વરાહ પુરાણ · અધ્યાય 50

દુર્વાસા ઉવાચ ।
ગત્વા તુ પુષ્કરં તીર્થમગસ્ત્યો મુનિપુંગવઃ ।
કાર્તિક્યામાજગામાશુ પુનર્ભદ્રાશ્વમન્દિરમ્

તમાગતં મુનિં પ્રેક્ષ્ય રાજા પરમધાર્મિકઃ ।
અર્ઘપાદ્યાદિભિઃ પૂજ્ય કૃતાસનપરિગ્રહમ્ ।
ઉવાચ હર્ષિતો રાજા તમૃષિં સંશિતવ્રતમ્

રાજોવાચ ।
ભગવન્ કથિતં પૂર્વં ત્વયા ઋષિવરોત્તમ ।
દ્વાદશ્યાશ્વયુજે માસિ વિધાનં તત્ કૃતં મયા ।
ઇદાનીં કાર્તિકે માસિ યત્ સ્યાત્ પુણ્યં વદસ્વ મે

અગસ્ત્ય ઉવાચ ।
શ્રૃણુ રાજન્ મહાબાહો કાર્તિકે માસિ દ્વાદશીમ્ ।
ઉપોષ્ય વિધિના યેન યચ્ચાસ્યાઃ પ્રાપ્યતે ફલમ્

પ્રાગ્વિધાનેન સંકલ્પ્ય તદ્વત્ સ્નાનં તુ કારયેત્ ।
વિભુમેવાર્ચયેદ્ દેવં નારાયણમકલ્મષમ્

નમઃ સહસ્ત્રશિરસે શિરઃ સંપૂજયેદ્ધરેઃ ।
પુરુષાયેતિ ચ ભુજૌ કણ્ઠં વૈ વિશ્વરૂપિણે ।
જ્ઞાનાસ્ત્રાયેતિ ચાસ્ત્રાણિ શ્રીવત્સાય તથા ઉરઃ

જગદ્ગ્રસિષ્ણવે પૂજ્ય ઉદરં દિવ્યમૂર્ત્તયે ।
કટિં સહસ્ત્રપાદાય પાદૌ દેવસ્ય પૂજયેત્

અનુલોમેન દેવેશં પૂજયિત્વા વિચક્ષણઃ ।
નમો દામોદરાયેતિ સર્વાઙ્ગં પૂજયેદ્ધરેઃ

એવં સંપૂજ્ય વિધિના તસ્યાગ્રે ચતુરો ઘટાન્ ।
સ્થાપયેદ્ રત્નગર્ભાંસ્તુ સિતચન્દનચર્ચિતાન્

સ્ત્રગ્દામબદ્ધગ્રીવાંસ્તુ સિતવસ્ત્રાવગુણ્ઠિતાન્ ।
સ્થાપિતાન્ તામ્રપાત્રૈસ્તુ તિલપૂર્ણૈઃ સકાઞ્ચનૈઃ

ચત્વારઃ સાગરાશ્ચૈવ કલ્પિતા રાજસત્તમ ।
તન્મધ્યે પ્રાગ્વિધાનેન સૌવર્ણં સ્થાપયેદ્ધરિમ્ ।
યોગીશ્વરં યોગનિદ્રાં ચરન્તં પીતવાસસમ્

તમપ્યેવં તુ સંપૂજ્ય જાગરં તત્ર કારયેત્ ।
કુર્યાચ્ચ વૈષ્ણવં યજ્ઞં યજેદ્ યોગીશ્વરં હરિમ્

ષોડશારે તથા ચક્રે રાજભિર્બહુભિઃ કૃતે ।
એવં કૃત્વા પ્રભાતે તુ બ્રાહ્મર્ણાય ચ દાપયેત્

ચત્વારઃ સાગરા દેયાશ્ચતુર્ણાં પઞ્ચમસ્ય હ ।
યોગીશ્વરં તુ સંપૂર્ણં દાપયેત્ પ્રયતઃ શુચિઃ

વેદાઢ્યે તુ સમં દત્તં દ્વિગુણં તદ્વિદે તથા ।
આચાર્યે પઞ્ચરાત્રાણાં સહસ્ત્રગુણિતં ભવેત્

યસ્ત્વિમં સરહસ્યં તુ સમન્ત્રં ચોપપાદયેત્ ।
વિધાનં તસ્ય વૈ દત્તં કોટિકોટિગુણોત્તરમ્

ગુરવે સતિ યસ્ત્વન્યમાશ્રયેત્ પૂજયેત્ કુધીઃ ।
સ દુર્ગતિમવાપ્નોતિ દત્તમસ્ય ચ નિષ્ફલમ્ ।
પ્રયત્નેન ગુરૌ પૂર્વં પશ્ચાદન્યસ્ય દાપયેત્

અવિદ્યો વા સવિદ્યો વા ગુરુરેવ જનાર્દનઃ ।
માર્ગસ્થો વાપ્યમાર્ગસ્થો ગુરુરેવ પરા ગતિઃ

પ્રતિપદ્ય ગુરું યસ્તુ મોહાદ્ વિપ્રતિપદ્યતે ।
સ જન્મકોટિ નરકે પચ્યતે પુરુષાધમઃ

એવં દત્ત્વા વિધાનેન દ્વાદશ્યાં વિષ્ણુમર્ચ્ય ચ ।
વિપ્રાણાં ભોજનં કુર્યાદ્ યથાશક્ત્યા સદક્ષિણમ્

ધરણીવ્રતમેતદ્ધિ પુરા કૃત્વા પ્રજાપતિઃ ।
પ્રજાપત્યં તથા લેભે મુક્તિં બ્રહ્મ ચ શાશ્વતમ્

યુવનાશ્વોઽપિ રાજર્ષિરનેન વિધિના પુરા ।
માન્ધાતારં સુતં લેભે પરં બ્રહ્મ ચ શાશ્વતમ્

તથા ચ હૈહયો રાજા કૃતવીર્યો નરાધિપઃ ।
કાર્ત્તવીર્યં સુતં લેભે પરં બ્રહ્મ ચ શાશ્વતમ્

શકુન્તલાઽપ્યેવમેવ તપશ્ચીર્ત્વા મહામુને ।
લેભે શાકુન્તલં પુત્રં દૌષ્યન્તિં ચક્રવર્તિનમ્

તથા પૌરાણરાજાનો વેદોક્તાશ્ચક્રવર્ત્તિનઃ ।
અનેન વિધિના પ્રાપ્તાશ્ચક્રવર્તિત્વમુત્તમમ્

ધરણ્યા અપિ પાતાલે મગ્નયા ચરિતં પુરા ।
વ્રતમેતત્ તતો નામ્ના ધરણીવ્રતમુત્તમમ્

સમાપ્તેઽસ્મિન્ ધરા દેવી હરિણા ક્રોડરૂપિણા ।
ઉદ્ધૃતાઽદ્યાપિ તુષ્ટેન સ્થાપિતા નૌરિવામ્ભસિ

ધરણીવ્રતમેતદ્ધિ કીર્તિતં તે મયા મુને ।
ય ઇદં શ્રૃણુયાદ્ ભક્ત્યા યશ્ચ કુર્યાન્નરોત્તમઃ ।
સર્વપાપવિનિર્મુક્તો વિષ્ણુસાયુજ્યમાપ્નુયાત્

॥ ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે ભગવચ્છાસ્ત્રે પઞ્ચાશોઽધ્યાયઃ