વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · શ્લોક 3-2

અથ તૃતીયખણ્ડઃ ।
૧ ચિત્રસૂત્રવિધાનદેવાર્ચાનિર્માણપૂજનેન દેવતાસાન્નિધ્યં તતશ્ચાભીષ્ટચતુર્વર્ગફલમ્
૨ પ્રતિમાસ્વરૂપનિશ્ચાયકચિત્રસૂત્રસ્યાતોદ્યનૃત્યશાસ્ત્રજ્ઞાનાયત્તત્વં તસ્ય ચ ગીતશાસ્ત્રાધીનત્વં, ગીતસ્ય તુ સંસ્કૃતપ્રાકૃતાપભ્રષ્ટાદિભેદાદ્બાહુલ્યં તત્રાપિ ગદ્યપદ્યાદિભેદપૂર્વકં શબ્દશાસ્ત્રાનુસૃતત્ત્વમ્
૩ ગાયત્રોષ્ણિગાદિચ્છન્દોવર્ણનમ્
૪ સ્વયંવૃચીકર્ષિમિત્રરાજર્ષિદેવતાદાનવગન્ધર્વરાક્ષસયક્ષકિન્નરનાગવચઃકથનપુરસ્સરમૃગ્યજુરાદિનવવિધમન્ત્રવર્ણનમ્ ।
૫ સૂત્રલક્ષણતચ્ચાતુર્વિધ્યવાક્યાર્થવાક્યપદતદર્થપંચાવયવષડ્વિધસૂત્રવ્યા ખ્યાપ્રત્યક્ષાદિત્રિવિધપ્રમાણાપ્તલક્ષણનિરુક્તભેદગણોદ્ગીતાદિવર્ણનમ્
૬ અધિકરણયોગ-પદાર્થ–હેત્વર્થોદ્દેશ-નિદેશાદિતન્ત્રયુક્તિવિવરણમ્.
૭ પ્રાકૃતભાષાલક્ષણમ્ .
૮ દેવાદિશબ્દપર્યાયવર્ણનાધ્યાયઃ ... ... ...
૯ અભિધાનકોશવર્ણનમ્
૧૦ મનુષ્યાદિપર્યાયવર્ણનમ્
૧૧ અભિધાનકોશે કીર્ત્યાદિસ્ત્રીલિંગશબ્દનિર્દેશઃ
૧૨ રાજાદિપુંશબ્દનિર્દેશઃ
૧૩ જલાદિનપુંસક શબ્દાભિધાનમ્ .
૧૪ અનુપ્રાસયમકરૂપકશ્લેષાદ્યલંકારકથનમ્ .
૧૫ શાખેતિહાસકાવ્યમહાકાવ્યાનાં લક્ષણવર્ણનમ્
૧૬ પ્રહેલિકાલક્ષણભેદકથનમ્
૧૭ મન્ત્રબ્રાહ્મણકલ્પપુરાણકથનપુરસ્સરં નાટકનાટિકાપ્રકરણપ્રકરણીસમવતારેહામૃગાદિદ્વાદશરૂપકલક્ષણકથનપુરસ્સરં નાયકનાયિકાભેદશૃઙ્ગારાદિરસવર્ણનમ્
૧૮ ગીતસ્યોરઃકણ્ઠશિરઃસ્થાનેભ્યો મન્દ્રાદિસ્વરોત્પત્તિઃ, ગ્રામત્રયં, સપ્તસ્વરાઃ, એકવિંશતિમૂર્છનાઃ, એકોનપઞ્ચાશત્તાનાઃ, વૃત્તિત્રયમ્, શ્રૃંગારાદિનવરસાનાં ગ્રામવિભાગઃ, દશલક્ષણા જાતયશ્ચત્વારોઽલંકારા, અપરાન્તકાદિગીતાનિ ચેતિગીતલક્ષણવર્ણનમ્
૧૯ તતઃ સુષિરાદિભેદેન ચતુર્વિધાતોદ્યસ્વરતાલચિત્રાદિવૃતિપ્રકરણાવનદ્ધાદિવર્ણનપુરસ્સરં ગાયકવાદકાદિસ્થિતિપ્રદર્શનમ્
૨૦ નાટયનૃત્તનૃત્યલાસ્યમણ્ડપાદિપ્રદર્શનપૂર્વકં
દેવદાનવનૃપતદનુજીવિમુનિવિપ્રવણિગાદિલક્ષણતદ્નુરૂપવેશસાત્વિકાભિનયકટિપાદાદ્યાશ્રિતરેચકચારીમહાચારીતન્મણ્ડલાંગહારતત્કરણવૃત્તવૃત્ત્યાદિવર્ણનમ્
૨૧ શય્યાસનસ્થાનવર્ણનમ્
૨૨ સ્વસ્થમન્દાલસક્રાન્તપ્રસ્થાલસાદ્યુપવેશનસ્થાનકાદિવર્ણનમ્
૨૩ વૈષ્ણવસમપાદાદિભેદેન પુંસ્થાનકાદિવર્ણનમ્
૨૪ અઙ્ગવર્ણનમ્ ।
૨૫ રસદૃષ્ટિતત્પ્રયોગપુટકર્મતારકાકર્મસમસાચીકૃતાદિભેદેન દૃષ્ટિકર્મતદનુગભૂકર્મનાસિકાકર્મજિહ્વાધરૌષ્ઠમર્દદન્તકર્માદ્યુપાઙ્કર્મવર્ણનમ્
૨૬ અસંયુતસંયુતાદિભેદપુરસ્સરં નૃત્યે કરવિન્યાસઃ, કરકર્મલક્ષણાદિ ચ
૨૭ વાચિકહાર્યાઙ્ગિકસાત્ત્વિકભેદેન ચતુશ્પ્રકારકાભિનયપ્રસ્તાલઙ્કારાઙ્ગરચનાસજ્જીવાદિનાટ્યોપકરણવર્ણનમ્
૨૮ ઇન્દ્રિયાર્થાભિનયપ્રકારઃ, ઇષ્ટાનિષ્ટમધ્યસ્થભેદેન ગાત્રપ્રહ્લાદનાદિના ચેષ્ટાદિનિરૂપણમ્, પ્રભાતગગનરાત્રિપ્રદોષદિવસર્તુઘનધરાજલાશયદિઙ્નક્ષત્રાદ્યાભિનયાદિવર્ણનમ્
૨૯ જાનુકટીસમસ્વાભાવિકોત્તુઙ્ગમનયુદ્ધપ્રચારતપોરુગૌત્સુક્યાદિષુ જાનુકટીસમાદિનાનાગતિપ્રચારવર્ણનમ્
૩૦ શ્રૃઙ્ગારાદિનવરસપ્રકથનપ્રસઙ્ગેન શ્રૃઙ્ગારાદ્ધાસ્યસ્ય રૌદ્રાત્કરુણસ્ય । વીરાદદ્ભુતસ્ય બીભત્સાદ્ભયાનકસ્યોત્પત્તિમભિધાય તત્તદ્દેવતાવર્ણભેદવ્યઞ્જનાદિનિરૂપણમ્
૩૧. હાસરતિશોકાદ્યેકોનપઞ્ચાશદ્ભાવનિરૂપણમ્
૩૨ કરાંગુલીનાં વિવિધવિન્યાસવશાદોઙ્કારાજ્ઝલવાસુદેવસઙ્કર્ષણપ્રદ્યુમ્નાનિરુદ્ધાદિરહસ્યમુદ્રાવર્ણનમ્
૩૩ ભસ્મજટાનન્તધર્મજ્ઞાનવૈરાગ્યૈશ્વર્યદેવીસ્કન્દાદિનૃત્તશાસ્ત્રમુદ્રાવર્ણનમ્
૩૪ નૃત્તોત્પત્તિતત્કરણકભોગમોક્ષાદિફલવર્ણનમ્
૩૫ તપસ્યતા નારાયણેનાપ્સરોદર્પભંગાય ચિત્રકર્મણોર્વશીં નિર્માય વિશ્વકર્મણે તત્કર્મશિક્ષણં, નૃત્તાનુસારં ચિત્રેપિ ત્રૈલોક્યાનુકરણં-દૃષ્ટિભા વાંગોપાંગકરવિન્યાસાદિકરણમ્, હંસાદિપઞ્ચપુરુષલક્ષણાનિ ચ
૩૬ ચિત્રસૂત્રવર્ણને મૂર્ત્યવયવપ્રમાણ તદનુસારેણ મધક્ષહંસમાલવ્યાદિવર્ણનમ્
૩૭ ચિત્રકર્મણ્યંગપ્રત્યંગમાનેન સ્ત્રીણાં નિર્માણમ્
