વિલોમાક્ષરરામકૃષ્ણકાવ્યમ્ · અધ્યાય 1

તં ભૂસુતામુક્તિમુદારહાસં વન્દે યતો ભવ્યભવં દયાશ્રીઃ ।
શ્રીયાદવં ભવ્યભતોયદેવં સંહારદામુક્તિમુતાસુભૂતમ્

ચિરં વિરઞ્ચિર્ન ચિરં વિરઞ્ચિઃ સાકારતા સત્યસતારકા સા ।
સાકારતા સત્યસતારકા સા ચિરં વિરઞ્ચિર્ન ચિરં વિરઞ્ચિઃ

તામસીત્યસતિ સત્યસીમતા માયયાક્ષમસમક્ષયાયમા ।
માયયાક્ષસમક્ષયાયમા તામસીત્યસતિ સત્યસીમતા

કા તાપઘ્ની તારકાદ્યા વિપાપા ત્રેધા વિદ્યા નોષ્ણકૃત્યં નિવાસે ।
સેવા નિત્યં કૃષ્ણનોદ્યા વિધાત્રે પાપાવિદ્યાકારતાઘ્ની પતાકા

શ્રીરામતો મધ્યમતોદિ યેન ધીરોઽનિશં વશ્યવતીવરાદ્વા ।
દ્વારાવતીવશ્યવશં નિરોધી નયેદિતો મધ્યમતોઽમરા શ્રીઃ

કૌશિકે ત્રિતપસિ ક્ષરવ્રતી યોઽદદાદ્ઽદ્વિતનયસ્વમાતુરમ્ ।
રન્તુમાસ્વયન તદ્વિદાદયોઽ તીવ્રરક્ષસિ પતત્રિકેશિકૌ

લમ્બાધરોરુ ત્રયલમ્બનાસે ત્વં યાહિ યાહિ ક્ષરમાગતાજ્ઞા ।
જ્ઞાતાગમા રક્ષ હિ યાહિ યા ત્વં સેના બલં યત્ર રુરોધ બાલમ્

લઙ્કાયના નિત્યગમા ધવાશા સાકં તયાનુન્નયમાનુકારા ।
રાકાનુમા યન્નનુ યાતકંસા શાવાધમાગત્ય નિનાય કાલમ્

ગાધિજાધ્વરવૈરા યે તેઽતીતા રક્ષસા મતાઃ ।
તામસાક્ષરતાતીતે યે રાવૈરધ્વજાધિગાઃ

તાવદેવ દયા દેવે યાગે યાવદવાસના ।
નાસવાદવયા ગેયા વેદે યાદવદેવતા

સભાસ્વયે ભગ્નમનેન ચાપં કીનાશતાનદ્ધરુષા શિલાશૈઃ ।
શૈલાશિષારુદ્ધનતાશનાકી પઞ્ચાનને મગ્નભયે સ્વભાસઃ

ન વેદ યામક્ષરભામસીતાં કા તારકા વિષ્ણુજિતેઽવિવાદે ।
દેવાવિતે જિષ્ણુવિકારતા કા તાં સીમભારક્ષમયાદવેન

તીવ્રગોરન્વયત્રાર્યો વૈદેહીમનસો મતઃ ।
તમસો ન મહીદેવૈ- ર્યાત્રાયન્વરગોવ્રતી

વેદ યા પદ્મસદનં સાધારાવતતાર મા ।
મારતા તવ રાધા સા નન્દ સદ્મપ યાદવે

શૈવતો હનનેઽરોધી યો દેવેષુ નૃપોત્સવઃ ।
વત્સપો નૃષુ વેદે યો ધીરોઽનેન હતોઽવશૈઃ

નાગોપગોઽસિ ક્ષર મે પિનાકેઽ નાયોઽજને ધર્મધનેન દાનમ્ ।
નન્દાનને ધર્મધને જયો ના કેનાપિ મે રક્ષસિ ગોપગો નઃ

તતાન દામ પ્રમદા પદાય નેમે રુચામસ્વનસુન્દરાક્ષી ।
ક્ષીરાદસું ન સ્વમચારુ મેને યદાપ દામ પ્રમદા નતાતઃ

