તુકારામ ગાથા · શ્લોક 601-900

એક વેળ પ્રાયિશ્ચત્ત । કેલેં ચિત્ત મુંડણ ॥1॥
અહંકારા નાંવેં દોષ । ત્યાચેં ઓસ પાડિલે ॥ધ્રુ.॥
અનુતાપેં સ્નાનવિધિ । યયાસિઇદ્ધ દેહહોમ ॥2॥
જીવશિવા હોતાં ચુકા । તેથેં તુકા વિનટલા ॥3॥

ત્રૈલોક્ય પાઇળતાં ઉબગલા નાહીં । આમચેં ત્યા કાઇ઩ અસે ઓઝેં ॥1॥
પાષાણાચે પોટીં બૈસલા દદુ઩ર । તયા મુખીં ચાર કોણ ઘાલી ॥ધ્રુ.॥
પક્ષી અજગર ન કરી સંચિત । તયાસિ અનંત પ્રતિપાળી ॥2॥
તુકા હ્મણે તયા ભાર ઘાતલિયા । ઉપેક્ષીના દયાસિંધુ માઝા ॥3॥

બોલી મૈંદાચી બરવી અસે । વાટે અંતરીં ઘાલાવે ફાંસે ॥1॥
કૈસા વરિવરિ દિસતાહે ચાંગ । નવ્હે ભાવિક કેવળ માંગ ॥ધ્રુ.॥
ટિળા ટોપી માળા કંઠીં । અંધારીં નેઉનિ ચેંપી ઘાંટી ॥2॥
તુકા હ્મણે તો કેવળ પુંડ । ત્યાજવરી યમદંડ ॥3॥

દોષ પળતી કીર્તનેં । તુઝ્યા નામેં સંકીર્તનેં ॥1॥
હેં કાં કરૂં આદરિલેં । ખોટેં વચન આપુલેં ॥ધ્રુ.॥
તુહ્મી પાપા ભીતાં । આહ્માં ઉપજાવયા ચિંતા ॥2॥
તુકા હ્મણે સેવા । કિળકાળા જિંકી દેવા ॥3॥

કરા નારાયણા । માઝ્યા દુઃખાચી ખંડણા ॥1॥
વૃઇત્ત રાખા પાયાંપાશીં । વસ્તી ધરૂનિ માનસીં ॥ધ્રુ.॥
પાળોનિયાં લળા । આતાં પાવવાવેં ફળા ॥2॥
તુકા હ્મણે દીનેં । ત્યાંચા હરતિયા સીણ ॥3॥

મી તોં દીનાહૂનિ દીન । માઝા તૂજ અભિમાન ॥1॥
મી તોં આલોં શરણાગત । માઝેં કરાવેં સ્વહિત ॥ધ્રુ.॥
દિનાનાથા કૃપાળુવા। સાંભાળાવેં આપુલ્યા નાંવા ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં । ભલેં નવ્હે મોકલિતાં ॥3॥

સુખ વાટે તુઝે વણિ઩તાં પવાડે । પ્રેમ મિઠી પડે વદનાસી ॥1॥
વ્યાલે દોન્હી પક્ષી એકા વૃક્ષાવરી । આલા દુરાચારી પારધી તો ॥ધ્રુ.॥
વૃક્ષાચિયા માથાં સોડિલા સસાના । ધનુષ્યાસિ બાણા લાવિયેલેં ॥2॥
તયે કાળીં તુજ પક્ષી આઠવિતી । ધાંવેં ગા શ્રીપતી માયબાપા ॥3॥
ઉડોનિયાં જાતાં સસાના મારીલ । બૈસતાં વિંધીલ પારધી તો ॥4॥
ઐકોનિયાં ધાંવા તયા પિક્ષયાંચા । ધરિલા સર્પાચા વેશ વેગીં ॥5॥
ડંખોનિ પારધી ભુમીસિ પાડિલા । બાણ તો લાગલા સસાન્યાસી ॥6॥
ઐસા તૂં કૃપાળુ આપુલિયા દાસા । હોસીલ કોંવસા સંકટીંચા ॥7॥
તુકા હ્મણે તુઝી કીતિ઩ ત્રિભુવના । વેદાચિયે વાણી વર્ણવેના ॥8॥

નાહી દુકળલોં અન્ના । પરિ યા માન જનાદ઩ના ॥1॥
દેવ કેલા સકળસાક્ષી । કાળીં આણિ શુદ્ધપક્ષીં ॥ધ્રુ.॥
ભોગી ભોગવિતા। બાળાસવેં તો ચિ પિતા ॥2॥
કર્મ અકર્મ જળાલેં । પ્રૌઢેં તુકા તેં ઉરલે ॥3॥
નાટાચે અભંગ સમાપ્ત 63

પ્રથમ નમન તુજ એકદંતા । રંગીં રસાળ વોડવીં કથા। મતિ સૌરસ કરીં પ્રબળતા । જેણેં ફિટે આતાં અંધકાર ॥1॥
તુઝિયે કૃપેચેં ભરિતેં । આણીક કાય રાહિલેં તેથેં । મારગ સિદ્ધાચ્યાનિ પંથેં। પાવવિસી તેથેં તૂં ચિ એક ॥ધ્રુ.॥
આરંભા આદિ તુઝેં વંદન । સકળ કરિતાં કારણ । દેવ ૠષિ મુનિ આદિકરુન । ગ્રંથ પુરાણ નિર્માણી ॥2॥
કાય વણૂપ તુઝી ગતી । એવઢી કૈચી મજ મતી । દિનાનાથ તુજ હ્મણતી । કરી । કરીં સત્ય વચન હેં ચિ આપુલેં ॥3॥
મજ વાહાવતાં માયેચ્યા પુરીં । બુડતાં ડોહીં ભવસાગરીં । તુજ વાંચુનિ કોણ તારી । પાવ ઝડકરી તુકા હ્મણે ॥4॥

પ્રથમારંભીં લંબોદર । સકળ સિદ્ધીંચા દાતાર । ચતુર્ભુજ ફરશધર । ન કળે પાર વણિ઩તાં ॥1॥
તો દેવ નટલા ગૌરીબાળ । પાયીં બાંધોનિ ઘાગ†યા ઘોળ । નારદતુંબરસહિત મેળ । સુટલા પળ વિઘ્નાંસી ॥2॥
નટારંભી થાટિયલા રંગ । ભુજા નાચવી હાલવી અંગ। સેંદુરવિલેપનેં ચાંગ । મુગુટીં નાગ મિરવિલા ॥3॥
જયા માનવતીદેવ ૠષિ મુની । પાહાતાં ન પુરેં ડોઇળયાં ધની । અસુર જયાચ્યા ચરણીં। આદીં અવસાનીં તો ચિ એક ॥4॥
સકળાં સિદ્ધીંચા દાતાર । જયાચ્યા રૂપા નાહીં પાર । તુકા હ્મણે આમુચા દાતાર । ભવસાગર તારીલ હા ॥5॥

વિઠ્ઠલ આમચેં જીવન । આગમનિગમાચેં સ્થાન । વિઠ્ઠલ સિદ્ધીચેં સાધન । વિઠ્ઠલ ધ્યાનવિસાવા ॥1॥
વિઠ્ઠલ કુળીંચેં દૈવત। વિઠ્ઠલ વિત્ત ગોત । વિઠ્ઠલ પુણ્ય પુરુષાર્થ । આવડે માત વિઠ્ઠલાચી ॥2॥
વિઠ્ઠલ વિસ્તારલા જનીં । સપ્ત હી પાતાળેં ભરૂની । વિઠ્ઠલ વ્યાપક ત્રિભુવનીં । વિઠ્ઠલ મુનિમાનસીં ॥3॥
વિઠ્ઠલ જીવાચા જિવ્હાળા। વિઠ્ઠલ કૃપેચા કોંવળા । વિઠ્ઠલ પ્રેમાચા પુતળા। લાવિયેલેં ચાળા । વિશ્વ વિઠ્ઠલેં ॥4॥
વિઠ્ઠલ બાપ માય ચુલતા । વિઠ્ઠલ ભગિની આણિ ભ્રાતા । વિઠ્ઠલેંવિણ ચાડ નાહીં ગોતા । તુકા હ્મણે આતાં નાહીં દુસરેં ॥5॥

બરવા ઝાલા વેવસાવ । પાવલોં ચિંતિલા ચિ ઠાવ । દૃઢ પાયીં રાહિલા ભાવ । પાવલા જીવ વિશ્રાંતી ॥1॥
બરવા ફળલા શકુન । અવઘા નિવારિલા સિણ । તુમચેં જાલિયા દરુષણ । જન્મમરણ નાહીં આતા ॥ધ્રુ.॥
બરવેં જાલેં આલોં યા ઠાયા । હોતેં સંચિત ઠાયીંચ પાયા । દેહભાવ પાલટલી કાયા । પડલી છાયા બ્રહ્મીંચી ॥2॥
જોડિલેં ન સરે હેં ધન । અવિનાશ આનંદઘન । અમૂર્તમૂતિ઩ મધુસૂદન। સમ ચરણ દેખિયેલે ॥3॥
જુનાટ જુગાદિચેં નાણેં । બહુતા કાળાચેં ઠેવણેં । લોપલેં હોતેં પારિખેપણેં । ઠાવચળણ ચુકવિલા ॥4॥
આતાં યા જીવાચિયાસાઠીં । ન સુટે પડલિયા મિઠી। તુકા હ્મણે સિણલોં જગજેઠી । ન લગો દિઠી દુસ†યાચી ॥5॥

મી તંવ અનાથ અપરાધી । કર્મહીન મતિમંદબુદ્ધી । તુજ મ્યાં આઠવિલેં નાહીં કધીં । વાચે કૃપાનીધી માયબાપા ॥1॥
નાહીં ઐકિલેં ગાઇલેં ગીત । ધરિલી લાજ સાંડિલેં હિત । નાવડે પુરાણ બૈસલે સંત । કેલી બહુત પરનિંદા ॥ધ્રુ.॥
કેલા કરવિલા નાહીં ઉપકાર। નાહીં દયા આલી પીડિતાં પર । કરૂ નયે તો કેલા વ્યાપાર। વાહિલા ભાર કુટુંબાચા ॥2॥
નાહી કેલેં તીર્થાચેં ભ્રમણ । પાઇળલા પિંડ કરચરણ । નાહીં સંતસેવા ઘડલેં દાન । પૂજાવલોકન મુર્તીચેં ॥3॥
અસંગસંગ ઘડલે અન્યાય । બહુત અધર્મ ઉપાય । ન કળે હિત કરાવેં તેં કાય । નયે બોલૂં આઠવૂં તેં ॥4॥
આપ આપણ્યા ઘાતકર। શત્રુ જાલોં મી દાવેદાર । તૂં તંવ કૃપેચા સાગર। ઉતરીં પાર તુકા હ્મણે ॥5॥

આતાં પાવન સકળ સુખેં । ખાદલેં કદા તેં નખેં । અવઘે સરલેં પારિખેં । સકળ દેખેં માહિયરેં ॥1॥
જવળી વિઠ્ઠલ રખુમાઇ઩ । બહિણી બંધુ બાપ આઇ઩ । સકળ ગોતાચી ચ સાઇ઩ । પારિખેં કાઇપ ઐસેં નેણિજે ॥ધ્રુ.॥
જગદાકારીં જાલી સત્તા । વારોની ગેલી પરાધીનતા । અવઘે આપુલેં ચિ આતાં । લાજ આણિ ચિંતા દુ†હાવલી ॥2॥
વાવરે ઇચ્છા વસે ઘરીં । આપુલે સત્તેચે માહેરીં । કરવી તૈસેં આપણ કરી । ભીડ ન ઘરી ચુકલ્યાચી ॥3॥
સોસિલા હોતા સાસુરવાસ। બહુતાંચા બહુત દિવસ । બહુ કામેં પુરવિલા સોસ । આતાં ઉદાસ આપુલ્યાતેં ॥4॥
કરિતી કવતુક લાડેં । મજ બોલવિતી કોડેં । માયબાપ ઉત્તરેં ગોડેં । બોએલે બોબડેં પુઢેં તુકા ॥5॥

સર્વસુખાચિયા આશા જન્મ ગેલા । ક્ષણ મુક્તી યત્ન નાહીં કેલા । હિંડતાં દિશા સીણ પાવલા । માયાવેઇષ્ટલા જીવ માઝા ॥1॥
માઝેં સ્વહિત નેણતી કોણી । કાંહીં ન કરિતાં મજવાંચુની । સ્વજન તંવ સુખમાંડણી । નેણતી કોણી આદિ અંત ॥ધ્રુ.॥
કાય સાંગોં ગર્ભીચી યાતના । મજ ભોગિતાં નારાયણા । માંસ મળ મૂત્ર જાણા । તુજ ક્ષણક્ષણા ધ્યાત અસેં ॥2॥
મજ ચાલતાં પ્રયાણકાળીં। અસતાં ન દિસતી જવળી । મૃઇત્તકે મૃઇત્તકા કવળી । એકલે મેળીં સંચિતાચે ॥3॥
આતાં મજ ઐસેં કરીં ગા દેવા । કાંહીં ઘડે તુઝી ચરણસેવા । તુકા વિનવીતસે કેશવા । ચાલવીં દાવા સંસારેં ॥4॥

અગા એ સાવઑયા સગુણા । ગુણનિધિનામ નારાયણા । આમચી પરિસા વિયાઆપના । સાંભાળી દીના આપુલિયા ॥1॥
બહુ યા ઉદરાચે કષ્ટ । આહ્માંસિ કેલેં કર્મભ્રષ્ટ । તુમચી ચુકવિલી વાટ । કરીં વટવટ યા નિમિત્યેં ॥ધ્રુ.॥
જાલોં પાંગિલા જનાસી । સંસારાચી આંદણી દાસી । ન કળે કધીં સોડવિસી । દૃઢપાશીં બહુ બાંધલોં ॥2॥
યેથેં તોં નયે આઠવ કાંહીં । વિસાવા તો ક્ષણ એક નાહીં । પડિલોં આણિકે પ્રવાહીં । હિત તોં કાંહીં દિસે ચિ ના ॥3॥
જીવિત્વ વેચલોં વિયોગેં । હિંડતાં પ્રવાસ વાઉગેં । કાંહીં વ્યાધિ પીડા રોગેં । કેલિયા ભોગેં તડાતોડી ॥4॥
માઝા મીં ચ જાલોં શત્રુ । કૈચા પુત્ર દારા કૈચા મિત્રુ । કાસયા ઘાતલા પસરુ । અહો જગદ્ગ‍ઉ તુકા હ્મણે ॥5॥

આતાં મજ ધરવાવી શુઇદ્ધ । યેથુની પરતવાવી બુઇદ્ધ । ઘ્યાવેં સોડવુનિ કૃપાનિધિ । સાંપડલોં સંધીં કાળચક્રીં ॥1॥
કરિસીલ તરિ નવ્હે કાઇ઩ । રાઇ઩ચા ડોંગર પર્વત રાઇ઩ । આપુલે કરુણેચી ખાઇ઩। કરીં વો આઇ઩ મજવરી ॥ધ્રુ.॥
માગીલ કાળ અયાઆનપણેં । સરલા સ્વભાવેં ત્યા ગુણેં । નેણે આયુષ્ય જાલેં ઉણેં । પુઢીલ પેણેં અંતરલેં ॥2॥
આતાં મજ વાટતસે ભય । દિવસેંદિવસ ચાલત જાય । યેથેં મ્યા યેઉનિ કેલેં કાય । નાહીં તુઝે પાય આઠવિલે ॥3॥
કરૂનિ અપરાધ ક્ષમા । હોતીલ કેલે પુરુષોત્તમા । આપુલે નામીં ઘ્યાવા પ્રેમા। સોડવીં ભ્રમાપાસુનિયા ॥4॥
હૃદય વસો તુમચ્યા ગુણીં । ઠાવ હા પાયાંપેં ચરણીં । કરૂં હા રસ સેવન વાણી । ફિટે તોં ધણી તુકા હ્મણે ॥5॥

જેણેં હા જીવ દિલા દાન । તયાચેં કરીન ચિંતન । જગજીવન નારાયણ । ગાઇ઩ન ગુણ તયાચે ॥1॥
જો યા ઉભા ભીવરેચ્યા તિરીં । કટ ધરૂનિયાં કરીં । પાઉલેં સમ ચિ સાજિરીં । અંતરીં ધરોનિ રાહેન ॥ધ્રુ.॥
જો યા અસુરાંચા કાળ । ભક્તજનપ્રતિપાળ । ખેળે હીં લાઘવેં સકળ । તયાચ્યા ભાળ પાયાંવરી ॥2॥
જો યા ગોપાળાંચ્યા મેળીં । ખેળુ ખેળે વનમાળી । રસાતળા નેલા બળી । રાહે પાતાળીં સ્વામી માઝા ॥3॥
જો હા લાવણ્યપુતળા । જયાચે અંગીં સકળ કળા । જયાચે ગળાં વૈજયંતીમાળા । તયા વેળોવેળાં દંડવત ॥4॥
જયાચે નામ પાપ નાસી । લૈમી ઐસી જયાચી દાસી । જો હા તેજોપુંજ્યરાસી । સર્વભાવેં ત્યાસિ તુકા શરણ ॥5॥

કાય મી ઉદ્ધાર પાવેન । કાય કૃપા કરીલ નારાયણ । ઐસેં તુહ્મી સાંગા સંતજન । કરા સમાધાન ચિત્ત માઝેં ॥1॥
કાય હેં ખંડૈ઩લ કર્મ । પારુષતીલ ધર્માધર્મ । કાસયાનેં તેં કળે વર્મ । હ્મણૌની શ્રમ વાટતસે ॥ધ્રુ.॥
કાય હો ઇસ્થર રાહેલ બુદ્ધી । કાંહીં અરિષ્ટ ન યેલ મધીં । ધરિલી જાઇ઩લ તે શુદ્ધી । શેવટ કધીં તો મજ ન કળે ॥2॥
કાય ઐસેં પુણ્ય હોઇ઩લ ગાંઠીં । ઘાલીન પાયીં દેવાચે મિઠી । મજ તો કૃવાળીલ જગજેઠી । દાટૈન કંઠીં સદ્ગદિત ॥3॥
કાય હે નિવતીલ ડોળે । સુખ તેં દેખોની સોહળે । સંચિત કૈસેં તેં ન કળે । હોતીલ ડોહળે વાસનેસી ॥4॥
ઐસી ચિંતા કરીં સદા સર્વકાળ । રાત્રિદિવસ તળમળ । તુકા હ્મણે નાહીં આપુલેં બળ । જેણેં ફળ પાવેં નિશ્ચયેંસી ॥5॥

તૂંચિ અનાથાચા દાતા । દુઃખ મોહ નાસાવયા ચિંતા । શરણ આલોં તુજ આતાં । તારીં કૃપાવંતા માયબાપા ॥1॥
સંતસંગતિ દેઇપ ચરણસેવા । જેણેં તુઝા વિસર ન પડાવા । હા ચ ભાવ માઝિયા જીવા । પુરવીં દેવા મનોરથ ॥2॥
મજ ભાવ પ્રેમ દેઇ઩ કીર્તી । ગુણ નામ વર્ણાવયા સ્તુતી । વિઘ્નાં સોડવૂનિ હાતીં । વિનંતી માઝી પરિસાવી હે ॥3॥
આણીક કાંહીં નાહીં માગણેં । સુખસંપિત્તરાજ્યચાડ ધન । સાંકડેં ન પડે તુજ જેણેં । દુજેં ભક્તીવિણ માયબાપા ॥4॥
જોડોનિયાં કર પાયીં ઠેવીં માથા । તુકા વિનવી પંઢરિનાથા । રંગીં વોડવાવી રંગકથા । પુરવીં વ્યથા માયબાપા ॥5॥

સેંદરીં હેં દેવી દૈવતેં । કોણ તીં પુજી ભુતેંકેતેં । આપુલ્યા પોટા જીં રડતેં । માગતી શિતેં અવદાન ॥1॥
આપુલે ઇચ્છે આણિકાં પીડી । કાય તેં દેઇ઩લ બરાડી । કળોં હી આલી તયાચી જોડી । અલ્પ રોકડી બુઇદ્ધ અધરા ॥ધ્રુ.॥
દાસીચા પાહુનરૌખતેં। ધણી દેઇ઩લ આપુલ્યા હાતેં । કરુણાભાષણૌચિતેં । હેં તોં રિતેં સતંત શિહ્હીન ॥2॥
કાય તેં થિલ્લરીચેં પાણી । ઓઠ ન ભિજે ફિટે ધણી । સીણ તરીં આદીં આવસાનીં । ક્ષોભે પુરશ્ચરણીં દિલેં ફળ ॥3॥
વિલેપનેં બુજવિતી તોંડ । ભાર ખોલ વાહાતી ઉદંડ । કરવિતી આપણયાં દંડ। ઐસિયાસ ભાંડ હ્મણે દેવ તો ॥4॥
તૈસા નવ્હે નારાયણ । જગવ્યાપક જનાદ઩નષ । તુકા હ્મણે ત્યાચેં કરા ચિંતન । વંદૂં ચરણ યેતી સકળેં ॥5॥

વિષયઓઢીં ભુલલે જીવ । આતાં યાંચી કોણ કરીલ કીંવ । નુપજે નારાયણીં ભાવ । પાવોનિ ઠાવ નરદેહ ॥1॥
કોણ સુખ ધરોનિ સંસારીં । પડોનિ કાળાચે આહારીં । માપ યા લાગલેં શરીરીં । જાલિયાવરી સળે ઓઢિતી ॥ધ્રુ.॥
બાપુડીં હોતીલ સેવટીં । આયુષ્યાસવેં જાલિયા તુટી । ભોગિલે માગેં પુઢે હી કોટી । હોઇ઩લ ભેટી જન્માસી ॥2॥
જંતિલી ઘાણાં બાંધોનિ ડોળે । માગેં જોડી આર તેણેંહી પોળે । ચાલિલોં કિતી તેં ન કળે । દુઃખેં હારંબળે ભૂકતાન ॥3॥
એવઢેં જયાચેં નિમિત્ત । પ્રારબ્ધ ક્રિયમાણ સંચિત । તેં હેં દેહ માનુનિ અનિત્ય। ન કરિતી નિત્ય નામસ્મરણ ॥4॥
તુકા હ્મણે ન વેંચતાં મોલ । તો હા યાસિ મહાગ વિઠ્ઠલ । વેંચિતાં ફુકાચે ચિ બોલ। કેવઢેં ખોલ અભાગિયા ॥5॥

આલે હો સંસારા તુહ્મી એક કરા । મુક્તીમારગ હળૂ ચિ ધરા । કાળદંડ કુંભયાતના થોરા । કાં રે અઘોરા દેખસી ના ॥1॥
નાહીં ત્યા યમાસિ કરુણા । બાહેર કાઢિતાં કુડી પ્રાણા । ઓઢાળ સાંપડે જૈં ધાન્યા । ચોર યાતના ધરિજેતાં ॥2॥
નાહીં દિલેં પાવૈલ કૈસા । ચાલતાં પંથ તેણેં વળસા । નસેલ ઠાઉકેં ઐકતો કૈસા । નેતી બંદ જૈસા ધરોનિયાં ॥3॥
ક્ષણ એક નાગીવા પાયીં । ન ચલવે તયા કરિતાં કાંહીં । વોઢિતાં કાંટવણા સોઇપ । ઐગ્નસ્તંભીં બાહી કવટાળવિતી ॥4॥
દેખોનિ અંગેં કાંપતી । તયે નદીમાજી ચાલવિતી। લાગે ઠાવ ન લગે બુડવિતી । વરિ મારિતી યમદંડ ॥5॥
તાનભૂક ન સાહાવે વેળ । તો રાખિતી કિતીએક કાળ । પિંડ પાળૂનિ કૈસા સીતળ । તો તપ્તભૂમીં જ્વાળ લોળવિતી ॥6॥
હ્મણૌની કરા કાંહીં સાયાસ । વ્હાવેલ તર વ્હા રે ઉદાસ । કરવેલ તર કરા નામઘોષ । સેવા ભક્તીરસ તુકા હ્મણે ॥7॥

ન બોલસી તેં હી કળલેં દેવા । લાજસી આપુલિયા નાંવા। તુજ મી નાહીં ઘાલીત ગોવા । ભીડ કેશવા કાસયાચી ॥1॥
ઉતરીં આપુલા હા પાર । મજશીં બોલોનિ ઉત્તર । માઝા તુજ નવ્હે અંગીકાર । મગ વિચાર કરીન મી ॥2॥
દાત્યા આણિ માગત્યાસી । ધર્મનીતિ તરી બોલિલી ઐસી । યથાનશિહ્ ટાકેલ તૈસી । બાધી દોઘાંસી વિન્મુખતા ॥3॥
હ્મણોનિ કરિતોં મી આસ । તુઝિયા વચનાચી વાસ । ધીર હા કરૂનિ સાયાસ । ન ટળેં નેમાસ આપુલિયા ॥4॥
તુઝેં મ્યાં ઘેતલ્યા વાંચૂન । ન વજેં એથૂનિ વચન । હા ચિ માઝા નેમ સત્ય જાણ । આહે નાહીં હ્મણે તુકા હ્મણે ॥5॥

આતાં મી ન પડેં સાયાસીં । સંસારદુઃખાચિયે પાશીં । શરણ રિઘેન સંતાંસી । ઠાવ પાયાંપાશીં માગેન ત્યાં ॥1॥
ન કળે સંચિત હોતેં કાય । કોણ્યા પુણ્યેં તુઝે લાધતી પાય । આતાં મજ ન વિસંબેં માય । મોકલૂનિ ધાય વિનવીતસેં ॥2॥
બહુત જાચલોં સંસારેં । મોહમાયાજાળાચ્યા વિખારેં । ત્રિગુણ યેતીલ લહરેં । તેણેં દુઃખેં થોરેં આક્રંદલોં ॥3॥
આણીક દુઃખેં સાંગોં મી કિતી । સકળ સંસારિસ્થતી । ન સાહે પાષાણ ફુટતી । ભય ચિત્તીં કાંપ ભરલાસે ॥4॥
આતાં મજ ન સાહવે સર્વથા । સંસારગંધીચી હે વાર્તા । જાલોં વેડા અસોનિ જાણતા । પાવેં અનંતા તુકા હ્મણે ॥5॥