૩૮ ચિત્રકર્મણિ દેવતાનેત્રાદ્યંગવર્ણનમ્
૩૯. નાનાવર્ણાનુગતાઃ શુભાકારવિહારા ઋજ્વાગતસાચીકૃતદેહાદ્યનેકોપભેદસહિતાશ્ચિત્રકર્મણો નવ ભેદાઃ
૪૦ ચિત્રકર્માર્હભૂમિસઁસ્કારકથનપૂર્વકં બહુસમયસ્થાયિરંગ (વર્ણ ) નિર્માણં, કનકરજતાદિરંગદ્રવ્યકથનઞ્ચ
૪૧ સત્યવૈણિકાદિભેદેન સલક્ષણં ચિત્રચાતુર્વિધ્યમ્, પત્રાકૃતિરેખાબિન્દુવર્તનાદિચિત્રદોષસ્થાનપ્રમાણાદિચિત્રગુણભૂષણદુરાસનાદિચિત્રનાશહેતુભૂમ્યાદિવર્ણનઞ્ચ
૪૨ ચિત્રે દેવનૃપર્ષિગન્ધર્વદૈત્યદાનવાદીનાં સાયુધાનાં સપરિચ્છદાનાં નિર્માણદેશવિશેષાનુરૂપાસનશયનયાનવેશસરિત્સાગરવાહનશૈલશિખર
સદ્વીપભૂમણ્ડલશંખપદ્માદિનિધિસચન્દ્રનક્ષત્રરાત્રિસન્ધ્યાદિનિર્માણમ્
૪૩ ચિત્રે શ્રૃંગારાદિનવરસપ્રદર્શનં, દેવાલયનૃપસભયોસ્તદ્વિમર્શઃ, નિધિવિદ્યાધરહનૂમદાદિમંગલ્યચિત્રાણાં ગૃહેષુ યત્નાલ્લેખનં સ્વહસ્તેનાત્મગૃહે ચિત્રલેખનનિષેધચિત્રદોષગુણવર્ણનમ્, ચિત્રસૂત્રસમાપ્તિઃ
૪૪ બ્રહ્મવિષ્ણુશઙ્કરચિત્રનિર્માણનિયમવર્ણનમ્
૪૫ વિષ્ણુપૂજાયોગ્યપદ્માનિર્માણવર્ણનમ્
૪૬ અરૂપસ્યાપિ દેવસ્ય વિકૃતિવશાત્સાકારતા, તત્ર ચ બ્રહ્મણઃ સહેતુકં ચતુર્વક્ત્રતાદિનિરૂપણમ્
૪૭ વિષ્ણુરૂપનિર્માણે ચતુર્બાહૂનાઞ્ચતુર્દિક્ત્વં, ચતુર્વક્ત્રાણાઞ્ચ બલજ્ઞાનૈશ્વર્યશક્તિરૂપતા, બલસ્યાપિ વાસુદેવસઙ્કર્ષણપ્રદ્યુમ્નાનિરુદ્ધતા, વાસુદેવસ્ય પ્રતિવક્ત્રં સૂર્યચન્દ્રરૂપં કરદ્વયમ્, સંકર્ષણાદિરૂપાણામપિ મુસલલાઙ્ગલાદ્યાયુધતાદિવર્ણનમ્
૪૮ મહાદેવસ્ય સદ્યોજાત વામદેવાદિભેદેન પઞ્ચવક્ત્રાણિ પ્રતિવક્ત્રં સોમસૂર્યાગ્નિનેત્રત્રયત્વમ્, ભૂમ્યાદિતત્વાનિ, વિશુદ્ધજ્ઞાનવૈરાગ્યાદીનામાદર્શાદિરૂપતા
૪૯ નાસત્યરૂપનિર્માણમ્
૫૦ શક્રશચીરૂપનિર્માણં સહેતુકમ્
૫૧ સહેતુકં યમરૂપનિરૂપણં તસ્ય સંકર્ષણરૂપતા, તદ્વાહનમહિષસ્ય મોહરૂપત્વં ધૂમોર્ણાસ્વરૂપં ચિત્રગુપ્તસ્વરૂપકથનાદિ ચ
૫૨ સશક્તિકસાયુધસવાહનવરુણસ્વરૂપં, તદ્દક્ષિણભાગે મકરવાહનગઙ્ગાસ્વરૂપમ્, વામભાગે સચામરકૂર્મસ્થયમુનાસ્વરૂપમ્, વરુણસ્ય પ્રદ્યુમ્નતા તદ્ભાર્યાયા રતિરૂપતાદિકથનઞ્ચ
૫૩ ધનદસ્વરૂપનિર્માણમ્, તસ્ય વામાંગે ઋદ્ધિઃ, શંખપદ્મનિધ્યાદિ તત્પાર્શ્વે,
૫૪ ગરુડરૂપનિર્માણમ્
૫૫ ગૌરીશપ્રતિકૃતિરચનમ્
૫૬ સ્વાહાસહિતાગ્નિમૂર્તિનિર્માણં ચતુર્વેદરૂપિશુકાદિચિત્રસહિતમ્
૫૭ વિરૂપાક્ષરૂપનિર્માણં સનિનૃત્યાદિ
૫૮ આકાશવર્ણસ્ય વાયોઃ સસક્તિકસ્ય નિર્માણમ્
૫૯ ભૈરવમહાકાલયોઃ સ્વરૂપનિર્માણપ્રકારઃ
૬૦ એકચક્રદ્વિબાહુગદાચક્રધરવિષ્ણુરૂપમપરમ્
૬૧ શુક્લવર્ણચતુર્ભુજરત્નસસ્યૌષધિપદ્મહસ્તાદિભૂદેવીસ્વરૂપનિર્માણમ્
૬૨ નીલોત્પલાભામ્બરયુતમાકાશસ્વરૂપમ્
૬૩ બ્રહ્મસાવિત્રીસ્વરૂપયોર્વિશેષઃ
૬૪ ધ્યાતુઃ સર્વાર્થસાધકં સરસ્વતીરૂપનિર્માણમ્
૬૫ અનન્ત ( શેષ ) રૂપનિરૂપણમ્
૬૬ જયવિજયાજયન્ત્યપરાજિતાદેવીસહિતસ્ય મહાદેવવત્તુમ્બુરોર્નિર્માણમ્
૬૭ પ્રકારદ્વયેન પિંગલાતિપિંગલગણયુક્તસ્ય રેવન્તાદિચતુષ્પુત્રૈશ્ચતસૃભિઃ પત્નીભિશ્ચ સહિતસ્ય રવે રૂપનિર્માણમ્
૬૮ સિતકુમુદહસ્તસ્ય કાન્તિશોભાભ્યાં ભાર્યાભ્યાં સહિતસ્યાશ્વિન્યાદ્યષ્ટાવિંશતિભાર્યાભિર્વા સહિતસ્ય ચન્દ્રમસો નિર્માણમ્
૬૯ સાયુધસવાહનભૌમાદિગ્રહનિર્માણમ્
૭૦ વર્ત્તમાનભાવિષ્યમનુરૂપનિર્માણમ્
૭૧ સ્કન્દવિશાખગુહભદ્રકાલીબ્રહ્મગણેશવિશ્વકર્મરૂપનિર્માણમ્
૭૨ ધરાદિવસૂનાં વિષ્ણ્વિન્દ્રવરુણાદીનાઞ્ચ રૂપવર્ણનમ્
૭૩ કશ્યપાદિતદનુકાષ્ઠાદીનાં ધ્રુવાગસ્ત્યભૃગુધનદાદ્યનેકદેવાનાં નિર્માણમ્
૭૪ લિઙ્ગરૂપનિર્માણમ્
૭૫ વ્યોમરૂપનિર્માણમ્
૭૬ બદરીવૃક્ષમનુ નરનારાયણરૂપનિર્માણમ્
૭૭ કીર્ત્યાદિચતુર્દશભાર્યાયુતધર્મરૂપનિર્માણમ્
૭૮ પ્રકારત્રયેણ નૃસિંહમૂર્તિનિર્માણમ્
૭૯ અનૈશ્વર્યરૂપિહિરણ્યાક્ષશિરચ્છેદોદ્યતસ્ય ધરણીદેવીસનાથસ્યૈશ્વર્યરૂપનૃવરાહસ્ય નિર્માણમ્

૮૦ હયગ્રીવરૂપનિર્માણમ્ ...
૮૧ શેષશાયિરૂપનિર્માણમ્
૮૨ વિષ્ણો: પાર્શ્વે પૃથક્ ચ લક્ષ્મીચિત્રનિર્માણપ્રકાર. ..
