વામન પુરાણ · અધ્યાય 63

ઇતિ શ્રીવામનપુરાણે દ્વિષષ્ટિતમો ઽધ્યાયઃ
શ્રીભગવાનુવાચ ।
આદ્યં માત્સ્યં મહદ્રુપં સંસ્થિતં માનસે હ્રદે ।
સર્વપાપક્ષયકરં કીર્તનસ્પર્શનાદિભિઃ

કૌર્મમન્યત્સન્નિધાનં કોશિક્યાં પાપનાશનમ્ ।
હયશીર્ષં ચ કૃષ્ણાંશે ગોવિન્દં હસ્તિનાપુરે

તત્રિવિક્રમં ચ કાલિન્દ્યાં લિઙ્ગભેદે ભવં વિભુમ્ ।
કેદારે માધવં શૌરિં કુબ્જામ્રે હૃષ્ટમૂર્ધજમ્

નારાયણં બદર્થાં ચ વારાહે ગરુડાસનમ્ ।
જયેશં ભદ્રકર્ણે ચ વિપાશાયાં દ્વિજપ્રિયમ્

રૂપધારમિરાવત્યાં કુરુક્ષેત્રે કુરુધ્વજમ્ ।
કૃતશૌચે નૃસિંહં ચ ગોકર્ણે વિશ્વકર્મિણમ્

પ્રાચીને કામપાલં ચ પુણ્ડરીકં મહામ્ભસિ ।
વિશાખયૂપે હ્યજિતં હંસં હંસપદે તથા

પયોષ્ણાયામખણ્ડં ચ વિતસ્તાયાં કુમારિલમ્ ।
મણિમત્પર્વતે શંભું બ્રહ્મણ્યે ચ પ્રજાપતિમ્

મધુનદ્યાં ચક્રધરં શૂલબાહું હિમાલયે ।
વિદ્ધિ વિષ્ણું મુનિશ્રેષ્ટ સ્થિતમોષધિસાનુનિ

ભૃ-ગુતુઙ્ગે સુવર્ણાશ્રં નૈમિષે પીતવાસસમ્ ।
ગયાયાં ગોપતિં દેવં ગદાપાણિનમીશ્વરમ્

ત્રૈલોક્યનાથં વરદં ગોપ્રતારે કુશેશયમ્ ।
અર્દ્ધનારીશ્વરં પુણ્યે માહેન્દ્રે દભિણે ગિરૌ

ગોપાલમુત્તરે નિત્યં મહેન્દ્રે સોમપીથિનમ્ ।
વૈકુણ્ઠમપિ સહ્યાદ્રૌ પારિયાત્રઽપરાજિતમ્

કશેરુદેશે દેવેશં વિશ્વરૂપં તપોધનમ્ ।
મલયાદ્રૌ ચ સૌગન્ધિં વિન્ધ્યપાદે સદાશિવમ્

અવનતિવિષયે વિષ્ણું નિષધેષ્વમરેશ્વરમ્ ।
પાઞ્ચાલિકં ચ બ્રહ્મર્ષે પાઞ્ચાલેષુ વ્યવસ્થિતમ્

મહોદયે હયગ્રીવં પ્રયાગે યોગશાયિનમ્ ।
સ્વયંભુવં મધુવતે અયોગન્ધિં ચ પુષ્કરે

તથૈવ વિપ્રપ્રવર વારાણસ્યાં ચ કેશવમ્ ।
અવિમુક્તકમત્રૈવ લોલશ્ચાત્રૈવ ગીયતે

પદ્માયાં પદ્મકિરણં સમુદ્રે વડવાસુખમ્ ।
કુમારધારે બાહ્લીશં કાર્તિકેયં ચ બર્હિણમ્

અજેશે શંભુમનઘં સ્થાણું ચ કુરુજાઙ્ગલે ।
વનમાલિનમાહુર્માં દિષ્કિન્ધાવાસિનો જનાઃ

વીરં કુવલાયારૂઢં શઙ્ખચક્રગદાધરમ્ ।
શ્રીવત્સાહ્કમુદારાઙ્ગં નર્મદાયાં શ્રિયઃ પતિમ્

માહિષ્મત્યાં ત્રિનયનં તત્રૈવ ચ હુતાશનમ્ ।
અર્બુદે ચ ત્રિસૌપર્ણ ક્ષ્માધરં સૂકરાચલે

ત્રિણાચિકેતં બ્રહ્મર્ષે પ્રભાસે ચ કપર્દિનમ્ ।
તથૈવાત્રાપિ વિખ્યાતં તૃતીયં શશિસેખરમ્

ઉદયે શશિનં સૂર્યં ધ્રુવં ચ ત્રિતયં સ્થિતમ્ ।
હેમકૂટે હિરણ્યાક્ષં સ્કન્દં શરવણે મુને

મહાલયે સ્મૃતં રુદ્રમુત્તરેષુ કુરુષ્વથ ।
પદ્મનાભં મુનિશ્રેષ્ઠ સર્વસૌખ્યપ્રદાયકમ્

સપ્તગોદાવરે બ્રહ્મન્ વિખ્યાતં હાટકેશ્વરમ્ ।
તત્રૈવ ચ મહાહંસં પ્રયાગે ઽપિ વટેશ્વરમ્

શોણે ચ રુક્મકવચં કુણ્ડિને ઘ્રાણતર્પણમ્ ।
ભિલ્લીવને મહાયોગં માદ્રેષુ પુરુષોત્તમમ્

પ્લક્ષાવતરણે વિશ્વં શ્રીનિવાસં દ્વિજોત્તમ ।
શૂર્પારકે ચતુર્બાહું મગધાયાં સુધાપતિમ્

