ઉદાનવર્ગ · અધ્યાય 4
અપ્રમાદો.હ્ય્.અમૃત.પદમ્.પ્રમાદો.મૃત્યુનઃ.પદમ્ ।
અપ્રમત્તા.ન.ંરિયન્તે.યે.પ્રમત્તાઃ.સદા.મૃતાઃ ॥
એતામ્.વિશેષતામ્.જ્ઞાત્વા.હ્ય્.અપ્રમાદસ્ય.પણ્ડિતઃ ।
અપ્રમાદમ્.પ્રમુદ્યેત.નિત્યમ્.આર્યઃ.સ્વ.ગોચરમ્ ॥
અપ્રમત્તાઃ.સાતતિકા.નિત્યમ્.દૃઢ.પરાક્રમાઃ ।
સ્પૃશન્તિ.ધીરા.નિર્વાણમ્.યોગ.ક્ષેમમ્.અનુત્તરમ્ ॥
પ્રમાદમ્.અપ્રમાદેન.યદા.નુદતિ.પણ્ડિતઃ ।
પ્રજ્ઞા.પ્રસાદમ્.આરુહ્ય.ત્વ્.અશોકઃ.શોકિનીમ્.પ્રજામ્ ।
પર્વતસ્થા.એવ.ભૂમિસ્થાન્.ધીરો.બાલાન્.અવેક્ષતે ॥
ઉત્તાનેન.અપ્રમાદેન.સમ્યમેન.દમેન.ચ ।
દ્વીપમ્.કરોતિ.મેધાવી.તમ્.ઓઘો.ન.અભિમર્દતિ ॥
ઉત્થાનવતઃ.સ્મૃત.આત્મનઃ.શુભ.ચિત્તસ્ય.નિશામ્ય.ચારિણઃ ।
સમ્યતસ્ય.હિ.ધર્મ.જીવિનો.હ્ય્.અપ્રમત્તસ્ય.યશો.અભિવર્ધતે ॥
અધિચેતસિ.મા.પ્રમદ્યત.પ્રતતમ્.મૌન.પદેષુ.શિક્ષત ।
શોકા.ન.ભવન્તિ.તાયિનો.હ્ય્.ઉપશાન્તસ્ય.સદા.સ્મૃત.આત્મનઃ ॥
હીનામ્.ધર્મામ્.ન.સેવેત.પ્રમાદેન.ન.સંવસેત્ ।
મિથ્યા.દૃષ્ટિમ્.ન.રોચેત.ન.ભવેલ્.લોક.વર્ધનઃ ॥
સમ્યગ્.દૃષ્ટિર્.અધીમાત્રા.લૌકિકી.યસ્ય.વિદ્યતે ।
અપિ.જાતિ.સહસ્રાણિ.ન.અસૌ.ગચ્છતિ.દુર્ગતિમ્ ॥
પ્રમાદમ્.અનુવર્તન્તે.બાલા.દુર્મેધસો.જનાઃ ।
અપ્રમાદમ્.તુ.મેધાવી.ધનમ્.શ્રેષ્ઠી.ઇવ.રક્ષતિ ॥
પ્રમાદમ્.અનુવર્તન્તે.બાલા.દુર્મેધસો.જનાઃ ।
અપ્રમત્તઃ.સદા.ધ્યાયી.પ્રાપ્નુતે.હ્ય્.આસ્રવ.ક્ષયમ્ ॥
પ્રમાદમ્.ન.અનુયુજ્યેત.ન.કામ.રતિ.સંસ્તવમ્ ।
અપ્રમત્તઃ.સદા.ધ્યાયી.પ્રાપ્નુતે.હ્ય્.અચલમ્.સુખમ્ ॥
ન.અયમ્.પ્રમાદ.કાલઃ.સ્યાદ્.અપ્રાપ્તે.હ્ય્.આસ્રવ.ક્ષયે ।
