તુકારામ ગાથા · શ્લોક 301-600

માઝેં મ્હણતાં યાલા કાં રે નાહીં લાજ । કન્યા પુત્ર ભાજ ધન વિત્ત ॥૧॥
કોણી સોડવી ના કાળાચે હાતીંચેં । એકાવિણેં સાચેં નારાયણા ॥૨॥
તુકા મ્હણે કિતી સાંગાવેં ચાંડાળા । નેણે જીવકળા કોણ્યા જીતો ॥૩॥

આંધળ્યાસિ જન અવઘે ચિ આંધળે । આપણાસિ ડોળે દૃષ્ટી નાહીં ॥૧॥
રોગ્યા વિષતુલ્ય લાગે હેં મિષ્ટાન્ન । તોંડાસિ કારણ ચવી નાહીં ॥૨॥
તુકા મ્હણે શુદ્ધ નાહીં જો આપણ । તયા ત્રિભુવન અવઘેં ખોટેં ॥૩॥

છળી વિષ્ણુદાસા કોણી । ત્યાચી અમંગળ વાણી ॥૧॥
યેઊં ન દ્યાવા સમોર । અભાગી તો દુરાચાર ॥ધ્રુ.॥
નાવડે હરિકથા । ત્યાચી વ્યભિચારીણ માતા ॥૨॥
તુકા મ્હણે યાતિ । ભ્રષ્ટ તયાચિ તે મતિ ॥૩॥

બોલવિસી તૈસેં આણીં અનુભવા । નાહીં તરી દેવા વિટંબના ॥૧॥
મિઠેંવિણ કાય કરાવેં મિષ્ટાન્ન । શવ જીવેંવિણ શૃંગારિલે ॥ધ્રુ.॥
સંપાદણીવિણ વિટંબિલે સોંગ । ગુણેંવિણ ચાંગ રૂપ હીન ॥૨॥
કન્યાપુત્રેંવિણ મંગળદાયકેં । વેચિલેં હેં ફિકે દ્રવ્ય તરી ॥૩॥
તુકા મ્હણે તૈસી હોતે મજ પરી । ન દેખે અંતરીં પ્રેમભાવ ॥૪॥

અંગીં જ્વર તયા નાવડે સાકર । જન તો ઇતર ગોડી જાણે ॥૧॥
એકાચિયે તોંડીં પડિલી તે માતી । અવઘે તે ખાતી પોટભરી ॥ધ્રુ.॥
ચારિતાં બળેં યેત અસે દાંતીં । માગોનિયાં ઘેતી ભાગ્યવંત ॥૨॥
તુકા મ્હણે નસે સંચિત હેં બરેં । તયાસિ દુસરેં કાય કરી ॥૩॥

ધિગ જીણેં તો બાઇલે આધીન । પરલોક માન નાહી દોન્હી ॥૧॥
ધિગ જીણેં જ્યાચેં લોભાવરી મન । અતીતપૂજન ઘડે ચિ ના ॥ધ્રુ.॥
ધિગ જીણેં આળસ નિદ્રા જયા ફાર । અમિત આહાર અઘોરિયા ॥૨॥
ધિગ જીણેં નાહીં વિવેક વૈરાગ્ય । ઝુરે માનાલાગીં સાધુપણા ॥૩॥
તુકા મ્હણે ધિગ ઐસે જાલે લોક । નિંદક વાદક નરકા જાતી ॥૪॥

અરે હેં દેહ વ્યર્થ જાવેં । ઐસેં જરી તુજ વ્હાવેં । દ્યૂતકર્મ મનોભાવેં । સારીપાટ ખેળાવા ॥૧॥
મગ કૈચેં હરિચેં નામ । નિજેલિયા જાગા રામ । જન્મોજન્મીંચા અધમ । દુઃખ થોર સાધિલેં ॥ધ્રુ.॥
વિષયસુખાચા લંપટ । દાસીગમનીં અતિધીટ । તયા તેચિ વાટ । અધોગતી જાવયા ॥૨॥
અણીક એક કોડ । નરકા જાવયાચી ચાડ । તરી સંતનિંદા ગોડ । કરીં કવતુકેં સદા ॥૩॥
તુકા મ્હણે ઐસેં । મના લાવી રામ પિસેં । નાહીં તરી આલિયા સાયાસેં । ફુકટ જાસી ઠકોની ॥૪॥

અવઘેં બ્રમ્હરૂપ રિતા નાહીં ઠાવ । પ્રતિમા તો દેવ કૈસા નવ્હે ॥૧॥
નાહીં ભાવ તયા સાંગાવેં તેં કિતી । આપુલ્યાલા મતીં પાષાંડિયા ॥ધ્રુ.॥
જયા ભાવેં સંત બોલિલે વચન । નાહીં અનુમોદન શાબ્દિકાંસિ ॥૨॥
તુકા મ્હણે સંતીં ભાવ કેલા બળી । ન કળતાં ખળીં દૂષિલા દેવ ॥૩॥

એક તટસ્થ માનસીં । એક સહજ ચિ આળસી ॥૧॥
દોન્હી દિસતી સારિખીં । વર્મ જાણે તો પારખી ॥ધ્રુ.॥
એક ધ્યાનીં કરિતી જપ । એક બૈસુનિ ઘેતી ઝોપ ॥૨॥
એકાં સર્વસ્વાચા ત્યાગ। એકાં પોટાસાઠીં જોગ ॥૩॥
એકાં ભક્તિ પોટાસાઠીં । એકાં દેવાસવેં ગાંઠી ॥૪॥
વર્મ પોટીં એકા । ફળેં દોન મ્હણે તુકા ॥૫॥

કાય કળે બાળા । બાપ સદૈવ દુબળા ॥૧॥
આહે નાહીં હેં ન કળે । હાતીં કાય કોણ્યા વેળે ॥ધ્રુ.॥
દેખિલેં તેં દૃષ્ટી । માગે ઘાલૂનિયાં મિઠી ॥૨॥
તુકા મ્હણે ભાવેં । માઝ્યા મજ સમજાવેં ॥૩॥

ભજન ઘાલી ભોગાવરી । અકર્તવ્ય મનીં ધરી ॥૧॥
ધિગ ત્યાચેં સાધુપણ । વિટાળૂની વર્તે મન ॥ધ્રુ.॥
નાહીં વૈરાગ્યાચા લેશ । અર્થચાડ જાવેં આસ ॥૨॥
હેં ના તેં સેં જાલેં । તુકા મ્હણે વાંયાં ગેલેં ॥૩॥

એકાદશીસ અન્ન પાન । જે નર કરિતી ભોજન । શ્વાનવિષ્ઠે સમાન । અધમ જન તો એક ॥૧॥
ઐકા વ્રતાચેં મહિમાન। નેમેં આચરતી જન । ગાતી ઐકતીં હરિકીર્તન । તે સમાન વિષ્ણૂશીં ॥ધ્રુ.॥
અશુદ્ધ વિટાળસીચેં ખળ । વિડા ભિક્ષતાં તાંબૂલ । સાંપડે સબળ । કાળાહાતીં ન સુટે ॥૨॥
સેજ બાજ વિલાસ ભોગ । કરી કામિનીશીં સંગ । તયા જોડે ક્ષયરોગ । જન્મવ્યાધી બળિવંત ॥૩॥
આપણ ન વજે હરિકીર્તના । અણિકાં વારી જાતાં કોણા । ત્યાચ્યા પાપેં જાણા । ઠેંગણા મહા મેરુ ॥૪॥
તયા દંડી યમદૂત । જાલે તયાચે અંકિત । તુકા મ્હણે વ્રત । એકાદશી ચુકલીયા ॥૫॥

કરવિતાં વ્રત અર્ધે પુણ્ય લાભે । મોડવિતાં દોઘે નરકા જાતી ॥૧॥
શુદ્ધબુદ્ધિ હોય દોઘાં એક માન । ચોરાસવેં કોણ જિવેં રાખે ॥ધ્રુ.॥
આપુલેં દેઊની આપુલા ચિ ઘાત । ન કરાવા થીત જાણોનિયાં ॥૨॥
દેઊનિયાં વેચ ધાડી વારાણસી । નેદાવેં ચોરાસિ ચંદ્રબળ ॥૩॥
તુકા મ્હણે તપ તીર્થ વ્રત યાગ । ભક્તિ હે મારગ મોડૂં નયે ॥૪॥

ઇનામાચી ભરલી પેઠ । વાહાતી દાટ મારગ ॥૧॥
અવઘેચી યેતી વાણ । અવઘે શકુન લાભાચે ॥ધ્રુ.॥
અડચણી ત્યા કેલ્યા દુરી । દેણ્યા ઉરી ઘેણ્યાચ્યા ॥૨॥
તુકા મ્હણે જોડી જાલી । તે આપુલી આપણા ॥૩॥

વેદાચેં ગવ્હર ન કળે પાઠકાં । અધિકાર લોકાં નાહીં યેરાં ॥૧॥
વિઠોબાચેં નામ સુલભ સોપારેં । તારી એક સરે ભવસિંધુ ॥ધ્રુ.॥
જાણત્યા અસાધ્ય મંત્ર તંત્ર કાળ । યેર તો સકળ મૂઢ લોક ॥૨॥
તુકા મ્હણે વિધિ નિષેધ લોપલા । ઉચ્છેદ યા જાલા મારગાચા ॥૩॥

વિધીનેં સેવન । વિષયત્યાગાતેં સમાન ॥૧॥
મુખ્ય ધર્મ દેવ ચિત્તીં । આદિ અવસાન અંતીં ॥ધ્રુ.॥
બહુ અતિશય ખોટા । તર્કેં હોતી બહુ વાટા ॥૨॥
તુકા મ્હણે ભાવેં । કૃપા કરીજેતે દેવેં ॥૩॥

યેથીચિયા અળંકારેં । કાય ખરેં પૂજન ॥૧॥
વૈકુંઠીંચ્યા લાવૂં વાટા । સર્વ સાટા તે ઠાયીં ॥ધ્રુ.॥
યેથીચિયા નાશવંતેં । કાય રિતેં ચાળવૂં ॥૨॥
તુકા મ્હણે વૈષ્ણવ જેન । માઝે ગણ સમુદાય ॥૩॥

ઉજળાવયા આલોં વાટા । ખરા ખોટા નિવાડ ॥૧॥
બોલવિલે બોલ બોલેં । ધનીવિઠ્ઠલા સન્નિધ ॥ધ્રુ.॥
તરી મનીં નાહીં શંકા । બળેં એકા સ્વામીચ્યા ॥૨॥
તુકા મ્હણે નયે આમ્હાં । પુઢેં કામા ગબાળ ॥૩॥

બોલાવેં તેં ધર્મા મિળે । બરે ડોળે ઉઘડૂનિ ॥૧॥
કાશાસાઠીં ખાવેં શેણ । જેણેં જન થુંકી તેં ॥ધ્રુ.॥
દુજેં ઐસેં કાય બળી । જેં યા જાળી અગ્નીસિ ॥૨॥
તુકા મ્હણે શૂર રણીં । ગાંઢેં મનીં બુરબુરી ॥૩॥

બરા કુણબી કેલોં । નાહીં તરિ દંભેંચિ અસતોં મેલોં ॥૧॥
ભલેં કેલેં દેવરાયા । નાચે તુકા લાગે પાયાં ॥ધ્રુ.॥
વિદ્યા અસતી કાંહીં । તરી પડતોં અપાયીં ॥૨॥
સેવા ચુકતોં સંતાચી । નાગવણ હે ફુકાચી ॥૩॥
ગર્વ હોતા તાઠા । જાતોં યમપંથેં વાટા ॥૪॥
તુકા મ્હણે થોરપણેં । નરક હોતી અભિમાનેં ॥૫॥

દાતા નારાયણ । સ્વયેં ભોગિતા આપણ ॥૧॥
આતાં કાય ઉરલેં વાચે । પુઢેં શબ્દ બોલાયાચે ॥ધ્રુ.॥
દેખતી જે ડોળે । રૂપ આપુલેં તેં ખેળે ॥૨॥
તુકા મ્હણે નાદ । જાલા અવઘા ગોવિંદ ॥૩॥

કૃપા કરુની દેવા । મજ સાચ તેં દાખવા ॥૧॥
તુમ્હી દયાવંત કૈસે । કીર્તિ જગામાજી વસે ॥ધ્રુ.॥
પાહોનિયાં ડોળાં । હાતીં ઓઢવાલ કાળા ॥૨॥
તુકા મ્હણે દેવા । માઝા કરાવા કુઠાવા ॥૩॥

ઠાયીંચી ઓળખી । યેઇલ ટાકું ટાકા સુખીં ॥૧॥
તુમચા જાઈલ ઈમાન । માઝે કપાળીં પતન ॥ધ્રુ.॥
ઠેવિલા તો ઠેવા । અભિળાષેં બુડવાવા ॥૨॥
મનીં ન વિચારા । તુકા મ્હણે હે દાતારા ॥૩॥

તુઝેં વર્મ ઠાવેં । માઝ્યા પાડિયેલેં ભાવેં ॥૧॥
રૂપ કાસવાચે પરી । ધરુનિ રાહેન અંતરીં ॥ધ્રુ.॥
નેદી હોઊં તુટી । મેળવીન દૃષ્ટાદૃષ્ટી ॥૨॥
તુકા મ્હણે દેવા । ચિંતન તે તુઝી સેવા ॥૩॥

ગહૂં એકજાતી । પરી ત્યા પાધાણી નાસિતી ॥૧॥
વર્મ જાણાવેં તેં સાર । કોઠેં કાય થોડેં ફાર ॥ધ્રુ.॥
કમાઈચ્યા સારેં । જાતિ દાવિતી પ્રકાર ॥૨॥
તુકા મ્હણે મોલ । ગુણા મિથ્યા ફિકે બોલ ॥૩॥

પુણ્યવંત વ્હાવેં । ઘેતાં સજ્જનાંચી નાંવેં ॥૧॥
નેઘે માઝે વાચે તુટી । મહા લાભ ફુકાસાઠી ॥ધ્રુ.॥
વિશ્રાંતીચા ઠાવ । પાયીં સંતાંચિયા ભાવ ॥૨॥
તુકા મ્હણે જપેં । સંતાંચિયા જાતી પાપેં ॥૩॥

દેવ હોઈજેત દેવાચે સંગતી । પતન પંગતી જગાચિયા ॥૧॥
દોહીંકડે દોન્હી વાહાતીલ વાટા । કરિતીલ સાંટા આપુલાલા ॥ધ્રુ.॥
દાખવિલે પરી નાહીં વર્જિજેતાં । આલા તો તો ચિત્તા ભાગ ભરા ॥૨॥
તુકા મ્હણે અંગીં આવડીચેં બળ । ઉપદેશ મૂળબીજમાત્ર ॥૩॥

શોધિસીલ મૂળેં । ત્યાચેં કરીસી વાટોળેં ॥૧॥
ઐસે સંતાંચે બોભાટ । તુઝે બહુ જાલે તટ ॥ધ્રુ.॥
લૌકિકા બાહેરી । ઘાલી રોંખીં જયા ધરી ॥૨॥
તુકા મ્હણે ગુણ । તુઝા લાગલિયા શૂન્ય ॥૩॥

વૈદ વાચવિતી જીવા । તરી કોણ ધ્યાતેં દેવા ॥૧॥
કાય જાણોં કૈસી પરી । પ્રારબ્ધ તેં ઠેવી ઉરી ॥ધ્રુ.॥
નવસેં કન્યાપુત્ર હોતી । તરિ કાં કરણેં લાગે પતી ॥૨॥
જાણે હા વિચાર । સ્વામી તુકયાચા દાતાર ॥૩॥

મારગીં બહુત । યા ચિ ગેલે સાધુસંત ॥૧॥
નકા જાઊ આડરાણેં । ઐસીં ગર્જતી પુરાણેં ॥ધ્રુ.॥
ચોખાળિલ્યા વાટા । ન લગે પુસાવ્યા ધોપટા ॥૨॥
ઝળકતી પતાકા । ગરુડ ટકે મ્હણે તુકા ॥૩॥

કાર્તિકીચા સોહળા । ચલા જાઊં પાહૂં ડોળાં । આલે વૈકુંઠ જવળાં । સન્નિધ પંઢરીયે ॥૧॥
પીક પિકલેં ઘુમરી । પ્રેમ ન સમાયે અંબરીં । અવઘી માતલી પંઢરી । ઘરોઘરીં સુકાળ ॥ધ્રુ.॥
ચાલતી સ્થિર સ્થિર । ગરુડ ટકયાંચે ભાર । ગર્જતી ગંભીર । ટાળ શ્રુતિ મૃદંગ ॥૨॥
મળિઆલિયા ભદ્રજાતી । કૈશા આનંદેં ડુલતી । શૂર ઉઠાવતી । એકા એક આગળે ॥૩॥
નામામૃત કલ્લોળ । વૃંદેં કોંદલીં સકળ । આલે વૈષ્ણવદળ । કળિકાળ કાંપતી ॥૪॥
આસ કરિતી બ્રમ્હાદિક । દેખુનિ વાળવંટીચેં સુખ । ધન્ય ધન્ય મૃત્યુલોક । મ્હણતી ભાગ્યાચે કૈસે ॥૫॥
મરણ મુક વારાણસી । પિતૃૠણ ગયા નાસી । ઉધાર નાહીં પંઢરીસિ । પાયાપાશીં વિઠોબાચ્યા ॥૬॥
તુકા મ્હણે આતાં । કાય કરણેં આમ્હાં ચિંતા । સકળ સિદ્ધીંચા દાતા । તો સર્વથા નુપેક્ષી ॥૭॥

જયા દોષાં પરીહાર । નાહીં નાહીં ધુંડિતાં શાસ્ત્ર । તે હરતી અપાર । પંઢરપુર દેખિલિયા ॥૧॥
ધન્ય ધન્ય ભીમાતીર । ચંદ્રભાગા સરોવર । પદ્માતીર્થી વિઠ્ઠલ વીર । ક્રીડાસ્થળ વેણુનાદીં ॥ધ્રુ.॥
સકળતીર્થાંચેં માહેર । ભૂવૈકુંઠ નિર્વિકાર । હોતો નામાચા ગજર । અસુરકાળ કાંપતી ॥૨॥
નાહીં ઉપમા દ્યાવયા । સમ તુલ્ય આણિકા ઠાયા । ધન્ય ભાગ્ય જયાં । જે પંઢરપૂર દેખતી ॥૩॥
ઉપજોનિ સંસારીં । એક વેળ પાહેં પા પંઢરી । મહા દોષાં કૈચી ઉરી । દેવભક્ત દેખિલિયા ॥૪॥
ઐસી વિષ્ણૂચી નગરી । ચતુર્ભુજ નર નારી । સુદર્શન ઘરટી કરી । રીગ ન પુરે કળિકાળા ॥૫॥
તેં સુખ વર્ણાવયા ગતિ । એવઢી કૈચી મજ મતિ । જે પંઢરપુરા જાતી । તે પાવતી વૈકુંઠ ॥૬॥
તુકા મ્હણે યા શબ્દાચા । જયા વિશ્વાસ નાહીં સાચા । અધમ જન્માંતરિચા । તયા પંઢરી નાવડે ॥૭॥

એક નેણતાં નાડલી । એકાં જાણિવેચી ભુલી ॥૧॥
બોલોં નેણેં મુકેં । વેડેં વાચાળ કાય નિકેં ॥ધ્રુ.॥
દોહીં સવા નાડ । વિહીર એકીકડે આડ ॥૨॥
તુકા મ્હણે કર્મ । તુઝેં કળોં નેદી વર્મ ॥૩॥

મ્હણવિતોં દાસ । મજ એવઢી ચ આસ ॥૧॥
પરી તે અંગીં નાહીં વર્મ । કરીં આપુલા તૂં ધર્મ ॥ધ્રુ.॥
બડબડિતોં તોંડેં । રિતેં ભાવેંવિણ ધેંડેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે બરા । દાવૂં જાણતોં પસારા ॥૩॥

પૂજા સમાધાનેં । અતિશયેં વાઢે સીણ ॥૧॥
હેં તોં જાણાં તુમ્હી સંત । આહે બોલિલી તે નીત ॥ધ્રુ.॥
પાહિજે તેં કેલેં । સહજ પ્રસંગીં ઘડલેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે માથા । પાયીં ઠેવીં તુમ્હાં સંતાં ॥૩॥

સ્વપ્નીચિયા ગોષ્ટી । મજ ધરિલેં હોતેં વેઠી । જાલિયા સેવટીં । જાલેં લટિકેં સકળ ॥૧॥
વાયાં ભાકિલી કરુણા । મૂળ પાવાવયા સિણા । રાવ રંક રાણા । કૈંચે સ્થાનાવરિ આહે ॥ધ્રુ.॥
સોસિલેં તેં અંગેં । ખરેં હોતેં નવ્હતાં જાગેં । અનુભવ હી સાંગે । દુઃખેં ડોળે ઉઘડીલે ॥૨॥
તુકા મ્હણે સંતીં । સાવચિત કેલેં અંતીં । નાહીં તરિ હોતી । ટાળી બૈસોનિ રાહિલી ॥૩॥

આસુરી સ્વભાવ નિર્દય અંતર । માનસીં નિષ્ઠ‍ અતિવાદી ॥૧॥
યાતિ કુળ યેથેં અસે અપ્રમાણ । ગુણાચેં કારણ અસે અંગીં ॥ધ્રુ.॥
કાળકુટ પિતળ સોનેં શુદ્ધ રંગ । અંગાચેંચ અંગ સાક્ષ દેતેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે બરી જાતીસવેં ભેટી । નવનીત પોટીં સાંટવિલેં ॥૩॥

બાળપણીં હરિ । ખેળે મથુરેમાઝારી । પાયીં ઘાગરિયા સરી । કડદોરા વાંકી ।
મુખ પાહે માતા । સુખ ન માયે ચિત્તા । ધન્ય માનવ સંચિતા । વોડવલેં આજિ ॥૧॥
બાળ ચાંગલેં વો । બાળ ચાંગલેં વો । મ્હણતાં ચાંગલેં । વેળ લાગે તયા બોલેં ।
જીવાપરીસ તેં વાલ્હેં । મજ આવડતેં ॥ધ્રુ.॥
મિળોનિયાં યાતી । યેતી નારી કુમારી બહુતી । નાહી આઠવ ત્યા ચિત્તીં । દેહભાવ કાંહીં ।
વિસરલ્યા ઘરેં । તાન્હીં પારઠીં લેકુરેં । ધાક સાંડોનિયાં યેરેં । તાન ભૂક નાહીં ॥૨॥
એકી અસતીલ ઘરીં । ચિત્ત તયાપાસીં પરી । વેગીં કરોનિ વોસરી । તેથેં જાઊં પાહે ।
લાજ સાંડિયેલી વોજ । નાહીં ફજિતીચેં કાજ । સુખ સાંડોનિયાં સેજ । તેથેં ધાવ ઘાલી ॥૩॥
વેધિયેલ્યા બાળા । નર નારી યા સકળા । બાળા ખેળવી અબલા । ત્યાહી વિસરલ્યા ।
કુમર કુમારી । નાભાવ હા શરીરીં । દૃષ્ટી ન ફિરે માઘારી । તયા દેખતાં હે ॥૪॥
વૈરભાવ નાહીં । આપ પર કોણીં કાંહીં । શોક મોહ દુઃખ ઠાયીં । તયા નિરસલીં ।
તુકા મ્હણે સુખી । કેલીં આપણાસારિખીં । સ્વામી માઝા કવતુકેં । બાળવેષેં ખેળે ॥૫॥

અશોકાચ્યા વનીં સીતા શોક કરી । કાં હોં અંતરલે રઘુનાથ દુરી ।
યેઉનિ ગુંફેમાજી દુષ્ટેં કેલી ચોરી । કાંહો મજ આણિલે અવઘડ લંકાપુરી ॥૧॥
સાંગા વો ત્રીજટે સખિયે ઐસી માત । દેઈલ કાં નેદી ભેટી રઘુનાથ ।
મન ઉતાવળિ જાલા દુરી પંથ । રાહોં ન સકે પ્રાણ માઝા કુડી આંત ॥ધ્રુ.॥
કાય દુષ્ટ આચરણ હોતેં મ્યાં કેલેં । તીર્થ વ્રત હોતેં કવણાચેં ભંગીલેં ।
ગાઈવત્સા પત્નીપુરુષા વિઘડિલેં । ન કળે વો સંચિત ચરણ અંતરલે ॥૨॥
નાડિયેલેં આશા મૃગકાંતિસોને । ધાડિલેં રઘુનાથા પાઠિલાગે તેણેં ।
ઉલંઘિલી આજ્ઞા માવ કાય મી જાણેં । દેખુની સૂનાટ ઘેઉનિ આલેં સુનેં ॥૩॥
નાહીં મૂળ મારગ લાગ અણીક સોયે । એકાવિણ નામેં રઘુનાથાચ્યા માયે ।
ઉપટી પક્ષિયા એક દેઉનિ પાયે । ઉદકવેઢ્યામધ્યેં તેથેં ચાલે કાયે ॥૪॥
જનકાચી નંદિની દુઃખેં ગ્લાની થોરી । ચુકલી કુરંગિણી મેળા તૈશા પરી ।
સંમોખી ત્રીજટા સ્થિર સ્થિર વો કરી । ઘેઇલ તુકયાસ્વામી રામ લંકાપુરી ॥૫॥

વીટ નેઘે ઐસેં રાંધા । જેણેં બાધા ઉપજે ના ॥૧॥
તરી ચ તેં ગોડ રાહે । નિરેં પાહે સ્વયંભ ॥ધ્રુ.॥
આણિકાં ગુણાં પોટીં વાવ । દાવી ભાવ આપુલા ॥૨॥
તુકા મ્હણે શુદ્ધ જાતી । તે માગુતી પરતેના ॥૩॥

નવ્હતોં સાવચિત । તેણેં અંતરલેં હિત ॥૧॥
પડિલા નામાચા વિસર । વાઢવિલા સંવસાર ॥ધ્રુ.॥
લટિક્યાચે પુરીં । વાહોનિયાં ગેલોં દુરી ॥૨॥
તુકા મ્હણે નાવ । આમ્હાં સાંપડલા ભાવ ॥૩॥

અન્નાચ્યા પરિમળેં જરિ જાય ભૂક । તરિ કાં હે પાક ઘરોઘરીં ॥૧॥
આપુલાલેં તુમ્હી કરા રે સ્વહિત । વાચે સ્મરા નિત્ય રામ રામ ॥ધ્રુ.॥
દેખોનિ જીવન જરિ જાય તાન । તરિ કાં સાંટવણ ઘરોઘરીં ॥૨॥
દેખોનિયાં છાયા સુખ ન પવીજે । જંવ ન બૈસીજે તયા તળીં ॥૩ ॥
હિત તરી હોય ગાતાં અઈકતાં । જરિ રાહે ચિત્તા દૃઢ ભાવ ॥૪॥
તુકા મ્હણે હોસી ભાવેં ચિ તૂં મુક્ત । કાય કરિસી યુક્ત જાણિવેચી॥૫॥

કાય ઉણેં આમ્હાં વિઠોબાચે પાઈ । નાહીં ઐસેં કાઈ યેથેં એક ॥૧॥
તે હેં ભોંવતાલેં ઠાયીં વાંટૂં મન । બરાડી કરૂન દારોદારીં ॥ધ્રુ.॥
કોણ બળી માઝ્યા વિઠોબા વેગળા । આણીક આગળા દુજા સાંગા ॥૨॥
તુકા મ્હણે મોક્ષ વિઠોબાચે ગાવીં । ફુકાચીં લુટાવીં ભાંડારેં તીં ॥૩॥

સેવિતોં રસ તો વાંટિતોં આણિકાં । ઘ્યા રે હોઊં નકા રાણભરી ॥૧॥
વિટેવરી જ્યાચીં પાઉલેં સમાન । તો ચિ એક દાનશૂર દાતા ॥ધ્રુ.॥
મનાચે સંકલ્પ પાવવીલ સિદ્ધી । જરી રાહે બુદ્ધી યાચે પાયીં ॥૨॥
તુકા મ્હણે મજ ધાડિલેં નિરોપા । મારગ હા સોપા સુખરૂપ ॥૩॥

ઐસે ઐસિયાનેં ભેટતી તે સાધુ । જ્યાચ્યા દરશનેં તુટે ભવબંદુ ।
જે કાં સિચ્ચદાનંદીં નિત્યાનંદુ । જે કાં મોક્ષસિદ્ધી તીર્થ વંદૂં રે ॥૧॥
ભાવ સર્વકારણ મૂળ વંદુ । સદા સમબુદ્ધિ નાસ્તિ ભેદુ।
ભૂતકૃપા મોડીં દ્વેષકંદુ । શત્રુ મિત્ર પુત્ર સમ કરીં બંધુ રે ॥ધ્રુ.॥
મન બુદ્ધિ કાયા વાચા શુદ્ધ કરીં । રૂપ સર્વત્ર દેખોનિ નમસ્કારીં ।
લઘુત્વ સર્વભાવેં અંગીકારીં । સાંડીમાંડી મીતૂંપણ ઐસી થોરી રે ॥૨॥
અર્થકામચાડ નાહીં ચિંતા । માનામાન મોહ માયા મિથ્યા ।
વર્તે સમાધાનીં જાણોનિ નેણતા । સાધુ ભેટ દેતી તયા અવચિતા રે ॥૩॥
મનીં દૃઢ ધરીં વિશ્વાસ । નાહીં સાંડીમાંડીચા સાયાસ ।
સાધુદર્શન નિત્યકાળ ત્યાસ । તુકા મ્હણે જો વિટલા જાણીવેસ રે ॥૪॥

