વરાહ પુરાણ · અધ્યાય 3

પ્રિયવ્રત ઉવાચ ।
અન્યસ્મિન્ ભગવન્ જન્મન્યાસીદ્ યત્ તદ્ વિચેષ્ટિતમ્ ।
સર્વં કથય દેવર્ષે મહત્ કૌતૂહલં હિ મે

નાદરદ ઉવાચ ।
સ્નાતસ્ય મમ રાજેન્દ્ર તસ્મિન્ વેદસરસ્યથ ।
સાવિત્ર્યાશ્ચ વચઃ શ્રુત્વા તસ્મિન્ જન્મસહસ્ત્રકમ્ ।
સ્મરણં તત્ક્ષણાજ્જાતં શ્રૃણુ જન્માન્તરં મમ

અસ્ત્યવન્તીપુરં રાજંસ્તત્રાહં પ્રાગ્ દ્વિજોત્તમઃ ।
નામ્ના સારસ્વતઃ પૂર્વં વેદવેદાઙ્ગપારગઃ

બહુભૃત્યપરીવારો બહુધાન્યશ્ચ પાર્થિવ ।
અન્યસ્મિન્ કૃતસંજ્ઞે તુ યુગે પરમબુદ્ધિમાન્

તતો ધ્યાતં મયૈકાન્તે કિમનેન કરોમ્યહમ્ ।
દ્વન્દ્વેન સર્વમેતદ્ધિ ન્યસ્ત્વા પુત્રેષુ યામ્યહમ્ ।
તપસે ધૃતસંકલ્પઃ સરઃ સારસ્વતં દ્રુતમ્

એવં ચિન્ત્ય મયા ઇષ્ટઃ કર્મકાણ્ડેન કેશવઃ ।
શ્રાદ્ધૈશ્ચ પિતરો દેવા યજ્ઞૈશ્ચાન્યે તથા જનાઃ

તતોઽહં નિર્ગતો રાજંસ્તપસે ધૃતમાનસઃ ।
સારસ્વતં નામ સરો યદેતત્ પુષ્કરં સ્મૃતમ્

તત્ર ગત્વા મયા વિષ્ણુઃ પુરાણઃ પુરુષઃ શિવઃ ।
આરાધિતો મયા ભક્ત્યા જપં નારાયણાત્મકમ્

બ્રહ્મપારમયં રાજન્ જપતા પરમં સ્તવમ્ ।
તતો મે ભગવાંસ્તુષ્ટઃ પ્રત્યક્ષત્વં જગામ હ

પ્રિયવ્રત ઉવાચ ।
કીદૃશં બ્રહ્મપારં તુ શ્રોતુમિચ્છામિ સત્તમ ।
કથયસ્વ પ્રસાદેન દેવર્ષે સુપ્રસન્નધીઃ

નારદ ઉવાચ ।
પરં પરાણામમૃતં પુરાણં
પારં પરં વિષ્ણુમનન્તવીર્યમ્ ।
નમામિ નિત્યં પુરુષં પુરાણં
પરાયણં પારગતં પરાણામ્

પુરાતનં ત્વપ્રતિમં પુરાણં
પરાપરં પારગમુગ્રતેજસમ્ ।
ગમ્ભીરગમ્ભીરધિયાં પ્રધાનં
નતોઽસ્મિ દેવં હરિમીશિતારમ્

પરાત્પરં ચાપરમં પ્રધાનં
પરાસ્પદં શુદ્ધપદં વિશાલમ્ ।
પરાત્પરેશં પુરુષં પુરાણં
નારાયણં સ્તૌમિ વિશુદ્ધભાવઃ

પુરા પુરં શૂન્યમિદં સસર્જ્જ
તદા સ્થિતત્વાત્ પુરુષઃ પ્રધાનઃ ।
જને પ્રસિદ્ધઃ શરણં મમાસ્તુ
નારાયણો વીતમલઃ પુરાણઃ

