાદીનામ્ ઇતિ એષા ષષ્ઠી અઙ્ગસ્ય ઇતિ અપિ ત્યદાદીનામ્ ઇતિ અપિ ષષ્ઠી અઙ્ગસ્ય ઇતિ અપિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {52।84} તત્ર કામચારઃ : ગૃહ્યમાણેન વા વિભક્તિમ્ વિશેષયિતુમ્ અઙ્ગેન વા .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {53।84} યાવતા કામચારઃ ઇહ તાવત્ અસ્થિદધિસખ્થ્યક્ષ્ણામ્ અનઙ્ ઉદાત્તઃ ઇતિ અઙ્ગેન વિભક્તિમ્ વિશેષયિષ્યામઃ અસ્થ્યાદિભિઃ અનઙમ્ : અઙ્ગસ્ય વિભક્તૌ અનઙ્ ભવતિ અસ્થ્યાદીનામ્ ઇતિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {54।84} ઇહ ઇદાનીમ્ ત્યદાદીનામ્ અઃ ભવતિ ઇતિ ગૃહ્યમાણેન વિભક્તિમ્ વિશેષયિષ્યામઃ અઙ્ગેન અકારમ્ : ત્યદાદીનામ્ વિભક્તૌ અઃ ભવતિ અઙ્ગસ્ય ઇતિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {55।84} યદિ એવમ્ અતિસઃ : અત્વમ્ ન પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {56।84} ન એષઃ દોષઃ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {57।84} ત્યદાદિપ્રધાનઃ એષઃ સમાસઃ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {58।84} અથ વા ન ઇદમ્ સઞ્જ્ઞાકરણમ્ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {59।84} પાઠવિશેષણમ્ ઇદમ્ : સર્વેષામ્ યાનિ નામાનિ તાનિ સર્વાદીનિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {60।84} સઞ્જ્ઞોપસર્જને ચ વિશેષે અવતિષ્ઠેતે .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {61।84} યદિ એવમ્ સઞ્જ્ઞાશ્રયમ્ યત્ કાર્યમ્ તત્ ન સિધ્યતિ : સર્વનામ્નઃ સ્મૈ , આમિ સર્વનામ્નઃ સુટ્ ઇતિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {62।84} અન્વર્થગ્રહણમ્ તત્ર વિજ્ઞાસ્યતે : સર્વેષામ્ યત્ નામ તત્ સર્વનામ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {63।84} સર્વનામ્નઃ ઉત્તરસ્ય ઙેઃ સ્મૈ ભવતિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {64।84} સર્વનામ્નઃ ઉત્તરસ્ય આમઃ સુટ્ ભવતિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {65।84} યદિ એવમ્ સકલમ્ , કૃત્સ્નમ્ , જગત્ ઇતિ અત્ર અપિ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {66।84} એતેષામ્ ચ અપિ શબ્દાનામ્ એકૈકસ્ય સઃ સઃ વિષયઃ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {67।84} તસ્મિન્ તસ્મિન્ વિષયે યઃ યઃ શબ્દઃ વર્તતે તસ્ય તસ્ય તસ્મિન્ તસ્મિન્ વર્તમાનસ્ય સર્વનામકાર્યમ્ પ્રાપ્નોતિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {68।84} એવમ્ તર્હિ ઉભયમ્ અનેન ક્રિયતે .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {69।84} પાઠઃ ચ એવ વિશેષ્યતે સઞ્જ્ઞા ચ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {70।84} કથમ્ પુનઃ એકેન યત્નેન ઉભયમ્ લભ્યમ્ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {71।84} લભ્યમ્ ઇતિ આહ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {72।84} કથમ્. એકશેષનિર્દેશાત્ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {73।84} એકશેષનિર્દેશઃ અયમ્ : સર્વાદીનિ ચ સર્વાદીનિ ચ સર્વાદીનિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {74।84} સર્વનામાનિ ચ સર્વનામાનિ ચ સર્વનામાનિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {75।84} સર્વાદીનિ સર્વનાનસઞ્જ્ઞાનિ ભવન્તિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {76।84} સર્વેષામ્ યાનિ ચ નામાનિ તાનિ સર્વાદીનિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {77।84} સઞ્જ્ઞોપસર્જને ચ વિશેષે અવતિષ્ઠેતે .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {78।84} અથ વા મહતી ઇયમ્ સઞ્જ્ઞા ક્રિયતે .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {79।84} સઞ્જ્ઞા ચ નામ યતઃ ન લઘીયઃ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {80।84} કુતઃ એતત્ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {81।84} લઘ્વર્થમ્ હિ સઞ્જ્ઞાકરણમ્ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {82।84} તત્ર મહત્યાઃ સઞ્જ્ઞાયાઃ કરણે એતત્ પ્રયોજનમ્ અન્વર્થસઞ્જ્ઞા યથા વિજ્ઞાયેત .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {83।84} સર્વાદીનિ સર્વનાનસઞ્જ્ઞાનિ ભવન્તિ સર્વેષામ્ નામાનિ ઇતિ ચ અતઃ સર્વનામાનિ .
