વિષ્ણુપુરાણ (સમીક્ષિત આવૃત્તિ) · અધ્યાય 5.17
અક્રૂરો ઽપિ વિનિષ્ક્રમ્ય સ્યન્દનેનાશુગામિના
કૃષ્ણસંદર્શનાકાઙ્ક્ષી પ્રયયૌ નન્દગોકુલમ્ ॥
ચિન્તયામ્ આસ ચાક્રૂરો નાસ્તિ ધન્યતરો મયા
યો ઽહમ્ અંશાવતીર્ણસ્ય મુખં દ્રક્ષ્યામિ ચક્રિણઃ ॥
અદ્ય મે સફલં જન્મ સુપ્રભાતા ચ મે નિશા
યદ્ ઉન્નિદ્રાબ્જપત્રાક્ષં વિષ્ણોર્ દ્રક્ષ્યામ્ય્ અહં મુખમ્ ॥
અદ્ય મે સફલે નેત્રે અદ્ય મે સફલા ગિરઃ ॥
યન્ મે પરસ્પરાલાપો દૃષ્ટ્વા વિષ્ણું ભવિષ્યતિ ॥
પાપં હરતિ યત્ પુંસાં સ્મૃતં સંકલ્પનામયમ્
તત્ પુણ્ડરીકનયનં વિષ્ણોર્ દ્રક્ષ્યામ્ય્ અહં મુખમ્ ॥
નિર્જગ્મુશ્ ચ યતો વેદા વેદાઙ્ગાન્ય્ અખિલાનિ ચ
દ્રક્ષ્યામિ તત્ પરં ધામ દેવાનાં ભગવન્મુખમ્ ॥
યજ્ઞેષુ યજ્ઞપુરુષઃ પુરુષૈઃ પુરુષોત્તમઃ
ઇજ્યતે યો ઽખિલાધારસ્ તં દ્રક્ષ્યામિ જગત્પતિમ્ ॥
ઇષ્ટ્વા યમ્ ઇન્દ્રો યજ્ઞાનાં શતેનામરરાજતામ્
અવાપ તમ્ અનન્તાદિમ્ અહં દ્રક્ષ્યામિ કેશવમ્ ॥
ન બ્રહ્મા નેન્દ્રરુદ્રાશ્વિ વસ્વાદિત્યમરુદ્ગણાઃ
યસ્ય સ્વરૂપં જાનન્તિ સ્પ્રક્ષ્યત્ય્ અઙ્ગં સ મે હરિઃ ॥
સર્વાત્મા સર્વવિત્ સર્વઃ સર્વભૂતેષ્વ્ અવસ્થિતઃ
યો વિતત્યાવ્યયો વ્યાપી સ વક્ષ્યતિ મયા સહ ॥
મત્સ્યકૂર્મવરાહાશ્વ સિંહરૂપાદિભિઃ સ્થિતિમ્
ચકાર જગતો યો ઽજઃ સો ઽદ્ય મામ્ આલપિષ્યતિ ॥
સામ્પ્રતં ચ જગત્સ્વામી કાર્યમ્ આત્મહૃદિ સ્થિતમ્
કર્તું મનુષ્યતાં પ્રાપ્તઃ સ્વેચ્છાદેહધૃગ્ અવ્યયઃ ॥
યો ઽનન્તઃ પૃથિવીં ધત્તે શેખરસ્થિતિસંસ્થિતામ્
સો ઽવતીર્ણો જગત્યર્થે મામ્ અક્રૂરેતિ વક્ષ્યતિ ॥
પિતૃપુત્રસુહૃદ્ભ્રાતૃ માતૃબન્ધુમયીમ્ ઇમામ્
યન્માયાં નાલમ્ ઉત્તર્તું જગત્ તસ્મૈ નમો નમઃ ॥
તરત્ય્ અવિદ્યાં વિતતાં હૃદિ યસ્મિન્ નિવેશિતે
યોગી માયામ્ અમેયાય તસ્મૈ વિદ્યાત્મને નમઃ ॥
યજ્વિભિર્ યજ્ઞપુરુષો વાસુદેવશ્ ચ સાત્વતૈઃ
વેદાન્તવેદિભિર્ વિષ્ણુઃ પ્રોચ્યતે યો નતો ઽસ્મિ તમ્ ॥
યથા તત્ર જગદ્ ધામ્નિ ધાતર્ય્ એતત્ પ્રતિષ્ઠિતમ્
સદસત્ તેન સત્યેન મય્ય્ અસૌ યાતુ સૌમ્યતામ્ ॥
સ્મૃતે સકલકલ્યાણ ભાજનં યત્ર જાયતે
પુરુષસ્ તમ્ અજં નિત્યં વ્રજામિ શરણં હરિમ્ ॥
ઇત્થં સંચિન્તયન્ વિષ્ણું ભક્તિનમ્રાત્મમાનસઃ
