તુકારામ ગાથા · શ્લોક 3901-4200

કાય સુખ આહે વાઉગેં બોલતાં । ધ્યાતાં પંઢરિનાથા કષ્ટ નાહીં ॥1॥
સર્વકાળ વાચે ઉચ્ચારિતાં હરિ । તયા સુખા સરિ પાડ નાહીં ॥ધ્રુ.॥
રામકૃષ્ણરંગીં રસના રંગલી । અમૃતાચી ઉકળી નામ તુઝેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ધન્ય તયાચેં વદન । જયા નારાયણ ધ્યાનીં મનીં ॥3॥

કીર્ત્તનાચ્યા સુખેં સુખી હોય દેવ । પંઢરીચા રાવ સંગીં આહે ॥1॥
ભહ્ જાય સદા હરિ કીતિ઩ ગાત । નિત્યસેવેં અનંત હિંડતસે ॥ધ્રુ.॥
ત્રૈલોક્ય ભ્રમણ ફિરત નારદ । ત્યાસંગેં ગોવિંદ ફિરતસે ॥2॥
નારદ મંજુળ સુસ્વરેં ગીત ગાયે । માગાઅ ચાલતાહે સંગેં હરિ ॥3॥
તુકા હ્મણે ત્યાલા ગોડી કીર્ત્તનાચી । નાહીં આણિકાંચી પ્રીતિ ઐસી ॥4॥

બાળેંવિણ માય ક્ષણભરિ ન રાહે । ન દેખતાં હોયે કાસાવિસ ॥1॥
આણિક ઉદંડ બુઝાવિતી જરી । છંદ ત્યા અંતરીં માઉલીચા ॥ધ્રુ.॥
નાવડતી તયા બોલ આણિકાચે । દેખોનિયાં નાચે માય દૃષ્ટી ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝી વિઠ્ઠલ માઉલી । આણિકાંચે બોલીં ચાડ નાહીં ॥3॥

હરિચિયા ભહા નાહીં ભયચિંતા । દુઃખનિવારિતા નારાયણ ॥1॥
ન લગે વાહણેં સંસારૌદ્વેગ । જડોં નેદી પાંગ દેવરાયા ॥ધ્રુ.॥
અસોં દ્યાવા ધીર સદા સમાધાન । આહે નારાયણ જવળી ચ ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝા સખા પાંડુરંગ । વ્યાપિયેલેં જગ તેણેં એકેં ॥3॥

દસરા દિવાળી તો ચિ આહ્માં સન । સખે સંતજન ભેટતીલ ॥1॥
આમુપ જોડલ્યા સુખાચિયા રાશી । પાર યા ભાગ્યાસી ન દિસે આતાં ॥ધ્રુ.॥
ધન્ય દિવસ આજિ જાલા સોનિયાચા । પિકલી હે વાચા રામનામેં ॥2॥
તુકા હ્મણે કાય હોઊં ઉતરાઇ઩ । જીવ ઠેઊં પાંયીં સંતાંચિયે ॥3॥

ખિસ્તીચા ઉદીમ બ્રાહ્મણ કલયુગીં । મહારવાડીં માંગીં હિંડતસે ॥1॥
વેવસાવ કરિતાં પર્વત માંગાસી । તે પૈં વિટાળાસી ન મનિતી ॥ધ્રુ.॥
માંગિણીશીં નિત્ય કરીતસે લેખા । તોંડાવરિ થુંકા પડતસે ॥2॥
આશા માયા રાંડા નાંવ હેં કાગદીં । આઠવીના કધીં નારાયણ ॥3॥
તુકા હ્મણે દેહ જાલેં પરાધીન । પાંડુરંગાવિણ ગતિ નાહીં ॥4॥

જગીં બ્રહ્મક્રિયા ખિસ્તીચા વ્યાપાર । હિંડે ઘરોઘર ચાંડાળાચે ॥1॥
આંતેજા ખિચડી ઘેતાતી માગૂન । ગાઇળપ્રધાનિ માયબહિણી ॥ધ્રુ.॥
ઉત્તમકુળીં જન્મ ક્રિયા અમંગળ । બુડવિલેં કુળ ઉભયતાં ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસી કલયુગાચી ચાલી । સ્વાથૉ બુડવિલીં આચરણેં ॥3॥

હા ચિ માઝા નેમ ધરિલા હો ધંદા । યાવરિ ગોવિંદા ભેટી દ્યાવી ॥1॥
હા ચિ માઝા ધ્યાસ સદા સર્વકાળ । ન્યાવયાસી મૂળ યેસી કધીં ॥ધ્રુ.॥
ડોઇળયાંચી ભૂક પહાતાં શ્રીમુખ । આલિંગણે સુખ નિવતી ભુજા ॥2॥
બહુ ચિત્ત ઓઢે તયાચિયે સોઇ઩ । પુરલા હાકાંહીં નવસ નેણેં ॥3॥
બહુબહુ કાળ જાલોં કાસાવીસ । વાહિલે બહુવસ કળેવર ॥4॥
તુકા હ્મણે આતાં પાડાવેં હેં ઓઝેં । પાંડુરંગા માઝેં ઇયાવરિ ॥5॥

જેણેં માઝેં હિત હોઇલ તો ઉપાવ । કરિસીલ ભાવ જાણોનિયાં ॥1॥
મજ નાહીં સુખ દુઃખ તયા ખંતી । ભાવના હે ચિત્તીં નાના છંદેં ॥ધ્રુ.॥
તોડીં હે સંબંધ તોડીં આશાપાશ । મજ હો સાયાસ ન કરિતાં ॥2॥
તુકા હ્મણે મી તોં રાહિલોં નિઇંશ્ચત । કવળોનિ એકાંતસુખ તુઝેં ॥3॥

શિખા સૂત્ર તુઝા ગુંતલા જમાન । તંવવરિ તૂં જાણ શ્રુતિદાસ ॥1॥
ત્યાચી તુજ કાંહીં ચુકતાં ચિ નીત । હોસીલ પતિત નરકવાસી ॥ધ્રુ.॥
બહુ જાલાસી ચતુર શાહણા । શુદ્ધ આચરણા ચુકોં નકો ॥2॥
શિખા સૂત્ર યાચા તોડીં તૂં સંબંધ । મગ તુજ બાધ નાહીંનાહીં ॥3॥
તુકા હ્મણે તરિ વત્તૂ઩ઇન નિરાળા । ઉમટતી કળા બ્રહ્મીંચિયા ॥4॥

પતિવ્રતા ઐસી જગામધ્યેં માત । ભોગી પાંચ સાત અંધારીં તે ॥1॥
ભ્રતારાસી લેખી શ્વાનાચે સમાન । પરપુરુષીં જાણ સંભ્રમ તો ॥2॥
તુકા હ્મણે તિચ્યા દોષા નાહીં પાર । ભોગીલ અઘોર કુંભપાક ॥3॥

સિંદળીસી નાહીં પોરાચી પૈં આસ । સાંટવિલ્યાબીજાસ કાય કરી ॥1॥
અથવા સેતીં બીજ પેરિલેં ભાજોન । સારા દેઇલ કોણ કાકા ત્યાચા ॥2॥
તુકા હ્મણે નાહીં ખાયાચી તે ચાડ । તરિ કાં લિગાડ કરુની ઘેતોસ ॥3॥

ચાલે હેં શરીર કોણાચિયે સત્તે । કોણ બોલવિતેં હરીવિણ ॥1॥
દેખવી દાખવી એક નારાયણ । તયાચેં ભજન ચુકોં નકા ॥ધ્રુ.॥
માનસાચી દેવ ચાલવી અહંતા । મી ચિ એક કર્ત્તા હ્મણોં નયે ॥2॥
વૃક્ષાચીં હીં પાનેં હાલે ત્યાચી સત્તા । રાહિલી અહંતા મગ કોઠેં ॥3॥
તુકા હ્મણે વિઠો ભરલા સબાહીં । તયા ઉણેં કાંહીં ચરાચરીં ॥4॥