(પ્_1,1.27.3) ક_ઇ,87.7-89.3 રો_ઇ,278-285 {84।84} સઞ્જ્ઞોપસર્જને ચ વિશેષે અવતિષ્ઠેતે .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {1।43} અથ ઉભસ્ય સર્વનામત્વે કઃ અર્થઃ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {2।43} ઉભસ્ય સર્વનામત્વે અકજર્થઃ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {3।43} ઉભસ્ય સર્વનામત્વે અકજર્થઃ પાઠઃ ક્રિયતે : ઉભકૌ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {4।43} કિમ્ ઉચ્યતે અકજર્થઃ ઇતિ ન પુનઃ અન્યાનિ અપિ સર્વનામકાર્યાણિ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {5।43} અન્યાભાવઃ દ્વિવચનટાબ્વિષયત્વાત્ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {6।43} અન્યેષામ્ સર્વનામ્કાર્યાણામ્ અભાવઃ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {7।43} કિમ્ કારણમ્ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {8।43} દ્વિવચનટાબ્વિષયત્વાત્ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {9।43} ઉભશબ્દઃ અયમ્ દ્વિવચનટાબ્વિષયઃ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {10।43} અન્યાનિ ચ સર્વનામકાર્યાણિ એકવચનબહુવચનેષુ ઉચ્યન્તે .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {11।43} યદા પુનઃ અયમ્ ઉભશબ્દઃ દ્વિવચનટાબ્વિષયઃ કઃ ઇદાનીમ્ અસ્ય અન્યત્ર ભવતિ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {12।43} ઉભયઃ અન્યત્ર .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {13।43} ઉભયશબ્દઃ અસ્ય અન્યત્ર બહ્વતિ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {14।43} ઉભયે દેવમનુષ્યાઃ , ઉભયઃ મણિઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {15।43} કિમ્ ચ સ્યાત્ યદિ અત્ર અકચ્ ન સ્યાત્ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {16।43} કઃ પ્રસજ્યેત .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {17।43} કઃ ચ ઇદાનીમ્ કાકચોઃ વિશેષઃ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {18।43} ઉભશબ્દઃ અયમ્ દ્વિવચનટાબ્વિષયઃ ઇતિ ઉક્તમ્ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {19।43} તત્ર અકચિ સતિ અકચઃ તન્મધ્યપતિતત્વાત્ શક્યતે એતત્ વક્તુમ્ : દ્વિવચનપરઃ અયમ્ ઇતિ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {20।43} કે પુનઃ સતિ ન અયમ્ દ્વિવચનપરઃ સ્યાત્ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {21।43} તત્ર દ્વિવચનપરતા વક્તવ્યા .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {22।43} યથા એવ તર્હિ કે સતિ ન અયમ્ દ્વિવચનપરઃ એવમ્ આપિ અપિ સતિ ન અયમ્ દ્વિવચનપરઃ સ્યાત્ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {23।43} તત્ર અપિ દ્વિવચનપરતા વક્તવ્યા .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {24।43} અવચનાત્ અપિ તત્પરવિજ્ઞાનમ્ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {25।43} અન્તરેણ અપિ વચનમ્ આપિ દ્વિવચનપરઃ અયમ્ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {26।43} કિમ્ વક્તવ્યમ્ એતત્ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {27।43} ન હિ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {28।43} કથમ્ અનુચ્યમાનમ્ ગંસ્યતે .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {29।43} એકાદેશે કૃતે દ્વિવચનપરઃ અયમ્ અન્તાદિવદ્ભાવેન .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {30।43} અવચનાત્ આપિ તત્પરવિજ્ઞાનમ્ ઇતિ ચેત્ કે અપિ તુલ્યમ્ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {31।43} અવચનાત્ આપિ તત્પરવિજ્ઞાનમ્ ઇતિ ચેત્ કે અપિ અન્તરેણ વચનમ્ દ્વિવચનપરઃ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {32।43} કથમ્ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {33।43} સ્વાર્થિકાઃ પ્રત્યયાઃ પ્રકૃતિતઃ અવિશિષ્ટાઃ ભવન્તિ ઇતિ પ્રકૃતિગ્રહણેન સ્વાર્થિકાનામ્ અપિ ગ્રહણમ્ ભવતિ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {34।43} અથ ભવતઃ સર્વનામત્વે કાનિ પ્રોજનાનિ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {35।43} ભવતઃ અકચ્છેષાત્વાનિ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {36।43} ભવતઃ અકચ્છેષાત્વાનિ પ્રયોજનાનિ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {37।43} અકચ્ : ભવકાન્ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {38।43} શેષઃ : સઃ ચ ભવાન્ ચ ભવન્તૌ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {39।43} આત્વમ્ : ભવાદૃક્ ઇતિ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {40।43} કિમ્ પુનઃ ઇદમ્ પરિગણનમ્ આહોસ્વિત્ ઉદાહરણમાત્રમ્ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {41।43} ઉદાહરણમાત્રમ્ ઇતિ આહ .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {42।43} તૃતીયાદયઃ અપિ હિ ઇષ્યન્તે .