૮૩ હરેર્વિશ્વરૂપવર્ણનમ્
૮૪ ઐડૂકરૂપનિર્માણમ્
૮૫ વાસુદેવરૂપનિર્માણે સાયુધસપાર્ષદસશક્તિકસ્ય વિષ્ણોશ્ચતુર્મુખાદિભેદેન રૂપનિર્માણં તથા ભાર્ગવરામદાશરથિરામાદિ (દેવોદ્યાન ) મૂર્તિનિર્માણમ્
૮૬ હિમવદાદ્યભિધપ્રાસાદવર્ણનં તત્ર ચ સર્વતોભદ્ર+કેશવાદિમૂર્તિ સ્થાપનમ્
૮૭ મણ્ડપદ્વારશિખરાદિયુક્તપ્રાસાદે પૂર્વાદિક્રમેણ વાસુદેવસઙ્કર્ષણાદિ મૂર્તિસ્થાપનમ્
૮૮ ચતુ:ષષ્ટિપદે દેવતાયતને (સામાન્યપ્રાસાદે) દ્વારપ્રતિમાપિણ્ડિકાકટિવસુધામંજરીગર્ભદ્વારભિત્તિ વસુધાસઞ્ચરસોપાનાદિપ્રમાણવર્ણનમ્
૮૯ દેવાલયાર્થં દારુપરીક્ષણમ્
૯૦ દારુપરીક્ષોક્તવિધિવચ્છૈલે દૈવજ્ઞ પુરોહિતાભ્યાં દેવાર્ચાર્હશિલાપરીક્ષણં, શિલાનામુત્તમમધ્યમનિકૃષ્ટતાદિભેદેન તાસાં ફલાનિ પાકેન તાસાં દાર્ઢ્યકરણઞ્ચ
૯૧ બ્રાહ્મણાદજાતિભેદેન મૃદમાનીય બ્રાહ્મણાદિભિર્દેવપ્રાસાદાર્થામિષ્ટકાકરણમ્
૯૨ બિન્દુકકપિત્થામ્રશાલ્મલીપુષ્પાદિભિર્દ્રવ્યૈર્વજ્રલેપકરણપ્રકારાઃ
૯૩ સત્યયુગે દેવાનાં પ્રત્યક્ષપૂજનં ત્રેતાદ્વાપરયોઃ પ્રત્યક્ષપૂજા પ્રતિમાસુ ચ, તત્રાપિ ત્રેતાયુગે ગૃહે દ્વાપર ચારણ્યે કલૌ ચ દેવાયતનનિર્મિતિર્નગરેષુ સમારબ્ધા, ભૂમિદાનં વિધાયેવ દેવાયતનપ્રતિષ્ઠા કાર્યા, દેવાલયયોગ્યભૂમિઃ
૯૪ બ્રાહ્મણાદિવર્ણોક્તમૃદિ ભૂશોધનપુરસ્સરં શલ્યોદ્ધારાદિ વિધાય શ્રી-વિષ્ણુવાસ્તુદેવાદિપૂજનં કાર્યમ્, ઐશાન્યાં શિલાં વિન્યસ્ય પ્રાદક્ષિણ્યેન પુનસ્તન્ન્યાસં સમાચરેત્। તદહરેવ સૂત્રન્યાસનન્દાદિશિલાર્ચનં વિધાય ચિત્રકર્મ વિધેયં વિષ્ણવાદિપ્રાસાદે ગરુડાદેષુશ્ચિદ્ધાન્યપિ કર્તવ્યાનિ.
૯૫ વાસ્તુપુરુષે શલ્યજ્ઞાનં, શલ્યં વિહાય વાસ્તુદેવાયતનં કર્તવ્યમ્, દેવાયતનદીક્ષણાદિભાગેષુ દેવતાકોશભવનાદિ, ધનશલ્યે લબ્ધે વૃદ્ધિઃ .
૯૬ વૈષ્ણવાદિયુગેષ્વાશ્વિન્યાદિનક્ષત્રેષુ સંવત્સરાદિષુ વર્ષેષુ વસન્તાદ્યૃતુષુ માઘાદિમાસેષુ સૂર્યાદિવારેષુ પ્રતિપદાદિતિથિષુ શકુનાદિકરણેષુ મેષાદિલગ્નેષુ સૂર્યાદિહોરાસુ પ્રતિષ્ઠાફલાનિ
૯૭ પ્રતિષ્ઠાવિધિકથને યજમાનસ્યર્ત્વિગ્ભિઃ સહ દીક્ષાગ્રહણં સ્વસ્તિવાચનપૂર્વકં પ્રતિસરકંકણબન્ધનમાંસમદ્યાદિત્યાગહવિષ્યાશનાદિનિયમવર્ણનમ્
૯૮ વિધિવન્નિર્મિતપ્રાસાદેઽધિવાસનસ્થણ્ડિલપશ્ચિમાદિભાગેષુ કલ્પકાદિપ્રવેશપુરસ્સરં કલશસ્થાપનતોરણન્યાસધ્વજવિતાનઘટિપ્રતીહારસ્થાપનઘણ્ટાદર્પણાદિના સુસજ્જીકરણં રક્ષોઘ્નમન્ત્રૈર્યજ્ઞરક્ષાકરણઞ્ચ
૯૯ પઞ્ચગવ્યસંસ્કારઃ
૧૦૦ અર્ચાશૌચવિધિવર્ણનમ્
૧૦૧ અધિવાસનવર્ણનમ્
૧૦૨ સમન્ત્રપ્રતીકં જીવાદ્યધિવાસનવિધિવર્ણનમ્
૧૦૩ નાસત્યાદિદેવાનામાવાહનાનિ
૧૦૪ બ્રહ્માદિદેવાનામાવાહનાર્ઘ્યપાદ્યધૂપાદિમન્ત્રકથનમ્
૧૦૫ લોકવૃષશૂલનન્દીશ્વરાદ્યાવાહનમ્
૧૦૬ શ્રીવિષ્ણ્વનેકાવતારાદિદેવાનાં યુધિષ્ઠિરાદિપાણ્ડવાનાં યાજ્ઞસેનીસીતા દેવકીયશોદારુક્મિણીપ્રભૃતીનામાવાહનાદિવર્ણનમ્
૧૦૭ શ્રીવાસુદેવવિબોધનમન્ત્રાઃ
૧૦૮ વ્યક્તાવ્યક્તમૂર્તેર્વિષ્ણોર્ધ્યાનસૌકર્યાય ભોગમોક્ષહેતવે ચ મૂર્તિકલ્પનાવાહને
૧૦૯ હોમવિધિવર્ણનમ્
૧૧૦ શ્રીભગવદ્વિબોધનમન્ત્રવર્ણનમ્
૧૧૧ બૃહત્સ્નપનદ્રવ્યમન્ત્રમાહાત્મ્યવર્ણનમ્
૧૧૨ ગન્ધાનુલેપનતાલવૃન્તનિવેદનાદિ-(ભોગદાન )-વર્ણનમ્
૧૧૩ મધુપર્કનિવેદનમ્
૧૧૪ શ્રીવિષ્ણવેર્હણાનિવેદનપુરસ્સરં ભક્ષ્યભોજ્યાદિ-(ઇજ્યા )-નિવેદનમ્
૧૧૫ શઙ્કરગીતોક્તવિધિના સાત્ત્વતેજ્યાવર્ણનમ્
૧૧૬ તોરણોદ્ધારવિધિવર્ણનમ્ ... .
૧૧૭ તત્તદ્દેવતાતિથિષુ પ્રથમાદિપઞ્ચમદિવસપર્યન્તં વિનાયકગ્રહર્ક્ષનાગપ્રમથ બ્રાહ્મણપૂજનાનિ ષષ્ઠેઽહ્નિ ચ બૃહત્સ્નપનં કર્તવ્યમ્ । તત્ર સર્વેષાં નાગરિકાણાં રાજ્ઞા સહ મહના વાદ્યઘોષેણ નૃત્યગીતાદિમંગલૈસ્તુતિભિશ્ચાનુગમનં નિમિત્તદર્શનઞ્ચ
૧૧૮ ધર્માર્થકામમોક્ષાદિકામનાનુસારેણાનિરુદ્ધસંકર્ષણપ્રદ્યુમ્નવાસુદેવાદ્યર્ચનાનિ
૧૧૯ સમુદ્રપોતયાત્રાનદ્યુત્તારવિદ્યારમ્ભાદિકામાનુસારં મત્સ્યવરાહહયગ્રીવાદિપૂજનમ્ ।
૧૨૦ હયગ્રીવાદિદેવાનાં પૂજાકાલનિર્ણય:
૧૨૧ પુષ્કરપ્રયાગકાલઞ્જરશક્રતીર્થાદિષુ બ્રહ્મયોગશાયિમહાદેવશતક્રત્વાદિદેવપૂજનનિયમઃ ..
.