આતાં તુજ કળેલ તેં કરીં । તારિસી તરિ તારીં મારીં । જવળી અથવા દુરી ધરીં । ઘાલી સંસારીં અથવા નકો ॥1॥
શરણ આલોં નેણતપણેં । ભાવ આણિ ભક્તી કાંહીં ચ નેણેં । મતિમંદ સર્વયાઆનેં । બહુ રંક ઉણેં રંકાહુની ॥ધ્રુ.॥
મન ઇસ્થર નાહીં માઝિયે હાતીં। ઇંઇદ્રયેં ધાંવતાં નાવરતી । સકળ ખુંટલિયા યુક્તી । શાંતિ નિવૃઇત્ત જવળી નાહીં ॥2॥
સકળ નિવેદિલા ભાવ । તુઝિયે પાયીં ઠેવિલા જીવ । આતાં કરીં કળે તો ઉપાવ । તૂં ચિ સર્વ ઠાવ માઝા દેવા ॥3॥
રાહિલોં ધરૂનિ વિશ્વાસ । આધાર નેટીં તુઝી કાસ । આણીક નેણેં મી સાયાસ । તુકા હ્મણે યાસ તુઝેં ઉચિત ॥4॥

દેવા તૂં કૃપાકરુણાસિંધુ । હોસી માયબાપ આમચા બંધુ। જીવનસિઇદ્ધ સાધનસિંધુ । તોડિસી ભવબંધુ કાળપાશ ॥1॥
શરણાગતા વજ્રપંજર । અભયદાના તૂં ઉદાર । સકળાં દેવાં તૂં અગોચર । હોસી અવિકાર અવિનાશ ॥ધ્રુ.॥
ભાગલી સ્તુતિ કરિતાં ફાર । તેથેં મી કાય તેં ગવ્હાર । જાણાવયા તુઝા હા વિચાર । નકો અંતર દેઊં આતાં ॥2॥
નેણેં ભાવ પરિ હ્મણવીં તુઝા । નેણેં ભક્તી પરિ કરિતોં પૂજા । આપુલ્યા નામાચિયા કાજા । તુજ કેશીરાજા લાગે ધાંવણેં ॥3॥
તુઝિયા બળેં પંઢરીનાથા । જાલોં નિર્ભર તુટલી વ્યથા । ઘાતલા ભાર તુઝિયા માથાં। ન ભીં સર્વથા તુકા હ્મણે ॥4॥

કોણ સુખ ધરોનિ સંસારીં । રાહોં સાંગ મજ બા હરી । અવઘ્યા નાશિવંતા પરી । થિતા દુરી અંતરસી ॥1॥
પ્રથમ કેલા ગભાઅ વાસ । કાય તે સાંગાવે સાયાસ । દુઃખ ભોગિલેં નવ હી માસ । આલોં જન્માસ યેથવરી ॥2॥
બાળપણ ગેલેં નેણતાં । તારુણ્યદશે વિષયવ્યથા। વૃદ્ધપણીં પ્રવર્તલી ચિંતા । મરેં માગુતા જન્મ ધરીં ॥3॥
ક્ષણ એક તો હી નાહીં વિસાવા । લક્ષ ચૌ†યાશીં ઘેતલ્યા ધાંવા ।
ભોવંડિતી પાઠીં લાગલ્યા હાંવા । લાગો આગી નાંવા માઝ્યા મીપણા ॥4॥
આતાં પુરે ઐસી ભરોવરી । રંક હોઊનિ રાહેન દ્વારીં । તુઝા દાસ મી દીન કામારી। તુકા હ્મણે કરીં કૃપા આતાં ॥5॥

સુખ યા સંતસમાગમેં । નિત્ય દુનાવે તુઝિયા નામેં । દહન હોતી સકળ કર્મેં । સર્વકાળ પ્રેમેં ડુલતસોં ॥1॥
હ્મણોનિ નાહીં કાંહીં ચિંતા । તૂં ચિ આમુચા માતાપિતા । બહિણી બંધુ આણિ ચુલતા । આણિકાં ગોતાં સર્વાંઠાયીં ॥2॥
ઐસા હા કળલા નિર્ધાર। મા માઝા તુજ ન પડે વિસર । અસસી દેઊનિયાં ધીર । બાહએ અભ્યંતર મજજવળા ॥3॥
દુઃખ તેં કૈસેં નયે સ્વપ્નાસી । ભુઇહ્મુઇહ્ જાલ્યા કામારી દાસી । ત્યાંચેં વર્મ તૂં આહ્માંપાશીં । સુખેં રાહિલાસી પ્રેમાચિયા ॥4॥
જેથેં તુઝ્યા કીર્તનાચા ઘોષ । જળતી પાપેં પળતી દોષ । કાય તેં ઉણેં આહ્માં આનંદાસ । સેવૂં બ્રહ્મરસ તુકા હ્મણે ॥5॥

દેવા તૂં આમચા કૃપાળ । ભક્તીપ્રતિપાળ દીનવત્સળ । માય તૂં માઉલી સ્નેહાળ । ભાર સકળ ચાલવિસી ॥1॥
તુજ લાગલી સકળ ચિંતા । રાખણેં લાગે વાંકડેં જાતાં । પુડતી નિરવિસી સંતાં । નવ્હે વિસંબતાં ધીર તુજ ॥2॥
આહ્માં ભય ચિંતા નાહીં ધાક જન્મ મરણ કાંહીં એક । જાલા ઇહલોકીં પરલોક । આલેં સકળૈકવૈકુંઠ ॥3॥
ન કળે દિવસ કીં રાતી । અખંડ લાગલીસે જ્યોતી । આનંદલહરીચી ગતી । વણૂ઩ કીર્તી તયા સુખા ॥4॥
તુઝિયા નામાચીં ભૂષણેં । તોં યેં મજ લેવવિલીં લેણેં । તુકા હ્મણે તુઝિયાન ગુણેં । કાય તેં ઉણેં એક આહ્માં ॥5॥

ન પવે સન્નિધ વાટતે ચિંતા । વરિ યા બહુતાંચી સત્તા । નુગવે પડત જાતો ગુંતા । કર્મા બિળવંતા સાંપડલોં ॥1॥
બહુ ભાર પડિયેલા શિરીં । મી હેં માઝેં મજવરી । ઉઘડએઆ નાગવિલોં ચોરીં । ઘરિચ્યાઘરીં જાણજાણતાં ॥ધ્રુ.॥
તુજ માગણેં ઇતુલેં આતાં । મજ યા નિરવાવેં સંતાં । જાલા કંઠસ્ફોટ આળવિતાં । ઉદાસ આતાં ન કરાવેં ॥2॥
અતિ હા નિકટ સમય । મગ મ્યાં કરાવેં તેં કાય । દિવસ ગેલિયા ટાકૈ઩લ છાય । ઉરૈ઩લ હાય રાતિકાળીં ॥3॥
હોઇ઩લ સંચિતાચી સત્તા। અંગા યેઇ઩લ પરાધીનતા । ઠાવ તો ન દિસે લપતાં। બહુત ચિંતા પ્રવર્તલી ॥4॥
ઐસી યા સંકટાચી સંધી । ધાંવ ઘાલાવી કૃપાનિધી । તુકા હ્મણે માઝી બળબુદ્ધી । સકળ સિદ્ધી પાય તુઝે ॥5॥

આતાં ધર્માધમાઅ કાંહીં ઉચિત । માઝેં વિચારાવેં હિત । તુજ મી ઠાઉકા પતિત । શરણાગત પરિ જાલોં ॥1॥
યેથેં રાયા રંકા એકી સરી । નાહીં ભિન્નાભિન્ન તુમચ્યા ઘરીં । પાવલોં પાય ભલત્યા પરી। મગ બાહેરી ન ઘાલાવેં ॥ધ્રુ.॥
ઐસેં હેં ચાલત આલેં માગેં । નાહીં મી બોલત વાઉગેં । આપુલિયા પડિલ્યા પ્રસંગેં । કીતિ઩ હે જગે વાણિજેતે ॥2॥
ઘાલોનિયાં માથાં બૈસલોં ભાર । સાંડિલા લૌકિક વેવ્હાર । આધીં હે વિચારિલી થાર । અવિનાશ પર પદ ઐસેં ॥3॥
યેથેં એક વર્મ પાહિજે ધીર । પરિ મ્યાં લેખિલેં અસાર । દેહ હેં નાશિવંત જાણાર । ધરિલેં સાર નામ તુઝેં ॥4॥
કેલી આરાણુક સકળાં હાતીં। ધરાવેં ધરિલેં તેં ચિત્તીં । તુકા હ્મણેં સાંગિતલેં સંતીં। દેઇપ અંતીં ઠાવ મજ દેવા ॥5॥

બરવેં ઝાલેં આલોં જન્માસી । જોડ જોડિલી મનુષ્ય દેહા ઐસી । મહા લાભાચી ઉત્તમ રાસી । જેણેં સુખાસી પાત્ર હોઇજે ॥1॥
દિલીં ઇંઇદ્રયેં હાત પાય કાન । ડોળે મુખ બોલાવયા વચન । જેણેં તૂં જોડસી નારાયણ । નાસે જીવપણ ભવરોગ ॥ધ્રુ.॥
તિળેંતીળ પુણ્ય સાંચા પડે । તરિ હેં બહુતાં જન્મીં જોડે । નામ તુઝેં વાચેસી આતુડે । સમાગમ ઘડે સંતાંચા ॥2॥
ઐસિયે પાવવિલોં ઠાયીં । આતાં મી કાંઇ઩ હોઊં ઉતરાઇ઩। યેવઢા જીવ ઠેવીન પાયીં । તૂં માઝે આઇ઩ પાંડુરંગે ॥3॥
ફેડિયેલા ડોઇળયાંચા કવળ । ધુતલા ગુણદોષાંચા મળ । લાવૂનિ સ્તનીં કેલોં સીતળ । નિજવિલોં બાળ નિજસ્થાનીં ॥4॥
નાહીં યા આનંદાસી જોડા । સાંગતાં ગોષ્ટી લાગતી ગોડા । આલા આકારા આમુચ્યા ચાડા। તુકા હ્મણે ભિડા ભક્તીચિયા ॥5॥

અલ્પ ભાવ અલ્પ મતી । અલ્પ આયુષ્ય નાહીં હાતીં । અપરાધાચી વોઇળલોં મૂર્તી । અહો વેદમૂર્તી પરિયેસા ॥1॥
કિતી દોષા દેઊં પરિહાર । ગુણદોષેં મિળલેં અંતર । આદિ વર્તમાન ભવિષ્યાકાર। ગેલા અંતપાર ઐસેં નાહીં ॥ધ્રુ.॥
વિવિધ કર્મ ચૌ†યાશી ફેરા । ત્રિવિધ ભોગ યા શરીરા । કર્મકોઠાર પાંજરા । જન્મજરામરણસાંટવણ ॥2॥
જીવા નાહીં કુડીચેં લાહાતેં । યેં ભિન્ન પંચ ભૂતેં । રચતેં ખચતેં સંચિતેં । અસાર રિતેં ફલકટ ॥3॥
પુત્ર પત્ની સહોદર । માયબાપ ગોતાચા પસર । મિળતાં કાષ્ઠેં લોટતાં પૂર । આદળીં દૂર હોતી ખલાળીં ॥4॥
હ્મણોનિ નાસાવેં અયાઆન । ઇતુલેં કરીં કૃપાદાન । કૃપાળુ તૂં જનાદ઩ન । ધરૂનિ ચરણ તુકા વિનવી ॥5॥

ઐસી હે ગર્જવૂં વૈખરી । કેશવ મુકુંદ મુરારી । રામ કૃષ્ણ નામેં બરીં । હરી હરી દોષ સકળ ॥1॥
જનાદ઩ના જગજીવના। વિરાટસ્વરૂપા વામના । મહદાદિ મધુસૂદના । ભવબંધના તોડિતિયા ॥ધ્રુ.॥
ચક્રપાણી ગદાધરા । અસુરમદ઩ના વીર્યવીરા । સકળમુગુટમણિ શૂરા । અહો દાતારા જગદાનિયા ॥2॥
મદનમૂર્તી મનમોહના । ગોપાળગોપિકારમણા । નટનાટએકૌશલ્ય કાન્હા । અહો સંપન્ના સર્વગુણેં ॥3॥
ગુણવંતા આણિ નિર્ગુણા । સર્વસાક્ષી આણિ સર્વજાણા। કરોનિ અકર્તા આપણા । નેદી અભિમાના આતળોં ॥4॥
કાસયાનેં ઘડે યાચી સેવા । કાય એક સમર્પાવેં યા દેવા । વશ્ય તો નવ્હે વાંચુનિ ભાવા । પાય જીવાવેગળે ન કરી તુકા ॥5॥

હોતોં તેં ચિંતીત માનસીં । નવસ ફળલે નવસીં । જોડિતે નારાયણા ઐસી । અવિટ જ્યાસી નાશ નાહીં ॥1॥
ધરિલે જીવીં ન સોડીં પાય । આલેં યા જીવિત્વાચેં કાય । કૈં હે પાવિજેતી ઠાય । લાવિલી સોય સંચિતાનેં ॥ધ્રુ.॥
મજ તોં પડિયેલી હોતી ભુલી। ચિત્તાચી અપસવ્ય ચાલી । હોતી મૃગજળેં ગોવી કેલી । દૃઇષ્ટ ઉઘડલી બરેં જાલેં ॥2॥
આતાં હા સિઇદ્ધ પાવો ભાવ । મધ્યેં ચાંચલ્યેં ન વ્હાવા જીવ । ઐસી તુહ્માં ભાકીતસેં કીંવ । કૃપાળુવા જગદાનિયા ॥3॥
કળોં યેતેં આપુલે બુદ્ધી । ઐસેં તોં ન ઘડતેં કધીં। કેવઢે આઘાત તે મધીં । લજ્જા રિદ્ધી ઉભી આડ ઠાકે ॥4॥
કૃપા યા કેલી સંતજનીં । માઝી અળંકારિલી વાણી । પ્રીતિ હે લાવિલી કીર્તનીં । તુકા ચરણીં લોળતસે ॥5॥

તુઝિયા પાર નાહીં ગુણાં । માઝી અલ્પ મતિ નારાયણા। ભવતારકા જી સુજાણા । એક વિયાઆપના પાયાંપાશીં ॥1॥
કાય જાણાવેં મ્યાં દીનેં । તુઝિયે ભક્તીચીં લક્ષણેં । ધડ તેં તોંડ ધોઊં નેણેં । પરિ ચિંતનેં કાળ સારીં ॥ધ્રુ.॥
ન લવીં આણીક કાંહીં પિસેં। માઝિયા મના વાંયાં જાય ઐસેં । ચાલવીં આપુલ્યા પ્રકાશેં । હાતીં સરિસેં ધરોનિયાં ॥2॥
તુજ સમપિ઩લી કાયા । જીવેં ભાવેં પંઢરીરાયા। સાંભાળીં સમવિષમ ડાયા । કરીં છાયા કૃપેચી ॥3॥
ચતુર તરીં ચતુરાં રાવો । જાણતા તરીં જીવાંચા જીવ । ન્યૂન તો કોણ એક ઠાવ। આરુષ ભાવ પરિ માઝા ॥4॥
હોતેં તેં માઝેં ભાંડવલ । પાયાંપેં નિવેદિલે બોલ । આદરા ઐસેં પાવિજે મોલ । તુકા હ્મણે સાચ ફોલ તૂં જાણસી ॥5॥

કાં હો માઝા માનિયેલા ભાર । ઐસા દિસે ફાર । અનંત પાવવિલીં ઉદ્ધાર । નવ્હે ચિ થાર મજ શેવટીં ॥1॥
પાપ બિળવંત ગાઢેં । તુજ હી રાહોં સકતેં પુઢેં । માગીલ કાંહીં રાહિલેં ઓઢેં । નવલ કોડેં દેખિયેલેં ॥2॥
કાય માનિતી સંતજન । તુમચેં હીનત્વવચન। કીં વૃદ્ધ જાલા નારાયણ । ન ચલે પણ આધીલ તો ॥3॥
આતાં ન કરાવી ચોરી । બહુત ન ધરાવેં દુરી । પડદા કાય ઘરચ્યાઘરીં । ધરિલેં દુરી તેવ્હાં ધરિલેં ॥4॥
નકો ચાળવૂં અનંતા । કાસયા હોતોસિ નેણતા । કાય તૂં નાહીં ધરીત સત્તા । તુકા હ્મણે આતાં હોઇપ પ્રગટ ॥5॥

મજ તે હાંસતીલ સંત । જીંહીં દેખિલેતી મૂતિ઩મંત । હ્મણોનિ ઉદ્વેગલેં ચિત્ત । આહા ચ ભહ્ ઐસા દિસેં ॥1॥
ધ્યાનીં મ્યા વર્ણાવેતિ કૈસે । પુઢેં એકીં સ્તુતિ કેલી અસે । તેથૂનિ જીવ નિઘત નસે । ઐસિયે આશ લાગલોંસેં ॥ધ્રુ.॥
કાસયા પાડિલા જી ધડા । ઉગા ચિ વેડા આણિ વાંકડા । આહ્માં લેંકરાંસિ પીડા । એક માગેં જોડા દુસ†યાચા ॥2॥
સાંગા કોણાચા અન્યાય । ઐસેં મી ધરીતસેં પાય । તૂં તંવ સમ ચિ સકળાં માય । કાય અન્યાય એક માઝા ॥3॥
નયે હા જરી કારણા । તરી કાં વ્યાલેતિ નારાયણા । વચન દ્યાવેં જી વચના । મજ અયાઆના સમજાવીં ॥4॥
બહુત દિવસ કેલા બોભાટ । પાહાતાં શ્રમલોં તે વાટ । તુકા હ્મણે વિસ્તારલેં તાટ । કાય વીટ આલા નેણોં સ્વામી ॥5॥

બરેં જાલેં આજિવરી । નાહીં પડિલોં મૃત્યાચે આહારીં । વાંચોન આલોં એથવરી । ઉરલેં તેં હરી તુહ્માં સમર્પણ ॥1॥
દિલા યા કાળેં અવકાશ । નાહીં પાવલેં આયુષ્ય નાશ । કાર્યા કારણ ઉરલેં શેષ । ગેલેં તેં ભૂસ જાવો પરતેં ॥ધ્રુ.॥
બુડણેં ખોટેં પાવતાં થડી । સ્વપ્નીં જાલી ઓઢાઓઢી । નાસલી જાગૃતીચી ઘડી । સાચ જોડી શેવટીં ગોડ ઘાસ ॥2॥
તુહ્માસિ પાવવિલી હાક । તેણેં નિરસલા ધાક । તુમચેં ભાતેં હેં કવતુક । જે શરણાગત લોક રક્ષાવે ॥3॥
રવીચ્યા નાવેં નિશીચા નાશ । ઉદય હોતાં ચિ પ્રકાશ । અતાં કૈચા આહ્માં દોષ । તૂં જગદીશ કૈવારી ॥4॥
આતાં જળો દેહ સુખ દંભ માન । ન કરીં યાચેં સાધન । તૂં જગદાદિ નારાયણ । આલોં શરણ તુકા હ્મણે ॥5॥

આતાં માઝા નેણોં પરતોં ભાવ । વિસાવોનિ પાયીં ઠેવિલા જીવ । સકળાં લાભાંચા હા ઠાવ । ઐસા વાવ જાલા ચિત્તાઠાયીં ॥1॥
ભાંડવલ ગાંઠી તરિ વિશ્વાસ । જાલોં તોં જાલોં નિશ્ચય દાસ । ન પાહેં માગીલ તે વાસ । પુઢતી સોસ સેવેચા ચી ॥ધ્રુ.॥
આહે તેં નિવેદિલેં સર્વ । મી હેં માઝેં મોડિયલા ગર્વ । અકાળીં કાળ અવઘેં પર્વ । જાલા ભરવસા કૃપેલાભાચા ॥2॥
વેવ્હારીં વેવ્હારા અનંત । નાહીં યાવાંચુની જાણત । તરી હેં સમાધાન ચિત્ત । લાભહાની નાહીં યેત અંતરા ॥3॥
કરૂનિ નાતળોં સંસારા । અંગ ભિન્ન રાખિલા પસારા । કળવળા તો જીવનીં ખરા । બીજાચા થારા દુરી આઘાત ॥4॥
બહુ મતાપાસૂનિ નિરાળા । હોઊનિ રાહિલોં સોંવળા । બૈસલ્યા રૂપાચા કળવળા । તુકા હ્મણે ડોળાં લેઇલોં તેં ॥5॥

તુળસીમાળા ઘાલુની કંઠીં । ઉભા વિટેવરી જગજેઠી । અવલોકોનિ પુંડલીકા દૃષ્ટી । અસે ભીમાતટીં પંઢરીનાથ ॥1॥
ભુઇહ્મુઇહ્ જયાચ્યા કામારી । રિઇદ્ધસિઇદ્ધ વોળગતી દ્વારીં । સુદર્શન ઘરટી કરી । કાળ કાંપે દુરી ધાકેં તયા ॥2॥
જગજ્જનની અસે વામ ભાગીં । ભીમકી શોભલી અર્ધાંગીં । જૈસી વિદ્યુલ્લતા ઝમકે મેઘીં । દરુષણેં ભંગી મહા દોષ ॥3॥
સુખસાગર પરમાનંદુ । ગોપીગોપાળાં ગોધનાં છંદુ । પિક્ષશ્વાપદાં જયાચા વેધુ । વાહે ગોવિંદુ પાંવા છંદેં ॥4॥
મુખમંડિત ચતુર્ભુજા । મનમોહના ગરુડધ્વજા । તુકા હ્મણે સ્વામી માઝા । પાવે ભિહ્કાજા લવલાહીં ॥5॥

હાતીંચેં ન સંડાવેં દેવેં । શરણ આલોં જીવેં ભાવેં । આપુલેં ઐસેં હ્મણાવેં । કરિતોં જીવેં નિંબલોણ ॥1॥
બૈસતાં સંતાંચે પંગતી । કળોં આલેં કમળાપતી । આપુલીં કોણી ચ નવ્હતી । નિશ્ચય ચિત્તીં દૃઢ જાલા ॥ધ્રુ.॥
યેતી તુઝિયા ભજના આડ । દાવિતી પ્રપંચાચેં કોડ । કનિષ્ઠીં રુચિ ઠેઊનિ ગોડ । દેખત નાડ કળતસે ॥2॥
મરતી મેલીં નેણોં કિતી । તો ચિ લાભ તયાચે સંગતી । હ્મણોનિ યેતોં કાકુલતી । ધીર તો ચિત્તીં દૃઢ દ્યાવા ॥3॥
સુખેં નિંદોત હે જન । ન કરીં તયાંશીં વચન । આદિપિતા તૂં નારાયણ । જોડી ચરણ તુમચે તેં ॥4॥
આપલેં આપણ ન કરૂં હિત । કરૂં હેં પ્રમાણ સંચિત । તરી મી નષ્ટ ચિ પતિત । તુકા હ્મણે મજ સંત હાંસતી ॥5॥

બરવેં જાલેં લાગલોં કારણીં । તુમચે રાહિલોં ચરણીં । ફેડીન સંતસંગતી ધણી । ગર્જૈલ ગુણીં વૈખરી ॥1॥
ન વંચેં શરીર સેવેસી । કાયા વાચા આણિ મનેસીં । જાલોં સંતાચી અંદણી દાસી। કેલા યાવિશીં નિર્ધાર ॥ધ્રુ.॥
જીવનીં રાખિલા જિવ્હાળા । જાલોં મી મજસી નિરાળા । પંચભૂતાંચા પુતળા । સહજ લીળા વર્તતસે ॥2॥
જયાચેં જયા હોઇ઩લ ઠાવેં । લાહો યા સાધિયેલા ભાવેં । ઐસેં હોતેં રાખિયલેં જીવેં । યેથૂનિ દેવેં ભોવહુની ॥3॥
આસ નિરસલી યે ખેપે। અવઘે પંથ જાલે સોપે । તુમચે દીનબંધુ કૃપેં । દુસરેં કાંપે સત્તાધાકેં ॥4॥
અંકિલે પણેં આનંદરૂપ । આતળોં નયે પુણ્યપાપ । સારૂનિ ઠેવિલે સંકલ્પ । તુકા હ્મણે આપેં આપ એકાએકીં ॥5॥

અવઘ્યા દશા યેણેં સાધતી । મુખ્ય ઉપાસના સગુણભક્તી। પ્રગટે હૃદયીંચી મૂર્તી । ભાવશુઇદ્ધ જાણોનિયાં ॥1॥
બીજ આણિ ફળ હરીંચે નામ । સકળ પુણ્ય સકળ ધર્મ । સકળાં કળાંચેં હે વર્મ। નિવારી શ્રમ સકળ હી ॥ધ્રુ.॥
જેથેં કીર્તન હેં નામઘોષ । કરિતી નિર્લજ્જ હરીચે દાસ । સકળ વોથંબલે રસ । તુટતી પાશ ભવબંધાચે ॥2॥
યેતી અંગા વસતી લક્ષણેં । અંતરીં દેવેં ધરિલેં ઠાણેં। આપણ ચિ યેતી તયાચા ગુણ । જાણેં યેણેં ખુંટે વસ્તીચેં ॥3॥
ન લગે સાંડાવા આશ્રમ । ઉપજલે કુળીંચે ધર્મ । આણીક ન કરાવે શ્રમ । એક પુરે નામ વિઠોબાચેં ॥4॥
વેદપુરુષ નારાયણ । યોગિયાંચેં બ્રહ્મ શૂન્ય । મુહા આત્મા પરિપૂર્ણ । તુકા હ્મણે સગુણ ભોઑયા આહ્માં ॥5॥