મારઃ.પ્રમત્તમ્.અન્વેતિ.સિંહમ્.વા.મૃગ.માતૃકા ॥
સ્થાનાનિ.ચત્વારિ.નરઃ.પ્રમત્ત;આપદ્યતે.યઃ.પર.દાર.સેવી ।
અપુણ્ય.લાભમ્.હ્ય્.અનિકામ.શય્યામ્.નિન્દામ્.તૃતીયમ્.નરકમ્.ચતુર્થમ્ ॥
અપુણ્ય.લાભમ્.ચ.ગતિમ્.ચ.પાપિકામ્.ભીતસ્ય.ભીતાભિર્.અથ.અલ્પિકામ્.રતિમ્।
નિન્દામ્.ચ.પશ્યન્.ન્wપતેશ્.ચ.દણ્ડમ્.પરસ્ય.દારાણિ.વિવર્જયેત ॥
અપુણ્ય.લાભશ્.ચ.ગતિશ્.ચ.પાપિકા.ભીતસ્ય.ભીતાભિર્.અથ.અલ્પિકા.રતિઃ ।
રાજા.ચ.દણ્ડમ્.ગુરુકમ્.દદાતિ.કાયસ્ય.ભેદાદ્.નરકેષુ.પશ્યતે ॥
પ્રતિયત્યા.ઇવ.તત્.કુર્યાદ્.યજ્.જાનેદ્દ્.હિતમ્.આત્મનઃ ।
ન.શાકટિક.ચિન્તાભિર્.મન્દમ્.ધીરઃ.પરાક્રમેત્ ॥
યથા.શાકટિકો.માર્ગમ્.સમમ્.હિત્વા.મહા.પથમ્ ।
વિષમમ્.માર્ગમ્.આગમ્ય.છિન્ન.અક્ષઃ.શોચતે.ભૃશમ્ ॥
એવમ્.ધર્માદ્.અપક્રમ્ય.હ્ય્.અધર્મમ્.અનુવર્ત્ય.ચ ।
બાલો.મૃત્યુ.વશમ્.પ્રાપ્તશ્.છિન્ન.અક્ષ;ઇવ.શોચતે ॥
યત્.કૃત્યમ્.તદ્.અપવિદ્ધમ્.અકૃત્યમ્.ક્રિયતે.પુનઃ ।
ઉદ્ધતાનામ્.પ્રમત્તાનામ્.તેષામ્.વર્ધન્તિ;આસ્રવાઃ ।
આસ્રવાસ્.તેષુ.વર્ધન્તે;આરાત્.તે.હ્ય્.આસ્રવ.ક્ષયાત્ ॥
યેષામ્.તુ.સુસમારબ્ધા.નિત્યમ્.કાય.ગતા.સ્મૃતિઃ ।
અકૃત્યમ્.તે.ન.કુર્વન્તિ.કૃત્યે.સાતત્ય.કારિણઃ ।
સ્મૃતાનામ્.સમ્પ્રજાનાનામ્.અસ્તમ્.ગચ્છન્તિ.આસ્રવાઃ ॥
ન.તાવતા.ધર્મ.ધરો.યાવતા.બહુ.ભાષતે ।
યસ્.ત્વ્.ઇહ.અલ્પમ્.અપિ.શ્રુત્વા.ધર્મમ્.કાયેન.વૈ.સ્પૃશેત્ ।
સ.વૈ.ધર્મ.ધરો.ભવતિ.યો.ધર્મે.ન.પ્રમાદ્યતે ॥
સુબહ્વ્.અપિ.ઇહ.સહિતમ્.ભાષમાણો.ન.તત્.કરો.ભવતિ.નરઃ.પ્રમત્તઃ ।
ગોપા.એવ.ગાઃ.સંગણયન્.પરેષામ્.ન.ભાગવાન્.શ્રામણ્ય.અર્થસ્ય.ભવતિ ॥[ભાગવાન્.શ્રામણ્ય.અર્થસ્ય.]