૧૨૨ વિષ્ણોર્વાસુદેવાદિનામસુ મોક્ષાદિદાતૃશક્તિવર્ણનમ્
૧૨૩ પૂર્વાદિદિક્પરત્વેન ક્ષેમાદિકામપરત્વેન ચ વિષ્ણોશ્ચક્ર્યાદિનામસ્મરણકીર્ત્તનાદિનાભીષ્ટસિદ્ધિઃ
૧૨૪ ચૈત્રાદિમાસપરત્વેન કૃત્તિકાદિનક્ષત્રપરત્વેન ચ વિષ્ણ્વાદિનામસ્મરણફલાનિ
૧૨૫ અર્જુનાનુરોધેન પુષ્કરાદિક્ષેત્રેષુ પુણ્ડરીકાક્ષાદિપઞ્ચપઞ્ચાશન્નામકીર્તનાદિના પાપક્ષયપુરસ્સરં મહત્ફલમ્
૧૨૬ અષ્ટપત્રકમલકર્ણિકાયાં બ્રહ્મપૂજનં પૂર્વાદિપત્રેષુ ચ ઋગાદિપૂજનવિધાનમ્
૧૨૭ ચૈત્રશુલપ્રતિપદાદૌ બ્રહ્માદિત્રિદેવપૂજનવિધાનમ્
૧૨૮ ચૈત્રશુક્લપ્રતિપદિ સ્થલે જલે વા વિષ્ણુપૂજનેન સર્વપાપક્ષયમોક્ષપ્રાપ્તિઃ
૧૨૯ અગ્નીષોમાત્મકપ્રકૃતિપુરુષયોર્લક્ષ્મીવાસુદેત્વં, ચૈત્રશુક્લપ્રતિપદિ વહ્નેર્લક્ષ્મ્યાશ્ચ પૂજનાદિનિયમાઃ
૧૩૦ નાસત્યપૂજાચક્ષુર્વ્રતપ્રતિપાદનમ્
૧૩૧ ચૈત્રશુક્લદ્વિતીયાયાં બાલેન્દુવ્રતવર્ણનમ્
૧૩૨ અશૂન્યશયનદ્વિતીયાવ્રતમ્
૧૩૩ જ્યેષ્ઠશુક્લતૃતીયાયાં ત્રિવિક્રમવ્રતમ્
૧૩૪ અસ્યામેવ તિથૌ દ્વિતીયં ત્રૈવિક્રમવ્રતમ્
૧૩૫ અસ્યામેવ તિથૌ તૃતીયં ત્રૈવિક્રમવ્રતમ્
૧૩૬ વાય્વર્કચન્દ્રદેહસ્ય વિષ્ણોરુક્ત-( જ્યેષ્ઠશુક્લતૃતીયાયાં) તિથૌ વ્રતાચરણપૂર્વકપૂજનાત્સ્વર્ગલોકે યથેષ્ટસુખપ્રાપ્તિઃ
૧૩૭ વહ્નિસૂર્યસોમવરુણરૂપિવિષ્ણોશ્ચતુર્મૂર્તિવ્રતવર્ણનમ્
૧૩૮ ઇન્દ્રયમવરુણકુબેરચતુર્મૂર્તિવ્રતવર્ણનમ્
૧૩૯ વિષ્ણુભૂમિનભોબ્રહ્મચતુર્મૂર્તિવ્રતાભિધાનમ્...
૧૪૦ બલજ્ઞાનૈશ્વર્યશક્તિરૂપિચતુર્મૂર્તિવ્રતવર્ણનમ્. - -
૧૪૧ પઞ્ચમચતુર્મૂર્તિકલ્પે વેદવ્રતકથનમ્
૧૪૨ ચૈત્રશુક્લચતુર્થ્યાં વાસુદેવસ્ય વૈશાખે સઙ્કર્ષણસ્ય જ્યેષ્ઠે પ્રદ્યુમ્નસ્યાષાઢેઽનિરુદ્ધસ્ય ચાર્ચનં વિધાય યોગ્યબ્રાહ્મણાય તત્તદ્વ્રતોક્તદક્ષિણાદિદાનમ્
૧૪૩ સપ્તમચતુર્મૂર્તિકલ્પનેગ્નિવ્રતવર્ણનમ્
૧૪૪ અષ્ટમચતુર્મૂર્તિકલ્પે ચતુર્યુગમૂર્તિવર્ણનમ્
૧૪૫ શ્રાવણાદિચતુર્માસેષુ વિષ્ણુરૂપિચતુઃસાગરચિહ્નપૂર્ણકુમ્ભપૂજનહવનાદિવિધાનમ્
૧૪૬ વાસુદેવાદિચતુર્મૂર્તેર્ગરુડમકરાદિચિહ્નસહિતસ્થ પૂજનમ્
૧૪૭ ઈશાનવહ્નિવિરૂપાક્ષવાયુરૂપાણિ નિર્માય્ય ચૈત્રશુક્લપ્રતિપદિ ભૌમનાદે યતાટાકજલસ્નાનદધિતિલયવઘૃતહોમાદિપ્રકારેણ વ્રતવર્ણનમ્
૧૪૮ શંખચક્રગદાપદ્માનાં વાસુદેવાનિરુદ્ધાદિચતુર્દેવાત્મકાનાં શ્રાવણાદિચતુર્માસેષુ બહિઃસ્નાનભક્તભોજનાદિનિયમપુરસ્સરમર્ચનમ્
૧૪૯ વાસન્તિકવિષુવદ્દિને ત્રિરાત્રોપવાસપુરસ્સરં યથાશક્તિ વાસુદેવાર્ચનં વિધાય પુરો માસત્રયં ચ નિત્યાર્ચનફલાહારાદિવિધિં કૃત્વા વાસન્તિક વિષુવદ્દિને વ્રતં સમાપયેત્
૧૫૦ પૂર્વોક્ત ( ૧૪૯ અધ્યાયોક્ત ) વ્રતે વિષ્ણોઃ સ્થાનેઽનંતપૂજનં વિધાય દ્વિતીયાદિષુ મહીગગનવેધસામેકવર્ષપર્યન્તં વ્રતમાચરેચ્ચેદ્ધનરૂપસુખાદિલાભઃ
૧૫૧ નરનારાયણહયહંસાદિરૂપચતુર્મૂર્તિવ્રતવર્ણનમ્ સમાપ્તં ચતુર્મૂર્તિવ્રતમ્ ॥ ।
અથ પંચમૂર્તિવ્રતમ્
૧૫૨ ચૈત્રશુક્લપંચમ્યાં પૃથિવ્યાદિપંચભૂતાત્મકસ્ય વિષ્ણોઃ શુક્લાદિવર્ણમણ્ડલેષુ તત્તદ્વર્ણગન્ધપુષ્પાદિભિરર્ચનમ્
૧૫૩ વહ્ન્યર્કાદિરૂપિસંવત્સરપરિવત્સરાદીનાં સફલવ્રતવિધિવર્ણનમ્
૧૫૪ સવિધિલક્ષ્મીવ્રતવર્ણનમ્
૧૫૫ પંચમૂર્તિવ્રતે શંખચક્રગદાપદ્મપૂજનહવનાદિ ....
૧૫૬ વસંતાદ્યૃતુષુ મધુમાધવાદિપૂજનાત્મકષણ્મૂર્તિવ્રતવર્ણનમ્....