(પ્_1,1.27.4) ક_ઇ,89.4-90.3 રો_ઇ,286-289 {43।43} સર્વનામ્નઃ તૃતીયા ચ : ભવતા હેતુના , ભવતઃ હેતોઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {1।36} દિગ્ગ્રહણમ્ કિમર્થમ્ .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {2।36} ન બહુવ્રીહૌ ઇતિ પ્રતિષેધમ્ વક્ષ્યતિ .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {3।36} તત્ર ન જ્ઞાયતે ક્વ વિભાષા ક્વ પ્રતિષેધઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {4।36} દિગ્ગ્રહણે પુનઃ ક્રિયમાણે ન દોષઃ ભવતિ .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {5।36} દિગુપદિષ્ટે વિભાષા અન્યત્ર પ્રતિષેધઃ .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {6।36} અથ સમાસગ્રહણમ્ કિમર્થમ્. સમાસઃ એવ યઃ બહુવ્રીહિઃ તત્ર યથા સ્યાત્ .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {7।36} બહુવ્રીહિવદ્ભાવેન યઃ બહુવ્રીહિઃ તત્ર મા ભૂત્ ઇતિ : દક્ષિણદક્ષિણસ્યૈ દેહિ ઇતિ .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {8।36} અથ બહુવ્રીહિગ્રહણમ્ કિમર્થમ્ .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {9।36} દ્વન્દ્વે મા ભૂત્ દક્ષિણોત્તરપૂર્વાણામ્ ઇતિ .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {10।36} ન એતત્ અસ્તિ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {11।36} દ્વન્દ્વે ચ ઇતિ પ્રતિષેધઃ ભવિષ્યતિ .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {12।36} ન અપ્રાપ્તે પ્રતિષેધે ઇયમ્ પરિભાષા આરભ્યતે .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {13।36} સા યથા એવ બહુવ્રીહૌ ઇતિ એતમ્ પ્રતિષેધમ્ બાધતે એવમ્ દ્વન્દ્વે ચ ઇતિ એતમ્ અપિ બાધેત .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {14।36} ન બાધતે .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {15।36} કિમ્ કારણમ્ .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {16।36} યેન ન અપ્રાપ્તે તસ્ય બાધનમ્ ભવતિ .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {17।36} ન ચ અપ્રાપ્તે ન બહુવ્રીહૌ ઇતિ એતસ્મિન્ પ્રતિષેધે ઇયમ્ પરિભાષા આરભ્યતે .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {18।36} દ્વન્દ્વે ચ ઇતિ એતસ્મિન્ પુનઃ પ્રાપ્તે ચ અપ્રાપ્તે ચ .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {19।36} અથ વા પુરસ્તાત્ અપવાદાઃ અનન્તરાન્ વિધીન્ બાધન્તે ઇતિ એવમ્ ઇયમ્ વિભાષા ન બહુવ્રીહૌ ઇતિ એતમ્ પ્રતિષેધમ્ બાધિષ્યતે દ્વન્દ્વે ચ ઇતિ એતમ્ પ્રતિષેધમ્ ન બાધિષ્યતે .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {20।36} અથ વા ઇદમ્ તાવત્ અયમ્ પ્રષ્ટવ્યઃ .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {21।36} ઇહ કસ્માત્ ન ભવતિ : યા પૂર્વા સા ઉત્તરા અસ્ય ઉન્મુગ્ધસ્ય સઃ અયમ્ પૂર્વોત્તરઃ ઉન્મુગ્ધઃ , તસ્મૈ પૂર્વોત્તરાય દેહિ .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {22।36} લક્ષણપ્રતિપદોક્તયોઃ પ્રતિપદોક્તસ્ય એવ ઇતિ .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {23।36} યદિ એવમ્ ન અર્થઃ બહુવ્રીહિગ્રહણેન .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {24।36} દ્વન્દ્વે કસ્માત્ ન ભવતિ .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {25।36} લક્ષણપ્રતિપદોક્તયોઃ પ્રતિપદોક્તસ્ય એવ ઇતિ .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {26।36} ઉત્તરાર્થમ્ તર્હિ બહુવ્રીહિગ્રહણમ્ કર્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {27।36} ન કર્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {28।36} ક્રિયતે તત્ર એવ બહુવ્રીહૌ ઇતિ .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {29।36} દ્વિતીયમ્ કર્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {30।36} બહુવ્રીહિઃ એવ યઃ બહુવ્રીહિઃ તત્ર યથા સ્યાત્ .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {31।36} બહુવ્રીહિવદ્ભાવેન યઃ બહુવ્રીહિઃ તત્ર મા ભૂત્ ઇતિ : એકૈકસ્મૈ દેહિ .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {32।36} એતત્ અપિ ન અસ્તિ પ્રયોજનમ્. સમાસે ઇતિ વર્તતે .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {33।36} તેન બહુવ્રીહિમ્ વિશેષયિષ્યામઃ : સમાસઃ યઃ બહુવ્રીહિઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {34।36} ઇદમ્ તર્હિ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {35।36} અવયવભૂતસ્ય અપિ બહુવ્રીહેઃ પ્રતિષેધઃ યથા સ્યાત્ .
