વરાહ પુરાણ · અધ્યાય 27

મહાતપા ઉવાચ ।
પૂર્વમાસીન્મહાદૈત્યો બલવાનન્ધકો ભુવિ ।
સ દેવાન્ વશમાનિન્યે બ્રહ્મણો વરદર્પિતઃ

તેનાત્મવાન્ સુરાઃ સર્વે ત્યાજિતા મેરુપર્વતમ્ ।
બ્રહ્માણં શરણં જગ્મુરન્ધકસ્ય ભયાર્દિતાઃ

તાનાગતાંસ્તદા બ્રહ્મા ઉવાચ સુરસત્તમાન્ ।
કિમાગમનકૃત્યં વો દેવા બ્રૂત કિમાસ્યતે

દેવા ઊચુઃ ।
અન્ધકેનાર્દિતાઃ સર્વે વયં દેવા જગત્પતે ।
ત્રાહિ સર્વાંશ્ચતુર્વક્ત્ર પિતામહ નમોઽસ્તુ તે

બ્રહ્મોવાચ ।
અન્ધકાન્નૈવ શક્તોઽહં ત્રાતું વૈ સુરસત્તમાઃ ।
ભવં શર્વં મહાદેવં વ્રજામ શરણાર્થિનઃ

કિન્તુ પૂર્વં મયા દત્તો વરસ્તસ્ય સુરોત્તમાઃ ।
અવધ્યસ્ત્વં હિ ભવિતા ન શરીરં સ્પૃશેન્મહીમ્

તસ્યૈવં બલિનસ્ત્વેકો હન્તા રુદ્રઃ પરંતપઃ ।
તત્ર ગચ્છામહે સર્વે કૈલાસનિલયં પ્રભુમ્

એવમુક્ત્વા યયૌ બ્રહ્મા સદેવો ભવસન્નિધૌ ।
તસ્ય સંદર્શનાદ્ રુદ્રઃ પ્રત્યુત્થાનાદિકાઃ ક્રિયાઃ ।
કૃત્વાભ્યુવાચ દેવેશો બ્રહ્માણં ભુવનેશ્વરમ્

શંભુરુવાચ ।
કિં કાર્યં દેવતાઃ સર્વા આગતા મમ સન્નિધૌ ।
યેનાહં તત્કરોમ્યાશુ આજ્ઞા કાર્યા હિ સત્વરમ્

દેવા ઊચુઃ ।
રક્ષસ્વ દેવ બલિનસ્ત્વન્ધકાદ્ દુષ્ટચેતસઃ

યાવદેવં સુરા સર્વે શંસન્તિ પરમેષ્ઠિનઃ ।
તાવત્ સૈન્યેન મહતા તત્રૈવાન્ધક આયયૌ

બલેન ચતુરઙ્ગેણ હન્તુકામો ભવં મૃધે ।
તસ્ય ભાર્યાં ગિરિસુતાં હર્તુમિચ્છન્ સસાધનઃ

તં દૃષ્ટ્વા સહસાઽયાન્તં દેવશક્રપ્રહારિણમ્ ।
સન્નહ્ય સહસા દેવા રુદ્રસ્યાનુચરા ભવન્

રુદ્રોઽપિ વાસુકિં ધ્યાત્વા તક્ષકં ચ ધનંજયમ્ ।
વલયં કટિંસૂત્રં ચ ચકાર પરમેશ્વરઃ

નીલનામા ચ દૈત્યેન્દ્રો હસ્તી ભૂત્વા ભવાન્તિકમ્ ।
આગતસ્ત્વરિતઃ શક્રહસ્તીવોદ્ધતરૂપવાન્

સ જ્ઞાતો નન્દિના દૈત્યો વીરભદ્રાય દર્શિતઃ ।
વીરભદ્રોઽપિ સિંહેન રૂપેણાહત્ય ચ દ્રુતમ્

તસ્ય કૃત્તિં વિદાર્યાશુ કરિણસ્ત્વઞ્જનપ્રભામ્ ।
રુદ્રાયાર્પિતવાન્ સોઽપિ તમેવામ્બરમાકરોત્ ।
તતઃ પ્રભૃતિ રુદ્રોઽપિ ગજચર્મપટોઽભવત્

ગજચર્મ્મપટો ભૂત્વા ભુજંગાભરણોજ્જ્વલઃ ।
આદાય ત્રિશિખં ભીમં સગણોઽન્ધકમન્વયાત્

તતઃ પ્રવૃત્તે યુદ્ધે ચ દેવદાનવયોર્મહત્ ।
ઇન્દ્રાદ્યા લોકપાલાસ્તુ સ્કન્દઃ સેનાપતિસ્તથા ।
સર્વે દેવગણાશ્ચાન્યે યુયુધુઃ સમરે તદા