માયારૂપેં ઐસેં મોહિલેંસે જન । ભોગિતી પતન નામાકર્મેં॥1॥
કાય યાચી પ્રીતી કરિતાં આદર । દુરાવિતાં દૂર તેં ચિ ભલેં ॥ધ્રુ.॥
નાના છંદ અંગીં બૈસતી વિકાર । છિળયેલે ફાર તપોનિધિ ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસેં સિકવિતોં તુજ । આતાં ધરી લાજ મના પુઢેં ॥3॥

જેજે કાંહીં મજ હોઇ઩લ વાસના । તેતે નારાયણા વ્હાવેં તુહ્મીં ॥1॥
કાય ભાવ એક નિવડૂં નિરાળા । જાણસી તૂં કળા અંતરીંચી ॥ધ્રુ.॥
તુજવિણ મજ કોણ આહે સખા । જેં સાંગા આણિકાં જીવભાવ ॥2॥
અવઘેં પિશુન જાલેં અસે જન । આપપર કોણ નાઠવે હેં ॥3॥
તુકા હ્મણે તૂં ચિ જીવાંચેં જીવન । માઝેં સમાધાન તુઝે હાતીં ॥4॥

કૈસી કરૂં આતાં સાંગ તુઝી સેવા । શબ્દયાઆનેં દેવા નાશ કેલા ॥1॥
આતાં તુઝેં વર્મ ન કળે અનંતા । તુજ ન સંગતાં બુડૂં પાહેં ॥ધ્રુ.॥
સંધ્યા સ્નાન કેલી આચારાચી નાસી । કાય તયાપાસીં હ્મણતી એક ॥2॥
બુડવિલી ભિહ્ મ્હણીતે પાષાણ । પિંડાચેં પાળણ સ્થાપુનિયાં ॥3॥
ન કરાવી કથા હ્મણતી એકાદશી। ભજનાચી નાસી માંડિયેલી ॥4॥
ન જાવેં દેઉળા હ્મણતી દેવઘરીં । બુડવિલેં યા પરી તુકા હ્મણે ॥5॥

નમોનમો તુજ માઝેં હેં કારણ । કાય જાલેં ઉણેં કરિતાં સ્નાન ॥1॥
સંતાંચા મારગ ચાલતોં ઝાડૂનિ । હો કા લાભ હાનિ કાંહીંતરિ ॥ધ્રુ.॥
ન કરિસી તરિ હેંચિ કોડેં મજ । ભિહ્ ગોડ કાજ આણીક નાહીં ॥2॥
કરીં સેવા કથા નાચેન રંગણીં । પ્રેમસુખધણી પુરેલ તોં ॥3॥
મહાદ્વારીં સુખ વૈષ્ણવાંચે મેળીં । વૈકુંઠ જવળી વસે તેથેં ॥4॥
તુકા હ્મણે નાહીં મુઇહ્સવેં ચાડ । હેં ચિ જન્મ ગોડ ઘેતાં મજ ॥5॥

હોઊનિ સંન્યાસી ભગવીં લુગડીં । વાસના ન સોડી વિષયાંચી ॥1॥
નિંદિતી કદાન્ન ઇઇચ્છતી દેવાન્ન । પાહાતાતી માન આદરાચા ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસેં દાંભિક ભજન । તયા જનાદ઩ન ભેટે કેવીં ॥3॥

લાંબવૂનિ જટા નેસોનિ કાસોટા । અભિમાન મોટા કરિતાતી ॥1॥
સર્વાંગા કરિતી વિભૂતિલેપન । પાહાતી મિષ્ટાન્ન ભક્ષાવયા ॥2॥
તુકા હ્મણે ત્યાંચા નવ્હે હા સ્વધર્મ । ન કળતાં વર્મ મિથ્યાવાદ ॥3॥

કાન ફાડૂનિયાં મુદ્રા તેં ઘાલિતી । નાથ મ્હણવિતી જગામાજી ॥1॥
ઘાલોનિયાં ફેરા માગતી દ્રવ્યાસી । પરિ શંકરાસી નોળખતી ॥2॥
પોટ ભરાવયા શિકતી ઉપાય । તુકા હ્મણે જાય નર્ક લોકા ॥3॥

કૌડીકૌડીસાટીં ફોડિતાતી શિર । કાઢૂનિ રુધિર મલંગ તે ॥1॥
પાંઘરતી ચર્મ લોહાચી સાંકળી । મારિતી આરોળી ધૈર્યબળેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ત્યાંચા નવ્હે ચિ સ્વધર્મ । ન કળે ચિ વર્મ ગોવિંદાચેં ॥3॥

દાઢી ડોઇ઩ મુંડી મુંડુનિયાં સર્વ । પાંઘુરતિ બરવેં વસ્ત્ર કાળેં ॥1॥
ઉફરાટી કાઠી ઘેઊનિયાં હાતીં । ઉપદેશ દેતી સર્વત્રાસી॥2॥
ચાળવુની રાંડા દેઉનિયાં ભેષ । તુકા હ્મણે ત્યાસ યમ દંડી ॥3॥

હોઉની જંગમ વિભૂતી લાવિતી । શંખ વાજવિતી ઘરોઘરીં ॥1॥
શિવાચેં નિર્માલ્ય તીર્થા ન સેવિતી । ઘંટા વાજવિતી પોટાસાઠીં ॥2॥
તુકા હ્મણે ત્યાસી નાહીં શિવભિહ્ । વ્યાપાર કરિતી સંસારાચા ॥3॥

લાવૂનિયાં મુદ્રા બાંધોનિયાં કંઠીં । હિંડે પોટાસાટીં દેશોદેશીં ॥1॥
નેસોનિ કોપીન શુભ્રવર્ણ જાણ । પહાતી પક્વાન્ન ક્ષેત્રીંચેં તેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસે માવેચે મૈંદ । ત્યાપાશીં ગોવિંદ નાહીં નાહીં ॥3॥

ઐસે નાના ભેષ ઘેઊની હિંડતી । પોટાસાટીં ઘેતી પ્રતિગ્રહ ॥1॥
પરમાર્થાસી કોણ ત્યજી સંવસાર । સાંગાપાં સાચાર નાંવ ત્યાચેં ॥2॥
જન્મતાં સંસાર ત્યજિયેલા શુકેં । તોચિ નિષ્કળંક તુકા હ્મણે ॥3॥

ઇસ્ત્રયા પુત્ર કળત્ર હેં તંવ માયાવંત । શેવટીંચા અંત નાહીં કોણી ॥1॥
યમાચિયે હાતીં બાંધોનિયાં દેતી । ભૂષણેં હી ઘેતી કાઢૂનિયાં ॥2॥
ઐસિયા ચોરાંચા કૈસા હા વિશ્વાસ । ધરિલી તુઝી કાસ તુકા હ્મણે ॥3॥

ન લગતી મજ શબ્દબ્રહ્મયાઆન । તુઝિયા દર્શનાવાંચૂનિયાં॥1॥
હ્મણઊનિ તુઝેં કરિતોં ચિંતન । નાવડે વચન આણિકાંચેં ॥ધ્રુ.॥
કાય તે મહત્વી કરાવી માન્યતા । તુજ ન દેખતાં પાંડુરંગા ॥2॥
તુકા હ્મણે તુજ દિધલ્યાવાંચૂનિ । ન રાહે ત્યાહૂનિ હોઇન વેડા ॥3॥