(પ્_1,1.28) ક_ઇ,90.5-26 રો_ઇ,289-291 {36।36} ઇહ મા ભૂત્ વસ્ત્રમ્ અન્તરમ્ એષામ્ તે ઇમે વસ્ત્રાન્તરાઃ વસનમ્ અન્તરમ્ એષામ્ તે ઇમે વસનાન્તરાઃ વસ્ત્રાન્તરાઃ ચ વસનાન્તરાઃ ચ વસ્ત્રાન્તરવસનાન્તરાઃ .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {1।35} કિમ્ ઉદાહરણમ્ .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {2।35} પ્રિયવિશ્વાય .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {3।35} ન એતત્ અસ્તિ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {4।35} સર્વાદ્યન્તસ્ય બહુવ્રીહેઃ પ્રતિષેધેન ભવિતવ્યમ્ .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {5।35} વક્ષ્યતિ ચ એતત્ : બહુવ્રીહૌ સર્વનામસઙ્ખ્યયોઃ ઉપસઙ્ખ્યાનમ્ ઇતિ .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {6।35} તત્ર વિશ્વપ્રિયાય ઇતિ ભવિતવ્યમ્ .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {7।35} ઇદમ્ તર્હિ : દ્વ્યન્યાય ત્ર્યન્યાય .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {8।35} નનુ ચ અત્ર અપિ સર્વનામ્નઃ એવ પૂર્વનિપાતેન ભવિતવ્યમ્ .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {9।35} ન એષઃ દોષઃ .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {10।35} વક્ષ્યતિ એતત્ : સઙ્ખ્યાસર્વનામ્નોઃ યઃ બહુવ્રીહિઃ પરત્વાત્ તત્ર સઙ્ખ્યાયાઃ પૂર્વનિપાતઃ ભવતિ ઇતિ .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {11।35} ઇદમ્ ચ અપિ ઉદાહરણમ્ પ્રિયવિશ્વાય .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {12।35} નનુ ચ ઉક્તમ્ વિશ્વપ્રિયાય ઇતિ ભવિતવ્યમ્ ઇતિ .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {13।35} વક્ષ્યતિ એતત્ : વા પ્રિયસ્ય ઇતિ .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {14।35} ન ખલુ અપિ અવશ્યમ્ સર્વાદ્યન્તસ્ય એવ બહુવ્રીહેઃ પ્રતિષેધેન ભવિતવ્યમ્ .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {15।35} કિમ્ તર્હિ .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {16।35} અસર્વાદ્યન્તસ્ય અપિ ભવિતવ્યમ્ .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {17।35} કિમ્ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {18।35} અકચ્ મા ભૂત્ .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {19।35} કિમ્ ચ સ્યાત્ યદિ અકચ્ સ્યાત્ .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {20।35} કઃ ન સ્યાત્ .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {21।35} કઃ ચ ઇદાનીમ્ કાકચોઃ વિશેષઃ .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {22।35} વ્યઞ્જનાન્તેષુ વિશેષઃ .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {23।35} અહકમ્ પિતા અસ્ય મકત્પિતૃકઃ , ત્વકમ્ પિતા અસ્ય ત્વકત્પિતૃકઃ ઇતિ પ્રાપ્નોતિ , મત્કપિતૃકઃ ત્વત્કપિતૃકઃ ઇતિ ચ ઇષ્યતે .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {24।35} કથમ્ પુનઃ ઇચ્છતા અપિ ભવતા બહિરઙ્ગેન પ્રતિષેધેન અન્તરઙ્ગઃ વિધિઃ શખ્યઃ બાધિતુમ્ .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {25।35} અન્તરઙ્ગાન્ અપિ વિધીન્ બહિરઙ્ગઃ વિધિઃ બાધતે ગોમત્પ્રિયઃ ઇતિ યથા .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {26।35} ક્રિયતે તત્ર યત્નઃ : પ્રત્યયોત્તરપદયોઃ ચ ઇતિ .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {27।35} નનુ ચ ઇહ અપિ ક્રિયતે : ન બહુવ્રીહૌ ઇતિ .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {28।35} અસ્તિ અન્યત્ એતસ્ય વચને પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {29।35} કિમ્ .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {30।35} પ્રિયવિશ્વાય .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {31।35} ઉપસર્જનપ્રતિષેધેન અપિ એતત્ સિદ્ધમ્ .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {32।35} અયમ્ ખલુ અપિ બહુવ્રીહિઃ અસ્તિ એવ પ્રાથમકલ્પિકઃ યસ્મિન્ ઐકપદ્યમ્ ઐકસ્વર્યમ્ ઐકવિભક્તિકત્વમ્ ચ .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {33।35} અસ્તિ તાદર્થ્યાત્ તાચ્છબ્દ્યમ્ : બહુવ્રીહ્યર્થાનિ પદાનિ બહુવ્રીહિઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {34।35} તત્ યત્ તાદર્થ્યાત્ તાચ્છબ્દ્યમ્ તસ્ય ઇદમ્ ગ્રહણમ્ .
(પ્_1,1.29.1) 91.2-21 રો_ઇ,291-293 {35।35} ગોનર્દીયઃ આહ અકચ્સ્વરૌ તુ કર્તવ્યૌ પ્રત્યઙ્ગમ્ મુક્તસંશયૌ . ત્વકત્પિતૃકઃ મકત્પિતૃકઃ ઇતિ એવ ભવિતવ્યમ્ ઇતિ .
(પ્_1,1.29.2) ક_ઇ,91.22-92.5 રો_ઇ,293-294 {1।9} પ્રતિષેધે ભૂતપૂર્વસ્ય ઉપસઙ્ખ્યાનમ્ .
(પ્_1,1.29.2) ક_ઇ,91.22-92.5 રો_ઇ,293-294 {2।9} પ્રતિષેધે ભૂતપૂર્વસ્ય ઉપસઙ્ખ્યાનમ્ કર્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.29.2) ક_ઇ,91.22-92.5 રો_ઇ,293-294 {3।9} આઢ્યઃ ભૂતપૂર્વઃ આઢ્યપૂર્વઃ , આઢ્યપૂર્વાય દેહિ ઇતિ .
(પ્_1,1.29.2) ક_ઇ,91.22-92.5 રો_ઇ,293-294 {4।9} પ્રતિષેધે ભૂતપૂર્વસ્ય ઉપસઙ્ખ્યાનાનર્થક્યમ્ પૂર્વાદીનામ્ વ્યવસ્થાયામ્ ઇતિ વચનાત્ .
(પ્_1,1.29.2) ક_ઇ,91.22-92.5 રો_ઇ,293-294 {5।9} પ્રતિષેધે ભૂતપૂર્વસ્ય ઉપસઙ્ખ્યાનમ્ નર્થકમ્ .
(પ્_1,1.29.2) ક_ઇ,91.22-92.5 રો_ઇ,293-294 {6।9} કિમ્ કારણમ્ .
(પ્_1,1.29.2) ક_ઇ,91.22-92.5 રો_ઇ,293-294 {7।9} પૂર્વાદીનામ્ વ્યવસ્થાયામ્ ઇતિ વચનાત્ .
(પ્_1,1.29.2) ક_ઇ,91.22-92.5 રો_ઇ,293-294 {8।9} પૂર્વાદીનામ્ વ્યવસ્થાયામ્ સર્વનામસ્ઞ્જ્ઞા ઉચ્યતે .
(પ્_1,1.29.2) ક_ઇ,91.22-92.5 રો_ઇ,293-294 {9।9} ન ચ અત્ર વ્યવસ્થા ગમ્યતે .
(પ્_1,1.30) ક_ઇ,92. 7-14 રો_ઇ,294 {1।12} સમાસે ઇતિ વર્તમાને પુનઃ સમાસગ્રહણમ્ કિમર્થમ્ .
(પ્_1,1.30) ક_ઇ,92. 7-14 રો_ઇ,294 {2।12} અયમ્ તૃતીયાસમાસઃ અસ્તિ એવ પ્રાથમકલ્પિકઃ યસ્મિન્ ઐકપદ્યમ્ ઐકસ્વર્યમ્ ઐકવિભક્તિકત્વમ્ ચ .
