વરાહ પુરાણ · અધ્યાય 88

રુદ્ર ઉવાચ ।
ત્રિષુ શિષ્ટેષુ વક્ષ્યામિ દ્વીપેષુ મનુજાન્યુત ।
શાલ્મલં પઞ્ચમં વર્ષં પ્રવક્ષ્યે તન્નિબોધત ।
ક્રૌઞ્ચદ્વીપસ્ય વિસ્તારાચ્છાલ્મલો દ્વિગુણો મતઃ

ઘૃતસમુદ્રમાવૃત્ય વ્યવસ્થિસ્તદ્વિસ્તારો દ્વિગુણસ્તત્ર ચ સપ્ત પર્વતાઃ પ્રધાનાસ્તાવન્તિ વર્ષાણિ તાવત્યો નદ્યઃ। તત્ર ચ પર્વતાઃ। સુમહાન્ પીતઃશાતકૌમ્ભાત્ સાર્વગુણસૌવર્ણરોહિતસુમનસકુશલ ----- જામ્બૂનદવૈદ્યુતા ઇત્યેતે કુલપર્વતા વર્ષાણિ ચેતિ। અથ ષષ્ઠં ગોમેદં કથ્યતે। શાલ્મલં યથા સુરોદેનાવૃતં તદ્વત્ સુરોદોઽપિ તદ્વિગુણેન ગોમેદેનાવૃતઃ। તત્ર ચ પ્રધાનપર્વતૌ દ્વાવેવ। એકસ્ય તાવત્તાવસરઃ। અપરશ્ચ કુમુદ ઇતિ। સમુદ્રશ્ચેક્ષુરસસ્તદ્દ્વિગુણેન પુષ્કરેણાવૃતઃ। તત્ર ચ પુષ્કરાખ્યે માનસો નામ પર્વતઃ। તદપિ દ્વિધા છિન્નં વર્ષં તત્પ્રમાણેન ચ। સ્વાદોદકેનાવૃતમ્। તતશ્ચ કટાહમ્। એતત્ પૃથિવ્યાઃ પ્રમાણમ્। બ્રહ્માણ્ડસ્ય ચ સકટાહવિસ્તારપ્રમાણમ્। એવંવિધાનામણ્ડાનાં પરિસંખ્યા ન વિદ્યતે। એતાનિ કલ્પે કલ્પે ભગવાન્ નારાયણઃ ક્રોડરૂપી રસાતલાન્તઃપ્રવિષ્ટાનિ દંષ્ટ્રૈકૈનોદ્ધૃત્ય સ્થિતૌ સ્થાપયતિ।
એષ વઃ કથિતો માર્ગો ભૂમેરાયામવિસ્તરઃ । સ્વસ્તિ વોઽસ્તુ ગમિષ્યામિ કૈલાસં નિલયં દ્વિજાઃ

શ્રીવરાહ ઉવાચ ।
એવમુક્ત્વા ગતો રુદ્રઃ ક્ષણાદદૃશ્યમૂર્તિમાન્ ।
તે ચ સર્વે ગતા દેવા ઋષયશ્ચ યથાગતમ્

॥ ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે ભગવચ્છાસ્ત્રે અષ્ટાશીતિતમોઽધ્યાયઃ