તં દૃષ્ટ્વા નારદા યુદ્ધં યયૌ નારાયણં પ્રતિ ।
શશંસ ચ મહદ્ યુદ્ધં કૈલાસે દાનવૈઃ સહ

તચ્છ્રુત્વા ચક્રમાદાય ગરુડસ્થો જનાર્દનઃ ।
તમેવ દેશમાગત્ય યુયુધે દાનવૈઃ સહ

આગત્ય ચ તતો દેવા હરિણાપ્યાયિતા રણે ।
વિષણ્ણવદનાઃ સર્વે પલાયનપરા ભવન્

તત્ર ભગ્નેષુ દેવેષુ સ્વયં રુદ્રોઽન્ધકં યયૌ ।
તત્ર તેન મહદ્યુદ્ધમભવલ્લોમહર્ષણમ્

તત્ર દેવોઽપ્યસૌ દૈત્યં ત્રિશૂલેનાહનદ્ ભૃશમ્ ।
તસ્યાહતસ્ય યદ્ રક્તમપતદ્ ભૂતલે કિલ ।
તત્રાન્ધકા અસંખ્યાતા બભૂવુરપરે ભૃશમ્

તદ્ દૃષ્ટ્વા મહદાશ્ચર્યં રુદ્રો શૂલેઽન્ધકં મૃધે ।
ગૃહીત્વા ત્રિશિખાગ્રેણ નનર્ત્ત પરમેશ્વરઃ

ઇતરેઽપ્યન્ધકાઃ સર્વે ચક્રેણ પરમેષ્ઠિના ।
નારાયણેન નિહતાસ્તત્ર યેઽન્યે સમુત્થિતાઃ । ૨૭.૨૬ ॥
અસૃગ્ધારાતુષારૈસ્તુ શૂલપ્રોતસ્ય ચાસકૃત્ ।
અનારતં સમુત્તસ્થુસ્તતો રુદ્રો રુષાન્વિતઃ

તસ્ય ક્રોધેન મહતા મુખાજ્જ્વાલા વિનિર્યયૌ ।
તદ્રૂપધારિણી દેવી યાં તાં યોગેશ્વરીં વિદુઃ

સ્વરૂપધારિણી ચાન્યા વિષ્ણુનાપિ વિનિર્મિતા ।
બ્રહ્મણા કાર્તિકેયેન ઇન્દ્રેણ ચ યમેન ચ ।
વરાહેણ ચ દેવેન વિષ્ણુના પરમેષ્ઠિના

પાતાલોદ્ધરણં રૂપં તસ્યા દેવ્યા વિનિર્મમે ।
માહેશ્વરી ચ રાજેન્દ્ર ઇત્યેતા અષ્ટમારતઃ

કારણં તાનિ યત્પ્રોક્તં ક્ષેત્રજ્ઞેનાવધારણમ્ ।
શરીરાદ્ દેવતાનાં તુ તદિદં કીર્તિતં મયા

કામઃ ક્રોધસ્તથા લોભો મદો મોહોઽથ પઞ્ચમઃ ।
માત્સર્યં ષષ્ઠમિત્યાહુઃ પૈશુન્યં સપ્તમં તથા ।
અસૂયા ચાઽષ્ટમી જ્ઞેયા ઇત્યેતા અષ્ટમાતરઃ

કામં યોગેશ્વરીં વિદ્ધિ ક્રોધો માહેશ્વરીં તથા ।
લોભસ્તુ વૈષ્ણવી પ્રોક્તા બ્રહ્માણી મદ એવ ચ

મોહઃ સ્વયંભૂઃ કૌમારી માત્સર્યં ચેન્દ્રજં વિદુઃ ।
યમદણ્ડધરા દેવી પૈશુન્યં સ્વયમેવ ચ ।
અસૂયા ચ વરાહાખ્યા ઇત્યેતાઃ પરિકીર્તિતાઃ

કામાદિગણ એષોઽયં શરીરે પરિકીર્તિતઃ ।
જગ્રાહ મૂર્ત્તિં તુ યથા તથા તે કીર્તિતં મયા

એતાભિર્દેવતાભિશ્ચ તસ્ય રક્તેઽતિશોષિતે ।
ક્ષયં ગતાઽઽસુરી માયા સ ચ સિદ્ધોઽન્ધકોઽભવત્ ।
એતત્ તે સર્વમાખ્યાતમાત્મવિદ્યાઽમૃતં મયા

ય એતચ્છૃણુયાન્નિત્યં માતૄણામુદ્ભવં શુભમ્ ।
તસ્ય તાઃ સર્વતો રક્ષાં કુર્વન્ત્યનુદિનં નૃપ

યશ્ચૈતત્ પઠતે જન્મ માતૄણાં પુરુષોત્તમ ।
સ ધન્યઃ સર્વદા લોકે શિવલોકં ચ ગચ્છતિ

તાસાં ચ બ્રહ્મણા દત્તા અષ્ટમી તિથિરુત્તમા ।
એતાઃ સંપૂજયેદ્ ભક્ત્યા બિલ્વાહારો નરઃ સદા ।
તસ્ય તાઃ પરિતુષ્ટાસ્તુ ક્ષેમારોગ્યં દદન્તિ ચ

॥ ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે ભગવચ્છાસ્ત્રે સપ્તવિંશોઽધ્યાયઃ