૧૫૭ સપ્તમૂર્તિવ્રતે સુભાસ્વરાદિપિતૃવ્રતવર્ણનમ્
૧૫૮ ચૈત્રમાસાદારભ્ય કૃષ્ણપક્ષે પ્રતિદિનં રુક્મભૌમાદિપાતાલવ્રતવર્ણનમ્

૧૫૯ ચૈત્રશુક્લપક્ષાદારભ્ય પ્રત્યહં સપ્તાહપર્યન્તં જમ્બૂદ્વીપાદિસપ્તદ્વીપવર્ણનમ્
૧૬૦ ચૈત્રશુક્લપક્ષાદારભ્ય લવણાદિસપ્તસમુદ્રવ્રતવર્ણનમ્
૧૬૧ મહેંદ્રાદિસપ્તકુલપર્વતપૂજનવિધાનમ્ ।
૧૬૨ સપ્તવ્યાહૃતિસપ્તલોકવ્રતવર્ણનમ્
૧૬૩ હ્લાદિન્યાદિનદીવ્રતવર્ણનમ્
૧૬૪ સારસ્વતવ્રતવર્ણનમ્
૧૬૫ મોક્ષપ્રાપ્તિફલપ્રદં સપ્તર્ષિવ્રતકથનમ્
૧૬૬ ચૈત્રશુક્લસપ્તમ્યાં મરુદ્વ્રતવિધાનમ્
૧૬૭ મરુદ્વ્રતવર્ણને ગોપતિપૂજનમ્, તત્ર ચાષ્ટદલકમલકર્ણિકાયાં વિભાવસું સંસ્થાપ્યર્તુકારિકાદિગન્ધર્વાદિપૂજનવિધાનમ્
૧૬૮ વસન્તાદ્યૃત્વનુસારં સૂર્યાનુચરધાત્રાદિદેવવર્ણનમ્
૧૬૯ અષ્ટદલકમલે ભાસ્કરસ્ય તદંગદેવાનાઞ્ચ પૂજનમ્
૧૭૦ રક્તસપ્તમીવ્રતવર્ણનપ્રસંગેન સાંગદેવભાસ્કરપૂજનમ્
૧૭૧ સંવત્સરપર્યન્તમુક્તવિધિના સપ્તમીવ્રતકરણેન સૂર્યપ્રસાદાત્સર્વાભીષ્ટસિદ્ધિઃ
૧૭૨ બ્રહ્મચર્યાદિનિયમપાલનપુરસ્સરમષ્ટમ્યામષ્ટવસુપૂજામાહાત્મ્યમ્
૧૭૩ સોમાષ્ટમ્યાં મહેશ્વરવ્રતપૂજોપવાસહવનાદિકરણફલમ્
૧૭૪ હિમવદાદિનવશૈલરાજાનાં ભદ્રાદિનવવર્ષાણાઞ્ચ નવમ્યાં પૂજનમ્
૧૭૫ ભદ્રકાલીવ્રતપૂજાવિધાનમ્
૧૭૬ દશમ્યાં ક્રત્વાદિવિશ્વેદેવવ્રતવર્ણનં સમાહાત્મ્યમ્
૧૭૭ અઙ્ગિરોવ્રતવર્ણનમ્
૧૭૮ ધર્મવ્રતવર્ણનમ્
૧૭૯ માર્ગશીર્ષમાસમારભ્યાઽઽસંવત્સરમેકાદશ્યાં ભદ્રપ્રદરુદ્રવ્રતવર્ણનમ્
૧૮૦ માર્ગાકૃષ્ણદ્વાદશીષુ સંવત્સરપર્યન્તં ભૃગુવ્રતવર્ણનમ્
૧૮૧ માર્ગશીર્ષદ્વાદશ્યાં વત્સરપર્યન્તં સાધ્યવ્રતવર્ણનમ્
૧૮૨ માર્ગશુક્લદ્વાદશ્યાં ધાતાદિદ્વાદશાદિત્યવ્રતવર્ણનમ્
૧૮૩ વૈશાખત્રયોદશ્યાં કામદેવવ્રતમ્
૧૮૪ ફાલ્ગુનશુક્લદ્વાદશીતો વત્સરપર્યન્ત શુક્લત્રયોદશ્યાં ધનવ્રતમ્
૧૮૫ જ્યેષ્ઠશુક્લપક્ષીયચતુર્દશ્યાં વાયુલોકપ્રદં વાર્ષિકવ્રતમ્
૧૮૬ પૌષમાસિકકૃષ્ણચતુર્દશીષુ વત્સરપર્યન્તં વિરૂપાક્ષવ્રતમ્
૧૮૭ કૃષ્ણચતુર્દશ્યાં યમવ્રતમ્
૧૮૮ ફાલ્ગુનશુક્લપક્ષચતુર્દશ્યાં શિવવ્રતમ્
૧૮૯ ચૈત્રશુક્લપક્ષાદારભ્ય વર્ષપર્યન્તં પ્રતિપઞ્ચદશીષુ શ્રાદ્ધરૂપપિતૃવ્રતમ્
૧૯૦ ચૈત્રકૃષ્ણપઞ્ચદશીતો વર્ષપર્યન્તં વહ્નિપૂજનહવનાદિકમ્
૧૯૧ અમાવાસ્યાયાં ચન્દ્રસૂર્યવ્રતવર્ણનમ્
૧૯૨ કાર્ત્તિકાત્પ્રભૃતિ પ્રતિમાસં કૃત્તિકારોહિણ્યાદિનક્ષત્રયુક્તચન્દ્રમઃપૂજનાદિવર્ણનમ્
૧૯૩ કાર્તિકપૂર્ણિમાયાં ષોડશદલે પદ્મે કર્ણિકાયાં ચન્દ્રસ્ય કેસરેષ્વષ્ટા વિંશતિનક્ષત્રાણાં પત્રેષુ ચ તિથિદેવતાનાં સચન્દ્રિકાણાં પૂજનવિધિઃ
૧૯૪ પ્રોષ્ઠપદપૂર્ણિમાયાં વરુણવ્રતવર્ણનમ્
૧૯૫ આશ્વયુક્પૂર્ણિમાયાં શક્રવ્રતવર્ણનમ્
૧૯૬ આશ્વયુક્પૂર્ણિમાયાં શક્રવ્રતમ્
૧૯૭ બ્રહ્મકૂર્ચ-(પઞ્ચગવ્ય) વર્ણનમ્
૧૯૮ પૂર્ણિમામાવાસ્યાસુ દ્વાદશવર્ષપર્યન્તં મહાવ્રતમ્
૧૯૯ તિર્યગ્યોનિમ્લેચ્છદેશજન્મનિવારકં મેષાદિસંક્રાન્તિષુ પરશુરામકૃષ્ણાદિવ્રતમ્
૨૦૦ ઇષ્ટજાત્યવાપ્તિવ્રતવર્ણનમ્
૨૦૧ સત્કુલાવાપ્તિવ્રતવર્ણનમ્
૨૦૨ રૂપાવાપ્તિવ્રતવર્ણનમ્
૨૦૩ ઇહ લાવણ્યમદમન્તે ચ સ્વર્ગપ્રાપ્તિકરં વ્રતમ્
૨૦૪ સૌભાગ્યવિધાયકવ્રતમ્
૨૦૫ આશ્વયુક્પ્રતિપદમારભ્યમાસપર્યન્તમારોગ્યસમ્પદાદિવર્દ્ધકવ્રતવિધાનમ્
૨૦૬ જ્ઞાનબુદ્ધિવિવર્દ્ધનં વૈશાખમાસવ્રતમ્
૨૦૭ વિદ્યાવાપ્તિવ્રતવર્ણનમ્
૨૦૮ શીલપ્રાપ્તિવ્રતવર્ણનમ્
૨૦૯ ધર્મપ્રાપ્તિકરં શ્રાવણમાસવ્રતમ્
૨૧૦ ધનપ્રાપ્તિકરં સઙ્કર્ષણદેવવ્રતમ્
૨૧૧ લક્ષ્મીપ્રાપ્તિકરં જ્યેષ્ઠમાસવ્રતમ્
૨૧૨ ભોગાવાપ્તિકરમાષાઢમાસવ્રતમ્
૨૧૩ જયપ્રાપ્તિવિધાયકં કાર્તિકમાસવ્રતમ્
૨૧૪ કાર્તિકીપૂર્ણમાસીતઃ શ્રાવણીપર્યન્તં નૃસિંહાદિદેવપૂજનવ્રતવિધાનમ્
૨૧૫ ફાલ્ગુનાદ્યાશ્વયુક્છુક્લૈકાદશીષુ વિધિવત્કૃષ્ણકેશવાદિવ્રતકરણાદિહ લોકે શ્રેષ્ઠગતિમુત્ક્રાન્તિસમયે ચ શ્રીકૃષ્ણસ્મરણમાપ્નોતિ જનઃ
૨૧૬ ફાલ્ગુનપૂર્ણમાયાં લક્ષ્મીનારાયણાવિન્દુરાત્રિરૂપિણાવભ્યર્ચ્ય ચૈત્રવૈશાખજ્યેષ્ઠમાસેષુ ચ તથૈવાભ્યર્ચ્યૈકં પારણમ્। આષાઢશ્રાવણભાદ્રપદાશ્વિનમાસેષુ શ્રિયા સહ શ્રીધરં સમ્પૂજ્ય ચન્દ્રમસઃ પૂજનેન દ્વિતીયં પારણમ્ ॥ કાર્ત્તિકાદિમાસેષુ કેશવમર્ચયિત્વા ભૂમિચન્દ્રમસોઃ પૂજનેન તૃતીયં પારણમ્ । એતત્પારણત્રયે પ્રથમપારણે પઞ્ચગવ્યપ્રાશનં, દ્વિતીયે કુશોદકં, તૃતીયે સૂર્યાંશુતપ્તઞ્જલમિતિ નિયમેન લક્ષ્મીનારાયણૌ સમ્પૂજ્ય નરો નૈષ્ટૈર્વિયુજ્યતેઽન્તકાલે લભતે ચ દેવસ્મૃતિં મુક્તિઞ્ચ તત ઇતિ