તુઝા હ્મણોનિયાં દિસતોં ગા દીન । હા ચિ અભિમાન સરે તુઝા ॥1॥
અયાઆન બાળકા કોપલી જનની । તયાસી નિર્વાણીં કોણ પાવે ॥ધ્રુ.॥
તૈસા વિઠો તુજવિણ પરદેશી । નકો યા દુઃખાસીં ગોઊં મજ ॥2॥
તુકા હ્મણે મજ સર્વ તુઝી આશા । અગા જગદીશા પાંડુરંગા ॥3॥

જન્મ મૃત્યૂ ફાર જાલે માઝ્યા જીવા । ઐક માઝા ધાંવા પાંડુરંગા ॥1॥
સિણલોં બહુત કરિતાં યેરઝારા । રખુમાઇ઩ચ્યા વરા પાવેં વેગીં ॥2॥
તુકા હ્મણે તૂં ગા પતિતપાવન । ઘેઇપ માઝા સીણ જન્માંતર ॥3॥

આતાં માઝ્યા દુઃખા કોણ હો સાંગાતી । રખુમાઇ઩ચા પતિ પાવે ચિ ના ॥1॥
કાયવિધા ત્યાનેં ઘાતલીસે રેખા । સુટકા યા દુઃખા ન હોય ચિ ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝી વિસરૂં નકો ચિંતા । અગા પંઢરિનાથા પાવ વેગી ॥3॥

પંઢરીસી જાવેં ઐસેં માઝેં મનીં । વિઠાઇ઩ જનની ભેટે કેવ્હાં ॥1॥
ન લગે ત્યાવિણ સુખાચા સોહળા । લાગે મજ જ્વાળા ઐગ્નચિયા ॥2॥
તુકા હ્મણે ત્યાચે પાહિલિયા પાય । મગ દુઃખ જાય સર્વ માઝેં ॥3॥

તન મન ધન દિલેં પંઢરિરાયા । આતાં સાંગાવયા ઉરલેં નાહીં ॥1॥
અર્થચાડ ચિંતા નાહીં મનીં આશા । તોડિયેલા ફાંસા ઉપાધીચા ॥2॥
તુકા હ્મણે એક વિઠોબાચેં નામ । આહે જવળી દામ નાહીં રુકા ॥3॥

આલિયા સંસારા ઉઠા વેગ કરા । શરણ જા ઉદારા પાંડુરંગા ॥1॥
દેહ હેં દેવાચેં ધન કુબેરાચેં । તેથેં મનુષ્યાચેં કાય આહે ॥ધ્રુ.॥
દેતા દેવવિતા નેતા નેવવિતા । યેથ યાચી સત્તા કાય આહે ॥2॥
નિમિત્યાચા ધની કેલા અસે ઝણી । માઝેંમાઝેં હ્મણોનિ વ્યર્થ ગેલા ॥3॥
તુકા હ્મણે કાં રે નાશવંતાસાટીં । દેવાસવેં આટી પાડિતોસી ॥4॥

માય વનીં ધાલ્યા ધાયે । ગર્ભ આંવતણેં ન પાહેં॥1॥
તૈસેં પૂજિતાં વૈષ્ણવ । સુખેં સંતોષતો દેવ ॥ધ્રુ.॥
પુત્રાચ્યા વિજયેં । પિતા સુખાતેં જાયે ॥2॥
તુકા હ્મણે અમૃતસિઇદ્ધ । હરે ક્ષુધા આણિ વ્યાધિ ॥3॥

તુઝેં અંગભૂત । આહ્મી જાણતોં સમસ્ત ॥1॥
યેરા વાટતસે જના । ગુઢારસેં નારાયણા ॥ધ્રુ.॥
ઠાવા થારા મારા । પરચિયા સંવ ચોરા ॥2॥
તુકા હ્મણે ભેદા । કરુનિ કરિતોં સંવાદા॥3॥

તુજ દિલા દેહ । આજૂનિ વાગવિતોં ભય ॥1॥
ઐસા વિશ્વાસઘાતકી । ઘડલી કળતાં હે ચુકી ॥ધ્રુ.॥
બોલતોં જેં તોંડેં । નાહીં અનુભવિલેં લંડેં ॥2॥
દંડ લાહેં કેલા । તુકા હ્મણે જી વિઠ્ઠલા ॥3॥

માતે લેકરાંત ભિન્ન । નાહીં ઉત્તરાંચા સીન ॥1॥
ધાડીંધાડીં વો ભાતુકેં । રંજવિલ્યાચેં કૌતુકેં ॥ધ્રુ.॥
કરુનિ નવલ । યાચે બોલિલોં તે બોલ ॥2॥
તુકા હ્મણે માતે । પાંડુરંગે કૃપાવંતે॥3॥

જરિ ન ભરે પોટ । તરિ સેવૂં દરકૂટ ॥1॥
પરિ ન ઘલૂં તુજ ભાર । હા ચિ આમુચા નિર્ધાર ॥ધ્રુ.॥
તુઝેં નામ અમોલિક। નેણતી હે બ્રહ્માદિક ॥2॥
ઐસેં નામ તુઝેં ખરેં । તુકા હ્મણે ભાસે પુરેં॥3॥

સર્વસ્વાચી સાટી । તરિ ચ દેવાસવેં ગાંઠી ॥1॥
નાહીં તરી જયા તૈસા । ભોગ ભોગવીલ ઇચ્છા ॥ધ્રુ.॥
દ્યાવેં તેં ચિં ઘ્યાવેં । હ્મણૌનિ ઘ્યાવેં જીવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ઉરી । માગેં ઉગવિતાં બરી ॥3॥

ગાઢવ શૃંગારિલેં કોડેં । કાંહીં કેલ્યા નવ્હે ઘોડેં॥1॥
ત્યાચેં ભુંકણેં ન રાહે । સ્વભાવાસી કરીલ કાયે ॥ધ્રુ.॥
શ્વાન શિબિકે બૈસવિલેં । ભુંકતાં ન રાહે ઉગલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે સ્વભાવકર્મ । કાંહીં કેલ્યા ન સુટે ધર્મ ॥3॥

સેંકીં હેં ના તેંસેં જાલેં । બોલણેં તિતુકેં વાંયાં ગેલેં॥1॥
સ્વયેં આપણ ચિ રિતા । રડે પુઢિલાંચ્યા હિતા ॥ધ્રુ.॥
સુખસાગરીં નેઘે વસ્તી । અંગીં યાઆનપણાચી મસ્તી ॥2॥
તુકા હ્મણે ગાઢવ લેખા । જેથેં ભેટેલ તેથેં ઠોકા ॥3॥

આવડે સકળાં મિષ્ટાન્ન । રોગ્યા વિષા ત્યાસમાન॥1॥
દર્પણ નાવડે તયા એકા । ઠાવ નાહીં જ્યાચ્યા નાકા ॥2॥
તુકા હ્મણે તૈશા ખળા । ઉપદેશાચા કાંટાળા ॥3॥

અખંડ સંત નિંદી । ઐસી દુર્જનાચી બુઇદ્ધ ॥1॥
કાય હ્મણાવેં તયાસી । તો કેવળ પાપરાસિ ॥ધ્રુ.॥
જો સ્મરે રામરામ । તયાસી હ્મણાવેં રિકામેં ॥2॥
જો તીર્થવ્રત કરી । તયાસી હ્મણાવેં ભિકારી ॥3॥
તુકા હ્મણે વિંચ્વાચી નાંગી । તૈસા દુર્જન સર્વાંગીં॥4॥

યા રે નાચોં અવઘેજણ । ભાવેં પ્રેમેં પરિપૂર્ણ ॥1॥
ગાઊં પંઢરીચા રાણા । ક્ષેમ દેઊનિં સંતજના ॥ધ્રુ.॥
સુખ સાધુ સુખાસાટીં । નામ હરિનામ બોભાટીં ॥2॥
પ્રેમાસાટીં તો ઉદાર । દેતાં નાહીં સાનાથોર ॥3॥
પાપેં પળાલીં બાપુડીં । કાળ ઝાલા દેશધડી॥4॥
તુકા હ્મણે ધન્ય કાળ । આજિ પ્રેમાચા સુકાળ ॥4॥

