વિષ્ણુધર્મોત્તરપુરાણમ્ · શ્લોક 1-2

શ્રીગણેશાય નમઃ
અથ વિષ્ણુધર્મોત્તરમહાપુરાણવિષયાનુક્રમણિકા પ્રારમ્ભઃ ।
પ્રથમખણ્ડઃ ૧.
૧ કથાપ્રસ્તાવઃ ।
૨ અશરીરસ્યાપિ નારાયણસ્ય લોકસિસૃક્ષયા હિરણ્યગર્ભોત્પાદનમ્
૩ ભગવતો વિષ્ણોર્વરાહવપુષા ભૂમ્યુદ્ધારઃ ।..
૪ કાલાગ્નિરુદ્રપાતાલસુતલાઽઽભાસતલાદિપાતાલાનાં તદ્વાસિનાઞ્ચાભિધાનમ્ ...
૫ ભૂરાદિસપ્તલોકાનાં તત્રત્યસપ્તવાયુસ્કન્દાદીનાન્તન્નિવાસિનાઞ્ચ વર્ણનમ્
૬ સસંસ્થાનસપરિમાણભૂમણ્ડલવર્ણનાવસરે ક્ષીરોદમધ્યે શ્વેતદ્વીપમહિમાભિધાનમ્
૭ જમ્બૂદ્વીપે હિમવદાદિકુલપર્વતવર્ણનપ્રસઙ્ગે સુમેરોર્વિસ્તૃતવર્ણનમ્, હેમકૂટોત્તરતો હરિવર્ષાદ્યભિધાનાનન્તરં કુલપર્વતેષુ ક્રમેણ યક્ષદૈત્યગન્ધર્વાદીનાં વિહારભૂમિત્વાભિધાનમ્ ...
૮ નવવિધભારતવર્ષસ્યાષ્ટમહાગિરિચ્છન્નત્વાભિધાનપુરસ્સરં ભારતે કૃતસુ- કૃતસ્યૈવેતરેષુ રમ્યવસતિષુ કિમ્પુરુષાદિવર્ષેષુ નિવાસકથનમ્
૯ પાઞ્ચાલાદિજનપદવર્ણનમ્
૧૦ મહેન્દ્રમલયાદિસપ્તકુલપવર્તનિસ્સૃતનદીવર્ણનમ્
૧૧ હિમગિર્યુદ્ભવનદીવર્ણનમ્
૧૨ કોસલપ્રશંસાખ્યાનમ્
૧૩ અયોધ્યાવર્ણનમ્
૧૪ મનુપુત્રેક્ષ્વાકુપ્રશંસા ..
૧૫ મધુકૈટભવધોપાખ્યાનન્તન્મેદઃસમ્ભવત્વાદ્ભૂમેર્મેદિનીત્યભિધાનઞ્ચ ...
૧૬ ભાર્ગવોત્તંકમુનિતપઃપ્રસન્નેન વિષ્ણુના તસ્મા ઇચ્છાજલોત્પાદનશક્તિપ્રદાનન્તદનુમતેન બૃહદશ્વેન રાજ્ઞા કુવલાશ્વશરીરાન્તઃપ્રવિષ્ટભગવત્સાહ્યેનોદકરાક્ષસસ્ય ધુન્ધોર્હનનં સ્વસ્ય ધુન્ધુમારાહ્વપ્રસિદ્ધિલાભશ્ચ ...
૧૭ ધુન્ધુમારવંશીયનૃપતિવર્ણનપ્રસઙ્ગે સ્ત્રીમૃગયાદિવ્યસનલમ્પટબાહુરાજસ્ય હૈહયતાલજઙ્ઘાદિનૃપૈઃપરાજયાદરણ્યે સગરોત્પત્ત્યવસાને પઞ્ચત્વપ્રાપ્તે- શ્ચ્યવનેન સગરસ્ય ધનુરાદિવિદ્યાપારગામિત્વાદિયોગ્યતાપાદનાનન્તરં દારગ્રહાદ્યાપાદનમ્ –
૧૮ સગરનૃપવિસૃષ્ટાશ્વમેધીયતુરગમપહૃત્ય કપિલેન સ્વાશ્રમે પાતાલે તન્નિ રોધઃ; તદન્વેષણવ્યાપૃતષષ્ટિસહસ્રસગરસુતાનાં સ્વનિખાતસાગરમાર્ગેણ પાતાલગમનં કપિલશાપેન ભસ્મીભવનઞ્ચ, તદન્વેષણપ્રવૃત્તાંશુમતા સન્તોષિતકપિલતસ્ત્વત્પૌત્રો ભગીરથસ્તદુદ્ધારાર્થં સ્વર્ગઙ્ગામાનેષ્યતીતિ વરપ્રાપ્તિઃ ...
૧૯ પિત્ર્યુદ્ધારકામભગીરથસ્ય સહસ્રવર્ષતપોહષ્ટગઙ્ગાદેશાનુસારં વિયતસ્તન્નિ- પાતવેગસહનક્ષમશઙ્કરારાધનાન્તે તત્કપર્દે ગઙ્ગાનિપાતઃ, અહો પ્રખર- વેગાયા મમ સહનં કથં મહેશ્વરઃ સોઢેત્યવલિપ્તાયાસ્તસ્યા હરેણ સજટાજૂટે તિરોધાનમ્, તદનુ ચિરતપઃક્લિષ્ટભગીરથાનુકમ્પયા તસ્યાસ્ત્યાગઃ પ્રાચ્યાદિષુ સપ્તધા તદ્ગતિશ્ચ ...
૨૦ કાન્યકુબ્જે યજ્ઞદીક્ષિતસ્ય જહ્નોરાશ્રમપ્લાવનાત્તેન યોગબલેન ગઙ્ગાયાઃ પાનં મુન્યનુનયેન કર્ણતસ્ત્યાગો દુહિતૃત્વે કલ્પનઞ્ચ ( અત એવ જાહ્નવીત્વમ્) ...
૨૧ સ્વાયમ્ભુવેઽન્તરે બાષ્કલિ (બલિ) રાજેન વિશ્વભુગિન્દ્રપદમપહૃતમ્, પુનરિન્દ્રસ્ય સ્વારાજ્યલબ્ધયેઽદ્ભુતવામનરૂપમુગ્ધબાષ્કલિનેન્દ્રપ્રાર્થનયા વામનાય ત્રિપદભૂમિદાનપ્રતિજ્ઞાને તદ્દક્ષિણચરણાક્રમણેન શક્રસ્ય સ્વરાજ્યલાભો વિષ્ણુપદાગ્રક્ષતાણ્ડપ્રવિષ્ટપવિત્રજલસ્ય વિષ્ણુપદીત્વમ્
૨૨ બ્રહ્માણ્ડાદ્વિનિર્ગત્ય વિષ્ણુતપોમહર્લોકચન્દ્રમણ્ડલસર્વવર્ષદ્વીપસપ્તપાતાલાનિ વ્યાપ્ય ગઙ્ગાયા ભૂયો બ્રહ્માણ્ડપ્રવેશઃ
૨૩ ભગીરથસ્ય રાજર્ષેર્વંશ્યાનુવર્ણનપુરસ્સરઙ્કાર્ત્તવીર્ય્યસ્ય વિશેષતઃ પૌરુષવર્ણનમ્
૨૪ વૃત્ત્રાસુરવિશ્વરૂપ ( બ્રહ્મ )હત્યાભીતવાસવસ્ય માનસે સરસિ બિસતન્તૌ લીનત્વાન્નહુષસ્યેન્દ્રતા, શચીકામુકમુનિવાહ્યાશિબિકારૂઢસ્ય તસ્યા- ગસ્ત્યશાપાત્સર્પતા, ભાવિયુધિષ્ઠિરસાક્ષાત્કારે શાપવિમોક્ષઃ, દેવરાજા- ભાવે ધર્મવિપ્લવાન્મરકાદ્યુપદ્રવાચ્ચ પ્રલીનસ્વાહાસ્વધાવષટકારે ત્રિદ- શપ્રાર્થિતહર્યનુગ્રહાદિન્દ્રસ્ય પુનઃ સ્વારાજ્યલાભે સર્વલોકશાન્તિઃ
૨૫ હરિહરાવત્રેઃ પુત્રીભૂય દત્તાત્રેયદુર્વાસોરૂપેણાવતીર્ણૌ, તત્ર દત્તાત્રેયેણ વેદાધ્યયનયજ્ઞાદિવિનષ્ટધર્મ્યક્રિયાણામુદ્ધરણં કાર્તવીર્યસ્ય દશસહસ્ર- વર્ષપર્ય્યન્તં તપશ્ચરણાચ્છિષ્યીકરણં પ્રચ્છન્નદૈત્યતદાશ્રિતનૃપપીડિત- ધરાયાઃ શક્રસમીપગમનઞ્ચ
૨૬ નાકે ભૂમ્યા વિષ્ણુદર્શનં શક્રં પ્રતિ સ્વદુઃખનિવેદનં, શક્રેણ તત્કષ્ટ- નિવારણાર્થં બ્રહ્મસદોગમનમ્ ...
૨૭ દુષ્ટક્ષત્રિયપીડિતભૂભારહરણાર્થં બૃહસ્પતિસહિતશક્રેણ પિતામહસ્તવનં શંકરો વો દુઃખં નિવારયિષ્યતિ તત્સમીપે ગચ્છતેતિ તસ્યોત્તરમ્
૨૮ શંકરદર્શનસ્તુતી...
૨૯ શંકરકૃતચન્દ્રસ્તુતિચન્દ્રમણ્ડલમાનાદિ ...
૩૦ સૂર્યદર્શનતન્મણ્ડલપ્રમાણતત્પ્રશંસાપુરસ્તરં રુદ્રં પ્રતિ સૂર્યેણ કાર્તવીર્યા- નુગપ્રચ્છન્નાસુરક્ષત્ત્રિયાદિનાશકરણપ્રતિવચનમ્
૩૧ દ્વિજવેશધારિસૂર્યસ્ય ભોજનાર્થં કાર્તિકેયસકાશગમને તદનુમતેન સ્થાવરીભૂતાસુરાણાં રવિરશ્મિપ્રજ્વલચ્છરૈઃ સર્વદ્રુમદાહે વશિષ્ઠાશ્રમસ્યાપિ દાહાદ્બ્રાહ્મણોઽવલિપ્તસ્યતે (પરશુરામઃ) બાહૂંશ્છેત્સ્યતીતિ શાપઃ
૩૨ ભૃગુવંશે જમદગ્રિવડવાગ્ન્યાદ્યુત્પતિઃ
૩૩ સ્વપરિચર્યાહૃષ્ટપત્યૃચીકલબ્ધવરયા સત્યવત્યા સ્વમાત્રે બલવત્તરે સ્વસ્યૈ ચ બ્રહ્મવર્ચસ્વિધર્મજ્ઞે પુત્રે વૃતે સ્વમાતૃપ્રાર્થનયા તયા ચરુવિપર્યાસકરણાદ્ગર્ભયોર્વિરુદ્ધધર્મતા
૩૪ ચ્યવનમુનિકૃપયા વિશ્વામિત્રસ્ય ભાવિબ્રાહ્મણ્યમ્
૩૫. સત્યવતી જમદગ્નિવાત્સ્યાદિશતપુત્રાન્, ગાધેર્ભાર્યા ચ વિશ્વામિત્રમસૂત। મધ્યન્દિને બને શરક્રીડાસક્તજમદગ્નિં પતિં રેણુકા બાણાનયનાદિના પર્યચરત્, સૂર્યકરસન્તપ્તાં ચિરાગતાં તામવલોક્ય જમદગ્નૌ શરૈઃ સૂર્યં હન્તુમુદ્યુક્તે વિપ્રમૂર્તિધરો રવિસ્તત્પુત્રતાં સ્વીકૃત્યચ્છત્રોપાનદ્ભયાન્તામનુજગ્રાહ। સા ચ સૂર્યાંશપુત્રોત્પત્યનન્તરં રામપુત્રમજીજનત્
૩૬ વનવિહારાગતચિત્રાંગરાજમિચ્છન્તીં સ્વમાતરં પિત્રાજ્ઞયા પરશુરામોઽવધીત્ સ્વાજ્ઞાપાલનતુષ્ટજમદગ્નિસ્તસ્મા ઇચ્છામરણવરં દાશરાથિરામસાક્ષાત્કારાવધિ શસ્ત્રધારિત્વઞ્ચ વિતીર્ય તદનુરોધેન તન્માતરં ભ્રાતૄંશ્ચોજ્જીવયામાસ, રામશ્ચ પિતૃનિદેશાચ્છંકરમારાધ્ય તદનુજ્ઞયા દેવપીડકસૈંહિકેયાન્હન્તુમિયેષ
૩૭ સેંહિકેયનિવેશને વિવિધોત્પાતવર્ણનમ્ . . .
