વરાહ પુરાણ · અધ્યાય 218

અથ પુરાણપઠનાદિવિષયાનુક્રમણિકાધ્યાયઃ ॥
ત્રિઃસપ્તષટ્ક્ષિતિમિતે નૃપવિક્રમસ્ય કાલે ગતે ભગવતો હરિબોધનસ્ય ॥
વીરેશ્વરેણ સહ માધવભદ્રનામ્ના કાશ્યાં વરાહકથિતં લિખિતં પુરાણમ્

વરાહસ્ય પુરાણસ્ય વૃત્તાન્તાન્પ્રબ્રવીમ્યહમ્ ॥
આદૌ સમ્બન્ધકથનં વૃત્તાન્તશ્ચાદિકલ્પકઃ

આદિસૃષ્ટિસ્તતઃ પ્રોક્તા ચરિતં દુર્જનસ્ય ચ ॥
વૃત્તાન્તોદ્દેશભાગશ્ચ શ્રાદ્ધકલ્પસ્તતઃ પરમ્

આદિવૃત્તાન્તકથને સરમાખ્યાનમેવ ચ ॥
મહાતપોપાખ્યાનં ચ અગ્ન્યુત્પત્તિસ્તતઃ પરમ્

અશ્વિનોરપિ ચોત્પત્તિ ગૌર્યુત્પત્તિસ્તથૈવ ચ ॥
વિનાયકસ્ય ચોત્પત્તિર્નાગોત્પત્તિસ્તથૈવ ચ

સ્કન્દોત્પત્તિશ્ચ ભાનોશ્ચ ઉત્પત્તિઃ સમુદાહૃતા ॥
કામાદીનાં તથોત્પત્તિઃ દેવ્યુત્પત્તિસ્તથૈવ ચ

ધનદસ્ય તથોત્પત્તિઃ પરાપરવિનિર્ણયઃ ॥
ધર્મોત્પત્તિસ્તથોત્પત્તી રુદ્રસ્ય ચ તતઃ સ્મૃતા

સોમોત્પત્તિરહસ્યં ચ ક્ષિતેશ્ચાપિ સમાસતઃ ॥
ઉક્તઃ પ્રાગિતિહાસશ્ચ વ્યાધોપાખ્યાનમેવ ચ

તતઃ સત્યતપોપાખ્યા મત્સ્યદ્વાદશિકા તથા ॥
કૂર્મદ્વાદશિકા ચાપિ વરાહદ્વાદશી તથા

નૃસિંહદ્વાદશી ચાપિ વામનદ્વાદશી તથા ॥
ભાર્ગવદ્વાદશી ચાપિ શ્રીરામદ્વાદશી તથા

કૃષ્ણદ્વાદશિકા ચાપિ બુદ્ધદ્વાદશિકા તથા ॥
કલ્કિ દ્વાદશિકા ચાપિ પદ્મનાભસ્ય દ્વાદશી

તતો વ્રતં ધરણ્યાશ્ચ ગીતાગસ્ત્યસ્ય ચોત્તમા ॥
પશુપાલસ્ય ચાખ્યાનં ભર્તૃપ્રાપ્તિવ્રતં તથા

શુભવ્રતં ધન્યવ્રતં કાન્તિવ્રતમતઃ સ્મૃતમ્ ॥
સૌભાગ્યવ્રતમાખ્યાતમવિઘ્નવ્રતમેવ ચ

શાન્તિવ્રતં કામવ્રતમારોગ્યવ્રતમેવ ચ ॥
પુત્રપ્રાપ્તિવ્રતં શૌર્યવ્રતં વૈ સાર્વભૌમિકમ્