ગિરિવ્રજે પશુપતિં શ્રીકણ્ઠં યમુનાતટે ।
વનસ્પતિં સમાખ્યાતં દણ્ડકારણ્યવાસિનમ્

કાલિઞ્જરે નીલકણ્ઠં સરય્વાં શંભુમુત્તમમ્ ।
હંસયુક્તં મહાકોશ્યાં સર્વપાપપ્રણાશનમ્

ગોકર્ણે દક્ષિણે શર્વં વાસુદેવં પ્રજામુખે ।
વિન્ઘ્યશૃઙ્ગે મહાશૈરિં કન્થાયાં મધુસૂદનમ્

ત્રિકૂટશિખરે બ્રહ્મન્ ચક્રપાણિનમીશ્વરમ્ ।
લૌહદણ્ડે હૃષીકેશં કોસલાયાં મનોહરમ્

મહાબાહું સુરાષ્ટ્રે ચ નવરાષ્ટ્રે યશોધરમ્ ।
ભૂધરં દેવકાનદ્યાં મહોદાયાં કુશપ્રિયમ્

ગોમત્યાં છાદિતગદં શઙ્ખોદ્ધારે ચ શઙ્ખિનમ્ ।
સુનેત્રં સૈન્ધવારણ્યે શૂરં શૂરપુરે સ્થિતમ્

રુદ્રાખ્યં ચ હરણ્વત્યાં વીરભદ્રં ત્રિવિષ્ટપે ।
શઙ્કુકર્ણં ચ ભીમાયાં ભીમં શાલવને વિદુઃ

વિશ્વામિત્રં ચ ગદિતં કૈલાસે વૃષભધ્વજમ્ ।
મહેશં મહિલાશૈલે કામરૂપે શશિપ્રભમ્

બલભ્યામપિ ગોમિત્રં કટાહે પઙ્કજપ્રિયમ્ ।
ઉપેન્દ્રં સિંહલદ્વીપે શક્રાહ્વે કુન્દમાલિનમ્

રસાતલે ચ વિખ્યાતં સહસ્રશિરસં મુને ।
કાલાગ્નિરુદ્રં તત્રૈવ તથાન્યં કૃત્તિવાસસમ્

સુતલે કૂર્મમચલં વિતલે પઙ્કજાસનમ્ ।
મહાતલે ગુરો ખ્યાતં દેવેશં છાગલેશ્વરમ્

તલે સહસ્રચરણં સહસ્રભુજમીશ્વરમ્ ।
સહસ્રાક્ષં પરિખ્યાતં મુસલાકૃષ્ટદાનવમ્

પાતાલે યોગિનામીશં સ્થિતઞ્ચ હરિશઙ્કરમ્ ।
ધરાતલે કોકનદં મેદિન્યાં ચક્રપાણિનમ્

ભુવર્લોકે ચ ગરુડં સ્વર્લોકે વિષ્ણુમવ્યયમ્ ।
મહર્લ્લોકે તથાગસ્ત્યં કપિલં ચ જને સ્થિતમ્

તપોલોકે ઽખિલં બ્રહ્મન્ વાઙ્મયં સત્યસંયુતમ્ ।
બ્રહ્માણં બ્રહ્મલોકે ચ સપ્તમે વૈ પ્રતિષ્ઠિતમ્

સનાતનં તથા શૈવે પરં બ્રહ્મ ચ વૈષ્ણવે ।
અપ્રતર્ક્યં નિરાલમ્બે નિરાકાશે તપોમયમ્

જમ્બુદ્વીપે ચતુર્બાહું કુશદ્વીપે કુશેશયમ્ ।
પ્લક્ષદ્વિપે મુનિશ્રેષ્ઠ ખ્યાતં ગરુડવાહનમ્

પદ્મનાભં તથા ક્રૌઞ્ચે શાલ્મલે વૃષભધ્વજમ્ ।
સહસ્રાંશુઃ સ્થિતઃ શાકે ધર્મરાટ્ પુષ્કરે સ્થિતઃ

તથા પૃથિવ્યાં બ્રહ્મર્ષે શાલગ્રામે સ્થિતો ઽસ્મયહમ્ ।
સજલસ્થલપર્યન્તં ચરેષુ સ્તાવરેષુ ચ

એતાનિ પુણ્યાનિ મમાલયાનિ બ્રહ્મન્ પુરાણાનિ સનાતનાનિ ।
ધર્મપ્રદાનીહ મહૌજસાનિ સંકીર્તનીયન્યઘનાશનાનિ

સંકીર્તનાત્ સ્મારણાદ્ દર્શનાચ્ચ સંસ્પર્શનાદેવ ચ દેવતાયાઃ ।
ધર્માર્થકામાદ્યપવર્ગમેવ લભન્તિ દેવા મનુજાઃ સસાધ્યાઃ ॥ 63.46 ॥
એતાનિ તુભ્યં વિનિવેદિતાનિ મમાલયાનીહ તપોમયાનિ ।
ઉત્તિષ્ઠ ગચ્છામિ મહાસુરસ્ય યજ્ઞં સુરાણાં હિ હિતાય વિપ્ર

પુલસ્ત્ય ઉવાચ ।
ઇત્યેવમુક્ત્વા વચનં મહર્ષે વિષ્ણુર્ભરદ્વાજમૃષિં મહાત્મા ।
વિલાસલીલાગમનો ગિરીન્દ્રાત્ સ ચાભ્યગચ્છત્ કુરુજાઙ્ગલં હિ