શ્રીઅનંતા મધુસૂદના । પદ્મનાભા નારાયણા । જગવ્યાપકા જનાદ઩ના । આનંદઘના અવિનાશા ॥1॥
સકળદેવા આદિદેવા । કૃપાળુવા જી કેશવા । મહા મહાનુભવા । સદાશિવા સહજરૂપા ॥ધ્રુ.॥
ચક્રધરા વિશ્વંભરા । ગરુડધ્વજા કરુણાકરા । સહસ્રપાદા સહસ્રકરા । ક્ષીરસાગરા શેષશયના ॥2॥
કમલનયના કમલાપતી । કામિનીમોહના મદનમૂર્તી । ભવતારકા ધરિત્યા ઇક્ષતી । વામનમૂર્તી ત્રિવિક્રમા ॥3॥
અગા યે સગુણા નિર્ગુણા । જગજ્જનિત્યા જગજ્જીવના। વસુદેવદેવકીનંદના । બાળરાંગણા બાળકૃષ્ણા ॥4॥
તુકા આલા લોટાંગણી । મજ ઠાવ દ્યાવા જી ચરણીં । હે ચિ કરીતસેં વિનવણી। ભવબંધનીં સોડવાવેં ॥5॥

આતાં યેણેં બળેં પંઢરીનાથ । જવળી રાહિલા તિષ્ઠત । પાહાતાં ન કળે જયાચા અંત । તો ચિ હૃદયાંત ઘાલૂં આતાં ॥1॥
વિસરોનિ આપુલા દેહપણભાવ । નામેં ચિ ભુલવિલા પંઢરીરાવ । ન વિચારી યાતી કુળ નાંવ । લાગાવયા પાવ સંતાંચે ॥2॥
બરેં વર્મ આલેં આમુચિયા હાતાં । હિંડાવેં ધુંડાવેં ન લગતાં । હોય અવિનાશ સહાકારી દાતા । ચતુર્ભુજ સંતા પરિ ધાકેં ॥3॥
હોય આવડી સાનેં થોર । રૂપ સુંદર મનોહર । ભિહિપ્રય લોભાપર । કરી આદર યાચકપણેં ॥4॥
તેં વર્મ આલેં આમુચ્યા હાતા । હ્મણોનિ શરણ નિઘાલોં સંતાં । તુકા હ્મણે પંઢરીનાથા । ન સોડી આતાં જીવેં ભાવેં ॥5॥

માઝા તંવ ખુંટલા ઉપાવ । જેણેં તુઝે આતુડતી પાવ । કરૂં ભિહ્ તરિ નાહીં ભાવ । નાહીં હાતીં જીવ કવણેવિશીં ॥1॥
ધર્મ કરૂં તરિ નાહીં ચિત્ત । દાન દેઊં તરિ નાહીં વિત્ત । નેણેં પુજોં બ્રાહ્મણ અતીત । નાહીં ભૂતદયા પોટા હાતીં ॥2॥
નેણેં ગુરુદાસ્ય સંતસેવન । જપ તપ અનુષ્ઠાન । નવ્હે વૈરાગ્ય વનસેવન । નવ્હે દમન ઇંઇદ્રયાંસી ॥3॥
તીર્થ કરૂં તરિ મન નયે સવેં । વ્રત કરૂં તરિ વિધિ નેણેં સ્વભાવેં । દેવ જરિ આહે હ્મણોં મજસવેં । તરિ આપપરાવેં ન વંચે ॥4॥
હ્મણોનિ જાલોં શરણાગત । તુઝા દાસ મી અંકિત । યાસ કાંહીં ન લગે સંચિત । જાલોં નિઇંશ્ચત તુકા હ્મણે ॥5॥

તરિ મ્યાં આળવાવે કોણા । કોણ હે પુરવીલ વાસના। તુજવાંચૂનિ નારાયણા । લાવી સ્તના કૃપાવંતે ॥1॥
આપુલા ન વિચારી સિણ । ન ધરીં અંગસંગેં ભિન્ન । અંગીકારિલેં રાખેં દીન । દેઇપ જીવદાન આવડીચેં ॥ધ્રુ.॥
માઝિયે મનાસિહે આસ । નિત્ય સેવાવા બ્રહ્મરસ । અખંડ ચરણીંચા વાસ । પુરવીં આસ યાચકાચી ॥2॥
માઝિયા સંચિતાચા ઠેવા । તેણેં હે વાટ દાવિલી દેવા । એવઢએઆ આદરાચા હેવા । માગેં સેવાદાન આવડીનેં ॥3॥
આળવીન કરુણાવચનીં। આણીક ગોડ ન લગે મનીં । નિદ્રા જાગૃતી આણિ સ્વપ્નીં । ધરિલેં ધ્યાનીં મનીં રૂપ ॥4॥
આતાં ભેટ ન ભેટતાં આહે । કિંવા નાહીં ઐસેં વિચારૂનિ પાહેં । લાગલા ઝરા અખંડ આહે । તુકા હ્મણે સાહે કેલેં અંતરીં ॥5॥

હેં ચિ ભવરોગાચેં ઔષધ । જન્મ જરા તુટે વ્યાધ । આણીક કાંહીં નવ્હે બાધ । કરીલ વધ ષડ્વર્ગા ॥1॥
સાંવળેં રૂપ લ્યાવેં ડોળાં । સા ચૌ અઠરાંચા ગોળા । પદર લાગોં નેદી ખળા । નામમંત્રમાળા વિષ્ણુસહસ્ર ॥ધ્રુ.॥
ભોજના ન દ્યાવેં અન્ન । જેણેં ચુકે અનુપાન । તરીં ચ ઘેતલ્યાચા ગુણ । હોઇ઩લ જાણ સત્ય ભાવ ॥2॥
નયે નિઘોં આપુલિયા ઘરા । બાહેર લાગોં નયે વારા । બહુ બોલણેં તેં સારા । સંગ દુસરા વર્જાવા ॥3॥
પાસ તેં એક દ્યાવેં વરી । નવનીતાચી હોઇ઩લ પરી । હોઇ઩લ ગુસિળલેં તેં નિવારી । સાર ભીતરી નાહીં તયા ॥4॥
ન્હાયેં અનુતાપીં પાંઘરેં દિશા । સ્વેદ નિઘોં દે અવઘી આશા । હોસિલ માગેં હોતાસિ તૈસા । તુકા હ્મણે દશા ભોગીં વૈરાગ્ય ॥5॥

માગુતા હા ચિ જન્મ પાવસી । ભોગિલેં સુખદુઃખ જાણસી। હેં તોં ન ઘડે રે સાયાસીં । કાં રે અંધ હોસી જાણોનિયાં ॥1॥
લક્ષ ચૌ†યાશી ન ચુકે ફેરા । ગર્ભવાસીં યાતના થોરા । યેઉનિ પડસી સંદેહપુરા। વોળસા થોરા માયાજાળીં ॥2॥
પશુ કાય પાપપુણ્ય જાણતી । ઉત્તમ મધ્યમ ભોગ ભોગિતી । કાંહીં એક ઉપજતાં મરતી । બહિરીં અંધ હોતી પાંગુળ મુકીં ॥3॥
નરદેહ નિધાન લાગલેં હાતીં । ઉત્તમ સાર ઉત્તમ ગતી । હોઇન દેવ ચિ હ્મણતી તે હોતી । તરિ કાં ચિત્તીં ન ધરાવેં ॥4॥
ક્ષણ એક મન ઇસ્થર કરૂની । સાવ હોઇપ ડોળે ઉઘડોની । પાહેં વેદ બોલિલે પુરાણીં । તુકા વિનવણી કરીતસે ॥5॥

દાસ્ય કરી દાસાંચેં । ઉણેં ન સાહે તયાંચેં । વાઢિલેં ઠાયીંચેં । ભાનેં ટાકોનિયાં ધાંવે ॥1॥
ઐસા કૃપેચા સાગર । વિટે ઉભા કટીં કર । સર્વસ્વેં ઉદાર । ભહાંલાગીં પ્રગટે ॥ધ્રુ.॥
હૃદયીં શ્રીવત્સલાંછન । મિરવી ભહાંચેં ભૂષણ । નાહીં તયાચા સીણ । સુખ ધરિલેં લાતેચેં ॥2॥
સત્યભામા દાન કરી । ઉજુર નાહીં અંગીકારી । સેવકાચ્યા શિરીં । ધરૂનિ ચાલે પાદુકા ॥3॥
રાખે દારવંટા બળીચા। રથી જાલા અર્જુનાચા । દાસ સેવકાંચા । હોય સાચા અંકિત ॥4॥
ભિડા નો બોલવેં પુંડલિકાશીં । ઉભા મર્યાદા પાઠીશીં । તુકા હ્મણે ઐસી । કાં રે ન ભજા માઉલી ॥5॥

હરિ તૈસે હરીચે દાસ । નાહીં તયાં ભય મોહ ચિંતા આસ। હોઉનિ રાહાતી ઉદાસ । બળકટ કાંસ ભક્તીચી ॥1॥
ધરૂનિ પાય તજિલેં જન । ન લગે માન મૃઇત્તકાધન । કંઠીં નામ અમૃતાચેં પાન। ન લગે આન ઐસેં જાલેં ॥ધ્રુ.॥
વાવ તરી ઉદંડ ચ પોટીં । ધીર સિંધુ ઐસે જગજેઠી । કામક્રોધા ન સુટે મિઠી । વેઠી તરી ગિ†હે રાબવીતી ॥2॥
બળેં તરિ નાંગવતી કાળા । લીન તરિ સકળાંચ્યા તળા । ઉદાર દેહાસી સકળા । જાણોનિ કળા સર્વ નેણતે ॥3॥
સંસાર તો તયાંચા દાસ । મોક્ષ તેં પાહાતસે વાસ । રિઇદ્ધસિઇદ્ધ દેશટા ત્રાસ । ન શિવતિ યાસ વૈષ્ણવજન ॥4॥
જન્મમૃત્યુસ્વપ્નાંસારિખેં । આપ ત્યાં ન દિસે પારખેં । તુકા હ્મણે અખંડિત સુખેં । વાણી વદે મુખેં પ્રેમા અમૃતાચી ॥5॥

બહુત જાચલોં સંસારીં । વસેં ગભાઅ માતેચ્યા ઉદરીં । લક્ષ ચૌ†યાશી યોનિદ્વારીં । જાલોં ભિકારી યાચક ॥1॥
જિણેં પરાધીન આણિકાં હાતીં । દૃઢ પાશીં બાંધલોં સંચિતીં । પ્રારબ્ધ ક્રિયમાણ સાંગાતી । ભોવંડિતી સત્તા આપુલિયા ॥ધ્રુ.॥
ન ભરે પોટ નાહીં વિસાંવા । નાહીં નેમ એક ઠાવ ગાંવા । નાહીં સત્તા ન ફિરે ઐસી દેવા । લાહે જીવા ખાપરીં તડફડી ॥2॥
કાળ બહુત ગેલે ઐસિયા રીતી । આણીક પુઢેં નેણોં કિતી । ખંડણા નાહીં પુનરાવૃત્તી । મજ કલ્પાંતીં તરી વેગળેં ॥3॥
ઐસેં દુઃખ કોણ હરીલ માઝેં । કોણા ભાર ઘાલૂં આપુલેં ઓઝેં । ભવસિંધુતારક નામ તુઝેં । ધાંવસિ કાજેં આડલિયા ॥4॥
આતાં ધાંવ ઘાલીં નારાયણા । મજકારણેં રંકા દીના । ગુણ ન વિચારીં અવગુણા । તુકા કરુણા ભાકીતસે ॥5॥

જંવ હેં સકળ સિદ્ધ આહે । હાત ચાલાવયા પાયે । તંવ તૂં આપુલેં સ્વહિત પાહેં । તીર્થયાત્રે જાયેં ચુકોં નકો ॥1॥
જંવ કાળ અસે દુરી ઠેલા । તંવ તૂં હરિગુણ ગાયેં આઇક વહિલા । મનીં ભાવ ધરૂનિ ભલા । ન વંચેં ત્યાલા ચુકોં નકો ॥2॥
જોડોનિ ધન ન ઘલીં માતી । બ્રહ્મવૃંદેં પૂજન ઇતિ । સત્ય આચરણ દયા ભૂતીં । કરીં સાંગાતી ચુકોં નકો ॥3॥
દશા યૌવન બાણલી અંગીં । પાંગિલા નવ્હેં વિષયસંગીં । કામ ક્રોધ લોભ મોહ ત્યાગીં । રાહેં સંતસંગીં ચુકોં નકો ॥5॥
મગ તેથેં ન ચલે કાંહીં । સત્તા સંપદા રાહેલ ઠાયીંચ્યા ઠાયીં। પુઢેં સંચિત જાઇ઩લ ગ્વાહી । તુકા હ્મણે તે હી યમઆયાઆ ॥5॥

ઐક પાંડુરંગા એક માત । કાંહીં બોલણેં આહે એકાંત । આહ્માં જરી તારીલ સંચિત । તરી ઉચિત કાય તુઝેં ॥1॥
ઉસનેં ફેડિતાં ધર્મ તો કોણ । કાય તયા માનવેલ જન । કાય ગા મિરવૂનિ ભૂષણ । વાંયાં થોરપણ જનાંમધ્યેં ॥ધ્રુ.॥
અન્ન જરી ન મિળે તયાસી દેણેં । આગાંતુક પાત્ર ઉચિત દાન । ઉપકાર તરી ધનમંત્રીપણેં । જરી દેણેંઘેણેં નાહીં આશા ॥2॥
શૂર તોં તયાસી બોલિજે જાણા । પાઠીશીં ઘાલૂનિ રાખે દીના । પાર પુણ્ય નાહીં ત્યા ભૂષણા । ઐક નારાયણા વચન હેં ॥3॥
આતાં પુઢેં બોલણેં તેં કાઇપ । મજ તારિસી તરી ચ સહી । વચન આપુલેં સિદ્ધી નેઇપ । તુકા હ્મણે તૈપ મજ કળસી ॥4॥

ચાંગલેં નામ ગોમટેં રૂપ । નિવતી ડોળે હરતી તાપ । વિઠ્ઠલ વિઠ્ઠલ હા જપ । પ્રગટ સ્વલ્પ । અતિ સાર ॥1॥
શસ્ત્ર હે નિર્વાણીંચા બાણ । નિકટ સમય અવસાન । કોઠેં યોજેલ દશ દાન। ખંડી નારાયણ દુઃખ ચિંતનેં ॥ધ્રુ.॥
સકળ શ્રેષ્ઠાંચેં મત । પાવે સિદ્ધી પાવવી અનંત । હ્મણોનિ વ્હાવેં શરણાગત । આહે ઉચિત એવઢેં ચિ ॥2॥
હ્મણોનિ રુસલોં સંસારા । સર્પ વિખાર હા પાંઢરા । તુજશીં અંતર રે દાતારા । યા ચિ દાવેદારાનિમિત્ત ॥3॥
યેણેં મજ ભોગવિલ્યા ખાણી। નસતાં છંદ લાવિલા મનીં । માજલોં મી માઝે ભ્રમણીં । જાલી બોડણી વિટંબના ॥4॥
પાવલોં કેલિયાચા દંડ । ખાણી ભોગિવિલ્યા ઉદંડ। આતાં કેલા પાહિજે ખંડ । તુકા દંડવત ઘાલી દેવા ॥5॥

ચાંગલા તરી પૂર્ણકામ । ગોડ તરી યાચેં ચિ નામ । દયાળ તરી અવઘા ધર્મ । ભલા તરી દાસા શ્રમ હોઊં નેદી ॥1॥
ઉદાર તરી લૈમીયેસી । જુંઝાર તરી કિળકાળાસી । ચતુર તરી ગુણાંચી ચ રાસી । જાણતા તયાસી તો એક ॥ધ્રુ.॥
જુનાટ તરી બહુ કાળા । ન કળે જયાચી લીળા । નેણતા ગોવળીં ગોવળા । લાઘવી અવળાભુલવણા ॥2॥
ગાંઢએઆ તરી ભાવાચા અંકિત । બરાડી તરી ઉઇચ્છષ્ટાચી પ્રીત । ઓંગળ તરી કુબ્જેશીં રત । ભ્યાડ અનંત બહુ પાપા ॥3॥
ખેળતો યેણેં ચિ ખેળાવા । નટ તો યેણેં ચિ આવગાવા। લપોનિ જીવીં ન કળે જીવા । ધરિતાં દેવા નાતુડેસી ॥4॥
ઉંચ તરી બહુત ચિ ઉંચ । નીચ તરી બહુત ચિ નીચ । તુકા હ્મણે બોલિલોં સાચ। નાહીં અહાચ પૂજા કેલી ॥5॥

કાય આહ્મી ભિહ્ કરણેં કૈસી । કાય એક વાહાવેં તુહ્માંસી । અવઘા ભરોનિ ઉરલાસી । વાણીં ખાણીં રસીં રૂપગંધી ॥1॥
કસેં કરૂં ઇંઇદ્રયાં બંધન । પુણ્યપાપાચેં ખંડણ । કાય વ્રત કરૂં આચરણ । કાય તુજવિણ ઉરલેં તેં ॥2॥
કાય ડોળે ઝાંકુનિયાં પાહૂં । મંત્રજપ કાય ધ્યાઊં । કવણેં ઠાયીં ધરૂનિ ભાવ । કાય તેં વાવ તુજવિણ ॥3॥
કાય હિંડોં કવણ દિશા । કવણે ઠાયીં પાય ઠેવૂં કૈસા । કાય તૂં નવ્હેસિ ન કળે તૈસા । કાય મી કૈસા પાહોં આતાં ॥4॥
તુઝિયા નામાચી સકળ । પૂજા અર્ચન મંત્ર માળ । ધૂપ દીપ નૈવેદ્ય ફળ તાંબૂલ । ઘેઊં પુષ્પાંજુળ તુકા હ્મણે ॥5॥

શરીર દુઃખાચેં કોઠાર । શરીર રોગાચેં ભાંડાર । શરીર દુગપધીચી થાર । નાહીં અપવિત્ર શરીરા ઐસેં ॥1॥
શરીર ઉત્તમ ચાંગલેં। શરીર સુખાચેં ઘોંસુલેં । શરીરેં સાધ્ય હોય કેલેં । શરીરેં સાધલેં પરબ્રહ્મ ॥ધ્રુ.॥
શરીર વિટાળાચેં અળેં । માયામોહપાશજાળેં। પતન શરીરાચ્યા મુળેં । શરીર કાળેં વ્યાપિલેં ॥2॥
શરીર સકળ હેં શુદ્ધ । શરીર નિધીંચા હી નિધ । શરીરેં તુટે ભવબંધ । વસે મધ્યેં ભોગી દેવ શરીરા ॥3॥
શરીર અવિદ્યેચા બાંધા । શરીર અવગુણાચા રાંધા । શરીરીં વસે બહુત બાધા । નાહીં ગુણ સુદા એક શરીરીં ॥4॥
શરીરા દુઃખ નેદાવા ભોગ । ન દ્યાવેં સુખ ન કરીં ત્યાગ । નવ્હે વોખટેં ના ચાંગ । તુકા હ્મણે વેગ કરીં હરિભજનીં ॥5॥

ઇતુલેં કરીં ભલત્યા પરી । પરદ્રવ્ય પરનારી । સાંડુનિ અભિલાષ અંતરીં । વર્તેં વેવ્હારીં સુખરૂપ ॥1॥
ન કરીં દંભાચા સાયાસ । શાંતી રાહેં બહુવસ । જિવ્હે સેવીં સુગંધરસ । ન કરીં આળસ રામનામીં ॥2॥
જનમિત્ર હોઇપ સકળાંચા । અશુભ ન બોલાવી વાચા । સંગ ન ધરાવા દુર્જનાચા । કરીં સંતાંચા સાયાસ ॥3॥
કરિસી દેવાવિણ આસ । અવઘી હોઇ઩લ નિરાસ । તૃષ્ણા વાઢવિસી બહુવસ । કધીં સુખાસ ન પવસી ॥4॥
ધરૂનિ વિશ્વાસ કરીં ધીર । કરિતાં દેવ હા ચિ નિર્ધાર । તયાચા વાહે યોગક્ષેમભાર । નાહીં અંતર તુકા હ્મણે ॥5॥

સંસારસિંધુ હા દુસ્તર । નુલંઘવે ઉલંઘિતાં પાર । બહુત વાહાવિલેં દૂર । ન લગે ચિ તીર પૈલ થડી ॥1॥
કિતી જન્મ જાલા ફેરા । ગણિત નાહીં જી દાતારા । પડિલોં આવતાઅ ભોંવરા । બહુતા થોરા વોળસિયા ॥ધ્રુ.॥
વાઢલોં પરી નેણતી બુદ્ધી । નાહીં પરતલી ધરિલી શુદ્ધી । મગ મ્યાં વિચારાવેં કધીં । ઐસી સંધી સાંડુનિયા ॥2॥
અનેક ખાણીં આહાર નિદ્રા । ભયમૈથુનાચા ચિ થારા । બાળત્વ તારુણ્ય જરા । પ્રધાન પુરા ભોગ તેથેં ॥3॥
ઐસીં ઉલંઘૂનિ આલોં સ્થળેં । બહુ ભોવંડિલોં કાળેં । આતાં હેં ઉગવાવેં જાળેં । ઉજેડા બળેં દિવસાચ્યા ॥4॥
સાંડીન યા સંસારાચી વાટ । બહુ યેણેં ભોગવિલે કષ્ટ । દાવી સત્યા ઐસેં નષ્ટ । તુકા હ્મણે ભ્રષ્ટ જાલોં દેવદ્રોહી ॥5॥

વિઠ્ઠલ ભીમાતીરવાસી । વિઠ્ઠલ પંઢરીનિવાસી । વિઠ્ઠલ પુંડલિકાપાસીં । કૃપાદાનાવિસીં ઉદાર ॥1॥
વિઠ્ઠલ સ્મરણા કોંવળા। વિઠ્ઠલ ગૌરવીં આગળા । આધાર બ્રહ્માંડા સકળા । વિઠ્ઠલ લીળાવિગ્રહી ॥ધ્રુ.॥
ઉભા ચિ પરી ન મની સીણ । નાહીં ઉદ્ધરિતાં ભિન્ન । સમર્થાચે ઘરીં એક અન્ન । આર્તભૂતા ક્ષણોક્ષણા સાંભાળી ॥2॥
રુચીચે પ્રકાર। આણિતાતી આદરેં । કોઠેં હી ન પડે અંતર । થોરાં થોર ધાકુટએઆ ધાકુટા ॥3॥
કરિતાં બળ ધરિતાં નયે । ઝોંબતાં ડોળે મનેં ચ હોય। આપુલ્યા ઉદ્દેશાચી સોય । જાણે હૃદયનિવાસી ॥4॥
પાન્હા તરી આલ્યા અંતર તેથેં । તોં નાહીં ભરિલેં રિતેં । કરિતોં સેવન આઇતેં । તુકા હ્મણે ચિત્તેં ચિત્ત મેળવૂની ॥5॥

તાપ હેં હરણ શ્રીમુખ । હરી ભવરોગા ઐસેં દુઃખ । અવલોકિતાં ઉપજે સુખ । ઉભેં સન્મુખ દૃષ્ટીપુઢેં ॥1॥
ન પુરે ડોઇળયાંચી ધણી । સખોલ કૃપેચી ચ ખાણી । સ્તવિતાં ન પુરે વેદવાણી । તો હા સમચરણી કૃપાનિધી ॥ધ્રુ.॥
રામકૃષ્ણધ્યાન વામનનારસિંહીં । ઉગ્ર આણિ સૌમ્ય કાંહીં ચ નાહીં । સાંપડે ભરલીયે વાહી । ભાવ શુદ્ધ પાહીં યાચેં ભાતુકેં ॥2॥
ગુણગંભીર ચતુર સુજાણ। શૂર ધીર ઉદાર નારાયણ। વ્યાપક તરી ત્રિભુવન । મનમોહનલાવણ્ય હેં ॥3॥
ઠાણ હેં સાજિરેં સુંદર । અવિનાશ અવિકાર । અનંત આણિ અપાર । તો હા કટીં કર ધરિતાહે ॥4॥
જયાચી વાણી સુમનમાળા। પરમામૃતજિવ્હાળા । અનંતા અંગીં અનંત કળા । તુકા જવળા ચરણ સેવે ॥5॥
કાન્હોબા0નાટ અભંગ 7

અગા યે વૈકુંટનાયકા । અગા યે ત્રૈલોક્યતારકા । અગા જનાદ઩ના જગવ્યાપકા । અગા પાળકા ભહાંચિયા ॥1॥
અગા યે વસુદેવદેવકીનંદના । અગા યે ગોપિકારમણા । અગા બિળબંધ વામના। અગા નિધાના ગુણનિધી ॥ધ્રુ.॥
અગા યે દ્રૌપદીબાંધવા । અગા યે સખયા પાંડવા । અગા જીવાચિયે જીવા । અગા માધવા મધુસૂદના ॥2॥
અગા મહેશ્વરા મહારાજા । અગા શ્રીહરી ગરુડધ્વજા । અગા સુંદરા સહસ્રભુજા । પાર મી તુઝા કાય વણૂપ ॥3॥
અગા અંબૠષિપરંપરા। નિલારંભ નિવિ઩કારા । અગા ગોવર્ધન ધરણીધરા । અગા માહેરા દીનાચિયા ॥4॥
અગા ધર્મરાયા ધર્મશીળા । કૃપાસિંધુ કૃપાળા । અગા પ્રેમાચિયા કલ્લોળા । સકળકળાપ્રવીણા ॥5॥
અગા ચતુરા સુજાણા । મધુરાગિરા સુલક્ષણા । અગા ઉદારા અસુરમદ઩ના । રાખેં શરણા તુકયાબંધુ ॥6॥