ભવસાગર તરતાં । કાં રે કરીતસાં ચિંતા । પૈલ ઉભા દાતા । કટીં કર ઠેવુનિયાં ॥૧॥
ત્યાચે પાયીં ઘાલા મિઠી । મોલ નેઘે જગજેઠી । ભાવા એકા સાઠીં । ખાંદાં વાહે આપુલ્યા ॥ધ્રુ.॥
સુખેં કરાવા સંસાર । પરિ ન સંડાવે દોન્હી વાર । દયા ક્ષમા ઘર । ચોજવીત યેતીલ ॥૨॥
ભુક્તિમુક્તિચી ચિંતા । નાહીં દૈન્ય દરિદ્રતા । તુકા મ્હણે દાતા । પાંડુરંગ વોળગિલ્યા ॥૩॥

જેં કા રંજલેં ગાંજલેં । ત્યાસિ મ્હણે જો આપુલેં ॥૧॥
તો ચિ સાધુ ઓળખાવા । દેવ તેથેં ચિ જાણાવા ॥ધ્રુ.॥
મૃદુ સબાહ્ય નવનીત । તૈસેં સજ્જનાચેં ચિત્ત ॥૨॥
જ્યાસિ આપંગિતા નાહીં । ત્યાસિ ઘરી જો હૃદયીં ॥૩॥
દયા કરણેં જેં પુત્રાસી । તે ચિ દાસા આણિ દાસી ॥૪॥
તુકા મ્હણે સાંગૂં કિતી । તો ચિ ભગવંતાચી મૂર્તી ॥૫॥

યાજસાઠીં ભક્તિ । જગીં રૂઢવાવયા ખ્યાતિ ॥૧॥
નાહીં તરી કોઠેં દુજેં । આહે બોલાયા સહજેં ॥ધ્રુ.॥
ગૌરવ યાસાટીં । સ્વામિસેવેચી કસોટી ॥૨॥
તુકા મ્હણે અળંકારા । દેવભક્ત લોકીં ખરા ॥૩॥

અમંગળ વાણી । નયે ઐકોં તે કાનીં ॥૧॥
જો હે દૂષી હરિચી કથા । ત્યાસિ ક્ષયરોગવ્યથા ॥ધ્રુ.॥
યાતિ વર્ણ શ્રેષ્ઠ । પરિ તો ચાંડાળ પાપિષ્ઠ ॥૨॥
તુકા મ્હણે પાપ । માય નાવડે જ્યા બાપ ॥૩॥

કૈસા સિંદળીચા । નવ્હે ઐસી જ્યાચી વાચા ॥૧॥
વાચે નુચ્ચારી ગોવિંદા । સદા કરી પરનિંદા ॥ધ્રુ.॥
કૈસા નિરયગાંવા । જાઊં ન પવે વિસાવા ॥૨॥
તુકા મ્હણે દંડ । કૈસા ન પવે તો લંડ ॥૩॥

આચરણા ઠાવ । નાહીં અંગીં સ્વતા ભાવ ॥૧॥
કરવી આણિકાંચે ઘાત । ખોડી કાઢૂનિ પંડિત ॥ધ્રુ.॥
શ્વાનાચિયાપરી । મિષ્ટાન્નાસિ વિટાળ કરી ॥૨॥
તુકા મ્હણે ઐસા । સટવે ચિ ના પાંચા દિસાં ॥૩॥

ગર્ભાચેં ધારણ । તિનેં વાગવિલા સિણ ॥૧॥
વ્યાલી કુર્હા ડીચા દાંડા । વર ન ઘલી ચ તોંડા ॥ધ્રુ.॥
ઉપજલા કાળ । કુળા લાવિલા વિટાળ ॥૨॥
તુકા મ્હણે જાય । નરકા અભક્તાચી માય ॥૩॥

પતનાસિ જે નેતી । તિચા ખોટા સ્નેહ પ્રીતી ॥૧॥
વિધીપુરતેં કારણ । બહુ વારાવેં વચન ॥ધ્રુ.॥
સર્વસ્વાસિ નાડી । ઐસી લાઘવાચી બેડી ॥૨॥
તુકા મ્હણે દુરી । રાખતાં હે તોં ચી બરી ॥૩॥

દેવ આડ જાલા । તો ભોગિતા મી ઉગલા । અવઘા નિવારલા । શીણ શુભાઅશુભાચા ॥૧॥
જીવશિવાચેં ભાતુકેં । કેલેં ક્રીડાયા કૌતુકેં । કૈચીં યેથેં લોકેં । હા આભાસ અનિત્ય ॥ધ્રુ.॥
વિષ્ણુમય ખરેં જગ । યેથેં લાગતસે લાગ । વાંટિલે વિભાગ । વર્ણધર્મ હા ખેળ તયાચા ॥૨॥
અવઘી એકાચી ચ વીણ । તેથેં કૈચેં ભિન્નાભિન્ન । વેદપુરુષ નારાયણ । તેણેં કેલા નિવાડા ॥૩॥
પ્રસાદાચા રસ । તુકા લાધલા સૌરસ । પાયાપાશીં વાસ । નિકટ નવ્હે નિરાળા ॥૪॥
મંબાજી ગોસાવી યાંનીં સ્વામીસ પીડા કેલી - અભંગ ॥૫॥

ન સોડીં ન સોડીં ન સોડીં । વિઠોબા ચરણ ન સોડીં ॥૧॥
ભલતેં જડ પડો ભારી । જીવાવરી આગોજ ॥ધ્રુ.॥
શતખંડ દેહ શસ્ત્રધારી । કરિતાં પરી ન ભીયેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે કેલી આધીં । દૃઢ બુદ્ધી સાવધ ॥૩॥

બરવેં બરવેં કેલેં વિઠોબા બરવેં । પાહોનિ આંત ક્ષમા અંગી કાંટીવરી મારવિલેં ॥૧॥
શિવ્યા ગાળી નીત નાહીં । બહુ ફાર વિટંબિલેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે ક્રોધા હાતીં । સોડવૂનિ ઘેતલેં રે ॥૩॥

પાવલોં પાવલોં । દેવા પાવલોં રે ॥૧॥
બરવેં સંચિત હોતેં તૈસેં જાલેં રેં । આતાં કાય બોલોં રે ॥૨॥
સોજ્જ્વળ કંટકવાટા ભાવેં કરૂં ગેલોં રે । તુકા મ્હણે કરૂનિ વેગળા કેલોં રે ॥૩॥

કાં હોતી કાં હોતી । દેવા એવઢી ફજીતી ॥૧॥
મુળીં વર્મ નસતોં ચુકલોં । તો મી ઐસેં ચિત્તીં ॥ધ્રુ.॥
હોણાર હોઊનિ ગેલેં । મિથ્યા આતાં ખંતી રે ॥૨॥
તુકા મ્હણે પુરે આતાં । દુર્જનાચી સંગતી રે ॥૩॥

સોડવા સોડવા । સોડવા હો અનંતા ॥૧॥
તુજવિણ ઐસા । કોણ દુજા પ્રાણદાતા ॥ધ્રુ.॥
કોણા લાજ નેણાં ઐસેં । આણિકાં શરણ આમ્હી જાતાં ॥૨॥
તુકા મ્હણે સખયા । માઝ્યા રખુમાઈચ્યા કાંતા ॥૩॥
॥૫॥

પુત્રાચી વાર્તા । શુભ ઐકે જેવીં માતા ॥૧॥
તૈસેં રાહો માઝેં મન । ગાતાં ઐકતાં હરિગુણ ॥ધ્રુ.॥
નાદેં લુબ્ધ જાલા મૃગ । દેહ વિસરલા અંગ ॥૨॥
તુકા મ્હણે પાહે । કાસવીચેં પિલેં માયે ॥૩॥

ધ્યાની યોગીરાજ બૈસલે કપાટીં । લાગે પાઠોવાટીં તયાંચિયા ॥૧॥
તાન ભુક ત્યાંચેં રાખે શીત ઉષ્ણ । જાલે ઉદાસીન દેહભાવ ॥ધ્રુ.॥
કોણ સખેં તયાં આણીક સોયરેં । અસે ત્યાં દુસરેં હરીવિણ ॥૨॥
કોણ સુખ ત્યાંચ્યા જીવાસિ આનંદ । નાહીં રાજ્યમદ ઘડી તયાં ॥૩॥
તુકા મ્હણે વિષ અમૃતા સમાન । કૃપા નારાયણ કરિતાં હોય ॥૪॥

ન વ્હાવેં તેં જાલેં દેખિયેલે પાય । આતાં ફિરૂં કાય માગેં દેવા ॥૧॥
બહુ દિસ હોતોં કરીત હે આસ । તેં આલેં સાયાસેં ફળ આજિ ॥ધ્રુ.॥
કોઠવરિ જિણેં સંસારાચ્યા આશા । ઉગવો હા ફાંસા યેથૂનિયાં ॥૨॥
બુડાલીં તયાંચા મૂળ ના મારગ । લાગે તો લાગ સાંડૂનિયાં ॥૩॥
પુઢેં ઉલંઘિતાં દુઃખાચે ડોંગર । નાહીં અંતપાર ગર્ભવાસા ॥૪॥
તુકા મ્હણે કાસ ધરીન પીતાંબરીં । તૂં ભવસાગરીં તારૂં દેવા ॥૫॥

વૈકુંઠા જાવયા તપાચે સાયાસ । કરણેં જીવા નાસ ન લગે કાંહીં ॥૧॥
તયા પુંડલિકેં કેલા ઉપકાર । ફેડાવયા ભાર પૃથીવીચા ॥૨॥
તુકા મ્હણે સોપી કેલી પાયવાટ । પંઢરી વૈકુંઠ ભૂમીવરી ॥૩॥

શોકેં શોક વાઢે । હિમતીચે ધીર ગાઢે ॥૧॥
યેથેં કેલે નવ્હે કાઈ । લંડીપણ ખોટેં ભાઈ ॥ધ્રુ.॥
કરિતી હોયા હોય । પરી નવ્હે કોણી સાહ્ય ॥૨॥
તુકા મ્હણે ઘડી । સાધિલિયા એક થોડી ॥૩॥

મ્હણૌની ખેળ માંડિયેલા ઐસા । નાહીં કોણી દિશા વર્જીયેલી ॥૧॥
માઝિયા ગોતેં હેં વસલેં સકળ । ન દેખિજે મૂળ વિટાળાચેં ॥ધ્રુ.॥
કરૂનિ ઓળખી દિલી એકસરેં । ન દેખોં દુસરેં વિષમાસી ॥૨॥
તુકા મ્હણે નાહીં કાળાપાશીં ગોવા । સ્થિતિ મતિ દેવા વાંચૂનિયાં ॥૩॥

વૈષ્ણવ તો જયા । અવઘી દેવાવરી માયા ॥૧॥
નાહીં આણીક પ્રમાણ । તન ધન તૃણ જન ॥ધ્રુ.॥
પડતાં જડ ભારી । નેમા ન ટળે નિર્ધારીં ॥૨॥
તુકા મ્હણે યાતી । હો કા તયાચી ભલતી ॥૩॥

કરોત તપાદિ સાધનેં । કોણી સાધો ગોરાંજનેં ॥૧॥
આમ્હી ન વજોં તયા વાટા । નાચૂં પંઢરીચોહટાં ॥ધ્રુ.॥
પાવોત આત્મિસ્થતિ । કોણી મ્હણોત ઉત્તમ મુક્તિ ॥૨॥
તુકા મ્હણે છંદ । આમ્હાં હરિચ્યા દાસાં નિંદ્ય ॥૩॥
॥ સ્વામીસ સદ્ગુરૂચી કૃપા જાલી ॥ - અભંગ ૪

સદ્ગુઆરાયેં કૃપા મજ કેલી । પરી નાહીં ઘડલી સેવા કાંહીં ॥૧॥
સાંપડવિલેં વાટે જાતાં ગંગાસ્નાના । મસ્તકીં તો જાણા ઠેવિલા કર ॥ધ્રુ.॥
ભોજના માગતી તૂપ પાવશેર । પડિલા વિસર સ્વપ્નામાજી ॥૨॥
કાંહીં કળહે ઉપજલા અંતરાય । મ્હણોનિયાં કાય ત્વરા જાલી ॥૩॥
રાઘવચૈતન્ય કૈશવચૈતન્ય । સાંગિતલી ખુણ મળિકેચી ॥૪॥
બાબાજી આપલેં સાંગિતલેં નામ । મંત્ર દિલા રામ કૃષ્ણ હરિ ॥૫॥
માઘાશુદ્ધ દશમી પાહુનિ ગુરુવાર । કેલા અંગીકાર તુકા મ્હણે ॥૬॥

માઝિયે મનીંચા જાણોનિયાં ભાવ । તો કરી ઉપાવ ગુરુરાજા ॥૧॥
આવડીચા મંત્ર સાંગિતલા સોપા । જેણેં ગુંપા કાંહીં કોઠેં ॥ધ્રુ.॥
જાતી પુઢેં એક ઉતરલે પાર । હા ભવસાગર સાધુસંત ॥૨॥
જાણત્યા નેણત્યા જ્યા જૈસી આવડી । ઉતાર સાંગડી તાપે પેટીં ॥૩॥
તુકા મ્હણે મજ દાવિયેલા તારૂ । કૃપેચા સાગરુ પાંડુરંગ ॥૪॥

ઘાલુનિયાં ભાર રાહિલોં નિશ્ચિતીં । નિરવિલેં સંતીં વિઠોબાસિ ॥૧॥
લાવૂનિયાં હાતેં કુરવાળિલા માથા । સાંગિતલેં ચિંતા ન કરાવી ॥ધ્રુ.॥
કટીં કર સમ ચરણ સાજિરે । રાહિલા ભીવરેં તીરીં ઉભા ॥૨॥
ખુંટલે સાયાસ અણિકિ યા જીવા । ધરિલે કેશવા પાય તુઝે ॥૩॥
તુજ વાટે આતાં તેં કરીં અનંતા । તુકા મ્હણે સંતા લાજ માઝી ॥૪॥

માઝિયે મનીંચા જાણા હા નિર્ધાર । જિવાસિ ઉદાર જાલોં આતાં ॥૧॥
તુજવિણ દુજેં ન ધરીં આણિકા । ભય લજ્જા શંકા ટાકિયેલી ॥ધ્રુ.॥
ઠાયીંચા સંબંધ તુજ મજ હોતા । વિશેષ અનંતા કેલા સંતીં ॥૨॥
જીવભાવ તુઝ્યા ઠેવિયેલા પાયીં । હેં ચિ આતાં નાહી લાજ તુમ્હાં ॥૩॥
તુકા મ્હણે સંતીં ઘાતલા હાવાલા । ન સોડીં વિઠ્ઠલા પાય આતાં ॥૪॥
॥૪॥

દેવ સખા જરી । જગ અવઘેં કૃપા કરી ॥૧॥
ઐસા અસોનિ અનુભવ । કાસાવિસ હોતી જીવ ॥ધ્રુ.॥
દેવાચી જતન । તયા બાધૂં ન શકે અગ્ન ॥૨॥
તુકા મ્હણે હરી । પ્રર્હા દાસિ યત્ન કરી ॥૩॥

ભલે ભણવિતાં સંતાંચે સેવક । આઇત્યાચી ભીક સુખરૂપ ॥૧॥
ઠસાવિતાં બહુ લાગતી સાયાસ । ચુકલ્યા ઘડે નાસ અલ્પ વર્મ ॥ધ્રુ.॥
પાકસિદ્ધી લાગે સંચિત આઇતેં । ઘડતાં સોઈ તેં તેવ્હાં ગોડ ॥૨॥
તુકા મ્હણે બરે સાંગતાં ચિ ગોષ્ટી । રણભૂમિ દૃષ્ટી ન પડે તોં ॥૩॥

સંતસમાગમ એખાદિયા પરી । રાહાવેં ત્યાચે દ્વારીં શ્વાનયાતી ॥૧॥
તેથેં રામનામ હોઈલ શ્રવણ । ઘડેલ ભોજન ઉચ્છિષ્ટાચેં ॥ધ્રુ.॥
કામારી બટીક સેવેચે સેવક । દીનપણ રંક તેથેં ભલેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે સર્વ સુખ ત્યા સંગતી । ઘડેલ પંગતી સંતાંચિયા ॥૩॥

એકલી રાણાગોવિંદા સવેં । ગેલેં ઠાવેં તેં જાલેં ॥૧॥
મજ ન મ્હણા ન મ્હણા શિંદળી । નાહીં વિષમ જવળીં આતળલેં ॥ધ્રુ.॥
નવ્હતી દેખિલી મ્યાં વાટ । મ્હણોનિ હા ધીટ સંગ કેલા ॥૨॥
ભેણેં મિઠી દિધલી ગળાં । સેજે જવળ દડાલેં ॥૩॥
સલગી ધરી પયોધર । સાહાતી કરમુર સવેં ॥૪॥
આહેવ મી ગર્ભીણપણેં । હેં સાંગણેં કાં લાગે ॥૫॥
તુકા મ્હણે સેવટા નેલેં । સંપાદિલેં ઉભયતાં ॥૬॥

હોતેં બહુત હેં દિવસ માનસીં । આજિ નવસ હે ફળલે નવસીં ।
વ્હાવી ભેટી તે જાલી ગોવિંદાસીં । આતાં સેવા કરીન નિશ્ચયેસીં વો ॥૧॥
સ્થિર સ્થિર મજ ચિ સાહે કરા । બહુ કષ્ટ સોસિલ્યા યેરઝારા ।
યેથેં આડ મજ ન સાહાવે વારા । દેઊનિ કપાટ આલેં તેં દુસરેં વારા વો ॥ધ્રુ.॥
મૂળ સત્તા હે સાયાસાચી જોડી । નેદી વેગળેં હોઊં એકી ઘડી ।
નાહીં લૌકિક સ્મરલા આવડી । આતા યેણેં કાળેં યા વો લોભેં વેડી વો ॥૨॥
ઉદયીં ઉદય સાધિલા અવકાશ । નિશ્ચિંતીનેં નિશ્ચિંતી સાવકાશ ।
ધરિયે ગોડી બહુત આલા રસ । તુકા મ્હણે હા માગુતા ન યે દિવસ વો ॥૩॥

સ્વયેં સુખાચે જાલે અનુભવ । એક એકીપાશીં સાંગતીલ ભાવ ।
અવઘ્યાં અવઘા હા કૈસા નવલાવ । સર્વસાક્ષ તેથેં ચિ ત્યાચા જીવ વો ॥૧॥
આપઆપણાશીં કરિતી નવલ । પરિ વાદાવાદ ન સંડિતી બોલ ।
એકા મેઘઃશામેં જલધર વોલ । રસીં ઉતાવળિ હૃદય સખોલ વો ॥ધ્રુ.॥
એક વિષય તો સકળાંચા હરિ । ત્યાચ્યા આવડીનેં આવડી ઇતરીં ।
અંધ બહિર હે પ્રેત લોકાં ચારી । ત્યાંચી કીર્તિ ગાઇલી પુરાણાંતરી વો ॥૨॥
સ્તુતિ પરાવિયા મુખેં રુચિકર । પ્રીતિપાત્રાચ્યા ગૌરવીં આદર ।
પરસ્પરેં હે સાદરા સાદર । યોગ સજ્જનાચ્યા સુખા નાહીં પાર વો ॥૩॥
ભક્તિવલ્લભ ન તુટે ચરાચરીં । આપ્ત અનાપ્ત હે ઐશી ઠેવી ઉરી ।
દુરી જવળી સંચિતા ઐસેં ધરી । રંગા રંગા ઐસેં હોણેં લાગે હરિ વો ॥૪॥
તુકા લાધલા હેં ઉચ્છિષ્ટ ભોજન । આલા બાહેરી પ્રેમેં વોસંડૂન ।
પડિલેં કાનીં ત્યા જીવાચેં જતન । ધરિયેલે એકાભાવેં હૃદયીં ચરણ વો ॥૫॥

આજિ કા વો તૂં દિસસી દુશ્ચિતી । મ્હણી એકા મન લગે તુઝ્યા ચિત્તીં ।
દિલેં ઠેવૂં તેં વિસરસી હાતીં । નેણોં કાય બૈસલા હરિ ચિત્તીં વો ॥૧॥
સર સર પરતી જાલીસ આતાં ભાંડ । કૈસેં દાખવિસી જગાસી યા તોંડ ।
વ્યાલી માય તે લાજવિલી રાંડ । નાહીં થાર દો ઠાયીં જાલા ખંડ વો ॥ધૃ ॥
હોતેં તૈસેં તેં ઉમટલેં વરી । બાહ્ય સંપાદણી અંતરીંચી ચોરી ।
નાહીં મર્યાદા નિઃસંગ બાવરી । મન હેં ગોવિંદીં દેહ કામ કરી વો ॥૨॥
નાહીં કરીત ઉત્તર કોણાસવેં । પરાધીન ભોજન દિલેં ખાવેં ।
નાહીં અચળ સાવરાવા ઠાવે । દેખોં ઉદાસીન તુજ દેહભાવેં વો ॥૩॥
કોઠેં નેણોં હા ફાવલા એકાંત । સદા કિલકિલ ભોંવતીં બહુત ।
દોઘે એકવાટા બોલાવયા માત । નાહીં લાજ ધરિલી દિલા હાત વો ॥૪॥
કરી કવતુક ખેળ ખેળે કાન્હા । દાવી લાઘવ ભાંડવી સાસાસુના ।
પરા ભક્તિ હે શુદ્ધ તુમ્હી જાણા । તુકા મ્હણેં ઐસેં કળોં યાવેં જના વો ॥૫॥

ભરિલા ઉલંડૂનિ રિતા કરી ઘટ । મીસ પાણિયાચેં ગોવિંદાચી ચટ ।
ચાલે ઝડઝડાં ઉસંતૂનિ વાટ । પાહે પાળતૂનિ ઉભા તો ચિ નીટ વો ॥૧॥
ચાળા લાવિયેલે ગોપ ગોપીનાથેં । જાણે આવડીચેં રૂપ જેથેં તેથેં ।
દાવી બહુતાંચ્યા બહુવેષપંથેં । ગુણાતીતેં ખેળ માંડિયેલા યેથેં વો ॥ધ્રુ.॥
મનીં આવડે તેં કરાવેં ઉત્તર । કાંહીં નિમિત્તાચા પાહોનિ આધાર ।
ઉગા રાહે કાં મારિસી કંકર । માત વાઢવિસી ઉત્તરા ઉત્તર વો ॥૨॥
ધરિલી ખોડી દે ટાકોનિયાં માગેં । ન યે વિનોદ હા કામા મશીં સંગેં ।
મિઠી ઘાલીન યા જીવાચિયા ત્યાગેં । નાહીં ઠાઉકી પડિલીં તુઝીં સોંગેં રેં ॥૩॥
સુખ અંતરીંચેં બાહય ઠસઠસી । મ્હણે વિનોદ હા કાય સોંગ યાસી ।
તુજ મજ કાય સોયરીક ઐસી । નંદાનંદન યા થોરપણેં જાસી રે ॥૪॥
કરી કારણ તેં કળોં નેદી કોણા । સુખ અંતરીંચે બાહ્ય રંગ જાના ।
મન મિનલેં રે તુકા મ્હણે મના । ભોગ અંતરીંચા પાવે નારાયણા વો ॥૫॥

આજિ નવલ મી આલેં યેણે રાણેં । ભેટી અવચિતી નંદાચિયા કાન્હેં ।
ગોવી સાંગતી વો સકળ હી જન । હોતેં સંચિત આણિયેલેં તેણેં વો ॥૧॥
ગેલેં હોઉનિ ન ચલે આતાં કાંહીં । સાદ ઘાલિતાં જવળી દુજેં નાહીં ।
અંગીં જડલા મગ ઉરલેં તેં કાઈ । આતાં રાખતાં ગુમાન ભલેં બાઈ વો ॥ધ્રુ.॥
બહુત કામેં મજ નાહીં આરાણૂક । એક સારિતાં તોં પુઢેં ઉભેં એક ।
આજિ મી ટાકોનિ આલેં સકળિક । તંવ રચિલેં આણિક કવતુક વો ॥૨॥
ચિંતા કરિતાં હરિલી નારાયણેં । અંગસંગેં મિનતાં દોઘેજણેં ।
સુખેં નિર્ભર જાલિયેં ત્યાચ્યા ગુણેં । તુકા મ્હણે ખુંટલેં યેણેં જાણેં વો ॥૩॥

મૈં ભુલી ઘરજાની બાટ । ગોરસ બેચન આયેં હાટ ॥૧॥
કાન્હા રે મનમોહન લાલ । સબ હી બિસરૂં દેખેં ગોપાલ ॥ધ્રુ.॥
કાહાં પગ ડારૂં દેખ આનેરા । દેખેં તોં સબ વોહિન ઘેરા ॥૨॥
હું તોં થકિત ભૈર તુકા । ભાગા રે સબ મનકા ધોકા ॥૩॥

હરિબિન રહિયાં ન જાયે જિહિરા । કબકી થાડી દેખેં રાહા ॥૧॥
ક્યા મેરે લાલ કવન ચુકી ભઈ । ક્યા મોહિપાસિતી બેર લગાઈ ॥ધ્રુ.॥
કોઈ સખી હરી જાવે બુલાવન । બાર હિ ડારૂં ઉસપર તન ॥૨॥
તુકા પ્રભુ કબ દેખેં પાઊં । પાસીં આઊં ફેર ન જાઊં ॥૩॥

ભલો નંદાજીકો ડિકરો । લાજ રાખીલીન હમારો ॥૧॥
આગળ આવો દેવજી કાન્હા । મૈં ઘરછોડી આહે મ્હાંના ॥ધ્રુ.॥
ઉન્હસું કળના વેતો ભલા । ખસમ અહંકાર દાદુલા ॥૨॥
તુકા પ્રભુ પરવલી હરી । છપી આહે હું જગાથી ન્યારી ॥૩॥

નકા કાંહીં ઉપચાર માઝ્યા શરીરા । કરૂં ન સાહતી બહુ હોતો ઉબારા ।
મનોજન્ય વ્યથા વેધ જાલા અંતરા । લવકરી આણા નંદાચિયા કુમરા ॥૧॥
સખિયા વેશિયા તુમ્હી પ્રાણવલ્લભા । નિવેદિલા ભાવ આર્તભૂત યા લોભા ।
ઉમટલી અંગીં વો સાંવળી પ્રભા । સાચ હે અવસ્થા કળે મજ માઝ્યા ક્ષોભા ॥ધ્રુ.॥
નયે કળોં નેદાવી હે દુજિયાસિ માત । ઘડાવા તયાસિ ઉત્કંઠા એકાંત ।
એકાએકીં સાક્ષી યેથેં આપુલેં ચિત્ત । કોણ્યા કાળેં હોઇલ નેણોં ભાગ્ય ઉદિત વો ॥૨॥
સ્વાદ સીણ દેહભાન નિદ્રા ખંડન । પાહિલે તટસ્થ ઉન્મળિત લોચન ।
અવઘેં વોસાઊન ઉરલે તે ચરણ । તુકા મ્હણે દર્શનાપેં આલેં જીવન ॥૩॥

પડિલી ભુલી ધાંવતેં સૈરાટ । છંદ ગોવિંદાચા ચોજવિતેં વાટ ।
માગેં સાંડોનિ સકળ બોભાટ । વંદીં પદાંબુજેં ઠેવુનિ લલાટ વો ॥૧॥
કોણી સાંગા યા ગોવિંદાચી શુદ્ધી । હોતેં વહિલેં લપાલા આતાં ખાંદીં ।
કોઠેં આડ આલી હે દેહબુદ્ધી । ધાંવા આળવીં કરુણા કૃપાનિધી વો ॥ધ્રુ.॥
માગેં બહુતાંચા અંતરલા સંગ । મુળેં જયાચિયા તેણેં કેલા ત્યાગ ।
પહિલેં પાહાતાં તેં હરપલેં અંગ । ખુંટલી વાટ નાહીંસેં જાલેં જગ વો ॥૨॥
શોકેં વિયોગ ઘડલા સકળાંચા । ગેલ્યા શરણ હા અન્યાય આમુચા ।
કેલા ઉચ્ચાર રે ઘડલ્યા દોષાંચા । જાલા પ્રગટ સ્વામી તુકયાચા વો ॥૩॥