પારં પરં વિષ્ણુમપારરૂપં
પુરાતનં નીતિમતાં પ્રધાનમ્ ।
ધૃતક્ષમં શાન્તિધરં ક્ષિતીશં
શુભં સદા સ્તૌમિ મહાનુભાવમ્

સહસ્ત્રમૂર્ધાનમનન્તપાદ-
મનેકબાહું શશિસૂર્યનેત્રમ્ ।
ક્ષરાક્ષરં ક્ષીરસમુદ્રનિદ્રં
નારાયણં સ્તૌમ્યમૃતં પરેશમ્

ત્રિવેદગમ્યં ત્રિનવૈકમૂર્તિં
ત્રિશુક્લસંસ્થં ત્રિહુતાશભેદમ્ ।
ત્રિતત્ત્વલક્ષ્યં ત્રિયુગં ત્રિનેત્રં
નમામિ નારાયણમપ્રમેયમ્

કૃતે સિતં રક્તતનું તથા ચ
ત્રેતાયુગે પૂતતનું પુરાણમ્ ।
તથા હરિં દ્વાપરતઃ કલૌ ચ
કૃષ્ણીકૃતાત્માનમથો નમામિ

સસર્જ યો વક્ત્રત એવ વિપ્રાન્
ભુજાન્તરે ક્ષત્રમથોરુયુગ્મે ।
વિશઃ પદાગ્રેષુ તથૈવ શૂદ્રાન્
નમામિ તં વિશ્વતનું પુરાણમ્

પરાત્પરં પારગતં પ્રમેયં
યુધાંપતિં કાર્યત એવ કૃષ્ણમ્।
ગદાસિચર્મણ્યભૃતોત્થપાણિં
નમામિ નારાયણમપ્રમેયમ્

ઇતિ સ્તુતો દેવવરઃ પ્રસન્નો
જગાદ માં નીરદતુલ્યઘોષઃ ।
વરં વૃણીષ્વેત્યસકૃત્ તતોઽહં
તસ્યૈવ દેહે લયમિષ્ટવાંશ્ચ

ઇતિ શ્રુત્વા વચો મહ્યં દેવદેવઃ સનાતનઃ ।
ઉવાચ પ્રકૃતિં વિપ્ર સંસરસ્વાક્ષયામિમામ્

બ્રહ્મણો યુગસાહસ્ત્રં તત્તે તસ્માત્ સમુદ્ભવઃ ।
ભવિતા તે તથા નામ દાસ્યતે સંપ્રયોજનમ્

નારં પાનીયમિત્યુક્તં તં પિતૄણાં સદા ભવાન્ ।
દદાતિ તેન તે નામ નારદેતિ ભવિષ્યતિ

એવમુક્ત્વા ગતો દેવઃ સદ્યોઽદર્શનમુચ્ચકૈઃ ।
અહં કલેવરં ત્યક્ત્વા કાલેન તપસા તદા

બ્રહ્મણોઽઙ્ગે લયં પ્રાપ્તસ્તદોત્પત્તિં ચ પાર્થિવ ।
દિવસે તુ પુનઃ સૃષ્ટો દશભિસ્તનયૈઃ સહ

દિનાદિર્યો હિ દેવસ્ય બ્રહ્મણોઽવ્યક્તજન્મનઃ ।
સ સૃષ્ટ્યાદિઃ સમસ્તાનાં દેવાદીનાં ન સંશયઃ

સર્વસ્ય જગતઃ સૃષ્ટિરેષૈવ પ્રભુધર્મતઃ ।
એતન્મે પ્રાકૃતં જન્મ યન્માં પૃચ્છસિ પાર્થિવ

તસ્માન્નારાયણં ધ્યાત્વા પ્રાપ્તોઽસ્મિ પરતો નૃપ ।
તસ્માત્ ત્વમપિ રાજેન્દ્ર ભવ વિષ્ણુપરાયણઃ

॥ ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે ભગવચ્છાસ્ત્રે તૃતીયોઽધ્યાયઃ