ઉપજલોં મનીં । હે તોં સ્વામીચી કરણી ॥1॥
હોઇલ પ્રસાદાચેં દાન । તરિ હેં કવુતક પાહેન ॥ધ્રુ.॥
યેઇલ અભય જરિ । તરિ હે આયાઆ વંદિન શિરીં ॥2॥
ભિહ્પ્રયોજના । પ્રયોજાવેં બંદિજના॥3॥
યશ સ્વામિચિયે શિરીં । દાસ્ય કરાવેં કિંકરીં ॥4॥
તુકા હ્મણે આળીકરા । ત્યાસી યોજાવેં ઉત્તરા ॥5॥

માઝેં મન પાહે કસૂન । પરિ ચિત્ત ન ઢળે તુજપાસૂન॥1॥
કાપુનિ દેઇન શિર । પાહા કૃપણ કીં ઉદાર ॥ધ્રુ.॥
મજવરિ ઘાલીં ઘણ । પરિ મી ન સોડીં ચરણ ॥2॥
તુકા હ્મણે અંતીં । તુજવાંચૂનિ નાહીં ગતિ ॥3॥

ભૂમીવરિ કોણ ઐસા । ગાંજૂં શકે હરિચ્યા દાસા॥1॥
સુખેં નાચા હો કીર્ત્તનીં । જયજયકારેં ગર્જા વાણી ॥ધ્રુ.॥
કાળા સુટે પળ । જાતી દુરિતેં સકળ ॥2॥
તુકા હ્મણે ચિત્તીં । સાંગૂં માનાચી હે નિતિ ॥3॥

જાતીચા બ્રાહ્મણ । ન કરિતાં સંધ્યાસ્નાન ॥1॥
તો એક નાંનવાચા બ્રાહ્મણ । હોય હીનાહૂનિ હીન ॥ધ્રુ.॥
સાંડુનિયાં શાઇળગ્રામ । નિત્ય વેશ્યેચા સમાગમ ॥2॥
નેઘે સંતાંચેં જો તીર્થ । અખંડ વેશ્યેચા જો આર્થ ॥3॥
તુકા હ્મણે ઐસે પાપી । પાહૂં નકા પુનરપિ ॥4॥

જાલોં જીવાસી ઉદાર । ત્યાસી કાય ભીડભાર ॥1॥
કરીન આડક્યા ઘોંગડેં । ઉભેં બાજારીં ઉઘડેં ॥ધ્રુ.॥
જોંજોં ધરિલી ભીડ । તોંતોં બહુ કેલી ચીડ ॥2॥
તુકા હ્મણે મૂળ । તુઝેં ઉચ્ચારીન કુળ ॥3॥

આહ્માં હેં ચિ કામ । વાચે ગાઊં તુઝેં નામ ॥1॥
આયુષ્ય મોલાચી હે ઘડી । ધરૂં પાયાંચી આવડી ॥ધ્રુ.॥
અમૃતાચી ખાણી । યાચે ઠાયીં વેચૂં વાણી ॥2॥
તુકા હ્મણે પાંડુરંગા । માઝ્યા જિવાચ્યા જિવલગા ॥3॥

મિળે હરિદાસાંચી દાટી । રીગ ન હોય શેવટી ॥1॥
તેથેં મ્યા કાય કરાવેં । માઝેં કોણેં આઇકાવેં ॥ધ્રુ.॥
કૈસેં તુજ લાજવાવેં । ભહ્ હ્મણોનિયાં ભાવેં ॥2॥
નાચતાં નયે તાળીં । મજ વાજવિતાં ટાળી ॥3॥
અંતીં માંડિતી ભુષણેં ભૂષણે । શરીર માઝેં દૈન્ય વાણેં ॥4॥
તુકા હ્મણે કમળાપતિ । મજ ન દ્યાવેં ત્યા હાતીં॥5॥

જાણોં નેણોં કાય । ચિત્તીં ધરૂં તુઝે પાય ॥1॥
આતાં હેં ચિ વર્મ । ગાઊં ધરૂનિયાં પ્રેમ ॥ધ્રુ.॥
કાસયા સાંડૂં માંડૂં। ભાવ હૃદયીં ચ કોંડૂં ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । જન્મોજન્મીં માગેં સેવા॥3॥

જાળેં ઘાતલેં સાગરીં । બિંદુ ન રાહે ભીતરી ॥1॥
તૈસેં પાપિયાચેં મન । તયા નાવડે કીર્ત્તન ॥ધ્રુ.॥
ગાઢવ ગંગેસી ન્હાણિલેં। જાઉનિ ઉકરડએઆવરિ લોળે ॥2॥
પ્રીતી પોસિલેં કાઉળેં । જાઉનિ વિષ્ઠેવરી લોળે ॥3॥
તુકા હ્મણે તૈસી હરી । કીરવ્યા નાવડે કસ્તુરી॥4॥

તરલોં હ્મણઊનિ ધરિલા તાઠા । ત્યાસી ચળ જાલા ફાંટા ॥1॥
વાંયાંવિણ તુટે દોડ । માન સુખ ઇચ્છી માંડ ॥ધ્રુ.॥
ગ્વાહીવિણ માત । સ્થાપી આપુલી સ્વતંત્ર ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસીં કિતી । નરકા ગેલીં અધોગતી ॥3॥

કઠિણ નારળાચેં અંગ । બાહેરી ભીતરી તેં ચાંગ ॥1॥
તૈસા કરી કાં વિચાર । શુદ્ધ કારણ અંતર ॥ધ્રુ.॥
વરિ કાંટે ફણસફળા । માજિ અંતરીં જિવ્હાળા ॥2॥
ઊંસ બાહેરી કઠિણ કાળા । માજી રસાચા જિવ્હાળા ॥3॥
મિઠેં રુચવિલેં અન્ન । નયે સતંત કારણ ॥4॥

સકળતીર્થાંહૂનિ । પંઢરીનાથ મુગુટમણી ॥1॥
ધન્યધન્ય પંઢરી । જે મોક્ષાચી અક્ષય પુરી ॥ધ્રુ.॥
વિશ્રાંતીચા ઠાવ । તો હા માઝા પંઢરીરાવ ॥2॥
તુકા હ્મણે સાંગતોં સ્પષ્ટ । દુજી પંઢરી વૈકુંઠ॥3॥

ભાતે ભરૂનિ હરિનામાચે । વીર ગર્જતી વિઠ્ઠલાચે॥1॥
અનંતનામાચી આરોળી । એક એકાહૂનિ બળી ॥ધ્રુ.॥
નાહીં આણિકાંચા ગુમાન । જ્યાચે અંકિત ત્યાવાંચૂન ॥2॥
રિઇદ્ધ સિઇદ્ધ જ્યા કામારી। તુકા હ્મણે જ્યાચે ઘરીં ॥3॥

જ્યાચી જયા આસ । તયાજવળી ત્યા વાસ ॥1॥
યેર જવળી તેં દુરી । ધેનુ વત્સ સાંડી ઘરીં ॥ધ્રુ.॥
ગોડી ઇપ્રયાપાશીં । સુખ ઉપજે યેરાસી ॥2॥
તુકા મ્હણે બોલ । ઘડે તયાઠાયીં મોલ॥3॥