કાય ઉણેં કાં કરિશીલ ચોરી । કિતી સાંગોં તુજ નાઇકસી હરી ।
પરપરતા તૂં પળોનિ જાસી દુરી । અનાવર યા લૌકિકા બાહેરી વો ॥૧॥
માયા કરુણા હે કરિતે બહુત । કિતી સોસૂં યા જનાંચે આઘાત ।
ન પુરે અવસરુ હેં ચિ નિત્યાનિત્ય । તૂં ચિ સોડવીં કરૂનિ સ્થિર ચિત્ત ॥ધ્રુ.॥
બહુત કામેં મી ગુંતલિયેં ઘરીં । જાસી ડોળા તૂં ચુકાવૂનિ હરી ।
કરિતાં લાગ ન યેસી ચ પળભરી । નાહીં સાયાસાચી ઉરોં દિલી ઉરી વો ॥૨॥
તુજ મ્હણીયેં મી ન સંગેં અનંતા । નકો જાઊં યા ડોળિયાં પરતા ।
ન લગે જોડી હે તુજવિણ આતાં । તુકયાસ્વામી કાન્હોબા ગુણભરિતા વો ॥૩॥

ઘાલી કવાડ ટળલી વાડ રાતી । કામેં વ્યાપિલીં કાં પડિલી દુશ્ચિત્તી ।
કોણે લાગલા ગે સદૈવેચે હાતીં । આજિ શૂન્ય શેજે નાહીં દિસે પતી વો ॥૧॥
બોલે દૂતિકેશીં રાધા હેં વચન । મશીં લાઘવ દાખવી નારાયણ ।
મ્હણે કોમળ પરી બહુ ગે નિર્ગુણ । યાશીં ન બોલેં કળલા મજ પૂર્ણ વો ॥ધ્રુ.॥
ધાડિલેં ગરુડા આણિલેં હનુમંતા । તૈં પાચારિલેં હોઉનિ યે વો સીતા ।
લાજિનલી રૂપ ન યે પાલટિતાં । જાલા ભીમકી આપણ રામ સીતા વો ॥૨॥
સત્યભામા દાન કરી નારદાસી । તૈં કળલા વો મજ હૃષીકેશી ।
તુળે ઘાલિતાં ન યે કનક વો રાસી । સમ તુકે એક પાન તુળસી વો ॥૩॥
મજ ભુલી પડલી કૈશાપરી । આમ્હાં ભોગૂનિ મ્હણે મી બ્રમ્હચારી ।
દિલી વાટ યમુને માયેં ખરી । તુમ્હાં આમ્હાં ન કળે અદ્યાપવરી વો ॥૪॥
જાણે જીવીંચેં સકળ નારાયણ । અસે વ્યાપૂનિ તો ન દિસે લપૂન ।
રાધા સંબોખિલી પ્રીતી આલિંગૂન । તુકા મ્હણે યેથેં ભાવ ચિ કારણ વો ॥૫॥

મિળોનિ ગૌળણી દેતી યશોદે ગાર્હાગણીં । દહિં દુધ તુપ લોણીં શિંકાં નુરે કાંહીં ।
મેળવુની પોરેં તેથેં રિઘે એકસરેં । વેગીં આણોની સામોરેં તેથેં લોણી ખાય ॥૧॥
હરિ સોંકલા વો હરિ સોંકલા વો । સોંકલા તો વારીં તુજ લાજ નાહીં તરી ।
આમ્હાં સાંપડતાં ઉરી તુજ મજ નાહીં ॥ધ્રુ.॥
તુજ વાટતસે કોડ યાસિ લાગતસે ગોડ । કાય હાસતેસી વેડ તુજ લાગલેં વો ।
આમ્હી જાઊં તુજવરી પોરેં ચાળવિલ્યા પોરી । કાય સાંગોં ભાંડખોરી લાજ વાટે આમ્હાં ॥૨॥
મુખ મળિણ વદન ઉભા હાડતિયે ઘોણે । તંવ દસવંતી મ્હણે આણા શીક લાવૂં ।
થોર આણિલા કાંટાળા ઘરીં દારીં લોકપાળાં । ડેરા રિઘોની ગુસળા તેથેં લોણી ખાય ॥૩॥
મિળોનિ સકળા દાવેં લાવૂનિયાં ગળાં । કૈશા બાંધિતી ઉખળા યેથેં રાહે ઉગા ।
બરા સાંપડલાસી હરી આજિચ્યાનેં કરિસિલ ચોરી । ડોળે ઘાલુનિયાં યેરી યેરીકડે હાંસે ॥૪॥
ફાંકલ્યા સકળા ઉપડૂનિયાં ઉખળા । મોડી વૃક્ષ વિમળાર્જુન દોન્હી ।
ઉઠિલા ગજર દસવંતી નવ્હે ધીર । ધાંવે તુકયાચા દાતાર આળંગિલા વેગીં ॥૫॥

ગોરસ ઘેઉની સાતેં નિઘાલ્યા ગૌળણી । તંવ તી કૃષ્ણાચી કરણી કાય કરી તેથેં ।
જાલા પાનસરા મિઠી ઘાતલી પદરા । આધીં દાન માઝેં સારા મગ ચાલા પંથેં ॥૧॥
સર જાઊં દે પરતા । મુળીં ભેટલાસી આતાં । નાટ લાગલેં સંચિતા । ખેપા ખુંટલિયા ॥ધ્રુ.॥
આસુડી પદરા ધરી આણીક દુસરા । યેરી ઝોંબતીલ કરા કાય વેડા હોસી ।
આલોં ગેલોં બહુ વેળાં નેણોં ગોરા કીં સાંવળા । સર પરતા ગોવળા કાય બોલતોસી ॥૨॥
આમ્હી યેથેં અધિકારી માગેં કેલી તુમ્હી ચોરી । આતાં કળલિયાવરી માગેં કેલેં ત્યાચેં ।
બોલિલ્યા હાંસુની આમ્હી સાસુરવાસિની । કાં રે ઝોંબસી દુરૂની કરી માત કાંહીં ॥૩॥
વાંયાં પરનારી કૈશા ધરિસી પદરીં । તયાં કળલિયા ઉરી તુજ મજ નાહીં ।
જડલા જિવ્હારીં ફાંકોં નેદી તયા નારી । જેથેં વર્મ તેં ધરી જાઊં પાહે તિયેચેં ॥૪॥
તયા હાતી સાંપડલ્યા હાટીં પાટીં ચુકાવિલ્યા । કૃષ્ણમળિણીં મિળાલ્યા ત્યાહી ન ફિરતી ।
તુકા મ્હણે ખંતી વાંયાં ન ધરાવી ચિત્તીં । હોતેં તુમચ્યા સંચિતીં વોડવલેં આજિ ॥૫॥

હરી તુઝી કાંતિ રે સાંવળી । મી રે ગોરી ચાંપેકળી । તુઝ્યા દર્શનેં હોઈન કાળી । મગ હેં વાળી જન મજ ॥૧॥
ઉગલા રાહેં ન કરીં ચાળા । તુજ કિતી સાંગોં રે ગોવળા । તુઝા ખડબડ કાંબળા । અરે નંદબાળા આલગટા ॥ધ્રુ.॥
તુઝિયે અંગીં ઘુરટ ઘાણી । બહુ ખાસી દુધ તુપ લોણી । ઘરિચેં બાહેરિલ આણોની । મી રે ચાંદણી સકુમાર ॥૨॥
મજ તે હાંસતીલ જન । ધિઃકારિતી મજ દેખોન । અંગીં તુઝેં દેખોનિ લક્ષણ । મગ વિટંબણા હોઇલ રે ॥૩॥
તુજ લાજ ભય શંકા નાહીં । મજ તંવ સજ્જન પિશુન વ્યાહી । આણીક માત બોલૂં કાહીં । મસી ભીડ નાહીં તુજ માઝી ॥૪॥
વચન મોડી નેદી હાત । કળલેં ન સાહે ચી માત । તુકયાસ્વામી ગોપીનાથ । જીવન્મુક્ત કરૂનિ ભોગી ॥૫॥

સાત પાંચ ગૌળણી આલિયા મિળોની યશોદે ગાર્હા।ણેં દેતી કૈસેં ।
કાય વ્યાલીસ પોર ચોરટેં સિરજોર જનાવેગળેં ચી કૈસેં।
દહિં દુધ લોણી શિંકાં નુરે ચિ કાંહીં કવાડ જૈશાચેં તૈસેં ।
ચાળવૂનિ નાશિલી કન્યાકુમરેં આમુચ્યા સુનાંસિ લાવિલેં પિસેં ગે બાઇયે ॥૧॥
આઝુનિ તરી યાસિ સાંગેં બરવ્યા પરી નાહીં તરી નાહીં ઉરી જીવેસાટી ।
મિળોનિ સકળૈ જણી કરૂં વાખા સખીં તુજ મજ હોઈલ તુટી ગે બાઇયે ॥ધ્રુ.॥
નેણે આપપર લૌકિક વેવ્હાર ભલતે ઠાયીં ભલતેં કરી ।
પાળતુનિ ઘરીં આમ્હી નસતાં તેથેં આપણ સંચાર કરી ।
સોગયા ચુંબન દેતો આલિંગન લોળે મેજાબાજાવરી ।
શિંકીં કડા ફોડી ગોરસાચે ડેરે ધરિતાં ન સાંપડે કરીં ગે બાઇયે ॥૨॥
આતાં યાચી ચાડ નાહીં આમ્હાં ભીડ સાંપતાં કોડ પુરવૂં મનિચેં ।
સોસિલેં બહુ દિસ નવ્હતા કેલા નિસ મ્હણુનિ એકુલતેં તુમચેં ।
ચરણ ખાંબીં જીવેં બાંધૈન સરિસા જવેં ન ચલે કાંહીં યાચેં ।
અર્થ પ્રાણ દેતાં ન સોડી સર્વથા ભલતેં હો યા જિવાચેં ગે બાઇયે ॥૩॥
ઘેઉની જનની હાતીં ચક્રપાણી દેતિસે ગૌળણી વેળોવેળાં ।
નિષ્ઠ‍ વાદ ઝણીં બોલાલ સકળા ક્ષોભ જાઇલ માઝ્યા બાળા ।
જેથેં લાગે હાત વાઢતેં નવનીત અમૃતાચ્યા કલ્લોળા ।
દેખોનિ તુકયાસ્વામી દેશ દેહભાવ વિસરલ્યા સકળા ગે બાઇયે ॥૪॥

વિરહતાપેં ફુંદે છંદ કરિતે જાતી । હા ગે તો ગે સાવધાન સવેં ચિ દુશ્ચિતી ।
ન સાંભાળુનિ અંગ લોટી પાહે ભોંવતીં । વેગળી ચ પડોં પાહે કુળાહુનિયા તી ॥૧॥
ખુંટલીસી જાલી યેથેં અવઘિયાંચી ગતી । આપુલીં પરાવીં કોણ નેણેં ભોંવતી ।
ત્યાંચીં નાંવેં બોભે અહો અહો શ્રીપતી । નવલાવ હા યેરાં વાટોનિયાં હાંસતી ॥ધ્રુ.॥
બાહેરી ચ ધાંવે રાનાં ન ધરી ચ ઘર । ન કળે બંધના જાલા તેણેં સંચાર ।
વિસરૂનિ ગેલી સાસુરેં કી માહેર । એકા અવલોકી એકા પડિલા વિસર ॥૨॥
તુકા મ્હણે તુમ્હી અવઘ્યા રાહા નિશ્ચળા । ન યે આતાં યેઊં યેથેં સર્વથા બળા ।
ત્યાચા ત્યાચ્યા મુખેં અવઘાચી નિર્વાળા । બહુતાં મતેં યેથેં તર્કવાદ નિરાળા ॥૩॥

યે રે કૃષ્ણા ખુણાવિતી ખેળોં ભાતુકેં । મિળાલિયા બાળા એકે ઠાયીં કવતુકેં ।
કળોં નેદી માયા ત્યાચેં ત્યાસ ઠાઉકેં । ખેળતોંસેં દાવી લક્ષલક્ષાપેં મુકેં ॥૧॥
અખંડિત ચટે ત્યાંનીં લાવિયેલા કાન્હા । આવડે તયા ત્યા વાહાતી સંકલ્પ મના ।
કાયા વાચા મનેં રૂપીં ગુંતલ્યા વાસના । એકાંતાચેં સુખ જાતી ઘેવોનિયાં રાણા ॥ધ્રુ.॥
અવઘિયાંચા જાણેં જાલા મેળાસા હરી । મિળોનિયાં જાવેં તેથેં તયા ભીતરી ।
કળોં નેદી ઘરિચ્યા કરી ગોવૂની ચોરી । હાતોહાતીં નેતી પરપરત્યા દુરી ॥૨॥
આનંદેં નિર્ભર આપણાશીં આપણ । ક્રીડતીલ બાળા ત્યજિલેં પારિખેં જન ।
એકાએકીં તેથેં નાહીં દુસરેં ભિન્ન । તુકા મ્હણે એકા નારાયણા વાંચૂન ॥૩॥

ખેળતાં મુરારી જાય સરોવરા તિરીં । તંવ નગ્ન ચિ યા નારી તેથેં દેખિયેલ્યા ।
માંડિલે વિંદાન ખ્યાલ સુખાચેં સંધાન । અંગ લપવૂની માન પિલંગત ચાલે ॥૧॥
ખ્યાલ માંડિલા રે ખ્યાલ માંડિલા રે । પાયાં પડતાં રે ન સોડી નેદી સાઉલાં રે ॥ધ્રુ.॥
સાડ્યા સાઉલીં પાતળેં ગોંડે કસણિયા ચોળ્યા । બુંથી ઘેઉની સકળા કળંબાવરી પળે।
ખાંદી ધરૂનિયાં કરીં દૃષ્ટી ઘાલોનિ સામોરી । બૈસે પાલા વોઢી વરી ખદખદાં હાંસે ॥૨॥
આનંદેં કલ્લોળ બાળા ખેળતી સકળ દેતી ઉલટિયા ચપળ । એકી એકીહૂનિ મ્હૈસ વેલ સુર કાડી ।
એકી ઉગવિતી કોડીં । નાના પરીચ્યા નિકડી ખેળ માંડિયેલા ॥૩॥
એકી આલિયા બાહેરી પાહે લુગડેં તંવ નારી । મ્હણે નાહીં નેલેં ચોરી કાય જાણોં કેવ્હાં ।
કેલા સકળી હાકારા તંવ આલિયા બાહેરા । આતાં મ્હણતીલ ઘરાં જાવેં કૈશા પરી ॥૪॥
તંવ હાંસે વનમાળી વરી પાહોની સકળી । લાજે રિઘાલિયા જળીં માગેં પુઢેં હાત ।
લાજ રાખાવી ગોપાળા આમ્હાંજણીંચી સકળાં । કાય માગસી યે વેળા દેઊં ગુળવાટી ॥૫॥
જોડોનિયાં કર યા ગે સકળી સમોર । વાંયાં ન બોલાવેં ફાર બડબડ કાંહીં ।
ભાતુકેં ભૂષણ નાહીં ચાડ નેઘેં ધન । કરા એક ચિત્ત મન યા ગે મજપાશીં ॥૬॥
એક એકીકડે પાહે લાજ સાંડૂનિયાં રાહે । મ્હણે ચલા આતાં સયે જાઊં તયાપાશીં ।
જોડોનિયાં હાત કૈશા રાહિલ્યા નિવાંત । તુકા મ્હણે કેલી માત લાજ રાખિલી તયાંચી ॥૭॥

ધરિલા પાલવ ન સોડી માઝા યેણેં । કાંહીં કરિતાં યા નંદાચિયા કાન્હેં ।
એકલી ન યેતેં મી ઐસેં કાય જાણેં । કોઠેં ભરલેં અવઘડ યા રાણેં રે ॥૧॥
સોડી પાલવ જાઊ દે મજ હરી । વેળ લાગલા રે કોપતીલ ઘરીં ।
સાસૂ દારુણ સાસરા આહે ભારી । તુજ મજ સાંગતાં નાહીં ઉરી રે ॥ધ્રુ.॥
સખિયા વેશિયા હોતિયા । તુજ ફાવલેં રે ફાંકતાં તયાંસી ।
હોતેં અંતર તર સાંપડતેં કૈસી । એકાએકીં અંગીં જડલાસી રે ॥૨॥
કૈસી ભાગલી હે કરિતાં ઉત્તર । શક્તિ માવળલ્યા આસુડિતાં કર ।
સ્વામી તુકયાચા ભોગિયા ચતુર । ભોગ ભોગી ત્યાંચા રાખે લોકાચાર વો ॥૩॥

ગાઈ ગોપાળ યમુનેચે તટીં । યેતી પાણિયા મિળોનિ જગજેટી ।
ચેંડૂ ચૌગુણા ખેળતી વાળવંટીં । ચલા ચલા મ્હણતી પાહૂં દૃષ્ટી વો ॥૧॥
ઐશા ગોપિકા ત્યા કામાતુરા નારી । ચિત્ત વિવ્હળ દેખાવયા હરી ।
મિસ પાણિયાચેં કરિતીલ ઘરીં । બારા સોળા મિળોનિ પરસ્પરીં વો ॥ધ્રુ.॥
ચિરેં ચોળિયા ત્યા ધુતાં વિસરતી । ઊર્ધ્વ લક્ષ લાગલેં કૃષ્ણમૂર્તી ।
કોણા નાઠવે કોણ કુળ યાતી । જાલીં તાટસ્ત સકળ નેત્રપાતીં વો ॥૨॥
દંતધાવનાચા મુખામાજી હાત । વાદ્યેં વાજતી નાઇકે જનમાત ।
કરી શ્રવણ કૃષ્ણવેણુગીત । સ્વામી તુકયાચા પુરવીલ મનોરથ વો ॥૩॥

કોઠેં મી તુઝા ધરૂં ગેલેં સંગ । લાવિયેલેં જગ માઝ્યા પાઠીં ॥૧॥
સર સર રે પરતા અવગુણાચ્યા ગોવળા । નકો લાવૂં ચાળા ખોટા યેથેં ॥ધ્રુ.॥
રૂપાચ્યા લાવણ્યેં નેલી ચિત્તવૃત્તી । ન દેખેં ભોંવતીં મી તે માઝી ॥૨॥
તુકયાચા સ્વામી માઝે જીવીં ચ બૈસલા । બોલીં ચ અબોલા કરૂનિયાં ॥૩॥

ગોડ લાગે પરી સાંગતાં ચિ ન યે । બૈસે મિઠી સયે આવડીચી ॥૧॥
વેધલેં વો યેણેં શ્રીરંગરંગેં । મીમાજી અંગેં હારપલીં ॥ધ્રુ.॥
પરતે ચિ ના દૃષ્ટી બૈસલી તે ઠાયીં । વિસાવોનિ પાયીં ઠેલેં મન ॥૨॥
તુકયાચ્યા સ્વામીસવેં જાલી ભેટી । તેવ્હાં જાલી તુટી માગિલ્યાંચી ॥૩॥

પાહાવયા માજી નભા । દિસે શોભા ચાંગલી ॥૧॥
બૈસલા તો માઝે મનીં । નકા કોણી લાજવૂં ॥ધ્રુ.॥
જીવા આવડે જીવાહૂનિ । નવ્હે ક્ષણ વેગળા ॥૨॥
જાલેં વિશ્વંભરા ઐસી । તુકયા દાસી સ્વામીચી ॥૩॥

કોણી એકી ભુલલી નારી । વિકિતાં ગોરસ મ્હણે ઘ્યા હરી ॥૧॥
દેખિલા ડોળાં બૈસલા મનીં । તો વદનીં ઉચ્ચારી ॥ધ્રુ.॥
આપુલિયાચા વિસર ભોળા । ગોવિંદ કળા કૌતુકેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે હાંસે જન । નાહીં કાન તે ઠાયીં ॥૩॥

કરૂની આઇત સત્યભામા મંદિરીં રે । વાટ પાહે ટળોનિ ગેલી રાત્રી રે ।
ન યેચિ દેવ યેતીલ કામલહરી રે । પડિલી દુશ્ચિતી તંવ તો કવાડ ટિમકારી રે ॥૧॥
સર ગા પરતા કળલા તુઝા ભાવ રે । કાર્યા પુરતેં હેં દાવિસી લાઘવ રે ।
બોલતોસી તેં અવઘી તુઝી માવ રે । જાણોનિ આલાસી ઉજડતા સમયો રે ॥ધ્રુ.॥
મીચ વેડી તુજલા બોલ નાહીં રે । દાનાવેળે વિટંબણા જાલી કાય રે ।
માગુતી રુદ્રાસિ ભેટી દિલી તઈ રે । વિશ્વાસ તો તુઝ્યા બોલા આઝુનિ તરી રે ॥૨॥
ભ્રમ હોતા તો અવઘા કળોં આલા રે । માનવત હોતેં મી ભલા ભલા રે ।
નષ્ટા ક્રિયા નાહીં માં તુઝ્યા બોલા રે । તુકયાબંધુ સ્વામી કાનડયા કૌસાલ્યા રે ॥૩॥

તંવ તો હરિ મ્હણે વો નિજાંગને વો । લાઇ નીચ કાં દેસીલ ડોહણે વો ।
મજપેં દુજેં આલેં તેં દેવ જાણે વો । શબ્દ કાય હે બોલસી તે ઉણે વો ॥૧॥
પાહા મનીં વિચારુની આધિ વો । સાંડૂનિ દેઈ ભ્રાંતિ કરીં સ્થિર બુદ્ધિ વો ।
તંટ કેલેં હેં માઝેં તુઝેં ઉપાધીં વો । ઉઘડી ડોળે આઝુનિ તરી ધરીં શુદ્ધિ વો ॥ધ્રુ.॥
કોઠેં તરી દુનિયાંત વર્તલેં વો । સ્ત્રિયાંનીં ભ્રતારા દાનાં દિલેં વો ।
કૈસા ભલા મી નવ્હે તેં સોસિલેં વો । રુસતેસી તૂં ઉફરાટેં નવલ જાલેં વો ॥૨॥
કાય સાંગ મ્યાં દૈન્ય કેલી કૈસી વો । તુઝ્યા ગર્વેં આણવિલેં હનુમંતાસિ વો ।
કષ્ટી કેલેં મજ ગરુડા ભીમકીસિ વો । તુકયાબંધુ મ્હણે ખરેં ખોટેં નવ્હે યાસિ વો ॥૩॥

તંવ તે મ્હણે ઐકા હૃષીકેશી વો । નવાજિલેં તુમ્હી મ્હણાં આપણાંસિ વો ।
તરી કાં વંચનુક સુમનાસિ વો । નટ નાટ્ય બરેં સંપાદૂં જાણતોસિ વો ॥૧॥
સર હો પરતા પરતા હો આતાં હરી । મ્હણે સત્રાજિતાચી કુમરી ।
જાણતેં મી યા શબ્દાચ્યા કુસરી । ઐસેં ચ કરૂન ઠકવિલેં આજિવરી ॥ધ્રુ.॥
ભાવેં ગેલેં મ્હુણ ન વ્હાવા વિયોગ । મનિચે આર્ત જન્માંતરીં વ્હાવા સંગ ।
તોં તોં કેલેં હેં પાઠમોરેં જગ । ઐસેં કાય જાણેં હે તુઝે રંગ ॥૨॥
કાય કરૂં યા નાગવિલેં કામેં । લાગલેં તયાસ્તવ ઇતુકેં સોસાવેં ।
નાહીં તરી કાં નવ્હતી ઠાવીં વર્મેં । પરદ્વારીં ઐસા હાકલિતી પ્રસિદ્ધ નાંવેં ॥૩॥
કાય કિતી સાંગાવે તુઝે ગુણ । ન ફુટે વાણી નિષ્ઠ‍ ઐસા નિર્ગુણ ।
આપ પર ન મ્હણસી માય બહીણ । સાસૂસુનાસ લાવુનિ પાહાસી ભાંડણ ॥૪॥
ઇતુકિયાવરી મ્હણે વૈકુંઠિંચા રાણા । હોઊન ગેલેં તેં નયે આણૂં મના ।
આતાં ન કરીં તૈસેં કરી ક્રિયા આણા । ભક્તવત્સલ મ્હણે તુકયાબંધુ કાન્હા ॥૫॥

કાન્હો એકલી રે એકલી રે । તુજસવેં ચુકલેં રે । ભય વાટે વનીં મજ અબળા ધાકલી રે ॥૧॥
નિઘતાં ઘરીં આઈ બા વારી । તુજસવેં કાં આલિયેં હરી ॥ધ્રુ.॥
લોક વાટા સાંગતી ખોટા । પરી મી ચટા લાગલિયેં ॥૨॥
પિકલ્યા બોરી જાલેં સામોરી । કાય જાણેં કોઠેં રાહિલા હરી ॥૩॥
આડ ખુંટ જાલિયા જાળી । કાય જાણોં કાન્હેં માંડિલી રળી ॥૪॥
તુકા મ્હણે જાઊં આલિયા વાટા । પાહોં હરી પાયીં ન મોડે કાંટા ॥૫॥

ક્યાલા મજ આયો વારિતેસી ઘરા । ખેળતોં સોકરા નંદાચા મી ॥૧॥
બહુ દિસીં જાલી યાસીં મજ ભેટી । આતાં વાટે તુટી ન પરાવી ॥ધ્રુ.॥
કોવળેં બોલતો મના આવરતેં । ડોળિયાચેં પાતેં ઢાપવેના ॥૨॥
આજિ સકળાંસી આલેં ચોલુનિયાં । કાં ગો પાઠી વાંયાં પુલવિલી ॥૩॥
તુમચેં તેં કાય ખોળંબલેં કાજ । બલ્યા કાં ગો મજ કોંડા ઘરીં ॥૪॥
તુકયાચા ધની ગોકુળનાયક । સરા કાંહીં એક બોલતોં મી ॥૫॥

આતા ન યેં માગેં । મી આલેં યાચ્યા રાગેં । કાય માઝેં જગેં । કોપોનિયાં કરાવેં ॥૧॥
કાં ગો કલિત્યાં કોલ્હાલ । તુમ્હી ભલત્યા ચ સકલ । વેચાલ તે બોલ । ઝુટે હોતી બોલિલે ॥ધ્રુ.॥
યાચે ભેટી માઝેં મન । સ્વરુપીં ઠાકલે લોચન । વેગળેં તેં ક્ષણ આતાં હોઊં નાવરે ॥૨॥
કાજ કામ નકો જાલેં । બીજેં નાવરે બોલિલેં । યાચિયા ભેદિલેં । કામબાણીં અંતર ॥૩॥
યા વેગળેં હોણેં । આતાં જળો તૈસેં જિણેં । ઘેતલેં તેં મનેં । આતાં માગેં ન ફિરે ॥૪॥
આતાં મોટી વાર । માઝી નકા ધરૂં ચાર । તુકયાચા દાતાર । શેજે તો મી સુતલોં ॥૫॥

હરિરતા ચપળા નારી । લાગવરી ન રિઘતી ॥૧॥
અવઘ્યા અંગેં સર્વોત્તમ । ભોગી કામ ભોગતા ॥ધ્રુ.॥
વાચા વાચ્યત્વાસિ ન યે । કોઠેં કાય કરાવેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે દેવા ઐશા । દેવપિશા ઉદારા ॥૩॥

ગૌળણી આલ્યા વાજ । મ્હણતી યા ગે રાખોં આજ । સાંપડવુની માજઘરાંત ધરુની કોંડૂં ।
ઉઘડેં કવાડ ઉભ્યા કાળોશાચે આડ । સાતા પાંચા એક ભીડ મૌનેંચી ઠેલ્યા ॥૧॥
નિત્ય સોંકવલા નેદી । સાંગોં ચિત્ત બોલા । આતાં સાંપડતાં યાલા કોણ સોડી જીવેં ॥ધ્રુ.॥
જાણોનિયાં હરી ત્યાચ ઘરા આલા ચોરી । ગડિયાં ઠેવુની બાહેરી પૂર્વદ્વારેં શિરે ।
ત્યાંચ્યા ભયાભીત ચાલે પિલંગત ભોંવતાલેં । પાહે તંવ દેખિયેલેં નવનીત પુઢેં ॥૨॥
ઉતરોનિ સિંકેં । પાહે ચાખોનિયાં નિકેં । ગોડ તેં ચિ એકા એકેં । હાતીં લાંબવિતો ।
જાણે રાખતી તયાંસિ । તેથેં અધિક ચિ નાસી । માગ લાવી હાત પુસી । ચોરી જાણાવયા ॥૩॥
જાણોનિયાં નારી । મૂળ વર્મદ્વાર ધરી । માજે કોંડૂની ભીતરી । ઘરાંત ધરીયેલા ।
કાં રે નાગવિસી । માઝે મુળીં લાગલાસી । આણવીન તુજપાસીં । માગેં ખાદલેં તેં ॥૪॥
દોહી સંદી બાહે । ધરૂનિ નેતી માતે પાહે । કાય નાસી કેલી આહે । ઘરામાજી યેણેં ।
તુકા મ્હણે મુખ । ત્યાચેં વાઢોં નેદી દુઃખ । દસવંતી કવતુક। કરુની રંજવિલ્યા ॥૩॥

આલિયેં ધાંવતિ ધાંવતિ ભેટ હોઇલ મ્હુણ । તંવ તે ટળલી વેળ વો માઝા ઉરલા સીણ ॥૧॥
આતાં કાય કરૂં સાંગ વો મજ ભેટેલ કૈસા । હરિલાગીં પ્રાણ ફુટે વો થોરી લાગલી આશા ॥ધ્રુ.॥
લાવિલા ઉશીર બહુતીં બહુ ઓઢિતી ઓઢા । સાંભાળિતાં સાંગ અસાંગ દુઃખ પાવલ્યેં પીડા ॥૨॥
જળો આતાં સંસારુ વો કઈ શેવટ પુરે । તુકયાચ્યા સ્વામી ગોપાળાલાગીં જીવ ઝુરે ॥૩॥