૩૮ ઉત્પાતકારણજિજ્ઞાસયા પૃષ્ટશુક્રેણ સૈંહિકેકાય પરશુરામરૂપિવિષ્ણુના નરતિર્યગ્દેવાદિયોનાવવતીર્ય સુરપતપક્ષપાતિના સદા દૈત્યવિનાશિના યુદ્ધં વિહાય પાતાલે ગન્તવ્યમિતિ હિત ઉપદિષ્ટે સૈંહિકેયેન યુદ્ધનિર્ધારણમ્
૩૯ શુક્રનયસમર્થકદુઃસ્વપ્નસૂચિતદાનવાન્વયાત્યયાશંકિ ગવિષ્ઠમતમનાદૃત્ય વિષ્ણુહસ્તેન મરણં શ્રેય ઇતિ સૈંહિકેયેન નિશ્ચિતમ્
૪૦ વિષ્ણુના વૈરેણાલમિતિ રાહુણોપદિષ્ટે ક્ષીરોદમથનલક્ષ્મ્યાદિરત્નોત્પત્તિવર્ણનમ્
૪૧ લક્ષ્મીનિવાસસ્થાનાનિ વિષ્ણુવલ્લક્ષ્મ્યા વ્યાપકતા સ્વાયમ્ભુવાદ્યન્તરે ભૃગ્વાદિતસ્તસ્યા ઉત્પત્તિશ્ચ
૪૨ વિષ્ણુનાઽદૃષ્ટપૂર્વાં કામિનીતનું નિર્માય દૈત્યેભ્યોઽમૃતકલશમાદાય પ્રહ્લાદાય બ્રહ્મદિનમિતમાયુષ્યં વિતીર્ય ચ દેવેભ્યસ્તસ્ય દાનં દેવપંક્ત્યુષ્પવિષ્ટસૂર્યરૂપિરાહુણા તસ્ય પાનં તત્સૂચિતવિષ્ણુના તચ્છિર:કર્તેનપુરસ્સરં તસ્મૈ ગ્રહત્વલોકપૂજ્યત્વાદિવરદાનમ્
૪૩ વિષ્ણુકર્તૃકરાહુશિરશ્છેદક્રુદ્ધદૈત્યાનાં દેવૈસ્સહ સમરે તેષાં પરાજયઃ
૪૪ વિષ્ણુના યુદ્ધે હતે નિધનમાપ્યાપિ સ્વર્ગરાજ્યે સુસિદ્ધ એવૈતિ નિશ્ચિત્યાગ્રજરાહુમતમનાદૃત્ય સાલ્વસ્ય યુદ્ધસ્થિરીકરણમ્ .
૪૫ પરશુરામેણ યુદ્ધયાર્થં સાલ્વસમીપે અકૃતવ્રણસ્ય પ્રેષણં, નાહં રામેણ યોત્સ્યે કિન્તુ તદ્ગુરુશંકરેણ સમ્પ્રહરિષ્ય ઇત્યકૃતવ્રણં વિસૃજ્ય સાલ્વસ્ય યુદ્ધાર્થં પ્રયાણમૂ
૪૬ સાલ્વચમૂયાત્રાયાં દુર્નિમિત્તવર્ણનમ્ ... ....
૪૭ યુદ્ધભૂમૌ ભાર્ગવાગમનમૂ. . . .
૪૮આજૌ સકૃત્પરશુપાતેન રામેણાસઁખ્યશાલ્વચમૂહનનમ્

૪૯ પરશુરામકૃતસાલ્વવધતુષ્ટમહેન્દ્રપ્રમુખદેવાનાં રણભૂમાવાગત્ય પરશુરામકર્મપ્રશંસનં શંકરેણ તદ્ગાત્રસમ્માર્જનપૂર્વમનુત્તમશસ્ત્રગ્રામસ્ય પ્રદાનમરાતિં હત્વા પરશોઃ પુનસ્તદ્ધસ્તગમનસ્ય ચ
૫૦ બ્રાહ્મવૈષ્ણવરૌદ્રાગ્નેયાદ્યસ્ત્રપ્રદાનપુરસ્સરં શંકરેણ રામાય સપ્રયોગરહસ્યસંહારમનેકાસ્ત્રવિતરણમ્
૫૧ સર્વદેવવરિષ્ઠોઽપિ ભવાંશ્ચેતસિ કં સ્મરતીતિ શંકરં પ્રતિ પરશુરામપ્રશ્નઃ
॥ અથ શંકરગીતા ॥
૫૨ શંકરગીતાસુ ધ્યેયનિર્દેશઃ ... .
૫૩ પ્રજાપતિઃ કશ્યપસ્યાદિતિદિત્યોર્ભાર્યયોઃ શક્રહિરણ્યાક્ષપુત્રયોઃ સ્વર્ગપાતાલરાજ્યે પ્રદત્તવાન્,એકદા ગિરિષૂત્પતિતેષુ ધરાચલનાત્પાતાલેઽર્ણવજલમગ્ને દેવકૃતોપદ્રવં શંકમાનો હિરણ્યાક્ષઃ શક્રં વિજિત્ય સ્વારાજ્યં લેભે, હૃતસ્વર્ગત્રિદશપ્રાર્થનયા વિષ્ણુર્નૃવરાહવપુષાનેકદૈત્યસહિત હિરણ્યાક્ષં હત્વા શક્રાય તલ્લોકમર્પિતવાન્ સ ચ પર્વતપક્ષાઁશ્ચકર્ત ....
૫૪મહોગ્રતપસ્તુષ્ટપ્રજાપતિના હિરણ્યકશિપવે દેવતિર્યઙ્નરાદ્યવધ્યવરે દત્તે તદધમસ્વભાવશંકિતદેવપ્રાર્થનયા વિષ્ણોસ્તસ્ય વધે ચ સૂચિતે દેવપીડનાન્તે નૃસિહવપુષા વિષ્ણુના તદ્વધઃ .
૫૫ બલિનોગ્રતપસા પ્રજાપતેઃ સુરાસુરાવધ્યત્વવરે લબ્ધે, પ્રાપ્તાયાશ્ચ દૈત્ય: રાજતાયાં સ્વર્ગાદિન્દ્રપ્રભૃતિદેવનિસ્સાર્ણમ્, શક્રેણ કશ્યપબ્રહ્મભ્યાં સહ વિષ્ણવે સ્વદુઃખં નિવેદ્ય વામનરૂપિણા તેન બલિમખે ત્રિપાદભૂ
મિપ્રાપ્ત્યા સુમેરુપર્યન્તં પાદદ્વયભૂમિલાભાદવશિષ્ટભૂમેરભાવાદ્બલયે સુતલે સ્થાનદાનં દ્વિતીયે મન્વન્તરે શક્રત્વપ્રાપ્તિં સદા ચ સુતલે સ્વસન્નિધાનાદિવરાનદદાત્
૫૬ વિષ્ણોર્દિવ્યવિભૂતિવર્ણનમ્
૫૭ વિષ્ણ્વારાધનતસ્સકલાર્થસાધનમ્
૫૮ કેશવતુષ્ટિકરનાનાકર્મકથનમ્
૫૯ વારનક્ષત્રતિથિષૂપવાસકરણફલમ્
૬૦ શ્રવણદ્વાદશીત્ર્યહસ્પૃક્તિથિમહાપૂર્ણમાસીષૂપવાસદાનાદિફલમ્
૬૧ પ્રાતઃકાલિક (અભિગમ) પૂજાયામિતિકર્તવ્યતા ..
૬૨ ઉપાદાનવિધિઃ . . . . .
૬૩ ઇજ્યાસમયવિધિમાત્રામધુપર્કાદીનાં નિર્વચનમ્ . ..
૬૪ સ્વાધ્યાયકાલાનુકીર્તનમૂ .
૬૫ સ્વસ્તિકાદ્યાસનપવનજયસ્થૂલધરાચિન્તનપુરસ્સરં ભૂમ્યાદિપઞ્ચભૂતમનોબુદ્ધ્યાત્માવ્યક્તપુરુષયોગાદિકથનમ્
॥ ઇતિ શઙ્કરગીતા ॥
૬૬ શક્રપ્રાર્થનયા શંકરેણ પાતાલસ્થનરવધ્યદેવશત્રુહનનાર્થં વૈષ્ણવધનુરક્ષયસાયકતૂણવિતરણપુરસ્સરમસુરજયાનન્તરન્દાશરથિરામહેતોરગસ્ત્યાય
તદર્પણોપદેશશ્ચ
૬૭ વિષ્ણુશિવયોઃ કઃ શ્રેષ્ઠ ઇતિ દેવપ્રશ્ને વિષ્ણુશિવયોરભેદપ્રકટનપુરસ્સરં મદીયચાપરત્નં ભાર્ગવનન્દનાય ઋચીકપુત્રાય ઋચીકપુત્રઃ સ્વપુત્રાય રામાય દાસ્યતિ સ દૈત્યાન્હત્વા તદ્રાદ્યવાય સોઽપિ વરુણાય સોઽર્જુનાય સ જનકાય દાસ્યતીતિ વૈષ્ણવધનુષઃ સમ્પ્રદાનવર્ણનમ્
૬૮ કૈલાસાદ્રામસ્ય સ્વપિત્રાશ્રમે પિત્રાદીનભિવાદ્ય વરુણાલયસ્યાશ્મકનગરસ્ય દર્શનમ્ ...
૬૯ વરુણપુરસમૃદ્ધિવર્ણનપુરસ્સરં સવિગ્રહગંગાદિનદીસેવિતસ્ય તસ્ય રામકર્તૃકવન્દનાનન્તરં વરુણકૃતરામપૂજા, તતો મહાદેવસન્દેશશ્રવણાવસાને વરુણેન દૈત્યેભ્યો સમરાય દૂતપ્રેષણમ્
.
૭૦ વિવિધાસ્ત્રશસ્ત્રપ્રહારિદાનવચમૂવીરાન્નિહત્યાયઃશઙ્કો રામદ્વારા હનનમ્
૭૧ પરશુરામકૃતસ્તુત્યનન્તરં ભવત્કૃતસર્વપ્રશનોત્તરાન્દાસ્યામીતિ વરુણોક્તિઃ
૭૨ રુદ્રાત્મકકાલસ્યાતિસૂક્ષ્મત્વેઽપિ ગ્રહગત્યનુસારેણ માસવર્ષાદિ વર્ણનમ્।
૭૩ નિમેષાદ્યારભ્ય યુગપર્યન્તં કાલાવયવવર્ણનપુરસ્સરં તત્રતત્ર ( યુગે૨) મનુષ્યાયુઃપ્રમાણધર્મવૃદ્ધિહ્રાસાદિવેદવિભાગબ્રહ્માયુર્વર્ણનમ્ ॥ ...
૭૪ પુરા કૃતાદિયુગાન્તેષુ ક્ષત્રિયાદિભિર્બ્રાહ્મણાદિત્રિવર્ણાદિનિપાતને દ્વિજરાજાદિનિર્દિષ્ટવિષ્ણ્વવતારપ્રમિતિવિપ્રાદિદ્વારા તત્તદ્બ્રહ્મક્ષત્રિયાદિનાશપુરસ્સરં પારાશરવ્યાસપ્રકાશિતચતુર્વર્ગપ્રદીપભૂતમહાભારતસ્ય વૈશમ્પાયનેન પરીક્ષિન્નૃપાયાખ્યાનં વેદાન્વ્યસ્ય પૈલજૈમિન્યાદિશિષ્યાણા મધ્યાપનં વાલ્મીકિનિર્મિતરામાખ્યાનં વિષ્ણુયશસઃ કલ્ક્યુદ્ભવતત્કર્તવ્યાદિ ચ।
૭૫ ક્ષીણે મન્વન્તરે મન્વન્તરેશ્વરાણાં મહર્લોકે મનુશક્રદેવસપ્તર્ષીણાં બ્રહ્મલોકે નિવાસઃ, કુલપર્વતવર્જ્યં ભૂલોકસ્ય નાશઃ, નૌકારૂપેણ ધરિત્ર્યાઃ સર્વબીજરક્ષણં ભવિષ્યન્મનુના સહ સપ્તર્ષીણાં તત્ર નિવાસઃ, .