(પ્_1,1.30) ક_ઇ,92. 7-14 રો_ઇ,294 {3।12} અસ્તિ તાદર્થ્યાત્ તાચ્છબ્દ્યમ્ : તૃતીયાસમાસાર્થાનિ પદાનિ તૃતીયાસમાસઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.30) ક_ઇ,92. 7-14 રો_ઇ,294 {4।12} તત્ યત્ તાદર્થ્યાત્ તાચ્છબ્દ્યમ્ તસ્ય ઇદમ્ ગ્રહણમ્ .
(પ્_1,1.30) ક_ઇ,92. 7-14 રો_ઇ,294 {5।12} અથ વા સમસે ઇતિ વર્તમાને પુનઃ સમાસગ્રહણસ્ય એતત્ પ્રયોજનમ્ : યોગાઙ્ગમ્ યથા ઉપજાયેત .
(પ્_1,1.30) ક_ઇ,92. 7-14 રો_ઇ,294 {6।12} સતિ યોગાઙ્ગે યોગવિભાગઃ કરિષ્યતે .
(પ્_1,1.30) ક_ઇ,92. 7-14 રો_ઇ,294 {7।12} તૃતીયા .
(પ્_1,1.30) ક_ઇ,92. 7-14 રો_ઇ,294 {8।12} તૃતીયાસમાસે સર્વાદીનિ સર્વનામસઞ્જ્ઞાનિ ન ભવન્તિ .
(પ્_1,1.30) ક_ઇ,92. 7-14 રો_ઇ,294 {9।12} માસપૂર્વાય દેહિ સંવત્સરપૂર્વાય દેહિ .
(પ્_1,1.30) ક_ઇ,92. 7-14 રો_ઇ,294 {10।12} તતઃ અસમાસે .
(પ્_1,1.30) ક_ઇ,92. 7-14 રો_ઇ,294 {11।12} અસમાસે ચ તૃતીયાયાઃ સર્વાદીનિ સર્વનામસઞ્જ્ઞાનિ ન ભવન્તિ .
(પ્_1,1.30) ક_ઇ,92. 7-14 રો_ઇ,294 {12।12} માસેન પૂર્વાય ઇતિ
(પ્_1,1.32) ક_ઇ,92.16 રો_ઇ,295 {1।1} જસઃ કાર્યમ્ પ્રતિ વિભાષા , અકચ્ હિ ન ભવતિ .
(પ્_1,1.34) ક_ઇ,92.19-93.6 રો_ઇ,295-297 {1।18} અવરાદીનામ્ ચ પુનઃ સૂત્રપાઠે ગ્રહણાનર્થક્યમ્ ગણે પઠિતત્વાત્ .
(પ્_1,1.34) ક_ઇ,92.19-93.6 રો_ઇ,295-297 {2।18} અવરાદીનામ્ ચ પુનઃ સૂત્રપાઠે ગ્રહણમ્ અનર્થકમ્ .
(પ્_1,1.34) ક_ઇ,92.19-93.6 રો_ઇ,295-297 {3।18} કિમ્ કારણમ્ .
(પ્_1,1.34) ક_ઇ,92.19-93.6 રો_ઇ,295-297 {4।18} ગણે પઠિતત્વાત્ .
(પ્_1,1.34) ક_ઇ,92.19-93.6 રો_ઇ,295-297 {5।18} ગણે હિ એતાનિ પઠ્યન્તે .
(પ્_1,1.34) ક_ઇ,92.19-93.6 રો_ઇ,295-297 {6।18} કથમ્ પુનઃ જ્ઞાયતે સઃ પૂર્વઃ પાઠઃ અયમ્ પુનઃ પાઠઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.34) ક_ઇ,92.19-93.6 રો_ઇ,295-297 {7।18} તાનિ હિ પૂર્વાદીનિ ઇમાનિ અવરાદીનિ .
(પ્_1,1.34) ક_ઇ,92.19-93.6 રો_ઇ,295-297 {8।18} ઇમાનિ અપિ પૂર્વાદીનિ .
(પ્_1,1.34) ક_ઇ,92.19-93.6 રો_ઇ,295-297 {9।18} એવમ્ તર્હિ આચાર્યપ્રવૃત્તિઃ જ્ઞાપયતિ સઃ પૂર્વઃ પાઠઃ અયમ્ પુનઃ પાઠઃ ઇતિ યત્ અયમ્ પૂર્વાદિભ્યઃ નવભ્યઃ વા ઇતિ નવગ્રહણમ્ કરોતિ .
(પ્_1,1.34) ક_ઇ,92.19-93.6 રો_ઇ,295-297 {10।18} નવ એવ પૂર્વાદીનિ .
(પ્_1,1.34) ક_ઇ,92.19-93.6 રો_ઇ,295-297 {11।18} ઇદમ્ તર્હિ પ્રયોજનમ્ : વ્યવસ્થાયામ્ અસઞ્જ્ઞાયામ્ ઇતિ વક્ષ્યામિ ઇતિ .
(પ્_1,1.34) ક_ઇ,92.19-93.6 રો_ઇ,295-297 {12।18} એતત્ અપિ ન અસ્તિ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.34) ક_ઇ,92.19-93.6 રો_ઇ,295-297 {13।18} એવંવિશિષ્ટાનિ એવ એતાનિ ગણે પઠ્યન્તે .
(પ્_1,1.34) ક_ઇ,92.19-93.6 રો_ઇ,295-297 {14।18} ઇદમ્ તર્હિ પ્રયોજનમ્ દ્વ્યાદિપર્યુદાસેન પર્યુદાસઃ મા ભૂત્ ઇતિ .
(પ્_1,1.34) ક_ઇ,92.19-93.6 રો_ઇ,295-297 {15।18} એતત્ અપિ ન અસ્તિ પ્રયોજનમ્ .
