વરાહ પુરાણ · અધ્યાય 23

પ્રજાપાલ ઉવાચ ।
કથં ગણપતેર્જન્મ મૂર્તિમન્તં ચ સત્તમ ।
એતન્મે સંશયં છિન્ધિ ધૃતિકષ્ટં વ્યવસ્થિતમ્

મહાતપા ઉવાચ ।
પૂર્વં દેવગણાઃ સર્વે ઋષયશ્ચ તપોધનાઃ ।
કાર્યારમ્ભં તથા ચક્રુઃ સિધ્યન્તે ચ ન સંશયઃ

સન્માર્ગવર્તિષુ યથા સિદ્ધ્યન્તે વિઘ્નતઃ ક્રિયાઃ ।
અસત્કારિષુ સર્વેષુ તદ્વદેવમવિઘ્નતઃ

તતો દેવાઃ સપિતરશ્ચિન્તયામાસુરોજસા ।
અસત્કાર્યેષુ વિઘ્નાર્થં સર્વ એવાભ્યમન્ત્રયન્

તતસ્તેષાં તદા મન્ત્રં કુર્વતસ્ત્રિદિવૌકસામ્ ।
બભૂવ બુદ્ધિર્ગમને રુદ્રં પ્રતિ મહામતિમ્

તે તત્ર રુદ્રમાગમ્ય કૈલાસનિલયં ગુરુમ્ ।
ઊચુઃ સવિનયં સર્વે પ્રણિપાતપુરઃસરમ્

દેવા ઊચુઃ ।
દેવદેવ મહાદેવ શૂલપાણે ત્રિલોચન ।
વિઘ્નાર્થમવિશિષ્ટાનામુત્પાદયિતુમર્હસિ

એવમુક્તરસ્તદા દેવૈર્ભવઃ પરમયા મુદા ।
ઉમાં નિરીક્ષયામાસ ચક્ષુષાઽનિમિષેણ હ

દેવાનાં સન્નિધૌ તસ્ય પશ્યતોમાં મહાત્મનઃ ।
ચિન્તાઽભૂદ્ વ્યોમ્નિ મૂર્તિભ્યો દૃશ્યતે કેન હેતુના

પૃથિવ્યા વિદ્યતે મૂર્ત્તિરપાં મૂર્ત્તિસ્તથૈવ ચ ।
તેજસઃ શ્વસનસ્યાપિ મૂર્ત્તિરેષા તુ દૃશ્યતે ।
આકાશં ચ કથં નેતિ મત્વા દેવો જહાસ ચ

જ્ઞાનશક્તિમુમાં દૃષ્ટ્વા યદ્ દૃષ્ટં વ્યોમ્નિ શંભુના ।
યચ્ચોક્તં બ્રહ્મણા પૂર્વં શરીરં તુ શરીરિણામ્

યચ્ચાપિ હસિતં તેન દેવેન પરમેષ્ઠિના ।
એતત્કાર્યચતુષ્કેણ પૃથિવ્યાદિચતુર્ષ્વપિ

મૂર્ત્તિમાનતિતેજસ્વી હસતઃ પરમેષ્ઠિનઃ ।
પ્રદીપ્તાસ્યો મહાદીપ્તઃ કુમારો ભાસયન્ દિશઃ ।
પરમેષ્ઠિગુણૈર્યુક્તઃ સાક્ષાદ્ રુદ્ર ઇવાપરઃ

ઉત્પન્નમાત્રો દેવાનાં યોષિતઃ સપ્રમોહયન્ ।
કાન્ત્યા દીપ્ત્યા તથા મૂર્ત્યા રૂપેણ ચ મહાત્મવાન્

તં દૃષ્ટ્વા પરમં રૂપં કુમારસ્ય મહાત્મનઃ ।
ઉમાઽનિમેષનેત્રાભ્યાં તમપશ્યત ભામિની

તં દૃષ્ટ્વા કુપિતો દેવઃ સ્ત્રીભાવં ચઞ્ચલં તથા ।
મત્વા કુમારરૂપં તુ શોભનં મોહનં દૃશામ્ ।
તતઃ શશાપ તં દેવઃ સ્ત્રીશઙ્કાં પરમેશ્વરઃ

કુમાર ગજવક્ત્રસ્ત્વં પ્રલમ્બજઠરસ્તથા ।
ભવિષ્યસિ તથા સર્પૈરુપવીતગતિર્ધ્રુવમ્ ।
એવં શશાપ તં દેવસ્તીવ્રકોપસમન્વિતઃ

અર્દ્ધકોટ્યા ચ રોમાણામાત્મનોઽઙ્ગે ત્રિલોચનઃ ।
કૂપકાસ્વેદસલિલપૂર્ણશૂલધરસ્તથા ।
ધુન્વન્ શરીરમુત્થાય તતો દેવો રુષાન્વિતઃ

યથા યથાઽસૌ સ શરીરમાદ્યં
ધુનોતિ દેવસ્ત્રિશિખાસ્ત્રપાણિઃ ।
તથા તથા ચાઙ્ગરુહાશ્ચકાસુ-
ર્જલં ક્ષિતૌ સંન્યપતંસ્તથાન્યાઃ