પુરાણસ્તવનં ચૈવ નારાયણેશ્વરેણ ચ ॥
રુદ્રગીતા તતઃ પુંસાં પ્રકૃતેશ્ચાપિ નિર્ણયઃ

તતો ભુવનકોશસ્ય વર્ણનં સમુદાહૃતમ્ ॥
જમ્બૂદ્વીપસ્ય મર્યાદાવર્ણનં પરિકાર્તિતમ્

ભારતાદિસમુદ્દેશઃ સૃષ્ટિસમ્ભાગ એવ ચ ॥
નારદસ્ય ચ સંવાદો મહિષેણ પ્રકીર્ત્તિતઃ

શક્તિમાહાત્મ્યકથનં મહિષાસુરઘાતનમ્ ॥
રુદ્રમાહાત્મ્યકથનં પર્વાધ્યાયસ્તતઃ પરમ્

શ્વેતોપાખ્યાનમત્રોક્તં તિલધેનુવિધિસ્તતઃ ॥
જલધેનોરસધેનોર્ગુડધેનોર્વિધિઃ પરમ્

તતશ્ચ શર્ક્કરાધેનોર્મધુધેનોસ્તતઃ પરમ્ ॥
દધિધેનોશ્ચ લવણધેનોઃ કાર્પાસધેનુકા

ધાન્યધેનુશ્ચ ભગવચ્છાસ્ત્રલક્ષણમેવ ચ ॥
વિષ્ણોસ્તોત્રં તતો નાના પ્રશ્નાઃ પ્રોક્તા હરિં પ્રતિ

તતો ભાગવતાનાં ચ લક્ષણં પરિકીર્ત્તિતમ્ ॥
લક્ષણં સુખદુઃખાનાં દ્વાત્રિંશદપરાધકાઃ

નાનામન્ત્રાસ્તતઃ પ્રોક્તા દેવોપકરણે વિધિઃ ॥
ભોજ્યાભોજ્યસ્ય કથનં સંધ્યોપસ્થાનકારણમ્

વિયોનિગર્ભમોક્ષશ્ચ કોકામુખપ્રશંસનમ્ ॥
ભગવચ્છાસ્ત્રકથને માહાત્મ્યં પુષ્પગન્ધયોઃ

રૂપકારણમત્રોક્તં માયાચક્રં તતઃ પરમ્ ॥
કુબ્જામ્રકસ્ય માહાત્મ્યં વર્ણદીક્ષા તતઃ પરમ્

કંકૃતાઞ્જનદર્પાણાં મન્ત્રાઃ પ્રોક્તાસ્તતઃ પરમ્ ॥
રાજાન્નભક્ષણે પ્રાયશ્ચિત્તં પ્રોક્તં તતઃ પરમ્

દન્તકાષ્ઠાદ્યકરણે પ્રાયશ્ચિત્તં તતઃ પરમ્ ॥
શવાદિસ્પર્શને મન્ત્ર ત્યાગે ચોક્તં તતઃ પરમ્

નીલવસ્ત્રપરિધાને ક્રોધયુક્તસ્ય ચાર્ચને ॥
રક્તવસ્ત્રપરિધાને અન્ધકારે પ્રપૂજને

કૃષ્ણવસ્ત્રપરિધાને ધૌતવસ્ત્રસ્ય ધારણે ॥
ક્રોડાદિમાંસભક્ષે ચ પ્રાયશ્ચિત્તં પ્રકીર્ત્તિતમ્

દીપોચ્છિષ્ટસ્ય તૈલસ્ય કરલેપેન પૂજને॥
શ્મશાનગમને સ્પૃષ્ટપૂજને ચૈવ શોધને

પિણ્યાકભક્ષણે ચૈવ ઉપાનદ્ગૂઢપાદકે ॥
ભગવચ્છાસ્ત્રવિહિતાકરણે શોધને તતઃ

સૂકરક્ષેત્રમહિમા તતો જમ્બૂકગૃધ્રયોઃ ॥
ખઞ્જરીટસ્ય ચાખ્યાનં પુનઃ કોકામુખસ્ય ચ

બદરીષણ્ડમાહાત્મ્યં ગુહ્યધર્મપ્રકીર્તનમ્ ॥
મન્દારગુહ્યમહિમા શાલગ્રામપ્રસંશનમ્

સોમેશ્વરસ્ય મહિમા મુક્તિક્ષેત્રસ્ય ચાપિ હિ॥
ત્રિવેણ્યાશ્ચૈવ માહાત્મ્યં માહાત્મ્યં ગણ્ડકીભવમ્ ।૩૪॥
ચક્રતીર્થસ્ય મહિમા હરિક્ષેત્રસમુદ્ભવઃ ॥
દેવહ્રદસ્ય ચાખ્યાનં રુરુક્ષેત્રસ્ય ચાપિ હિ