ઉભા દેખિલા ભીમાતીરીં । કર મિરવલે કટાવરી । પાઉલેં તરી સમ ચિ સાજિરીં । નામ તરી અનંત અતિગોડ ॥1॥
શંખચક્રાંકિત ભૂષણેં । જડિતમેખળા ચિદ્રત્નેં । પિતાંબર ઉટી શોભે ગોરેપણેં । લોપલીં તેણેં રવિતેજેં ॥2॥
શ્રવણીં કુંડલેં દેતી ઢાળ । દશાંગુળીં મુઇદ્રકા માળ । દંતઓળી હિરે ઝળાળ । મુખ નિર્મળ સુખરાસી ॥3॥
કડીં કડદોરા વાંકી વેળા । બાહીં બાહુવટે પદક ગળાં । મૃગનાભી રેખિલા ટિળા । લવતી ડોળાં વિદ્યુલ્લતા ॥4॥
સુંદરપણાચી સામ્યતા । કાય વણૂપ તે પાવે આતાં । તુકયાબંધુ હ્મણે રે અચ્યુતા । ધન્ય તે માતાપિતા પ્રસવલી ॥5॥

એક માગણેં હૃષીકેશી । ચિત્ત દ્યાવેં સાંગતોં વચનાસી । મજ અંતર તુઝ્યા ચરણાસી । ન પડે ઐસી કૃપા કરીં ॥1॥
નકો દુજી બુઇદ્ધ આણીક । રિઇદ્ધસિદ્ધી પરલોક । તૂં સ્વામી મી સેવક । ખંડણા નકો કરૂં ઐસી ॥ધ્રુ.॥
મના યેઇ઩લ તો જન્મ દેઇપ । ભલતે કુળીં ભલતે ઠાયીં । તેં મી સાંકડેં ઘાલીત નાહીં । હૃદયીંહુનીં તૂં ન વજેં ॥2॥
ઇતુલેં કરીં ભલત્યા પરી । ભલત્યા ભાવેં તુઝેં દ્વારીં । રાહેન દાસ હોઊનિ કામારી । વદો વૈખરી નિત્ય નામ ॥3॥
નકો વિચારૂં દુસરેં આતાં । શરણ આલોં જી પંઢરીનાથા । તુકયાબંધુ હ્મણે રે અચ્યુતા । આહેસિ તૂં દાતા દાનશૂર ॥4॥

કૈપ દેખતાં હોઇ઩ન ડોળીં । સકળાં ભૂતીં મૂતિ઩ સાંવળી। જીવા નાંવ ભૂમંડળીં । જળીં સ્થળીં કાષ્ઠીં પાષાણીં ॥1॥
ઐસા કૃપા કરીલ નારાયણ । જીવ જગાચા હોઇ઩ન । પ્રેમસાગરીં બુડૈ઩ન । હોઇ઩લ સ્નાન અનુતાપીં ॥ધ્રુ.॥
ઐસા કૈપ યેઇ઩ન દૈવાસ । દૃશ્ય નાસોનિ જાઇ઩લ આસ । સદા સંતચરણીં દેહાચા વાસ । સેવીન શેષ ધણીવરી ॥2॥
કૈપ નવસા યેતીલ અંકુર । સુખા નાહીંસા હોઇ઩લ પાર । અમૃત તેં પૃથ્વીજળ સાગર । વાહાતી પૂર આનંદાચે ॥3॥
પ્રસન્ન દયા ક્ષમા શાંતિ । કૈપ નવવિધા હોઇ઩લ ભિહ્ । ભોગીન વૈરાગ્યસંપિત્ત । મનોરથ કળતી તૈપ પુરલે ॥4॥
તુકયાબંધુ હ્મણે સાંગ । નવ્હે તુજવિણ નિરસેના પાંગ । હ્મણોનિ ઘાતલેં સાષ્ટાંગ । પાંડુરંગા વરી ચરણા ॥5॥

તૂં બિળયા શિરોમણી । આહેસિ માજી યે ત્રિભુવનીં । રિઘાલોં પાઠી તુઝી હ્મણૌની । આતાં કરીન મી અસેલ તેં ॥1॥
તૂં દેવા પ્રતાપદિનકર । સુરા અસુરાંચા સુર । મહાવીરાં વીર ધનુર્ધર । મી તોં પામર કાય તેથેં ॥ધ્રુ.॥
કૃપાસિંધુ દીનવત્સલ । ફોડિલી દેવાચી બંદશાળ । સંહારૂનિ રાક્ષસદળ । શરણાગત રાજીં સ્થાપિલા ॥2॥
ઉપકર્મ કરાવા બહુત । તરી તૂં જાણસી ધર્મનીત । ઉચિત કાય તેં અનુચિત । રાખેં શરણાગત આલોં આતાં ॥3॥
કિતી મ્યાં કાય વિનવાવેં । શરણ આલોં જીવેં ભાવેં । તુકયાબંધુ હ્મણે કરાવેં । ક્ષેમ અવઘેં યેણેં કાળેં ॥4॥

દેવા મી ચાંડાળ ચાંડાળ । હ્મણતાં લાગતાહે વેળ । નસે પાહાતાં ભૂમંડળ । ઐસા અમંગળ ખળ દુસરા ॥1॥
જન્મા ઉપજલિયાપાસુની । અસત્ય કર્મ તેં અઝુની । સત્ય આચરણ નેણેં સ્વપ્નીં । નિખળ ખાણી અવગુણાંચી ॥2॥
ભિહ્ દયા અથવા કથા। કાનીં ન સાહવે વાર્તા । અખંડ વિષયાંચી વેથા । અધમ પુરતા અધમાહુની ॥3॥
કામ ક્રોધ દંભ અહંકાર । ગર્વ તાઠા મદ મત્સર । યાંચેં તરી માહેરઘર । પરૌપકાર વૈરી તૈસા ॥4॥
નિંદા દ્વેષ ઘાત વિશ્વાસ । કરિતાં નાહીં કેલા આળસ । કરૂં નયે તે કેલે સંતૌપહાસ । અભક્ષ તેં હી ભિક્ષલેં ॥5॥
પાઇળલેં નાહીં પિતૃવચન। સદા પરદ્વારીં પરધનીં ધ્યાન । બોલોં નયે ઘડલેં ઐસેં અનોવિન । દાસીગમન આદિકરૂની ॥6॥
કાયામનેં વાચાઇંઇદ્રયાંશીં । સકળ પાપાંચી ચ રાશી । તુકયાબંધુ હ્મણે ઐસિયાસી । આલોં હૃષીકેશી તુજ શરણ ॥7॥

કાય કાય કરિતોં યા મના । પરી નાઇકે નારાયણા । કરૂં નયે ત્યાચી કરી વિવંચના । પતના નેઊં આદરિલેં ॥1॥
ભલતિયે સવેં ધાંવે સૈરાટ । વાટ આડવાટ દરે દરકુટ । ન વિચારી કુડેં કાંહીં કપટ । ઘાત બળકટ માંડિયેલા ॥2॥
ન પુરતી ભ્રમણા દાહી દિશા । સપ્ત હી પાતાળ આકાશા । ઘાલી ઉડી બળેં ચિ દેખોનિ ફાંસા । કેલોં યા દેશા પાહુણા ॥3॥
ચેતવૂનિ ઇંઇદ્રયેં સકળ। આશા તૃષ્ણા કલ્પના કામ ક્રોધ કાળ । દુરાવિલી શુદ્ધ બુઇદ્ધ કેલી રાળ । ઐસેં ચાંડાળ અનિવાર હેં ॥4॥
આતાં કાય ઐસેં કરાવેં યાસી । બહુ જાચિલોં કેલોં કાસાવિસી । તુકયાબંધુ હ્મણે હૃષીકેશી । ધાંવ મજ ઐસી પરી જાલી ॥5॥
નાટાચે અભંગ સમાપ્ત 63
------------------------

કાય ખાવેં આતાં કોણીકડે જાવેં । ગાંવાંત રાહાવેં કોણ્યા બળેં ॥1॥
કોપલા પાટીલ ગાંવચે હે લોક । આતાં ઘાલી ભીક કોણ મજ ॥ધ્રુ.॥
આતાં યેણેં ચવી સાંડિલી હ્મણતી । નિવાડા કરિતી દિવાણાંત ॥2॥
ભલ્યા લોકીં યાસ સાંગિતલી માત । કેલા માઝા ઘાત દુર્બળાચા ॥3॥
તુકા હ્મણે યાચા સંગ નવ્હે ભલા । શોધીત વિઠ્ઠલા જાઊં આતાં ॥4॥

સંત માગે પાણી નેદી એક ચૂળ । દાસીસ આંઘોળ ઠેવી પાણી ॥1॥
સંતાસી દેખોની હોય પાઠમોરા । દાસીચિયા પોરા ચુંબન દેતો ॥ધ્રુ.॥
સંતાસી દેખોનિ કરિતો ઢવાઑયા । ભાવેં ધુતો ચોઑયા દાસીચિયા ॥2॥
તુકા હ્મણે ત્યાચ્યા તોંડાવરી થુંકા । જાતો યમલોકા ભોગાવયા ॥3॥

એક પ્રેમગુજ ઐકેં જગજેઠી । આઠવલી ગોષ્ટી સાંગતસેં ॥1॥
એક મૃગ દોન્હી પાડસાંસહિત । આનંદેં ચરત હોતી વની ॥ધ્રુ.॥
અવચિતા તેથેં પારધી પાવલા । ઘેઊનિયાં આલા શ્વાનેં દોન્હી ॥2॥
એકીકડે ત્યાણેં ચિરિલ્યા વાઘુરા । ઠેવિલેં શ્વાનપુત્રા એકીકડે ॥3॥
એકીકડે તેણેં વોણવા લાવિલા । આપણ રાહિલા એકીકડે ॥4॥
ચહૂંકડોનિયાં મૃગેં વેઢિયેલીં । સ્મરોં તેં લાગલીં નામ તુઝેં ॥5॥
રામા કૃષ્ણા હરી ગોવિંદા કેશવા । દેવાચિયા દેવા પાવેં આતાં ॥6॥
કોણ રક્ષી આતાં ઐસિયે સંકટીં । બાપા જગજેઠી તુજવિણ ॥7॥
આઇકોનિ તુહ્મી તયાંચીં વચનેં । કૃપાઅંતઃકરણેં કળવિળલાં ॥8॥
આયાઆ તયે કાળીં કેલી પર્જન્યાસી । વેગીં પાવકાસી વિઝવાવેં ॥9॥
સસેં એક તેથેં ઉઠવુની પળવિલેં । તયા પાઠીં ગેલી શ્વાનેં દોન્હી ॥10॥
મૃગેં ચમકોની સત્વર ચાલલીં । ગોવિંદેં રિક્ષલીં હ્મણોનિયાં ॥11॥
ઐસા તૂં કૃપાળુ દયાળુ આહેસી । આપુલ્યા ભહાંસી જીવલગ ॥12॥
ઐસી તુઝી કીર્તી જીવીં આવડતી । રખુમાઇ઩ચ્યા પતી તુકા હ્મણે ॥13॥

આશાબદ્ધ વહા । ધાક શ્રોતયાચ્યા ચિત્તા ॥1॥
વાંયાં ગેલેં તેં ભજન । ઉભયતાં લોભી મન ॥ધ્રુ.॥
બહિર્મુખ એકે ઠાયીં । તૈસેં જાલેં તયા દોહીં ॥2॥
માપ તૈસી ગોણી । તુકા હ્મણે રિતીં દોન્હી ॥3॥

વિઠ્ઠલા રે તૂં ઉદારાચા રાવ । વિઠ્ઠલા તૂં જીવ યા જગાચા ॥1॥
વિઠ્ઠલા રે તૂં ઉદારાચી રાસી । વિઠ્ઠલા તુજપાશીં સકળસિદ્ધી ॥ધ્રુ.॥
વિઠ્ઠલા રે તુઝેં નામ બહુ ગોડ । વિઠ્ઠલા રે કોડ પુરવિસી ॥2॥
વિઠ્ઠલા રે તુઝેં શ્રીમુખ ચાંગલેં । વિઠ્ઠલા લાગલેં ધ્યાન મનીં ॥3॥
વિઠ્ઠલા રે વાચે બોલા બહુરસ । વિઠ્ઠલા રે સાસ ઘેતલા જીવેં ॥4॥
વિઠ્ઠલા રે શોક કરીતસે તુકા । વિઠ્ઠલા તૂં યે કાં ઝડકરી ॥5॥

બાહિર પડિલોં આપુલ્યા કર્તવ્યેં । સંસારાસિ જીવેં વેટાઇળલોં ॥1॥
એકામધ્યેં એક નાહીં મિળોં યેત । તાક નવનીત નિવડીલેં ॥ધ્રુ.॥
જાલીં દોની નામેં એકા ચિ મથનીં । દુસરિયા ગુણીં વેગળાલીં ॥2॥
તુકા હ્મણે દાખવિલ્યા મુહાફળીં । શિંપલે ચિ સ્વસ્થળીં ખુંટલિયા ॥3॥

બરવા બરવા બરવા રે દેવા તૂં । જીવાહૂની આવડસી જીવા રે દેવા તૂં ॥1॥
પાહાતાં વદન સંતુષ્ટ લોચન । જાલે આઇકતાં ગુણ શ્રવણ રે દેવા ॥ધ્રુ.॥
અષ્ટૈ અંગેં તનુ ત્રિવિધ તાપ ગેલા સીણ । વણિ઩તાં લક્ષણ રે દેવા ॥2॥
મન જાલેં ઉન્મન અનુપમ ગ્રહણ । તુકયાબંધુ હ્મણે મહિમા નેણેં રે ॥3॥

સોલીવ જેં સુખ અતિસુખાહુનિ । ઉભેં હેં અંગણીં વૈષ્ણવાંચ્યા ॥1॥
વૃંદાવન સડે ચૌક રંગ માળા । નાચે તો સોહોળા દેખોનિયાં ॥ધ્રુ.॥
ભૂષણમંડિત સદા સર્વકાળ । મુદ્રા આણિ માળ તુળસી કંઠીં ॥2॥
નામઓઘ મુખીં અમૃતાચેં સાર । મસ્તક પવિત્ર સહિત રજેં ॥3॥
તુકા હ્મણે મોક્ષ ભહાચિયા મના । નયે હા વાસના ત્યાચી કરી ॥4॥

તીથૉ કેલીં કોટીવરી । નાહીં દેખિલી પંઢરી ॥1॥
જળો ત્યાચેં જ્યાલેંપણ । ન દેખે ચિ સમચરણ ॥ધ્રુ.॥
યોગ યાગ અનંત કેલે । નાહીં સમચરણ દેખિલે ॥2॥
તુકા હ્મણે વિઠ્ઠલપાયીં। અનંત તીથૉ ઘડિલીં પાહીં ॥3॥

કોણતેં કારણ રાહિલેં યામુળેં । જેં મ્યાં તુજ બળેં કષ્ટવાવેં ॥1॥
નાહીં જાત જીવ નાહીં હોત હાની । સહજ તેં મનીં આઠવલેં ॥ધ્રુ.॥
નાહીં કાંહીં ચિંતા મરતોં ઉપવાસી । અથવા ત્યા હ્મૈસી ગાઇ઩ વ્હાવ્યા ॥2॥
હેં તોં તુજ કળોં યેતસે અંતરીં । લાખણીક વરી સાચ ભાવ ॥3॥
તુકા હ્મણે દેવા નાસિવંતાસાઠીં । પાયાંસવેં તુટી કરિતી તુઝ્યા ॥4॥

રામા અયોધ્યેચ્યા રાયા । દિનાનાથા રે સખયા ॥1॥
પાપ તાપ વિઘ્ન હરીં । દિનાનાથા સુખ કરીં ॥ધ્રુ.॥
ભિલટીચિયા રે ઉઇચ્છષ્ટા । સ્વીકારિસી રે તૂં ભ્રષ્ટા ॥2॥
મી તોં સલગીચેં મૂલ । તુકા હ્મણે તૂ સખોલ ॥3॥

તુજવરી જ્યાચેં મન । દરુષણ દે ત્યાચેં ॥1॥
કૈસા જાતી શુદ્ધ ભાવ । હાત પાવ ના વૃત્તી ॥ધ્રુ.॥
અવઘિયાંચા કરૂનિ મેળા । તુજ ડોળાં રોખિલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે તુજ આડ । લપોનિ કોડ દાવીં દેવા ॥3॥

વિશ્વવ્યાપી માયા । તિણેં ઝાકુઇળલેં છાયા ॥1॥
સત્ય ગેલેં ભોઑયાવારી । અવિદ્યેચી ચાલી થોરી ॥ધ્રુ.॥
આપુલેં ચિ મન । કરવી આપણાં બંધન ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । તુહ્મી કોડીં હીં ઉગવા ॥3॥

પોટીં જન્મતી રોગ । તરિ કાં હ્મણાવે આપ્તવર્ગ ॥1॥
રાનીં વસતી ઔષધી । તરિ કાં હ્મણાવ્યા નિપરાધી ॥2॥
તૈસેં શરીરાચેં નાતેં । તુકા હ્મણે સર્વ આપ્તેં ॥3॥

નવ્હે શબ્દ એક દેશી । સાંડી ગવશી કોણાલા ॥1॥
જાલી માઝી વૈખરી । વિશ્વંભરી વ્યાપક ॥ધ્રુ.॥
મોકલિલેં જાવેં બાણેં। ભાતા જેણે વાઇલેં ॥2॥
આતાં યેથેં કૈચા તુકા । બોલે સિકા સ્વામીચા ॥3॥

ગાયનાચે રંગીં । શિહ્ અદ્ભુત હે અંગીં ॥1॥
હેં તોં દેણેં તુમચેં દેવા । ઘ્યાવી અખંડિત સેવા ॥ધ્રુ.॥
અંગીં પ્રેમાચેં ભરતેં । નાહીં ઉતાર ચઢતેં ॥2॥
તુકા હ્મણે વાણી । નામ અમૃતાચી ખાણી ॥3॥

માપ હ્મણે મી મવિતેં । ભરી ધણી ઠેવી રિતેં ॥1॥
દેવા અભિમાન નકો । માઝેઠાયીં દેઊં સકોં ॥ધ્રુ.॥
દેશી ચાલે સિકા । રિતેં કોણ લેખી રંકા ॥2॥
હાતીં સૂત્રદોરી । તુકા હ્મણે ત્યાચી થોરી ॥3॥

કોણ સાંગાયાસ । ગેલેં હોતેં દેશોદેશ ॥1॥
નેલેં વા†યા હાતીં માપ । સમર્થ તો માઝા બાપ ॥ધ્રુ.॥
કોણાચી હે સત્તા। જાલી વાચા વદવિતા ॥2॥
તુકા હ્મણે યા નિશ્ચયેં । માઝેં નિરસલેં ભય ॥3॥

સકિળકાંચ્યા પાયાં માઝી વિનવણી । મસ્તક ચરણીં ઠેવીતસેં ॥1॥
અહો શ્રોતે વહે સકળ હી જન । બરેં પારખુન બાંધા ગાંઠી ॥ધ્રુ.॥
ફોડિલેં ભાંડાર ધન્યાચા હા માલ । મી તંવ હામાલ ભારવાહી ॥2॥
તુકા હ્મણે ચાલી જાલી ચહૂં દેશી । ઉતરલા કસીં ખરા માલ ॥3॥

કોણ ત્યાચા પાર પાવલા ધુંડિતાં । પુઢેં વિચારિતાં વિશ્વંભરા ॥1॥
અણુરેણુ સૂઇમસ્થૂળા પાર નાહીં । શ્રુતી નેતી ત્યા હી ખુંટલિયા ॥ધ્રુ.॥
ફળાંત કીટક યેવઢેં આકાશ । ઐસીં તરુવરાસ અનેક કિતી ॥2॥
દાવિલેં અનંતેં અર્જુનાસિ પોટીં । આણીક ત્યા સૃઇષ્ટ કૃષ્ણલોક ॥3॥
તુકા હ્મણે લાગા સંતાંચિયે કાસે । ઠાવ ઘેતાં કૈસે વાંચા જીવેં ॥4॥

જેં જેં કાંહી કરિતોં દેવા । તેં તેં સેવા સમર્પેં ॥1॥
ભેદ નાહીં સર્વાત્મના । નારાયણા તુજ મજ ॥ધ્રુ.॥
આહ્મી દુજેં નેણોં કોણા। હેં ચિ મના મન સાક્ષ ॥2॥
તુકા હ્મણે જગન્નાથા । હેં અન્યથા નવ્હે કીં ॥3॥

સ્તુતિ કરૂં તરી નવ્હે ચિ યા વેદા । તેથેં માઝા ધંદા કોણીકડે ॥1॥
પરી હે વૈખરી ગોડાવલી સુખેં । રસના રસ મુખેં ઇચ્છીતસે ॥ધ્રુ.॥
રૂપ વર્ણાવયા કોઠેં પુરે મતી । રોમીં હોતી જાતી બ્રહ્માંડેં હીં ॥2॥
તુકા હ્મણે તૂં ઐસા એક સાચા । ઐસી તંવ વાચા જાલી નાહીં ॥3॥

તુજ વર્ણી ઐસા તુજ વિણ નાહીં । દુજા કોણી તીહીં ત્રિભુવનીં ॥1॥
સહસ્રમુખેં શેષ સિણલા બાપુડા । ચિરલિયા ધડા જિવ્હા ત્યાચ્યા ॥ધ્રુ.॥
અવ્યક્ત અલક્ષા અપારા અનંતા । નિર્ગુણા સચિદ નારાયણા ॥2॥
રૂપ નામ ઘેસી આપુલ્યા સ્વૈચ્છા । હોસી ભાવ તૈસા ત્યાકારણેં ॥3॥
તુકા હ્મણે જરી દાવિસી આપણા । તરિ ચ નારાયણા કળોં યેસી ॥4॥

પૂર આલા આનંદાચા । લાટા ઉસળતી પ્રેમાચ્યા ॥1॥
બાંધૂં વિઠ્ઠલસાંગડી । પોહુનિ જાઊં પૈલ થડી । અવઘે જન ગડી । ઘાલા ઉડી ભાઇ઩ નો ॥ધ્રુ.॥
હેં તોં નાહીં સર્વકાળ । અમુપ અમૃતાંચેં જળ ॥2॥
તુકા હ્મણે થોરા પુણ્યેં । ઓઘ આલા પંથેં યેણેં ॥3॥

આણીક દુસરેં મજ નાહીં આતાં । નેમિલેં યા ચિત્તાપાસુનિયાં ॥1॥
પાંડુરંગ મનીં પાંડુરંગ ધ્યાનીં । જાગ્રતીં સ્વપ્નીં પાંડુરંગ ॥ધ્રુ.॥
પડિલેં વળણ ઇંઇદ્રયાં સકળાં । ભાવ તો નિરાળા નાહીં દુજા ॥2॥
તુકા હ્મણે નેત્રીં કેલેં ઓળખણ । સાજિરેં તેં ધ્યાન વિટેવરી ॥3॥

મી તોં સર્વભાવેં અનધિકારી । હોઇલ કૈસી પરી નેણોં દેવા ॥1॥
પુરાણીંચે અર્થ આણિતાં મનાસ । હોય કાસાવીસ જીવ માઝા ॥ધ્રુ.॥
ઇંઇદ્રયાંચીં આહ્મી પાંગિલોં અંકિતેં । ત્યાંચે રંગીં ચિત્ત રંગલેંસે ॥2॥
એકાચેં હી મજ ન ઘડે દમન । અવઘીં નેમૂન કૈસીં રાખોં ॥3॥
તુકા હ્મણે મજ તારીં પંઢરીરાયા । નાહીં તરી વાંયાં ગેલોં દાસ ॥4॥

લક્ષૂનિયાં યોગી પાહાતી આભાસ । તેં દિસે આહ્માંસ દૃષ્ટીપુઢેં ॥1॥
કર દોની કટી રાહિલાસે ઉભા । સાંવળી હે પ્રભા અંગકાંતી ॥ધ્રુ.॥
વ્યાપૂનિ વેગળેં રાહિલેંસે દુરી । સકળાં અંતરીં નિવિ઩કાર ॥2॥
રૂપ નાહીં રેખા નામ હી જયાસી । આપુલા માનસીં શિવ ધ્યાય ॥3॥
અંત નાહીં પાર વર્ણા નાહીં થાર । કુળ યાતિ શિર હસ્ત પાદ ॥4॥
અચેત ચેતલેં ભક્તાચિયા સુખેં । આપુલ્યા કૌતુકેં તુકા હ્મણે ॥5॥

કૈસેં કરૂં ધ્યાન કૈસા પાહોં તુજ । વર્મ દાવીં મજ યાચકાસી ॥1॥
કૈસી ભક્તી કરૂં સાંગ તુઝી સેવા । કોણ્યા ભાવેં દેવા આતુડસી ॥ધ્રુ.॥
કૈસી કીર્તી વાણૂં કૈસા લક્ષા આણૂં । જાણૂં હા કવણ કૈસા તુજ ॥2॥
કૈસા ગાઊં ગીતીં કૈસા ધ્યાઊં ચિત્તીં । કૈસી ઇસ્થતી મતી દાવીં મજ ॥3॥
તુકા હ્મણે જૈસેં દાસ કેલેં દેવા। તૈસેં હેં અનુભવા આણીં મજ ॥4॥

નિગમાચેં વન । નકા શોધૂં કરૂં સીણ ॥1॥
યા રે ગૌઇળયાંચે ઘરીં । બાંધલેં તેં દાવેં વરી ॥ધ્રુ.॥
પીડલેતી ભ્રમેં । વાટ ન કળતાં વર્મેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ભાર । માથા ટાકા અહંકાર ॥3॥

મન વોળી મના । બુઇદ્ધ બુદ્ધી ક્ષણ ક્ષણાં ॥1॥
મી ચ મજ રાખણ જાલોં । જ્યાણેં તેથેં ચિ ધરિલોં ॥ધ્રુ.॥
જેં જેં જેથેં ઉઠી। તેં તેં તયા હાતેં કુંટી ॥2॥
ભાંજિલી ખાંજની । તુકા સાક્ષ ઉરલા દોન્હી ॥3॥

બ્રહ્મ ન લિંપે ત્યા મેળેં । કર્માઅકર્મા વેગળેં ॥1॥
તો ચિ એક તયા જાણે । પાવે અનુભવિલેં ખુણેં ॥ધ્રુ.॥
શોચ અશૌચાચે સંધી । તન આળા તના ચિ મધીં ॥2॥
પાપપુણ્યાં નાહીં ઠાવ । તુકા હ્મણે સહજ ભાવ ॥3॥