વિનાયકાનેકવિધા ગજાસ્યા -
સ્તમાલનીલાઞ્જનસંનિકાશાઃ ।
ઉત્તસ્થુરુચ્ચૈર્વિવિધાસ્ત્રહસ્તા -
સ્તતસ્તુ દેવા મનસાકુલેન

કિમેતદિત્યદ્ભુતકર્મકારી
હ્યેકઃ કરોત્યપ્રતિમં મહચ્ચ ।
કાર્યં સુરાણાં કૃતમેતદિષ્ટં
ભવેદથૈતં પરિતં કુતસ્તત્

દિવૌકસાં ચિન્તયતાં તથા તુ
વિનાયકૈઃ ક્ષ્મા ક્ષુભિતા બભૂવ ।
ચતુર્મુખશ્ચાપ્રતિમો વિમાન -
મારુહ્ય ખે વાક્યમિદં જગાદ

ધન્યાઃ સ્થ દેવાઃ સુરનાયકેન
ત્રિલોચનેનાદ્ભુતરૂપિણા ચ ।
અનુગૃહીતાઃ પરમેશ્વરેણ
સુરદ્વિષાં વિઘ્નકૃતાં નતૌ ચ

ઇત્યેવમુક્ત્વા પ્રપિતામહસ્તા -
નુવાચ દેવસ્ત્રિશિખાસ્ત્રપાણિમ્ ।
યસ્તે વિભો વક્ત્રસમુદ્ભવઃ પ્રભુ-
ર્વિનાયકાનાં ભવતુ ત્વિમેઽનુગાઃ

ભવાંસ્તથાઽસ્યાત્મવરેણ ચામ્બરે
ત્વયા ચતુર્ષ્વસ્તુ શરીરચારી ।
આકાશમેતદ્ બહુધા વ્યવસ્થિતં
ત્વયા વરેણ્યઃ કૃત એવ નાન્યઃ

પ્રભુર્ભવ ત્વં પ્રતિમાસ્ત્રપાણિના
ઇમાનિ ચાસ્ત્રાણિ વરાંશ્ચ દેહિ ।
ઇત્યેવમુક્ત્વાઽધિગતે પિતામહે
ત્રિલોચનશ્ચાત્મભવં જગાદ

વિનાયકો વિઘ્નકરો ગજાસ્યો
ગણેશનામા ચ ભવસ્ય પુત્રઃ ।
એતે ચ સર્વે તવ યાન્તુ ભૃત્યા
વિનાયકાઃ ક્રૂરદૃશઃ પ્રચણ્ડાઃ ।
ઉચ્છુષ્મદાનાદિવિવૃદ્ધદેહાઃ
કાર્યેષુ સિદ્ધિં પ્રતિપાદયન્તઃ

ભવાંશ્ચ દેવેષુ તથા મખેષુ
કાર્યેષુ ચાન્યેષુ મહાનુભાવાત્ ।
અગ્રેષુ પૂજાં લભતેઽન્યથા ચ
વિનાશયિષ્યસ્યથ કાર્યસિદ્ધિમ્

ઇત્યેવમુક્ત્વા પરમેશ્વરેણ
સુરૈઃ સમં કાઞ્ચનકુમ્ભસંસ્થૈઃ ।
જલૈસ્તથાસાવભિષિક્તગાત્રો
રરાજ રાજેન્દ્ર વિનાયકાનામ્

દૃષ્ટવાઽભિષિચ્યમાનં તુ દેવાસ્તં ગણનાયકમ્ ।
તુષ્ટુવુઃ પ્રયતાઃ સર્વે ત્રિશૂલાસ્ત્રસ્ય સન્નિધૌ

દેવા ઊચુઃ ।
નમસ્તે ગજવક્ત્રાય નમસ્તે ગણનાયક ।
વિનાયક નમસ્તેઽસ્તુ નમસ્તે ચણ્ડવિક્રમ

નમોઽસ્તુ તે વિઘ્નકર્ત્રે નમસ્તે સર્પમેખલ ।
નમસ્તે રુદ્રવક્ત્રોત્થ પ્રલમ્બજઠરાશ્રિત

સર્વદેવનમસ્કારાદવિઘ્નં કુરુ સર્વદા ।
એવં સ્તુતસ્તદા દેવૈર્મહાત્મા ગણનાયકઃ ।
અભિષિક્તશ્ચ રુદ્રસ્ય સોમસ્યાપત્યતાં ગતઃ

એતચ્ચતુર્થ્યાં સંપન્નં ગણાધ્યક્ષસ્ય પાર્થિવ ।
યતસ્તતોઽયં મહતી તિથીનાં પરમા તિથિઃ

એતસ્યાં યસ્તિલાન્ ભુક્ત્વા ભક્ત્યા ગણપતિં નૃપ ।
આરાધયતિ તસ્યાશુ તુષ્યતે નાત્ર સંશયઃ

યશ્ચૈતત્ પઠતે સ્તોત્રં યશ્ચૈતચ્છૃણુયાત્ સદા ।
ન તસ્ય વિઘ્ના જાયન્તે ન પાપં સર્વથા નૃપ

॥ ઇતિ શ્રીવરાહપુરાણે ભગવચ્છાસ્ત્રે ત્રયોવિંશોઽધ્યાયઃ