અક્રૂરો ગોકુલં પ્રાપ્તઃ કિંચિત્ સૂર્યે વિરાજતિ ॥
સ દદર્શ તદા તત્ર કૃષ્ણમ્ આદોહને ગવામ્
વત્સમધ્યગતં ફુલ્લ નીલોત્પલદલચ્છવિમ્ ॥
પ્રસ્પષ્ટપદ્મપત્રાક્ષં શ્રીવત્સાઙ્કિતવક્ષસમ્
પ્રલમ્બબાહુમ્ આયામિ તુઙ્ગોરઃસ્થલમ્ ઉન્નસમ્ ॥
સવિલાસસ્મિતાધારં બિભ્રાણં મુખપઙ્કજમ્
તુઙ્ગરક્તનખં પદ્ભ્યાં ધરણ્યાં સુપ્રતિષ્ઠિતમ્ ॥
બિભ્રાણં વાસસી પીતે વન્યપુષ્પવિભૂષિતમ્
સાન્દ્રનીલલતાહસ્તમ્ સિતામ્ભોજાવતંસકમ્ ॥
હંસકુન્દેન્દુધવલં નીલામ્બરધરં દ્વિજ
તસ્યાનુ બલભદ્રં ચ દદર્શ યદુનન્દનઃ ॥
પ્રાંશુમ્ ઉત્તુઙ્ગબાહ્વંસં વિકાસિમુખપઙ્કજમ્
મેઘમાલાપરિવૃતં કૈલાસાદ્રિમ્ ઇવાપરમ્ ॥
તૌ દૃષ્ટ્વા વિકસદ્વક્ત્ર સરોજઃ સ મહામતિઃ
પુલકાઞ્ચિતસર્વાઙ્ગસ્ તદાક્રૂરો ઽભવન્ મુને ॥
એતત્ તત્ પરમં ધામ તદ્ એતત્ પરમં પદમ્
ભગવદ્વાસુદેવાંશો દ્વિધા યો ઽયમ્ અવસ્થિતઃ ॥
સાફલ્યમ્ અક્ષ્ણોર્ યુગમ્ એતદ્ અત્ર દૃષ્ટે જગદ્ધાતરિ યાતમ્ ઉચ્ચૈઃ
અપ્ય્ અઙ્ગમ્ એતદ્ ભગવત્પ્રસાદાદ્ દત્તે ઽઙ્ગસઙ્ગે ફલવન્ મમ સ્યાત્ ॥
અપ્ય્ એષ પૃષ્ઠે મમ હસ્તપદ્મં કરિષ્યતિ શ્રીમદનન્તમૂર્તિઃ
યસ્યાઙ્ગુલિસ્પર્શહતાખિલાઘૈર્ અવાપ્યતે સિદ્ધિર્ અનાશદોષા ॥
યેનાગ્નિવિદ્યુદ્રવિરશ્મિમાલા કરાલમ્ અત્યુગ્રમ્ અપાસ્ય ચક્રમ્
ચક્રં ઘ્નતા દૈત્યપતેર્ હૃતાનિ દૈત્યાઙ્ગનાનાં નયનાઞ્જનાનિ ॥
યત્રામ્બુ વિન્યસ્ય બલિર્ મનોજ્ઞાન્ અવાપ ભોગાન્ વસુધાતલસ્થઃ
તથામરત્વં ત્રિદશાધિપત્યં મન્વન્તરં પૂર્ણમ્ અપેતશત્રુઃ ॥
અપ્ય્ એષ માં કંસપરિગ્રહેણ દોષાસ્પદીભૂતમ્ અદોષદુષ્ટમ્
કર્તાવમાનોપહતં ધિગ્ અસ્તુ તજ્ જન્મનઃ સાધુ બહિષ્કૃતો યઃ ॥
જ્ઞાનાત્મકસ્યામલસત્ત્વરાશેર્ અપેતદોષસ્ય સદા સ્ફુટસ્ય
કિં વા જગત્ય્ અત્ર સમસ્તપુંસામ્ અજ્ઞાતમ્ અસ્યાસ્તિ હૃદિ સ્થિતસ્ય ॥
તસ્માદ્ અહં ભક્તિવિનમ્રચેતા વ્રજામિ સર્વેશ્વરમ્ ઈશ્વરાણામ્
અંશાવતારં પુરુષોત્તમસ્ય અનાદિમધ્યાન્તમયસ્ય વિષ્ણોઃ ॥
મૂળ પાઠ: Viṣṇupurāṇa · Edition: The Critical Edition of the Viṣṇupurāṇam, critically edited by M. M. Pathak. Vadodara : Oriental Institute 1997-1999 · Data entry Peter Schreiner · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0