તામિતો મત્તસૂત્રામા શાપાદેષ વિગાનતામ્ ।
તાં નગાવિષદેઽપાશા માત્રાસૂત્તમતો મિતા

નાસાવદ્યાપત્રપાજ્ઞાવિનોદી ધીરોઽનુત્યા સસ્મિતોઽદ્યાવિગીત્યા ।
ત્યાગી વિદ્યાતોઽસ્મિ સત્ત્યાનુરોધી દીનોઽવિજ્ઞા પાત્રપદ્યાવસાના

સમ્ભાવિતં ભિક્ષુરગાદગારં યાતાધિરાપ સ્વનઘાજવંશઃ ।
શવં જઘાન સ્વપરાધિતાયા રઙ્ગાદગારક્ષુભિતં વિભાસમ્

તયાતિતારસ્વનયાગતં મા લોકાપવાદદ્વિતયં પિનાકે ।
કેનાપિ યં તદ્વિદવાપ કાલો માતઙ્ગયાનસ્વરતાતિયાતઃ

શવેઽવિદા ચિત્રકુરઙ્ગમાલા પઞ્ચાવટીનર્મ ન રોચતે વા ।
વાતેઽચરો નર્મનટીવ ચાપં લામાગરં કુત્રચિદાવિવેશ

નેહ વા ક્ષિપસિ પક્ષિકન્ધરા માલિની સ્વમતમત્ત દૂયતે ।
તે યદૂત્તમતમ સ્વનીલમા- રાધકં ક્ષિપસિ પક્ષિવાહને

વનાન્તયાનસ્વણુવેદનાસુ યોષામૃતેઽરણ્યગતાવિરોધી ।
ધીરોઽવિતાગણ્યરતે મૃષા યો સુનાદવેણુસ્વનયાતનાં વઃ

કિં નુ તોયરસા પમ્પા ન સેવા નિયતેન વૈ ।
વૈનતેયનિવાસેન પાપં સારયતો નુ કિમ્

સ નતાતપહા તેન સ્વં શેનાવિહિતાગસમ્ ।
સઙ્ગતાહિવિનાશે સ્વં નેતેહાપ તતાન સઃ

કપિતાલવિભાગેન યોષાદોઽનુનયેન સઃ ।
સ નયે નનુ દોષાયો નગે ભાવિલતાપિકઃ

તે સભા પ્રકપિવર્ણમાલિકા નાલ્પકપ્રસરમભ્રકલ્પિતા ।
તાલ્પિકભ્રમરસપ્રકલ્પના કાલિમર્ણવ પિક પ્રભાસતે

રાવણેઽક્ષિપતનત્રપાનતે નાલ્પકભ્રમણમક્રમાતુરમ્ ।
રન્તુમાક્રમણમભ્રકલ્પના તેન પાત્રનતપક્ષિણે વરા

દૈવે યોગે સેવાદાનં શઙ્કા નાયે લઙ્કાયાને ।
નેયાકાલં યેનાકાશં નન્દાવાસે ગેયો વેદૈઃ

શઙ્કાવજ્ઞાનુત્વનુજ્ઞાવકાશં યાને નદ્યામુગ્રમુદ્યાનનેયા ।
યાને નદ્યામુગ્રમુદ્યાનનેયા શઙ્કાવજ્ઞાનુત્વનુજ્ઞાવકાશમ્

વા દિદેશ દ્વિસીતાયાં યં પાથોયનસેતવે ।
વૈતસેન યથોપાયં યન્તાસીદ્ઽવિશદે દિવા

વાયુજોઽનુમતો નેમે સઙ્ગ્રામેઽરવિતોઽહ્નિ વઃ ।
વહ્નિતો વિરમે ગ્રાસં મેનેઽતોઽમનુજો યુવા

ક્ષતાય મા યત્ર રઘોરિતાયુ- રઙ્કાનુગાનન્યવયોઽયનાનિ ।
નિનાય યો વન્યનગાનુકારં યુતારિઘોરત્રયમાયતાક્ષઃ

તારકે રિપુરાપ શ્રી- રુચા દાસસુતાન્વિતઃ ।
તન્વિતાસુ સદાચારુ શ્રીપુરા પુરિ કે રતા

લઙ્કા રઙ્કાઙ્ગરાધ્યાસં યાને મેયા કારાવ્યાસે ।
સેવ્યા રાકા યામે નેયા સન્ધ્યારાગાકારં કાલમ્

॥ ઇતિ શ્રીદૈવજ્ઞપણ્ડિત સૂર્યકવિ વિરચિતં વિલોમાક્ષરરામકૃષ્ણકાવ્યં સમાપ્તમ્ ॥