આણીક કાય થોડીં । પરિ તેં ફાર ખોટીં કુડીં ॥૧॥
સદા મોકળીં ચ ગુરેં । હોતી ફજીત તીં પોરેં ॥ધ્રુ.॥
સદા ઘાલિતા હુંબરી । એક એકાંચે ન કરી ॥૨॥
તુકા મ્હણે ઘરીં માય । વેળોવેળાં મારી ॥૩॥

બહુતાંચે સંગતી । બહુ પાવલોં ફજિતી ॥૧॥
બરેં કેલેં નંદબાળેં । માગિલાંચેં તોંડ કાળેં ॥ધ્રુ.॥
માઝા કરિતીલ તંટા । લપતી આલિયા બોભાટા ॥૨॥
તુકા મ્હણી કાઈ । કિતી મ્હણોં બાપ આઈ ॥૩॥

ગાઈન તે લીળા ચરિત્ર પવાડે । રાખિલે સંવગડે સહિત ગાઈ ॥૧॥
ચોરિલેં નવનીત બાંધવિલા ગળા । જે તુમ્હીં ગોપાળા છંદ કેલે ॥ધ્રુ.॥
મોહિલ્યા ગોપિકા પાંવયાચ્યા છંદેં । કેલી તે ગોવિંદેં ક્રીડા ગાઊં ॥૨॥
માયબાપા લાડ દાખવિલેં કૌતુક । તેં યા આણૂં સુખ અંતરાસી ॥૩॥
નિર્દાળિલે દુષ્ટ ભક્તાં પ્રતિપાળી । ઐસા મ્હણોં બળી આમુચા સ્વામી ॥૪॥
તુકા મ્હણે સરસી અસોં યેણેં વોઘેં । લાગોનિ સંબંધેં સર્વકાળ ॥૫॥
ડાંકા - અભંગ ૮

ચૌક ભરિયેલા આસનીં પાચારિલી કુળસ્વામિની । વૈકુંઠવાસિનિ યે ધાંવોની ઝડકરી ॥૧॥
રંગા યેઈ વો વિઠાઈ સાંવળિયે ડોળસે । તુઝેં શ્રીમુખ સાજિરેં તેં મી કેધવાં દેખેન ॥ધ્રુ.॥
રજતમધુપારતી । પંચપ્રાણાંચી આરતી । અવઘી સારોની આઇતી । યે ધાંવતી ઝડકરી ॥૨॥
મન મારોનિયાં મેંઢા । આશા મનસા તૃષ્ણા સુટી । ભક્તિભાવ નૈવેદ્ય તાટીં । ભરોનિ કેલા હાકારા ॥૩॥
ડાંકા અનુહાત ગજરે । યેઉનિ અંગાસી સંચરે । આપુલા ઘેઉની પુરસ્કાર । આરોગ્ય કરીં તુકયાસી ॥૪॥

સાચ માઝા દેવ્હારા । ભાક ઠેવા ભાવ ખરા । ત્રિગુણાચા ફુલવરા । આણા વિનતિ સાંગતોં ॥૧॥
માઝેં દૈવત હેં રંગીં । નાચે વૈષ્ણવાંચ્યા સંગીં । ભરલેં મગ અંગીં । નિવાડ કરી દોહીંચા ॥ધ્રુ.॥
તુઝેં આહે તુજપાસીં । પરિ તૂં જાગા ચુકલાસી । ચિવડુનિયાં નાસી । તુઝ્યા ઘરિચ્યાંનીં કેલી ॥૨॥
આતાં ન પડે ઠાવેં । વાંચૂનિયાં માઝ્યા દેવેં । અંધકાર વ્હાવેં । નાસુ ઠાવ શોધાવા ॥૩॥
આંધળ્યાસી ડોળે । દેતે પાંગુળાસી પાય । વાંજા પુત્ર ફળે । નવસ પુરવિતે વિઠાઈ ॥૪॥
ઉગવિલીં કોડીં । માગેં કિતેકાંચીં બાપુડીં । તુકા મ્હણે ઘડી । ન લગે નવસ દ્યા આધીં ॥૫॥

વિનતિ ઘાતલી અવધારીં । મજ દેઈ વો અભય કરીં । પીડિલોં ખેચરીં । આણીક વારી નાંવાંચી ॥૧॥
રંગા યેઈ વો એકલા રંગ વોડવલા । હરિનામ ઉઠિલા ગજર કેલા હાકારા ॥ધ્રુ.॥
દેવાંચે દૈવતે । તુજ નમિલેં આદિનાથે । યે વો કૃપાવંતે । ભોગા માઝ્યા ધાંવતિ ॥૨॥
ન લવીં આતાં વેળ । આઇત સારિલી સકળ । તુકા મ્હણે કુળ । આમુચિયે દૈવતે ॥૩॥

માઝા દેવ્હારા સાચા । નાહીં આણીક કોણાચા । ત્રિભુવનીં યાચા । ઠસા ન લગે પુસાવેં ॥૧॥
યા રે લોટાંગણીં । કાંહીં કરા વિનવણી । કરીલ ઝાડણી । ભૂત કાઢી સંસાર ॥ધ્રુ.॥
પડિલે વિષયાંચે ગોંધળીં । તે ત્રિગુણ આકળી । હરિનામ આરોળી । કાનીં પડતાં તે ઉઠી ॥૨॥
ઘેતલા અહંકાર । કામ ક્રોધ યા મત્સરેં । પળતી પ્રેમભરેં । અવઘે ઠાવ સાંડુની ॥૩॥
ઘેતલાસે પુરા । માયા મમતા આસરા । અવઘ્યા એક સરા । પળતી રંગ દેખોની ॥૪॥
તુકા મ્હણે દ્યાવા ભાવ । ફિટેલ મનિચા સંદેહ । આણીક ન લગે ઠાવ । કાંહીં કોઠેં હિંડાવેં ॥૫॥

પુઢેં યેતે દેવી । તિચી જતી ચાલોં દ્યાવી । માગીલ ઝાડાવી । ઝાડા માન આસડી ॥૧॥
એકવીરા આલી અંગા । આતાં નિવારીલ રોગા । માઝ્યા ભક્તાપાશીં સાંગા । પૂજા ભાવેં કરાવી ॥ધ્રુ.॥
મેંઢા મારાવા લોવાળ । પૂજા પાવલી સકળ । તુમ્હીં કેલેં બળ । મગ મી ઠાયીં ન પડેં ॥૨॥
તુકા મ્હણેં મુળીં । લાગલી તે આલી કુળીં । વંદુની સકળીં । જીવેં ભાવોં ઓવાળા ॥૩॥

અવઘ્યા જેષ્ઠાદેવી । કોણ પૂજનાચા ઠાવ । ધરિતાં ચિ ભાવ । કોઠેં નાહીંસેં જાલેં ॥૧॥
દિસે સારિખેં સારિખેં । પરિ તેં કારણીં પારિખેં । તળીં ગેલેં દેખેં । વરી ટોલે ન સાહાતી ॥ધ્રુ.॥
પટ એકા શિરીં । યથાવિધીનેં ત્યા યેરી । બસકોળ્યા ઘાગરી । ડેરે રાંઝણ ગાડગીં ॥૨॥
તુકા મ્હણે માના । યેથેં કોણીં રુસાવેં ના । આપુલાલ્યા સ્થાનાં । જેથેં ત્યા ચિ શોભલ્યા ॥૩॥

ખેચર ખડતર । કાળ કાંપતી અસુર । નાંદે ભીમાતીર । પંઢરપુર પાટણીં ॥૧॥
આતાં કરી કાં રે હાકારા । સહસ્ર નામેં એકસરા । દવડિતે ખેચરા । અંગસંગેં ધરૂની ॥ધ્રુ.॥
સીતે જાલી ઝડપણી । રાહાણે વાસુગીચ્યા બનીં । પાવલી જનની । ઝોંટિ મોકળિયા કેશી ॥૨॥
લાવિલેં કાવરેં । પ્રલ્હાદા મ્હૈસાસુરેં । આલી યેકસરેં । દાંત ખાત રંગાસી ॥૩॥
વસુદેવાચીં બાળેં । સાત ખાદલીં જ્યા કાળેં। આલી ભોગવેળે । તયા કારણેં તેથેં ॥૪॥
પાંડવેં બાપુડીં । વાજ કેલીં ફિરતી વેડીં । ધાંવોનિયાં કાઢી । અંગસંગેં ત્રાહાવિલીં ॥૫॥
નામાચેં ચિંતન । તેથેં ધાંવતે આપણ । ન વિચારિતાં હીણ । ભાવ દેખે જયાચા ॥૬॥
કુળીચી કુળદેવતા । તુકા મ્હણે આમ્હાં માતા । કાય ભય ભૂતાં । કાળ યમદૂતાચેં ॥૭॥

દેવી દેવ જાલા ભોગ સરલા યાવરી । સાંગાયા દુસરી ઐસી નાહીં ઉરલી ॥૧॥
હરિનામ દેવનામ તુમ્હી ગાઊનિયાં જાગા । પેંઠવણી માગા નકા ઠેવૂં લિગાડ ॥ધ્રુ.॥
શેવટીં સુતાળી બરવી વાજવાવી ડાંક । તાળા ઘાલી એક સરલિયાચે શેવટીં ॥૨॥
ગુંડાળા દેવ્હારા માન દેતી માનકરી । તુકા મ્હણે બરીં આજિ કોડીં ઉગવિલીં ॥૩॥
॥૮॥

જાલી ઝડપણી ખડતર દેવતા । સંચરલી આતાં નિઘોં નયે ॥૧॥
મજ ઉપચાર ઝણી ઉપચાર ઝણી આતાં કરા । ન સાહે દુસરા ભાર કાંહીં ॥ધ્રુ.॥
નેઊનિયાં ઘાલા ચંદ્રભાગે તિરીં । જીવા નાહીં ઉરી કાંહીં આતાં ॥૨॥
તુકા મ્હણે કળોં આલેં વર્તમાન । માઝેં તોં વચન આચ્છાદલેં ॥૩॥

અંગીં દેવી ખેળે । કાં રે તુમ્હાસી ન કળે । કોણાચે હે ચાળે । સુખ દુઃખ ન મનિતાં ॥૧॥
મીં તોં આતાં યેથેં નાહીં । ઓળખી વચનાચ્યા ઠાયીં । પાલટાચા ઘેઈ । ભાવ ખરેં લોપે ના ॥ધ્રુ.॥
આપુલાલે તુમ્હી પુસા । સોવા એવ્યાચ સરિસા । થિરાવલ્યા કૈસા કાય । જાણોં વિચાર ॥૨॥
તુકા મ્હણે લાભકાળ । તેથેં નસાવેં શીતળ । મગ તૈશી વેળ । કોઠેં જાતે સાંપડોં ॥૩॥

પાંગુળ જાલોં દેવા નાહીં હાત ના પાય । બૈસલોં જયાવરી સૈરાટ તેં જાય ।
ખેટિતાં કુંપ કાંટી । ખુંટ દરડી ન પાહે । આધાર નાહીં મજ કોણી । બાપ ના માયે ॥૧॥
દાતે હો દાન કરા । જાતેં પંઢરપુરા । ન્યા મજ તેથવરી । અખમાચા સોયરા ॥ધ્રુ.॥
હિંડતાં ગવ્હાનેં ગા । શિણલોં દારોદારીં । ન મિળે ચિ દાતા કોણી । જન્મદુઃખાતેં વારી ।
કીર્તિ હે સંતાં મુખીં । તો ચિ દાખવા હરી । પાંગળાં પાય દેતો । નાંદે પંઢરપુરીં ॥૨॥
યા પોટાકારણેં ગા । જાલોં પાંગીલા જના । ન સરે ચિ બાપમાય । ભીક નાહીં ખંડણા ।
પુઢારા મ્હણતી એક । તયા નાહીં કરુણા । શ્વાન હેં લાગે પાઠીં । આશા બહુ દારુણા ॥૩॥
કાય મી ચુકલોં ગા । માગેં નેણવે કાંહીં । ન કળે ચિ પાપ પુણ્ય । તેથેં આઠવ નાહીં ।
મી માજી ભુલલોં ગા । દીપ પતંગાસોયી । દ્યા મજ જીવદાન । સંત મહાનુભાવ કાંહીં ॥૪॥
દુરોનિ આલોં મી ગા । દુઃખ જાલેં દારુણ । યાવયા યેથવરી હોતેં । હેં ચિ કારણ ।
દુર્લભ ભેટી તુમ્હાં । પાયીં જાલેં દરુષન । વિનવિતો તુકા સંતાં । દોન્હી કર જોડૂન ॥૫॥

દેશ વેષ નવ્હે માઝા । સહજ ફિરત આલોં । કરૂં સત્તા કવણાવરી । કોઠેં સ્થિર રાહિલોં ।
પાય ડોળે મ્હણતાં માઝે । તીંહીં કૈસા મોકલિલોં । પરદેશીં નાહીં કોણી । અંધ પાંગુળ જાલોં ॥૧॥
આતાં માઝી કરીં ચિંતા । દાન દેઈ ભગવંતા । પાઠીં પોટીં નાહીં કોણી । નિરવીં સજ્જન સંતા ॥ધ્રુ.॥
ચાલતાં વાટ પુઢેં । ભય વાટતેં ચિત્તીં । બહુત જન ગેલીં નાહીં આલીં માગુતીં । ન દેખેં કાય જાલેં।
કાન તરી ઐકતી । બૈસલોં સંધિભાગીં । તુજ ધરૂનિ ચિત્તીં ॥૨॥
ભાકિતોં કરુણા ગા । જૈસા સાંડિલા ઠાવ । ન ભરેં પોટ કધીં નાહીં નિશ્ચળ પાવ । હિંડતાં ભાગલોં ગા ।
લક્ષ ચૌર્યાં શી ગાંવ । ધરૂનિ રાહિલોં ગા । હા ચિ વસતા ઠાવ ॥૩॥
ભરવસા કાય આતાં । કોણ આણિ અવચિતા । તૈસી ચ જાલી કીર્તિ । તયા મજ બહુતાં ।
મ્હણૌનિ મારીં હાકા । સોયી પાવેં પુણ્યવંતા । લાગલી ભૂક થોરી । તૂં ચિ કૃપાળૂ દાતા ॥૪॥
સંચિત સાંડવલેં । કાંહીં હોતેં જવળીં । વિત્ત ગોત પુત માયા । તુટલી હે લાગાવળી ।
નિષ્કામ જાલોં દેવા । હોતેં માઝે કપાળીં । તુકા મ્હણે તૂં ચિ આતાં । માઝા સર્વસ્વેં બળી ॥૫॥

દેખત હોતોં આધીં । માગેં પુઢેં સકળ । મગ હે દૃષ્ટી ગેલી । વરી આલે પડળ ।
તિમિર કોંદલેંસેં । વાઢે વાઢતાં પ્રબળ । ભીત મી જાલોં દેવા । કાય જ્યાલ્યાચેં ફળ ॥૧॥
આતાં મજ દૃષ્ટી દેઈ । પાંડુરંગા માયબાપા । શરણ આલોં આતાં । નિવારૂનિયાં પાપા ।
અંજન લેવવુની । કરીં મારગ સોપા । જાઈન સિદ્ધિપંથેં । અવઘ્યા ચુકતી ખેપા ॥ધ્રુ.॥
હોતસે ખેદ ચિત્તા । કાંહીં નાઠવે વિચાર । જાત હોતોં જના । માગેં તોહી સાંડિલા આધાર ।
હા ના તોસા ઠાવ જાલા । અવઘા પડિલા અંધાર । ફિરલીં માઝીં મજ । કોણી ન દેતી આધાર ॥૨॥
જોંવરિ ચળણ ગા । તોંવરિ મ્હણતી માઝા । માનિતી લહાન થોર દેહસુખાચ્યા કાજા । ઇંદ્રિયેં માવળલીં ।
આલા બાગુલ આજા । કૈસા વિપરીત જાલા । તો ચિ દેહ નવ્હે દુજા ॥૩॥
ગુંતલોં યા સંસારેં । કૈસા ઝાલોંસેં અંધ । મી માઝેં વાઢવુની । માયાતૃષ્ણેચા બાધ।
સ્વહિત ન દિસેચિ । કેલા આપુલા વધ । લાગલે કાળ પાઠીં । સવેં કામ હે ક્રોધ ॥૪॥
લાગતી ચાલતાં ગા । ગુણદોષાચ્યા ઠેંસા । સાંડિલી વાટ મગ । જાલોં નિરાળા કૈસા ।
પાહાતોં વાસ તુઝી । થોરી કરૂની આશા । તુકા મ્હણે વૈદ્યરાજા । પંઢરીચ્યા નિવાસા ॥૫॥

સહજ મી આંધળા ગા નિજનિરાકાર પંથેં । વૃત્તિ હે નિવૃત્તિ જાલી જન ન દિસે તેથેં ।
મી માજી હારપલેં ઠાયીં જેથીંચા તેથેં । અદૃશ્ય તેં ચિ જાલેં કાંહીં દૃશ્ય જેં હોતેં ॥૧॥
સુખી મી નિજલોં ગા શૂન્ય સારૂનિ તેથેં । ત્રિકૂટશિખરીં ગા દાન મિળે આઇતેં ॥ધ્રુ.॥
ટાકિલી પાત્ર ઝોળી ધર્મઅધર્મ આશા । કોલ્હાળ ચુકવિલા ત્રિગુણાચા વોળસા ।
ન માગેં મી ભીક આતાં હા ચિ જાલા ભરવસા । વોળલી સત્રાવી ગા તિણેં પુરવિલી ઇચ્છા ॥૨॥
ઊર્ધ્વમુખેં આળવિલા સોહં શબ્દાચા નાદ । અરૂપ જાગવિલા દાતા ઘેઊનિ છંદ ।
ઘેઊનિ આલા દાન નિજતત્વ નિજબોધ । સ્વરૂપીં મેળવિલેં નાંવ ઠેવિલા ભેદ ॥૩॥
શબ્દ હા બહુસાર ઉપકારાચી રાશી । મ્હણોનિ ચાલવિલા માગેં યેતીલ ત્યાંસીં ।
માગોનિ આલી વાટ સિદ્ધિઓળીચિ તૈસી । તરલે તરલે ગા આણીક હી વિશ્વાસી ॥૪॥
વર્મ તેં એક આહે દૃઢ ધરાવા ભાવ । જાણિવનાગવણ નેદી લાગો ઠાવ ।
મ્હણોનિ સંગ ટાકી સેવીં અદ્વૈત ભાવ । તુકા મ્હણે હા ચિ સંતીં માગેં કેલા ઉપાવ ॥૫॥

આંધળ્યાપાંગળ્યાંચા એક વિઠોબા દાતા । પ્રસવલા વિશ્વ તો ચિ સર્વ હોય જાણતા ।
ઘડી મોડી હેળામાત્રેં પાપપુણ્યસંચિતા । ભવદુઃખ કોણ વારી તુજવાંચુનિ ચિંતા ॥૧॥
ધર્મ ગા જાગો તુઝા તૂં ચિ કૃપાળૂ રાજા । જાણસી જીવીંચેં ગા ન સાંગતાં સહજા ॥ધ્રુ.॥
ઘાતલી લોળણી ગા પુંડલીકેં વાળવંટીં । પંઢરી પુણ્ય ઠાવ નીરે ભીવરે તટીં ।
ન દેખે દુસરેં ગા । જાલી અદૃશ્યદૃષ્ટી । વોળલા પ્રેમદાતા કેલી અમૃતવૃષ્ટી ॥૨॥
આણીક ઉપમન્યુ એક બાળ ધાકુટેં । ન દેખે ન ચલવે જના ચાલતે વાટે ।
ઘાતલી લોળણી ગા હરિનામ બોભાટે । પાવલા ત્યાકારણેં ધાંવ ઘાતલી નેટેં ॥૩॥
બૈસોનિ ખોળી શુક રાહે ગર્ભ આંધળા । શીણલા યેરઝારી દુઃખ આઠવી વેળા ।
માગીલ સોસિલેં તેં ના ભીં મ્હણે ગોપાળા । પાવલા ત્યાકારણેં । લાજ રાખિલી કળા ॥૪॥
ન દેખે જો યા જના તયા દાવી આપણા । વેગળા સુખદુઃખા મોહો સાંડવી ધના ।
આપપર તેં હી નાહીં બંધુવર્ગ સજ્જના । તુકયા તે ચિ પરી જાલી પાવેં નારાયણા ॥૫॥

ભગવંતા તુજકારણેં મેલોં જીતા ચિ કૈસી । નિષ્કામ બુદ્ધી ઠેલી ચળણ નાહીં તયાસી ।
ન ચલતી હાત પાય દૃષ્ટી ફિરલી કૈસી । જાણતાં ન દેખોં ગા ક્ષર આણિ અક્ષરાસી ॥૧॥
વિઠોબા દાન દે ગા તુઝ્યા સારિખેં નામા । કીર્તિ હે વાખાણિલી થોર વાઢલી સીમા ॥ધ્રુ.॥
ભક્તિમુક્તિ તૂં ચિ એક હોસિ સિદ્ધીચા દાતા । મ્હણોનિ સાંડવલી શોક ભય લજ્જા ચિંતા ।
સર્વસ્વેં ત્યાગ કેલા ધાંવ ઘાતલી આતાં । કૃપાદાન દેઈ દેવા યેઉનિ સામોરા આતાં ॥૨॥
સંસારસાગરૂ ગા ભવદુઃખાચેં મૂળ । જનવાદ અંથરુણ માજી કેલે ઇંગળ ।
ઇંયેં વજ્રઘાતેં તપે ઉષ્ણ વરી જાળ । સોસિલેં કાય કરૂં દુર્ભર હે ચાંડાળ ॥૩॥
તિહીં લોકીં તુઝેં નામ વૃક્ષ પલ્લવ શાખા । વેંઘલોં વરિ ખોડા ભાવ ધરૂનિ ટેંકા ।
જાણવી નરનારી જાગો ધરમ લોકાં । પાવતી પુણ્યવંત સોઈ આમુચિયે હાકા ॥૪॥
નાઠવે આપપર આતાં કાય બા કરૂં । સારિખા સોઇસવા હારપલા વિચારૂ ।
ઘાતલા યોગક્ષેમ તુજ આપુલા ભારૂ । તુકયા શરણાગતા દેઈ અભયકરૂ ॥૫॥
વાસુદેવ - અભંગ ૬

મનુ રાજા એક દેહપુરી । અસે નાંદતુ ત્યાસિ દોઘી નારી।
પુત્ર પૌત્ર સંપન્ન ભારી । તેણેં કૃપા કેલી આમ્હાંવરી ગા ॥૧॥
મ્હણૌનિ આલોં યા દેશા । હોતોં નાહીં તરી ભુલલોં દિશા ।
દાતા તો મજ ભેટલા ઇચ્છા । યેઉનિ મારગ દાવિલા સરિસા ગા॥ધ્રુ.॥
સવેં ઘેઉનિ ચૌઘેજણ । આલા કુમર સુલક્ષણ ।
કડે ચુકવુનિ કાંટવણ । ઐકા આણિલી તીં કોણ કોણ ગા ॥૨॥
પુઢેં ભક્તિનેં ધરિલેં હાતીં । માગેં જ્ઞાન વૈરાગ્ય ધર્મ યેતી ।
સ્થિર કેલીં જીં આચપળેં હોતીં । સદ્ધિ આણુનિ લાવિલીં પંથીં ગા ॥૩॥
કેલે ઉપકાર સાંગોં કાય । બાપ ન કરી ઐસી માય ।
ધર્મેં ત્યાચ્યા દેખિયેલે પાય । દિલેં અખય ભય વારુનિ દાન ગા ॥૪॥
હોતોં પીડત હિંડતાં ગાંવ । પોટ ભરેના રાહાવયા ઠાવ ।
તો યેણેં અવઘા સંદેહ । મ્હણે ફેડિયેલા તુકયાચા બંધવ ગા ॥૫॥

ગાતોં વાસુદેવ મીં ઐકા । ચિત્ત ઠેવુનિ ઠાયીં ભાવેં એકા ।
ડોળે ઝાકુનિ રાત્ર કરૂં નકા । કાળ કરીત બૈસલા લેખા ગા ॥૧॥
રામ રામ સ્મરા આધીં । લાહો કરા ગાંઠ ઘાલા મૂળબંદીં ।
સાંડાવા ઉગિયા ઉપાધી । લક્ષ લાવુનિ રાહા ગોવિંદીં ગા ॥ધ્રુ.॥
ઐસા અલ્પ માનવી દેહ । શત ગણિલેં અર્ધ રાત્ર ખાય ।
પુઢેં બાલત્વ પીડા રોગ ક્ષય । કાય ભજનાસિ ઉરલેં તેં પાહેં ગા ॥૨॥
ક્ષણભંગુર નાહીં ભરવસા । વ્હા રે સાવધ સોડા માયા આશા ।
ન ચળે બળ પડેલ મગ ફાસા । પુઢેં હુશાર થોર આહે વોળસા ગા ॥૩॥
કાંહીં થોડેં બહુત લાગપાઠ । કરા ભક્તિ ભાવ ધરા બળકટ ।
તન મન ધ્યાન લાવુનિયાં નીટ । જર અસેલ કરણેં ગોડ શેવટ ગા ॥૪॥
વિનવિતોં સકળાં જનાં । કર જોડુનિ થોરાં લાહનાં ।
દાન ઇતુલેં દ્યા મજ દીના । મ્હણે તુકયાબંધુ રામ મ્હણા ગા ॥૫॥

ગેલે ટળલે પાહાર તીન । કાય નિદસુરા અઝૂન ।
જાગે હોઉનિ કરા કાંહીં દાન । નકા ઐકોનિ ઝાકોં લોચન ગા ॥૧॥
હરી રામ કૃષ્ણ વાસુદેવા । જાણવિતસેં જના ।
ચિપળ્યા ટાળ હાતીં મુખીં ઘોષ । નારાયણા ગા ॥ધ્રુ.॥
જેં ટાકેલ કોણા કાંહીં । ફળ પુષ્પ અથવા તોય ।
દ્યા પરી મીસ ઘેઊં નકા ભાઈ । પુઢેં વિન્મુખ હોતાં બરેં નાહીં ગા ॥૨॥
દેવાકારણેં ભાવ તસ્માત । દ્યાવેં ન લગે ફારસેં વિત્ત।
જાલેં એક ચિત્ત તરી બહુત । તેવઢ્યાસાઠીં નકા કરૂં વાતાહાત ગા ॥૩॥
આલોં યેથવરી બહુ સાયાસેં । કરિતાં દાન હેં ચિ માગાવયાસ ।
નકા ભાર ઘેઊં કરૂં નિરાસ । ધર્મ સારફળ સંસારાસ ગા ॥૪॥
આતાં માગુતા યેઈલ ફેરા । હેં તોં ઘડે યા નગરા ।
મ્હણે તુકયાબંધુ ધરા । ઓળખી નાહીં તરી જાલ અઘોરા ગા ॥૫॥

રામ રામ દોની અક્ષરેં । સુલભ આણિ સોપારેં । જાગા માગિલે પાહારેં । સેવટિચેં ગોડ તેં ચિ ખરેં ગા ॥૧॥
રામ કૃષ્ણ વાસુદેવા । જાણવી જનાસિ । વાજવી ચિપળિયા । ટાળ ઘાગર્યાવઘોષેં ગા ॥ધ્રુ.॥
ગાય વાસુદેવ વાસુદેવા । ભિન્ન નાહીં આણિકા નાંવા । દાન જાણોનિયાં કરીં આવા । ન ઠેવીં ઉરીં કાંહીં ઠેવા ગા ॥૨॥
એક વેળા જાણવિતી । ધરૂનિયાં રાહા ચિત્તીં । નેઘેં ભાર સાંડીં કામા હાતીં । નીજ ઘેઉનિ ફિરતી ગા ॥૩॥
સુપાત્રીં સર્વ ભાવ । મી તોં સર્વ વાસુદેવ । જાણતી કૃપાળુ સંત મહાનુભાવ । જયા ભિન્ન ભેદ નાહીં ઠાવ ગા ॥૪॥
શૂર દાન જીવેં ઉદાર । નાહીં વાસુદેવી વિસર । કીર્તિ વાઢે ચરાચર । તુકા મ્હણે તયા નમસ્કાર ગા ॥૫॥

