વાયુપુરાણમ્ · અધ્યાય 7

॥સૂત ઉવાચ॥
અત ઊર્દ્ધ્વં પ્રવક્ષ્યામિ દનુપુત્રાન્નિબોધત।
અભવન્ દનુપુત્રાસ્તુ વંશે ખ્યાતા મહાસુરાઃ

વિપ્રચિત્તિપ્રધાનાસ્તે શતં તીવ્રપરાક્રમાઃ।
સર્વે લબ્ધવરાશ્ચૈવ સુતપ્તતપસસ્તથા

સત્યસન્ધાઃ પરાક્રાન્તાઃ ક્રૂરા માયાવિનશ્ચ તે ।
મહાબલા અયજ્વાનો હ્યબ્રહ્મણ્યાશ્ચ દાનવાઃ ।
કીર્ત્ત્યમાનાન્મયા સર્વાન્ પ્રાધાન્યેન નિબોધત

દ્વિમૂર્દ્ધા શઙ્કુવર્ણશ્ચ તથા શઙ્કુનિરામયઃ।
શઙ્કુકર્ણો મહાવિશ્વો ગવેષ્ઠિર્દુન્દુભિસ્તથા

અજામુખોઽથ ભગવાન્ શિલો વામનસસ્તથા।
મરીચિરક્ષકશ્ચૈવ મહાગાર્ગ્યોઽઙ્ગિરાવૃતઃ

વિક્ષોભ્યશ્ચ સુકેતુશ્ચ સુવીર્યઃ સુહૃદસ્તથા।
ઇન્દ્રજિદ્વિશ્વજિચ્ચૈવ તથાસુર વિમર્દ્દનઃ

એકચક્રઃ સુબાહુશ્ચ તારકશ્ચ મહાબલઃ।
વૈશ્વાનરઃ પુલોમા ચ પ્રવીણોઽથ મહાશિરાઃ

સ્વર્ભાનુર્વૃષપર્વા ચ મુણ્ડકશ્ચ મહાસુરઃ।
ધૃતરાષ્ટ્રશ્ચ સૂર્યશ્ચ ચન્દ્ર ઇન્દ્રશ્ચ તાપિનઃ

સૂક્ષ્મશ્ચૈવ નિચન્દ્રશ્ચ ઊર્ણનાભો મહાગિરિઃ।
અસિલોમા સુકેશશ્ચ સદશ્ચ બલકો દશ

તથા ગગનમૂર્દ્ધા ચ કુમ્ભનાભા મહોદરઃ।
પ્રમોદાહશ્ચ કુપથો હયગ્રીવશ્ચ વીર્યવાન્

અસુરશ્ચ વિરુપાક્ષઃ સુપથોઽથ મહાસુરઃ।
અજો હિરણ્મયશ્ચૈવ શતમાયુશ્ચ શમ્બરઃ

શરભઃ શલભશ્ચૈવ સૂર્યાચન્દ્રમસાવુભૌ।
અસુરાણાં સુરાવેતૌ સુરાણાં સામ્પ્રતાવિમૌ

ઇતિ પુત્રા દનોર્વંશાઃ પ્રધાનાઃ પરિકીર્તિતાઃ।
તેષામપરિસઙ્ખ્યેયં પુત્રપૌત્રાદ્યનન્તકમ્

ઇત્યેતે ત્વસુરાઃ પ્રોક્તા દૈતેયા દાનવાશ્ચ યે।
સ્વર્ભાનુસ્તુ સ્મૃતો દૈત્યો હ્યનુભાનુર્દનોઃ સુતઃ।
ઇમે તુ વંશાનુગતા દનોઃ પુત્રાસ્તુ યે સ્મૃતાઃ

એકાક્ષ ઋષભોઽરિષ્ટઃ પ્રબન્ધનરકાવપિ।
ઇન્દ્રબાધનકેશી ચ મેરુઃ શમ્બોઽથ ધેનુકઃ

ગવેષ્ઠિશ્ચ ગવાક્ષશ્ચ તાલકેતુશ્ચ વીર્યવાન્।
એતે મનુષ્યધર્માસ્તુ દનોઃ પુત્રા મયા સ્મૃતાઃ

દૈત્યદાનવસંહર્ષે જાતા ભીમપરાક્રમાઃ।
સિંહિકાયામથોત્પન્ના વિપ્રચિત્તિસુતાસ્ત્વિમે

સૈંહિકેયા ઇતિ ખ્યાતાશ્ચતુર્દ્દશ મહાસુરાઃ।
શતગાલશ્ચ બલવાન્ન્યાસઃ શામ્બસ્તથૈવ ચ । ૭.૧૮ ॥
અનુલોમઃ શુચિશ્ચૈવ વાતાપિશ્ચ સિતાંશુકઃ।
હરઃ કલ્પઃ કાલનાભો ભૌમશ્ચ નરકસ્તથા