મત્સ્યરૂપિશૃંગિવિષ્ણોર્નૌકારક્ષણં મુનીનાં તત્સ્તવનં નાવિ હિમશિશિખરં નીતાયાં વિષ્ણોરન્તર્ધાનં કૃતયુગપ્રાદુર્ભાવશ્ચ।
૭૬ જલપ્રાયભૂતલે સપ્તસૂર્યદગ્ધજીવાનાં જનલોકે સ્થિતિઃ, રૌદ્રતેજસાઽર્ક નાશે મહારૌદ્રઘનાવારિપૂર્ણજગતિ સ્વશરીરે વાયુષ્માદાય યુગસહસ્રપર્યન્તમર્ણવે પિતામહઃ સ્વપિતિ વિબુદ્ધશ્ચ સૃજતિ જગદિતિ પ્રતિકલ્પક્રમઃ ... ...
૭૭ કલ્પાન્તે જગદસ્વથાવર્ણનમ્
૭૮ એકાર્ણવે ભૂમિતલે વટશાખિનિ પર્યંઙ્કસ્થભગવદુદરે બ્રહ્મા ત્રિલોકીદર્શનાન્તરં યુગસહસ્રમુષિત્વાપ્યન્તં નાપ।
૭૯ કલ્પાન્તે બાલરૂપિવિષ્ણોરનિરુદ્ધતા તન્નાભિકમલાદ્બ્રહ્માવિર્ભાવઃ .
૮૦ બ્રહ્મોત્પતિમારભ્ય કાલગતિપૂર્વકં વજ્રપરીક્ષિજ્જનમેજયાચલવજ્રાણાં ભાવ્યેતદવનિરક્ષણમભિધાય ધનઞ્જયાનન્તરં રાક્ષસૈઃ સુધર્મસભાયા હિમાચલે નયનમ્
૮૧ અહોરાત્રકલ્પાદ્યાત્મકકાલસ્ય દૈવતાદિકથનપુરસ્સરં મન્વન્તરસાદૃશ્યકથનમ્
૮૨ કૃતાદિયુગદેવષષ્ટ્યબ્દનામ તત્કાલગુરુચારસમ્ભૂતદ્વાદશાબ્દાધિપ તત્ફલસૌમ્યબાર્હસ્પત્યનાક્ષત્રાદિવર્ષતત્ફલસંવત્સરાધિપગ્રહાદિવર્ણનમ્ ...
૮૩ સદેવતાકાઽયનમાસગ્રહનક્ષત્રતિથિકરણાનિ, કરણાનયનપ્રકારવિષ્ટિહોરાકુલિકાદિવેલામુહૂર્તતત્સ્વામિવર્ણનં યથાસમયકૃતાર્ચાયા: ફલાધિક્યઞ્ચ
૮૪ લગ્નતદ્દેવતાહોરાદ્રેષ્કાણનવાંશરાશીશ્વરત્રિંશાંશકથનમ્ .........
૮૫ ગ્રહનક્ષત્રાદિવશાચ્છુભાશુભપરિજ્ઞાનમ્ .
૮૬ પીડિતગ્રહનક્ષત્રાણાં તત્તદ્દિક્પીડાકરત્વં યુદ્ધે વિધ્વસ્તપરાજિતનીચપિતૃગૃહસ્થાનામપિ સ્વસ્વદિક્પીડનમ્ .........
૮૭ જન્માદ્યાશ્રિતચન્દ્રાદિનક્ષત્રનવષટ્ત્રિનક્ષત્રાદિશુભાશુભકથનમ્
૮૮ અશ્વિન્યાદિનક્ષત્રતારાસંખ્યાગ્રહનક્ષત્રમણ્ડલાદિવર્ણનમ્ ।
૮૯ જન્મકર્મસાઙ્ઘાતિકસામુદાયિકવૈનાશિકાભિષેકર્ક્ષદેશનક્ષત્રેષુ પીડિતેષુ ગોમૂત્રાદ્યભિષેકપુરસ્સરં તત્તદ્ગ્રહપૂજાદિ
૯૦ ગ્રહર્ક્ષપૂજાવિધિવર્ણનમ્
૯૧ તત્તદ્દ્રવ્યૈર્ગ્રહર્ક્ષસ્નાનવિધિવર્ણનમ્
૯૨ ભૂમ્યુદ્ધારવેદિનિર્માણતત્સંસ્કારાદ્યગ્નિકાર્યે પ્રાક્તનકથનપુરસ્સરં હોમાંતે મહાકલ્પાદિદેયાધિપતીનાં વૈદિકમન્ત્રૈર્હવનકર્મસમાપ્તિરૂપોત્તરતન્ત્રકથનમ્
૯૩ પઞ્ચગવ્યેન મણ્ડલશૌચાદિ વિધાય જીવાવાહનગ્રહપૂજાદિકથનમ્
૯૪ સર્વગ્રહયજને મણ્ડલવિધિં વિધાય મધ્યે સધ્રુવકોષ્ઠકદ્વાદશકોષ્ઠભગણે પ્રાચ્યાદિતો મેષાદિકલ્પત્વાઽઽકાશધ્રુવદિગ્ભાગાદિમણ્ડલેષુ તત્તદ્દેવતામણ્ડલેષુ ચ તત્તન્ન્યાસકરણમ્
૯૫ ધ્રુવાકાશાનન્તગ્રહનક્ષત્રાદ્યાવાહનમ્
૯૬ તત્તદ્દેવતાનુલેપનવર્ણનમ્ ... . . . .
૯૭ ગ્રહર્ક્ષદિગ્દેવતાદીનાં તત્તદ્વર્ણવસ્ત્રપતાકાભૂષણરત્નપુષ્પાદિદાનમ્
૯૮ તત્તદ્દેવાનાં તત્તદ્દ્રવ્યધૂપદીપાદિ
૯૯ ધુવસ્થાનનિવિષ્ટદેવાનાં નૈવેદ્યપદાર્થાઃ ...
૧૦૦ તથા પાનપદાર્થા:
૧૦૧ તત્તદ્દેવતાહોમપદાર્થકથનમ્
૧૦૨ ધ્રુવદિગ્બ્રહ્મગ્રહર્ક્ષાણાં હોમમન્ત્રાઃ
૧૦૩ તત્તદ્દેવતાદક્ષિણાનિર્દેશઃ
૧૦૪ શાન્ત્યવસાને યાજકકર્તૃકયજમાનકરે પ્રતિસરબન્ધનમાશીર્વાદશ્ચ
૧૦૫ ગ્રહશાન્તિફલાભિધાનમ્

૧૦૬ ગ્રહર્ક્ષમેઢીભૂતધુવસ્થિતચતુર્દશતારકાનામનિર્દેશપૂર્વકં શિશુમારચક્રનિબદ્ધતારકાજ્ઞાનતદ્દર્શનાદિમાહાત્મ્યકથનમૂ, ઔત્તાનપાદિધ્રુવસ્ય વિષ્ણુરૂપતા તન્નિબદ્ધમરુજ્જ્યોતિર્ગણસ્ય ભ્રમણમ્, તદધઃ ક્રમેણસપ્તર્ષિમણ્ડલ-ભચક્ર-શનૈશ્ચર-કુજ-સૂર્ય-શુક-બુધ-ચન્દ્રાણાં સ્થિતિઃ, પ્રાગ્દક્ષિણગતિજ્યોતિશ્ચક્રઞ્ચ । નવગ્રહાણાઞ્જન્મવૃત્તમ્, તત્ર સૂર્યતેજોઽસહમાનાયાઃ સંજ્ઞાયા મનુયમયમુનોત્પત્ત્યનુચ્છાયાતઃ સાવર્ણશનૈશ્ચરોત્પત્તિઃ, ઉત્તરકુરુષુ વડવારૂપેણ ચરન્ત્યાઃ સંજ્ઞાયા ખેઃ સકાશાદાશ્વિનેયરૈવન્તોત્પત્તિઃ,રૈવન્તપૂજયાઽશ્વસમ્પત્કથનઞ્ચ
૧૦૭ અસુરસુરપિતૃદ્વિજાદિશબ્દાર્થસન્ધ્યોપાસનહેતુ મનુષ્યરાક્ષસગન્ધર્વાદિવિવિધસૃષ્ટિકથનપુરસ્સરં સ્વધર્મસ્થિતદ્વિજાનાં સ્વર્ગાદ્યુત્તમલોકવાસઃ પ્રજાપત્યંગુષ્ઠાભ્યાં દક્ષતત્પત્નીપ્રાદુર્ભાવતત્પ્રસૂતિવિસ્તારદક્ષયજ્ઞેઽનાહૂતસત્યનાદરપ્રયુક્તતનુત્યાગેન મનુષ્યો ભવેતિ દક્ષાય શિવશાપાદ્યાખ્યાનમ્
૧૦૮ ધુવવંશ્યકથને વેનસ્યાતિકાન્તમર્યાદત્વાદધર્મનિવારકહિતોપદેષ્ટૃમુનિવચસ્સ્વનાદરાચ્ચ દેવદત્તપ્રજ્ઞયા મન્ત્રપૂતજલેન તૈસ્તસ્યાસુભિર્વિરહીકરણમ્, પુનર્મન્ત્રપૂતકુશોદકેન તદૂરુમન્થનાન્નિષાદપૃથૂ ઉત્પેદાતે
૧૦૯ બ્રહ્મવિષ્ણાદિદેવકૃતપૃથુરાજ્યાભિષેકે દેવદત્તહયગજચ્છત્રચામરાદિભિ સ્તત્પ્રભાવર્ધનાન્તે સૂતમાગધસ્તવનહૃષ્ટસ્ય તસ્ય તાભ્યામનૂપમાગધગ્રામદાનમ્, વૃત્ત્યર્થિપ્રજાપ્રાર્થનયા પૃથ્વીતઃ સસ્યાદ્યાનયનં સ્વાયમ્ભુવ મનુસોમાદિવત્સદોહનાત્સસ્યસુધાપયોવિષાષાદ્યુત્પત્તિઃ,પિતૃવિરક્તપ્રજાનાં તેનાનુરઞ્જનમ્
૧૧૦ પૃથુપુત્રપ્રાચીનબર્હિતનુજાનાં દશપ્રાચીનબર્હિષાં દશવર્ષપર્યન્તં તપશ્ચરણેન વૃક્ષવૃદ્ધયા પ્રજાક્ષયે સતિ સમ્મિલિતપ્રચેતોમુખસમુત્થાગ્નિના દ્રુમક્ષયે સોમરાજપ્રાર્થનયા વૃક્ષરાજકન્યાયા મારિષયા વૃક્ષાણાં પત્નીત્વેન ગ્રહણે દક્ષપ્રજાપતિજન્મ, તતશ્ચ હરશાપાત્તન્માનસીસૃષ્ટ્યુપરોધે વીરણપ્રજાપતિકન્યાયાં વીરિણ્યાં પુત્રસહસ્રોત્પત્તિઃ, નારદોપદેશનષ્ટેષુ પુત્રેષુ દક્ષશાપાન્નારદસ્ય કશ્યપસુતત્વેન જન્મ, હરદ્વારા દક્ષસ્યાશ્ધમેધભઙ્ગો દક્ષેણાપિ યજ્ઞે શિવં ન યક્ષ્યન્તીતિ શાપદાનં દક્ષપ્રસૂતિવર્ણનઞ્ચ
૧૧૧ સ્વાયમ્ભુવેઽન્તરે શિવશપ્તમુનીનાં વૈવસ્વતેઽન્તરે સમ્ભવઃ, ભૃગ્વઙ્ગિરઃપ્રભૃતિમુનીનામુત્પત્તિપ્રવરસંખ્યાઽવૈવાહ્યતા
૧૧૨ અઙ્ગિરસો વંશાનુવર્ણનં તદ્વંશ્યાનાં મિથોઽવૈવાહ્યતા । .... ....