બોલ બોલે અબોલણે । જાગેં બાહેર આંત નિજેલેં । કૈસેં ઘરાંત ઘરકુલ કેલેં । નેણોં આંધાર ના ઉજેડલેં ગા ॥૧॥
વાસુદેવ કરિતોં ફેરા । વાડિયાંત બાહેર દારા । કોણી કાંહીં તરી દાન કરા । જાબ નેદા તરી જાતોં સામોરા ગા ॥ધ્રુ.॥
હાતીં ટાળ દિંડી મુખીં ગાણેં । ગજર હોતો બહુ મોઠ્યાનેં । નાહીં નિવડિલીં થોરલાહાનેં । નકા નિજોં ભિકેચ્યા ભેણેં ગા ॥૨॥
મી વાસુદેવ તત્વતા । કળોં યેઈલ વિચારિતાં । આહે ઠાઉકા સભાગ્યા સંતાં । નાહીં દુજા આણીક માગતા ગા ॥૩॥
કાય જાગાચિ નિજલાસી । સુનેં જાગોન દારાપાસીં । તુઝ્યા હિતાપાઠીં કરી વ્યાસ વ્યાસી । ભેટી ન ઘેસી વાસુદેવાસી ગા ॥૪॥
ઐસેં જાગવિલેં અવઘેં જન । હોતેં સંચિત તીંહીં કેલેં દાન । તુકા મ્હણે દુબળીં કોણકોણ । ગેલીં વાસુદેવા વિસરૂન ગા ॥૫॥

રામકૃષ્ણ ગીતી ગાત । ટાળ ચિપળ્યા વાજવીત । છંદેં આપુલિયા નાચત । નીજ ઘેઊનિ ફિરત ગા ॥૧॥
જનીં વનીં હા અવઘા દેવ । વાસનેચા હા પુસાવા ઠાવ । મગ વોળગતી વાસુદેવ । ઐસા મનીં વસૂં દ્યાવા ભાવ ગા ॥ધ્રુ.॥
નિજ દાસાચી થોર આવડી । વાસુદેવાસિ લાગલી ગોડી । મુખીં નામ ઉચ્ચારી ઘડોઘડીં । ઐસી કરા હે વાસુદેવજોડી ગા ॥૨॥
અવઘા સારૂનિ સેવટ જાલા । પ્રયત્ન ન ચલે કાંહીં કેલા । જાગા હોઈ સાંડુનિ ઝોપેલા । દાન દેઈ વાસુદેવાલાગા ॥૩॥
તુકા મ્હણે રે ધન્ય ત્યાચેં જિણેં । જીંહીં ઘાતલેં વાસુદેવા દાન । ત્યાલા ન લગે યેણેં જાણેં । જાલેં વાસુદેવીં રાહણે ગા ॥૪॥
॥૬॥
ગાંવગુંડ - અભંગ ૧

આમ્હી જાલોં ગાંવગુંડ । અવઘ્યા પુંડ ભૂતાંસી ॥૧॥
દુસરેં તેં ખેળોં આલેં । એકા બોલે તો મિયાં ॥ધ્રુ.॥
અવઘિયાંચા યેઊં લાગ । નેદૂં અંગ શિવાયા ॥૨॥
તુકા મ્હણે ખુંટૂં નાદ । જિંતૂં વાદ સર્તીનેં ॥૩॥
॥૧॥
જોગી - અભંગ ૧

જગ જોગી જગ જોગી । જાગજાગે બોલતી ॥૧॥
જાગતા જગદેવ । રાખા કાંહીં ભાવ ॥ધ્રુ.॥
અવઘા ક્ષેત્રપાળ । પૂજા સકળ ॥૨॥
પૂજાપાત્ર કાંહીં । ફલ પુષ્પ તોય ॥૩॥
બહુતાં દિસાં ફેરા । આલા યા નગરા ॥૪॥
નકા ઘેઊં ભાર । ધર્મ તો ચિ સાર ॥૫॥
તુકા માગે દાન । દ્યા જી અનન્ય ॥૬॥
॥૧॥
સરવદા - અભંગ ૧

એકા ગા એ ભાઈ । સરવદા સાંગતો કાઈ । યેથેં નાડેલ માઈ । દોઘાં પુત્રાંચી ।
તે કરિતી તિચી વિટંબના । અવઘ્યા પ્રસદ્ધિ જના । એક ન મારિતાં શાહાણા । તો જાણા સુખ ન પવે ॥૧॥
આણીક ઐકા ગા એ । સરવદા સાંગતો કાય । ખરેં ચિ બોલે તો જાય । નરકામધ્યેં અધોગતી ।
હેં ચૌઘાંચ્યા મુખેં । મના આણાવેં સુખેં । અવઘીં ચુકતી દુઃખેં । ખોટેં બોલા નરનારી ॥ધ્રુ.॥
આણીક નાડેલ એક જાણ । સરવદા બોલતો વચન । જાગેં માઝેં મ્હણોન । પડિલેં ખાન તયા ઘરીં ।
મ્હણોન ન મ્હણા માઝેં કાંહીં । નિજીં નિજા સુખેં ઠાયીં । યત્ન હોઈલ તઈ । ચોરાઠાયીં વિશ્વાસ ॥૨॥
આણીક એકી પરી । સરવદા સાંગતો થોરી । દુઃખ પાવેલ નારી । પતિવ્રતા યામધીં ।
પાંચાંનીં દિધલી હાતીં । મ્હણોનિ ન મનાવી નિશ્ચિતી । પરપુરુષીં હોય રતી । સુખગતી તે પાવે ॥૩॥
એકી પરી । સરવદા સાંગતો તેં કરીં । દાન દેતાં જો ન વારી । નવ્હે ભલા ભલા તો તુકા મ્હણે આઈ ।
યેથેં નાંવ કાઈ । સાંગસી તેં ઠાયીં । મરો રાંડેચેં ॥૪॥
॥૧॥
મુંઢા - અભંગ ૩

સંબાલ યારા ઉપર તલેં દોન્હો મારકી ચોટ । નજર કરે સો હી રાખે પશ્વા જાવે લુટ ॥૧॥
પ્યાર ખુદાઈ રે બાબા જિકિર ખુદાઈ ॥ધ્રુ.॥
ઉડે કુદે ઢુંગ નચાવે આગલ ભુલન પ્યાર । લડબડ ખડબડ કાંહેકાં ખચલાવત ભાર ॥૨॥
કહે તુકા ચલો એકા હમ જિન્હોંકે સાત । મિલાવે તો ઉસે દેના તો હી ચઢાવે હાત ॥૩॥

સબ સંબાલ ભ્યાને લૌંઢે ખડા કેઊં ગુંગ । મદિરથી મતા હુવા ભુલિ પાડી ભંગ ॥૧॥
આપસકું સંબાલ આપસકું સંબાલ । મુંઢે ખુબ રાખ તાલ । મુથિવોહિ બોલા નહીં તો કરૂઁગા હાલ ॥ધ્રુ.॥
આવલકા તો પીછેં નહીં મુદલ બિસર જાય । ફિરતે નહીં લાજ રંડી ગધે ગોતે ખાય ॥૨॥
જિન્હો ખાતિર ઇતના હોતા સો નહીં તુઝે બેફામ । ઉચા જોરો લિયા તુંબા તુંબા બુરા કામ ॥૩॥
નિકલ જાવે ચિકલ જોરો મુંઢે દિલદારી । જબાનીકી છોડ દે બાત ફિર એક તારી ॥૪॥
કહે તુકા ફિસલ રુકા મેરેકો દાન દેખ । પકડ ધકા ગાંડગુડઘી માર ચલાઊં આલેખ ॥૫॥

આવલ નામ આલ્લા બડા લેતે ભુલ ન જાયે । ઇલામ ત્યાકાલજમુપરતાહી તુંબ બજાયે ॥૧॥
આલ્લા એક તું નબી એક તું ॥ધ્રુ.॥
કાટતેં સિર પાવોં હાત નહીં જીવ ઉરાયે । આગલે દેખે પિછલે બુઝે । આપેં હજુર આયેં ॥૨॥
સબ સબરી નચાવ મ્યાને । ખડા આપની સાત । હાત પાવોં રખતે જબાબ । નહીં આગલી બાત ॥૩॥
સુનો ભાઈ બજાર નહીં । સબ હિ નિરચે લાવ । નન્હા બડા નહીં કોયે એક ઠોર મિલાવ ॥૪॥
એક તાર નહીં પ્યાર । જીવતનકી આસ । કહે તુકા સો હિ મુંઢા । રાખલિયે પાયેનપાસ ॥૫॥
॥૩॥
ડોઈ ફોડા - અભંગ ૧

તમ ભજ્યાય તે બુરા જિકીર તે કરે । સીર કાટે ઊર કુટે તાહાં સબ ડરે ॥૧॥
તાહાં એક તુ હી તાહાં એક તુ હી । તાહાં એક તુ હી રે બાબા હમેં તુમ્હેં નહીં ॥ધ્રુ.॥
દિદાર દેખો ભુલે નહીં કિશે પછાને કોયે । સચા નહીં પકડું સકે ઝુટા ઝુટે રોયે ॥૨॥
કિસે કહે મેરા કિન્હે સાત લિયા ભાસ । નહીં મેલો મિલે જીવના ઝુટા કિયા નાસ ॥૩॥
સુનો ભાઈ કૈસા તો હી । હોય તૈસા હોય । બાટ ખાના આલ્લા કહના એકબારાં તો હી ॥૪॥
ભલા લિયા ભેક મુંઢે । આપના નફા દેખ । કહે તુકા સો હી સંકા । હાક આલ્લા એક ॥૫॥
॥૧॥
મલંગ - અભંગ ૧

નજર કરે સો હી જિંકે બાબા દુરથી તમાસા દેખ । લકડી ફાંસા લેકર બૈઠા આગલે ઠકણ ભેખ ॥૧॥
કાહે ભુલા એક દેખત આંખો માર તડાંગો બાજાર ॥ધ્રુ.॥
દમરી ચમરી જો નર ભુલા । સોત આઘો હિ લત ખાયે ॥૨॥
નહિ બુલાવત કિસે બાબા આપ હિ મત જાયે । કહે તુકા ઉસ અસાકે સંગ ફિરફિર ગોદે ખાયે ॥૩॥
॥૧॥
દરવેસ -અભંગ ૧

અલ્લા કરે સો હોય બાબા કરતારકા સિરતાજ । ગાઉ બછરે તિસ ચલાવે યારી બાઘો ન સાત ॥૧॥
ખ્યાલ મેરા સાહેબકા । બાબા હુવા કરતાર । વ્હાંટેં આઘે ચઢે પીઠ । આપે હુવા અસુવાર ॥૨॥
જિકિર કરો અલ્લાકી બાબા સબલ્યાં અંદર ભેસ । કહે તુકા જો નર બુઝે સો હિ ભયા દરવેસ ॥૩॥
॥૧॥
વૈદ્યગોળી - અભંગ ૧

અલ્લા દેવે અલ્લા દિલાવે અલ્લા દારુ અલ્લા ખલાવે । અલ્લા બગર નહી કોયે અલ્લા કરે સો હિ હોયે ॥૧॥
મર્દ હોયે વો ખડા ફીર નામર્દકું નહીં ધીર । આપને દિલકું કરના ખુસી તીન દામકી ક્યા ખુમાસી ॥ધ્રુ.॥
સબ રસોંકા કિયા માર । ભજનગોલી એક હિ સાર । ઇમાન તો સબ હી સખા । થોડી તો ભી લેકર જ્યા ॥૨॥
જિન્હો પાસ નીત સોયે । વો હિ બસકર તિરોવે । સાંતો પાંચો માર ચલાવે । ઉતાર સો પીછે ખાવે ॥૩॥
સબ જ્વાની નિકલ જાવે । પીછે ગધડા મટી ખાવે । ગાંવઢાળ સો ક્યા લેવે । હગવનિ ભરી નહિ ધોવે ॥૪॥
મેરી દારુ જિન્હેં ખાયા । દિદાર દરગાં સો હિ પાયા । તલ્હે મુંઢી ઘાલ જાવે । બિગારી સોવે ક્યા લેવે ॥૫॥
બજારકા બુઝે ભાવ । વો હિ પુસતા આવે ઠાવ । ફુકટ બાટુ કહે તુકા । લેવે સોહિ લેં હિસખા ॥૬॥
॥૧॥
ગોંધળ - અભંગ ૩

રાજસ સુંદર બાળા । પાહોં આલિયા સકળા વો । બિબીં બિંબોનિ ઠેલી ।
માઝી પરબ્રમ્હ વેલ્હાળા વો । કોટિ રવિશશિ માઝી । પરબ્રમ્હ વેલ્હાળા વો ॥૧॥
રાજસ વિઠાબાઈ । માઝેં ધ્યાન તુઝે પાયીં વો । ત્યજુનિયાં ચૌઘીંસી । લાવી આપુલિયે સોઈ વો ॥ધ્રુ.॥
સકુમાર સાજિરી । કૈસીં પાઉલેં ગોજિરીં વો । કંઠીં તુળસીમાળા ।
ઉભી ભીવરેચ્યા તિરીં વો । દંત હિરયા જ્યોતિ । શંખચક્ર મિરવે કરીં વો ॥૨॥
નિર્ગુણ નિરાકાર । વેદાં ન કળે ચિ આકાર વો । શેષાદિક શ્રમલે ।
શ્રુતી ન કળે તુઝા પાર વો । ઉભારોનિ બાહે । ભક્તાં દેત અભયકર વો ॥૩॥
યેઉનિ પંઢરપુરા । અવતરલી સારંગધરા વો । દેખોનિ ભક્તિ ભાવ ।
વોરસલી અમૃતધારા વો । દેઉનિ પ્રેમપાન્હા । તુકયા સ્વામીનેં કિંકરા વો ॥૪॥

સુદિન સુવેળ । તુઝા ગોંધળ વો । પંચ પ્રાણ દિવટે । દોની નેત્રાંચે હિલાલ વો ॥૧॥
પંઢરપુરનિવાસે । તુઝે રંગી નાચત અસેં વો । નવસ પુરવીં માઝા । મનિંચી જાણોનિયાં ઇચ્છા વો ॥ધ્રુ.॥
માંડિલા દેવ્હારા । તુઝા ત્રિભુવનામાઝારી વો । ચૌક સાધિયેલા । નાભિકળસ ઠેવિલા વરી વો ॥૨॥
બૈસલી દેવતા । પુઢેં વૈષ્ણવાચેં ગાણેં વો । ઉદ્ગારે ગર્જતી । કંઠીં તુળસીચીં દર્શનેં વો ॥૩॥
સ્વાનંદાચે તાટીં । ધૂપ દીપ પંચારતી વો । ઓવાળિલી માતા । વિઠાબાઈ પંચભૂતીં વો ॥૪॥
તુઝેં તુજ પાવલેં । માઝા નવસ પુરવીં આતાં વો । તુકા મ્હણે રાખેં । આપુલિયા શરણાગતા વો ॥૫॥

સુંદર મુખ સાજિરેં । કુંડલેં મનોહર ગોમટીં વો । નાગર નાગ ખોપા । કેશર કસ્તુરી મળવટીં વો ।
વિશાળ વ્યંકટ નેત્ર । વૈજયંતી તળપે કંઠીં વો । કાસ પીતાંબરાચી । ચંદન સુગંધ સાજે ઉટી વો ॥૧॥
અતિબરવંટા બાળા । આલી સુલક્ષણીં ગોંધળા વો । રાજસ તેજોરાશી । મિરવી શિરોમણી વેલ્હાળા વો ।
કોટિ રવિશશિપ્રભા । લોપલ્યા સકળા વો । ન કળે બ્રમ્હાદિકાં । અનુપમ્ય ઇચી લીળા વો ॥ધ્રુ.॥
સાવળી સકુમાર । ગોરી ભુજા શોભતી ચારી વો । સખોલ વક્ષસ્થળ । સુઢાળ પદક ઝળકે વરી વો ।
કટીં ક્ષુદ્ર ઘંટિકા । શબ્દ કરિતાતી માધુરી વો । ગર્જત ચરણીં વાકી । અભિનવ સંગીત નૃત્ય કરી વો ॥૨॥
અષ્ટાંગેં મંડિત કાય । વર્ણાવી રૂપઠેવણી વો । શોધિવ સુંદર રસાચી ઓતિલી । સુગંધ લાવણ્યખાણી વો ।
સર્વકળાસંપન્ન । મંજુળ બોલે હાસ્યવદનીં વો । બહુ રૂપેં નટલી । આદિશક્તિ નારાયણી વો ॥૩॥
ઘટસ્થાપના કેલી । પંઢરપુરમહાનગરીં વો । અસ્માની મંડપ દિલા । તિન્હી તાળાંવરી વો ।
આરંભિલા ગોંધળ ઇનેં । ચંદ્રભાગેતિરીં વો । આલી ભક્તિકાજા । કૃષ્ણાબાઈ યોગેશ્વરી વો ॥૪॥
તેહતિસ કોટિ દેવ । ચૌંડા અષ્ટ કોટિ ભૈરવ વો । આરત્યા કુરવંડ્યા । કરિતી પુષ્પાંચા વરુષાવ વો ।
નારદ તુંબર ગાયન । બ્રમ્હાનંદ કરિતી ગંધર્વ વો। વંદી ચરણરજ તેથેં । તુકયાચા બંધવ વો ॥૫॥

શંખ કરિશી જ્યાચ્યા નાંવેં । ત્યાચેં તુજ નાહીં ઠાવેં ।
ઐક સાંગતોં એકા ભાવેં । સાંપડે ઘરીં તેં જીવૌનિ ખાવેં । રે વિઠ્ઠલ ॥૧॥
ટિળે માળા કરંડી સોંગ । ધરુનિ ચાળવિલેં જગ ।
પસરી હાત નાહીં ત્યાગ । દાવી દગડ પુજી ભગ । રે વિઠ્ઠલ ॥૨॥
રાખ લાવુનિ અંગ મળી । વાયે ઠોકે મી એક બળી ।
વાસને હાતીં બાંધવી નળી । ત્યાસિ યેઉનિ ગાળી । રે વિઠ્ઠલ ॥૩॥
કોણ તેં રાહડીચેં સુખ । વરતે પાય હારતેં મુખ ।
કરવી પીડા ભોગવી દુઃખ । પડે નરકીં પરી ન પળે ચિ મૂર્ખ । રે વિઠ્ઠલ ॥૪॥
સિકલા ફાક મારી હાકા । રાંડા પોરેં મેળવી લોકાં ।
વિટંબી શરીર માગે રુકા । કેલેં તેં ગેલેં અવઘેં ચિ ફુકા । રે વિઠ્ઠલ ॥૫॥
કળાવેં જનાં મી એક બળી । ઉભા રાહોનિ માંડી ફળી ।
ફોડોનિ ગુડઘે કોંપર ચોળી । આપલા ઘાત કરોનિ આપણ ચિ તળમળે । રે વિઠ્ઠલ ॥૬॥
ફુકટ ખેળેં ઠકલીં વાંયાં । ધરુનિ સોંગ બોડક્યા ડોયા ।
શિવોં નયે તી અંતરીં માયા । સંપાદણીવિણ વિટંબિલી કાયા । રે વિઠ્ઠલ ॥૭॥
ધુળી માતી કાંહીં ખેળોં ચ નકા । જવાદી ચંદન ઘ્યાવા બુકા ।
આપણા પરિમળ આણિકાં લોકાં । મોલાચી મહિમા ફજિતી ફુકા । રે વિઠ્ઠલ ॥૮॥
બહુત દુઃખી જાલિયાં ખેળેં । અંગીં બુદ્ધિ નાહીંત બળેં ।
પાઠીવરી તોબા તોંડ કાળેં । રસના દ્રવે ઉપસ્થાચ્યા મુળેં । રે વિઠ્ઠલ ॥૯॥
કાય સાંગતો તેં ઐકા તુકા । મોડા ખેળ કાંહીં અવગોં ચ નકા ।
ચલા જેવૂં આધીં પોટીં લાગલ્યા ભુકા । ધાલ્યાવરી બરા ટાકમટિકા । રે વિઠ્ઠલ ॥૧૦॥

ઐક બાઈ તુજ વો કાંહીં સાંગતેં શકુન । નિજલિયા ભુર હોસી જાગેં મ્હણૌન ॥૧॥
માન્ય માઝેં કેલેં સાંગતેં એકા બોલેં । ન યેતાં હે ભલેં કળોં કોણા લોકાંસિ ॥ધ્રુ.॥
સાંગતેં ગુણ જીવીચી ખુણ ઐક માઝી માત । બૈસ એકા ભાવેં માઝે હાતીં દે વો હાત ॥૨॥
બરવા ઘરચાર તુજ સાંપડલા ઠાવ । ફળ નાહીં પોટીં યેથેં દિસે ખોટા ભાવ ॥૩॥
આહે તુઝે હાતીં એકા નવસાચેં ફળ । ભાવા કરીં સાહએ ચહૂં અઠરાંચ્યા બળેં ॥૪॥
કરીં લાગપાઠ ચિત્ત વિત્ત નકો પાહોં । અખઈ તો ચુડા તુજ ભોગઈલ ના હો ॥૫॥
કુળીંચી હે મુળી તુઝે લાગલીસે દેવી । પડિલા વિસર નેદી ફળ નાહીં ઠાવી ॥૬॥
તુકા મ્હણે નાંદ સુખેં ધરીં આઠવણ । માઝ્યા યેતી કોણી ત્યાંચા રાખ બરા માન ॥૭॥
કાવડે - અભંગ ૫

આહા રે ભાઈ । પ્રથમ નમૂં તો વિનાયક ।
ઠેવુનિ ગુરુચરણીં મસ્તક । વદેલ પ્રસાદિક વાણી । હરિહરાંચે પવાડે ॥૧॥
માઝી ઐસી બ્રીદાવળી । દાસેં દાસત્વેં આગળી ।
પાન્હેરીનેં માર્ગ મળી । જીવન ઘ્યા રે કાપડિ હો ॥૨॥
જેં યા સીતળાહુનિ સીતળ । પાતળાહુનિ જેં પાતળ ।
પ્રેમામૃત રસાળ । તેં હેં સેવા અહો ભાગ્યાચે ॥૩॥
જિંકાલ તરી જિંકા રે અભિમાન । દવડાલ તરી દવડા લજ્જા આણિ માન ।
ધરાલ તે ધરા શંભૂચે ચરણ । દાવાલ પણ ઐસા દાવા તો ॥૪॥
કાળા ઘેઊં નેદીં વાવ । આલા તો રાખેં ઘાવડાવ ।
શુદ્ધ સત્વીં રાખોનિ ભાવ । મ્હણા મહાદેવ હરિહર વાણી ગર્જો દ્યા ॥૫॥
પરાવિયા નારી માઉલી સમાન । પરધનીં બાટોં નેદીં મન ।
જીવિત્વ તેં તૃણાસમાન । સ્વામિકાજીં જાણ શૂર મ્હણોં તયા ॥૬॥
શક્તિ વેચાવિયા પરૌપકારા । ખોટેં ખોટ્યાચા પસારા ।
સત્ય તેં ભવનદીચા તારા । આળસ તો ન કરા યેથે અહો સાંગતોં ॥૭॥
વ્રત કરા એકાદશી સોમવાર । કથા પૂજન હરિજાગર ।
પુણ્ય તેં અસે ગાતાં નાચતાં બહુ ફાર । પુન્હા બોલિલા સંસાર નાહીં નાહીં સત્યત્વેં ॥૮॥
સંગ સંતાંચા કરિતાં બરવા । ઉત્તમોત્તમ કીર્તીચા ઠેવા ।
પંથ તો સુપંથેં ચાલાવા । ઉગવા વાસના લિગાડ ॥૯॥
તુકા ચાલવિતો કાવડી । પ્રવૃત્તિ નિવૃત્તિ ચોખડી ।
પુઢતી પુઢતી અધિક ગોડી । ભરુનિ કળસ ભજન આવડી કેશવદાસ નટતસે ॥૧૦॥

આહા આહા રે ભાઈ । હેં અન્નદાનાચેં સત્ર ।
પવ્હે ઘાતલી સર્વત્ર । પંથીં અવઘે પંથ માત્ર । ઇચ્છાભોજનાચેં આર્ત પુરવાવયા ॥૧॥
યાવેં તેણેં ઘ્યાવેં । ન સરેસેં કેલેં સદાશિવેં ।
પાત્ર શુદ્ધ પાહિજે બરવેં । મંગળભાવેં સકળ હરિ મ્હણા રે ॥૨॥
નવ્હે હેં કાંહીં મોકળેં । સાક્ષી ચૌઘાંચિયા વેગળેં ।
નેદી નાચોં મતાચિયા બળેં । અણુ અણોરણીયા આગળેં । મહદિ મહદા સાક્ષિત્વેં હરિ મ્હણા રે ॥૩॥
હે હરિ નામાચી આંબિલી । જગા પોટભરી કેલી ।
વિશ્રાંતિ કલ્પતરૂચી સાઉલી । સકળાં વર્ણાં સેવિતાં ભલી । મ્હણા હર હર મહાદેવ ॥૪॥
તુકા હરિદાસ તરાળ । અવઘે હાકારી સકળ ।
યા રે વંદૂં શિખરાતળ । ચૈત્રમાસ પર્વકાળ મહાદેવદર્શનેં ॥૫॥

આહા રે ભાઈ । નમો ઉદાસીન જાલે દેહભાવા । આળવિતી દેવા તયા નમો ॥૧॥
નમો તીર્થપંથેં ચાલતી તયાંસી । યેતી ત્યાંસી બોળવિતી ત્યાં નમો ॥૨॥
નમો તયાં સંતવચનીં વિશ્વાસ । નમો ભાવેં દાસ્ય ગુરુચેં ત્યાં ॥૩॥
નમો તયા માતાપિત્યાંચેં પાળણ । નમો ત્યા વચન સત્ય વદે ॥૪॥
નમો તયા જાણે આણિકાચેં સુખદુઃખ । રાખે તાન ભુક તયા નમો ॥૫॥
પરોપકારી નમો પુણ્યવંતા । નમો ત્યા દમિત્યા ઇંદ્રિયાંસિ ॥૬॥
તુકા મ્હણે નમો હરિચિયા દાસા । તેથેં સર્વ ઇચ્છા પુરલીસે ॥૭॥

આહા રે ભાઈ । તયાવરી માઝી બ્રીદાવળી । ભ્રષ્ટ યે કળી ક્રિયાહીન ॥૧॥
થુંકા થુંકા રે ત્યાચ્યા તોંડાવરી । વાણિલી તે થોરી દવડા વાંયાં બાહેરી ॥ધ્રુ.॥
બાઇલેચા દાસ પિત્રાંસ ઉદાસ । ભીક ભિકાર્યાઈસ નયે દારા ॥૨॥
વિદ્યાબળેં વાદ સાંગોનિયાં છળી । આણિકાંસિ ફળી માંડોનિયાં ॥૩॥
ગાંવિંચિયા દેવા નાહીં દંડવત । બ્રામ્હણ અતીત ઘડે ચિ ના ॥૪॥
સદા સર્વકાળ કરિતો ચિ નિંદા । સ્વપ્નીં હી ગોવિંદા આઠવીના ॥૫॥
ખાસેમધ્યેં ધન પોટાસિ બંધન । નેણેં ઐસા દાનધર્મ કાંહીં ॥૬॥
તુકા મ્હણે નટે દાવુનિયાં સોંગ । લવોં નેદી અંગ ભક્તિભાવેં ॥૭॥

આહા રે ભાઈ । ગંગા નવ્હે જળ । વૃક્ષ નવ્હે વડ પિંપળ । તુળસી રુદ્રાક્ષ નવ્હે માળ । શ્રેષ્ઠ તનુ દેવાચિયા ॥૧॥
સમુદ્ર નદી નવ્હે પૈં ગા । પાષાણ મ્હણોં નયે લિંગા । સંત નવ્હતી જગા । માનસા ત્યા સારિખે ॥૨॥
કાઠી મ્હણોં નયે વેતુ । અન્ન મ્હણોં નયે સાંતુ । રામ રામ હે માતુ । નયે મ્હણોં શબ્દ હે ॥૩॥
ચંદ્ર સૂર્ય નવ્હતી તારાંગણેં । મેરુ તો નવ્હે પર્વતા સમાન । શેષ વાસુકી નવ્હે સર્પ જાણ । વિખારાચ્યા સારિખે ॥૪॥
ગરુડ નવ્હે પાખરૂં । ઢોર નવ્હે નંદિકેશ્વરૂ । ઝાડ નવ્હે કલ્પતરૂ । કામધેનુ ગાય ન મ્હણાવી ॥૫॥
કૂર્મ નવ્હે કાસવ । ડુકર નવ્હે વરાહ । બ્રમ્હા નવ્હે જીવ । સ્ત્રી નવ્હે લક્ષ્મી ॥૬॥
ગવાક્ષ નવ્હે હાડ । પાટાવ નવ્હે કાપડ । પરીસ નવ્હે દગડ । સગુણ તે ઈશ્વરીચે ॥૭॥
સોનેં નવ્હે ધાતુ । મીઠ નવ્હે રેતુ । નાહીં નાહીં ચર્માંતુ । કૃષ્ણજિન વ્યાઘ્રાંબર ॥૮॥
મુક્તાફળેં નવ્હેતિ ગારા । ખડ્યાઐસા નવ્હે હિરા । જીવ નવ્હે સોઇરા । બોળવીજે સ્વૈચ્છેનેં ॥૯॥
ગાંવ નવ્હે દ્વારાવતી । રણસોડ નવ્હે મૂર્તિ । તીર્થ નવ્હે ગોમતી । મોક્ષ ઘડે દર્શનેં ॥૧૦॥
કૃષ્ણ નવ્હે ભોગી । શંકર નવ્હે જોગી । તુકા પાંડુરંગીં । હા પ્રસાદ લાધલા ॥૧૧॥
॥૫॥
સૌર્યાન - અભંગ ૧૧