બાળ માતે નિષ્ઠ‍ હોયે । પરિ તેં સ્નેહ કરીત આહે॥1॥
તૈસા તૂં ગા પુરુષોત્તમા । ઘડી ન વિસંબસી આહ્માં ॥ધ્રુ.॥
નેણતી ભાગલી । કડે ઘેતાં અંગ ઘાલી ॥2॥
ભૂક સાહે તાહાન । ત્યાચેં રાખે સમાધાન ॥3॥
ત્યાચ્યા દુઃખેં ધાયે । આપલા જીવ દેઊં પાહે॥4॥
નાંવેં ઘાલી ઉડી । તુકા હ્મણે પ્રાણ કાઢી ॥5॥

હેં તોં ટાળાટાળીં । પરિ ભોવતાહે કળી ॥1॥
બરેં નવ્હેલ શેવટીં । ભય અસોં દ્યાવેં પોટીં ॥ધ્રુ.॥
મુરગાઇળલા કાન । સમાંડિલેં સમાધાન ॥2॥
ધન્ય હ્મણે આતાં । યેથેં નુધવા માથાં॥3॥
અબોલણા તુકા । ઐસેં કાંહીં લેખૂં નકા ॥4॥

કિતી લાજિરવાણા । મરે ઉપજોનિ શાહાણા ॥1॥
એકા ઘાઇપ ન કરીં તુટી । ન નિઘેં દવાસોઇ઩ ભેટી ॥ધ્રુ.॥
સોસૂનિ આબાળી । ઘાયાળ તેં ઢુંગ ચોળી ॥2॥
સાવધ કરી તુકા । મ્હણે નિજલે હો આઇકા ॥3॥

કુરુવંડી કરીન કાયા । વરોનિ પાયાં ગોજિરિયા ॥1॥
બૈસલેં તેં રૂપ ડોળાં । મન ચાળા લાગલેં ॥ધ્રુ.॥
પરતેં ન સરવે દુરિ । આવડી પુરી બૈસલી ॥2॥
તુકા હ્મણે વિસાવલોં । યેથેં આલોં ધણીવરિ ॥3॥

સાધનાચે કષ્ટ મોટે । યેથેં વાટે થોર હેં ॥1॥
મુખેં ગાવેં ભાવેં ગીત । સર્વ હિત બૈસલિયા ॥ધ્રુ.॥
દાસા નવ્હે કર્મ દાન। તન મન નિશ્ચળ ॥2॥
તુકા હ્મણે આત્મનિષ્ટ । ભાગે ચેષ્ટ મનાચી॥3॥

ઘેતાં આણિકાંચા જીવ । તેવ્હાં કીંવ કરાના ॥1॥
આપલેં તેં વરદળ નેદા । હેં ગોવિંદા કૃપણતા ॥ધ્રુ.॥
સેવા તરી ઇચ્છા સાંગ । ચોરિલેં અંગ સાહેના ॥2॥
તુકા હ્મણે અરે ધન્યા । નિસંતાન્યા વિઠોબા ॥3॥

આહ્માં કેલેં ગુણવંત । તેં ઉચિત રાખાવેં ॥1॥
તુહ્માંસી તોં ચાડ નાહીં । આણિકાં કાંહીં સુખદુઃખાં ॥ધ્રુ.॥
દાસાંચેં તેં દેખોં નયે । ઉણેં કાય હોઇલ તેં ॥2॥
તુકા હ્મણે વિશ્વંભરા । દૃઇષ્ટ કરા સામોરી ॥3॥

અગત્ય જ્યા નરકા જાણેં । કીર્તનીં તોં વીટ માની॥1॥
નાવડેસા જાલા બાપ । આલેં પાપ વસ્તીસિ ॥ધ્રુ.॥
નારાયણ નાહીં વાચે । તે યમાચે અંદણ ॥2॥
તુકા હ્મણે અભહાસી । માતા દાસી જગ ઝોડી ॥3॥

આહ્મી હરિચે હરિચે । સુર કિળકાળા યમાચે ॥1॥
નામઘોષ બાણ સાચે । ભાલે તુળસી મંજુરેચે ॥ધ્રુ.॥
આહ્મી હરિચે હરિચે દાસ । કલિકાળાવરિ ઘાલૂં કાસ ॥2॥
આહ્મી હરિચે હરિચે દૂત । પુઢેં પળતી યમદૂત ॥3॥
તુકા હ્મણે આહ્માંવરી । સુદર્શન ઘરટી કરી ॥4॥

દેવાચિયે પાયીં વેચોં સર્વ શહી । હોતીલ વિપિત્ત જ્યાજ્યા કાંહીં ॥1॥
ન ઘેઇપ માઝી વાચા પુઢેં કાંહીં વાવ । આણિ દુજે ભાવ બોલાયાચે ॥ધ્રુ.॥
મનાચે વાંટણી ચિત્તાચા વિક્ષેપ । રાહો હા અનુતાપ આહે તૈસા ॥2॥
તુકા હ્મણે ઘેઇપ વિઠ્ઠલાચા છંદ । આનંદાચા કંદ વિસ્તારેલ ॥3॥

પાંડુરંગા આતાં ઐકા હે વિનંતી । બહુ માઝે ચિત્તીં ભય વાટે ॥1॥
નાહીં આઇકિલેં સંતાંચિયા મુખેં । તેં યા મજ લોકેં ભડસાવિલેં ॥ધ્રુ.॥
વિષ્ણુદાસાં ગતિ નાહીં તરાવયા । હ્મણતી ગેલે વાંયાં કષ્ટત હી ॥2॥
ધિક્કારિતી મજ કરિતાં કીર્તન । કાય સાંગોં શીણ તે કાઇળચા ॥3॥
તુકા હ્મણે મજ વાટતેં ઉદાસ । કાય કરૂં યાસ પાંડુરંગા ॥4॥

વેઢા વેઢા રે પંઢરી । મોર્ચે લાવા ભીમાતિરીં ॥1॥
ચલાચલા સંત જન । કરા દેવાસી ભાંડણ ॥ધ્રુ.॥
લુટાલુટા પંઢરપૂર। ધરા રખુમાઇ઩ચા વર ॥2॥
તુકા હ્મણે ચલા । ઘાવ નિશાની ઘાતલા॥3॥

પહા તે પાંડવ અખંડ વનવાસી । પરિ ત્યા દેવાસી આઠવિતી ॥1॥
પ્રલ્હાદાસી પિતા કરિતો જાચણી । પરિ તો સ્મરે મનીં નારાયણ ॥ધ્રુ.॥
સુદામા બ્રાહ્મણ દરિદ્રેં પીડિલા । નાહીં વિસરલા પાંડુરંગ ॥2॥
તુકા હ્મણે તુઝા ન પડાવા વિસર । દુઃખાચે ડોંગર જાલે તરી ॥3॥

નિજસેજેચી અંતુરી । પાદલિયા કોણ મારી ॥1॥
તૈસા આહ્માસી ઉબગતાં । તુકા વિનવિતો સંતાં ॥ધ્રુ.॥
મૂલ માંડીવરી હાગલેં । તેં બા કોણે રેં ત્યાગિલેં ॥2॥
દાસી કામાસી ચુકલી । તે બા કોણેં રેં વિકલી ॥3॥
પાંડુરંગાચા તુકા પાપી । સંતસાહેં કાળાસિ દાપી ॥4॥

શ્વાનાચિયાપરી લોળેં તુઝ્યા દારીં । ભુંકોં હરિહરિ નામ તુઝેં ॥1॥
ભુંકીં ઉઠીં બૈસેં ન વજાયેં વેગળા । લુડબુડીં ગોપાળા પાયાંપાશીં ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્માં વર્મ આહે ઠાવેં । માગેન તે દ્યાવેં પ્રેમસુખ ॥3॥