૧૧૩ અત્રિવંશ્યગોત્રકારમુનિશાખાનિર્દેશપુરસ્સરમત્રિપુત્રિકાપુત્રવર્ણનં મિથોઽવૈવાહ્યતા ચ
૧૧૪ અત્રેરપરવંશવર્ણને તપસા વિશ્વામિત્રસ્ય બ્રાહ્મણ્યમાપ્તિસ્ત્રિપ્રવરાણાં તદ્વંશ્યાનાં મિથોઽવિવાહ્યતા ચ ..
૧૧૫ મારીચકશ્યપકુલે ગોત્રકારમુનિનામપ્રવરસંખ્યાદ્વ્યામુષ્યાયણગોત્રઆદિ વર્ણનમ્ ૧૧૬ વશિષ્ઠવંશીયૈકર્ષિપ્રવરાદિવર્ણનમ્....
૧૧૭ નિમિપૂર્વપુરોહિતવશિષ્ઠે તસ્યાનવરતયાજનશ્રાન્તે કિઞ્ચિદ્વિશ્રમ્ય યાજયિષ્ય ઇત્યુત્તવત્યપિ ધર્માચરણે કાલયાપનં ન શ્રેય ઇતિ દ્વિતીયપુરોહિતદ્વારા યિયક્ષમાણં વિદેહો ભવેતિ નિર્મિ શશાપ વશિષ્ઠઃ; નિમિરપ્યનુચિતકારિણં તં વિદેહો ભવેતિ શશાપ, બ્રહ્મવરદાનાન્મનુષ્યપક્ષ્મસુ નિમેર્વાસઃ, વશિષ્ઠજીવસ્ય મિત્રાવરુણપુત્રતા, નારદભગિન્યાઽરુન્ધત્યા વશિષ્ઠસ્યોદ્વાહઃ, તસ્યાં શક્તેર્જન્મ, તત્સુતઃ પરાશરઃ; તત્પુત્રો દ્વૈપાયનઃ, તસ્ય કૃષ્ણનીલરક્તશ્વેતગૌરધૂમ્રપરાશરાસ્તેષાં સર્વેષાં ત્ર્યાર્ષેયા: પ્રવરાઃ ( પરાશરશક્તિવશિષ્ઠાઃ ) તેષાં મિથોઽવૈવાહ્યમ્ ....
૧૧૮ અગસ્ત્યવંશપ્રવરકથનપ્રસઙ્ગે પુલસ્ત્યપુલહક્રત્વગસ્ત્યાનામેકવંશતા
૧૧૯ અરુન્ધતીપ્રસૂતિવર્ણનમ્
૧૨૦ કશ્યપવંશવર્ણનં, આદિત્યોત્પત્તિઃ . . . .
૧૨૧ હિરણ્યાક્ષાદીન્નૃવરાહદિરૂપેણ હત્વા બલિઞ્ચ છલયિત્વા બાણાસુરયુદ્ધે સકાર્તિકેયરુદ્રં કૃષ્ણો વિજિગ્યે ।
૧૨૨ મયતારપ્રમુખદૈત્યપરાજિતદેવાનાં દેવાચાર્યસંનિધિગમને તત્કૃતાગ્નિસ્તુતિપ્રીતવહ્નિના તદૂરીકરણમ્ ।
૧૨૩ અગ્રિસાહાય્યાર્થં દેવાચાર્યકૃતવાયુસ્તવનમ્ ।
૧૨૪ અગ્નિવાયુપરાજિતદૈત્યાનાં પાતાલે ગમનમૂ, કાલનેમિનો દેવાન્પરાજિત્ય ત્રૈલોક્યેશ્વરત્વં વૈષ્ણવપદેચ્છયા વિષ્ણુદર્શનઞ્ચ ...
૧૨૫ કાલનેમિં નિપાત્ય બ્રહ્મસ્તુતો વિષ્ણુર્લોકપાલાન્યથાપુરા તત્તત્સ્થાનેષુ યોજયિત્વા દેવાન્યજ્ઞભુજશ્ચકાર ।
૧૨૬ બલિબન્ધનક્રુદ્ધદૈત્યતાડિતભૂસુરત્યક્તયજ્ઞે ભૂતલે બુભુક્ષિતદેવપ્રેરિતબ્રહ્મપ્રાર્થિતવરાહુરૂપિવિષ્ણુના ધ્વસ્તદુષ્ટદૈત્યે પાતાલે કૃતે સતિ સ હરિ: સ્વભક્તપ્રહ્લાદાયાભૂતસંપ્લવમાયુર્દૈત્યરાજતાં તત્પુત્રવિરોચનાય કલ્પાયુષ્ટ્વં પ્રદાય બલે: સાવર્ણિકમન્વન્તરે શક્રત્વં સ્વીકૃત્ય તત્પુત્રં બાણં સ્વવિપ્રિયકારિણમપિ નાસુભિર્વિયોક્ષ્ય ઇત્યનુચકમ્પે
૧૨૭ શક્રહન્તારં પુત્રં મે પ્રયચ્છેતિ દિતિપ્રાર્થિતઃ કશ્યપો રજનીં તયા સહોષિત્વા શુચિતયા વર્ષસહસ્રં સ્થાસ્યસિ ચેદેવં ભવિષ્યતીત્યુક્ત્વા તપસે જગામ, શક્રસ્તુ તાં છલયિત્વા સેવિતુમાજગામ, અબ્દશેષે કાલે દિવા સુપ્તાયાસ્તસ્યા ઉદરં પ્રવિશ્ય વજ્રેણ સપ્તધા ગર્ભં વિદાર્ય પુનઃ સપ્તધા કૃત્વોનપંચાશન્મરુતો નિર્મિતવાન્, દિતિપ્રાર્થનયા તેષાં સ્થાનાનિ નામાનિ ચ ચક્રે
૧૨૮ દનુસિંહિકાપ્રજોત્પત્તિપ્રસંગે ગન્ધર્વાપ્સરસાં નામાનિ તજ્જન્મ કદ્રૂ સન્તતિઃ, અહલ્યાનિર્માણં તત્કામુકશક્રસ્ય નિર્વૃષણતાદિ ચ
૧૨૯ બદર્યાઁ તપસ્યન્તૌ નરનારાયણૌ પ્રલોભયિતુમાગતા દશ મૌનેયાપ્સરસો લજ્જયિતું નારાયણેન સ્વોર્વોરદ્ભુતરૂપસૌન્દર્યશાલિનન્યુર્વશી નિર્મમે
૧૩૦ વૈવસ્વતસ્ય મનોર્દ્વાપરે યુગે દેવાસુરયુદ્ધપ્રસંગેન સ્વર્ગતપુરૂરવનૃપાસક્તોર્વશ્યા રંભયા સખ્યા સહ સંવાદઃ
૧૩૧ રમ્ભયા સહોર્વેશ્યા આકાશમાર્ગેણ પ્રતિષ્ઠાનપુરાર્થગમને નારદદર્શનં, તેન ચ પુરૂરવસો ગૃહે વાસે ઉર્વશીપુત્રીકૃતમેષદ્વયસ્ય સદા શયનાગારે સ્થાપનં, ઘૃતમાત્રાહારેણ વર્તનં, કદાચિદપિ નગ્નસ્ય રાજ્ઞોઽનવલોકનમકામાયાસ્તસ્યાઃ પુરૂરવસા રત્યકરણમ્, સમયેષ્વેષુ કસ્યાપિ ભંગે ઉર્વશ્યાઃ શિલાભાવઃ, સર્વપ્રતિજ્ઞાહાનિશ્ચેતિ, પ્રતિષ્ઠાનપુરસમૃદ્ધિવર્ણનમ્ ૧૩૨ કિઞ્ચિદવશિષ્ટદિવસભાગં યાપયિતું રમ્ભોર્વશીં પુરૂરવસ આક્રીડશોભાવર્ણનમિષેણ વિનોદયામાસ
૧૩૩ ચન્દ્રોદયે ચન્દ્રકાન્તગૃહે સખિસહાયે પુરૂરવસ્યાગતે રમ્ભયા નૃપસાક્ષાત્કારાનન્તરં નારદપ્રતિજ્ઞાશ્રાવણં પુત્રીકૃતમેષયોરર્પણઞ્ચ, રમ્ભાશ્રાવિતનારદસમયસ્ય રાજ્ઞાંગીકરણે પ્રસન્નરમ્ભાયૈ રાજ્ઞો રત્નાર્પણં તસ્યાશ્ચ લંકાયાં ધનદાત્મજસ્ય નલકૂબરસ્ય સ્વભર્તુઃ સવિધં ગમનં પુરૂરવસશ્ચોર્વશ્યા સહ રમણમ્
૧૩૪ ઉર્વશીપુરૂરવસોર્વિચિત્રપ્રાસાદરત્નવેશમનદીપુલિનાદિરમ્યપ્રદેશેષુ ક્રીડાવર્ણનમાય્વાદિપઞ્ચપુત્રોત્પત્તિર્ગન્ધર્વ્વાણામુર્વશ્યાનયનાર્થં મન્ત્રણા ચ
૧૩૫ ઉગ્રસેનગન્ધર્વેણ રાત્રાવુર્વશીમેષયોર્હરણે તદન્વેષણાય નગ્ને પુરૂરવસિ ચ નિર્ગતે રાજ્ઞઃ પ્રતિજ્ઞાભઙ્ગાદુર્વશીતિરોધાને રાજ્ઞઃ પ્રલાપઃ

૧૩૬ પુરૂરવોવિરહસન્તપ્તાયા ઉર્વશ્યા નારદોપદેશાદેકરાત્રં સહવાસઃ, ગમનસમયે ચ ગન્ધર્વોપાસનયા મત્સઙ્ગમો ભવિષ્યતીત્યુર્વશ્યુપદેશાદ્રાજ્ઞ એકવત્સરપર્યન્તં ઘોરતપશ્ચરણં નારદં પુરસ્કૃત્ય ગન્ધર્વાણાં તત્ર ગત્વા વરદાનાન્તે ગન્ધર્વત્વકારકયાવન્મન્વન્તરં તયા સહ ક્રીડાકરણસ્ય તદનુ ચ ચન્દ્રમઃપ્રવેશપિતૃલોકપ્રાપ્તેશ્ચ વરે પ્રાપ્ય સબાલસ્ય પુરૂરવસ ઉર્વશીદત્તસસ્થાલીકવિશ્વાયુનામકબાલકસ્ય સ્વપુરે નયનમ્, માર્ગે ગન્ધર્વૈઃ સ્થાલ્યાહરણં પશ્ચાચ્છમીગર્ભાદગ્ન્યુત્પાદનાદ્યુપદેશં કૃત્વા રાજ્ઞો ગન્ધર્વત્વકારકોપદેશઃ ૧૩૭ અશ્વમેધવાજપેયાગ્નિષ્ટોમાતિરાત્રાદિયજ્ઞકરણપૂર્વકં રાજ્ઞો ધરિત્ર્યામેકરાષ્ટ્રત્વં પ્રજાનામતીવ સૌખ્યં રાજ્યે ધર્મપ્રાધાન્યતાદ્યુપભુજ્ય રાજ્ઞો દેહસહિતં ત્રિદિવગમનમ્
૧૩૮ સદેહાદેહપિતૃગણાનામસંખ્યા શ્રાદ્ધદાતુપિતૃતૃપ્ત્યભ્યુદયાદિ
૧૩૯ હિરણ્યાક્ષવધાનન્તરં સૌકરવપુષા રસાતલાદ્વસુધામાનીય દંષ્ટ્રાગ્રલગ્નં મૃત્પિણ્ડં દક્ષિણે કરે કૃત્વા સ્વપ્રસ્વેદરોમભ્યાં તિલદર્ભૌ નિર્માય વિષ્ણો: પિણ્ડદાન (શ્રાદ્ધ ) મર્યાદાપ્રકટનમ્
૧૪૦ શ્રાદ્ધદિનેનુવરાહં વિષ્ણું સમ્પૂજ્યાહિતાગ્ન્યનાહિતાગ્ન્યોર્યથાધિકારં યોગ્યદ્વિજપિત્રાવાહનપૂજનપિણ્ડનિર્વપણપૂજનક્ષીરાન્નાદિનિવેદનાક્ષય્યદાનપ્રાર્થનાદિપુરસ્સરં શ્રાદ્ધકર્ત્રધિકારસપ્તર્ષિમન્ત્રકથનમ્
૧૪૧ શ્રાદ્ધદેશસ્તત્ર દેયાદેયાદિવિચારશ્ચ
૧૪૨ શ્રાદ્ધભેદાઃ સાધારણવિશેષકાલેષુ તેષાં ફલાનિ ચ
૧૪૩ શ્રાદ્ધે પાત્રાપાત્રવિચારઃ
૧૪૪ ગઙ્ગાયમુનાસન્નિહત્યાપુણ્યારણ્યાદિશ્રાદ્ધદેશાનુકીર્તનમ્
૧૪૫ અશૂન્યશયનદ્વિતીયાયાં વ્રતશ્રાદ્ધકરણફલમ્
૧૪૬ અવિદ્યાવિહિતકર્મણા સંસારં વિદ્યાવિહિતસ્ય ચ તસ્ય મોક્ષસાધનતામુક્ત્વા પાણ્ડવાનાં કૃષ્ણસાચિવ્યાદ્ભાગ્યવત્તરતાદિકથનપુરસ્સરં ધર્મરૂપવૃષલક્ષણવર્ણનમ્
૧૪૭ વૃષોત્સર્ગકાલફલકર્તવ્યતાદિ ....