(પ્_1,1.34) ક_ઇ,92.19-93.6 રો_ઇ,295-297 {16।18} આચાર્યપ્રવૃત્તિઃ જ્ઞાપયતિ ન એષામ્ દ્વ્યાદિપર્યુદાસેન પર્યુદાસઃ ભવતિ ઇતિ યત્ અયમ્ પૂર્વત્ર અસિદ્ધમ્ ઇતિ નિપાતનમ્ કરોતિ .
(પ્_1,1.34) ક_ઇ,92.19-93.6 રો_ઇ,295-297 {17।18} વાર્ત્તિકકારઃ ચ પઠતિ : જશ્ભાવાત્ ઇતિ ચેત્ ઉત્તરત્ર અભાવાત્ અપવાદપ્રસઙ્ગઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.34) ક_ઇ,92.19-93.6 રો_ઇ,295-297 {18।18} ઇદમ્ તર્હિ પ્રયોજનમ્ જસિ વિભાષામ્ વક્ષ્યામિ ઇતિ .
(પ્_1,1.35) ક_ઇ,93.8-9 રો_ઇ,297-298 {1।3} આખ્યાગ્રહણમ્ કિમર્થમ્ .
(પ્_1,1.35) ક_ઇ,93.8-9 રો_ઇ,297-298 {2।3} જ્ઞાતિધનપર્યાયવાચી યઃ સ્વશબ્દઃ તસ્ય યથા સ્યાત્ .
(પ્_1,1.35) ક_ઇ,93.8-9 રો_ઇ,297-298 {3।3} ઇહ મા ભૂત્ : સ્વે પુત્રાઃ સ્વાઃ પુત્રાઃ સ્વે ગાવઃ સ્વાઃ ગાવઃ .
(પ્_1,1.36.1) ક_ઇ,93.11-17 રો_ઇ,298-299 {1।10} ઉપસંવ્યાનગ્રહણમ્ અનર્થકમ્ બહિર્યોગેણ કૃતત્વાત્ .
(પ્_1,1.36.1) ક_ઇ,93.11-17 રો_ઇ,298-299 {2।10} ઉપસંવ્યાનગ્રહણમ્ અનર્થકમ્ .
(પ્_1,1.36.1) ક_ઇ,93.11-17 રો_ઇ,298-299 {3।10} કિમ્ કારણમ્ .
(પ્_1,1.36.1) ક_ઇ,93.11-17 રો_ઇ,298-299 {4।10} બહિર્યોગેણ કૃતત્વાત્ .
(પ્_1,1.36.1) ક_ઇ,93.11-17 રો_ઇ,298-299 {5।10} બહિર્યોગે ઇતિ એવ સિદ્ધમ્ .
(પ્_1,1.36.1) ક_ઇ,93.11-17 રો_ઇ,298-299 {6।10} ન વા શાટકયુગાદ્યર્થમ્ .
(પ્_1,1.36.1) ક_ઇ,93.11-17 રો_ઇ,298-299 {7।10} ન વા અનર્થકમ્ .
(પ્_1,1.36.1) ક_ઇ,93.11-17 રો_ઇ,298-299 {8।10} કિમ્ કારણમ્ .
(પ્_1,1.36.1) ક_ઇ,93.11-17 રો_ઇ,298-299 {9।10} શાટકયુગાદ્યર્થમ્ .
(પ્_1,1.36.1) ક_ઇ,93.11-17 રો_ઇ,298-299 {10।10} શાટકયુગાદ્યર્થમ્ તર્હિ ઇદમ્ વક્તવ્યમ્ યત્ર એતત્ ન જ્ઞાયતે કિમ્ અન્તરીયમ્ કિમ્ ઉત્તરીયમ્ ઇતિ. અત્ર અપિ યઃ એષઃ મનુષ્યઃ પ્રેક્ષાપૂર્વકારી ભવતિ નિર્જ્ઞાતમ્ તસ્ય ભવતિ ઇદમ્ અન્તરીયમ્ ઇદમ્ ઉત્તરીયમ્ ઇતિ .
(પ્_1,1.36.2) પ્. ઇ.93.18-23 રો_ઇ,299 {1।7} અપુરિ ઇતિ વક્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.36.2) પ્. ઇ.93.18-23 રો_ઇ,299 {2।7} ઇહ મા ભૂત્ : અન્તરાયામ્ પુરિ વસતિ ઇતિ .
(પ્_1,1.36.2) પ્. ઇ.93.18-23 રો_ઇ,299 {3।7} વાપ્રકરણે તીયસ્ય ઙિત્સુ ઉપસઙ્ખ્યાનમ્ . વાપ્રકરણે તીયસ્ય ઙિત્સુ ઉપસઙ્ખ્યાનમ્ કર્તવ્યમ્ : દ્વિતીયાયૈ દ્વિતીયસ્યૈ તૃતીયાયૈ તૃતીયસ્યૈ .
(પ્_1,1.36.2) પ્. ઇ.93.18-23 રો_ઇ,299 {4।7} વિભાષા દ્વિતીયાતૃતીયાભ્યામ્ ઇતિ એતત્ ન વક્તવ્યમ્ ભવતિ .
(પ્_1,1.36.2) પ્. ઇ.93.18-23 રો_ઇ,299 {5।7} કિમ્ પુનઃ અત્ર જ્યાયઃ .
(પ્_1,1.36.2) પ્. ઇ.93.18-23 રો_ઇ,299 {6।7} ઉપસઙ્ખ્યાનમ્ એવ અત્ર જ્યાયઃ .
(પ્_1,1.36.2) પ્. ઇ.93.18-23 રો_ઇ,299 {7।7} ઇદમ્ અપિ સિદ્ધમ્ ભવતિ : દ્વિતીયાય દ્વિતીયસ્મૈ તૃતીયાય તૃતીયસ્મૈ .
(પ્_1,1.37) ક_ઇ,94.2-8 રો_ઇ,299-300 {1।11} કિમર્થમ્ પૃથક્ ગ્રહણમ્ સ્વરાદીનામ્ ક્રિયતે ન ચાદિષુ એવ પઠ્યેરન્ .