સોઇરે ધાઇરે દિલ્યાઘેતલ્યાચે । અંત હેં કાળીચેં નાહીં કોણી ॥1॥
સખ્યા ગોત્રબહિણી સુખાચે સંગતી । મોકલુની દેતી અંતકાળીં ॥ધ્રુ.॥
આપુલેં શરીર આપુલ્યાસી પારિખેં । પરાવીં હોતીલ નવલ કાઇ઩ ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં સોડ યાંચી આસ । ધરીં રે યા કાસ પાંડુરંગા ॥3॥

જન્મમરણાંચી કાયસી ચિંતા । તુઝ્યા શરણાગતાં પંઢરીરાયા ॥1॥
વદનીં તુઝેં નામ અમૃતસંજીવની । અસતાં ચક્રપાણી ભય કવણા ॥ધ્રુ.॥
હૃદયીં તુઝેં રૂપ બિંબલેં સાકાર । તેથેં કોણ પાર સંસારાચા ॥2॥
તુકા હ્મણે તુઝ્યા ચરણાંચી પાખર । અસતાં કિળકાળ પાયાં તળીં ॥3॥

ક્ષમાશસ્ત્ર જયા નરાચિયા હાતીં । દુષ્ટ તયાપ્રતિ કાય કરી ॥1॥
તૃણ નાહીં તેથેં પડે દાવાઇગ્ન । જાય તો વિઝોનિ આપસયા ॥2॥
તુકા હ્મણે ક્ષમા સર્વાંચેં સ્વહિત । ધરા અખંડિત સુખરૂપ ॥3॥

યાતિ ગુણેં રૂપ કાય તે વાનર । તયાંચ્યા વિચારેં વર્તે રામ ॥1॥
બ્રહ્મહત્યારાસિ પાતકી અનેક । તો વંદ્ય વાલ્મીક તિહીં લોકીં ॥2॥
તુકા હ્મણે નવ્હે ચોરીચા વ્યાપાર । હ્મણા રઘુવીર વેળોવેળાં ॥3॥

પાનેં જો ખાઇ઩લ બૈસોનિ કથેસી । ઘડેલ તયાસી ગોહત્યા ॥1॥
તમાખૂ ઓઢૂનિ કાઢલા જો ધૂર । બુડેલ તેં ઘર તેણેં પાપેં ॥ધ્રુ.॥
કીર્તનીં બડબડ કરીલ જો કોણી । બેડુક હોઉની યેઇલ જન્મા ॥2॥
જયાચિયે મનીં કથેચા કંટાળા । હોતી ત્યા ચાંડાળા બહુ જાચ ॥3॥
જાચ હોતી પાઠી ઉડતી યમદંડ । ત્યાચેં કાળેં તોંડ તુકા હ્મણે ॥4॥

કામાંમધ્યેં કામ । કાંહીં હ્મણા રામરામ । જાઇલ ભવશ્રમ । સુખ હોઇ઩લ દુઃખાચેં ॥1॥
કળોં યેઇ઩લ અંતકાળીં । પ્રાણપ્રયાણાચે વેળીં । રાહાતી નિરાળીં । રાંડાપોરેં સકળ ॥ધ્રુ.॥
જીતાં જીસી જૈસા તૈસા । પુઢેં આહે રે વોળસા । ઉગવુનિ ફાંસા । કાય કરણેં તેં કરીં ॥2॥
કેલેં હોતેં યા ચિ જન્મેં । અવઘેં વિઠોબાચ્યા નામેં । તુકા હ્મણે કર્મ । જાળોનિયાં તરસી ॥3॥

તુજ મજ ઐસી પરી । જૈસે તરંગ સાગરીં ॥1॥
દોહીંમાજી એક જાણા । વિઠ્ઠલ પંઢરીચા રાણા ॥ધ્રુ.॥
દેવ ભહ્ ઐસી બોલી । જંવ ભ્રાંતિ નાહીં ગેલી ॥2॥
તંતુ પટ જેવીં એક । તૈસા વિશ્વેંસીં વ્યાપક ॥3॥

કોઠેં ગુંતલાસી યોગીયાંચે ધ્યાનીં । આનંદકીર્તનીં પંઢરીચ્યા ॥1॥
કાય કાજ કોઠેં પડલીસે ગુંતી । કાનીં ન પડતી બોલ માઝે ॥ધ્રુ.॥
કાય શેષનશયનીં સુખનિદ્રા આલી । સોય કાં સાંડિલી તુહ્મી દેવા ॥2॥
તુકા હ્મણે કોઠેં ગુંતલેતી સાંગા । કિતી પાંડુરંગા વાટ પાહૂં ॥3॥

માઉલીસી સાંગે કોણ । પ્રેમ વાઢવી તાહાનેં ॥1॥
અંતરીંચા કળવળા । કરીતસે પ્રતિપાળા ॥ધ્રુ.॥
માયબાપાચી ઉપમા। તુજ દેઊં મેઘશ્યામા ॥2॥
તે હી સાજેના પાહાતાં । જીવલગા પંઢરિનાથા ॥3॥
માય પાળી સંસારીં । પરલોક રાહે દુરી ॥4॥
તૈસા નવ્હેસી અનંતા । કાળાવરી તુઝી સત્તા ॥5॥
તુકા હ્મણે નારાયણા। તુહ્માં બહુત કરુણા ॥6॥

કોડ આવડીચેં । પુરવીના બાળકાચેં ॥1॥
તેવ્હાં કૈસી તે માઉલી । જાણા કાશાસાટીં વ્યાલી ॥ધ્રુ.॥
વત્સાચિયે આસે। ધેનુ ધાંવેના ગોરસેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ધરિ । બાળ ટાકિલેં વાનરીં ॥3॥

ભહાંચી સાંકડીં સ્વયેં સોસી દેવ । ત્યાંપાશીં કેશવ સર્વકાળ ॥1॥
જયે ઠાયીં કીર્તન વૈષ્ણવ કરિતી । તેથેં હા શ્રીપતિ ઉભા અસે ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવ સર્વાઠાયીં જાલા । ભરુની ઉરલા પાંડુરંગ ॥3॥

તુઝિયા નામાચા વિસર ન પડાવા । ધ્યાનીં તો રાહાવા પાંડુરંગ ॥1॥
સાંગિતલા મંત્ર શ્રીરામનામાચા । સર્વકાળ વાચા હેં ચિ બોલે ॥ધ્રુ.॥
ઉફરાટેં નામ વાલ્મીક બોલીલા । તો હી વંદ્ય કેલા નારાયણેં ॥2॥
તુકા હ્મણે મજ તુઝા ચિ ભરવસા । ધાંવુનિયાં કૈસા યેસી દેવા ॥3॥

અવઘ્યાં પાતકાંચી મી એક રાસી । અવઘા તૂં હોસી સવાઔત્તમુ ॥1॥
જૈસા તૈસા લાગે કરણેં અંગીકાર । માઝા સર્વ ભાર ચાલવિણેં ॥ધ્રુ.॥
અવઘેં ચિ મજ ગિઇળયેલેં કાળેં । અવઘીં ચ બળેં તુઝે અંગીં ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં ખુંટલા ઉપાય । અવઘે ચિ પાય તુઝે મજ ॥3॥

મૂતિ઩મંત દેવ નાંદતો પંઢરી । યેર તે દિગાંતરીં પ્રતિમારૂપ॥1॥
જાઉનિયાં વના કરાવેં કીર્તન । માનુની પાષાણ વિઠ્ઠલરૂપ ॥2॥
તુકા મુખ્ય પાહિજે ભાવ । ભાવાપાસીં દેવ શીઘ્ર ઉભા ॥3॥

ધરિલ્યા દેહાચેં સાર્થક કરીન । આનંદેં ભરીન તિન્હી લોક ॥1॥
લાવીન નિશાન જાવયા વૈકુંઠા । માજવીન પેઠા કીર્તનાચ્યા॥ધ્રુ.॥
નામાચિયા નૌકા કરીન સહસ્રવરિ । નાવાડા શ્રીહરિ પાંડુરંગ ॥2॥
ભાવિક હો યેથેં ધરા રે આવાંકા । હ્મણે દાસ તુકા શુદ્ધયાતિ ॥3॥