૧૪૮ પુરૂરવસઃ પૂર્વજન્મચરિત્રવર્ણનમ્ ... .
૧૪૯ હિમવદ્ગિરિસ્થેરાવતીશોભાવર્ણનમ્
૧૫૦ હિમવદ્વર્ણનમ્
૧૫૧ સુરમ્યપ્રસૂનફલસમ્પત્તિસનાથાનેકવૃક્ષવીરુદ્રાજિવિરાજિતવિવિધપક્ષિગણકલકલકલમુખરિતત્યક્તસાહજિકવૈરબહુવિધશ્વાપદવિરાજિતે, અત્રેરાશ્રમે દધિક્ષીરક્ષરચ્છિલાવલોકનસઞ્જાતહર્ષસ્ય રાજ્ઞઃ પ્રવેશઃ
૧૫૨ અઞ્યાશ્રમસરસિ તત્સિદ્ધિસઞ્જાતસૌવર્ણરાજતવૈદ્રુમાદિવિટપિશોભિતવેદિકાયાં પદ્મરાગચ્છદવત્પદ્મશોભાદિયુતાયાં વિવિધરત્નસનાથભૂમ્યાં તાદૃશે ચ પ્રાસાદે ભગવતો જનાર્દનસ્ય ભોગિભોગાવલ્યાં શયાનસ્ય રાજ્ઞા વન્દનમ્, તસ્યૈવાશ્રમસ્યૈકદેશે તપશ્ચરણઞ્ચ
૧૫૩ તત્રાશ્રમે ગન્ધર્વાણામપ્સરોભિર્વિવિધવિહારાન્પશ્યન્નપ્યલોલો રાજા મહત્તપશ્ચકાર તત્કર્મતુષ્ટગન્ધર્વેભ્યો મધુસૂદનપ્રસાદં યયાચે
૧૫૪ મદ્રરાજસ્ય ( ભાવિપુરૂરવસઃ ) સ્વપ્નેઽત્રિસમાગમઃ કૃતકૃત્યતા ચ ભવિષ્યતીતિ દર્શનં પ્રભાતે જાગ્રદવસ્થાયામત્રિદર્શનં, પૂર્વજન્મનિ દ્વાદશીવ્રતકરણાદ્ભગવતિ વિષ્ણૌ પ્રસન્ને તવ મદાશ્રમપ્રાપ્તિરત્ર ચ ક્ષૌદ્રયુક્તશિલાપ્રાયે માક્ષિકાદિફલયુક્તપ્રદેશે નિરશનપૂર્વકતપસા પ્રસન્નેન વિષ્ણુના ભવદિચ્છાઽમોઘીક્રિયત ઇત્યુત્તમરૂપપ્રાપ્તયે રૂપસત્રોપદેશઃ
૧૫૫ જ્યોતિઃશાસ્ત્રેતિહાસાદિવિજ્ઞબ્રહ્મણઃ ગુરૂપદેશાદ્રૂપસત્રકરણં તત્ફલાનિ ચ . . .
૧૫૬ ભગવતાત્રિણા મદ્રરાજસ્ય રૂપસત્રે ગુરુત્વમુરરીકૃત્ય યથાવિધિ તત્સત્રસમ્પાદનં તદવસાને ચ રાજ્ઞોઽપૂર્વરૂપસમ્પત્યા પૌરજાનપદેષ્વધિકપૂજ્યતા, ભૂયશ્ચ દેહાવસાને બુધપુત્રતા, સદેહસ્ય તસ્ય સ્વર્લોકે ગમનઞ્ચ
૧૫૭ માર્ગશીર્ષશુક્લદ્વાદશ્યાં રાજ્યકામસ્ય વ્રતવિધિઃ
૧૫૮ કામદ્વાદશીવર્ણનમ્
૧૫૯ માર્ગશીર્ષાદિશુક્લપક્ષદ્વાદશીષુ કેશવાર્ચનાદગ્નિષ્ટોમાદિયજ્ઞફલાનિ ....
૧૬૦ પ્રતિકૃષ્ણપક્ષદ્વાદશીવિધિસ્તત્કરણફલઞ્ચ ....
૧૬૧ સર્વદ્વાદશ્યુપવાસાસમર્થાનાં ભાદ્રપદમાસીયશુક્લપક્ષસ્થશ્રવણનક્ષત્રોપેતદ્વાદશ્યુપવાસફલં, તસ્યા એવ બુધશ્રવણયુક્તત્વેઽત્યન્તમહત્ત્વમ્
૧૬૨ શ્રવણદ્વાદશીપ્રસંગેન પુણ્યનદીસંગમસ્નાનતજ્જલપૂર્ણવારિધાન્યા દધ્યોદનસહિતાયા દાનસ્ય પ્રાશસ્ત્યમ્ । પૂર્વજન્મનિ મરુપ્રાન્તસ્થશાકલનગરવાસ્તવ્યસ્ય કસ્યચિદ્વૈશ્યસ્ય શ્રવણદ્વાદશ્યાં તૌષીચન્દ્રભાગયોર્નદ્યોઃ સંગમે સદધ્યોદનવારિધાનીદાનાજ્જન્માન્તરે પ્રેતાધિપતાયામપિ નિત્યં ભોજનસમયે દધ્યોદનયુક્તવારિધાન્યુપસ્થિતિવર્ણનમ્
૧૬૩ તિલદ્વાદશ્યાં સ્નાનહોમનૈવેદ્યદીપોદકદાનેષુ તિલપ્રાશસ્ત્યમ્
૧૬૪ માગધેષુ ચણ્ડવેગરાજમહિષી નયનસુન્દરી પૂર્વજન્મનિ શ્રવણદ્વાદશ્યાં તિલહેમદાનાદિકારણાદ્રાજ્ઞીત્વમાપ, તત્સખીમતલ્લિકયા વાસન્તિકયા તત્કારણે પૃષ્ટે પૂર્વજન્મનિ બ્રાહ્મણ્યૈ તસ્યૈતદ્દેશસ્થદધિવાહનસ્ય રાજ્ઞો ભાર્યયા કમલાખ્યયા સખ્યવશાદુમારૂપવિતસ્તાનદ્યાં સ્નાત્વોપવાસપૂર્વકવિષ્ણુપૂજાહવનકર્મણિ વહ્નિમુખભ્રષ્ટતિલપુણ્યફલદાનાત્સ્વસ્યા રાજમહિષીત્વાદિ નિજગાદ...
૧૬૫ ગાયત્રીદેવતાશક્તિપ્રવચનં તસ્યા ગાયત્રીસાવિત્ર્યાદ્યન્વર્થનામનિર્વચન ઞ્ચાભિધાય તજ્જાપસ્ય સર્વાર્થસાધકતોઙ્કારસહિતાયાસ્તયાઃ પરમપુરુષસહિતચતુર્વિંશતિતત્ત્વાત્મકતાદિવર્ણનમ્ ...
૧૬૬ દ્વાદશ્યમાવાસ્યાદિષુ કેશવાદિસ્થાનેષુ દીપદાનસ્ય તથા કાર્તિકમાસ આકાશદીપદાનસ્ય ફલમ્
૧૬૭ વિદર્ભાધિપચિત્રરથતનયા લલિતા ત્રિશતભાર્યસ્યાપિ કાશિરાજસ્ય પ્રિયરાજ્ઞીત્વં વિષ્ણ્વાયતનાદિષુ દીપદાનાદવાપ, સૌવીરરાજપુરોહિતમૈત્રેયેણોમારૂપદેવિકાસરિત્તીર્થે નિર્મિતવિષ્ણ્વાલયે કાર્તિકમાસિ દ્યૂતસ્ય દીપસ્ય વર્તિપ્રેરણેન મૃતાયા મૂષિકાયા જન્માન્તરે વિદર્ભરાજકન્યાત્વં કાશિરાજપ્રિયમહિષીત્વઞ્ચ
૧૬૮ ઉપવાસાશક્તધનહીનાનામપિ સર્વસુલભેષુ પુણ્યારણ્યેષ્વયત્નસાધ્યાસુ ચ પુષ્પફલતોયાદિસામગ્રીષુ કેશવાર્ચિયા સર્વકામસમૃદ્ધિઃ સ્વાયત્તા
૧૬૯ વિષ્ણ્વાલયાદૌ માર્જનાદિકર્તુઃ ફલાનિ
૧૭૦ કસ્મિશ્રિદ્ધતદૈવે શૂદ્રે વાણિજ્યકૃષિનષ્ટધને ગંગાતટસ્થવરાહમંદિરલેપનાદ્યશક્તે કાકતાલીયવદ્ધરાહાર્ચાદિદૃક્ષાર્થં સૌવીરરાજ આગતઃ તત્સમ્પત્તિલુબ્ધચિત્તઃ શૂદ્રઃ પઞ્ચતાઞ્જગામ, તદ્ભાર્યા તેન સહૈકચિત્યા ભસ્મસાદભવત્, તત્પુણ્યવશાત્સ સ્વર્ગલોકઙ્ગતઃ તદૈવ યુવનાશ્વો પુત્રીયવ્રતેન વિષ્ણુમાનાર્ચ, સ્વપ્ને ભાર્ગવં ચ્યવનં ગચ્છેતિ વિષ્ણવાદિષ્ટઃ સ નૃપસ્તં સ્વવૃત્તમવદત્ ચ્યવનોઽપિ તદજ્ઞાતં પુત્રીયં જલં કૃત્વા કલશે સ્થાપયામાસ, નિશીથે રાજ્ઞા તૃષાર્તેન તજ્જલે પીતે મુન્યનુગ્રહાદ્રાજ્ઞઃ કુક્ષૌ ગર્ભઃ સઞ્જાતઃ માન્ધાતેતિ તન્નામ શૂદ્રાત્મા તં વિવેશ, શૂદ્રભાર્યા કાશિરાજદુહિતૃતાં યાતા માન્ધાત્રોઢા ઉદ્વાહાનન્તરં યુવનાશ્વસ્તમયોધ્યાયામભિષિચ્ય વનસ્થો નાકમગમત્
૧૭૧ માન્ધાતરિ વિષ્ણ્વંશસ્ય વિદ્યમાનેઽપિ લવણેન માહેશ્વરશૂલેન સ કથં હત ઇતિ સંશયોદ્ભાવનપુરસ્સરં શિવવિષ્ણ્વભેદસ્ય પુરુષસ્વરૂપસ્ય
વર્ણનમ્
૧૭૨ હરેઃ પ્રાદુર્ભાવેષુ સુરનરતિયક્ત્વમનાસ્થાયૈવ જગત્પાલનમ્ ॥ માયાલેશમન્તરેણ યથારુચિ ધર્મરક્ષાપુરસ્સરમમાનવીયકર્માચરણમ્ .