કાય દરા કરીલ વન । સમાધાન નાહીં જંવ ॥1॥
તરી કાય તેથેં અસતી થોડીં । કાય જોડી તયાંસી ॥ધ્રુ.॥
રિગતાં ધાંવા પેંવામધ્યેં । જોડે સિઇદ્ધ તે ઠાયીં ॥2॥
કાય ભસ્મ કરીલ રાખ । અંતર પાખ નાહીં તોં ॥3॥
વર્ણાઆશ્રમાચે ધર્મ । જાતી શ્રમ જાલિયા ॥4॥
તુકા હ્મણે સોંગ પાશ । નિરસે આસ તેં હિત ॥5॥

તેં હીં નવ્હે જેં કરિતાં કાંહીં । ધ્યાતાં ધ્યાયીં તેં હી નવ્હે ॥1॥
તેં હી નવ્હે જેં જાણવી જના । વાટે મના તેં નવ્હે ॥ધ્રુ.॥
ત્રાસ માનિજે કાંટાળા । અશુભ વાચાળા તેં હી નવ્હે ॥2॥
તેં હી નવ્હે જેં ભોંવતેં ભોંવે । નાગવેં ધાંવે તેં હી નવ્હે ॥3॥
તુકા હ્મણે એક ચિ આહે । સહજિં પાહેં સહજ ॥4॥

બોલ બોલતાં વાટે સોપેં । કરણી કરિતાં ટીર કાંપે ॥1॥
નવ્હે વૈરાગ્ય સોપારેં । મજ બોલતાં ન વટે ખરેં ॥ધ્રુ.॥
વિષ ખાવેં ગ્રાસોગ્રાસીં । ધન્ય તો ચિ એક સોસી ॥2॥
તુકા હ્મણે કરૂનિ દાવી । ત્યાચે પાય માઝે જીવીં ॥3॥

હોઇ઩ન ભિકારી । પંઢરીચા વારકરી ॥1॥
હા ચિ માઝા નેમ ધર્મ । અવઘેં વિઠોબાચેં નામ ॥ધ્રુ.॥
હે ચિ માઝી ઉપાસના । લાગન સંતાંચ્યા ચરણા ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । કરીન તે ભોળી સેવા ॥3॥

સાંટવિલા હરી । જીંહીં હૃદયમંદિરીં ॥1॥
ત્યાંચી સરલી વેરઝાર । જાલા સફળ વ્યાપાર ॥ધ્રુ.॥
હરી આલા હાતા । મગ કૈંચી ભય ચિંતા । તુકા હ્મણે હરી । કાંહીં ઉરોં નેદી ઉરી ॥3॥

મોક્ષ તુમચા દેવા । તુહ્મી દુર્લભ તો ઠેવા ॥1॥
મજ ભક્તીચી આવડી । નાહીં અંતરીં તે ગોડી ॥ધ્રુ.॥
આપલ્યા પ્રકારા । કરા જતન દાતારા ॥2॥
તુકા હ્મણે ભેટી । પુરે એક ચિ શેવટીં ॥3॥

નામપાઠ મુક્તાફળાંચ્યા ઓવણી । હેં સુખ સગુણીં અભિનવ ॥1॥
તરી આહ્મી જાલોં ઉદાસ નિર્ગુણા । ભક્તાંચિયા મના મોક્ષ નયે ॥ધ્રુ.॥
દ્યાવેં ઘ્યાવેં ઐસેં યેથેં ઉરે ભાવ । કાય ઠાયા ઠાવ પુસોનિયાં ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં અભયદાન કરા । હ્મણા વિશ્વંભરા દિલેં ઐસેં ॥3॥

ભવસિંધૂચેં કાય કોડેં । દાવી વાટ ચાલે પુઢેં ॥1॥
તારૂં ભલા પાંડુરંગ । પાય ભિજોં નેદી અંગ ॥ધ્રુ.॥
માગેં ઉતરિલેં બહુત । પૈલ તિરીં સાધુસંત ॥2॥
તુકા હ્મણે લાગ વેગેં । જાઊં તયાચિયા માગેં ॥3॥

નાહીં સાજત હો મોઠા । મજ અળંકાર ખોટા ॥1॥
અસેં તુમચા રજરેણ । સંતાં પાયીંચી વાહાણ ॥ધ્રુ.॥
નાહીં સ્વરૂપીં ઓળખી । ભક્તીભાવ કરીં દેખીં ॥2॥
નાહીં શૂન્યાકારીં । ક્ષર ઓળખી અક્ષરીં ॥3॥
નાહીં વિવેક યા ઠાયીં । આત્મા અનાત્મા કાઇ઩ ॥4॥
કાંહીં નવ્હેં તુકા । પાંયાં પડને હેં ઐકા ॥5॥

સત્ય સાચ ખરેં । નામ વિઠોબાચેં બરેં ॥1॥
જેણેં તુટતી બંધનેં । ઉભયલોકીં કીતિ઩ જેણેં ॥ધ્રુ.॥
ભાવ જ્યાચે ગાંઠી । ત્યાસી લાભ ઉઠાઉઠી ॥2॥
તુકા હ્મણે ભોળા । જિંકું જાણે કિળકાળા ॥3॥

સત્ય તો આવડે । વિકલ્પાનેં ભાવ ઉડે ॥1॥
આહ્મી તુમચ્યા કૃપાદાનેં । જાણોં શુદ્ધ મંદ સોનેં ॥ધ્રુ.॥
આલા ભોગ અંગા। ન લવૂં ઉસીર ત્યા ત્યાગા ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । અંજન તે તુઝી સેવા ॥3॥

કરાવેં ચિંતન । તેં ચિ બરેં ન ભેટૂન ॥1॥
બરવા અંગીં રાહે ભાવ । તો ગે તો ચિ જાણા દેવ ॥ધ્રુ.॥
દર્શણાચી ઉરી । અવસ્થા ચિ અંગ ધરી ॥2॥
તુકા હ્મણે મન । તેથેં સકળ કારણ ॥3॥

જેં જેં જેથેં પાવે । તેં તેં સમર્પાવેં સેવે ॥1॥
સહજ પૂજા યા ચિ નાંવેં । ગિળત અભિમાનેં વ્હાવેં ॥ધ્રુ.॥
અવઘેં ભોગિતાં ગોસાવી। આદીં આવસાનીં જીવી ॥2॥
તુકા હ્મણે સિણ । ન ધરિતાં નવ્હે ભિન્ન ॥3॥

નસે તરી મનો નસો । પરી વાચે તરી વસો ॥1॥
દેહ પડો યા ચિંતનેં । વિઠ્ઠલનામસંકીર્તનેં ॥ધ્રુ.॥
દંભિસ્થતી ભલત્યા ભાવેં । મજ હરિજન હ્મણાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે કાળેં તરી । મજ સાંભાળીલ હરી ॥3॥

નયે જરી કાંહીં । તરી ભલતેં ચિ વાહીં ॥1॥
હ્મણવિલ્યા ઢાસ । કોણ ન ધરી વેઠીસ ॥ધ્રુ.॥
સમર્થાચ્યા નાંવેં । ભલતૈસેં વિકાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે સત્તા । વરી અસતે બહુતાં ॥3॥

ન સંડવે અન્ન । મજ ન સેવવે વન ॥1॥
હ્મણૌની નારાયણા । કીંવ ભાકિતોં કરુણા ॥ધ્રુ.॥
નાહીં અધિકાર । કાંહીં ઘોકાયા અક્ષર ॥2॥
તુકા હ્મણે થોડેં । આયુષ્ય અવઘેં ચિ કોડેં ॥3॥

એકાંચીં ઉત્તરેં । ગોડ અમૃત મધુરેં ॥1॥
ઐશા દેવાચ્યા વિભુતી । ભિન્ન પ્રારબ્ધાચી ગતી ॥ધ્રુ.॥
એકાંચીં વચનેં । કડુ અત્યંત તીક્ષણેં ॥2॥
પ્રકારાચેં તીન । તુકા હ્મણે કેલેં જન ॥3॥

વચનેં હી નાડ । ન બોલે તેં મુકેં ખોડ ॥1॥
દોહીં વેગળેં તેં હિત । બોલી અબોલણી નીત ॥ધ્રુ.॥
અંધાર પ્રકાશી । જાય દિવસ પાવે નિશી ॥2॥
બીજ પૃથિવીચ્યા પોટીં । તુકા હ્મણે દાવી દૃષ્ટી ॥3॥

વિચારા વાંચૂન । ન પવીજે સમાધાન ॥1॥
દેહ ત્રિગુણાંચા બાંધા । માજી નાહીં ગુણ સુદા ॥ધ્રુ.॥
દેવાચિયે ચાડે । દેવા દ્યાવેં જેં જેં ઘડે ॥2॥
તુકા હ્મણે હોતેં । બહુ ગોમટેં ઉચિતેં ॥3॥

તુટે ભવરોગ । સંચિતક્રિયમાણભોગ ॥1॥
ઐસેં વિઠોબાચેં નામ । ઉચ્ચારિતાં ખંડે જન્મ ॥ધ્રુ.॥
વસોં ન સકે પાપ । પળે ત્રિવિધ તો તાપ ॥2॥
તુકા હ્મણે માયા । હોય દાસી લાગે પાયાં ॥3॥

મુસાવલેં અંગ । રંગીં મેળવિલા રંગ ॥1॥
એકીં એક દૃઢ જાલેં । મુળા આપુલિયા આલેં ॥ધ્રુ.॥
સાગરીં થેંબુડા । પડિલ્યા નિવડે કોણ્યા વાટા ॥2॥
તુકા હ્મણે નવેં । નવ્હે જાણાવેં હેં દેવેં ॥3॥

અનુતાપેં દોષ । જાય ન લગતાં નિમિષ ॥1॥
પરિ તો રાહે વિસાવલા । આદીં અવસાનીં ભલા ॥ધ્રુ.॥
હેં ચિ પ્રાયિશ્ચત । અનુતાપીં ન્હાય ચિત્ત ॥2॥
તુકા હ્મણે પાપા । શિવોં નયે અનુતાપા ॥3॥

ચહૂં આશ્રમાંચે ધર્મ । ન રાખતાં જોડે કર્મ ॥1॥
તૈસી નવ્હે ભોળી સેવા । એક ભાવ ચિ કારણ દેવા ॥ધ્રુ.॥
તપેં ઇંઇદ્રયાં આઘાત । ક્ષણેં એકા વાતાહાત ॥2॥
મંત્ર ચળે થોડા । તરિ ધડ ચિ હોય વેડા ॥3॥
વ્રતેં કરિતાં સાંગ । તરી એક ચુકતાં ભંગ ॥4॥
ધર્મ સક્વ ચિ કારણ । નાહીં તરી કેલા સિણ ॥5॥
ભૂતદયેસિ આઘાત । ઉંચનિચ વાતાહાત ॥6॥
તુકા હ્મણે દુજેં । વિધિનિષેધાચેં ઓઝેં ॥7॥

સોડિલા સંસાર । માયા તયાવરિ ફાર ॥1॥
ધાંવત ચાલે માગેં માગેં । સુખદુઃખ સાહે અંગે ॥ધ્રુ.॥
યાનેં ઘ્યાવેં નામ । તીસીકરણેં ત્યાચેં કામ ॥2॥
તુકા હ્મણે ભોળી । વિઠ્ઠલકૃપેચી કોંવળી ॥3॥

બૈસોં ખેળૂં જેવૂં । તેથેં નામ તુઝેં ગાઊં ॥1॥
રામકૃષ્ણનામમાળા । ઘાલૂં ઓવુનિયાં ગળા ॥ધ્રુ.॥
વિશ્વાસ હા ધરૂં। નામ બળકટ કરૂં ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં । આહ્માં જીવન શરણાગતાં ॥3॥

પાટીં પોટીં દેવ । કૈચા હરિદાસાં ભેવ ॥1॥
કરા આનંદેં કીર્તન । નકા આશંકિતમન ॥ધ્રુ.॥
એથેં કોઠેં કાળ । કરીલ દેવાપાશીં બળ ॥2॥
તુકા હ્મણે ધની । સપુરતા કાય વાણી ॥3॥

મનોમય પૂજા । હે ચિ પઢીયેં કેશીરાજા ॥1॥
ઘેતો કલ્પનેચા ભોગ । ન માનેતી બાહએ રંગ ॥ધ્રુ.॥
અંતરીંચેં જાણે । આદિવર્તમાન ખુણે ॥2॥
તુકા હ્મણે કુડેં । કોઠેં સરે ત્યાચ્યા પુઢેં ॥3॥

જાણે ભક્તીચા જિવ્હાળા । તો ચિ દેવીચા પુતળા ॥1॥
આણીક નયે માઝ્યા મના । હો કા પંડિત શાહાણા ॥ધ્રુ.॥
નામરૂપીં જડલેં ચિત્ત । ત્યાચા દાસ મી અંકિત ॥2॥
તુકા હ્મણે નવવિધ । ભક્તી જાણે તો ચિ શુદ્ધ ॥3॥

યાજસાઠીં વનાંતરા । જાતોં સાંડુનિયાં ઘરા ॥1॥
માઝેં દિઠાવેલ પ્રેમ । બુઇદ્ધ હોઇ઩લ નિષ્કામ ॥ધ્રુ.॥
અદ્વૈતાચી વાણી । નાહીં ઐકત મી કાનીં ॥2॥
તુકા હ્મણે અહંબ્રહ્મ । આડ યેઊં નેદીં ભ્રમ ॥3॥

બુડતાં આવરીં । મજ ભવાચે સાગરીં ॥1॥
નકો માનૂં ભાર । પાહોં દોષાંચે ડોંગર ॥ધ્રુ.॥
આહે તેં સાંભાળીં । તુઝી કૈસી બ્રીદાવળી ॥2॥
તુકા હ્મણે દોષી । મી તોં પાતકાંચી રાશી ॥3॥

અક્ષૈ઩ તેં ઝાલેં । આતાં ન મોડે રચિલેં ॥1॥
પાયા પડિલા ખોલે ઠાયીં । તેથેં પુઢેં ચાલી નાહીં ॥ધ્રુ.॥
હોતેં વિખુરલેં । તાળા જમે ઝડતી આલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે બોલી । પુઢેં કુંટિત ચિ જાલી ॥3॥

તુઝે થોર થોર । ભક્ત કરિતી વિચાર ॥1॥
જપતપાદિ સાધનેં । મજ ચિંતવેના મનેં ॥ધ્રુ.॥
કરુણાવચનેં । મ્યાં ભાકાવીં તુહ્માં દીનેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ઘેઇપ । માઝેં થોડેં ફાર ઠાયીં ॥3॥

લાવુનિ કાહાળા । સુખેં કરિતોં સોહોળા ॥1॥
સાદવીત ગેલોં જના । ભય નાહીં સત્ય જાણાં ॥ધ્રુ.॥
ગાત નાચત વિનોદેં । ટાળઘાગ†યાંચ્યા છંદેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ભેવ । નાહીં પુઢેં યેતો દેવ ॥3॥

મુક્ત કાસયા હ્મણાવેં । બંધન તેં નાહીં ઠાવેં ॥1॥
સુખેં કરિતોં કીર્તન । ભય વિસરલેં મન ॥ધ્રુ.॥
દેખિજેના નાસ । ઘાલૂં કોણાવરી કાસ ॥2॥
તુકા હ્મણે સાહે । દેવ આહે તૈસા આહે ॥3॥

ઓનામ્યાચ્યા કાળેં । ખડેં માંડવિલેં બાળેં ॥1॥
તેં ચિ પુઢેં પુઢેં કાઇ઩ । મગ લાગલિયા સોઇ઩ ॥ધ્રુ.॥
રજ્જુ સર્પ હોતા । તોંવરી ચિ ન કળતાં ॥2॥
તુકા હ્મણે સાચેં । ભય નાહીં બાગુલાચેં ॥3॥

આતાં પુઢેં ધરીં । માઝે આઠવ વૈખરી ॥1॥
નકો બડબડૂં ભાંડે । કાંહીં વાઉગેં તેં રાંડેં ॥ધ્રુ.॥
વિઠ્ઠલ વિઠ્ઠલ । ઐસે સાંડુનિયાં બોલ ॥2॥
તુકા હ્મણે આણ । તુજ સ્વામીચી હે જાણ ॥3॥

કાય નવ્હે કરિતાં તુજ । આતાં રાખેં માઝી લાજ ॥1॥
મી તોં અપરાધાચી રાશી । શિખા અંગુષ્ટ તોંપાશીં ॥ધ્રુ.॥
ત્રાહેં ત્રાહેં ત્રાહેં । મજ કૃપાદૃષ્ટી પાહેં ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । સત્યા ઘ્યાવી આતાં સેવા ॥3॥

વંદીન મી ભૂતેં । આતાં અવઘીં ચિ સમસ્તેં ॥1॥
તુમચી કરીન ભાવના । પદોપદીં નારાયણા ॥ધ્રુ.॥
ગાળુનિયાં ભેદ । પ્રમાણ તો ઐસા વેદ ॥2॥
તુકા હ્મણે મગ । નવ્હે દુજયાચા સંગ ॥3॥

પૂજા પુજ્યમાન । કથે ઉભે હરિજન ॥1॥
જ્યાચી કીર્તી વાખાણિતી । તેથેં ઓતલી તે મુર્તી ॥ધ્રુ.॥
દેહાચા વિસર । કેલા આનંદેં સંચાર ॥2॥
ગેલા અભિમાન । લાજ બોળવિલા માન ॥3॥
શોક મોહ ચિંતા । યાચી નેણતી તે વાર્તા ॥4॥
તુકા હ્મણે સખે । વિઠોબા ચ તે સારિખે ॥5॥

ભાવ તૈસેં ફળ । ન ચલે દેવાપાશીં બળ ॥1॥
ધાંવે જાતીપાશીં જાતી । ખુણ યેરયેરાં ચિત્તીં ॥ધ્રુ.॥
હિરા હિરકણી । કાઢી આંતુનિ આહિરણી ॥2॥
તુકા હ્મણે કેલેં । મન શુદ્ધ હેં ચાંગલેં ॥3॥

વરિ બોલા રસ । કથી યાઆન માજી ફોસ ॥1॥
ઐસે લટિકે જે ઠક । તયાં યેહે ના પર લોક ॥ધ્રુ.॥
પરિસ એક સાંગે । અંગા ધુળી હે ન લગે ॥2॥
તુકા હ્મણે હાડેં । કુત†યા લાવિલેં ઝગડેં ॥3॥

હે ચિ તુઝી પૂજા । આતાં કરીન કેશીરાજા ॥1॥
અવઘીં તુઝીંચ હેં પદેં । નમસ્કારીન અભેદેં ॥ધ્રુ.॥
ન વજિ઩તદિશા । જાય તેથેં ચિ સરિસા ॥2॥
નવ્હે એકદેશી । તુકા હ્મણે ગુણદોષીં ॥3॥

આપલેં તોં કાંહીં । યેથેં સાંગિજેસેં નાહીં ॥1॥
પરિ હે વાણી વાયચળ । છંદ કરવિતે બરળ ॥ધ્રુ.॥
પંચભૂતાંચા હા મેળા । દેહ સત્યત્વેં નિરાળા ॥2॥
તુકા હ્મણે ભુલી । ઇચ્યા ઉફરાટએઆ ચાલી ॥3॥

વિઠ્ઠલ નાવાડા ફુકાચા । આળવિલ્યા સાટીં વાચા ॥1॥
કટીં કર જૈસે તૈસે । ઉભા રાહિલા ન બૈસે ॥ધ્રુ.॥
ન પાહે સિદોરી । જાતી કુળ ન વિચારી ॥2॥
તુકા હ્મણે ભેટી । હાકા દેતાં ઉઠાઉઠીં ॥3॥

કૃપાવંત કિતી । દીનેં બહુ આવડતી ॥1॥
ત્યાંચા ભાર વાહે માથાં । કરી યોગક્ષેમચિંતા ॥ધ્રુ.॥
ભુલેં નેદી વાટ । કરીં ધરૂનિ દાવી નીટ ॥2॥
તુકા હ્મણે જીવેં । અનુસરતાં એકા ભાવેં ॥3॥

નેણતી વેદ શ્રુતિ કોણી । આહ્માં ભાવિકાં વાંચુની ॥1॥
રૂપ આવડે આહ્માંશી । તૈસી જોડી હૃષીકેશી ॥ધ્રુ.॥
આહ્મીં ભાવેં બિળવંત। તુજ ઘાલૂં હૃદયાંત ॥2॥
તુકા હ્મણે તુજ ધાક । દેતાં પાવસીલ હાક ॥3॥

મન ગુંતલેં લુલયાં । જાય ધાંવોનિ ત્યા ઠાયા ॥1॥
માગેં પરતી તો બળી । શૂર એક ભૂમંડળીં ॥ધ્રુ.॥
યેઊનિયાં ઘાલી ઘાલા । નેણોં કાય હોઇ઩ તુલા ॥2॥
તુકા હ્મણેં યેણેં । બહુ નાડિલે શાહાણે ॥3॥

ઘેઇપ માઝે વાચે । ગોડ નામ વિઠોબાચેં ॥1॥
તુહ્મી ઘ્યા રે ડોળે સુખ । પાહા વિઠોબાચેં મુખ ॥ધ્રુ.॥
તુહ્મી ઐકા રે કાન । માઝ્યા વિઠોબાચે ગુણ ॥2॥
મના તેથેં ધાંવ ઘેઇપ । રાહેં વિઠોબાચે પાયીં ॥3॥
તુકા હ્મણે જીવા । નકો સોડૂં યા કેશવા ॥4॥

ધણી ન પુરે ગુણ ગાતાં । રૂપ દૃષ્ટી ન્યાહાઇળતાં ॥1॥
બરવા બરવા પાંડુરંગ । કાંતિ સાંવળી સુરંગ ॥ધ્રુ.॥
સર્વમંગળાચેં સાર। મુખ સિદ્ધીચેં ભાંડાર ॥2॥
તુકા હ્મણે સુખા । અંતપાર નાહીં લેખા ॥3॥

જરી મી નવ્હતોં પતિત । તરિ તૂં પાવન કૈંચા યેથ ॥1॥
હ્મણોનિ માઝેં નામ આધીં । મગ તૂં પાવન કૃપાનિધી ॥ધ્રુ.॥
લોહો મહિમાન પરિસા । નાહીં તરીં દગડ જૈસા ॥2॥
તુકા હ્મણે યાચકભાવેં। કલ્પતરુ માન પાવે ॥3॥

એક ભાવ ચિત્તીં । તરીં ન લગે કાંહીં યુક્તી ॥1॥
કળોં આલેં જીવેં । મજ માઝિયાચિ ભાવેં ॥ધ્રુ.॥
આઠવ ચિ પુરે । સુખ અવઘેં મોહો રે ॥2॥
તુકા હ્મણે મન । પૂજા ઇચ્છી નારાયણ ॥3॥

મજ સંતાંચા આધાર । તૂં એકલેં નિવિ઩કાર ॥1॥
પાહા વિચારૂનિ દેવા । નકો આહ્માંસવેં દાવા ॥ધ્રુ.॥
તુજ બોલ ન બોલવે। આહ્માં ભાંડાયાચી સવે ॥2॥
તુકા હ્મણે તરી । ઐક્યભાવ ઉરે ઉરી ॥3॥

તુજ માગણેં તેં દેવા । આહ્માં તુઝી ચરણસેવા ॥1॥
આન નેઘોં દેસી તરી । રિઇદ્ધ સિઇદ્ધ મુક્તી ચારી ॥ધ્રુ.॥
સંતસંગતિ સર્વકાળ । થોર પ્રેમાચા સુકાળ ॥2॥
તુકા હ્મણે નામ । તેણેં પુરે માઝેં કામ ॥3॥

તુઝા શરણાગત । જન્મોજન્મીંચા અંકિત ॥1॥
આણીક નેણેં કાંહીં હેવા । તુજવાંચૂનિ કેશવા ॥ધ્રુ.॥
હેં ચિ માઝેં ગાણેં । તુઝેં નામસંકીર્તન ॥2॥
તુઝ્યા નામાચીં ભૂષણેં । તુકા મ્હણે લ્યાલોં લેણેં ॥3॥

ઉતરલોં પાર । સત્ય ઝાલા હા નિર્ધાર ॥1॥
તુઝેં નામ ધરિલેં કંઠીં । કેલી સંસારાસી તુટી ॥ધ્રુ.॥
આતાં નવ્હે બાધા । કોણેવિશીં કાંહીં કદા ॥2॥
તુકા હ્મણે કાંહીં । આતાં ઉરલેં ઐસેં નાહીં ॥3॥

ક્રિયામતિહીન । એક મી ગા તુઝેં દીન ॥1॥
દેવા કરાવા સાંભાળ । વારીં માઝી તળમળ ॥ધ્રુ.॥
નકો માઝે ઠાયીં । ગુણદોષ ઘાલૂં કાંહીં ॥2॥
અપરાધાચ્યા કોટી । તુકા હ્મણે ઘાલીં પોટીં ॥3॥

નાહીં નિર્મળ જીવન । કાય કરીલ સાબણ ॥1॥
તૈસી ચિત્તશુઇદ્ધ નાહીં । તેથેં બોધ કરીલ કાઇ઩ ॥ધ્રુ.॥
વૃક્ષ ન ધરી પુષ્પફળ । કાય કરીલ વસંતકાળ ॥2॥
વાંજે ન હોતી લેકરેં । કાય કરાવેં ભ્રતારેં ॥3॥
નપુંસકા પુરુષાસી । કાય કરીલ બાઇલ ત્યાસી ॥4॥
પ્રાણ ગેલિયા શરીર । કાય કરીલ વેવ્હાર ॥5॥
તુકા હ્મણે જીવનેંવિણ । પીક નવ્હે નવ્હે જાણ ॥6॥

નવાં નવસાંચીં । જાલોં તુહ્માસી વાણીચીં ॥1॥
કોણ તુઝેં નામ ઘેતેં । દેવા પિંડદાન દેતેં ॥ધ્રુ.॥
કોણ હોતેં માગેં પુઢેં । દુજેં બોલાયા રોકડેં ॥2॥
તુકા હ્મણે પાંડુરંગા । કોણા ઘેતાસિ વો સંગા ॥3॥