અનુસરે ત્યાસી ફિરોં નેદી માગેં । રાહેં સમાગમેં અંગસંગેં ॥1॥
અંગસંગેં અસે કર્મસાક્ષ દેવ । જૈસા જ્યાચા ભાવ તૈસા રાહે ॥2॥
ફળપાકીં દેવ દેતીલ પ્રાણીયેં । તુકા હ્મણે નયે સવેં કાંહીં ॥3॥

સંસારીં અસતાં હરિનામ ઘેસી । તરીં ચ ઉદ્ધરસી પૂર્વજેંસી ॥1॥
અવઘીં ચ ઇંઇદ્રયેં ન યેતી કામા । જિવ્હે રામનામા ઉચ્ચારીં વેગીં ॥ધ્રુ.॥
શરીરસંપિત્ત નવ્હે રે આપુલી । ભ્રાંતીચી માઉલી અવઘી વ્યર્થ ॥2॥
તુકા હ્મણે સાર હરિનામૌચ્ચાર । યે†હવી યેરઝાર હરીવિણ ॥3॥

સાવળેં સુંદર રૂપ મનોહર । રાહો નિરંતર હૃદયીં માઝે॥1॥
આણીક કાંહીં ઇચ્છા આહ્માં નાહીં ચાડ । તુઝેં નામ ગોડ પાંડુરંગે ॥ધ્રુ.॥
જન્મોજન્મીં ઐસેં માગિતલેં તુજ । આહ્માંસી સહજ દ્યાવેં આતાં ॥2॥
તુકા હ્મણે તુજ ઐસે દયાળ । ધુંડિતાં સકળ નાહીં આહ્માં ॥3॥

ભહાંહૂન દેવા આવડે તેં કાઇ । ત્રિભુવનીં નાહીં આન દુજેં ॥1॥
નાવડે વૈકુંઠ ક્ષીરાચા સાગર । ધરોનિ અંતર રાહે દાસા॥ધ્રુ.॥
સર્વભાવેં ત્યાચેં સર્વસ્વેં હી ગોડ । તુળસીદળ કોડ કરુની ઘ્યાવેં॥2॥
સર્વસ્વેં ત્યાચા હ્મણવી વિકલા । ચિત્ત દ્યાવેં બોલા સાંગિતલ્યા ॥3॥
તુકા હ્મણે ભિહ્સુખાચા બાંધિલા । આણીક વિઠ્ઠલા ધર્મ નાહીં॥4॥

રામ કૃષ્ણ ગોવિંદ નારાયણ હરી । કેશવા મુરારી પાંડુરંગા ॥1॥
લૈમીનિવાસા પાહેં દિનબંધુ । તુઝા લાગો છંદુ સદા મજ ॥2॥
તુઝે નામીં પ્રેમ દેઇ઩ અખંડિત । નેણેં તપ વ્રત દાન કાંહીં॥3॥
તુકા હ્મણે માઝેં હેં ચિ ગા માગણેં । અખંડ હી ગાણેં નામ તુઝેં ॥4॥

હરી તુઝેં નામ ગાઇ઩ન અખંડ । યાવિણ પાખંડ નેણેં કાંહીં ॥1॥
અંતરીં વિશ્વાસ અખંડ નામાચા । કાયામનેંવાચા દેઇપ હેં ચિ ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં દેઇપ સંતસંગ । તુઝે નામીં રંગ ભરો મના॥3॥

ગાબાળાચે ગ્રંથીં કાં રે પડાં સદા । મિથ્યા ભેદવાદા વાગવિતાં ॥1॥
સંસારગાબાળીં પડસી નિખળ । જાલાસી તૂં ખળ તેણેં મના ॥ધ્રુ.॥
સાધનસંકટીં ગુંતસી કાસયા । વ્યર્થ ગા અપાયામાજી ગુંતી ॥2॥
નિર્મળ ફુકાચેં નામ ગોવિંદાચેં । અનંતજન્માચે ફેડી મળ ॥3॥
તુકા હ્મણે નકો કરૂં કાંહીં કષ્ટ । નામ વાચે સ્પષ્ટ હરિ બોલેં ॥4॥

ભાવ ધરિલા ચરણીં હ્મણવિતોં દાસ । અહિનિ઩શીં ધ્યાસ કરીતસેં ॥1॥
કરીતસેં ધ્યાસ હૃદયીં સકળ । ભાવ તો સબળ ધરિયેલા ॥2॥
ધરિલે નિશ્ચળ ન સોડીં તે પાય । તુકા હ્મણે સોય કરીં માઝી ॥3॥

તુઝેં નામ ગાયા ન સોપેં ડવળા । ગાઊં કળવળા પ્રેમાચિયા ॥1॥
યેઇલ આવડી જૈસી અંતરીંચી । તૈસી મનાચી કીર્તી ગાઊં ॥2॥
માઝેં મુખ નામીં રંગો સર્વકાળ । ગોવિંદ ગોપાળ રામ કૃષ્ણ ॥3॥
અબદ્ધ ચાંગલેં ગાઊં જૈસેં તૈસેં । બાહે બાળ જૈસેં માયબાપા ॥4॥
તુકા હ્મણે મજ ન લાવીં વાંકડેં । મી તુઝેં બોબડેં બાળ તાન્હેં ॥5॥

આતાં તુજ મજ નાહીં દુજેપણ । દાખવીં ચરણ પાંડુરંગા ॥1॥
તુજ રૂપ રેખા નામ ગુણ નાહીં । એક સ્થાન પાહીં ગાંવ સિંવ ॥ધ્રુ.॥
નાવડે સંગાતિ તુજા દુજયાચી । આપુલ્યા ભહાંચી પ્રીતિ તુહ્માં ॥2॥
પરિ આહ્માંસાટીં હોસીલ સગુણ । સ્તંભાસી ફોડૂન જયાપરિ ॥3॥
તુકા હ્મણેં તૈસેં તુજ કાય ઉણેં । દેઇપ દરુષણ ચરણાંચેં ॥4॥

કરણેં તેં હેં ચિ કરા । નરકા અઘોરા કાં જાતાં॥1॥
જયામધ્યેં નારાયણ । શુદ્ધપણ તેં એક ॥ધ્રુ.॥
શરણાગતાં દેવ રાખે। યેરાં વાખે વિઘ્નાચે ॥2॥
તુકા હ્મણે લીન વ્હાવેં । કળે ભાવેં વર્મ હેં ॥3॥

આણીક નકા કરૂં ચેષ્ટા । વ્હાલ કષ્ટા વરપડી॥1॥
સુખેં કરા હરિકથા । સર્વથા હે તારીલ ॥ધ્રુ.॥
અનાથાચા નાથ દેવ। અનુભવ સત્ય હા ॥2॥
તુકા હ્મણે બહુતાં રિતી । ધરા ચિત્તીં સકળ॥3॥

મુખેં સાંગે ભ્રમકથાન । જન લોકાચી કાપિતો માન॥1॥
અસત્ય સાંગતો જનાસી । નાહીં અનુભવ આપણાસી ॥ધ્રુ.॥
કથા કરિતો જ્ઞાનાચી । અંતરીં આશા બહુ લોભાચી ॥2॥
તુકા હ્મણે તો ચિ વેડા। ત્યાચેં બહૂ ઉદ્દેશ હાણાવા ॥3॥