૧૭૩ માર્ગશીર્ષમાસમારભ્ય માસનક્ષત્રેષૂપવાસપૂર્વકં હરેર્વામજાન્વાદ્યેકૈકમઙ્ગં પૂજયિત્વા ગોમૂત્રેણ સ્નાનં રક્તપુષ્પૈઃ પૂજનં તામ્રસ્ય દાનમિત્યાદિ ક્રમેણ પુત્રીયાનન્તવ્રતકથનમ્
૧૭૪ કાર્તિકમાસાદારભ્ય માસનક્ષત્રપૂજનવિધાનમ્
૧૭૫ શામ્બરાયણ્યુક્તાનેકશક્રચારિતં વિષ્ણુકૃતતદ્વિદ્વેષિહનનશ્ચ , ....
૧૭૬ બ્રહ્મમાનસપુત્રપ્રથમમનુતત્પુત્રમરીચ્યાદિસપ્તર્ષિજયાદિસોમપીથિવિશ્વભુગિન્દ્રતદ્વિદ્વેષિદૈત્યપ્રવર બાષ્કલાદેર્નામકીર્તનમ્
૧૭૭ શક્રં પ્રતિ શામ્બરાયણ્યુપાખ્યાને દ્વિતીયમનુસ્વારોચિષાન્તરે તદ્વંશ્યાદિનામકીર્તનમ્

૧૭૮ તૃતીયસ્યૌત્તમસ્ય મનોરજાદિસપ્તપુત્ત્રાણાં રજોબાહ્વાદિસપ્તર્ચ્યાદીનાશ્ચ કીર્તનમ્ ૧૭૯ ચતુર્થસ્ય તામસાખ્યમનોર્જાનુજંઘાદિપુત્ત્રાણાં વનાદિનામકસપ્તર્ષીણાં સત્યાદિદેવગણાનાઞ્ચ વર્ણનમ્
૧૮૦ પંચમસ્ય રૈવતસ્ય મનોર્મહાપુરાણાદિપુત્રાણાં વેદશ્રુત્યાદિસપ્તર્ષીણામાભૂતરાજસાદિદેવગણાનાં વિભોરિન્દ્રસ્ય શમ્બ્વાખ્યદૈત્યપત્યાદીનાઞ્ચ વર્ણનમ્
૧૮૧ ષષ્ઠસ્ય મનોશ્ચાક્ષુષસ્યોર્વાદિપુત્રાણામાઢ્યાદિસપ્તર્ષીણાં દિવૌકસામષ્ટકાદિપંચગણાનાં મનોજવાખ્યસ્યેન્દ્રસ્ય ચ કીર્તનમ્, દૈત્યરાજસ્ય મહામાલસ્ય વર્ણનમ્
૧૮૨ સપ્તમસ્ય વૈવસ્વતસ્ય મનોરિક્ષ્વાક્વાદિપુત્ત્રાણામ્ અત્ર્યાદિસપ્તર્ષીણામ્ એકોનપંચાશદસુરદેવાનામાશ્વિનાદિદશાનામપરદેવાનામોજમ્બિનામકસ્ય શક્રસ્ય કીર્તનં હિરણ્યાક્ષસ્ય દેવારાતેર્નવરાહરૂપેણ વિષ્ણુના યા વધાદિકથનઞ્ચ
૧૮૩ અષ્ટમસ્ય ભવિષ્યસ્ય સાવર્ણસ્ય મનોર્વિજયાદિપુત્રાણામશ્વત્થામાદિસપ્તર્ષીણાં સુતપસાદિદેવગણાનાં બલેરિન્દ્રસ્ય નિઃસપત્નસ્ય કીર્તનમ્ર, તસ્મિન્મન્વન્તરે હિમાચલસ્થં નાનોલં વિષ્ણુર્હનિષ્યતીતિ કથનઞ્ચ
૧૮૪ બ્રહ્મપુત્રસ્ય નવમસ્ય મનોર્ઘૃતિકેત્વાદિપુત્રાણાં મેધાતિથ્યાદિસપ્તષીણાં પરાદિદેવગણાનાં વિભુનામ્નો ભવિષ્યદિન્દ્રસ્ય કાલકક્ષાદિદેવદાયાદરાજ્ઞો વસુનાભસ્ય ધાર્મિકત્વાદ્ભવિષ્યદ્વિષ્ણુપુત્રતયા ભાવિકાલકાલકાક્ષવધઃ
૧૮૫ ધર્મપુત્રસ્ય દશમસ્ય મનોઃ સુક્ષેત્રાદિપુત્રાણામાપોમૂર્ત્યાદિસપ્તર્ષીણાં પ્રાણાખ્યાદિદેવગણાનામિન્દ્રસ્ય શાન્ત્યાખ્યસ્ય તદ્વિદ્વિષા પ્રબલસ્ય
વાલિનો વિષ્ણુકર્તૃકં હનનમ્
૧૮૬ રુદ્રપુત્રસ્ર્યકાદશસ્ય મનોઃ સર્વર્તુગાદિપુત્રાણાં હવિષ્મદાદિસપ્તર્ષીણાં નિર્મથ્યાદિદેવગણાનામિન્દ્રસ્ય વૃષાભિધેયસ્ય દ્વિષન્તં દશગ્રીવં વિષ્ણુઃ સ્ત્રૈણં રૂપમાશ્રિતો વધિષ્યતિ ॥
૧૮૭ દ્વાદશસ્ય મનોર્દક્ષપુત્રસ્ય દેવવદાદિપુત્રાણાં સત્તમાદિસપ્તર્ષીણાં સુશર્માદિદેવગણાનામિન્દ્રસ્યારાતિં નરક નપુંસકરૂપેણ વિષ્ણુર્હન્તા
૧૮૮ ત્રયોદશસ્ય રૌચ્યસ્ય મનોશ્ચિત્રસેનાદિપુત્રાણાં ધૃતિમદાદિસપ્તર્ષીણાં સુત્રામાદિદેવગણાનામિન્દ્રસ્ય બૃહસ્પતેરસુરદાયાદસ્ય ટિટ્ટિભસ્ય માયૂરરૂપિવિષ્ણુના વિનાશઃ
૧૮૯ ચતુર્દશસ્ય ભૌત્યસ્ય મનોસ્તરંગભેદાભિદાદિપુત્રાણામગ્નીધ્રાદિસપ્તર્ષીણાં ચાક્ષુષાદિદેવગણાનાં શુચેરિન્દ્રસ્ય શત્રૂણાં રાજ્ઞો મહાસુખસ્ય સમયે દિવ્યવર્ષસહસ્રપર્યન્તં દેવાસુરયુદ્ધે જાતે તામસીમાયયા મધુસૂદનો રીન્વધિષ્યતિ ।।
૧૯૦ પ્રતિયુગં યથાકાર્યં વિષ્ણોરનેકાવતારધારણમ્
૧૯૧ શક્રપ્રશ્નાનુરોધેન શામ્બરાયણ્યા યાવજ્જીવં માસનક્ષત્રપૂજનેન સ્વસ્યા અતીતાનાગતમન્વન્તરેષુ તદ્વૃત્તજ્ઞાનમ્
૧૯૨ શ્રીવિષ્ણોઃ સ્તુતિમાહાત્મ્યવર્ણનમ્
૧૯૩ દેવલમુન્યવજ્ઞયા હાહાહૂહ્વોર્ગજનક્રીભવનમ્
૧૯૪ જમ્બૂદ્વીપે શ્રૃઙ્ગવતિ કુલાચલે હાહાગન્ધર્વસ્ય હસ્તિત્વેન હુહ્વો નક્રત્વેન ચ નિવસતોર્મધ્યાહ્ને જલં પાતુમન્તઃસરસિ પ્રવિષ્ટે ગજરાજે રૌદ્રેણ
ગ્રાહેણ તસ્ય ગ્રહણં મિથો યુદ્ધે ગજરાજેન પુષ્કરાગ્રધૂતકમલપુષ્પેણ વિષ્ણોર્માનસિકસપર્યા વ્યધાયિ તદ્ભાવાકૃષ્ટો વિષ્ણુ: સરસિ તત્સાન્નિધ્યં કલ્પયિત્વોભાવપિ ગન્ધર્વતામનયત એતદધ્યાયપઠનફલમ્
૧૯૫ સર્વદુષ્ટોપશમનં વિષ્ણુપઞ્જરસ્તોત્રમ્
૧૯૬ બ્રહ્મણા ત્રિપુરં જિઘાંસોઃ શઙ્કરસ્ય રક્ષાયૈ, , વાગીશેન ચ બલં જિઘાંસોઃ શક્રસ્ય રક્ષાયૈ નિરૂપિતસ્ય વિષ્ણુપઞ્જરસ્તોત્રસ્ય કથનમ્...
૧૯૭ કશ્યપસ્ય ખશાખ્યાયાં પત્ન્યાં યક્ષોત્પતિઃ
૧૯૮ કપિષાસુતયોરજષણ્ઢયોર્બ્રહ્મધાનયાતુધાનાખ્યે તનયે બભૂવતુઃ, તૌ તે કન્યકે ક્ષુધિતાકારં રાક્ષસં દદતુઃ, તસ્ય બ્રહ્મધાનાન્વયે બ્રહ્મધાના નિશાચરાઃ, યાતુધાનાન્વયે યાતુધાનાઃ પ્રસિદ્ધાઃ । શ્લેષ્માતકવનસ્થાનેષુ દશબ્રહ્મરાક્ષસેષુ સૂર્યાનુચરેષુ હેતિપ્રહેતિવંશ્યેષુ માલિસુમાલિ માલ્યવત્સુ સુમાલિદૌહિત્રસ્ત્રિલોકવિજયી રાવણઃ, માલિનો ધરેણ વસુના નિધનં માલ્યવાંશ્ચ વર્ષત્મા સુખં જીવતિ
૧૯૯ પુલોમદાનવેન્દ્રેણ સ્વજ્યેષ્ઠતનયા પુલોમજા ભૃગવે દત્તા, એકદાઽન્તર્વત્નીમગ્નિહોત્રગતાં તાં પુલોમા રાક્ષસોઽભ્યેત્ય હેઽગ્ને મત્પૂર્વેયં નવેત્યુક્તવાન્, નેયં ત્વત્પૂર્વેતિ શ્રુત્વાઽપિ સ તાં જહાર, પથિ ગર્ભચ્યુતેશ્ચ્યવન ઇતિ ગર્ભજાતસ્ય સંજ્ઞા, તેન દૃષ્ટમાત્રસ્ય રક્ષસો નાશઃ પુલોમાશ્રુનિપાતેન વધૂવરાનદીપ્રાર્દુભાવો ભૃગોઃ સકાશાદગ્નેઃ સર્વભક્ષકત્વશાપઃ, બ્રહ્મણાગ્નેરનુગ્રહશ્ચ .