એકા બીજા કેલા નાસ । મગ ભોગેલ કણીસ ॥1॥
કળે સકળાં હા ભાવ । લાહાનથોરાંવરી જીવ ॥ધ્રુ.॥
લાભ નાહીં ફુકાસાઠીં । કેલ્યાવીણ જીવાસાઠીં ॥2॥
તુકા હ્મણે રણીં । જીવ દેતાં લાભ દુણી ॥3॥

આયુષ્ય ગેલેં વાંયાંવિણ । થોર ઝાલી નાગવણ ॥1॥
આતાં ધાંવેં ધાંવેં તરી । કાય પાહાતોસિ હરી ॥ધ્રુ.॥
માઝે તુઝે યા ચિ ગતી । દિવસ ગેલે તોંડીં માતી ॥2॥
મન વાવ ઘેઊં નેદી । બુડવૂં પાહે ભવનદી ॥3॥
પડિલા વિષયાચા ઘાલા । તેણેં નાગવિલેં મલા ॥4॥
શરણ આલોં આતાં ધાંવેં । તુકા હ્મણે મજ પાવેં ॥5॥

સોસોનિ વિપત્તી । જોડી દિલી તુઝે હાતીં ॥1॥
ત્યાચા હા ચિ ઉપકાર । અંતીં આહ્માશીં વેવ્હાર ॥ધ્રુ.॥
નામરૂપા કેલા ઠાવ। તુજ કોણ હ્મણતેં દેવ ॥2॥
તુકા હ્મણે હરી । તુજ ઠાવ દિલા ઘરીં ॥3॥

આપુલેં માગતાં । કાય નાહીં આહ્માં સત્તા ॥1॥
પરિ યા લૌકિકાકારણેં । ઉરીં ઠેવિલી બોલણેં ॥ધ્રુ.॥
યે ચિ આતાં ઘડી । કરૂં બૈસોં તે ચી ફડી ॥2॥
તુકા હ્મણે કરિતોં તુલા । ઠાવ નાહીંસેં વિઠ્ઠલા ॥3॥

અસો આતાં કિતી । તુજ યાવેં કાકુલતી ॥1॥
માઝેં પ્રારબ્ધ હેં ગાઢેં । તૂં બાપુડેં તયાપુઢેં ॥ધ્રુ.॥
સોડવીન આતાં । બ્રીદેં તુઝીં પંઢરીનાથા ॥2॥
તુકા હ્મણે બળી । તો ગાંઢએઆચે કાન પિળી ॥3॥

કાય નવ્હે કેલેં । એકા ચિંતિતાં વિઠ્ઠલેં ॥1॥
સર્વ- સાધનાંચેં સાર । ભવસિંધુ ઉતરી પાર ॥ધ્રુ.॥
યોગાયાગતપેં । કેલીં તયાનેં અમુપેં ॥2॥
તુકા મ્હણે જપા । મંત્ર તીં અક્ષરી સોપા ॥3॥

હો કાં દુરાચારી । વાચે નામ જો ઉચ્ચારી ॥1॥
ત્યાચા દાસ મી અંકિત । કાયાવાચામનેંસહિત ॥ધ્રુ.॥
નસો ભાવ ચિત્તીં । હરિચે ગુણ ગાતાં ગીતીં ॥2॥
કરી અનાચાર । વાચે હરિનામૌચ્ચાર ॥3॥
હો કાં ભલતેં કુળ । શુચિ અથવા ચાંડાળ ॥4॥
હ્મણવી હરિચા દાસ । તુકા હ્મણે ધન્ય ત્યાસ ॥5॥

હાકેસરિસી ઉડી । ઘાલૂનિયાં સ્તંભ ફોડી ॥1॥
ઐસી કૃપાવંત કોણ । માઝે વિઠાઇ઩વાંચૂન ॥ધ્રુ.॥
કરિતાં આઠવ । ધાંવોનિયાં ઘાલી કવ ॥2॥
તુકા હ્મણે ગીતી ગાતાં । નામેં દ્યાવી સાયુજ્યતા ॥3॥

લોહ ચુંબકાચ્યા બળેં । ઉભેં રાહિલેં નિરાળેં ॥1॥
તૈસા તૂં ચિ આહ્માંઠાયીં । ખેળતોસી અંતર્બાહીં ॥ધ્રુ.॥
ભક્ષ અગ્નીચા તો દોરા । ત્યાસિ વાંચવી મોહરા ॥2॥
તુકા હ્મણે અધીલપણેં । નેલી લાંકડેં ચંદનેં ॥3॥

ડોઇ઩ વાઢવૂનિ કેશ । ભૂતેં આણિતી અંગાસ ॥1॥
તરી તે નવ્હતિ સંતજન । તેથેં નાહીં આત્મખુણ ॥ધ્રુ.॥
મેળવૂનિ નરનારી। શકુન સાંગતી નાનાપરી ॥2॥
તુકા હ્મણે મૈંદ । નાહીં ત્યાપાસીં ગોવિંદ ॥3॥

ગાઢવાચે ઘોડે । આહ્મી કરૂં દૃષ્ટીપુઢેં ॥1॥
ચઘળી વાહાણા । માઘારિયા બાંડા સુના ॥ધ્રુ.॥
સોંગસંપાદની । તરિ કરૂં શુદ્ધ વાણી ॥2॥
તુકા હ્મણે ખળ । કરૂં સમયીં નિર્મળ ॥3॥

બાઇ઩લ મેલી મુક્તી જાલી । દેવેં માયા સોડવિલી ॥1॥
વિઠો તુઝેં માઝેં રાજ્ય । નાહીં દુસ†યાચેં કાજ ॥ધ્રુ.॥
પોર મેલેં બરેં જાલેં । દેવેં માયાવિરહિત કેલેં ॥2॥
માતા મેલી મજ દેખતાં । તુકા હ્મણે હરલી ચિંતા ॥3॥

યોગ તપ યા ચિ નાંવેં । ગિળત વ્હાવેં અભિમાનેં ॥1॥
કરણેં તેં હેં ચિ કરા । સત્યેં બરા વ્યાપાર ॥ધ્રુ.॥
તરિ ખંડે યેરઝાર। નિઘે ભાર દેહાચા ॥2॥
તુકા હ્મણે માનામાન । હેં બંધન નસાવેં ॥3॥

કરી સંધ્યાસ્નાન । વારી ખાઉનિયાં અન્ન ॥1॥
તયા નાહીં લાભહાની । આદા વેંચાચિયે માનીં ॥ધ્રુ.॥
મજુરાચેં ધન । વિળા દોર ચિ જતન ॥2॥
તુકા હ્મણે નાહીં । અધીરાસી દેવ કાંહીં ॥3॥

વાખર ઘેઉનિ આલેં । ત્યાસી તરવારેણેં હાલેં ॥1॥
નવ્હે આપુલેં ઉચિત । કરુનિ ટાકાવેં ફજિત ॥ધ્રુ.॥
અંગુઇળયા મોડી। ત્યાસી કાય સિલેં ઘોડીં ॥2॥
નપુંસકાસાઠીં । તુકા હ્મણે ન લગે જેઠી ॥3॥

વર્ણાશ્રમ કરિસી ચોખ । તરિ તૂં પાવસી ઉત્તમ લોક ॥1॥
તુજલા તેં નાહીં ઠાવેં । જેણેં અંગેં ચિ બ્રહ્મ વ્હાવેં ॥ધ્રુ.॥
જરિ તૂં જાલાસી પંડિત । કરિસી શબ્દાચેં પાંડિત્ય ॥2॥
ગાસી તાન માન બંધ । હાવ ભાવ ગીત છંદ ॥3॥
જાણસીલ તૂં સ્વતંત્ર । આગમોક્ત પૂજાયંત્ર ॥4॥
સાધનાચ્યા ઓઢી । ડોઇળયાંચ્યા મોડામોડી ॥5॥
તુકા હ્મણે દેહીં । સંત જાહાલે વિદેહી ॥6॥

પ્રેમસૂત્ર દોરી । નેતો તિકડે જાતોં હરી ॥1॥
મનેંસહિત વાચા કાયા । અવઘેં દિલેં પંઢરીરાયા ॥ધ્રુ.॥
સત્તા સકળ તયા હાતીં। માઝી કીંવ કાકુલતી ॥2॥
તુકા હ્મણે ઠેવી તૈસેં । આહ્મી રાહોં ત્યાચે ઇચ્છે ॥3॥

પાવવીલ ઠાયા । પાંડુરંગ ચિંતિલિયા ॥1॥
ત્યાસી ચિંતિલિયા મનીં । ચિત્તા કરી ગંવસણી ॥ધ્રુ.॥
પાવાવયા ફળ । અંગીં અસાવેં હેં બળ ॥2॥
તુકા હ્મણે તૈપ । સિઇદ્ધ વોળગતી પાયીં ॥3॥

ધન્ય ભાવશીળ । જ્યાચેં હૃદય નિર્મળ ॥1॥
પૂજી પ્રતિમેચે દેવ । સંત હ્મણતી તેથેં ભાવ ॥ધ્રુ.॥
વિધિનિષેધ નેણતી । એક નિષ્ઠા ધરુની ચિત્તીં ॥2॥
તુકા હ્મણે તૈસેં દેવા । હોણેં લાગે ત્યાંચ્યા ભાવા ॥3॥

આધીં ચ આળશી । વરી ગુરૂચા ઉપદેશી ॥1॥
મગ ત્યા કૈંચી આડકાઠી । વિધિનિષેધાચી ભેટી ॥ધ્રુ.॥
નાચરવે ધર્મ । ન કરવે વિધિકર્મ ॥2॥
તુકા હ્મણે તે ગાઢવ । ઘેતી મનાસવેં ધાંવ ॥3॥

નાચે ટાળી પિટી । પ્રેમેં અંગ ધરણીં લોટી ॥1॥
માઝે સખે તે સજ્જન । ભોળે ભાવિક હરિજન ॥ધ્રુ.॥
ન ધરિતી લાજ । નાહીં જનાસવેં કાજ ॥2॥
તુકા હ્મણે દાટે । કંઠ નેત્રીં જળ લોટે ॥3॥

ટિળા ટોપી માળા દેવાચેં ગવાળેં । વાગવી વોંગળ પોટાસાટીં ॥1॥
તુળસી ખોવી કાનીં દર્ભ ખોવી શેંડી । લટિકી ધરી બોંડી નાસિકાચી ॥ધ્રુ.॥
કીર્તનાચે વેળે રડે પડે લોળે । પ્રેમેંવિણ ડોળે ગળતાતી ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસે માવેચે મૈંદ । ત્યાંપાશીં ગોવિંદ નાહીં નાહીં ॥3॥

ધન્ય દેહૂં ગાંવ પુણ્ય ભૂમિ ઠાવ । તેથેં નાંદે દેવ પાંડુરંગ ॥1॥
ધન્ય ક્ષેત્રવાસી લોક દૈવાચે । ઉચ્ચારિતી વાચે નામઘોષ ॥ધ્રુ.॥
કર કટી ઉભા વિશ્વાચા જનિતા । વામાંગીં તે માતા રખુમાદેવી ॥2॥
ગરુડ પારીં ઉભા જોડુનિયાં કર । અશ્વત્થ સમોર ઉત્તરામુખ ॥3॥
દિક્ષણે શંકર લિંગ હરેશ્વર । શોભે ગંગાતીર ઇંદ્રાયણી ॥4॥
લૈમીનારાયણ બલ્લાળાચેં વન । તેથેં અધિષ્ઠાન સિદ્ધેશ્વર ॥5॥
વિઘ્નરાજ દ્વારીં બહિરવ બાહેરી । હનુમંત શેજારીં સહિત દોઘે ॥6॥
તેથેં દાસ તુકા કરિતો કીર્તન । હૃદયીં ચરણ વિઠોબાચે ॥7॥
શાહાવર - અભંગ 13

ટંવકારૂનિ દૃષ્ટી લાવુનિયાં રંગ । દાવી ઝગમગ ડોઑયાંપુઢેં ॥1॥
હ્મણતી શિષ્યાસી લાગલી સમાધી । લટકી ચિ ઉપાધી ઝકવિતી ॥ધ્રુ.॥
દીપાચિયા જ્યોતી કોંડિયેલેં તેજ । ઉપદેશ સાંજરાત્રીમાજી ॥2॥
રાંગોઇળયા ચૌક શૃંગારુની વોજા । આવરણ પૂજા યંત્ર કરી ॥3॥
પડદા લાવોનિયાં દીપ ચહૂં કોનીં । બૈસોનિ આસનીં મુદ્રા દાવી ॥4॥
નૈવેદ્યાસી હ્મણે કરાવેં પક્વાન્ન । પાત્રાસી દિવ્યાન્ન પરવડી ॥5॥
જાલા ઉપદેશ કવળ ઘ્યા રે મુખીં । આપોશન શેખીં બુડવિલેં ॥6॥
પાષાંડ કરોનિ માંડિલી જીવિકા । બુડવી ભાવિકાં લોકાંપ્રતી ॥7॥
કાયાવાચામનેં સોડવી સંકલ્પ । ગુરુ ગુરુ જપ પ્રતિપાદી ॥8॥
શુદ્ધ પરમાર્થ બુડવિલા તેણેં । ગુરુત્વભૂષણેં ભોગ ભોગી ॥9॥
વિધીચા હી લોપ બુડવિલા વેદ । શાસ્ત્રાંચા હી બોધ હરવિલા ॥10॥
યોગાચી ધારણા નાહીં પ્રાણાયામ । સાંડી યમ નેમ નિત્યાદિક ॥11॥
વૈરાગ્યાચા લોપ હરિભજનીં વિક્ષેપ । વાઢવિલેં પાપ મતિલંડેં ॥12॥
તુકા હ્મણે ગેલેં ગુરુત્વ ગુખાડી । પૂર્વજાંસી ધાડી નર્કવાસા ॥13॥

શાહ્ ગધડા જયે દેશીં । તેથેં રાશી પાપાચ્યા ॥1॥
સુકૃતાચા ઉદો કેલા । ગોંધળ ઘાલા ઇંઇદ્રયેં ॥ધ્રુ.॥
ક્રોધરૂપેં વસે કામ । તીચેં નામ જપતસે ॥2॥
મદ્યભક્ષણ માંગિણ જાતી । વિટાળ ચિત્તીં સાંટવિલા ॥3॥
સ્તવુનિયાં પૂજી રાંડ । ન લજે ભાંડ દાઢીસી ॥4॥
તુકા હ્મણે ભગવતી । નેઇલ અંતીં આપણાપેં ॥5॥

રાજા પ્રજા દ્વાડ દેશ । શાક્ત વાસ કરિતી તો ॥1॥
અધર્માચેં ઉબડ પીક । ધર્મ રંક ત્યા ગાંવીં ॥ધ્રુ.॥
ન પિકે ભૂમિ કાંપે ભારેં । મેઘ વારેં પીતીલ ॥2॥
તુકા હ્મણે અવઘીં દુઃખેં । યેતી સુખેં વસ્તીસી ॥3॥

ઐસેં કલિયુગાચ્યા મુળેં । જાલેં ધર્માચેં વાટોળેં ॥1॥
સાંડુનિયાં રામરામ । બ્રાહ્મણ હ્મણતી દોમદોષ ॥ધ્રુ.॥
શિવોં નયે તીં નિળીં । વસ્ત્રેં પાંઘરતી કાળીં ॥2॥
તુકા હ્મણે વૃઇત્ત । સાંડુનિ ગદા માગત જાતી ॥3॥

અવઘ્યા પાપેં ઘડલા એક । ઉપાસક શક્તીચા ॥1॥
ત્યાચા વિટાળ નકો અંગા । પાંડુરંગા માઝિયા ॥ધ્રુ.॥
કામ ક્રોધ મદ્ય અંગીં । રંગલા રંગીં અવગુણી ॥2॥
કરિતાં પાપ ન ધરી શંકા। હ્મણે તુકા કોણી હી ॥3॥

વારિતાં બળેં ધરિતાં હાતીં । જુલુમેં જાતી નરકામધીં ॥1॥
રંડીદાસાપ્રતિ કાંહીં । ઉપદેશ તો હી ચાલેના ॥ધ્રુ.॥
જન્મ કેલા વાતાહાત । થોર ઘાત યેઠાયીં ॥2॥
તુકા હ્મણે પંઢરીનાથા । તુઝી કથા દૂષીતી ॥3॥

શાક્તાંચી શૂકરી માય । વિષ્ઠા ખાય બિદીચી ॥1॥
તિચી ત્યા પડલી સવે । માગેં ધાંવેં હ્મણોનિ ॥ધ્રુ.॥
શાક્તાંચી ગાઢવી માય । ભુંકત જાય વેસદારા ॥2॥
તુકા હ્મણે શિંદળીચે । બોલતાં વાચે નિંદ્ય તે ॥3॥

હરિહર સાંડૂનિ દેવ । ધરિતી ભાવ ક્ષુલ્લકીં ॥1॥
ઐકા ત્યાંચી વિટંબણા । દેવપણા ભક્તાંચી ॥ધ્રુ.॥
અંગીં કવડે ઘાલી ગળાં । પરડી કળાહીન હાતીં ॥2॥
ગળાં ગાંઠા હિંડેં દારીં । મનુષ્ય પરી કુતરીં તીં ॥3॥
માથાં સેંદુર દાંત ખાતી । જેંગટ હાતીં સટવીચેં ॥4॥
પૂજિતી વિકટ દૌંદ । પશુ સોંડ ગજાચી ॥5॥
ઐશા છંદેં ચુકલીં વાટા । ભાવ ખોટા ભજન ॥6॥
તુકા હ્મણે વિષ્ણુશિવા । વાંચુનિ દેવા ભજતી તી ॥7॥

કાંદ્યાસાઠી જાલેં યાઆન । તેણેં જન નાડિલેં ॥1॥
ઐકાકામ ક્રોધ બુચબુચી । ભુંકે પુચી વ્યાલીચી ॥ધ્રુ.॥
પૂજેલાગીં દ્રવ્ય માગે।કાય સાંગે શિષ્યાતેં ॥2॥
તુકા હ્મણે કૈંચેં બ્રહ્મ । અવઘા ભ્રમ વિષયાંચા॥3॥

સાંડુનિયાં પંઢરીરાવ । કવણાતેં હ્મણોં દેવ ॥1॥
બહુ લાજ વાટે ચિત્તા । આણિકાંતેં દેવ હ્મણતાં ॥ધ્રુ.॥
સાંડુનિયાં હિરા । કોણેં વેચાવ્યા ત્યા ગારા ॥2॥
તુકા હ્મણે હરિહર । ઐસી સાંડુનિયાં ધુર ॥3॥

બહુતેં ગેલીં વાંયાં । ન ભજતાં પંઢરીરાયા ॥1॥
કરિતી કામિકાંચી સેવા । લાગોન માગોન ખાત્યા દેવા ॥ધ્રુ.॥
અવઘિયાંચા ધની । ત્યાસી ગેલીં વિસરોનિ ॥2॥
તુકા હ્મણે અંતીં । પડતી યમાચિયા હાતીં ॥3॥

અસો આતાં ઐસા ધંદા । તુજ ગોવિંદા આઠવૂં ॥1॥
રિક્ષતા તૂં હોસી જરી । તરિ કાય યેરીં કરાવેં ॥ધ્રુ.॥
કાયા વાચા મન પાયીં । રાહે ઠાયીં કરૂં તેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ગાઇન ગીતીં । રૂપ ચિત્તીં ધરૂનિયાં ॥3॥

નાહીં આહ્મી વિષ્ણુદાસ । કરીત આસ કોણાંચી ॥1॥
કાં હે નષ્ટ કરિતી નિંદા । નેણોં સદા આમુચી ॥ધ્રુ.॥
અસોં ભલતે ઠાયીં મનેં । સમાધાનેં આપુલિયા ॥2॥
તુકા હ્મણે કરૂં દેવા । તુઝી સેવા ધંદા તો ॥3॥ ॥13॥

પાખાંડએઆંનીં પાઠી પુરવિલા દુમાલા । તેથેં મી વિઠ્ઠલા કાય બોલોં ॥1॥
કાંદ્યાચા ખાણાર ચોજવી કસ્તુરી । આપુલેં ભિકારી અર્થ નેણે ॥ધ્રુ.॥
ન કળે તેં મજ પુસતી છળૂની । લાગતાં ચરણીં ન સોડિતી ॥2॥
તુઝ્યા પાંયાંવિણ દુજેં નેણેં કાંહીં । તૂં ચિ સર્વાંઠાયીં એક મજ ॥3॥
તુકા હ્મણે ખીળ પડો ત્યાંચ્યા તોંડા । કિતી બોલોં ભાંડાં વાદકાંશીં ॥4॥

કલિયુગીં કવિત્વ કરિતી પાષાંડ । કુશળ હે ભાંડ બહુ જાલે ॥1॥
દ્રવ્ય દારા ચિત્તીં પ્રજાંચી આવડી । મુખેં બડબડી કોરડા ચિ ॥ધ્રુ.॥
ડંવ કરી સોંગ માનાવયા જગ । મુખેં બોલે ત્યાગ મનીં નાહીં ॥2॥
વેદાયો કરોનિ ન કરિતી સ્વહિત । નવ્હતી અલિપ્ત દેહાહુની ॥3॥
તુકા હ્મણે દંડ સાહીલ યમાચે । ન કરી જો વાચે બોલે તૈસેં ॥4॥

વિષયાચેં સુખ એથેં વાટે ગોડ । પુઢેં અવઘડ યમદંડ ॥1॥
મારિતી તોડિતી ઝોડિતી નિષ્ઠ‍ । યમાચે કિંકર બહુસાલ ॥ધ્રુ.॥
અસિપત્રીં તરુવરખૈરાચે વિંગળ । નિઘતીલ જ્વાળ તેલપાકીં ॥2॥
તપ્તભૂમીવરિ લોળવિતી પાહીં । ઐગ્નસ્તંભ બાહીં કવળવિતી ॥3॥
હ્મણઊનિ તુકા યેતો કાકુલતી । પુરે આતાં યોની ગર્ભવાસ ॥4॥

અલ્પ માઝી મતી । હ્મણોનિ યેતોં કાકુલતી ॥1॥
આતાં દાખવા દાખવા । મજ પાઉલેં કેશવા ॥ધ્રુ.॥
ધીર માઝ્યા મના। નાહીં નાહીં નારાયણા ॥2॥
તુકા હ્મણે દયા । મજ કરા અભાગિયા ॥3॥

વાટુલી પાહાતાં સિણલે ડોળુલે । દાવિસી પાઉલેં કૈં વો ડોળાં ॥1॥
તૂં માય માઉલી કૃપેચી સાઉલી । વિઠ્ઠલે પાહિલી વાસ તુઝી ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝ્યા અસાંવલ્યા બાહએઆ । તુજ ક્ષેમ દ્યાયા પાંડુરંગા ॥3॥

દેહ હા સાદર પાહાવા નિઇશ્ચત । સર્વ સુખ એથેં નામ આહે ॥1॥
બ્રહ્મ જેં દેખણેં દ્વૈત જેવ્હાં ગેલેં । શરીર તેં જાલેં બ્રહ્મરૂપ ॥ધ્રુ.॥
યજન યાજન તપ વ્રતેં કરિતી । વિકલ્પેં નાગવતી શુદ્ધ પુણ્યા ॥2॥
તુકા હ્મણે સર્વ સુખ એથેં આહે । ભ્રાંતિ દૂર પાહેં ટાકુનિયાં ॥3॥ ॥13॥

તુઝે વણૂપ ગુણ ઐસી નાહીં મતી । રાહિલ્યા ત્યા શ્રુતી મૌન્યપણેં ॥1॥
મૌન્યપણેં વાચા થોંટાવલ્યા ચારી । ઐસેં તુઝેં હરી રૂપ આહે ॥ધ્રુ.॥
રૂપ તુઝેં ઐસેં ડોળાં ન દેખવે । જેથેં હેં ઝકવે બ્રહ્માદિક ॥2॥
બ્રહ્માદિક દેવા કર્માચી કચાટી । હ્મણોનિ આટાટી ફાર ત્યાંસી ॥3॥
તુકા હ્મણે તુઝેં ગુણ નામ રૂપ । આહેસી અમુપ વાણૂં કાઇ઩ ॥4॥

મનવાચાતીત તુઝેં હેં સ્વરૂપ । હ્મણોનિયાં માપ ભક્તી કેલેં ॥1॥
ભક્તીચિયા માપેં મોજિતોં અનંતા । ઇતરાનેં તત્વતા ન મોજવે ॥ધ્રુ.॥
યોગ યાગ તપેં દેહાચિયા યોગેં । યાઆનાચિયા લાગેં ન સાંપડેસી ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્મી ભોઑયા ભાવેં સેવા । ઘ્યાવી જી કેશવા કરિતોં ઐસી ॥3॥

દેવા ઐસા શિષ્ય દેઇ઩ । બ્રહ્મયાઆની નિપુણ પાહીં ॥1॥
જો કાં ભાવાચા આગળા । ભક્તીપ્રેમાચા પુતળા ॥ધ્રુ.॥
ઐશા યુઇહ્ જ્યાલા બાણે । તેથેં વૈરાગ્યાચેં ઠાણેં ॥2॥
ઐસા જાલા હો શરીરીં । તુકા લિંબલોણ કરી ॥3॥

જંવ નાહીં દેખિલી પંઢરી । તોંવરી વણિ઩સી થોર વૈકુંઠીંચી ॥1॥
મોક્ષસિઇદ્ધ તેથેં હિંડે દારોદારીં । હોઊનિ કામારી દીનરૂપ ॥ધ્રુ.॥
વૃંદાવન સડે ચૌક રંગ માળા । અભિન્નવ સોહોળા ઘરોઘરીં ॥2॥
નામઘોષ કથાપુરાણકીર્તનીં । ઓવિયા કાંડણીં પાંડુરંગ ॥3॥
સર્વ સુખ તેથેં અસે સર્વકાળ । બ્રહ્મ તેં કેવળ નાંદતસે ॥4॥
તુકા હ્મણે જેં ન સાધે સાયાસેં । તેં હેં પ્રત્યક્ષ દિસે વિટેવરિ ॥5॥