૨૧૭ ચૈત્રકૃષ્ણાષ્ટમ્યામુપવાસપુરસ્સરં કૃષ્ણદેવક્યૌ સમર્ચ્ય વૈશાખજ્યેષ્ઠયોસ્ત્રિમાસિકપારણવૃતસ્નપનાદિવિધાનેન નરસ્સન્તાનયુક્સદા સ્યાત્
૨૧૮ હરિશયનપ્રબોધનયોર્મધ્યે દશાહવ્રતાસિધારાવ્રતનિરૂપણમ્
૨૧૯ ભાદ્રશુક્લદ્વાદશ્યાં પ્રારભ્ય યાવદ્વત્સરં દ્વાદશીષ્વનંતવ્રતવર્ણનમ્।
૨૨૦ પૌષશુક્લદ્ધાદશીતો વર્ષપયન્તં પ્રતિદ્વાદશીષુ જનાર્દ્દનાર્ચનદાનગોમૂત્રપ્રાશનાદિવિધાનમ્
૨૨૧ ચૈત્રશુક્લપ્રતિપદાદૌ બ્રહ્માદિદેવાનાં સહેતુફલકં પૂજનમ્
૨૨૨ રોચેષુ માસોપવાસફલનિરૂપણમ્
૨૨૩ તત્તન્નક્ષત્રેષુ તત્તદ્દેવાદિપૂજનવર્ણનમ્
૨૨૪ અષ્ટાવક્રદિક્સંવાદે તયા સ્ત્રીસ્વભાવાદિવર્ણનં ભાર્ગવેણ મુનિનાઽષ્ટાવક્રાય સ્વસુતાયા દિશો દાનઞ્ચ
૨૨૫ પુરુષસૂક્તાવિધાનેન સંવત્સરપર્યન્તં હંસસ્વરૂપજનાર્દનપૂજનવ્રતમ્
૨૨૬ કૃતયુગાસ્યાન્તે દામ્પત્યવ્યવહારપ્રવૃત્તેર્લોભદ્વેષાદિદોષાકુલે લોકે હંસરૂપિનારાયણેન મુન્યનુરોધેન જ્ઞાનોપદેશકરણપ્રતિજ્ઞાતમ્
અથ હંસગીતા ।
૨૨૭ વર્ણધર્મવર્ણનમ્
૨૨૮ બ્રહ્મચર્યપાલનપુરસ્સરં વેદસ્વીકરણાદન્વામરણાદ્ગુરુકુલે વાસો ગૃહાશ્રમસ્વીકૃતિર્વા
૨૨૯ ગૃહસ્થધર્મવર્ણનમ્
૨૩૦ ભક્ષ્યાભક્ષ્યવર્ણનમ્
૨૩૧ દ્રવ્યશુદ્ધિવર્ણનપ્રસઙ્ગે મલમદ્યાદીનાં પરિગણનમ્
૨૩૨ આશૌચવિધિવર્ણનમ્
૨૩૩ હસ્તે દૈવાદિતીર્થાનિ જપાદિકાલે મનઃપ્રણિધાનમગ્નિકાર્યાદાવન્તર્જાન્વાદિનિયમપુરસ્સરમાચારનિરૂપણમ્
૨૩૪ મહાપાતકોપપાતકાદિર્નિર્દેશપુરસ્સરં પ્રાયશ્ચિત્તવર્ણનમ્
૨૩૫ રહસ્યપ્રાયશ્ચિત્તનિર્દેશઃ
૨૩૬ પાપનાશકપ્રાજાપત્યાદિકૃચ્છ્ર્વર્ણનમ્
૨૩૭ દાનતપોવૃદ્ધસેવાદિકર્મદ્વારા ભોગિતેજસ્વિપ્રાજ્ઞાદિફલકથનમ્
૨૩૮ નિધનસૂચકારિષ્ટયોગવર્ણનમ્
૨૩૯ અજ્ઞાનદોષાજ્ઞાનફલાનિ
૨૪૦ પાપફલદુઃખવર્ણનમ્
૨૪૧ કામાસક્તનિન્દાધર્માર્થપૂર્વકકામસેવનેન સુખમ્।
૨૪૨ ચઞ્ચલં લક્ષ્મીસ્વભાવં નિશ્ચિત્ય તત્પ્રાપ્તૌ ન હૃષ્યેત્
૨૪૩ માનદોષવર્ણનમ્ ।
૨૪૪ મદદોષવર્ણનમ્।
૨૪૫ લોભદોષવર્ણનમ્
૨૪૬ ક્રોધદોષવર્ણનમ્
૨૪૭ નાસ્તિક્યસ્ય ગુરુતરપાપવર્ણનમ્
૨૪૮ અહઙ્કારસ્ય સર્વનાશકત્વમ્
૨૪૯ શૌચવર્ણનમ્
૨૫૦ અશૌચદોષા:
૨૫૧ અનૃતદોષવર્ણનમ્
૨૫૨ હિંસાદોષકથનમ્
૨૫૩ કાયવાઙ્મનોજનિતપાપફલનિર્દેશવર્ણનમ્
૨૫૪ જ્ઞાનમહત્ત્વવર્ણનમ્
૨૫૫ ધર્મપ્રશંસાવર્ણનમ્
૨૫૬ ગુરુશુશ્રૂષામાહાત્મ્યમ્
૨૫૭ સ્વાધ્યાયપ્રશંસા
૨૫૮ બ્રહ્મચર્યપ્રશંસાવર્ણનમ્
૨૫૯ સન્તાનપ્રશંસા
૨૬૦ કીર્તિપ્રશંસાવર્ણનમ્
૨૬૧ યશઃપ્રશંસાવર્ણનમ્
૨૬૨ યજ્ઞપ્રશંસાવર્ણનમ્
૨૬૩ શીલપ્રશંસાવર્ણનમ્
૨૬૪ દમ(જિતેન્દ્રિયત્વ) પ્રશંસનમ્
૨૬૫ સત્યપ્રશંસાવર્ણનમ્
૨૬૬ તપઃપ્રશંસાવર્ણનમ્
૨૬૭ શૂરશૌર્યવર્ણનમ્
૨૬૮ અહિંસાગુણહિંસાદોષવર્ણને
૨૬૯ ક્ષમાગુણવર્ણનમ્
૨૭૦ કૃતજ્ઞતા ( આનૃશંસ્ય ) ગુણવર્ણનમ્
૨૭૧ આચારગુણવર્ણનમ્
૨૭૨ શૌચપ્રશંસા
૨૭૩ તીર્થાનુસરણપ્રશંસનમ્
૨૭૪ ઉપવાસપ્રશંસાવર્ણનમ્
૨૭૫ મનઃશૌચનિરૂપણમ્ .
૨૭૬ શ્રદ્ધાવર્ણનમ્
૨૭૭ સ્નાનમાહાત્મ્યવર્ણનમ્
૨૭૮ જપપ્રશંસાવર્ણનમ્
૨૭૯ જલાન્તર્જપમાહાત્મ્યવર્ણનમ્
૨૮૦ પ્રાણાયામમાહાત્મ્યવર્ણનમ્
૨૮૧ પ્રત્યાહારવર્ણનમ્
૨૮૨ ધારણાનિરૂપણમ્
૨૮૩ ધ્યાનવર્ણનમ્
૨૮૪ સમાધિનિરૂપણં સફલમ્
૨૮૫ વ્યવસાયવર્ણનમ્
૨૮૬ સંકલ્પવર્ણનમ્
૨૮૭ હોમવિધિવર્ણનમ્
૨૮૮ દેવપિતૃપૂજાફલવર્ણનમ્
૨૮૯ અતિથિપૂજામહત્ત્વકથનમ્
૨૯૦ બ્રાહ્મણમહત્ત્વવર્ણનપુરસ્સરં તચ્છુશ્રૂષણફલમ્
૨૯૨ દયામહત્ત્વવર્ણનમ્

૨૯૩ દાક્ષિણ્યનિરૂપણમ્
૨૯૪ પ્રિયંવદપ્રશંસા
૨૯૫ આલસ્યદોષપ્રકટનપુરસ્સરં યત્નસ્ય કાર્યસાધકતાવર્ણનમ્
૨૯૬ ઉદકમહત્ત્વપ્રદર્શનપુરસ્સરં તડાગાદિનિર્માણફલમ્
૨૯૭ વૃક્ષારોપણપુષ્પફલારામાદિનિર્માણકર્તૄણાં તત્તલોકે સુખનિવાસનિરૂપણમ્
૨૯૮ પ્રપાનિર્માણતજ્જલાભ્યાં પથિકતૃપ્તિજનિતાનિ પ્રપાકર્ત્રુપચારકર્ત્રો: ફલાનિ
૨૯૯ તામસાદિભેદેન પુણ્યફલોપદેશઃ, શુક્લકૃષ્ણશબલાદિભેદેન ધનવિચારશ્ચ
૩૦૦ દાનકાલસમ્પ્રદાનફલાદિકથનમ્
૩૦૧ પ્રતિગ્રાહ્યપદાર્થપ્રતિગ્રહસમયતદ્દેવતાદિવર્ણનમ્
૩૦૨ અભયપ્રદાનપ્રશંસાવર્ણનમ્
૩૦૩ વેદોપવેદવેદાઙ્ગધર્મશાસ્ત્રાદ્યધ્યાપનસ્ય દુસ્સઙ્ગનિવારણસ્ય ચ ફલમ્
૩૦૪ કન્યાદાનફલમ્
૩૦૫ આરામજલાશયદેવાલયાદિવિશિષ્ટોપકારકભૂમેર્વિવિધાન્નરત્નાકરભુવશ્ચ દાને ફલાનિ
૩૦૬ ગોપ્રદાનક્ષીરપરમાન્નાદિફલનિરૂપણમ્
૩૦૭ ઘૃતધેનુકલ્પવર્ણનમ્ .