૨૦૦ સ્વતપસા હરં પ્રસાદ્ય લબ્ધશૂલો મધુદૈત્યો રાવણસ્વાસારં કુમ્ભીલસીં હૃત્વા તસ્યાં લવણં સુતમુત્પાદયામાસ, માન્ધાતારઞ્ચ યુદ્ધે જઘાન
૨૦૧ શૈલૂષવંશવર્ણનમ્
૨૦૨ દુષ્ટશૈલૂષ ( ગન્ધર્વ ) જયાય ભરતપ્રસ્થાનવર્ણનમ્
૨૦૩ ભરતયુદ્ધયાત્રાયાં ત્રિલક્ષસંખ્યાકાનામશ્વાનાં દશસહસ્રાણાં દન્તિનાં ષષ્ટિસહસ્રાણાં રથાનાં પઞ્ચકોટિપદાતૄનાં વસ્ત્રસુવર્ણમણ્યાદીનાં નિચયૈઃ સહ બહુપણ્યયુક્તવણિગાદિવિષવૈદ્યકામવૈદ્યકર્મન્તિકસ્થપતિમાર્ગિકાદીનાં પ્રેષણમ્
૨૦૪ ભરતમાશીર્વાદૈરભિવર્દ્ધ્ય ગન્ધર્વાન્હત્વા. સિન્ધોરુભયપાર્શ્વયોર્નગરે નિર્માપ્યોભૌ પુત્રૌ તત્રાભિષિચ્ય યુધાજિતં સમ્માન્ય ચ શીઘમાગચ્છેત્યાદિ શ્રીરામેણ સમન્ત્રણમ્, સ ક્રોશમાત્રે સ્થાને નિર્મિતં શિવિરં પ્રવિશ્ય પૌરજાનપદં ચ વિસર્જ્યોતરદૈનિકકર્મસૂચનાર્થં ડિણ્ડિમધ્વનિકરણાદિકં લક્ષ્મણમુપદિદેશ
૨૦૫ પ્રાયાણિકવાદ્યઘોષબૃંહિતહેષિતાદિતુમુલે પ્રયાન્તીનાં ભરતાવરોધરામાણાં દીનાન્ધકૃપણાદિભ્યો દાનદયાદિવર્ણનપુરસ્સરં પ્રાયાણિકકૃત્યનિર્દેશઃ
૨૦૬ ગંગાયાં સ્નાનશ્રાદ્ધદાનાદિધાર્મિકક્રિયાનન્તરમપરપારગમનાય કૂટાગારદીપવૃક્ષાદિનિર્માણાય ચ ભરતસ્ય નિદેશાનન્તરં નિશાયામેવ નૌકાદિભિસ્તરણમ્
૨૦૭ માર્ગે ભરતસ્ય દમનકિરાતેન સંગમ:, યમુનાયાં સ્નાનદાનશ્રાદ્ધાદેરનન્તરં મત્સ્યસાલ્વાદિનૃપૈઃ સંગત્ય ભરતેન કુરુક્ષેત્રસ્ય તીર્થસન્નીતિનામધેયકારણે પૃષ્ટે ઘટોદરબ્રાહ્મણેન ચ્યાવનદધીચ્યસ્થિનિર્મિતવજ્રેણ દૈત્યનાશસ્ય તથા માસપર્યંતં સર્વતીર્થાનાં કુરુક્ષેત્રે સન્નિધાનસ્ય કારણમવોચિ, તતોઽમરકણ્ટકાદિતીર્થેષુ સ્નાનાદિકં કૃત્વા દેવિકાનદ્યાં ભરતે ગતે કુમારાદિપઞ્ચપર્વતીયરાજ્ઞાં તદભ્યાશે આગમનં તત્ર ત્રિરાત્રમુષિત્વા ભરતશ્ચન્દ્રભાગાં યયૌ। પુનશ્ચ વિતસ્તામુત્તીર્ય કૈકયાનાપ્ય સ યુધાજિતા તન્માતુલેન સત્કૃતઃ
૨૦૮ પ્રદ્યુમ્નાંશસમુત્પન્નેતિદર્શનીયે ભરતે યુધાજિત્પુરં પ્રવિષ્ટે પૌરસ્ત્રિયો વિસ્મૃતસકલવ્યાપારા નિશ્ચેષ્ટાસ્તં દદૃશુઃ, ભરતશ્ચ માતુલગૃહં પ્રાપ્ય પરાર્ધ્યભોજનપાનાદિસત્કારં લેભે
૨૦૯ ભરતો બન્દિનાં વિચિત્રા નવ્યા ભવ્યાશ્ચ રચનાઃ શૃણ્વન્નુત્થાય કૃતસન્ધ્યાહવનતર્પણાદિનિત્યક્રિયો બ્રાહ્મણાન્ધનદાનેન તુતોષ, પુનશ્વ સભાં ગતો તપોધનૈર્દ્વિજવરૈઃ કૃતાશીર્વાદો બલમુખ્યાન્મહીપતીંશ્ચ દદર્શ, સ્વદત્તતામ્બૂલેન સપ્રશ્રયં તાન્વિસસર્જ ચ તતો યુદ્ધાય મંત્રણે જાતે ગાર્ગ્યં દૌત્યકર્મણિ નિયુજ્ય શ્વે યોદ્ધવ્યમિતિ આજ્ઞાપયામાસ, સન્ધ્યામુપાસ્ય ગૂઢભાષિતમાકર્ણ્ય ચ પ્રાસાદાત્સૈનિકાનાં પવનાનય
નાક્ષ્વેડાશબ્દાદિવૃતાન્તદર્શનશ્રવણાભ્યાં મુદમાપ
૨૧૦ ભરતાહ્વાનદુન્દુભિ શ્રુત્વા શલૂષતનયાઃ શૈલૂષં રાજાનમુપતસ્થુઃ ભરતસંદિષ્ટં ગાર્ગ્યવાક્યં સરોષં મન્ત્રયામાસુશ્ચ
૨૧૧ અપરાજિતાદિસભ્યાનાં ગન્ધર્વરાજમુદ્દિશ્ય યુદ્ધવિષયે સમ્મતિદાનમ્
૨૧૨ કૃષિવાણિજ્યાદિકર્મોપયોગિની ભૂર્માનુષાણામેવોપયુજ્યતે કિન્તયા દેવજાતીયાનાં ગન્ધર્વાણામ્, ભરતશ્ચ પ્રદ્યુમ્નાંશઃ સુમાલિનમપ્યવધીત્તેન સાર્ધં વિગ્રહો ન વિદ્વત્સમ્મત ઇતિ નાડાયનોઽમન્ત્રયત

૨૧૩ વૃત્રે શક્રેણ નિહતે દૈત્યાઃ સમુદ્રમબ્દુર્ગં વિધાય રાત્રૌ પ્રજા નિજઘ્નુઃ, સુરપ્રાર્થિતોઽગસ્ત્યઃ સમુદ્રં પપૌ તેન દુષ્ટદૈત્યનાશઃ સમજનિ । રવિનિશાકરમાર્ગં રોદ્ધું પ્રવૃત્તે વિન્ધ્યગિરાવગસ્ત્યેન સ્વપ્રણામકરણાય નમ્રે તસ્મિન્મમ પ્રત્યાગમનપર્યન્તમેવમેવ નીચૈસ્તિષ્ઠેત્યદ્યાપિ તસ્ય ખર્વતાકરણમ્, ઇલ્વલવાતાપિનોર્ભક્ષણેન શરદિ ત્વય્યુદિતેઽપામમલત્વં તવ ચ લોકે પૂજા ભવિષ્યતીત્યાદ્યગસ્ત્યાય દેવૈર્વરદાનમ્
૨૧૪ માલ્યવતા વાર્ય્યમાણાવપિ માલિસુમાલિનૌ લંકાદુર્ગમાશ્રિત્ય દેવાન્પીડયાઞ્ચક્રતુઃ તતશ્ચ બ્રહ્મેશસહિતા દેવાઃ ક્ષીરપયોધૌ સુપ્તં વિષ્ણુમુપતસ્થિરે
૨૧૫ સર્વે દેવા મુનયો નદીનદાદયશ્ચ શ્રીવિષ્ણુમનુજગ્મુઃ .... ....
૨૧૬ દેવાનાં રણસમુદ્યોગમાકર્ણ્ય માલિસુમાલિનૌ યુદ્ધાર્થં નિર્યયતુઃ
૨૧૭ દેવાસુરસંગ્રામે વિષ્ણુના માલિરાક્ષસશિરચ્છેદઃ ... ....
૨૧૮ માલિનિધનાનન્તરં તાર્ક્ષ્યપક્ષવાતતાડિતરક્ષસાં પાતાલગમનં લઙ્કાયા વૈશ્રવણે દાનમ્
૨૧૯ બ્રહ્મમાનસપુત્રપુલસ્ત્યસ્ય વિશ્રવસો બૃહસ્પતિપૌત્રી ભરદ્વાજસુતા દેવવર્ણિની ભાર્યાઽઽસીત્ તત્પુત્રાય વૈશ્રવણાય તત્તપસ્તુષ્ટો બ્રહ્મા યક્ષેશધનેશલોકપાલત્વં વિતીર્ય પુષ્પકં વિમાનં વિશ્વકર્મનિર્મિતાં લંકાં ચ દદૌ ॥
૨૨૦ સુમાલિનઃ પિતુરાદેશાત્કૈકસ્યા વિશ્રવસઃ રાવણકુમ્ભકર્ણયોઃ સુતયોઃ શૂર્પણખાયાઃ કન્યાયાશ્ચોત્પત્તિઃ, કદાચિદ્ધનાધ્યક્ષવૈભવં દર્શયન્તી કૈકસી રાવણમૂચે ત્વમપ્યેવં શ્રીમાન્ભવેતિ, તતશ્ચ બ્રહ્મણઃ સકાશાન્માનુષં વિહાય દેવાદિભ્યોઽવધં ત્રૈલોક્યવિષયઞ્ચ યયાચે, એવં વિભીષણં નિત્યં ધર્મમતિમમરત્વઞ્ચ દત્ત્વા બ્રહ્મણિ યાતે પાતાલાદ્રક્ષાંસ્યાગત્ય દશવક્ત્રં લંકારાજ્યેઽભ્યષેચયન્ । રાવણવચનાત્કુબેરો લંકાં ત્યક્ત્વાઽલકાયામવસત્ પુનશ્ચ ત્રૈલોક્યવિજયં કૃત્વા મયતનયાં મન્દોદરીં રાવણ ઉપયેમે, તસ્યાશ્ચ મેઘનાદં સૂનું જનયામાસ સ રામેણાવધિ
૨૨૧ બ્રહ્મદત્તવરદૃપ્તો રાવણસ્ત્રિદશરામાઃ કન્યાશ્ચ જહાર, અયોધ્યાવાસ્યનરણ્યં નૃપં જઘાન સ ચ મત્કુલ્યાત્તવ નિધનં ભવિષ્યતીતિ તમશપત્ । મરુત્તયજ્ઞે દેવાપરાધં ચ કૃતવાન્, બૃહસ્પતિસુતકુશધ્વજકન્યા વેદવતીતિ ખ્યાતા વિષ્ણુપત્યર્થં તપસ્યન્તી રાવણેન પ્રલોભિતાપિ ન તં ચકમે, કેશપાશે તેન સ્પૃષ્ટા સા જ્વલનં પ્રવિષ્ટાઽન્યજન્મનિ સીતા બભૂવ, સંક્ષિપ્ય રામસીતાચરિતમુક્ત્વા તાદૃશવિષ્ણુભ્રાતૃભરતેન યુદ્ધં ન શ્રેય ઇતિ નાડાયનસમ્મતિઃ ।
૨૨૨ મૌદ્ધત્યં કૃથાઃ સુરૈસ્ત્વદ્વધશ્ચિન્ત્યત ઇતિ વક્તારં ધનદદૂતં હત્વા તસ્ય પુષ્પકવિમાનં ચ હૃત્વા રાવણઃ કૈલાશં યયૌ, વાનરાકૃતિં નન્દિનં દૃષ્ટ્વા પ્રહસતિ રાવણે પુલહપ્રજાપતિકુલસમ્ભૂતવાનરેભ્યસ્તવ વિનાશઃ સ્યાદિતિ નન્દિકેશ્વરશાપે જાતે સકૈલાસં હરં લઙ્કાં નિનીષૌ રાવણે, અચલચલનસમ્ભ્રમજાતસ્વયંગ્રહોમાઽઽશ્લેષતુષ્ટો હરસ્તં રાવણનામાનમકરોત્, તતશ્ચ રાવણ: સંયમિન્યાં ધર્મરાજં કાલપાશયાગપિતૃગણાંશ્ચ વિજિત્ય સૂર્યેણ યોદ્ધુમુપતસ્થૌ, બ્રહ્મા સૂર્યં ન્યવારયદ્રાવણશ્ચ સેન્દ્રાન્દેવાન્વિજિગ્યે ।