ગોનિષ્ક્રમસ્ય મહિમા દ્વારવત્યાસ્તતઃ પરમ્ ॥
તત્રત્ય તીર્થમહિમા લૌહાર્ગલમતઃ પરમ્

મથુરાતીર્થમાહાત્મ્યં પ્રાદુર્ભાવસ્તથૈવ ચ ॥
યમુનાતીર્થમાહાત્મ્યમક્રૂરસ્ય ચ તીર્થકમ્

દેવારણ્યસ્ય માહાત્મ્યં ચક્રતીર્થસ્ય ચોત્તમમ્ ॥
કપિલસ્યાપિ મહિમા તથા ગોવર્ધનસ્ય ચ

તથા આખ્યાયિકાયુક્તં વિશ્રાન્તેશ્ચ તતઃ પરમ્ ॥
ગોકર્ણસ્ય ચ માહાત્મ્યં સરસ્વત્યાસ્તથૈવ ચ

યમુનોદ્ભેદમહિમા કાલિઞ્જરસમુદ્ભવાઃ॥
ગંગોદ્ભેદસ્ય મહિમા શાપઃ સ્યમ્બસ્ય વૈ તથા

મધુકપ્રતિમાયાશ્ચ સ્થાપનં સંપ્રકીર્તિતમ્ ॥
શૈલાર્ચ્ચા સ્થાપનં ચાપિ મૃન્મયાર્ચ્ચાસ્થિતિસ્તથા

તામ્રાર્ચાસ્થાપનં ચાપિ કાંસ્યાર્ચાસ્થાપનં તથા ॥
રૌપ્યર્ચાસ્થાપનં ચાથ સૌવર્ણપ્રતિમાસ્થિતિઃ

શ્રાદ્ધોત્પત્તિ સ્તતઃ પ્રોક્તં પિણ્ડં સંકલ્પ એવ ચ ॥
પિણ્ડોત્પત્તિસ્તતઃ પ્રોક્તા પિતૃયજ્ઞવિનિર્ણયઃ

મધુપર્ક્કફલં દાને સંસારચક્રવર્ણનમ્ ॥
દુષ્કૃત્યકરણં ચૈવ સુખવર્ણનમેવ ચ

કૃતાન્તદૂતકથનં યાતનારૂપમેવ ચ ॥
વર્ણનં નરકાણાં ચ કિંકરાણાં ચ વર્ણનમ્

તથા કર્મવિપાકં ચ યાદૃશં કર્મ તાદૃશમ્ ॥
પાપકૃત્યસ્ય કથનં દૂતપ્રેષણકર્મ ચ

શુભાશુભસ્ય કથનં શુભકર્મફલોદયમ્ ॥
લોભનં પુરુષસ્યાપિ નિમેરાખ્યાનમદ્ભુતમ્

પાપનાશકથાં દિવ્યાં ગોકર્ણેશસમુદ્ભવમ્॥
નન્દિના વરદાનં ચ જલશૈલેશયોસ્તથા

શૃંગેશ્વરસ્ય મહિમા ચૈવં વૃત્તાન્તસંગ્રહઃ ॥
એતચ્છ્રુત્વાપ્નુયાન્મર્ત્ત્યો વારાહશ્રુતિજં ફલમ્

ઇત્યનુક્રમણિકા નામ અષ્ટાદશાધિકદ્વિશતતમોઽધ્યાયઃ

સમાપ્તં વારાહં મહાપુરાણં શુભમ્ ॥
યાદૃશં પુસ્તકે દૃષ્ટં તાદૃશં લિખિતં મયા ॥
યદિ શુદ્ધમશુદ્ધં વા મમ દોષો ન વિદ્યતે