દુઃખ વાટે ઐસી ઐકોનિયેં ગોષ્ટી । જેણેં ઘડે તુટી તુઝ્યા પાયીં ॥1॥
યેતો કળવળા દેખોનિયાં ઘાત । કરિતોં ફજિત નાઇકતી ॥ધ્રુ.॥
કાય કરૂં દેવા ઐસી નાહીં શિહ્ । દંડુનિ પુઢતી વાટે લાવૂં ॥2॥
તુકા હ્મણે મજ દાવૂં નકો ઐસે । દૃષ્ટીપુઢેં પિસે પાંડુરંગા ॥3॥

શૂકરાસી વિષ્ઠા માને સાવકાસ । મિષ્ટાન્નાચી ત્યાસ કાય ગોડી ॥1॥
તેવીં અભક્તાંસી આવડે પાખાંડ । ન લગે ત્યાં ગોડ પરમાર્થ ॥ધ્રુ.॥
શ્વાનાસી ભોજન દિલેં પંચામૃત । તરી ત્યાચેં ચિત્ત હાડાવરિ ॥2॥
તુકા હ્મણે સર્પા પાજિલિયા ક્ષીર । વમિતાં વિખાર વિષ જાલેં ॥3॥

રાસભ ધુતલા મહા તીર્થાંમાજી । નવ્હે જૈસા તેજી શામકર્ણ ॥1॥
તેવીં ખળા કાય કેલા ઉપદેશ । નવ્હે ચિ માનસ શુદ્ધ ત્યાચેં ॥ધ્રુ.॥
સર્પાસી પાજિલેં શર્કરાપીયૂષ । અંતરીંચેં વિષ જાઊં નેણે ॥2॥
તુકા હ્મણે શ્વાના ઇક્ષરીચેં ભોજન । સવેં ચિ વમન જેવી તયા ॥3॥

જેવીં નવજ્વરેં તાપલેં શરીર । લાગે તયા ક્ષીર વિષાતુલ્ય ॥1॥
તેવીં પરમાર્થ જીહીં દુરાવિલા । તયાલાગીં ઝાલા સન્નિપાત ॥ધ્રુ.॥
કામિની જયાચ્યા જાહાલી નેત્રાસી । દેખી તો ચંદ્રાસી પીતવર્ણ ॥2॥
તુકા હ્મણે મદ્યપાનાચી આવડી । ન રુચે ત્યા ગોડી નવનીતાચી ॥3॥

આતાં અસોં મના અભક્તાંચી કથા । ન હોઇપ દુઇશ્ચતા હરિનામીં ॥1॥
નયે ત્યાચી કદા ગોષ્ટી કરૂં માત । જિવ્હે પ્રાયિશ્ચત્ત ત્યાચ્યા નાંવેં ॥ધ્રુ.॥
પ્રભાતેં ન ઘ્યાવેં નાંવ માકડાચેં । તૈસેં અભક્તાંચેં સર્વકાળ ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં આઠવૂં મંગળ । જેણેં સર્વ કાળ સુખરૂપ ॥3॥

નામ આઠવિતાં સદ્ગદિત કંઠીં । પ્રેમ વાઢે પોટીં ઐસેં કરીં ॥1॥
રોમાંચ જીવન આનંદાશ્રુ નેત્રીં । અષ્ટાંગ હી ગાત્રીં પ્રેમ તુઝેં ॥ધ્રુ.॥
સર્વ હી શરીર વેચો યા કીર્તનીં । ગાઊં નિશિદિનીં નામ તુઝેં ॥2॥
તુકા હ્મણે દુજેં ન કરીં કલ્પાંતીં । સર્વદા વિશ્રાંતિ સંતાં પાઇપ ॥3॥

જનની હે જાણે બાળકાચેં વર્મ । સુખ દુઃખ ધર્મ જેં જેં કાંહીં ॥1॥
અંધાપુઢેં જેણેં દિધલા આધાર । ત્યાચા હા વિચાર તો ચિ જાણે ॥ધ્રુ.॥
શરણાગતા જેણેં ઘાતલેં પાઠીશીં । તો જાણે તેવિશીં રાખોં તયા ॥2॥
કાસે લાગે તયા ન લગતી સાયાસ । પોહોણારા ત્યાસ પાર પાવી ॥3॥
તુકા હ્મણે જીવ વિઠ્ઠલાચે હાતીં । દિલા ત્યાચી ગતિ તો ચિ જાણે ॥4॥

નકા વાંટૂં મન વિધિનિષેધાંસી । સ્મરાવા માનસીં પાંડુરંગ ॥1॥
ખાદલિયા અન્ના માસી બોલોં નયે । અવઘેં ચિ જાયે એકા ઘાંસેં ॥ધ્રુ.॥
જોડી હોતે પરી તે બહુ કઠિણ । કરિતાં જતન સાંભાળાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણેં યેથેં ન મના વિષાદ । નિંબેંવિણ વ્યાધ તુટોં નયે ॥3॥

નકો હોઊં દેઊં ભાવીં અભાવના । યા ચિ નાંવેં જાણા બહુ દોષ ॥1॥
મેઘવૃઇષ્ટ યેથેં હોતે અનિવાર । જિવ્હાઑયાં ઉખર લાભ નાડ ॥ધ્રુ.॥
ઉત્તમા વિભાગેં કનિષ્ઠાચી ઇચ્છા । કલ્પતરુ તૈસા ફળે ત્યાસી ॥2॥
તુકા હ્મણે જિણેં બહુ થોડેં આહે । આપુલિયા પાહેં પુઢેં બરેં ॥3॥

ત્યાગ તંવ મજ ન વજતાં કેલા । કાંહીં ચ વિઠ્ઠલા મનાંતૂનિ ॥1॥
ભાગલિયા આલા ઉબગ સહજ । ન ધરિતાં કાજ જાલેં મનીં ॥ધ્રુ.॥
દેહ જડ જાલેં ૠણાચ્યા આભારેં । કેલેં સંવસારેં કાસાવીસ ॥2॥
તુકા હ્મણે ગેલા આળસકિળસ । અકર્તવ્ય દોષ નિવારિલે ॥3॥

મઢેં ઝાંકુનિયાં કરિતી પેરણી । કુણબિયાચે વાણી લવલાહેં ॥1॥
તયાપરી કરીં સ્વહિત આપુલેં । જયાસી ફાવલેં નરદેહ ॥ધ્રુ.॥
ઓટીચ્યા પરિસ મુઠીચેં તેં વાઢે । યાપરિ કૈવાડેં સ્વહિતાચેં ॥2॥
નાહીં કાળસત્તા આપુલિયે હાતીં । જાણતે હે ગુંતી ઉગવિતી ॥3॥
તુકા હ્મણે પાહેં આપુલી સૂચના । કરિતો શાહાણા મૃત્યુલોકીં ॥4॥

રાજા ચાલે તેથેં વૈભવ સાંગાતેં । હેં કાય લાગતેં સાંગાવેં ત્યા ॥1॥
કોણી કોણા એથેં ન મની જી ફુકા । કૃપેવિણ એકા દેવાચિયા ॥ધ્રુ.॥
શૃંગારિલેં નાહીં તગોંયેત વરિ । ઉમટે લૌકરિ જૈસે તૈતેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ઘરીં વસે નારાયણ । કૃપેચી તે ખુણ સામ્યા યેતે ॥3॥

વત્સ પળે ધેનુ ધાંવે પાઠીલાગીં । પ્રીતીચા તો અંગીં આયુર્ભાવ ॥1॥
શિકવિલેં કાય યેઇ઩લ કારણા । સૂત્ર ઓઢી મના આણિકાંચ્યા ॥ધ્રુ.॥
સાંડિલેં તેં નાહીં ઘેત મેળવિતાં । હ્મણઊનિ લાતા માગેં સારી ॥2॥
તુકા હ્મણે આગ્રહ કરાવા ન લગે । સાંગતસે અંગેં અનુભવ ॥3॥

દેવાચ્યા સંબંધેં વિશ્વ ચિ સોયરેં । સૂત્ર ઓઢે દોરેં એકા એક ॥1॥
આહાચ હેં નવ્હે વિટાયાસારિખેં । જીવ જીવનીં દેખેં સામાવલેં ॥ધ્રુ.॥
આણિકાંચેં સુખ દુઃખ ઉમટે અંતરીં । એથીલ ઇતરીં તેણેં ન્યાયેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ઠસાવલેં શુદ્ધ જાતી । શોભા ચિ પુઢતી વિશેષતા ॥3॥

અવઘા વેંચલોં ઇંઇદ્રયાંચે ઓઢી । જાલેં તેં તેં ઘડી નિરોપિલેં ॥1॥
અસાવા જી ઠાવા સેવેસી વિચાર । આપુલા મ્યાં ભાર ઉતરિલા ॥ધ્રુ.॥
કાયાવાચામનેં તો ચિ નિજધ્યાસ । એથેં જાલોં ઓસ ભક્તીભાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે કરૂં યેઇ઩લ ધાવણેં । તરિ નારાયણેં સાંભાળાવેં ॥3॥

રાહો આતાં હેં ચિ ધ્યાન । ડોળા મન લંપટો ॥1॥
કોંડકોંડુનિ ધરીન જીવેં । દેહભાવેં ઓંવાળીન ॥ધ્રુ.॥
હોઇ઩લ યેણેં કળસા આલેં । ઇસ્થરાવલેં અંતરીં ॥2॥
તુકા હ્મણે ગોજિરિયા । વિઠોબા પાયાં પડોં દ્યા ॥3॥

આદિ મધ્ય અંત દાખવિલા દીપેં । હા તોં આપણાપેં યત્ન બરા ॥1॥
દાશક્વેં દાવિલેં ધન્યાચેં ભાંડાર । તોંતોં નવ્હે સાર એથુનિયાં ॥ધ્રુ.॥
ઉપાયાનેં સોસ નાસલા સકળ । સત્તે સત્તાબળ અંગા આલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે દૃઇષ્ટ સકળાંચે શિરીં । વચન ચિ કરી બૈસોનિયાં ॥3॥

સાંટવિલે વાણ । પૈસ ઘાતલા દુકાન ॥1॥
જેં જ્યા પાહિજે જે કાળીં । આહે સિદ્ધ ચિ જવળી ॥ધ્રુ.॥
નિવડિલેં સાચેં । ઉત્તમમધ્યમકનિષ્ઠાચેં ॥2॥
તુકા બૈસલા દુકાનીં । દાવી મોલા ઐસી વાણી ॥3॥

લાગલિયા મુખ સ્તનાં । ઘાલી પાન્હા માઉલી ॥1॥
ઉભયતાં આવડી લાડેં । કોડેં કોડ પુરતસે ॥ધ્રુ.॥
મેળવિતાં અંગેં અંગ । પ્રેમેં રંગ વાઢતો ॥2॥
તુકા હ્મણે જડ ભારી । અવઘેં શિરીં જનનીચે ॥3॥

અવગુણ તોં કોણીં નાહીં પ્રતિઇષ્ઠલે । માગેં હોત આલે શિષ્ટાચાર ॥1॥
દુર્બળાચ્યા નાંવેં પિટાવા ડાંગોરા । હા તોં નવ્હે બરા સત્યવાદ ॥ધ્રુ.॥
મદ્ય આણિ મધુ એકરાસી નાંવેં । તરિ કાં તેં ખાવેં આધારેં ત્યા ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝા ઉઇચ્છષ્ટ પ્રસાદ । નિવડી ભેદાભેદ વૃઇષ્ટન્યાયેં ॥3॥

ભૂતીં ભગવંત । હા તોં જાણતોં સંકેત ॥1॥
ભારી મોકલિતોં વાણ । જ્યાચા ત્યાસી કળે ગુણ ॥ધ્રુ.॥
કરાવા ઉપદેશ। નિવડોનિ તરિ દોષ ॥2॥
તુકા હ્મણે વાટે । ચુકતાં આડરાનેં કાંટે ॥3॥

આહ્માં હેં કવતુક જગા દ્યાવી નીત । કરાવે ફજિત ચુકતી તે ॥1॥
કાસયાચા બાધ એકાચ્યા નિરોપેં । કાય વ્હાવેં કોપેં જગાચિયા ॥ધ્રુ.॥
અવિદ્યેચા યેથેં કોઠેં પરિશ્રમ । રામકૃષ્ણનામ ઐસે બાણ ॥2॥
તુકા હ્મણે યેથેં ખ†યાચા વિકરા । ન સરતી યેરા ખોટએઆ પરી ॥3॥

દર્પણાસી નખટેં લાજે । શુદ્ધ ખિજે દેખોનિ ॥1॥
ઐસેં અવગુણાંચ્યા બાધેં । દિસે સુદેં વિપરીત ॥ધ્રુ.॥
અંધઑયાસ કાય હિરા । ગારાં ચિ તો સારિખા ॥2॥
તુકા હ્મણે ભુંકે સુનેં । ઠાયા નેણે ઠાવ તો ॥3॥

નાવડે તરિ કાં યેતીલ હે ભાંડ । ઘેઉનિયાં તોંડ કાળેં યેથેં ॥1॥
નાસોનિયાં જાય રસ યાસંગતી । ખળાચે પંગતી નારાયણા ॥ધ્રુ.॥
તોંડાવાટા નર્ક કાઢી અમંગળ । મિષ્ટાન્ના વિટાળ કરી સુનેં ॥2॥
તુકા હ્મણે નાહીં સંતાંચી મર્યાદા । નિંદે તો ચિ નિંદા માયઝવા ॥3॥

લેકરા આઇ઩તેં પિત્યાચી જતન । દાવી નિજધન સર્વ જોડી ॥1॥
ત્યાપરિ આમચા જાલાસે સાંભાળ । દેખિલા ચિ કાળ નાહીં આડ ॥ધ્રુ.॥
ભુકેચે સંનિધ વસે સ્તનપાન । ઉપાયાચી ભિન્ન ચિંતા નાહીં ॥2॥
આળવૂનિ તુકા ઉભા પૈલથડી । ઘાતલી યા ઉડી પાંડુરંગેં ॥3॥

શુદ્ધ ચર્યા હેં ચિ સંતાચેં પૂજન । લાગત ચિ ધન નાહીં વિત્ત ॥1॥
સગુણાચે સોઇ઩ સગુણ વિશ્રાંતી । આપણ ચિ યેતી ચોજવીત ॥ધ્રુ.॥
કીર્તનીં ચિ વોળે કૃપેચા વોરસ । દુરીપણેં વાસ સંનિધતા ॥2॥
તુકા હ્મણે વર્મ સાંગતોં સવંગેં । મન લાવા લાગેં સ્વહિતાચ્યા ॥3॥

જીવીંચેં જાણાવેં યા નાંવેં આવડી । હેંકડ તેં ઓઢી અમંગળ ॥1॥
ચિત્તાચ્યા સંકોચેં કાંહીં ચ ન ઘડે । અતિશયેં વેડે ચાર તો ચિ ॥ધ્રુ.॥
કાળાવિણ કાંહીં નાહીં રુચોં યેત । કરૂનિ સંકેત ઠેવિયેલા ॥2॥
તુકા હ્મણે કળે વચનેં ચાંચણી । કાય બોલવૂનિ વેળોવેળાં ॥3॥

કામાતુર ચવી સાંડી । બરળ તોંડીં બરળે ॥1॥
રંગલેં તેં અંગીં દાવી । વિષ દેવવી આસડે ॥ધ્રુ.॥
ધનસોસેં લાગે વેડ । તે બડબડ શમેના ॥2॥
તુકા હ્મણે વેસનેં દોન્હી । નર્કખાણી ભોગાવયા ॥3॥

કૃષ્ણાંજનેં જાલે સોજ્વળ લોચન । તેણેં દિલે વાન નિવડુની ॥1॥
નિરોપાચ્યા માપેં કરીં લડબડ । ત્યાચેં ત્યાનેં ગોડ નારાયણેં ॥ધ્રુ.॥
ભાગ્યવંતાંઘરીં કરિતાં વિશ્વાસેં । કાર્ય ત્યાસરિસેં હોઇ઩જેતેં ॥2॥
તુકા હ્મણે પોટ ભરે બરે વોજા । નિજ ઠાવ નિજા નિજસ્થાનીં ॥3॥

મૈંદ આલા પંઢરીસ । હાતીં ઘેઉનિ પ્રેમપાશ ॥1॥
પુઢેં નાડિયલેં જગ । નેતો લાગોં નેદી માગ ॥ધ્રુ.॥
ઉભારોનિ બાહે । દૃષ્ટાદૃષ્ટી વેધીતાહે ॥2॥
વૈકંઠીહુનિ પેણેં । કેલેં પંઢરીકારણેં ॥3॥
પુંડલિકેં યારા । દેઉનિ આણિલેં ચોરા ॥4॥
તુકા હ્મણે ચલા । તુહ્મી આહ્મી ધરૂં ત્યાલા ॥5॥

ભાંડવી માઉલી કવતુકેં બાળા । આપણા સકળાં સાઇક્ષત્વેસીં ॥1॥
માઝી માઝી હ્મણે એકએકાં મારી । હેં તોં નાહીં દુરી ઉભયતાં ॥ધ્રુ.॥
તુઝેં થોડેં ભાતેં માઝેં બહુ ફાર । છંદ કરકર વાદ મિથ્યા ॥2॥
તુકા હ્મણે એકે ઠાયીં આહે વર્મ । હેં ચિ હોય શ્રમ નિવારિતેં ॥3॥

લટિકિયાચ્યા આશા । હોતોં પડિલોં વળસા । હોઉનિયાં દોષા । પાત્ર મિથ્યા અભિમાનેં ॥1॥
બરવી ઉઘડલી દૃષ્ટી । નાહીં તરી હોતોં કષ્ટી । આક્રંદતે સૃષ્ટી । માત્ર યા ચેષ્ટાંનીં ॥ધ્રુ.॥
મરણાચી નાહીં શુદ્ધી । લોભીં પ્રવર્તલી બુદ્ધી । પરતી તોં કધીં । ઘડે ચિ ના માઘારીં ॥2॥
સાંચૂનિ મરે ધન । લાવી પોરાંસી ભાંડણ । નાહીં નારાયણ । તુકા હ્મણે સ્મરીલા ॥3॥

જવળી મુખાપાશીં । અસતાં નેઘે અહનિ઩શીં ॥1॥
ભવનિદા઩ળણ નામ । વિઠ્ઠલ વિઠ્ઠલ નાસી કામ ॥ધ્રુ.॥
સુખાચેં શેજાર । કરૂં કાં નાવડેં ઘર ॥2॥
તુકા હ્મણે ઠેવા । કાં હા ન કરી ચિ બરવા ॥3॥

બરવેં દેશાઉર જાલેં । કાય બોલેં બોલાવેં ॥1॥
લાભેં લાભ દુણાવલા । જીવ ધાલા દરુષણેં ॥ધ્રુ.॥
ભાગ્યેં જાલી સંતભેટી। આવડી પોટીં હોતી તે ॥2॥
તુકા હ્મણે શ્રમ કેલા । અવઘા આલા ફળાસી ॥3॥

સાંગતાં હેં નયે સુખ । કીર્તી મુખ ન પુરે ॥1॥
આવડીનેં સેવન કરૂ । જીવીંચેં ધરૂં જીવીં ચ ॥ધ્રુ.॥
ઉપમા યા દેતાં લાભા । કાશા શોભા સારિખી ॥2॥
તુકા હ્મણે નુચલીં ડોઇ઩ । ઠેવિલી પાયીં સંતાંચે ॥3॥

આપુલાલા લાહો કરૂં । કેણેં ભરૂં હા વિઠ્ઠલ ॥1॥
ભાગ્ય પાવલોં યા ઠાયા । આતાં કાયા કુરવંડી ॥ધ્રુ.॥
પુઢતી કોઠેં ઘડે ઐસેં । બહુતાં દિસેં ફાવલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે જાલી જોડી । ચરણ ઘડી ન વિસંભેં ॥3॥

ઉજળલેં ભાગ્ય આતાં । અવઘી ચિંતા વારલી ॥1॥
સંતદર્શનેં હા લાભ । પદ્મનાભ જોડલા ॥ધ્રુ.॥
સંપુષ્ટ હા હૃદયપેટી । કરૂનિ પોટીં સાંટવૂં ॥2॥
તુકા હ્મણે હોતા ઠેવા । તો યા ભાવા સાંપડલા ॥3॥

આહ્માં આપુલેં નાવડે સંચિત । ચરફડી ચિત્ત કળવઑયાનેં ॥1॥
ન કળતાં જાલા ખોળંબ મારગા । જગીં જાલોં જગા બહુરૂપી ॥ધ્રુ.॥
કળોં આલેં બરેં ઉઘડલે ડોળે । કર્ણધાર મિળે તરિ બરેં ॥2॥
તુકા હ્મણે વ્હાલ ઐકત કરુણા । તરિ નારાયણા ઉડી ઘાલા ॥3॥

બરગાસાટીં ખાદલેં શેણ । મિળતાં અન્ન ન સંડી ॥1॥
ફજિત તો કેલા આહે । તાડણ સાહે ગૌરવ ॥ધ્રુ.॥
ઓઢાળાચી ઓંગળ ઓઢી । ઉગી ખોડી નવજાય ॥2॥
તુકા ફજીત કરી બુચ્યા। વિસરે કુચ્યા ખોડી તેણેં ॥3॥

ધાંવ ઘાલીં આઇ઩ । આતાં પાહાતેસી કાઇ઩ ॥1॥
ધીર નાહીં માઝે પોટીં । જાલેં વિયોગેં હિંપુટીં ॥ધ્રુ.॥
કરાવેં સીતળ । બહુ જાલી હળહળ ॥2॥
તુકા હ્મણે ડોઇ઩ । કધીં ઠેવીન હે પાયીં ॥3॥

તુહ્માં ઠાવા હોતા દેવા । માઝેં અંતરીંચા હેવા ॥1॥
હોતી કાશાનેં સુટકા । તરિ હે વૈકુંઠનાયકા ॥ધ્રુ.॥
નસતેં સાંભાઇળલેં। જરિ તુહ્મીં આશ્વાસિલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે કૃપાળુવા । બરવા કેલા સાવાધાવા ॥3॥

દેઊં તે ઉપમા । આવડીનેં પુરુષોત્તમા ॥1॥
પાહાતાં કાશા તૂં સારિખા । તિંહીં લોકાંચ્યા જનકા ॥ધ્રુ.॥
આરુષ હે વાણી। ગોડ વરૂનિ ઘેતાં કાનીં ॥2॥
આવડીનેં ખેળે । તુકા પુરવાવે સોહાળે ॥3॥

દર્શનાચી આસ । આતાં ના સાહે ઉદાસ ॥1॥
જીવ આલા પાયાંપાશીં । યેથેં અસેં કલિવરેંસીં ॥ધ્રુ.॥
કાંહીં ચ નાઠવે । ઠાયીં બૈસલેં નુઠવે ॥2॥
જીવ અસતાં પાહીં । તુકા ઠકાવલા ઠાયીં ॥3॥

ભોગાવરિ આહ્મીં ઘાતલા પાષાણ । મરણા મરણ આણિયેલેં ॥1॥
વિશ્વ તૂં વ્યાપક કાય મી નિરાળા । કાશાસાઠીં બળા યેઊં આતાં ॥ધ્રુ.॥
કાય સારૂનિયાં કાઢાવેં બાહેરી । આણૂનિ ભીતરી કાય ઠેવૂં ॥2॥
કેલા તરી ઉરે વાદ ચિ કોરડા । બળેં ઘ્યાવી પીડા સ્વપનીંચી ॥3॥
આવઘે ચિ વાણ આલે તુહ્માં ઘરા । મજુરી મજુરા રોજ કીદવ ॥4॥
તુકા હ્મણે કાંહીં નેણેં લાભ હાની । અસેલ તો ધની રાખો વાડા ॥5॥

કાં હો એથેં કાળ આલા આહ્માં આડ । તુહ્માંપાશીં નાડ કરાવયા ॥1॥
કાં હો વિચારાચેં પડિલેં સાંકડેં । કાય ઐસેં કોડેં ઉપજલેં ॥ધ્રુ.॥
કાં હો ઉપજેના દ્યાવી ઐશી ભેટી । કાય દ્વૈત પોટીં ધરિલેં દેવા ॥2॥
પાપ ફાર કિંવા જાલાસી દુર્બળ । માગિલ તેં બળ નાહીં આતાં ॥3॥
કાય જાલેં દેણેં નિઘાલેં દિવાળેં । કીં બાંધલાસિ બળેં ૠણેંપાયીં ॥4॥
તુકા હ્મણે કાં રે ઐસી કેલી ગોવી । તુઝી માઝી ઠેવી નિવડુનિયાં ॥5॥

કાય દેહ ઘાલૂં કરવતી કરમરી । ટાકું યા ભિતરી અગ્નીમાજી ॥1॥
કાય સેવૂં વન શીત ઉષ્ણ તાન । સાહોં કીં મોહન ધરુની બૈસોં ॥ધ્રુ.॥
કાય લાવૂં અંગીં ભસ્મ ઉધળણ । હિંડૂં દેશ કોણ ખુંટ ચારી ॥2॥
કાય તજૂં અન્ન કરૂનિ ઉપાસ । કાય કરૂં નાસ જીવિત્વાચા ॥3॥
તુકા હ્મણે કાય કરાવા ઉપાવ । ઐસા દેઇપ ભાવ પાંડુરંગા ॥4॥

દંભેં કીતિ઩ પોટ ભરે માની જન । સ્વહિત કારણ નવ્હે કાંહીં ॥1॥
અંતરતી તુઝે પાય મજ દુરી । ધરિતાં હે થોરી જાણિવેચી ॥ધ્રુ.॥
પિંડાચ્યા પાળણેં ધાંવતી વિકાર । મજ દાવેદાર મજમાજી ॥2॥
કૈસા કરૂં ઘાત આપુલા આપણ । ધરૂનિ ગુમાન લોકલાજ ॥3॥
તુકા હ્મણે મજ દાવી તો સોહોળા । દેખેં પાય ડોળાં તુઝે દેવા ॥4॥