(પ્_1,1.37) ક_ઇ,94.2-8 રો_ઇ,299-300 {2।11} ચાદીનામ્ વૈ અસત્ત્વવચનાનામ્ નિપાતસઞ્જ્ઞા સ્વરાદીનામ્ પુનઃ સત્ત્વવચનાનામ્ અસત્ત્વવચનાનામ્ ચ .
(પ્_1,1.37) ક_ઇ,94.2-8 રો_ઇ,299-300 {3।11} અથ કિમર્થમ્ ઉભે સઞ્જ્ઞે ક્રિયેતે ન નિપાત્સઞ્જ્ઞા એવ સ્યાત્ .
(પ્_1,1.37) ક_ઇ,94.2-8 રો_ઇ,299-300 {4।11} ન એવમ્ શક્યમ્ .
(પ્_1,1.37) ક_ઇ,94.2-8 રો_ઇ,299-300 {5।11} નિપાતઃ એકાચ્ અનાઙ્ ઇતિ પ્રગૃહ્યસઞ્જ્ઞા ઉક્તા .
(પ્_1,1.37) ક_ઇ,94.2-8 રો_ઇ,299-300 {6।11} સા સ્વરાદીનામ્ અપિ એકાચામ્ પ્રસજ્યેત .
(પ્_1,1.37) ક_ઇ,94.2-8 રો_ઇ,299-300 {7।11} એવમ્ તર્હિ અવ્યયસઞ્જ્ઞા એવ અસ્તુ .
(પ્_1,1.37) ક_ઇ,94.2-8 રો_ઇ,299-300 {8।11} તત્ ચ અશક્યમ્ .
(પ્_1,1.37) ક_ઇ,94.2-8 રો_ઇ,299-300 {9।11} વક્ષ્યતિ એતત્ : અવ્યયે નઞ્કુનિપાતાનામ્ ઇતિ .
(પ્_1,1.37) ક_ઇ,94.2-8 રો_ઇ,299-300 {10।11} તત્ ગરીયસા ન્યાસેન પરિગણનમ્ કર્તવ્યમ્ સ્યાત્ .
(પ્_1,1.37) ક_ઇ,94.2-8 રો_ઇ,299-300 {11।11} તસ્માત્ પૃથક્ ગ્રહણમ્ કર્તવ્યમ્ ઉભે ચ સઞ્જ્ઞે કર્તવ્યે .
(પ્_1,1.38.1) ક_ઇ,94.10-19 રો_ઇ,300-301 {1।12} અસર્વવિભક્તૌ અવિભક્તિનિમિત્તસ્ય ઉપસઙ્ખ્યાનમ્ .
(પ્_1,1.38.1) ક_ઇ,94.10-19 રો_ઇ,300-301 {2।12} અસર્વવિભક્તૌ અવિભક્તિનિમિત્તસ્ય ઉપસઙ્ખ્યાનમ્ કર્તવ્યમ્ : નાના વિના .
(પ્_1,1.38.1) ક_ઇ,94.10-19 રો_ઇ,300-301 {3।12} કિમ્ પુનઃ કારણમ્ ન સિધ્યતિ .
(પ્_1,1.38.1) ક_ઇ,94.10-19 રો_ઇ,300-301 {4।12} સર્વવિભક્તિઃ હિ અવિશેષાત્ . સર્વવિભક્તિઃ હિ એષઃ ભવતિ .
(પ્_1,1.38.1) ક_ઇ,94.10-19 રો_ઇ,300-301 {5।12} કિમ્ કારણમ્ .
(પ્_1,1.38.1) ક_ઇ,94.10-19 રો_ઇ,300-301 {6।12} અવિશેષાત્ .
(પ્_1,1.38.1) ક_ઇ,94.10-19 રો_ઇ,300-301 {7।12} અવિશેષેણ વિહિતત્વાત્ .
(પ્_1,1.38.1) ક_ઇ,94.10-19 રો_ઇ,300-301 {8।12} ત્રલાદીનામ્ ચ ઉપસઙ્ખ્યાનમ્ .
(પ્_1,1.38.1) ક_ઇ,94.10-19 રો_ઇ,300-301 {9।12} ત્રલાદીનામ્ ચ ઉપસઙ્ખ્યાનમ્ કર્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.38.1) ક_ઇ,94.10-19 રો_ઇ,300-301 {10।12} તત્ર યત્ર તતઃ યતઃ .
(પ્_1,1.38.1) ક_ઇ,94.10-19 રો_ઇ,300-301 {11।12} નનુ ચ વિશેષેણ એતે વિધીયન્તે : પઞ્ચમ્યાઃ તસિલ્ સપ્તમ્યાઃ ત્રલ્ ઇતિ .
(પ્_1,1.38.1) ક_ઇ,94.10-19 રો_ઇ,300-301 {12।12} વક્ષ્યતિ એતત્ : ઇતરાભ્યઃ અપિ દૃશ્યન્તે ઇતિ .
(પ્_1,1.38.2) ક_ઇ,94.18-95.11 રો_ઇ,302-303 {1।23} યદિ પુનઃ અવિભક્તિઃ શબ્દઃ અવ્યયસઞ્જ્ઞઃ ભવતિ ઇતિ ઉચ્યેત .
(પ્_1,1.38.2) ક_ઇ,94.18-95.11 રો_ઇ,302-303 {2।23} અવિભક્તૌ ઇતરેતરાશ્રયત્વાત્ અપ્રસિદ્ધિઃ .
(પ્_1,1.38.2) ક_ઇ,94.18-95.11 રો_ઇ,302-303 {3।23} અવિભક્તૌ ઇતરેતરાશ્રયત્વાત્ અપ્રસિદ્ધિઃ સઞ્જ્ઞાયાઃ .