૩૦૮ તિલધેનુવિધિદાનવર્ણનમ્
૩૦૯ જલધેનુવિધિદાનવર્ણનમ
૩૧૦ સુવર્ણરત્નાદિવિધિનિરૂપણમ્
૩૧૧ આસનશય્યાવિતાનચ્છત્રોપાનદ્રથાદિદાનફલવર્ણનમ્
૩૧૨ નૃવાહશિબિકાદાસદાસ્યાદિદાનમાહાત્મ્યમ્ .
૩૧૩ રૂપલાવણ્યધનસૌભાગ્યાદિપ્રદક્ષેઓમકાર્પાસાવિકાદિવસ્ત્રદાનવર્ણનમ્
૩૧૪ સૂર્યગન્ધર્વશક્રલોકાદિપ્રાપકરક્તશાલિસુગન્ધકલમાદિધાન્યદાનવર્ણનમ્
૩૧૫ પ્રાણાનામન્નગતત્વાત્સર્વેષામપિ જીવાનામન્નાધિકારિત્વાદવિશેષેણાન્નદાનસ્ય માહાત્મ્યં તત્રાપિ ભોજને બ્રાહ્મણાન્નગુણબાહુલ્યમ્
૩૧૬ પાત્રવિશેષેણ દાનવિશેષફલવર્ણનમ્
૩૧૭ કાલવિશેષે દાનવિશેષફલવર્ણનમ્
૩૧૮ સદાનફલં નક્ષત્રવ્રતવર્ણનમ્
૩૧૯ ચૈત્રાદિપૂર્ણિમાસુ દ્વાદશીષુ ચ વ્રતોપવાસદાનાદિફલવર્ણનમ્
૩૨૦ ચૈત્રપંચદશ્યામુપવાસચિત્રવસ્ત્રદાનાદિપુરસ્સરં નક્તૈકભક્તાદિનિયમપાલનપૂર્વકં માસવ્રતવિધાનમ્
૩૨૧ ગુર્વતિથિપૂજનતપશ્ચરણાદિના યમકુબેરાદિત્યાદિલોકેષુ પ્રતિષ્ઠાસુખાદિપ્રાપ્તિતત્તલ્લોકાનન્દાનુભવાદિવર્ણનમ્
૩૨૨ પાતિવ્રત્યાદિસ્ત્રીધર્મનિરૂપણમ્
૩૨૩ વર્ણાનાં સ્વેસ્વે ધર્મે સ્થાપનાદિરાજધર્મનિરૂપણમ્
૩૨૪ કુલશ્રેણ્યાદ્યષ્ટાધિકૃતગણનિયોગપુરસ્સરં વિદ્વદ્બ્રાહ્મણૈ: સહ રાજ્ઞો વ્યવહારદર્શનવર્ણનમ્
૩૨૫ વિશુદ્ધાગમપૂર્વકસ્ય ભૂમ્યાદિભોગસ્ય પ્રામાણ્યવર્ણનમ્
૩૨૬ વ્યવહારેષુ પૌરુષદિવ્યયોર્નિર્ણયયોર્લિખિતસાક્ષિભેદેન દ્વિવિધપૌરુષેઽપિ રાજસાક્ષિકસસાક્ષિકસ્વહસ્તલિખિતભેદૈસ્ત્રૈવિધ્યં તત્ર સ્થાવરાણાં લેખ્યેનૈવ સિદ્ધિર્લેખ્યસ્ય સોપધ્યે દિવ્યાદ્યૈર્વ્યવસ્થા
૩૨૭ કૃતાકૃતભેદેન સાક્ષિણામેકાદશવિધતા, પૂર્વપક્ષિણ: સાક્ષિષુ પૂર્વં પ્રશ્નાઃ, સાક્ષિભેદસૂચિસાક્ષિણોર્નિષેધઃ, નૃપતિશિલ્પિશ્રોત્રિયાદીનાં સાક્ષ્યનિષેધઃ, આપ્તાનાં સર્વવર્ણેષુ સાક્ષિત્વમ્ દેવદ્વિજાદિસન્નિધાવુદઙ્મુખેન પૂર્વાહ્ણે સશૌચં સાક્ષિગ્રહણમ્, સાક્ષ્યારમ્ભે બ્રાહ્મણાદીનાં સત્યાદિના શપનમ્
૩૨૮ કોશધટાદિભેદેન દિવ્યાનામષ્ટવિધતા, તત્ર કોશસ્યાશિરસ્કતા, વિપ્રવર્જ્યં વર્ણિનાં કોશદાનમ્, દેશકાલાવનુસૃત્ય દિવ્યદાનમ્, રાજ્ઞા સ્વદેશાત્કણ્ટકાનાં નિસ્સારણં કર્તવ્યમ્, દિવ્યાર્હદ્વિજકથનમ્, તુલાયોગ્યદારુ તત્પ્રમાણનિર્માણપ્રકારતદુપવેશનાદિપુરસ્સરં તદુપવિષ્ટસ્ય શુદ્ધિજ્ઞાનમ્, વહ્નિતોયાદાદિવ્યાનાં વિધાનપ્રકારઃ
૩૨૯ બ્રાહ્મણાદિવર્ણાનામષ્ટૌ વિવાહા: કન્યાદોષપ્રચ્છાદકારોપકયોર્દણ્ડૌ, જ્ઞાતિબલાદિદૃપ્તભર્ત્રતિચારિણ્યાઃ કઠોરપ્રાણદણ્ડઃ, ભાર્યાયા વ્યભિચારે દણ્ડઃ, એકવરાય કન્યાં દત્વાઽન્યસ્મૈ દાત્રે વિક્તચતુર્થાંશદણ્ડો રાજ્ઞા દેયઃ । ઋતૌ ભાર્યામગચ્છતો ભર્તુર્ભર્ત્રાહૂતાયા અગચ્છન્ત્યા ભાર્યાયાશ્ચ દણ્ડઃ। ઋતુમત્યા ભર્ત્રેઽપ્રતિપાદિતાયા વર્ષત્રયાત્સ્વયં વિવાહાધિકારઃ
૩૩૦ ઔરસાદિદ્વાદશવિધપુત્ત્રાણાં પિતૃરિક્થાધિકારઃ, પ્રતિલોમજાનાં જડાન્ધાદીનાઞ્ચ ભરણમાત્રં, પતિતાનામનધિકારઃ, ક્રમાગતભૂમ્યાદૌ પિતાપુત્રયોસ્તુલ્યાધિકારઃ, પિત્રૂર્ધ્વં વિભાગે માતાપિ સમાંશભાગિની, બ્રાહ્મણાદીનાં ક્ષત્ત્રિયાદિપુત્રાણામંશવિભાગઃ, અપુત્રધાનભાજાં નિર્દેશઃ, સ્ત્રીધનન્તદધિકારિનિરૂપણઞ્ચ
૩૩૧ ઋણાદાનપ્રસંગે ચોત્તમર્ણાયાધમર્ણેન ધનં સવૃદ્ધ્યવૃદ્ધિ વા યથાનિયમં દેયમ્, દૈવરાજદોષાદૃતે ચાધિભોક્ત્રા સવૃદ્ધિરાધિર્દેયઃ, એકસ્યાધિમન્યસ્મૈ દાતુઃ પ્રાણદણ્ડઃ, પશ્વાદિચેતનાધૌ નષ્ટેઽપિ ધનિનોઽક્ષતિઃ, હિરણ્યપશ્વાદિષુ વૃદ્ધિનિયમઃ, ત્રિપુરુષપર્યન્તમૃણદાનમ્, પ્રાતિભાવ્યે ઋણદાનવ્યવસ્થા, અશક્તૌ કર્મકરણમ્,
૩૩૨ નિક્ષેપરક્ષાવર્ણનેન યાચિતાન્વાહિતાદીનામપિ ગતાર્થતા
૩૩૩ સમ્ભૂયસમુત્થાને ક્ષયવ્યયવૃદ્ધ્યનુસારમંશકલ્પના
૩૩૪ કાલદેશકર્માવધિકકર્મકરભૃતિદાનાદિનિયમઃ
૩૩૫ ક્રયવિક્રયનિયમનિર્ણયઃ
૩૩૬ પાષણ્ડનૈગમાદિવિભાગવર્ણનમ્
૩૩૭ સીમાવિવાદે સામન્તસ્થવિરગોપકૃષકાદિદ્વારા તન્નિર્ણયઃ, સસ્યક્ષેત્રેષુ સસ્યનાશકમહિષાદીનાં સ્વામિષુ દણ્ડકલ્પના
૩૩૮ ધર્માર્થકામમૂલં ધનં નૃણાં બહિશ્ચરાઃ પ્રાણાસ્તદ્ધર્તૄન્રાજા ઘાતયેત્, બ્રાહ્મણાંસ્તુ સ્વરાષ્ટ્રાદ્વિવાસયેત્, મહાપાતકિસાહસિકાદીનવશ્યં દણ્ડયેત્ .