ધિગ જિણેં ત્યાચા સ્વામી હીન વર । મરણ તેં બર ભલેં મગ ॥1॥
ઐકા જી દેવા ઐસી આહે નીત । કાય તેં ઉચિત સાંભાળાવેં ॥ધ્રુ.॥
દેશોદેશીં ધાક જયાચ્યા ઉત્તરેં । તયાચેં કુતરેં પરિ ભલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે હેં કાં સુચલેં ઉત્તર । જાણોનિ અંતર ઓળખાવેં ॥3॥

આતાં ગાઊં તુજ ઓવિયા મંગળીં । કરૂં ગદારોળી હરિકથા ॥1॥
હોસિ નિવારિતા આમુચેં સકળ । ભય તળમળ પાપપુણ્ય ॥ધ્રુ.॥
ભોગિલે તે ભોગ લાવૂં તુઝે અંગીં । અલિપ્ત યા જગીં હોઉનિ રાહોં ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્મી લાડિકીં લેંકરેં । ન રાહોં અંતરે પાયાંવિણ ॥3॥

સર્વ સુખેં આજી એથેં ચિ વોળલીં । સંતાંચીં દેખિલીં ચરણાંબુજેં ॥1॥
સર્વકાળ હોતોં આઠવીત મનીં । ફિટલી તે ધણી યેણેં કાળેં ॥2॥
તુકા હ્મણે વાચા રાહિલી કુંટિત । પુઢેં જાલેં ચિત્ત સમાધાન ॥3॥

વિઠ્ઠલ સોયરા સજ્જન સાંગાતી । વિઠ્ઠલ યા ચિત્તીં બૈસલાસે ॥1॥
વિઠ્ઠલેં હેં અંગ વ્યાપિલી તે કાયા । વિઠ્ઠલ હે છાયા માઝી મજ ॥ધ્રુ.॥
બૈસલા વિઠ્ઠલ જિવ્હેચિયા માથાં । ન વદે અન્યથા આન દુજેં ॥2॥
સકળાં ઇંઇદ્રયાં મન એક પ્રધાન । તેં હી કરી ધ્યાન વિઠોબાચેં ॥3॥
તુકા હ્મણે યા વિઠ્ઠલાસી આતાં । નયે વિસંબતાં માઝેં મજ ॥4॥

હોયેં વારકરી । પાંહે પાંહે રે પંઢરી ॥1॥
કાય કરાવીં સાધનેં । ફળ અવઘેં ચિ તેણેં ॥ધ્રુ.॥
અભિમાન નુરે । કોડ અવઘેં ચિ પુરે ॥2॥
તુકા હ્મણે ડોળાં । વિઠો બૈસલા સાંવળા ॥3॥

પંઢરીસી જાય । તો વિસરે બાપમાય ॥1॥
અવઘા હોય પાંડુરંગ । રાહે ધરૂનિયાં અંગ ॥ધ્રુ.॥
ન લગે ધન માન । દેહભાવેં ઉદાસીન ॥2॥
તુકા હ્મણે મળ । નાસી તાત્કાળ તેં સ્થળ ॥3॥

બળેં બાહએઆત્કારેં સંપાદિલેં સોંગ । નાહીં જાલા ત્યાગ અંતરીંચા ॥1॥
ઐસેં યેતેં નિત્ય માઝ્યા અનુભવા । મનાસી હા ઠાવા સમાચાર ॥ધ્રુ.॥
જાગૃતીચા નાહીં અનુભવ સ્વપ્નીં । જાતોં વિસરુનિ સકળ હેં ॥2॥
પ્રપંચાબાહેરિ નાહીં આલેં ચિત્ત । કેલે કરી નિત્ય વેવસાય ॥3॥
તુકા હ્મણે મજ ભોરપ્યા ચિ પરી । જાલેં સોંગ વરી આંત તૈસેં ॥4॥

હ્મણવિતોં દાસ તે નાહીં કરણી । આંત વરી દોન્હી ભિન્ન ભાવ ॥1॥
ગાતોં નાચતોં તેં દાખવિતોં જના । પ્રેમ નારાયણા નાહીં અંગીં ॥ધ્રુ.॥
પાવિજે તેં વર્મ ન કળે ચિ કાંહીં । બુડાલોં યા ડોહીં દંભાચિયા ॥2॥
ભાંડવલ કાળેં હાતોહાતીં નેલેં । માપ યા લાગલેં આયુષ્યાસી ॥3॥
તુકા હ્મણે વાંયાં ગેલોં ઐસા દિસેં । હોઇ઩લ યા હાંસેં લૌકિકાચેં ॥4॥

ન કળતાં કાય કરાવા ઉપાય । જેણેં રાહે ભાવ તુઝ્યા પાયીં ॥1॥
યેઊનિયાં વાસ કરિસી હૃદયીં । ઐસેં ઘડે કૈપ કાસયાનેં ॥ધ્રુ.॥
સાચ ભાવેં તુઝેં ચિંતન માનસીં । રાહે હેં કરિસી કૈં ગા દેવા ॥2॥
લટિકેં હેં માઝેં કરૂનિયાં દુરી । સાચ તૂં અંતરીં યેઉનિ રાહેં ॥3॥
તુકા હ્મણે મજ રાખાવેં પતિતા ।આપુલિયા સત્તા પાંડુરંગા ॥4॥

ચિંતિલેં તેં મનિંચેં જાણેં । પુરવી ખુણે અંતરીંચેં ॥1॥
રાત્રી ન કળે દિવસ ન કળે । અંગીં ખેળે દૈવત હેં ॥ધ્રુ.॥
નવસિયાચે નવ રસ । ભોગી ત્યાસ ભિન્ન નાહીં ॥2॥
તુકા હ્મણે સમ ચિ દેણેં । સમચરણ ઉભા અસે ॥3॥

ઉધારાચા સંદેહ નાહીં । યાચા કાંહીં સેવકાં ॥1॥
પાંડુરંગ અભિમાની । જીવદાની કોંવસા ॥ધ્રુ.॥
બુડતાં જળીં જળતાં અંગીં । તે પ્રસંગીં રાખાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્માંસાટીં । કૃપા પોટીં વાગવી ॥3॥

કાય વિરિહ્ કળે આહ્માં । જાણોં એકા નામા વિઠોબાચ્યા ॥1॥
નાચોં સુખેં વૈષ્ણવમેળીં । ટાળઘોળીં આનંદેં ॥ધ્રુ.॥
શાંતિ ક્ષમા દયા મી કાય જાણેં । ગોવિંદ કીર્તનેંવાંચૂનિયાં ॥2॥
કાસયા ઉદાસ અસોં દેહાવરી । અમૃતસાગરીં બુડોનિયાં ॥3॥
કાસયા એકાંત સેવૂં તયા વના । આનંદ તો જનામાજી અસે ॥4॥
તુકા હ્મણે આહ્માં ઐસા ભરવસા । વિઠ્ઠલ સરસા ચાલતસે ॥5॥

જેથેં વૈષ્ણવાંચા વાસ । ધન્ય ભૂમી પુણ્ય દેશ ॥1॥
દોષ નાહીં ઓખદાસી । દૂત સાંગે યમાપાશીં ॥ધ્રુ.॥
ગરુડટકયાંચ્યા ભારેં । ભૂમિ ગર્જે જેજેકારેં ॥2॥
સહજ તયાં જનાં છંદ । વાચે ગોવિંદ ગોવિંદ ॥3॥
તુળસીવનેં રંગમાળા । અવઘા વૈકુંઠસોહળા ॥4॥
તુકા હ્મણે ભેણેં । કાળ નયે તેણેં રાણેં ॥5॥

માઝ્યા વિઠોબાચા કૈસા પ્રેમભાવ । આપણ ચિ દેવ હોય ગુરૂ ॥1॥
પઢિયેં દેહભાવેં પુરવિતો વાસના । અતીં તેં આપણાપાશીં ન્યાવેં ॥ધ્રુ.॥
માગેં પુઢેં ઉભા રાહે સાંભાળીત । આલિયા આઘાત નિવારાવે ॥2॥
યોગક્ષેમ જાણે જડભારી । વાટ દાવી કરીં ધરૂનિયાં ॥3॥
તુકા હ્મણે નાહીં વિશ્વાસ જ્યા મનીં । પાહાવેં પુરાણીં વિચારૂની ॥4॥

સકળ ધર્મ મજ વિઠોબાચેં નામ । આણીક ત્યાં વર્મ નેણેં કાંહીં ॥1॥
કાય જાણોં સંતાં નિરવિલેં દેવેં । કરિતી યા ભાવેં કૃપા મજ ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝા કોણ અધિકાર । તો મજ વિચાર કળોં યાવા ॥3॥

ઉદંડ શાહાણે હોત તર્કવંત । પરિ યા નેણવે અંત વિઠોબાચા ॥1॥
ઉદંડા અક્ષરાં કરોત ભરોવરી । પરિ તે નેણવે થોરી વિઠોબાચી ॥2॥
તુકા હ્મણે નાહીં ભોળેપણાવિણ । જાણીવ તે સિણ રિતેં માપ ॥3॥

આધારાવાંચુની । કાય સાંગસી કાહાણી ॥1॥
ઠાવા નાહીં પંઢરીરાવ । તોંવરી અવઘેં ચિ વાવ ॥ધ્રુ.॥
માનિતાહે કોણ । તુઝેં કોરડેં બ્રહ્મયાઆન ॥2॥
તુકા હ્મણે ઠેવા । જાણપણ એક સવા ॥3॥

અનાથાંચી તુહ્માં દયા । પંઢરીરાયા યેતસે ॥1॥
ઐસી ઐકોનિયાં કીતિ઩ । બહુ વિશ્રાંતિ પાવલોં ॥ધ્રુ.॥
અનાથાંચ્યા ધાંવા ઘરા । નામેં કરા કુડાવા ॥2॥
તુકા હ્મણે સવઘડ હિત । ઠેવૂં ચિત્ત પાયાંપેં ॥3॥

યેથેં નાહીં ઉરોં આલે અવતાર । યેર તે પામર જીવ કિતી ॥1॥
વિષયાંચે ઝણી વ્હાલ લોલિંગત । ચેવલિયા અંત ન લગે મજ ॥ધ્રુ.॥
વાહોનિયાં ભાર કુંથસીલ ઓંઝે । નવ્હે તેં ચિ માઝેં થીતા ત્યાગ ॥2॥
તુકા હ્મણે કૈસી નાહીં ત્યાચી લાજ । સંતીં કેશીરાજ સાધિયેલા ॥3॥

હીં ચ ત્યાંચીં પંચભૂતેં । જીવન ભાતેં પ્રેમાચેં ॥1॥
કળવળા ધરિલા સંતીં । તે નિગુતી કૈવાડ ॥ધ્રુ.॥
હા ચ કાળ વર્તમાન । સાધન હી સંપત્તી ॥2॥
તુકા હ્મણે દિવસરાતીં । હેં ચિ ખાતી અન્ન તે ॥3॥

દીપ ન દેખે અંધારા । આતાં હેં ચિ કરા જતન ॥1॥
નારાયણ નારાયણ । ગાંઠી ધન બળકટ ॥ધ્રુ.॥
ચિંતામણીપાશીં ચિંતા । તત્વતા હી નયેલ ॥2॥
તુકા હ્મણે ઉભયલોકીં । હે ચિ નિકી સામોગ્રી ॥3॥

ધન્ય કાળ સંતભેટી । પાયીં મિઠી પડિલી તો ॥1॥
સંદેહાચી સુટલી ગાંઠી । જાલેં પોટીં શીતળ ॥ધ્રુ.॥
ભવનદીચા જાલા તારા । યા ઉત્તરા પ્રસાદેં ॥2॥
તુકા હ્મણે મંગળ આતાં । કોણ દાતા યાહૂનિ ॥3॥

દિનરજનીં હા ચિ ધંદા । ગોવિંદાચે પવાડે ॥1॥
સંકિલ્પલા દેહ દેવા । સકળ હેવા તયે ઠાયીં ॥ધ્રુ.॥
નાહીં અવસાન ઘડી । સકળ જોડી ઇંઇદ્રયાં ॥2॥
કીતિ઩ મુખેં ગર્જે તુકા । કરી લોકાં સાવધ ॥3॥

ખરેં નાનવટ નિક્ષેપીચેં જુનેં । કાઢિલેં ઠેવણેં સમર્થાચેં ॥1॥
મજુરાચ્યા હાતેં માપાચા ઉકલ । મી તોં યેથેં ફોલ સત્તા ત્યાચી ॥ધ્રુ.॥
કુલાળાચ્યા હાતેં ઘટાચ્યા ઉત્પિત્ત । પાઠવી ત્યા જાતી પાકસ્થળા ॥2॥
તુકા હ્મણે જીવન તેં નારાયણીં । પ્રભા જાતે કીણાઅ પ્રકાશાચી ॥3॥

ગંગેચિયા અંતાવિણ કાય ચાડ । આપુલેં તેં કોડ તૃષેપાશીં ॥1॥
વિઠ્ઠલ હે મૂતિ઩ સાજિરી સુંદર । ઘાલીં નિરંતર હૃદયપુટીં ॥ધ્રુ.॥
કારણ તેં અસે નવનીતાપાશીં । ગબાળ તેં સોસી ઇતર કોણ ॥2॥
બાળાચે સોઇ઩તેં ઘાંસ ઘાલી માતા । આટાહાસ ચિંતા નાહીં તયા ॥3॥
ગાઊં નાચોં કરૂં આનંદસોહળા । ભાવ ચિ આગળા નાહીં હાતાં ॥4॥
તુકા હ્મણે અવઘેં જાલેં એકમય । પરલોકીંચી કાય ચાડ આતાં ॥5॥

સ્ત્રીપુત્રાદિકીં રાહિલા આદર । વિષયીં પડિભર અતિશય ॥1॥
આતાં હાતા ધાંવા નારાયણા । મજ હે વાસના અનાવર ॥ધ્રુ.॥
યેઉનિયાં આડ ઠાકે લોકલાજ । તેં હેં દિસે કાજ અંતરલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્માં જેથેં જેથેં ગોવા । તેથેં તુહ્મીં દેવા સાંભાળાવેં ॥3॥

પડિલોં ભોવણીં । હોતોં બહુ ચિંતવણી ॥1॥
હોતોં ચુકલોં મારગ । લાહો કેલા લાગ વેગેં ॥ધ્રુ.॥
ઇંઇદ્રયાંચે સંદી । હોતોં સાંપડલોં બંદીં ॥2॥
તુકા હ્મણે બરેં જાલેં । વિઠ્ઠલસેં વાચે આલેં ॥3॥

બરેં જાલેં આલીં જ્યાચીં ત્યાચ્યા ઘરા । ચુકલા પા†હેરા ઓઢાળાંચા ॥1॥
બહુ કેલેં દુખી ત્યાંચિયા સાંભાળેં । આતાં તોંડ કાળેં તેણેં લોભેં ॥ધ્રુ.॥
ત્યાંચિયા અન્યાયેં ભોગા માઝેં અંગ । સકળ હી લાગ દ્યાવા લાગે ॥2॥
નાહીં કોઠેં ઇસ્થર રાહોં દિલેં ક્ષણ । આજિવરી સિણ પાવલોં તો ॥3॥
વેગળાલ્યા ખોડી કેલી તડાતડી। સાંગાવયા ઘડી નાહીં સુખ ॥4॥
નિરવૂનિ તુકા ચાલિલા ગોવારેં । દેવાપાશીં ભાર સાંડવૂનિ ॥5॥

ન કરાવી આતાં પોટાસાટીં ચિંતા । આહે ત્યા સંચિતા માપ લાવૂં ॥1॥
દૃઇષ્ટ તે ઘાલાવી પરમાર્થાઠાયીં । ક્ષુલ્લકા ઉપાયીં સિણ જાલા ॥ધ્રુ.॥
યેથેં તંવ નાહીં ઘેઇજેસેં સવેં । કાંહીં નયે જીવેં વેચોં મિથ્યા ॥2॥
ખંડણેં ચિ નવ્હે ઉદ્વેગ વેરઝારીં । બાપુડે સંસારીં સદા અસોં ॥3॥
શેવટા પાવવી નાવેચેં બૈસનેં । ભુજાબળેં કોણેં કષ્ટી વ્હાવેં ॥4॥
તુકા હ્મણે આતાં સકળાંચેં સાર । કરાવા વ્યાપાર તરી ઐસા ॥5॥

આમચ્યા હેં આલેં ભાગા । જીવ્હાર યા જગાચેં ॥1॥
ધરૂનિયાં ઠેલોં જીવેં । બળકટ ભાવેં એકવિધ ॥ધ્રુ.॥
આણૂનિયાં કેલા રૂપા । ઉભા સોપા જવળી ॥2॥
તુકા હ્મણે અંકિત કેલા । ખાલીં આલા વચનેં ॥3॥

ખરેં ભાંડવલ સાંપડલેં ગાંઠી । જેણેં નયે તુટી ઉદમાસી ॥1॥
સંવગાચેં કેણેં સાંપડલેં ઘરીં । ભરૂનિ વૈખરી સાંટવિલેં ॥ધ્રુ.॥
ઘેતાં દેતાં લાભ હોતસે સકળાં । સદેવાં દુર્બળા ભાવ તૈસા ॥2॥
ફડા આલિયા તો ન વજે નિરાસે । જરિ કાંહીં ત્યાસ ન કળતાં ॥3॥
તુકા હ્મણે આતાં જાલીસે નિઇંશ્ચતી । આણીક તેં ચિત્તીં ન ધરૂં દુજેં ॥4॥

પદોપદીં દિલેં અંગ । જાલેં સાંગ કારણ ॥1॥
રુધવૂનિ ઠેલોં ઠાવ । જગા વાવ સકળ ॥ધ્રુ.॥
પુઢતી ચાલી મનાલાહો । વાઢે દેહો સંતોષ ॥2॥
। તુકા હ્મણે ક્ષરભાગીં । જાલોં જગીં વ્યાપક ॥3॥

નિવડુનિ દિલેં નવનીત । સંચિત તે ભોગીત ॥1॥
આતાં પુઢેં ભાવસાર । જીવના થાર પાહાવયા ॥ધ્રુ.॥
પારખિયાચે પડિલેં હાતીં । ચાંચપતી આંધળીં ॥2॥
તુકા હ્મણે સેવન ઘડે । ત્યાસી જોડે લાભ હા ॥3॥

ઉચિત ન કળે ઇંઇદ્રયાચે ઓઢી । મુખેં બડબડી શિકલેં તેં ॥1॥
આપણ જાઊન ન્યાવીં નરકાસ । બળેં બેતાળીસ કુળેં જગ ॥ધ્રુ.॥
અબોલણેં બોલે ડોળે ઝાંકુનિયાં । બડબડી વાંયાં દંભાસાટીં ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્મી તેથીલ પારખી । નાચે દેખોવેખીં જાણોં ખરેં ॥3॥

એક મન તુઝ્યા અવઘ્યા ભાંડવલા । વાંટિતાં તેં તુલા યેઇ઩ કૈસેં ॥1॥
હ્મણૌનિ દૃઢ ધરીં પાંડુરંગ । દેહા લાવીં સંગ પ્રારબ્ધાચા ॥ધ્રુ.॥
આણિકા સંકલ્પા નકો ગોઊં મન । તરી ચ કારણ સાધ્ય હોય ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસેં જાણાવેં ઉચિત । તરી સહજ ઇસ્થત યેઇ઩લ કળોં ॥3॥

ગાવે હ્મણૌનિ ગીત । ધરુનિ રાહે તૈસેં ચિત્ત ॥1॥
હેં ચિ થોર અવઘડ આહે । અન્ન દેખોનિ ભૂક રાહે ॥ધ્રુ.॥
ઐકાવી હ્મૂણ કથા । રાહે તૈસેં ધરુનિ ચિત્તા ॥2॥
તુકા હ્મણે ધણી । નવ્હે જેવિલ્યાવાંચુનિ ॥3॥

કળલ હે ખુણ । તરિ દાવી નારાયણ ॥1॥
સત્ય સંતાંપાશીં રાહે । યેરાં ભય આડ આહે ॥ધ્રુ.॥
અનુચિયા ઐસેં । અસે ભરલેં પ્રકાશેં ॥2॥
ઇંઇદ્રયાંચેં ધની । તે હે જાતી સમજૂનિ ॥3॥
તર્ક કુતર્ક વાટા । નાગવણ ઘટાપટા ॥4॥
તુકા હ્મણે લ્યાવેં । ડોળાં અંજન બરવેં ॥5॥

જાતો ન યેતિયા વાટા । કાય નિરવિતો કરંટા ॥1॥
કૈસા જાલાસે બેશ્રમ । લાજ નાહીં ન હ્મણે રામ ॥ધ્રુ.॥
પાહે વૈરિયાકડે। ડોળે વાસુનિયાં રડે ॥2॥
બાંધુનિયાં યમા હાતીં । દિલા નાહીં ત્યાચી ખંતી ॥3॥
નાહીં યાંપેં કામ । ઐસેં જાણે તો અધમ ॥4॥
અઝુન તરિ મુકા । કાં રે જાલાસિ હ્મણે તુકા ॥5॥

વાંટા ઘેઇપ લવકરિ । માગેં અંતરસી દુરી । કેલી ભરોવરી। સાર નેતી આણીક ॥1॥
ઐસીં ભાંમાવલીં કિતી । કાય જાણોં નેણોં કિતી । સમય નેણતી । માથાં ભાર વાહોનિ ॥ધ્રુ.॥
નાહીં સારિલેં તોંવરી । ધાંવ ઘેઇપ વેગ કરીં । ઘેતલેં પદરીં । ફાવલેં તેં આપુલેં ॥2॥
ફટ લંડી હ્મણે તુકા । એક ન સાહાવે ધકા । તરિ ચ યા સુખા । મગ કૈસા પાવસી ॥3॥

ચાલાવા પંથ તો પાવિજે ત્યા ઠાયા । ઐકિલ્યા વાંયાં વારતા ત્યા ॥1॥
ઐકા જી વોજે પડતસેં પાયાં । ભાવાચિ તેં જાયાવાટ નવ્હે ॥ધ્રુ.॥
વ્યાલી કુમારીચા અનુભવેં અનુભવ । સાંગતાં તો ભાવ યેત નાહીં ॥2॥
તુકા હ્મણે યેથેં પાહિજે આરાલેં । બિંબીં નિવળલેં તરિ ભાસે ॥3॥

કાય નાહીં લવત ઝાડેં । વિસરે વેડેં દેહભાવ ॥1॥
જયા ન ફળે ઉપદેશ । ધસ ઐસા ત્યા નાંવેં ॥ધ્રુ.॥
કાય નાહીં અસત જડ । દગડ તો અબોલણા ॥2॥
તુકા હ્મણે કુચર દાણા । તૈસા હ્મણા ડેંગ હા ॥3॥

દેખીચા દિમાખ શિકોનિયાં દાવી । હિ†યા ઐસી કેવીં ગારગોટી ॥1॥
મર્યાદા તે જાણ અરે અભાગિયા । દેવાચ્યા ઐસિયા સકળ મૂતિ઩ ॥ધ્રુ.॥
કાય પડિલેંસી લટિક્યાચે ભરી । વોંવાળુનિ થોરી પરતી સાંડીં ॥2॥
તુકા હ્મણે પુઢેં દિસતસે ઘાત । કરિતોં ફજિત હ્મણૌની ॥3॥

સંસારાચા માથાં ભાર । કાંહીં પર ન ઠેવીં ॥1॥
ભક્તીચી તે જાતી ઐસી । સર્વસ્વાસી મુકાવેં ॥ધ્રુ.॥
ભિક્ષાણી વેવસાવ। કાલા કરિતો ગાઢવ ॥2॥
કરુનિ વસ્તી બાજારીં । હ્મણવી કાસયા નિસ્પૃહી ॥3॥
પ્રસાદા આડુનિ કવી । કેલેં તુપ પાણી તેવીં ॥4॥
તુકા હ્મણે હોંઇ઩ સુર । કિંવા નિસુર મજુર ॥5॥

તેજ્યા ઇશારતી । તટા ફોક વરી ઘેતી ॥1॥
કાય સાંગાવેં ત્યાહૂની । ઐકા રે ધરા મનીં ॥ધ્રુ.॥
નવ્હે ભાંડખોર । ઓઢૂનિ ધરૂં પદર ॥2॥
તુકા હ્મણે તોંડ । કાળેં કરા ખાલીં મુંડ ॥3॥

માગેં સંતીં હોતેં જેં જેં સાંગિતલેં । તેં યેઊં લાગલેં અનુભવા ॥1॥
આચારભ્રષ્ટ હોતી લોક કળી । પુણ્ય ક્ષીણ બળી જાલેં પાપ ॥ધ્રુ.॥
વર્ણધર્મ કોણ ન ધરી વિટાળ । ઘાલિતી ગોંધળ એકે ઠાયીં ॥2॥
વેદાચે પાઠક સેવિતીલ મદ્ય । ન દેખતી ભેદ વિષયીં ભાંડ ॥3॥
તુકા હ્મણે કિતી કરાવે ફજિત । તે ચિ છંદ નિત્ય બહુ હોતી ॥4॥

અક્ષરાંચા શ્રમ કેલા । ફળા આલા તેણેં તો ॥1॥
અવઘિયાચા તળ ધરી । જીવા ઉરી નુરૌની ॥ધ્રુ.॥
ફળલેં તેં લવે ભારેં । પીક ખરેં આલેં તૈપ ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । પુઢેં ભાવ સારાવા ॥3॥

ઉચિત જાણાવેં મુખ્ય ધર્મ આધીં । ચિત્તશુદ્ધ બુદ્ધી ઠાયીં ઇસ્થર ॥1॥
ન ઘલાવી ધાંવ મનાચિયે ઓઢી । વચન આવડી સંતાચિયે ॥2॥
અંતરીં યા રાહે વચનાચા વિશ્વાસ । ન ઉગે ઉપદેશ તુકા હ્મણે ॥3॥
વર્ગ:ગાથા
વર્ગ:સંત તુકારામ સાહિત્ય
વર્ગ:તપાસણી કરાયચે સાહિત્ય‎