૨૨૩ રાવણઃ પાતાલે કાલખઞ્જાદિદૈત્યાન્વિજિત્ય બ્રહ્માનુરોધેન નિવાતકવચૈઃ સહ સખ્યઞ્ચકાર, નાગાન્સસુતં વરુણઞ્ચ જિત્વા કિષ્કિન્ધાયાં યુદ્ધાર્થં વાલિનં પપ્રચ્છ, તારેણ દુન્દુભિઘાતનં સુગ્રીવસ્ય નિષ્કાસનં હનૂમત્પૌરુષઞ્ચ વર્ણિતમ્ ॥
( ઇતઃપરં પાઠઃ ખણ્ડિતઃ, એતદઽધ્યાયશેષશ્તુર્વિંશત્યુત્તરદ્વિશતતમાધ્યાયશ્ધ નોપલબ્ધ:)
૨૨૫ ત્રિપુરદાહાન્તે શંકરાનુષ્ઠિતગણેશસ્તુતિઃ ॥
૨૨૬ અન્ધકાસુરસમરે તદસ્ત્રસઞ્જાતાનેકાન્ધકખિન્નેન શમ્ભુના માહેશ્વર્યાદિમાતૄઃ સૃષ્ટ્વાપિ યદા નાન્ધકાસૃક્ક્ષયસ્તદા તત્તુષ્ટવાસુદેવસૃષ્ટશુષ્કરેવતીપીતરુધિરા અન્ધકાઃ ક્ષયં પ્રાપુઃ મૂલાન્ધકં તત્પ્રાર્થનયા શિવો ગણેશત્વં સ્વસામીપ્યઞ્ચ દદૌ તતો માતૄણામુપદ્રવે વૃદ્ધે રુદ્રસ્મૃતનૃહરિર્વાગીશ્વર્યાદીઃ સસર્જ, તત્તેજોભીતાઃ પૂર્વમાતરઃ નૃસિંહં શરણં જગ્મુઃ સ ચ તત્પૂજકાનામભીષ્ટસિદ્ધિં સ્વીકૃત્ય તાઃ પૂજ્યા વ્યધત્ત
૨૨૭ માતૃદોષવિનાશનસ્નાનાનુલેપનધૂપબલિપઞ્ચગવ્યાદિકથનમ્
૨૨૮ પરસ્પરસ્પર્ધમાનહરગૌર્યો રહસ્યક્રીડાયામન્યતરસ્યાવિરતતયા વહ્નેસ્તત્ર કપોતરૂપેણ પ્રવેશે શઙ્કરરેતશ્ચ્યુતં વહ્નેરાસ્યમવિશચ્છશાપ ચ ગિરિજાદેવાન્સ્વસ્વભાર્યાસુ નૈવ પુત્રાંલ્લભધ્વમિતિ, અત્યુગ્રં હિ શિવરેતો બહિરુજ્જગાર ગઙ્ગા ચ તદ્દધાર, ગઙ્ગાપ્યસહ્યં તત્તેજઃ શ્વેતે ગિરૌ તત્યાજ, ષટ્કૃત્તિકાશ્ચ તદ્દધુઃ શઙ્કરસૂનુઃ ષડાનનો ભૂત્વા તાસાં સ્તનાન્પપૌ તત્પયોવૃદ્ધશ્ચ કૃત્તિકાચન્દ્રયોગે વહ્નિગુહકૃત્તિકાવરુણપૂજાકર્ત્તરભિમતેષ્ટસિદ્ધિં વરં દદૌ
૨૨૯ ત્વત્તેજોઽસહન્ત્યા મયા શ્વેતગિરૌ ત્વં ત્યક્ત ઇતિ કથયન્તીં ગઙ્ગાં કાર્તિકેયોઽક્ષયતૃતીયાયાં કુત્રાપિ સ્નાનકર્તુર્ગઙ્ગાસ્નાનફલપ્રાપ્તિં દાનાદેશ્ચાક્ષયફલતાઞ્ચકાર
૨૩૦ શ્વેતગિરાવપૂર્વસત્ત્વં શ્રુત્વા દેવદૈત્યાદિભિરામન્ત્ર્ય શક્રસ્તન્નાશાય મતિં ચક્રે, સ્કન્દસ્ત્વપરાન્ગ્રહાન્નિર્માય સર્વાસ્તાન્નિર્વીર્યાઁઞ્ચક્રે, નાસ્તિકાદિભ્યસ્તદ્વૃત્તિમપિ સ્વીચક્રે
૨૩૧ ગ્રહગૃહીતલક્ષણાનિ
૨૩૨ અભ્યઙ્ગાદિનવગ્રહદોષહરાઃ ક્રિયા ગોદ્વિજદેવાર્ચકસ્ય સદાનુકૂલા ગ્રહાઃ
૨૩૩ શક્રકૃતકાર્ત્તિકેયસ્તુતિઃ કાર્ત્તિકેયકૃતમહિષાસુરવધશ્ચ ...
૨૩૪ દેવૈર્યજ્ઞે શઙ્કરભાગેઽકલ્પિતે શિવસ્તાન્વિત્રાસયામાસ પુરોડાશમત્ત્વા પૂષ્ણો દન્તાન્ભગસ્ય વામનયનઞ્ચાનાશયત્, યજ્ઞો નરનારાયણાશ્રમમદ્રવદ્વિષ્ણુશરણમગમદ્ધરસ્તમનુજગ્રાહ ચ
૨૩૫ ગઙ્ગાદ્વારે દક્ષયજ્ઞે શઙ્કરાનાહ્વાનાદ્વીરભદ્રભદ્રકાલીભ્યાં દક્ષયજ્ઞવિધ્વંસઃ, વીરભદ્રોપદેશાત્સ્તુતભદ્રકર્ણેશ્વરો દક્ષોઽશ્વમેધસહસ્રફલં લેભે । હરદ્વારે કુશાવર્તાદિતીર્થપઞ્ચકપ્રાશસ્ત્યમ્
૨૩૬ શમ્ભું પૂજયતિ શ્વેતર્ષૌ મૂર્તિમાન્ કાલસ્તસ્યાયુષઃ પૂર્ણત્વાત્તમાનેતું તદ્દેશમાગતઃ, કૃતવૈષ્ણવકવચરક્ષઃ શમ્ભુઃ કાલં ભસ્મસાદકરોત્ ....
૨૩૭ નારાયણવર્મ્મકથનમ્
૨૩૮ સ્વપ્રતિભટજિજ્ઞાસયા બલિસદ્મનિ ગતે રાવણે સૌહાર્દાત્ત્વદ્બદ્ધારં વિષ્ણું જેષ્યામીતિ બ્રુવાણે તત્રસ્થમત્કટકમાનીયાત્રોપવિશેતિ બલિનોક્તઃ સ
સર્વયત્નાદપિ ન શશાક કુણ્ડલમાનેતુમ્, એતાભ્યાં ચ કુણ્ડલાભ્યાં હિરણ્યકશિપુર્મત્પ્રપિતામહોઽશોભત યમયં મત્કુણપ્રાયમમર્દયત્ મૃષા
તજ્જયે તવાશેતિ
૨૩૯ રાવણસ્ય વિષ્ણુવિરાડ્રૂપદર્શનમ્
૨૪૦ અયોધ્યાયાં વસન્તવર્ણનમ્ ॥
૨૪૧ અયોધ્યાયાં ગ્રીષ્મવર્ણનમ્
૨૪૨ સાધુકણ્ટકં મધુદૈત્યં જહતિ ચ્યવનપુરઃસરયમુનાતીર્થસ્થમુનિવૃન્દ આગતે સસૈન્યસ્ય શત્રુઘ્નસ્ય રામાજ્ઞયા તદ્વધાય ગમનમ્
૨૪૩ પ્રાવૃડ્વર્ણનમ્
૨૪૪ શત્રુઘ્નં પ્રતિ રામાનુશાસને શરદ્વર્ણનમ્ . . . . . .
૨૪૫ શત્રુઘ્નં પ્રતિ રામકર્તૃક હેમન્તકર્તવ્યોપદેશે હેમન્તવર્ણનમ્
૨૪૬ શત્રુઘ્નાય રામોપદેશે શિશિરવર્ણનમ્
૨૪૭ શ્રીવશિષ્ઠરામાદિપાદાવભિવાદ્ય શત્રુઘ્નો મધુરાજિગમિષયા પ્રથમં વાલ્મીક્યાશ્રમં પ્રાપ, શત્રુઘ્નકૃતલવણવધાનન્તરં સુપ્રીતદેવેચ્છયા શત્રુઘ્નેન મથુરાનિર્માણમ્
૨૪૮ પુલહવંશવર્ણનપ્રસઙ્ગે મૃગામૃગમન્દાદિકન્યાનાં પુલહદ્વારા મૃગાદિસૃષ્ટિવર્ણનમ્।
૨૪૯ ઓષધિદ્વિજાતિનક્ષત્રયજ્ઞતપસાં ચન્દ્રં, સર્વપ્રજાપતીનાં દક્ષં, સર્વેન્દ્રિયાણાં મનસં, સુરસ્ત્રીણાં મન્મથમિત્યાદિ પ્રતિસમૂહે રાજકીર્તનમ્
૨૫૦ બ્રહ્મા દેવરાજ્યે કાશ્યપં શક્રમભિષિષેચ
૨૫૧ મતંગજાનાં કુલાષ્ટકાનિ વનાષ્ટકઞ્ચ
૨૫૨ બાનરોત્પત્તિવર્ણનં તત્કર્તૃકહસ્તિપરાજયશ્ચ ॥
૨૫૩ ગજવાનરયુદ્ધવર્ણનમ્ । . . . .
૨૫૪ શ્વો ભરતેન સહ યોદ્ધવ્યમદ્ય સર્વેર્વિશ્રામસુખમનુભૂયાવશ્યકં કૃત્વા શ્વ આગન્તવ્યમિતિ શૈલૂષનિર્દેશઃ
૨૫૫ અયોધ્યાયાં વિરહિણીવર્ણનમ્
૨૫૬ અયોધ્યાયાં પ્રોષિતભર્તૃકાવર્ણનમ્ .

૨૫૭ ભરતચમ્વાં સૈનિકાનાં નિશાવિહારવર્ણનમ્
૨૫૮ યુદ્ધોદ્યોગિગન્ધર્વસૈન્યવર્ણનમ્।
૨૫૯ ભરતસૈન્યનિર્યાણમ્
૨૬૦ ભરતગન્ધર્વસૈન્યયોઃ સંકુલસમરવર્ણનમ્
૨૬૧ ભરતશૈલૂષરાજયોર્ઘોરયુદ્ધવર્ણનમ્
૨૬૨ ભરતસ્ય ગન્ધર્વૈસ્તૃતીયદિવસયુદ્ધવર્ણનમ્
૨૬૩ ચતુર્થદિવસયુદ્ધવૃત્તાન્તઃ
૨૬૪ પઞ્ચમદિવસયુદ્ધોદન્તઃ
૨૬૫ શૈલૂષે હતરથે ભરતે ચ તથાવિધે ભીષણયુદ્ધાનન્તરં ષષ્ઠદિવસયુદ્ધવિરતિઃ
૨૬૬ નાનામાયાયુદ્ધે ભરતવિહિતશૈલૂષવધે સઞ્જાતે શૈલૂષપુત્રાધિષ્ઠિતત્રિકોટિગન્ધર્વસૈન્યાનામપિ નાશે શક્રસ્ય ભરતસમીપં વરદાનાર્થં ગમનમ્, સિન્ધુકૂલયોઃ પુરદ્ધયે ત્વત્પુત્રયો રાજ્યે સ્ત ઇત્યભિધાય સ્વર્ગગમનઞ્ચ, ભરતં સભાજાયિત્વા ચિત્રરથસ્યાપિ નાકપ્રયાણમ્
૨૬૭ ભરતયુધાજિતોઃ સ્વશિબિરં ગચ્છતોર્યુધાજિત્કૃતસમરભૂમિવર્ણનમ્
૨૬૮ રણભૂમૌ ગતાસૂન્ગન્ધર્વાન્વિલોક્ય હૃદયદ્રાવકં ગન્ધર્વીવિલપનમ્
૨૬૯ રણાત્પ્રતિનિવૃત્તસ્ય ભરતસ્ય રામસાક્ષાત્કારવિજિતગન્ધર્વરત્નાનાં રામાય નિવેદનમ્
॥ ઇતિ પ્રથમખણ્ડઃ ॥