વેસન ગેલેં નિષ્કામ જાલેં નર નવ્હે નારી । આપલ્યા તુટી પારખ્યા ભેટી સૌરિયાંચે ફેરી ॥૧॥
ત્યાચા વેધ લાગલા છંદ હરિ ગોવિંદ વેળોવેળાં । આપુલેમાગેં હાસત રાગેં સાવલેં ઘાલિતી ગળાં ॥ધ્રુ.॥
જન વેષા ભીતેં તોંડા આમુચ્યા ભાંડપણા । કર કટીં ભીમા તટીં પંઢરીચા રાણા ॥૨॥
વેગળ્યા યાતિ પડિલોં ખંતીં અવઘ્યા એકા ભાવેં । ટાકિયેલી ચાડ દેહભાવ જીવેં શિવેં ॥૩॥
સકળાંમધીં આગળી બુદ્ધિ તિચી કરૂં સેવા । વાય તુંબામૂઢાસવેં ભક્તિ નાચોં ભાવા ॥૪॥
મ્હણે તુકા ટાક રુકા નાચોં નિર્લજ્જા । બહુ જાલેં સુખ કામ ચુકલોં યા કાજા ॥૫॥

આણિકાં ઉપદેશૂં નેણેં નાચોં આપણ । મુંઢા વાંયાં મારગેલી વાંયાં હાંસે જન ॥૧॥
તૈસા નવ્હે ચાળા આવરીં મન ડોળા । પુઢિલાંચ્યા કળા કવતુક જાણોની ॥ધ્રુ.॥
બાહિરલ્યા વેષેં આંત જસેં તસેં । ઝાકલેં તોં બરેં પોટ ભરે તેણેં મિસેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે કેલા તરી કરીં શુદ્ધ ભાવ । નાહીં તરી જાસી વાંયાં હા ના તોસા ઠાવ ॥૩॥

ટાક રુકા ચાલ રાંડે કાં ગે કેલી ગોવી । પુસોનિયાં આલેં ઠાવ મ્હણોનિ દેતેં સિવી ॥૧॥
આતાં યેણેં છંદેં નાચોં વિનોદેં । નાહીં યા ગોવિંદેં માઝેં મજસી કેલેં ॥ધ્રુ.॥
કોરડે તે બોલ કાંગે વેચિતેસી વાંયાં । વર્તે કરૂનિ દાવીં તુઝ્યા મુળીચિયા ઠાયા ॥૨॥
યાજસાઠીં મ્યા ડૌર ધરિયેલા હાતીં । તુકા મ્હણે તુમ્હા ગાંઠી સોડાયાચી ખંતી ॥૩॥

મોકળી ગુંતે રિતી કુંથે નાહીં ભાર દાવેં । ધેડવાડા બૈસલી ખોડા ઘેતલી આપુલ્યા ભાવેં ॥૧॥
ઐકા બાઈ લાજ નાહીં આણિકાં ત્યા ગરતીચી । સમાધાનીં ઉંચ સ્થાનીં જાણે સેવા પતીચી ॥ધ્રુ.॥
ન બોલતાં કરી ચિંતા ન મારિતા પળે । દાદલા સેજ નાવડે નિજે જગઝોડીચે ચાળે ॥૨॥
દેખત આંધ બહિર કાનીં બોલ બોલતાં મુકેં । તુકા મ્હણે પતન સોયરીં ઐસીં જાલીં એકેં ॥૩॥

સાતેં ચલા કાજળ ઘાલા તેલ ફણી કરા । દિવાણદારીં બૈસલે પારીં નાચોં ફેર ધરા ॥૧॥
યા સાહેબાચેં જાલેં દેણેં વેળોવેળાં ન લગે યેણેં । આતાં હાટીં કાશાસાઠીં હિંડોં પાટી દુકાનેં ॥ધ્રુ.॥
અવઘ્યા જણી મુંઢા ધણી નાચોં એકેં ઘાઈ । સરસાવલેં સુખ કૈસા ચાળા એકે ઠાયીં ॥૨॥
તુકા મ્હણે વોળગોં એકા તોડ ચિંતા માયા । દેઊં ઉદ્ગાર આતાં જાઊં મુળીચિયા ઠાયા ॥૩॥

સૌરી સુર જાલેં દુર ડૌર ઘેતલા હાતીં । માયા મોહ સાંડવલેં તીહી લોકીં જાલેં સરતી ॥૧॥
ચાલ વિઠાબાઈ અવઘી પાંજ દેઈ । ન ધરીં ગુજ કાંહીં વાળવંટીં સાંપડતાં ॥ધ્રુ.॥
હિંડોનિ ચૌર્યાંઈશી ઘરેં આલેં તુઝ્યા દારા । એક્યા રુક્યાસાઠીં આંચવલેં સંસારા ॥૨॥
લાજ મેલી શંકા ગેલી નાચોં મહાદ્વારીં । ભ્રાંતિ સાવલેં ફિટોનિ ગેલેં આતાં કૈચી ઉરી ॥૩॥
જાલેં ભાંડી જગા સાંડી નાહીં ભીડ ચાડ । ઘાલીન ચરણીં મિઠી પુરવિન જીવિંચેં તેં કોડ ॥૪॥
તુકા મ્હણે રુકા કરી સંસારતુટી । આતાં તુમ્હાં આમ્હાં કૈસી જાલી જીવે સાટીં ॥૫॥

સમ સપાટ વેસનકાટ નિઃસંગ જાલેં સૌરી । કુડપીયેલા દેશ આતાં યેઊં નેદીં દુસરી ॥૧॥
ગાઊં રઘુરામા હેં ચિ ઉરલેં આમ્હાં । નાહીં જીવતમા વિત્તગોતાસહીત ॥ધ્રુ.॥
ઠાવ જાલા રિતા ઝાકુનિ કાય આતાં । કોણાસવેં લાજ કોણ દુજા પાહતા ॥૨॥
સૌરીયાંચા સંગ આમ્હાં દુરાવલેં જગ । ભિન્ન જાલેં સુખ ભાવ પાલટલા રંગ ॥૩॥
લાજ ભય ઝણી નાહીં તજિયેલીં દોન્હી । ફિરાવિલા વેષ નવ્હોં કોણાચીં ચ કોણી ॥૪॥
તુકા મ્હણે હા આમ્હાં વેષ દિલા જેણેં । જનાપ્રચિત સવેં અસોં એકપણેં ॥૫॥

નવ્હે નરનારી સંવસારીં અંતરલોં । નિર્લજ્જ નિષ્કામ જના વેગળે ચિ ઠેલોં ॥૧॥
ચાલ રઘુરામા ન આપુલ્યા ગાંવા । તુજવિણ આમ્હાં કોણ સોયરા સાંગાતી ॥ધ્રુ.॥
જનવાદ લોકનિંદ્ય પિશુનાચે ચેરે । સાહૂં તુજસાઠીં અંતરલીં સહોદરેં ॥૨॥
બહુતા પાઠીં નિરોપ હાટીં પાઠવિલા તુજ । તુકા મ્હણે આતાં સાંડુનિ લૌકિક લાજ ॥૩॥

નીટ પાટ કરૂનિ થાટ । દાવીતસે તોરા । આપણાકડે પાહો કોણી । નિઘાલી બાજારા ॥૧॥
તે સૌરી નવ્હે નિકી । ભક્તીવિણ ફિકી ॥ધ્રુ.॥
ચાંગ ભાંગ કરૂનિ સોંગ । દાવી માળા મુદી । રુક્યાચી આસ ધરૂનિ । હાલવી તી ફુદી ॥૨॥
થોરે ઘરીં કરી ફેરી । તેથેં નાચે બરી । જેથેં નિઘે રુકા । તેથેં હાલવી ટિરી ॥૩॥
આંત માંગ બાહેર ચાંગ । સૌરી તી નવ્હે તેગ । તુકા દાસ નટતસે । ન કરી ત્યાચા સંગ ॥૪॥

ચાલ માઝ્યા રાઘો । ડોંગરીં દિવા લાગો ॥ધ્રુ.॥
ઘર કેલેં દાર કેલેં । ઘરીં નાહીં વરો । સેજારણી પાપિણીચીં પાંચ પોરેં મરો ॥૧॥
ઘરીં પાંચ પોરેં । તીં મજહુનિ આહેત થોરેં । પાંચાંચ્યા બળેં । ખાદલીં બાવન કેળેં ॥૨॥
ઘર કેલેં દાર કેલેં । દુકાન કેલા મોટા । પાટાચી રાણી ધાંગડધિંગા તિચા મોટા ॥૩॥
દુકાન કેલા મોટા । તર પદરીં રુકા ખોટા । હિજડા મ્હણસી જોગી ।
તર સોળા સહસ્ર ભોગી । તુકા મ્હણે વેગીં । તર હરિ મ્હણા જગીં ॥૪॥

જન્મા આલિયા ગેલિયા પરી । ભક્તિ નાહીં કેલી ।
માઝેં માઝેં મ્હણોનિયાં । ગુંતગુંતોં મેલીં ॥૧॥
યેથેં કાંહીં નાહીં । લવ ગુરૂચ્યા પાયીં । ચાલ રાંડેં ટાકી રુકા ।
નકોં કરૂં બોલ । ગુરુવિણ માર્ગ નાહીં । કરિસી તેં ફોલ ॥૨॥
ખાઉની જેઉનિ લેઉનિ નેસુનિ । મ્હણતી આમ્હી બર્યાએ । સાધુ સંત ઘરા આલ્યા । હોતી પાઠમોર્યા ॥૩॥
વાચોનિ પઢોનિ જાલે શાહણે । મ્હણતી આમ્હી સંત । પરનારી દેખોનિ ત્યાંચેં । ચંચળ જાલેં ચિત્ત ॥૪॥
ટિળા ટોપી ઘાલુનિ માળા । મ્હણતી આમ્હી સાધુ । દયાધર્મ ચિત્તીં નાહીં । તે જાણાવે ભોંદુ ॥૫॥
કલિયુગીં ઘરોઘરીં । સંત જાલે ફાર । વીતિભરી પોટાસાઠીં । હિંડતી દારોદાર ॥૬॥
સંત મ્હણતી કેલી નિંદા । નિંદા નવ્હે ભાઈ । તુકા અસે અનન્યેં ભાવેં શરણ સંતાં પાયીં ॥૭॥
॥૧૧॥
વાઘા - અભંગ ૧

અનંત જુગાચા દેવ્હારા । નિજબોધાંચા ઘુમારા । અવચિતા ભરલા વારા । યા મલ્લારી દેવાચા ॥૧॥
શુદ્ધસત્વાચા કવડા મોઠા । બોધબિરડેં બાંધલા ગાંઠા । ગળાં વૈરાગ્યાચા પટ્ટા । વાટા દાવૂં યા ભક્તિચ્યા ॥૨॥
હૃદય કોટંબા સાંગાતેં । ઘોળ વાજવૂં અનુહાતેં । જ્ઞાનભાંડારાચેં પોતેં । રિતેં નવ્હે કલ્પાંતીં ॥૩॥
લક્ષ ચૌર્યાં શી ઘરેં ચારી । યા જન્માચી કેલી વારી । પ્રસન્ન જાલા દેવ મલ્લારી । સોહંભાવીં રાહિલોં ॥૪॥
યા દેવાચેં ભરતાં વારેં । અંગીં પ્રેમાચેં ફેંપરેં। ગુરુગુરુ કરી વેડે ચારેં । પાહા તુકેં ભુંકવિલેં ॥૫॥
॥૧॥
લળિત - અભંગ ૧૧

આજી દિવસ જાલા । ધન્ય સોનિયાચા ભલા ॥૧॥
જાલેં સંતાચે પંગતી । બરવેં ભોજન નિગુતી ॥ધ્રુ.॥
રામકૃષ્ણનામેં । બરવીં મોહિયેલીં પ્રેમેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે આલા । ચવી રસાળ હા કાલા ॥૩॥

તુમ્હી તરી સાંગા કાંહીં । આમ્હાંવિશીં રખુમાબાઈ ॥૧॥
કાંહીં ઉરલેં તેં ઠાયીં । વેગીં પાઠવુની દેઈ ॥ધ્રુ.॥
ટોકત બૈસલોં દેખા । ઇચ્છીતસેં ગ્રાસા એકા ॥૨॥
પ્રેમ દેઉનિ બહુડા જાલા । તુકા મ્હણે વિઠ્ઠલ બોલા ॥૩॥

વાટ પાહેં બાહે નિડળીં ઠેવુનિયાં હાત । પંઢરીચે વાટે દૃષ્ટી લાગલેં ચિત્ત ॥૧॥
કઈ યેતાં દેખેં માઝા માયબાપ । ઘટિકા બોટેં દિવસ લેખીં ધરૂનિયાં માપ ॥ધ્રુ.॥
ડાવા ડોળા લવે ઉજવી સ્ફુરતે બાહે । મન ઉતાવળિ ભાવ સાંડુનિયાં દેહે ॥૨॥
સુખસેજે ગોડચિત્તીં ન લગે આણીક । નાઠવે ઘર દાર તાન પળાલી ભૂક ॥૩॥
તુકા મ્હણે ધન્ય દિવસ ઐસા તો કોણ । પંઢરીચે વાટે યેતાં મૂળ દેખેન ॥૪॥

તુઝેં દાસ્ય કરૂં આણિકા માગોં ખાવયા । ધિગ્ જાલેં જિણેં માઝેં પંઢરીરાયા ॥૧॥
કાય ગા વિઠોબા તુજ મ્હણાવેં । થોરાચ્યા દૈવેં ગોડ શુભઅશુભ ॥ધ્રુ.॥
સંસારાચા ધાક નિરંતર આમ્હાંસી । મરણ ભલેં પરિ કાય અવકળા તૈસી ॥૨॥
તુઝે શરણાગત શરણ જાઊં આણિકાંસી । તુકા મ્હણે કવણા લાજ હેં કાં નેણસી ॥૩॥

પુરવિલી આળી । જે જે કેલી તે તે કાળીં ॥૧॥
માય તરી ઐસી સાંગા । કૃપાળુવા પાંડુરંગા ॥ધ્રુ.॥
ઘેતલેં નુતરી । ઉચલોનિ કડિયેવરી ॥૨॥
તુકા મ્હણે ઘાંસ । મુખીં ઘાલી બ્રમ્હરસ ॥૩॥

કથેચી સામુગ્રી । દેહ અવસાનાવરી ॥૧॥
નકો જાઊં દેઊં ભંગા । ગાત્રેં માઝીં પાંડુરંગા ॥ધ્રુ.॥
આયુષ્ય કરીં ઉણેં । પરી મજ આવડો કીર્તન ॥૨॥
તુકા મ્હણે હાણી । યા વેગળી મના નાણીં ॥૩॥

ગળિત જાલી કાયા । હેં ચિ લળિત પંઢરિરાયા ॥૧॥
આલેં અવસાનાપાસીં । રૂપ રાહિલેં માનસીં ॥ધ્રુ.॥
વાઇલા કળસ । તેથેં સ્થિરાવલા રસ ॥૨॥
તુકા મ્હણે ગોડ જાલેં । નારાયણીં પોટ ધાલેં ॥૩॥

રત્નજડિત સિંહાસન । વરી બૈસલે આપણ ॥૧॥
કુંચે ઢળતી દોહીં બાહીં । જવળી રખુમાઈ રાહી ॥ધ્રુ.॥
નાના ઉપચારીં । સિદ્ધિ વોળગતી કામારી ॥૨॥
હાતીં ઘેઊનિ પાદુકા । ઉભા બંદિજન તુકા ॥૩॥

હિરા શોભલા કોંદણીં । જડિત માણિકાંચી ખાણી ॥૧॥
તૈસા દિસે નારાયણ । મુખ સુખાચે મંડણ ॥ધ્રુ.॥
કોટિ ચંદ્રલીળા । પૂર્ણિમેચ્યા પૂર્ણકળા ॥૨॥
તુકા મ્હણે દૃષ્ટિ ધાયે । પરતોનિ માઘારી તે ન યે ॥૩॥

પતિત પતિત । પરી મી ત્રિવાચા પતિત ॥૧॥
પરી તૂં આપુલિયા સત્તા । મજ કરાવેં સરતા ॥ધ્રુ.॥
નાહીં ચિત્તશુદ્ધિ । સ્થિર પાયાંપાશીં બુદ્ધિ ॥૨॥
અપરાધાચા કેલોં । તુકા મ્હણે કિતી બોલોં ॥૩॥

ઉભારિલા હાત । જગીં જાણવિલી માત ॥૧॥
દેવ બૈસલે સિંહાસનીં । આલ્યા યાચકા હોય ધની ॥ધ્રુ.॥
એકાચ્યા કૈવાડેં । ઉગવે બહુતાંચેં કોડેં ॥૨॥
દોહીં ઠાયીં તુકા । નાહીં પડોં દેત ચુકા ॥૩॥
॥૧૧॥
આશીર્વાદ - અભંગ ૫

જીવેંસાટીં યત્નભાવ । ત્યાચી નાવ બળકટ ॥૧॥
પૈલ તીરા જાતાં કાંહીં । સંદેહ નાહીં ભવનદી ॥ધ્રુ.॥
વિશ્વાસાચી ધન્ય જાતી । તેથેં વસ્તી દેવાચી ॥૨॥
તુકા મ્હણે ભોળિયાંચા । દેવ સાચા અંકિત ॥૩॥

આશીર્વાદ તયા જાતી । આવડી ચિત્તીં દેવાચી ॥૧॥
કલ્યાણ તી અસો ક્ષેમ । વાઢે પ્રેમ આગળેં ॥ધ્રુ.॥
ભક્તિભાગ્યગાંઠી ધન । ત્યા નમન જીવાસી ॥૨॥
તુકા મ્હણે હરિચે દાસ । તેથેં આસ સકળ ॥૩॥

તયા સાટીં વેચૂં વાણી । ઐકોં કાનીં વારતા ॥૧॥
ક્ષેમ માઝે હરિજન । સમાધાન પુસતાં ત્યાં ॥ધ્રુ.॥
પરત્રીંચે જે સાંગાતી । ત્યાંચી યાતી ન વિચારીં ॥૨॥
તુકા મ્હણે ધૈર્યવંતેં । નિર્મળચિત્તેં સરવીં તીં ॥૩॥

અભય ઉત્તર સંતીં કેલેં દાન । જાલેં સમાધાન ચિત્ત તેણેં ॥૧॥
આતાં પ્રેમરસેં ન ઘડે ખંડણ । દ્યાવેં કૃપાદાન નારાયણા ॥ધ્રુ.॥
આલેં જેં ઉચિત દેહવિભાગાસી । તેણેં પાયાંપાસીં ઉભી અસોં ॥૨॥
તુકા મ્હણે કરી પૂજન વૈખરી । બોબડા ઉત્તરીં ગાતોં ગીત ॥૩॥

અસો મંત્રહીન ક્રિયા । નકા ચર્યા વિચારૂં ॥૧॥
સેવેમધીં જમા ધરા । કૃપા કરા શેવટીં ॥ધ્રુ.॥
વિચારૂનિ ઠાયા ઠાવ । યેથેં ભાવ રાહિલા ॥૨॥
આતાં તુકયાપાશીં હેવા । નાહીં દેવા તાંતડી ॥૩॥
॥૫॥

ઐકેં વચન કમળાપતી । મજ રંકાચી વિનંતી ॥૧॥
કર જોડિતોં કથાકાળીં । આપણ અસાવેં જવળી ॥ધ્રુ.॥
ઘેઈ ઐસી ભાક । માગેન જરિ કાંહીં આણિક ॥૨॥
તુકયાબંધુ મ્હણે દેવા । શબ્દ ઇતુકા રાખાવા ॥૩॥

આલી લળિતાચી વેળ । અસા સાવધ સકળ ॥૧॥
લાહો કરા વેગીં સ્મરા । ટાળી વાઉનિ વિશ્વંભરા ॥ધ્રુ.॥
જાલિયા અવસાન । ન સંપડતી ચરણ ॥૨॥
તુકયાબંધુ મ્હણે થોડેં । અવધિ ઉરલી આહે પુઢેં ॥૩॥

નેણેં ગાઊં કાંહીં ધડ બોલતાં વચન । કાયાવાચામનેંસહિત આલોં શરણ ॥૧॥
કરીં અંગીકાર નકો મોકલૂં હરી । પતિતપાવન બ્રિદેં કરાવીં ખરીં ॥ધ્રુ.॥
નેણેં ભક્તિભાવ તુઝા મ્હણવિતોં દાસ । જરિ દેસી અંતર તરિ લજ્જા કોણાસ ॥૨॥
મ્હણે તુકયાબંધુ તુઝે ધરિયેલે પાયે । આતાં કોણ દુજા ઐસા આમ્હાંસી આહે ॥૩॥

તૂં ચ માયબાપ બંધુ સખા આમચા । વિત્ત ગોત જીવલગ જીવાચા ॥૧॥
આણીક પ્રમાણ નાહીં દુસરેં આતાં । યોગક્ષેમભાર તુઝે ઘાતલા માથાં ॥ધ્રુ.॥
તૂં ચ ક્રિયાકર્મ ધર્મ દેવ તૂં કુળ । તૂં ચ તપ તીર્થ વ્રત ગુરુ સકળ ॥૨॥
મ્હણે તુકયાબંધુ કરિતા કાર્યતા દેવા । તૂં ચ ભાવ ભક્તિ પૂજા પુનસ્કાર આઘવા ॥૩॥

કરુનિ ઉચિત । પ્રેમ ઘાલીં હૃદયાંત ॥૧॥
આલોં દાન માગાયાસ । થોરી કરૂનિયાં આસ ॥ધ્રુ.॥
ચિંતન સમયીં । સેવા આપુલી ચ દેઈ ॥૨॥
તુકયાબંધુ મ્હણે ભાવા । મજ નિરવાવેં દેવા ॥૩॥

ગાઊં વાઊં ટાળી રંગીં નાચોં ઉદાસ । સાંડોનિ ભય લજ્જા શંકા આસ નિરાસ ॥૧॥
બળિયાચા બળી તો કૈવારી આમુચા । ભુક્તિમુક્તિદાતા સકળાં હી સિદ્ધીંચા ॥ધ્રુ.॥
મારૂં શબ્દશસ્ત્રબાણ નિઃશંક અનિવાર । કંટકાચા ચુર શિર ફોડૂં કાળાચેં ॥૨॥
મ્હણે તુકયાબંધુ નાહીં જીવાચી ચાડ । આપુલિયા તેથેં કાય આણિકાંચી ભીડ ॥૩॥

સાંડૂનિ વૈકુંઠ । ઉભા વિટેવરી નીટ ॥૧॥
આલા આલા રે જગજેઠી । ભક્તા પુંડલિકાચે ભેટી ॥ધ્રુ.॥
પૈલ ચંદ્રભાગે તિરીં । કટ ધરૂનિયાં કરીં ॥૨॥
તુકયાબંધુ મ્હણે અંબર । ગજર હોતો જયજયકાર ॥૩॥

કૃપાળુ ભક્તાંચા । ઐસા પતિ ગોપિકાંચા ॥૧॥
ઉભા ન પાચારિતાં દારીં । ન સંગતાં કામ કરી ॥ધ્રુ.॥
ભાવ દેખોનિ નિર્મળ । રજાં વોડવી કપાળ ॥૨॥
તુકયાબંધુ મ્હણે ન ભજા । કાં રે ઐસા ભોળા રાજા ॥૩॥

કેલા અંગીકાર પંઢરીચ્યા દેવેં । આતાં કાય કરિતી કાળ મશક માનવેં ॥૧॥
ઘાતલીં બાહેર તીં ભય હોતેં જ્યાનેં । બૈસલા આપણ તેથેં ઘાલુનિયાં ઠાણેં ॥ધ્રુ.॥
લાગોં નેદી વારા દુજિયાચા અંગાસી । હા પુરતા નિર્ધાર કળોં આલા આમ્હાંસી ॥૨॥
મ્હણે તુકયાબંધુ ન લગે કરાવી ચિંતા । કોણેવિશીં આતાં બૈસલોં હસ્તીવરી માથાં ॥૩॥

અગોચરી બોલિલોં આજ્ઞેવિણ આગળેં । પરી તેં આતાં ન સંડાવેં રાઉળેં ॥૧॥
જાઈલ રોકડા બોલ ન પુસતી આમ્હાં । તુઝા તુઝેં મ્હણવિલેં પાહા પુરુષોત્તમા ॥ધ્રુ.॥
ન વ્હાવા ન વજાવા ન કળતાં અન્યાય । ન ધરાવેં તેં મનીં ભલતા કરા ઉપાય ॥૨॥
મ્હણે તુકયાબંધુ હીન મી મ્હણોનિ લાજસી । વારા લાગોં પાહાતોહે ઉંચ્યા ઝાડાસી ॥૩॥

જાલી પાકસિદ્ધિ વાટ પાહે રખુમાઈ । ઉદક તાપલેં ડેરાં ચીકસા મર્દુની અઈ ॥૧॥
ઉઠા પાંડુરંગા ઉશીર જાલા ભોજનીં । ઉભ્યા આંચવણા ગોપી કળસ ઘેઉની ॥ધ્રુ.॥
અવઘ્યા સાવચિત્ત સેવેલાગીં સકળા । ઉદ્ધવ અક્રૂર આલે પાચારૂં મુળા ॥૨॥
સાવરિલી સેજ સુમનયાતિ સુગંધા । રત્નદીપ તાટીં વાળા વિડિયા વિનોદા ॥૩॥
તુકા વિનંતી કરી પાહે પંઢરીરાણા । અસા સાવચિત્ત સાંગે સકળા જના ॥૪॥

ઉઠા સકળ જન ઉઠિલે નારાયણ । આનંદલે મુનિજન તિન્હી લોક ॥૧॥
કરા જયજયકાર વાદ્યાંચા ગજર । મૃદંગ વિણે અપાર ટાળ ઘોળ ॥ધ્રુ.॥
જોડોનિ દોન્હી કર મુખ પાહા સાદર । પાયાવરી શિર ઠેવૂનિયાં ॥૨॥
તુકા મ્હણે કાય પઢિયંતેં તેં માગા । આપુલાલેં સાંગા સુખ દુઃખેં ॥૩॥

કરૂની વિનવણી પાયીં ઠેવીં માથા । પરિસાવી વિનવણી માઝી પંઢરીનાથા ॥૧॥
અખંડિત અસાવેંસેં વાટતેં પાયીં । સાહોનિ સંકોચ ઠાવ થોડાસા દેઈ ॥ધ્રુ.॥
અસો નમો ભાવ આલોં તુઝિયા ઠાયા । પાહેં કૃપાદૃષ્ટી મજ પંઢરીરાયા ॥૨॥
તુકા મ્હણે આમ્હીં તુઝીં વેડીં વાંકડીં । નામેં ભવપાશ હાતેં આપુલ્યા તોડીં ॥૩॥

ઘડિયા ઘાલુનિ તળીં ચાલતી વનમાળી । ઉમટતી કોમળીં કુંકુમાચીં ॥૧॥
વંદા ચરણરજ અવઘે સકળ જન । તારિયેલે પાષાણ ઉદકીં જેણેં ॥ધ્રુ.॥
પૈસ ધરુની ચલા ઠાકત ઠાયીં ઠાયીં । મૌન્ય ધરુની કાંહીં નો બોલાવેં ॥૨॥
તુકા અવસરુ જાણવિતો પુઢેં । ઉઘડલીં મહાલ મંદિરેં કવાડેં ॥૩॥

ભીતરી ગેલે હરી રાહા ક્ષણભરી । હોઈલ ફળ ધીર કરાવા ॥૧॥
ન કરીં ત્વરા ઐકેં માત । ક્ષણ એક નિવાંત બૈસાવેં ॥ધ્રુ.॥
કરૂની મર્દન સારિલેં પાણી । ન્હાલે દેવ અંગ પુસી ભવાની ॥૨॥
નેસલા સોનસળા વિનવી રખુમાઈ । વાઢિલેં આતાં ઠાયીં ચલાવેં જી ॥૩॥
કરુનિયાં ભોજન ઘેતલેં આંચવણ । આનંદેં નારાયણ પહુડલે ॥૪॥
તુકા માત જાણવી આતાં । સકળાં બહુતાં હોતી ચી ॥૫॥

દ્યા જી આમ્હાં કાંહીં સાંગા જી રખુમાઈ । શેષ ઉરલેં ઠાયીં સનકાદિકાંચેં ॥૧॥
ટોકત બાહેરી બૈસલોં આશા । પુરાયા ગ્રાસા એકમેકાં ॥ધ્રુ.॥
યેથવરી આલોં તુઝિયા નાંવેં । આસ કરુની આમ્હી દાતારા ॥૨॥
પ્રેમ દેઉનિયાં બહુડા આતાં દિલા । તુકા મ્હણે આતાં વિઠ્ઠલ બોલા ॥૩॥