૩૩૯ આત્મનો વલીપલિતમપત્યસ્ય ચાપત્યં વીક્ષ્ય ગૃહી વાનપ્રસ્થમાશ્રયેત્, તત્ર ચ સભાર્યો નિર્ભાર્યો વા નિત્યમગ્નીનુપાચરન્વન્યેન ચ કન્દૂમૂલાદિના વર્તયન્દેવપિત્રતિથીન્યજન્યથાબલમ્પઞ્ચાગ્નિતપશ્ચરણાદિનાકાલં નયેત્। ગ્રામાદ્વાષ્ટૌ ગ્રાસાનાનીયાશ્નીયાદલાભે ન વિષીદેલ્લાભે ચ ન હૃષ્યેદિત્યાદિવાનપ્રસ્થધર્મેણ દુષ્કરન્તપઃ કુર્યાત્
૩૪૦ આયુષશ્ચતુર્થેન્ત્યે ભાગે યતિધર્મમાશ્રયેત્, તત્ર ચેષ્ટિપુરસ્સરમગ્નીનાત્મનિ સમારોપ્ય બ્રહ્માશ્રમી ભવેત્ । રસાસ્વાદલમ્પટો ન સ્યાત્,
કર્મવાઙ્મનોદણ્ડવાન્ભવેત્, દૃષ્ટિપૂતં ન્યસેત્પાદં વસ્ત્રપૂતં જલં પિબેત્, સત્યપૂતાં વદેદ્વાણીં મનઃપૂતં સમાચરેત્। શત્રુમિત્રાદિષુ સમાનભાવં કુર્યાત્
૩૪૧ વિષ્ણુમાશ્રિત્ય કૃતાનાં ધર્માણાં ફલવત્ત્વમ્, તત્સ્મરણાકીર્તનાદિભક્તિયોગસ્ય સર્વાર્થસાધકત્વમ્, દેવાલયન્નિર્માય તદ્ગતપરમાણુસંખ્યાબ્દસહસ્રપર્યન્તં સ્વર્ગલોકે પૂજ્યતે દેવાલયકૃત્ । કાષ્ઠાશ્મલૌહતામ્રરૌપ્યરત્નનિર્મિતપ્રાસાદે વિષ્ણુપ્રતિમાપૂજનેઽનન્તપુણ્યમ્ । દેવપ્રાસાદે સુધાસંસ્કાર-ચિત્રકરણ–ગીતવાદ્યનૃત્યકરણ-પ્રેક્ષણીયપ્રદાનાભ્યર્ચનાભ્યુક્ષણ-સમ્માર્જનોપલેપન–પુષ્પોપચય-જીર્ણોદ્ધાર-કીર્તન સહસ્રનામોઞ્ચારણપૂર્વકસ્તવન-ચતુર્વેદોક્તપ્રકારાભિષ્ટવન-ભક્તિભાવપૂર્ણસ્વરચિતસ્તવસ્તવન-તન્માહાત્મ્યપ્રતિપાદકપુસ્તકવિતરણ-તદ્ભક્તે
ભ્યસ્તન્માહાત્મ્યશ્રાવણ-તદાલયે શંખઘણ્ટાકિંકિણીપતાકાદિપ્રદાનવિવિધપુષ્પસમલંકૃતવાટિકાપુષ્કરિણ્યાદિનિર્માણૈરસઙ્ખ્યપુણ્યફલભાક્ત્વમ્। એવંવિધમહાપૂજયા સકામસ્યાનન્તકાલપરિમિતસુખભોગાવાપ્તાવપિ ન તાદૃગ્ભગવતોષો યાદૃઙ્ નિષ્કામસ્યેતિ
૩૪૨ શ્રીવિષ્ણુસ્તવાન્તે મુનિદૃષ્ટહંસ ( વિષ્ણુ ) વિશ્વરૂપદર્શનમ્
। ઇતિ હંસગીતા ।
૩૪૩ ગુણકાશ્યાસ્વપુત્ર્યા વરમાર્ગણાય નારદસહાયે માતલૌ નિર્ગતે સુમુખાખ્યં તાવપશ્યતામ્, તત્રૈવ શક્રદર્શનાનન્તરં તૌ તાર્ક્ષાત્તસ્યાભયમયાચેતામ્, ઓમિતિ શક્રોક્તાવપિ વિષ્ણુમભ્યેત્ય માતલિર્વૈનતેયાદભયં સુમુખસ્યાપત્ । સ્વારાત્યભયદાયિનિ હરૌ રુષ્ટેઽવલિપ્તે ચ ગરુત્મતિ હરિર્બાહુમેકં તત્પૃષ્ઠેઽસ્થાપયત્તદ્ભારાક્રાન્તસ્ય તાર્ક્ષ્યસ્ય પક્ષશાતનં બલહાનિશ્ચ સમજનિ, હરિર્વાર્યસ્યૈવ મહિમા કોઽહં વરાક ઇતિ ગતગર્વાય ખગેશ્વરાય ભગવતા પ્રસાદપુરસ્સરમપરિમિતબલમદાયિ
૩૪૪ કશ્યપકૃતવિષ્ણુસ્તવઃ
૩૪૫ ભૂવિવરસ્થરાજ્ઞો ( ઉપરિચરવસોઃ ) રક્ષાવર્ણનમ્
૩૪૬ વૈષ્ણવ્યપરાજિતાવિદ્યાવર્ણનપુરસ્સરં વસુકૃતગરુડસ્તોત્રમ્
૩૪૭ વસુકૃતં વાસુદેવસ્તોત્રમ્
૩૪૮ વિષ્ણુના વસવે સત્યપાલનપુરસ્સરં બ્રાહ્મણાપમાનવર્જનોપદેશકથનમ્

૩૪૯ વિશ્વરૂપદર્શનાર્થં નારદસ્ય શ્વેતદ્વીપગમનમ્ ... ... . . .
૩૫૦ વિશ્વરૂપદિદૃક્ષયા શ્વેતદ્વીપે નારદકૃતં સ્તોત્રમ્ . . .
.
૩૫૧ શ્વેતદ્વીપે નારદસ્ય વિશ્વરૂપદર્શનં તત્પ્રસાદાન્માનસીસિદ્ધિપ્રાપ્તિશ્ચ
૩૫૨ સરઃસરિન્નિર્ઝરસવિધેઽન્યસ્મિન્વા હૃદ્યે પ્રદેશે હસ્તમિતમ્મણ્ડલં નિર્માય મધ્યેઽષ્ટપત્રપદ્મં લિખેત્, તત્કર્ણિકામધ્યે શ્વેતશતપત્રકર્ણિકોપર્યર્કમણ્ડલં, તદુપરિ ચન્દ્રમણ્ડલં, તદુપર્યગ્નિમણ્ડલે પરમપુરુષમોઙ્કારં વિન્યસેત્, કમલપૂર્વાદિદલેષ્વકારાદિષુ વાસુદેવસંકર્ષણાદીન્ન્યસેત્, પ્રપૂર્વાદિદ્વારેષુ વૈનતેયાદીંશ્ચ ન્યસિત્વા બાહ્યસ્થાં યથાસ્વદિશમોકારાકારદિક્પાતશક્રાગ્નિયમનિરૃતિ વરુણકુબેરાનેશાન્યાં ન્યસેત્, યથોક્તરૂપં ધ્યાયેત્ । ૐનમો ભગવતે વાસુદેવાયેત્યનેન ૐનમો નારાયણાયેત્યનેન વા સવિધિ પૂજયેત્।
૩૫૩ નારદપ્રસાદપુરસ્સરં નારદાદિવિશ્વરૂપસાક્ષાત્કારકર્ત્રનિર્દેશઃ
૩૫૪ લિઙ્ગસ્ફોટનનરસિંહવર્ણનમ્
૩૫૫ શ્રીનૃસિંહસ્તોત્રવર્ણનમ્
॥ ઇત્યનુક્રમાણિકા સમાપ્તા ॥