અલ્પમ્.અપિ.ચેત્.સહિતમ્.ભાષમાણો.ધર્મસ્ય.ભવતિ.હ્ય્.અનુધર્મ.ચારી ।
રાગમ્.ચ.દોષમ્.ચ.તથૈવ.મોહમ્.પ્રહાય.ભાગી.શ્રામણ્ય.અર્થસ્ય.ભવતિ ॥
અપ્રમાદમ્.પ્રશંસન્તિ.પ્રમાદો.ગર્હિતઃ.સદા ।
અપ્રમાદેન.મઘવાન્.દેવાનામ્.શ્રેષ્ઠતામ્.ગતઃ ॥
અપ્રમાદમ્.પ્રશંસન્તિ.સદા.કૃત્યેષુ.પણ્ડિતાઃ ।
અપ્રમત્તો.હ્ય્.ઉભાવ્.અર્થાવ્.અતિગૃહ્ણાતિ.પણ્ડિતઃ ॥
દૃષ્ટ.ધાર્મિક;એકો.અર્થસ્.તથા.અન્યઃ.સામ્પરાયિકઃ ।
અર્થ.અભિસમયાદ્.ધીરઃ.પણ્ડિતો.હિ.નિરુચ્યતે ॥
અપ્રમાદ.રતો.ભિક્ષુઃ.પ્રમાદે.ભય.દર્શકઃ ।
દુર્ગાદ્.ઉદ્ધરતે.ત્માનમ્.પઙ્ક.સન્નૈવ.કુઞ્જરઃ ॥[.આત્માનમ્.][.પઙ્કસન્નૈવ.]
અપ્રમાદ.રતો.ભિક્ષુઃ.પ્રમાદે.ભય.દર્શકઃ ।
ધુનાતિ.પાપકામ્.ધર્મામ્.પત્ત્રાણિ.ઇવ.હિ.મારુતઃ ॥
અપ્રમાદ.રતો.ભિક્ષુઃ.પ્રમાદે.ભય.દર્શકઃ ।
સમ્યોજનમ્.અણુ.સ્થૂલમ્.દહન્ન્.અગ્નિર્.ઇવ.ગચ્છતિ ॥
અપ્રમાદ.રતો.ભિક્ષુઃ.પ્રમાદે.ભય.દર્શકઃ ।
સ્પૃશતિ.હ્ય્.અનુપૂર્વેણ.સર્વ.સમ્યોજન.ક્ષયમ્ ॥
અપ્રમાદ.રતો.ભિક્ષુઃ.પ્રમાદે.ભય.દર્શકઃ ।
પ્રતિવિધ્યતે.પદમ્.શાન્તમ્.સંસ્કાર.ઉપશમમ્.સુખમ્ ॥
અપ્રમાદ.રતો.ભિક્ષુઃ.પ્રમાદે.ભય.દર્શકઃ ।
અભવ્યઃ.પરિહાણાય.નિર્વાણસ્ય.એવ.સો.અન્તિકે ॥
ઉત્તિષ્ઠત.વ્યાયમત.દૃઢમ્.શિક્ષત શાન્તયે ।
અસ્મૃતિશ્.ચ.પ્રમાદશ્.ચૈવ.અનુત્થાનમ્.અસમ્યમઃ ॥
નિદ્રા.તન્દ્રીર્.અનાયોગ;એતે.શિક્ષા.અન્તરાયિકાઃ ।
તદ્.અઙ્ગમ્.પરિબુધ્યધ્વમ્.સ્મૃતિર્.મા.અન્તર્.અધીયત ॥
ઉત્તિષ્ઠેન્.ન.પ્રમાદ્યેત.ધર્મમ્.સુચરિતમ્.ચરેત્ ।
ધર્મ.ચારી.સુખમ્.શેતે.હ્ય્.અસ્મિંલ્.લોકે.પરત્ર.ચ ।[.અસ્મિમ્.લોકે.]
અપ્રમાદ.રતા.ભવત.સુશીલા.ભવત.ભિક્ષવઃ ।
સુસમાહિત.સંકલ્પાઃ.સ્વ.ચિત્તમ્.અનુરક્ષત ॥
આરભધ્વમ્.નિષ્ક્રમધ્વમ્.યુજ્યધ્વમ્.બુદ્ધ.શાસને ।
ધુનિધ્વમ્.મૃત્યુનઃ.સૈન્યમ્.નડાગારમ્.ઇવ.કુઞ્જરઃ ॥[.નડ.અગારમ્.]
યો.હ્ય્.અસ્મિન્.ધર્મ.વિનયે.ત્વ્.અપ્રમત્તો.ભવિષ્યતિ ।
પ્રહાય.જાતિ.સંસારમ્.દુહ્ખસ્ય.અન્તમ્.સ.યાસ્યતિ ॥
મૂળ પાઠ: Udānavarga · Edition: Franz Bernhard, Goettingen 1965 · Data entry Muneo Tokunaga · GRETIL (Göttingen) · CC BY-NC-SA 4.0