બહુડવિલેં જન મન જાલેં નિશ્ચળ । ચુકવૂની કોલ્હાળ આલા તુકા ॥૧॥
પર્યંકીં નિદ્રા કરાવેં શયન । રખુમાઈ આપણ સમવેત ॥ધ્રુ.॥
ઘેઉનિયાં આલોં હાતીં ટાળ વીણા । સેવેસિ ચરણા સ્વામીચિયા ॥૨॥
તુકા મ્હણે આતાં પરિસાવીં સાદરેં । બોબડીં ઉત્તરેં પાંડુરંગા ॥૩॥

નાચ ગાણેં માઝા જવળીલ ઠાવ । નિરોપીન ભાવ હોઈલ તો ॥૧॥
તુમ્હાં નિદ્રા મજ આજ્ઞા તે સ્વભાવેં । ઉતરૂનિ જીવેં જાઈન લોણ ॥ધ્રુ.॥
એકાએકીં બહુ કરીન સુસ્વરેં । મધુર ઉત્તરેં આવડીનેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે તૂં જગદાની ઉદાર । ફેડશીલ ભાર એકા વેળા ॥૩॥

સિણલેતી સેવકાં દેઉનિ ઇચ્છાદાન । કેલા અભિમાન અંગીકારા ॥૧॥
અહો દીનાનાથા આનંદમૂર્તી । તુમ્હાંસિ શોભતી બ્રીદેં ઐસીં ॥ધ્રુ.॥
બહુતાંનીં વિનવિલેં બહુતાં પ્રકારીં । સકળાં ઠાયીં હરી પુરલેતી ॥૨॥
તુકા મ્હણે અગા કુટુંબવત્સળા । કોણ તુઝી લીળા જાણે ઐસી ॥૩॥

ઉઠા ભાગલેતી ઉજગરા । જાલા સ્વામી નિદ્રા કરા ॥૧॥
વાટ પાહાતે રુક્મિણી । ઉભી મંચક સંવારુણી ॥ધ્રુ.॥
કેલી કરા ક્ષમા । બડબડ પુરુષોત્તમા ॥૨॥
લાગતો ચરણા । તુકયાબંધુ નારાયણા ॥૩॥

પાવલા પ્રસાદ આતાં વિટોનિ જાવેં । આપલા તો શ્રમ કળોં યેતસે જીવેં ॥૧॥
આતાં સ્વામી સુખેં નિદ્રા કરા ગોપાળા । પુરલે મનોરથ જાતોં આપુલિયા સ્થળા ॥ધ્રુ.॥
તુમ્હાંસિ જાગવૂં આમ્હી આપુલિયા ચાડા । શુભાશુભ કર્મેં દોષ વારાયા પીડા ॥૨॥
તુકા મ્હણે દિલેં ઉચ્છિષ્ટાચેં ભોજન । આમ્હાં આપુલિયા નાહીં નિવડિલેં ભિન્ન ॥૩॥

શબ્દાંચીં રત્નેં કરૂની અળંકાર । તેણેં વિશ્વંભર પૂજિયેલા ॥૧॥
ભાવાચે ઉપચાર કરૂનિ ભોજન । તેણેં નારાયણ જેવવિલા ॥ધ્રુ.॥
સંસારા હાતીં દિલેં આંચવણ । મુખશુદ્ધી મન સમર્પિલેં ॥૨॥
રંગલીં ઇંદ્રિયેં સુરંગ તાંબૂલ । માથાં તુળસીદળ સમર્પિલેં ॥૩॥
એકભાવદીપ કરૂનિ નિરાંજન । દેઊનિ આસન દેહાચેં યા ॥૪॥
ન બોલોનિ તુકા કરી ચરણસેવા । નિજવિલેં દેવા માજઘરીં ॥૫॥

ઉઠોનિયાં તુકા ગેલા નિજસ્થળા । ઉરલે રાઉળા માજી દેવ ॥૧॥
નિઉલ જાલેં સેવકા સ્વામીંચેં । આજ્ઞે કરુની ચિત્ત સમાધાન ॥ધ્રુ.॥
પહુડલિયા હરી અનંતશૈનાવરી । તેથેં નાહીં ઉરી કાંહીં કામ ॥૨॥
અવઘી બાહેર ઘાલૂનિ ગેલા તુકા । સાંગિતલેં લોકાં નિજલે દેવ ॥૩॥
દસરા - અભંગ ૧

પવિત્ર સુદિન ઉત્તમ દિવસ દસરા । સાંપડલા તો સાધા આજિ મુહૂર્ત બરા ।
ગર્જા જેજેકાર હરિ હૃદયીં ધરા । આળસ નકા કરૂં લાહાનાં સાંગતોં થોરાં ॥૧॥
યા હો યા હો બાઇયાનો નિઘાલે હરી । સિલંગણા વેગીં ઘેઉનિ આરત્યા કરીં ।
ઓવાળૂં શ્રીમુખ વંદૂં પાઉલેં શિરીં । આમ્હાં દૈવ આલેં યેથેં ઘરિચ્યા ઘરીં ॥ધ્રુ.॥
અક્ષય મુહૂર્ત ઔઠામધ્યેં સાધે તેં । મગ યેરી ગર્જે જૈસેં તૈસેં હોત જાતેં ।
મ્હણોનિ માગેં પુઢેં કોણી ન પાહાવેં યેથેં । સાંડા પરતેં કામ જાઊં હરી સાંગાતેં ॥૨॥
બહુતાં બહુતાં રીતીં ચિત્તીં ધરા હેં મનીં । નકા ગૈ કરૂં આઇકાલ જ્યા કાનીં ।
મગ હેં સુખ કધીં ન દેખાલ સ્વપ્નીં । ઉરેલ હાયહાય માગેં હોઈલ કાહાણી ॥૩॥
ઐસિયાસ વંચતી ત્યાંચ્યા અભાગ્યા પાર । નાહીં નાહીં નાહીં સત્ય જાણા નિર્ધાર ।
મગ હે વેળ ઘટિકા ન યે અજરામર । કળલેં અસોં દ્યા મગ પડતીલ વિચાર ॥૪॥
જયાસાટીં બ્રમ્હાદિક જાલેતિ પિસે । ઉચ્છિષ્ટા કારણેં દેવ જળીં જાલે માસે ।
અદ્ધાપગીં વિશ્વમાતા લક્ષુમી વસે । તો હા તુકયાબંધુ મ્હણે આલેં અનાયાસેં ॥૫॥

ઓવાળૂં આરતી પંઢરીરાયા । સર્વભાવેં શરણ આલોં તુઝિયા પાયાં ॥૧॥
સર્વ વ્યાપૂન કૈસેં રૂપ આકળ । તો હા ગૌળ્યા ઘરીં જાલા કૃષ્ણ બાળ ॥ધ્રુ.॥
સ્વરૂપ ગુણાતીત જાલા અવતારધારી । તો હા પાંડુરંગ ઉભા વિટેવરી ॥૨॥
ભક્તિચિયા કાજા કૈસા રૂપાસિ આલા । બ્રિદાચા તોડર ચરણીં મિરવિલા ॥૩॥
આરતેં આરતી ઓવાળિલી । વાખાણિતાં કીર્તિ વાચા પરતલી ॥૪॥
ભાવભક્તિબળેં હોસી કૃપાળુ દેવા । તુકા મ્હણે પાંડુરંગા તુઝ્યા ન કળતી માવા ॥૫॥

કરૂનિ આરતી । આતાં ઓવાળૂં શ્રીપતી ॥૧॥
આજિ પુરલે નવસ । ધન્ય જાલા હા દિવસ ॥ધ્રુ.॥
પાહા વો સકળા । પુણ્યવંતા તુમ્હી બાળા ॥૨॥
તુકા વાહે ટાળી । હોતા સન્નિધ જવળી ॥૩॥

દ્યાલ માળ જરી પડેન મી પાયાં । દંડવત વાંયાં કોણ વેચી ॥૧॥
આલેં તેં હિશોબેં અવઘિયા પ્રમાણ । દ્યાવેં તરી દાન માન હોતો ॥ધ્રુ.॥
મોકળિયા મનેં ઘ્યાલ જરી સેવા । પ્રસાદ પાઠવા લવકરી ॥૨॥
તુકા મ્હણે તુમ્હી જાલિયા કૃપણ । નામાચી જતન મગ કૈચી ॥૩॥

તુમ્હીં જાવેં નિજમંદિરા । આમ્હી જાતોં આપુલ્યા ઘરા ॥૧॥
વિઠોબા લોભ અસોં દેઈ । આમ્હી અસોં તુમચેં પાઈ ॥ધ્રુ.॥
ચિત્ત કરી સેવા । આમ્હી જાતોં આપુલ્યા ગાવાં ॥૨॥
તુકા મ્હણે દિશા ભુલોં । ફિરોન પાયાપાશીં આલોં ॥૩॥

પાહેં પ્રસાદાચી વાટ । દ્યાવેં ધોવોનિયાં તાટ ॥૧॥
શેષ ઘેઉનિ જાઈન । તુમચેં જાલિયા ભોજન ॥ધ્રુ.॥
જાલોં એકસવા । તુમ્હાં આડુનિયાં દેવા ॥૨॥
તુકા મ્હણે ચિત્ત । કરૂનિ રાહિલોં નિશ્ચિત ॥૩॥

કેલી કટકટ ગાઊં નાચોં નેણતાં । લાજ નાહીં ભય આમ્હાં પોટાચી ચિંતા ॥૧॥
બૈસા સિણલેતી પાય રગડૂં દાતારા । જાણવૂં દ્યા વારા ઉબ જાલી શરીરા ॥ધ્રુ.॥
ઉશિરા ઉશીર કિતી કાય મ્હણાવા । જનનિયે બાળકા કોપ કાંહીં ન ધરાવા ॥૨॥
તુઝિયે સંગતીં યેઊં કરૂં કોલ્હાળ । તુકા મ્હણે બાળેં અવઘીં મિળોન ગોપાળ ॥૩॥

કળસ વાહિયેલા શિરીં । સહસ્રનામેં પૂજા કરીં ॥૧॥
પીક પિકલેં પિકલેં । ઘન દાટોનિયાં આલેં ॥ધ્રુ.॥
શેવટીચેં દાન । ભાગા આલા નારાયણ ॥૨॥
તુકા મ્હણે પોટ । ભરલેં વારલે બોભાટ ॥૩॥

આરુષ શબ્દ બોલોં મનીં ન ધરાવેં કાંહીં । લડિવાળ બાળકેં તૂં ચિ આમુચિ આઈ ॥૧॥
દેઈ ગે વિઠાબાઈ પ્રેમભાતુકેં । અવઘિયાં કવતુકેં લહાનાં થોરાં સકળાં ॥ધ્રુ.॥
અસો નસો ભાવ આલોં તુઝિયા ઠાયા । પાહે કૃપાદૃષ્ટી આતાં પંઢરીરાયા ॥૨॥
તુકા મ્હણે આમ્હી તુઝીં વેડીં વાંકુડીં । નામેં ભવપાશ આતાં આપુલિયા તોડીં ॥૩॥

આડકલેં દેવદ્વાર । વ્યર્થ કાય કરકર ॥૧॥
આતાં ચલા જાઊં ઘરા । નકા કરૂં ઉજગરા ॥ધ્રુ.॥
દેવા લાગલીસે નિજ । યેથેં ઉભ્યા કાય કાજ ॥૨॥
રાગ યેતો દેવા । તુકા મ્હણે નેઘે સેવા ॥૩॥

કૃષ્ણ માઝી માતા કૃષ્ણ માઝા પિતા । બહિણી બંધુ ચુલતા કૃષ્ણ માઝા ॥૧॥
કૃષ્ણ માઝા ગુરૂ કૃષ્ણ માઝેં તારૂં । ઉતરી પૈલ પારૂ ભવનદીચી ॥ધ્રુ.॥
કૃષ્ણ માઝેં મન કૃષ્ણ માઝેં જન । સોઇરા સજ્જન કૃષ્ણ માઝા ॥૨॥
તુકા મ્હણે માઝા શ્રીકૃષ્ણ વિસાવા । વાટે ન કરાવા પરતા જીવા ॥૩॥

કૃપા કરાવી ભગવંતેં । ઐસા શિષ્ય દ્યાવા માતેં ॥૧॥
માઝેં વ્રત જો ચાલવી । ત્યાસિ દ્યાવેં ત્વાં પાલવી ॥ધ્રુ.॥
વ્હાવા બ્રમ્હજ્ઞાની ગુંડા । તિહીં લોકીં જ્યાચા ઝેંડા ॥૨॥
તુકા તુકા હાકા મારી । માઝ્યા વિઠોબાચ્યા દ્વારીં ॥૩॥

જાતો વારાણસી । નિરવી ગાઈ ઘોડે મ્હૈસી ॥૧॥
ગેલોં યેતોં નાહીં ઐસા । સત્ય માનાવા ભરવસા ॥ધ્રુ.॥
નકા કાઢૂં માઝીં પેવેં । તુમ્હીં વરળા ભૂસ ખાવેં ॥૨॥
ભિકારિયાચે પાઠીં । તુમ્હી ઘેઉનિ લાગા કાઠી ॥૩॥
સાંગા જેવાયા બ્રામ્હણ । તરી કાપા માઝી માન ॥૪॥
વોકલિયા વોકા । મ્યાં ખર્ચિલા નાહીં રુકા ॥૫॥
તુમ્હીં ખાવેં તાકપાણી । જતન કરા તૂપલોણી ॥૬॥
નાહીં માઝેં મનીં । પોરેં રાંડા નાગવણી ॥૭॥
તુકા મ્હણે નીટ । હોતેં તૈસેં બોલે સ્પષ્ટ ॥૮॥

કાસ ઘાલોની બળકટ । ઝાલોં કળિકાળાસી નીટ । કેલી પાયવાટ । ભવસિંધૂવરૂનિ ॥૧॥
યા રે યા રે લાહાન થોર । યાતિ ભલતે નારીનર । કરાવા વિચાર । ન લગે ચિંતા કોણાસી ॥ધ્રુ.॥
કામી ગુંતલે રિકામે । જપી તપી યેથેં જમે । લાવિલે દમામે । મુક્ત આણિ મુમુક્ષા ॥૨॥
એકંદર શિકા । પાઠવિલા ઇહલોકા । આલોં મ્હણે તુકા । મી નામાચા ધારક ॥૩॥

આમ્હી વૈકુંઠવાસી । આલોં યા ચિ કારણાસી । બોલિલે જે ૠષી । સાચ ભાવેં વર્તાવ્યા ॥૧॥
ઝાડૂં સંતાંચે મારગ । આડરાનેં ભરલેં જગ । ઉચ્છિષ્ટાચા ભાગ । શેષ ઉરલેં તેં સેવૂં ॥ધ્રુ.॥
અર્થે લોપલીં પુરાણેં । નાશ કેલા શબ્દજ્ઞાનેં । વિષયલોભી મન । સાધનેં બુડવિલીં ॥૨॥
પિટૂં ભક્તિચા ડાંગોરા । કળિકાળાસી દરારા । તુકા મ્હણે કરા । જેજેકાર આનંદેં ॥૩॥

બળિયાચે અંકિત । આમ્હી જાલોં બળિવંત ॥૧॥
લાતા હાણોનિ સંસારા । કેલા ષડૂર્મીચા મારા ॥ધ્રુ.॥
જન ધન તન । કેલેં તૃણાહી સમાન ॥૨॥
તુકા મ્હણે આતાં । આમ્હી મુક્તીચિયા માથાં ॥૩॥

મૃત્યુલોકીં આમ્હાં આવડતી પરી । નાહીં એકા હરિનામેં વિણ ॥૧॥
વિટલેં હેં ચિત્ત પ્રપંચાપાસૂનિ । વમન હેં મનીં બૈસલેંસે ॥ધ્રુ.॥
સોનેં રૂપેં આમ્હાં મૃત્તિકે સમાન । માણિકેં પાષાણ ખડે તૈસે ॥૨॥
તુકા મ્હણે તૈશા દિસતીલ નારી । રિસાચિયાપરી આમ્હાંપુઢેં ॥૩॥

સ્ત્રિયાંચા તો સંગ નકો નારાયણા । કાષ્ઠા યા પાષાણામૃત્તિકેચ્યા ॥૧॥
નાઠવે હા દેવ ન ઘડે ભજન । લાંચાવલેં મન આવરે ના ॥ધ્રુ.॥
દૃષ્ટિમુખેં મરણ ઇંદ્રિયાચ્યા દ્વારેં । લાવણ્ય તેં ખરેં દુઃખમૂળ ॥૨॥
તુકા મ્હણે જરી અગ્નિ જાલા સાધુ । પરી પાવે બાધૂં સંઘષ્ટણેં ॥૩॥

પરાવિયા નારી રખુમાઈસમાન । હેં ગેલેં નેમૂન ઠાયીંચેં ચિ ॥૧॥
જાઈ વો તૂં માતે ન કરીં સાયાસ । આમ્હી વિષ્ણુદાસ નવ્હોં તૈસે ॥ધ્રુ.॥
ન સાહાવેં મજ તુઝેં હેં પતન । નકો હેં વચન દુષ્ટ વદોં ॥૨॥
તુકા મ્હણે તુજ પાહિજે ભ્રતાર । તરી કાય નર થોડે જાલે ॥૩॥

ભક્તિપ્રતિપાળે દીન વો વત્સળે । વિઠ્ઠલે કૃપાળે હોસી માયે ॥૧॥
પડિલા વિસર માઝા કાય ગુણેં । કપાળ હેં ઉણેં કાય કરૂં ॥૨॥
તુકા મ્હણે માઝેં જાળૂનિ સંચિત । કરીં વો ઉચિત ભેટ દેઈ ॥૩॥

તુજવિણ મજ કોણ વો સોયરેં । આણીક દુસરેં પાંડુરંગે ॥૧॥
લાગલીસે આસ પાહા તુઝેં વાસ । રાત્રી વો દિવસ લેખીં બોટીં ॥૨॥
કામ ગોડ મજ ન લગે હા ધંદા । તુકા મ્હણે સદા હેં ચિ ધ્યાન ॥૩॥

પઢિયંતેં આમ્હી તુજપાશીં માગાવેં । જીવીંચેં સાંગાવેં હિતગુજ ॥૧॥
પાળસીલ લળે દીન વો વત્સલે । વિઠ્ઠલે કૃપાળે જનનિયે ॥ધ્રુ.॥
જીવ ભાવ તુઝ્યા ઠેવિયેલા પાયીં । તૂં ચિ સર્વા ઠાયીં એક આમ્હાં ॥૨॥
દુજિયાચા સંગ લાગોં નેદીં વારા । નાહીં જાત ઘરા આણિકાંચ્યા ॥૩॥
સર્વસત્તા એકી આહે તુજપાશીં । ઠાવેં આહે દેસી માગેન તેં ॥૪॥
મ્હણૌનિ પુઢેં માંડિયેલી આળી । થિંકોનિયાં ચોળી ડોળે તુકા ॥૫॥

કોણ પર્વકાળ પહાસીલ તીથ । હોતેં માઝેં ચિત્ત કાસાવીસ ॥૧॥
પાઠવીં ભાતુકેં પ્રેરીં ઝડકરી । નકો રાખોં ઉરી પાંડુરંગા ॥ધ્રુ.॥
ન ધરાવા કોપ મજવરી કાંહીં । અવગુણી અન્યાયી મ્હણોનિયાં ॥૨॥
કાય રડવીસી નેણતિયાં પોરાં । જાણતિયાં થોરાં યાચિપરી ॥૩॥
કાય ઉભી કર ઠેવુનિયાં કટીં । બુઝાવીં ધાકુટીં લડિવાળેં ॥૪॥
તુકા મ્હણે આતાં પદરાસી પિળા । ઘાલીન નિરાળા નવ્હે મગ ॥૫॥

કાં હો દેવા કાંહીં ન બોલા ચિ ગોષ્ટી । કાં મજ હિંપુટી કરીતસા ॥૧॥
કંઠીં પ્રાણ પાહેં વચનાચી આસ । તોં દિસે ઉદાસ ધરિલેં ઐસેં ॥ધ્રુ.॥
યેણેં કાળેં બુંથી ઘેતલીસે ખોલ । કાં નયે વિટાળ હોઊં માઝા ॥૨॥
લાજ વાટે મજ મ્હણવિતાં દેવાચા । ન પુસસી ફુકાચા તુકા મ્હણે ॥૩॥

ઉચિત તેં કાય જાણાવેં દુર્બળેં । થોરિવેચેં કાળેં તોંડ દેવા ॥૧॥
દેતોં હાકા કોણી નાઇકતી દ્વારીં । ઓસ કોણી ઘરીં નાહીં ઐસેં ॥ધ્રુ.॥
આલિયા અતીતા શબ્દ સમાધાન । કરિતાં વચન કાયવેંચે॥૨॥
તુકા મ્હણે તુમ્હાં સાજે હેં શ્રીહરી । આમ્હી નિલાજિરીં નાહીં ઐસીં ॥૩॥

આમ્હી માગોં ઐસેં નાહીં તુજપાશીં । જરીં તૂં ભીતોસિ પાંડુરંગા ॥૧॥
પાહેં વિચારૂનિ આહે તુજ ઠાવેં । આમ્હી ધાલોં નાવેં તુઝ્યા એકા ॥ધ્રુ.॥
ૠદ્ધિસિદ્ધિ તુઝેં મુખ્ય ભાંડવલ । હેં તોં આમ્હાં ફોલ ભક્તીપુઢેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે જાઊં વૈકુંઠા ચાલત । બૈસોનિ નિશ્ચિંત સુખ ભોગૂ ॥૩॥

ન લગે હેં મજ તુઝેં બ્રમ્હજ્ઞાન । ગોજિરેં સગુણ રૂપ પુરે ॥૧॥
લાગલા ઉશીર પતિતપાવના । વિસરોનિ વચના ગેલાસિ યા ॥ધ્રુ.॥
જાળોનિ સંસાર બૈસલોં અંગણીં । તુઝે નાહીં મનીં માનસીં તેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે નકો રાગેજોં વિઠ્ઠલા । ઉઠીં દેઈ મલા ભેટી આતાં ॥૩॥

કમોદિની કાય જાણે તો પરિમળ । ભ્રમર સકળ ભોગીતસે ॥૧॥
તૈસેં તુજ ઠાવેં નાહીં તુઝેં નામ । આમ્હી ચ તેં પ્રેમસુખ જાણોં ॥ધ્રુ.॥
માતે તૃણ બાળા દુધાચી તે ગોડી । જ્યાચી નયે જોડી ત્યાસી કામા ॥૨॥
તુકા મ્હણે મુક્તાફળ શિંપીપોટીં । નાહીં ત્યાચી ભેટી ભોગ તિયે ॥૩॥

કાય સાંગોં તુઝ્યા ચરણાંચ્યા સુખા । અનુભવ ઠાઉકા નાહીં તુજ ॥૧॥
બોલતાં હેં કૈસેં વાટે ખરેપણ । અમૃતાચે ગુણ અમૃતાસી ॥ધ્રુ.॥
આમ્હી એકએકા ગ્વાહી માયપુતેં । જાણોં તેં નિરુતેં સુખ દોઘેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે આમ્હાં મોક્ષાચા કાંટાળા । કાં તુમ્હી ગોપાળા નેણાં ઐસેં ॥૩॥

દેખોનિયાં તુઝ્યા રૂપાચા આકાર । ઉભા કટીં કર ઠેવૂનિયાં ॥૧॥
તેણેં માઝ્યા ચિત્તા હોતેં સમાધાન । વાટતેં ચરણ ન સોડાવે ॥ધ્રુ.॥
મુખેં ગાતોં ગીત વાજવિતોં ટાળી । નાચતોં રાઉળીં પ્રેમસુખેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે મજ તુઝ્યા નામાપુઢેં । તુશ હેં બાપુડેં સકળી કાળ ॥૩॥

આતાં યેણેંવિણ નાહીં આમ્હાં ચાડ । કોણ બડબડ કરી વાંયાં ॥૧॥
સુખ તેં ચિ દુઃખ પુણ્યપાપ ખરેં । હેં તોં આમ્હાં બરેં કળોં આલેં ॥ધ્રુ.॥
તુકા મ્હણે વાચા વાઈલી અનંતા । બોલાયાચેં આતાં કામ નાહીં ॥૩॥

બોલોં અબોલણેં મરોનિયાં જિણેં । અસોનિ નસણેં જનિ આમ્હાં ॥૧॥
ભોગીં ત્યાગ જાલા સંગીં ચ અસંગ । તોડિયેલે લાગ માગ દોન્હી ॥૨॥
તુકા મ્હણે નવ્હેં દિસતોં મી તૈસા । પુસણેં તેં પુસા પાંડુરંગા ॥૩॥

અધિકાર તૈસા દાવિયેલે માર્ગ । ચાલતાં હેં મગ કળોં યેતેં ॥૧॥
જાળૂં નયે નાવ પાવલેનિ પાર । માગીલ આધાર બહુતાંચા ॥૨॥
તુકા મ્હણે રોગ વૈદાચે અંગીં । નાહીં કરી જગીં ઉપકાર ॥૩॥

સંવસાર તીહીં કેલા પાઠમોરા । નાહીં દ્રવ્ય દારા જયા ચિત્તીં ॥૧॥
શુભાશુભ નાહીં હર્ષામર્ષ અંગીં । જનાર્દન જગીં હોઉનિ ઠેલા ॥૨॥
તુકા મ્હણે દેહેં દિલા એકસરેં । જયાસિ દુસરેં નાહીં મગ ॥૩॥

દેહબુદ્ધિ વસે લોભ જયાં ચિત્તીં । આપુલેં જાણતી પરાવેં જે ॥૧॥
તયાસિ ચાલતાં પાહિજે સિદોરી । દુઃખ પાવે કરી અસત્ય તો ॥૨॥
તુકા મ્હણે ધર્મ રક્ષાયા કારણેં । છાયા ઇચ્છી ઉન્હેં તાપલા તો ॥૩॥

કાળેં ખાદલા હા અવઘા આકાર । ઉત્પિત્તસંહારઘડમોડી ॥૧॥
વીજ તો અંકુર આચ્છાદિલા પોટીં । અનંતા સેવટીં એકાચિયા ॥૨॥
તુકા મ્હણે શબ્દેં વ્યાપિલેં આકાશ । ગુઢાર હેં તૈસેં કળોં નયે ॥૩॥

આણીક કાળેં ન ચલે ઉપાય । ધરાવે યા પાય વિઠોબાચે ॥૧॥
અવઘેં ચિ પુણ્ય અસે તયા પોટીં । અવઘિયા તુટી હોય પાપા ॥ધ્રુ.॥
અવઘેં મોકળેં અવઘિયા કાળેં । ઉદ્ધરતી કુળેં નરનારી ॥૨॥
કાળ વેળ નાહીં ગર્ભવાસદુઃખેં । ઉચ્ચારિતાં મુખેં નામ એક ॥૩॥
તુકા મ્હણે કાંહીં ન લગે સાંડાવેં । સાંગતસેં ભાવેં ઘેતી તયાં ॥૪॥

કાં રે માઝા તુજ ન યે કળવળા । અસોનિ જવળા હૃદયસ્થા ॥૧ ॥
અગા નારાયણા નિષ્ઠાય નિર્ગુણા । કેલા શોક નેણાં કંઠસ્ફોટ ॥ધ્રુ.॥
કાં હેં ચિત્ત નાહીં પાવલેં વિશ્રાંતી । ઇંદ્રિયાંચી ગતિ કુંટે ચિ ના ॥૨॥
તુકા મ્હણે કાં રે ધરિયેલા કોપ । પાપ સરલેં નેણોં પાંડુરંગા ॥૩॥

દીનાનાથા તુઝીં બ્રિદેં ચરાચર । ઘેસીલ કૈવાર શરણાગતા ॥૧॥
પુરાણીં જે તુઝે ગર્જતી પવાડે । તે આમ્હાં રોકડે કળોં આલે ॥ધ્રુ.॥
આપુલ્યા દાસાંચેં ન સાહાસી ઉણેં । ઉભા ત્યાકારણેં રાહિલાસી ॥૨॥
ચક્ર ગદા હાતીં આયુધેં અપારેં । ન્યૂન તેથેં પુરેં કરૂં ધાવેં ॥૩॥
તુકા મ્હણે તુજ ભક્તીચેં કારણ । કરાવયા પૂર્ણ અવતાર ॥૪॥

વણૂપ મહિમા ઐસી નાહીં મજ વાચા । ન બોલવે સાચા પાર તુઝા ॥૧॥
ઠાયીંચી હે કાયા ઠેવિલી ચરણીં । આતાં ઓવાળુનિ કાય સાંડૂં ॥ધ્રુ.॥
નાહીં ભાવ ઐસા કરૂં તુઝી સેવા । જીવ વાહૂં દેવા તો હી તુઝા ॥૨॥
મજ માઝેં કાંહીં ન દિસે પાહાતાં । જેં તુજ અનંતા સમર્પાવેં ॥૩॥
તુકા મ્હણે આતાં નાહીં મજ થાર । તુઝે ઉપકાર ફેડાવયા ॥૪॥

