વિષ્ણુસ્મૃતિ · અધ્યાય 97

પુરમ્ આક્રમ્ય સકલં શેતે યસ્માન્ મહાપ્રભુઃ
તસ્માત્ પુરુષ ઇત્ય્ એવં પ્રોચ્યતે તત્ત્વચિન્તકૈઃ ॥

પ્રાગ્રાત્રાપરરાત્રેષુ યોગી નિત્યમ્ અતન્દ્રિતઃ
ધ્યાયેત પુરુષં વિષ્ણું નિર્ગુણં પઞ્ચવિંશકમ્ ॥

તત્ત્વાત્માનમ્ અગમ્યં ચ સર્વતત્ત્વવિવર્જિતમ્
અશક્તં સર્વભૃચ્ ચૈવ નિર્ગુણં ગુણભોક્તૃ ચ ॥

બહિર્ અન્તશ્ ચ ભૂતાનામ્ અચરં ચરમ્ એવ ચ
સૂક્ષ્મત્વાત્ તદવિજ્ઞેયં દૂરસ્થં ચાન્તિકે ચ તત્ ॥

અવિભક્તં ચ ભૂતેન વિભક્તમ્ ઇવ ચ સ્થિતમ્
ભૂતભવ્યભવદ્રૂપં ગ્રસિષ્ણુ પ્રભવિષ્ણુ ચ ॥

જ્યોતિષામ્ અપિ તજ્જ્યોતિસ્ તમસઃ પરમ્ ઉચ્યતે
જ્ઞાનં જ્ઞેયં જ્ઞાનગમ્યં હૃદિ સર્વસ્ય ધિષ્ઠિતમ્ ॥

ઇતિ ક્ષેત્રં તથા જ્ઞાનં જ્ઞેયં ચોક્તં સમાસતઃ
મદ્ભક્ત એતદ્વિજ્ઞાય મદ્ભાવાયોપપદ્યતે ॥