રાહુર્જ્યષ્ઠસ્તુ તેષાં વૈ ચન્દ્રસૂર્યપ્રમર્દનઃ।
ઇત્યેતે સિંહિકાપુત્રા દેવૈરપિ દુરાસદાઃ

દારુણાભિજનાઃ ક્રૂરાઃ સર્વે બ્રહ્મદ્વિષશ્ચ તે।
દશાન્યાનિ સહસ્રાણિ સૈંહિકેયો ગણઃ સ્મૃતઃ

નિહતો જામદગ્ન્યેન ભાર્ગવેણ બલીયસા।
સ્વર્ભાનોસ્તુ પ્રભા કન્યા પુલોમ્નોઽથ શચી તથા

ઉપદાનવી યમસ્યાપિ શર્મિષ્ઠા વાર્ષ પર્વણી।
પુલોમા કાલિકા ચૈવ વૈશ્વાનરસુતે ઉભે

પ્રભાયા નહુષઃ પુત્રો જયન્તશ્ચ શચીસુતઃ।
પુરુંજજ્ઞેઽથ શર્મિષ્ઠા દુષ્મન્તમુપદાનવી

વૈશ્વાનરસુતે હ્યેતે પુલોમા કાલિકા ઉભે ।
ઉભે હ્યપિ તુ તે કન્યે મારીચસ્ય પરિગ્રહે । ૭.૨૫ ॥
તાભ્યાં પુત્રસહસ્રાણિ ષષ્ટિર્દાનવપુઙ્ગવાઃ।
ચતુર્દશ તથાન્યાનિ હિરણ્યપુરવાસિનામ્

પૌલોમાઃ કાલકેયાશ્ચ દાનવાઃ સુમહાબલાઃ।
અવધ્યા દાનવાનાં તે નિહતાઃ સવ્યસાચિના

મયસ્ય જાતા યે પુત્રાઃ સર્વે વીરપરાક્રમાઃ।
માયાવી દુન્દુભિશ્ચૈવ વૃષશ્ચ મહિષસ્તથા

બાલિકો વજ્રકર્ણશ્ચ કન્યા મન્દોદરી તથા।
દૈત્યાનાં દાનવાનાઞ્ચ સર્ગ એષ પ્રકીર્ત્તિતઃ

દનાયુષાયાઃ પુત્રાસ્તુ સ્મૃતાઃ પઞ્ચ મહાબલાઃ।
અરૂરુર્બાલિજમ્ભૌ ચ વિરક્ષશ્ચ વિષસ્તથા

અરુરો સ્તનયઃ ક્રૂરો ધુન્ધુર્નામ મહાસુરઃ।
નિહતઃ કુવલાશ્વેન ઉત્તઙ્કવચનાત્ કિલ

બલેઃ પુત્રૌ મહાવીર્યૌ તેજસાપ્રતિમાવુભૌ।
કુમ્ભિલશ્ચક્રવર્મા ચ સ કર્ણઃ પૂર્વજન્મનિ

વિરક્ષસ્યાપિ પુત્રૌ દ્વૌ કાલકશ્ચ વરશ્ચ તૌ।
વિષસ્ય ત્વભવન્ પુત્રાશ્ચત્વારઃ ક્રૂરકર્મણઃ।
શ્રાદ્ધહા યજ્ઞહા ચૈવ બ્રહ્મહા પશુહા તથા

ક્રાન્તા દનાયુષાપુત્રા વૃત્રસ્યાપિ નિબોધત।
જજ્ઞિરે શ્વસનાદ્ધોરાદ્વૃત્રસ્યેન્દ્રેણ યુધ્યતઃ

ભર્ત્તારો મનસા ખ્યાતા રાક્ષસાઃ સુમહાબલાઃ ।
શતં તાનિ સહસ્રાણિ મહેન્દ્રાનુચરાઃ સ્મૃતાઃ

સર્વે બ્રહ્મવિદઃ સૌમ્યા ધાર્મિકાઃ સૂક્ષ્મમૂર્ત્તયઃ।
પ્રજાસ્વન્તર્ગતાઃ સર્વે નિવસન્તિ સુધાર્મિકાઃ

દૈત્યાનાં દાનવાનાઞ્ચ સર્ગ એષ પ્રકીર્ત્તિતઃ।
પ્રવાહ્યજનયત્ પુત્રાન્ યજ્ઞે વૈ ગાયનોત્તમાન્

સત્ત્વનઃ સત્વાત્મકશ્ચૈવ કલાપશ્ચૈવ વીર્યવાન્ ।
કૃતવીર્યો બ્રહ્મચારી સુપાણ્ડુશ્ચૈવ સપ્તમઃ

પનશ્ચૈવ તરણ્યશ્ચ સુચન્દ્રો દશમસ્તથા।
ઇત્યેતે દેવગન્ધર્વા વિજ્ઞેયાઃ પરિકીર્ત્તિતાઃ

ઇતિ શ્રીમહાપુરાણે વાયુપ્રોક્તે કશ્યપીયપ્રજાસર્ગો નામ સપ્તમોઽધ્યાયઃ