નાહીં સુખ મજ ન લગે હા માન । ન રાહે હેં જન કાય કરૂં ॥૧॥
દેહૌપચારેં પોળતસે અંગ । વિષતુલ્ય ચાંગ મિષ્ટાન્ન તેં ॥ધ્રુ.॥
નાઇકવે સ્તુતિ વાણિતાં થોરીવ । હોતો માઝા જીવ કાસાવીસ ॥૨॥
તુજ પાવેં ઐસી સાંગ કાંહીં કળા । નકો મૃગજળા ગોવૂં મજ ॥૩॥
તુકા મ્હણે આતાં કરીં માઝેં હિત । કાઢાવેં જળત આગીંતૂનિ ॥૪॥

ન મિળો ખાવયા ન વાઢો સંતાન । પરિ હા નારાયણ કૃપા કરો ॥૧॥
ઐસી માઝી વાચા મજ ઉપદેશી । આણીક લોકાંસી હેં ચિ સાંગે ॥ધ્રુ.॥
વિટંબો શરીર હોત કાં વિપિત્ત । પરિ રાહો ચિત્તીં નારાયણ ॥૨॥
તુકા મ્હણે નાસિવંત હેં સકળ । આઠવે ગોપાળ તેં ચિ હિત ॥૩॥

પિંડ પોસાવે હેં અધમાચેં જ્ઞાન । વિલાસ મિષ્ટાન્ન કરૂનિયાં ॥૧॥
શરીર રક્ષાવેં હા ધર્મ બોલતી । કાય અસે હાતીં તયાચિયા ॥ધ્રુ.॥
ક્ષણભંગુર હેં જાય ન કળતાં । ગ્રાસ ગિળિ સત્તા નાહીં હાતીં ॥૨॥
કર્વતિલીં દેહેં કાપિયેલેં માંસ । ગેલે વનવાસા શુકાદિક ॥૩॥
તુકા મ્હણે રાજ્ય કરિતાં જનક । અગ્નીમાજી એક પાય જળે ॥૪॥

જરી માઝી કોણી કાપિતીલ માન । તરી નકો આન વદોં જિવ્હે ॥૧॥
સકળાં ઇંદ્રિયાં હે માઝી વિનંતી । નકા હોઊં પરતીં પાંડુરંગા ॥ધ્રુ.॥
આણિકાંચી માત નાઇકાવી કાનીં । આણીક નયનીં ન પાહાવેં ॥૨॥
ચિત્તા તુવાં પાયીં રહાવેં અખંડિત । હોઉની નિશ્ચિત એકવિધ ॥૩॥
ચલા પાય હાત હેં ચિ કામ કરા । માઝ્યા નમસ્કારા વિઠોબાચ્યા ॥૪॥
તુકા મ્હણે તુમ્હાં ભય કાય કરી । આમુચા કૈવારી નારાયણ ॥૫॥

કરિસી તેં દેવા કરીં માઝેં સુખેં । પરી મી ત્યાસી મુખેં ન મ્હણેં સંત ॥૧॥
જયા રાજ્ય દ્રવ્ય કરણેં ઉપાર્જના । વશ દંભમાના ઇચ્છે જાલે ॥ધ્રુ.॥
જગદેવ પરી નિવડીન નિરાળે । જ્ઞાનાચે આંધળે ભારવાહી ॥૨॥
તુકા મ્હણે ભય ન ધરીં માનસીં । ઐસિયાચે વિશીં કરિતાં દંડ ॥૩॥

મ્હણવિતી ઐસે આઇકતોં સંત । ન દેખીજે હોત ડોળાં કોણીં ॥૧॥
ઐસિયાંચા કોણ માનિતેં વિશ્વાસ । નિવડે તો રસ ઘાઈડાઈ ॥ધ્રુ.॥
પર્જન્યાચે કાળીં વાહાળાચે નદ । ઓસરતાં બુંદ ન થારે ચિ ॥૨॥
હિર્યાય ઐશા ગારા દિસતી દૂરોન । તુકા મ્હણે ઘન ન ભેટે તોં ॥૩॥

અતિવાદ લાવી । એક બોટ સોંગ દાવી ॥૧॥
ત્યાચા બહુરૂપી નટ । નવ્હે વૈષ્ણવ તો ચાટ ॥ધ્રુ.॥
પ્રતિપાદી વાળી । એક પુજી એકા છળી ॥૨॥
તુકા મ્હણે નાહીં । ભૂતદયા જ્યાચે ઠાયીં ॥૩॥

પોટાચે તે નટ પાહોં નયે છંદ । વિષયાંચે ભેદ વિષયરૂપ ॥૧॥
અર્થ પરમાર્થ કૈસા ઘડોં સકે । ચિત્ત લોભી ભીકે સોંગ વાંયાં ॥ધ્રુ.॥
દેવાચીં ચરિત્રેં દાખવિતી લીળા । લાઘવાચ્યા કળા મોહાવયા ॥૨॥
તુકા મ્હણે ચિત્તીં રાહે અભિળાસ । દોઘાં નરકવાસ સારિખા ચિ ॥૩॥

ભુંકતી તીં દ્યાવીં ભુંકોં । આપણ ત્યાંચેં નયે શિકોં ॥૧॥
ભાવિકાંનીં દુર્જનાચેં । માનૂં નયે કાંહીં સાચેં ॥ધ્રુ.॥
હોઇલ તૈસેં બળ । ફજીત કરાવે તે ખળ ॥૨॥
તુકા મ્હણે ત્યાંચેં । પાપ નાહીં તાડણાચેં ॥૩॥

જપ કરિતાં રાગ । આલા જવળી તો માંગ ॥૧॥
નકો ભોંવતાલેં જગીં । પાહોં જવળી રાખ અંગીં ॥ધ્રુ.॥
કુડ્યાચી સંગતી । સદા ભોજન પંગતી ॥૨॥
તુકા મ્હણે બ્રમ્હ । સાધી વિરહિત કર્મ ॥૩॥

કાંહીં ચ મી નવ્હેં કોણિયે ગાંવીંચા । એકટ ઠાયીંચા ઠાયીં એક ॥૧॥
નાહીં જાત કોઠેં યેત ફિરોનિયાં । અવઘેં ચિ વાંયાંવિણ બોલેં ॥ધ્રુ.॥
નાહીં મજ કોણી આપુલેં દુસરેં । કોણાચા મી ખરેં કાંહીં નવ્હે ॥૨॥
નાહીં આમ્હાં જ્યાવેં મરાવેં લાગત । આહોં અખંડિત જૈસે તૈસે ॥૩॥
તુકા મ્હણે નાંવરૂપ નાહીં આમ્હાં । વેગળા હ્યા કર્મા અકર્માસી ॥૪॥
લોહગાવાંસ પરચક્રવેઢા પડલા - અભંગ ૩

ન દેખવે ડોળાં ઐસા હા આકાંત । પરપીડે ચિત્ત દુઃખી હોતેં ॥૧॥
કાય તુમ્હી યેથેં નસાલસેં જાલેં । આમ્હીં ન દેખિલેં પાહિજે હેં ॥ધ્રુ.॥
પરચક્ર કોઠેં હરિદાસાંચ્યા વાસેં । ન દેખિજેત દેશેં રાહાતિયા ॥૨॥
તુકા મ્હણે માઝી લાજવિલી સેવા । હીનપણેં દેવા જિણેં જાલેં ॥૩॥

કાય મ્યાં માનાવેં હરિકથેચેં ફળ । તરિજે સકળ જનીં ઐસેં ॥૧॥
ઉચ્છેદ તો અસે હા ગે આરંભલા । રોકડેં વિઠ્ઠલા પરચક્ર ॥ધ્રુ.॥
પાપાવિણ નાહીં પાપ યેત પુઢેં । સાક્ષસી રોકડેં સાક્ષ આલેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે જેથેં વસતીલ દાસ । તેથેં તુઝા વાસ કૈસા આતાં ॥૩॥

ભીત નાહીં આતાં આપુલ્યા મરણા । દુઃખી હોતાં જના ન દેખવે ॥૧॥
આમચી તો જાતી ઐસી પરંપરા । કાં તુમ્હી દાતારા નેણાં ઐસેં ॥ધ્રુ.॥
ભજનીં વિક્ષેપ તેં ચિ પૈં મરણ । ન વજાવા ક્ષણ એક વાંયાં ॥૨॥
તુકા મ્હણે નાહીં આઘાતાચા વારા । તે સ્થળીં દાતારા ઠાવ માગેં ॥૩॥
॥૩॥

ફિરંગી વાખર લોખંડાચે વિળે । પરિ તે નિરાળે ગુણમોલ ॥૧॥
પાયરી પ્રતિમા એક ચિ પાષાણ । પરિ તેં મહિમાન વેગળાલેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે તૈશા નવ્હતીલ પરી । સંતજના સરી સારિખિયા ॥૩॥

કોણ જાણે કોણા ઘડે ઉપાસના । કોણ યા વચનાપ્રતિ પાવે ॥૧॥
આતાં માઝા શ્રોતા વક્તા તૂં ચિ દેવા । કરાવી તે સેવા તુઝી ચ માં ॥ધ્રુ.॥
કુશળ ચતુર યેથેં ન સરતે । કરિતીલ રિતે તર્ક મતેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે જાલેં પેણેં એકે ઘરીં । મજ આણિ હરી તુમ્હાં ગાંઠી ॥૩॥

આમચા વિનોદ તેં જગા મરણ । કરિતી ભાવહીણ દેખોવેખીં ॥૧॥
ન કળે સતંત હિતાચા વિચાર । તોં હે દારોદાર ખાતી ફેરે ॥ધ્રુ.॥
વંદિલેં વંદાવેં નિંદિલેં નિંદાવેં । એક ગેલેં જાવેં ત્યાચિ વાટા ॥૨॥
તુકા મ્હણે કોણી નાઇકે સાંગતાં । હોતી યમદૂતા વરપડે ॥૩॥

દીપ ઘેઉનિયાં ધુંડિતી અંધાર । ભેટે હા વિચાર અઘટિત ॥૧॥
વિષ્ણુદાસ આમ્હી ન ભ્યો કળિકાળા । ભુલોં મૃગજળા ન ઘડે તેં ॥ધ્રુ.॥
ઉધળિતાં માતી રવિકળા મળે । હેં કૈસેં ન કળે ભાગ્યહીના ॥૨॥
તુકા મ્હણે તૃણેં ઝાંકે હુતાશન । હેં તંવ વચન વાઉગેં ચિ ॥૩॥

નટનાટ્યે અવઘેં સંપાદિલેં સોંગ । ભેદ દાઊં રંગ ન પાલટે ॥૧॥
માંડિયેલા ખેળ કૌતુક બહુરૂપ । આપુલેં સ્વરૂપ જાણતસોં ॥ધ્રુ.॥
સ્ફટિકાચી શિળા ઉપાધિ ન મિળે । ભાવ દાવી પિવળે લાલ સંગે ॥૨॥
તુકા મ્હણે આમ્હી યા જનાવિરહિત । હોઊનિ નિશ્ચિંત ક્રીડા કરૂં ॥૩॥

તુજવિણ વાણીં આણિકાંચી થોરી । તરી માઝી હરી જિવ્હા ઝડો ॥૧॥
તુજવિણ ચિત્તા આવડે આણીક । તરી હા મસ્તક ભંગો માઝા ॥ધ્રુ.॥
નેત્રીં આણિકાંસિ પાહીન આવડી । જાતુ તે ચિ ઘડી ચાંડાળ હે ॥૨॥
કથામૃતપાન ન કરિતી શ્રવણ । કાય પ્રયોજન મગ યાંચેં ॥૩॥
તુકા મ્હણે કાય વાંચૂન કારણ । તુજ એક ક્ષણ વિસંબતાં ॥૪॥
સ્વામીંચે સ્ત્રીનેં સ્વામીંસ કઠિણ ઉત્તરેં કેલીં - અભંગ ૭

મજ ચિ ભોંવતા કેલા યેણેં જોગ । કાય યાચા ભોગ અંતરલા ॥૧॥
ચાલોનિયાં ઘરા સર્વ સુખેં યેતી । માઝી તોં ફજીતી ચુકે ચિ ના ॥ધ્રુ.॥
કોણાચી બાઈલ હોઊનિયાં વોઢૂં । સંવસારીં કાઢૂં આપદા કિતી ॥૨॥
કાય તરી દેઊં તોડિતીલ પોરેં । મરતીં તરી બરેં હોતેં આતાં ॥૩॥
કાંહીં નેદી વાંચોં ધોવિયેલેં ઘર । સારવાવયા ઢોર શેણ નાહીં ॥૪॥
તુકા મ્હણે રાંડ ન કરિતાં વિચાર । વાહુનિયાં ભાર કુંથે માથાં ॥૫॥

કાય નેણોં હોતા દાવેદાર મેલા । વૈર તો સાધિલા હોઉનિ ગોહો ॥૧॥
કિતી સર્વકાળ સોસાવેં હેં દુઃખ । કિતી લોકાં મુખ વાસૂં તરીં ॥ધ્રુ.॥
ઝવે આપુલી આઈ કાય માઝેં કેલેં । ધડ યા વિઠ્ઠલેં સંસારાચેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે યેતી બાઈલે અસડે । ફુંદોનિયાં રડે હાંસે કાંહીં ॥૩॥

ગોણી આલી ઘરા । દાણે ખાઊં નેદી પોરા ॥૧॥
ભરી લોકાંચી પાંટોરી । મેલા ચોરટા ખાણોરી ॥ધ્રુ.॥
ખવળલી પિસી । હાતા ઝોંબે જૈસી લાંસી ॥૨॥
તુકા મ્હણે ખોટા । રાંડે સંચિતાચા સાંટા ॥૩॥

આતાં પોરા કાય ખાસી । ગોહો જાલા દેવલસી ॥૧॥
ડોચકેં તિંબી ઘાતલ્યા માળા । ઉદમાચા સાંડી ચાળા ॥ધ્રુ.॥
આપલ્યા પોટા કેલી થાર । આમચા નાહીં યેસપાર ॥૨॥
હાતીં ટાળ તોંડ વાસી । ગાય દેઉળીં । દેવાપાસીં ॥૩॥
આતાં આમ્હી કરૂં કાય । ન વસે ઘરીં રાણા જાય ॥૪॥
તુકા મ્હણે આતાં ધીરી । આઝુનિ નાહીં જાલેં તરી ॥૫॥

બરેં જાલેં ગેલેં । આજી અવઘેં મિળાલેં ॥૧॥
આતાં ખાઈન પોટભરી । ઓલ્યા કોરડ્યા ભાકરી ॥ધ્રુ.॥
કિતી તરી તોંડ । યાશીં વાજવૂં મી રાંડ ॥૨॥
તુકા બાઇલે માનવલા । ચીથૂ કરૂનિયાં બોલા ॥૩॥

ન કરવે ધંદા । આઇતા તોંડીં પડે લોંદા ॥૧॥
ઉઠિતેં તેં કુટિતેં ટાળ । અવઘા માંડિલા કોલ્હાળ ॥ધ્રુ.॥
જિવંત ચિ મેલે । લાજા વાટુનિયાં પ્યાલે ॥૨॥
સંસારાકડે । ન પાહાતી ઓસ પડે ॥૩॥
તળમળતી યાંચ્યા રાંડા । ઘાલિતી જીવા નાંવેં ધોંડા ॥૪॥
તુકા મ્હણે બરેં જાલેં । ઘે ગે બાઇલે લીહિલેં ॥૫॥

કોણ ઘરા યેતેં આમુચ્યા કાશાલા । કાય જ્યાચા ત્યાલા નાહીં ધંદા ॥૧॥
દેવાસાટીં જાલેં બ્રમ્હાંડ સોઇરેં । કોમળ્યા ઉત્તરેં કાય વેચે ॥ધ્રુ.॥
માનેં પાચારિતાં નવ્હે આરાણુક । ઐસે યેતી લોક પ્રીતીસાટીં ॥૨॥
તુકા મ્હણે રાંડે નાવડે ભૂષણ । કાંતેલેંસેં શ્વાન પાઠીં લાગે ॥૩॥
॥૭॥

ભાવ ધરી તયા તારીલ પાષાણ । દુર્જના સજ્જન કાય કરી ॥૧॥
કરિતાં નવ્હે નીટ શ્વાનાચેં હેં પુંસ । ખાપરા પરીસ કાય કરી ॥ધ્રુ.॥
કાય કરિલ તયા સાકરેચેં આળેં । બીજ તૈસીં ફળેં યેતી તયા ॥૨॥
તુકા મ્હણે વજ્ર ભંગે એક વેળ । કઠીણ હા ખળ તયાહૂની ॥૩॥

ઇચ્છાવેં તેં જવળી આલેં । કાય બોલેં કારણ ॥૧॥
નામરૂપીં પડિલી ગાંઠી । અવઘ્યા ગોષ્ટી સરલ્યા ॥ધ્રુ.॥
મુકિયાચે પરી જીવીં । સાકર જેવોં ખાદલી ॥૨॥
તુકા મ્હણે કાય બોલેં । આતાં ભલેં મૌન્ય ચી ॥૩॥

સાધનેં તરી હીં ચ દોન્હી । જરી કોણી સાધીલ ॥૧॥
પરદ્રવ્ય પરનારી । યાચા ધરીં વિટાળ ॥ધ્રુ.॥
દેવભાગ્યેં ઘરા યેતી । સંપત્તી ત્યા સકળા ॥૨॥
તુકા મ્હણે તેં શરીર । ગૃહ ભાંડાર દેવાચેં ॥૩॥

આમ્હાસાઠીં અવતાર । મત્સ્યકૂર્માદિ સૂકર ॥૧॥
મોહેં ધાંવે ઘાલી પાન્હા । નાંવ ઘેતાં પંઢરીરાણા ॥ધ્રુ.॥
કોઠેં ન દિસે પાહતાં । ઉડી ઘાલી અવચિતા ॥૨॥
સુખ ઠેવી આમ્હાસાઠીં । દુઃખ આપણચી ઘોંટી ॥૩॥
આમ્હાં ઘાલી પાઠીકડે । પુઢેં કળિકાળાશીં ભિડે ॥૪॥
તુકા મ્હણે કૃપાનીધી । આમ્હાં ઉતરીં નાંવેમધીં ॥૫॥

રવિ રશ્મીકળા । નયે કાઢિતાં નિરાળા ॥૧॥
તૈસા આમ્હાં જાલા ભાવ । અંગીં જડોનિ ઠેલા દેવ ॥ધ્રુ.॥
ગોડી સાકરેપાસુની । કૈસી નિવડતી દોન્હી ॥૨॥
તુકા મ્હણે નાદ ઉઠી । વિરોનિ જાય નભા પોટીં ॥૩॥

થોડેં પરી નિરેં । અવિટ તેં ઘ્યાવેં ખરેં ॥૧॥
ઘ્યાવેં જેણેં નયે તુટી । બીજ વાઢે બીજા પોટીં ॥ધ્રુ.॥
ચિત્ત ઠેવીં ગ્વાહી । આણિકાંશીં ચાડ નાહીં ॥૨॥
આપલેં તેં હિત ફાર । તુકા મ્હણે ખરેં સાર ॥૩॥

અવઘે દેવ સાધ । પરી યા અવગુણાંચા બાધ ॥૧॥
મ્હણૌની નવ્હે સરી । રાહે એકા એક દુરી ॥ધ્રુ.॥
ઊંસ કાંદા એક આળાં । સ્વાદ ગોડીચા નિરાળા ॥૨॥
તુકા મ્હણે નવ્હે સરી । વિષ અમૃતાચી પરી ॥૩॥

શાંતીપરતેં નાહીં સુખ । યેર અવઘેં ચી દુઃખ ॥૧॥
મ્હણૌની શાંતિ ધરા । ઉતરાલ પૈલ તીરા ॥ધ્રુ.॥
ખવળલિયા કામક્રોધીં । અંગી ભરતી આધિવ્યાધી ॥૨॥
મ્હણે ત્રિવિધ તાપ । જાતી મગ આપેંઆપ ॥૩॥

ગોડીપણેં જૈસા ગુળ । તૈસા દેવ જાલા સકળ ॥૧॥
આતાં ભજોં કવણે પરી । દેવ સબાહ્ય અંતરીં ॥ધ્રુ.॥
ઉદકા વેગળા । નવ્હે તરંગ નિરાળા ॥૨॥
હેમ અળંકારા નામીં । તુકા મ્હણે તૈસે આમ્હી ॥૩॥

પરમેષ્ઠિપદા । તુચ્છ કરિતી સર્વદા ॥૧॥
હેં ચિ જ્યાંચેં ધન । સદા હરીચેં સ્મરણ ॥ધ્રુ.॥
ઇંદ્રપદાદિક ભોગ । ભોગ નવ્હે તો ભવરોગ ॥૨॥
સાર્વભૌમરાજ્ય । ત્યાંસિ કાંહીં નાહીં કાજ ॥૩॥
પાતાળીંચેં આધિપત્ય । તે તોં માનિતી વિપત્ય ॥૪॥
યોગસિદ્ધિસાર । જ્યાસિ વાટે તેં અસાર ॥૫॥
મોક્ષાયેવઢેં સુખ । સુખ નવ્હે ચિ તેં દુઃખ ॥૬॥
તુકા મ્હણે હરીવિણ । ત્યાસિ અવઘા વાટે સિણ ॥૭॥

મોહોર્યા ચ્યા સંગેં । સુત નવ્હે આગીજોગેં ॥૧॥
નાહીં તરી ત્યાચેં ભક્ષ । કાય સાંગણેં તે સાક્ષ ॥ધ્રુ.॥
સ્વામીચિયા અંગેં । રૂપ નવ્હે કોણાજોગેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે ખોડી । દેવમણી ન દેતી દડી ॥૩॥

મજસવેં નકો ચેષ્ટા । નવ્હે સાળી કાંહીં કોષ્ટા ॥૧॥
બૈસ સાંડોનિ દિમાખ । જાય કાળેં કરીં મુખ ॥ધ્રુ.॥
યેથેં ન સરે ચાર । હીણ આણીક વેવ્હાર ॥૨॥
તુકા વિષ્ણુદાસ । રસ જાણતો નીરસ ॥૩॥

ભાવ દેવાચેં ઉચિત । ભાવ તોચિ ભગવંત ॥૧॥
ધન્યધન્ય શુદ્ધ જાતી । સંદેહ કૈંચા તેથેં ચિત્તીં ॥ધ્રુ.॥
બહુત બરાડી । દેવજવળી આવડી ॥૨॥
તુકા મ્હણે હેં રોકડેં । લાભ અધિકારી ચોખડે ॥૩॥

ગૌરવ ગૌરવાપુરતેં । ફળ સત્યાચે સંકલ્પ ॥૧॥
કઠિણ યોગાહુનિ ક્ષમ । ઓકલિયા હોતો શ્રમ ॥ધ્રુ.॥
પાવલેં મરે સિવેપાશીં । ક્લેશ ઉરત તે ક્લેશીં ॥૨॥
તુકા મ્હણે બહુ આણી । કઠિણ નિઘાલિયા રણીં ॥૩॥

ન સંડી અવગુણ । વર્મેં માનીતસે સિણ ॥૧॥
ભોગ દેતાં કરિતી કાઈ । ફુટતાં યમદંડેં ડોઈ ॥ધ્રુ.॥
પાપપુણ્યઝાડા । દેતાં તેથેં મોટી પીડા ॥૨॥
તુકા મ્હણે બોલા । માઝ્યા સિણતી વિઠ્ઠલા ॥૩॥

પાવે ઐસા નાશ । અવઘિયાં દિલા ત્રાસ ॥૧॥
અવિટાચા કેલા સંગ । સર્વ ભોગી પાંડુરંગ ॥ધ્રુ.॥
આઇતા ચ પાક । સંયોગાચા સકળિક ॥૨॥
તુકા મ્હણે ધણી । સીમા રાહિલી હોઊની ॥૩॥

દુર્બળ હેં અવઘેં જન । નારાયણીં વિમુખ ॥૧॥
ઝાડોનિયાં હાત જાતી । પાત્ર હોતીં દંડાસી ॥ધ્રુ.॥
સિદોરી તેં પાપપુણ્ય । સવેંસિણ ભિકેચા ॥૨॥
તુકા મ્હણે પડિલા વાહો । કૈસા પાહા હો લટિક્યાચા ॥૩॥

વાજતીલ તુરેં । યેણેં આનંદેં ગજરેં ॥૧॥
જિંકોનિયાં અહંકાર । પાવટણી કેલેં શિર ॥ધ્રુ.॥
કાળા નાહીં વાવ । પરા શ્રમા કોઠેં ઠાવ ॥૨॥
તુકા મ્હણે આતાં । સોપેં વૈકુંઠાસી જાતાં ॥૩॥

ઝાડ કલ્પતરૂ । ન કરી યાચકીં આવ્હેરૂ ॥૧॥
તુમ્હી સર્વી સર્વોત્તમ । ઐસે વિસરતાં ધર્મ ॥ધ્રુ.॥
પરિસા તુમચેં દેણેં । તો ત્યા જાગે અભિમાનેં ॥૨॥
ગાર્હાતણ્યાનેં તુકા । ગર્જે મારુનિયાં હાકા ॥૩॥

વસવાવેં ઘર । દેવેં બરેં નિરંતર ॥૧॥
સંગ આસનીં શયનીં । ઘડે ભોજનીં ગમનીં ॥ધ્રુ.॥.
સંકલ્પ વિકલ્પ । માવળોનિ પુણ્યપાપ ॥૨॥
તુકા મ્હણે કાળ । અવઘા ગોવિંદેં સુકાળ ॥૩॥

યેથીલ હા ઠસા । ગેલા પડોનિયાં ઐસા ॥૧॥
ઘરીં દેવાચે અબોલા । ત્યાચી તે ચિ સવે ત્યાલા ॥ધ્રુ॥.
નાહીં પાહાવેં લાગત । એકાએકીં ચ તે રિત ॥૨॥
તુકા મ્હણે જન । તયામધ્યેં યેવઢેં ભિન્ન ॥૩॥
૫૯૪.
કરિતાં દેવાર્ચન । ઘરા આલે સંતજન ॥૧॥
દેવ સારાવે પરતે । સંત પૂજાવે આરતે ॥ધ્રુ.॥.
શાળિગ્રામ વિષ્ણુમૂર્તી । સંત હો કા ભલતે યાતી ॥૨॥
તુકા મ્હણે સંધી । અધિક વૈષ્ણવાંચી માંદી ॥૩॥
૫૯૫.
જ્યાચી ખરી સેવા । ત્યાચ્યા ભય કાય જીવા ॥૧॥
કરિતાં સ્વામીસવેં વાદ । અધિક અધિક આનંદ ॥ધ્રુ.॥.
અસાવા તો ધર્મ । મગ સાહોં જાતેં વર્મ ॥૨॥
વદે વાગ્દેવી । તુકા વિઠ્ઠલી ગૌરવી ॥૩॥
૫૯૬.
દેવેં જીવ ધાલા । સંસાર તો કડૂ ઝાલા ॥૧॥
તે ચિ યેતીલ ઢેંકર । આનંદાચે હરિહર ॥ધ્રુ.॥.
વેધી આણિકાંસ । ઐસા જયા અંગીં કસ ॥૨॥
તુકા મ્હણે ભુક । યેણેં ન લગે આણીક ॥૩॥
૫૯૭.
નામ સારાચેં હી સાર । શરણાગત યમકિંકર ॥૧॥
ઉતમાતમ । વાચે બોલા પુરુષોત્તમ ॥ધ્રુ.॥.
નામ જપતાં ચંદ્રમૌળી । નામેં તરલા વાલ્હા કોળી ॥૨॥
તુકા મ્હણે વણૂપ કાય । તારક વિઠોબાચે પાય ॥૩॥
૫૯૮.
ગાતોં ભાવ નાહીં અંગીં । ભૂષણ કરાવયા જગીં ॥૧॥
પરિ તૂં પતિતપાવન । કરીં સાચ હેં વચન ॥ધ્રુ.॥.
મુખેં મ્હણવિતોં દાસ । ચિત્તીં માયા લોભ આસ ॥૫॥
તુકા મ્હણે દાવીં વેશ । તૈસા અંતરીં નાહીં લેશ ॥૩॥
૫૯૯.
દ્રવ્ય અસતાં ધર્મ ન કરી । નાગવિલા રાજદ્વારીં ॥૧॥
માય ત્યાસિ વ્યાલી જેવ્હાં । રાંડ સટવી નવ્હતી તેવ્હાં ॥ધ્રુ.॥.
કથાકાળીં નિદ્રા લાગે । કામીં શ્વાનાપરી જાગે ॥૨॥
ભોગ સ્ત્રિયેસિ દેતાં લાજે । વસ્ત્ર દાસીચેં ઘેઉનિ નિજે ॥૩॥
તુકા મ્હણે જાણ । નર ગાઢવાહુની હીન ॥૪॥
૬૦૦.
મુખેં બોલે બ્રમ્હજ્ઞાન । મનીં ધનઅભિમાન ॥૧॥
ઐશિયાચી કરી સેવા । કાય સુખ હોય જીવા ॥ધ્રુ.॥.
પોટાસાઠીં સંત । ઝાલે કલીંત બહુત ॥૨॥
વિરળા ઐસા કોણી । તુકા ત્યાસિ લોટાંગણી ॥૩॥
વર્ગ:ગાથા
વર્ગ:સંત તુકારામ સાહિત્ય
વર્ગ:તપાસણી કરાયચે સાહિત્ય‎