(પ્_1,1.38.2) ક_ઇ,94.18-95.11 રો_ઇ,302-303 {4।23} કા ઇતરેતરાશ્રયતા .
(પ્_1,1.38.2) ક_ઇ,94.18-95.11 રો_ઇ,302-303 {5।23} સતિ અવિભક્તિત્વે સઞ્જ્ઞયા ભવિતવ્યમ્ સઞ્જ્ઞયા ચ અવિભક્તિત્વમ્ ભાવ્યતે .
(પ્_1,1.38.2) ક_ઇ,94.18-95.11 રો_ઇ,302-303 {6।23} તત્ ઇતરેતરાશ્રયમ્ ભવતિ , ઇતરેતરાશ્રયાણિ ચ કાર્યાણિ ન પ્રકલ્પન્તે .
(પ્_1,1.38.2) ક_ઇ,94.18-95.11 રો_ઇ,302-303 {7।23} અલિઙ્ગમ્ અસઙ્ખ્યમ્ ઇતિ વા .
(પ્_1,1.38.2) ક_ઇ,94.18-95.11 રો_ઇ,302-303 {8।23} અથ વા અલિઙ્ગમ્ અસઙ્ખ્યમ્ અવ્યયમ્ ઇતિ વક્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.38.2) ક_ઇ,94.18-95.11 રો_ઇ,302-303 {9।23} એવમ્ અપિ ઇતરેતરાશ્રયમ્ એવ ભવતિ .
(પ્_1,1.38.2) ક_ઇ,94.18-95.11 રો_ઇ,302-303 {10।23} કા ઇતરેતરાશ્રયતા .
(પ્_1,1.38.2) ક_ઇ,94.18-95.11 રો_ઇ,302-303 {11।23} સતિ અલિઙ્ગાસઙ્ખ્યત્વે સઞ્જ્ઞયા ભવિતવ્યમ્ સઞ્જ્ઞયા ચ અલિઙ્ગાસઙ્ખ્યત્વમ્ ભાવ્યતે .
(પ્_1,1.38.2) ક_ઇ,94.18-95.11 રો_ઇ,302-303 {12।23} તત્ ઇતરેતરાશ્રયમ્ ભવતિ , ઇતરેતરાશ્રયાણિ ચ કાર્યાણિ ન પ્રકલ્પન્તે .
(પ્_1,1.38.2) ક_ઇ,94.18-95.11 રો_ઇ,302-303 {13।23} ન ઇદમ્ વાચનિકમ્ અલિઙ્ગતા અસઙ્ખ્યતા ચ .
(પ્_1,1.38.2) ક_ઇ,94.18-95.11 રો_ઇ,302-303 {14।23} કિમ્ તર્હિ .
(પ્_1,1.38.2) ક_ઇ,94.18-95.11 રો_ઇ,302-303 {15।23} સ્વાભાવિકમ્ એતત્ .
(પ્_1,1.38.2) ક_ઇ,94.18-95.11 રો_ઇ,302-303 {16।23} તત્ યથા : સમાનમ્ ઈહમાનાનામ્ અધીયાનાનામ્ ચ કે ચિત્ અર્થૈઃ યુજ્યન્તે અપરે ન .
(પ્_1,1.38.2) ક_ઇ,94.18-95.11 રો_ઇ,302-303 {17।23} તત્ર કિમ્ અસ્માભિઃ કર્તુમ્ શક્યમ્ .
(પ્_1,1.38.2) ક_ઇ,94.18-95.11 રો_ઇ,302-303 {18।23} સ્વાભાવિકમ્ એતત્ .
(પ્_1,1.38.2) ક_ઇ,94.18-95.11 રો_ઇ,302-303 {19।23} તત્ તર્હિ વક્તવ્યમ્ અલિઙ્ગમ્ અસઙ્ખ્યમ્ ઇતિ .
(પ્_1,1.38.2) ક_ઇ,94.18-95.11 રો_ઇ,302-303 {20।23} ન વક્તવ્યમ્ .
(પ્_1,1.38.2) ક_ઇ,94.18-95.11 રો_ઇ,302-303 {21।23} સિદ્ધમ્ તુ પાઠાત્ .
(પ્_1,1.38.2) ક_ઇ,94.18-95.11 રો_ઇ,302-303 {22।23} પાઠાત્ વા સિદ્ધમ્ એતત્. કથમ્ પાઠઃ કર્તવ્યઃ .
(પ્_1,1.38.2) ક_ઇ,94.18-95.11 રો_ઇ,302-303 {23।23} તસિલાદયઃ પ્રાક્ પાસપઃ , શસ્પ્રભૃતયઃ પ્રાક્ સમાસાન્તેભ્યઃ , માન્તઃ , કૃત્વોર્થઃ , તસિવતી , નાનાઞૌ ઇતિ .
(પ્_1,1.38.3) ક_ઇ,95.12-22 રો_ઇ,303-304 {1।14} અથ વા પુનઃ અસ્તુ અવિભક્તિઃ શબ્દઃ અવ્યયસઞ્જ્ઞઃ ભવતિ ઇતિ એવ .
(પ્_1,1.38.3) ક_ઇ,95.12-22 રો_ઇ,303-304 {2।14} નનુ ચ ઉક્તમ્ અવિભક્તૌ ઇતરેતરાશ્રયત્વાત્ અપ્રસિદ્ધિઃ ઇતિ .
(પ્_1,1.38.3) ક_ઇ,95.12-22 રો_ઇ,303-304 {3।14} ન એષઃ દોષઃ .
(પ્_1,1.38.3) ક_ઇ,95.12-22 રો_ઇ,303-304 {4।14} ઇદમ્ તાવત્ અયમ્ પ્રષ્ટવ્યઃ .
મૂળ પાઠ: Vyākaraṇamahābhāṣya · Edition: Franz Kielhorn (Bombay 1880-1885), revised by K.V. Abhyankar (Poona 1972-1996). · Data entry George Cardona · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0