કાંહીં દુસરા વિચાર । ન લગે કરાવા ચિ ફાર ॥1॥
સેટએઆ ના ચૌધરી । પાંડેપણ વાહે શિરીં ॥ધ્રુ.॥
પાપ ન લગે ધુંડાવેં॥ પાહિજે તરિ તેથેં જાવેં ॥2॥
જકાતીચા ધંદા । તેથેં પાપ વસે સદા ॥3॥
ગાઇ઩ હ્મસી હેડ । તુપ વિકી મહા દ્વાડ ॥4॥
તુકા હ્મણે પાહીં । તેથેં પુણ્યા રીઘ નાહીં ॥5॥

તુઝી માઝી આહે જુની સોયરીક । આધીં બંધુ લેંક મગ જાલે ॥1॥
વાંટેકરી હ્મણૂન પુસતી આતાં । પરિ આહે સત્તા કરીન તે ॥ધ્રુ.॥
લેંકીચેં લેંકરૂં નાતુ જાલ્યાવરી । મંગળા હી દુરિ અંતરલોં ॥2॥
બાઇલેચા ભાઊ પિસુના સોયરા । હ્મણૌનિ કરા વિનોદ હા ॥3॥
આકુળીં તોં કરૂં નયે તેં ચિ કેલેં । ન બોલાવેં ભલેં તોં ચિ આતાં ॥4॥
ન હ્મણસી લેંકી માઉસી બહિણી । આહ્માં કેલેં ધણી પાપાચેં ત્યા ॥5॥
બહુ પાંચાંજણી કેલી વિટંબના । નયે દાઊં જના તોંડ ઐસેં ॥6॥
તુકા હ્મણે આધીં મૂળ તેં ચિ ધરૂં । માગીલ તેં કરૂં ઉરી આતાં ॥7॥

માગેં બહુત જાલે ખેળ । આતાં બળ વોસરલેં ॥1॥
હાલોં નયે ચાલોં આતાં । ઘટ રિતા પોકળ ॥ધ્રુ.॥
ભાજલ્યાચી દિસે ઘડી । પટ ઓઢી ન સાહે ॥2॥
તુકા હ્મણે પાહતાં ઘડી । જગા જોડી અંગારા ॥3॥

આળસ આલા અંગા । ધાંવ ઘાલીં પાંડુરંગા ॥1॥
સોસૂં શરીરાચે ભાવ । પડતી અવગુણાચે ઘાવ ॥ધ્રુ.॥
કરાવીં વ્યસનેં। દુરી યેઉનિ નારાયણેં ॥2॥
જવળીલ દુરી । જાલોં દેવા ધરીં કરીં॥3॥
હ્મણૌનિ દેવા । વેળોવેળાં કરીં ધાવા ॥4॥
તુકા હ્મણે પાંડુરંગા । દુરી ધરૂં નકા અંગા ॥5॥

ઝંવવિલી મહારેં । ત્યાચી વ્યાલી અસે પોરેં ॥1॥
કરી સંતાચા મત્સર । કોપેં ઉભારોનિ કર ॥ધ્રુ.॥
બીજ તૈસેં ફળ । વરી આલેં અમંગળ ॥2॥
તુકા હ્મણે ઠાવેં । ઐસેં જાલેં અનુભવેં॥3॥

પાપી તો નાઠવી આપુલ્યા સંચિતા । ઠેવી ભગવંતા વરી બોલ ॥1॥
ભેઇ઩ના કરિતાં પાપાચે ડોંગર । દુર્જન પામર દુરાચારી॥ધ્રુ.॥
નાઠવી તો ખળ આપુલી કરણી । દેવાસી નિંદોનિ બોલતસે ॥2॥
તુકા હ્મણે ત્યાચ્યા તોંડા લાગો કાટી । નાહીં જગજેઠી જયા ચિત્તીં ॥3॥

આધીં દેહ પાહતા વાવ । કૈચા પ્રારબ્ધાસી ઠાવ॥1॥
કાં રે રડતોસી માના । લાગેં વિઠ્ઠલચરણા ॥ધ્રુ.॥
દુજેપણ જાલેં વાવ। ત્રિભુવનાસિ નાહીં ઠાવ ॥2॥
તુકા હ્મણે ખરે પાહેં । વિઠ્ઠલ પાહોનિયાં રાહેં ॥3॥

ઇસ્ત્રયા ધન બા હેં ખોટેં । નાગવલે મોઠે મોઠે ॥1॥
હ્મણોનિ સાંડા દોની । સુખ પાવાલ નિદાનીં ॥ધ્રુ.॥
સર્વદુઃખાસી કારણ । હીં ચ દોન્હીચીં પ્રમાણ ॥2॥
આશા સર્વસ્વેં સાંડાવી । તેણેં નિજપદવી પાવાવી ॥3॥
દેહ લોભેં નાડલા । ઘાલા યમાચા પડલા॥4॥
તુકા હ્મણે નિરાપેક્ષા । કાંહીં ન ધરાવી અપેક્ષા ॥5॥

જેંજેં હોઆવેં સંકલ્પેં । તેં ચિ પુણ્ય હોય પાપ ॥1॥
કારણ તેં મનાપાસીં । મેળવિલ્યા મિળે રસીં ॥ધ્રુ.॥
સાંડી માંડી હાલી ચાલી । રાહે તરિ ભલી બોલી ॥2॥
તુકા હ્મણે સાર । નાંવ જીવનાચે સાગર ॥3॥

ઓલે માતીચા ભરવસા । કાં રે ધરિશી માનસા ॥1॥
ડોળે ચિરીવ ચાંગલે । વૃદ્ધપણીં સરવયા જાલે ॥ધ્રુ.॥
નાક સરળ ચાંગલેં । યેઉન હનવટી લાગલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે આલેં નાહીં । તંવ હરિલા ભજ રે કાંહીં ॥3॥

તુહ્માં સાંગતોં કલયુગા ફળ । પુઢેં હોઇલ બ્રહ્મગોળ॥1॥
આહ્માં હ્મણતીલ કંટક । ઐસા પાડિતી દંડક ॥ધ્રુ.॥
ઇસ્ત્રયા પૂજુનિ સરે દેતી । ભલતે ઇસ્ત્રયેસિ ભલતે જાતી ॥2॥
શ્રેષ્ઠ વર્ણ વેદવિદ્વાંસ। અંગીકારી મદ્યમાંસ ॥3॥
ચારી વર્ણ અઠરા યાતી । કવળ કરિતી એક પંહી ॥4॥
હ્મણતી અંબેચા ક્રીડાકલ્લોળ । શિવરૂપ પ્રાણી સકળ ॥5॥
ઐસેં હોઇલ શકુન દેતોં । અગોદર સાંગુન જાતોં ॥6॥
તુકા સદ્ગુરુદાસ્ય કરી । સિઇદ્ધ પાણી વાહે ઘરીં ॥7॥

ત્યા હરિદાસાંચી ભેટી ઘેતાં । નકા઩ ઉભયતાસી જાતાં॥1॥
માતે પરીસ થોરી કથા । ભાડ ઘેતાં ન લાજે ॥ધ્રુ.॥
દેતાં ઘેતાં નરકવાસી । ઉભયતાંસી રવરવ ॥2॥
તુકા હ્મણે નરકગાંવા । જાતી હાંવા ધરોનિ ॥3॥

દેવ ગાવા ધ્યાવા ઐસેં જાલેં । પરદેશી નાહીં ઉગલેં ।
વડીલ આણિ ધાકુલેં । નાહીં ઐસેં જાલેં દુસરેં તેં ॥1॥
નાહીં લાગત મુળીહૂનિ । સુહૃદજન આણિ જનની ।
લાગલ્યા લાગેં ત્યાગેં સાંડૂનિ। લોભીયે માંડણી સંયોગાચી ॥ધ્રુ.॥
શિવ બાટલા જીવદશે । બહુત ઓતત આલેં ઠસેં ।
હીન જાલેં ભૂષણાચેં ઇચ્છે । નિવડતી કૈસે ગુણાગુણ ॥2॥
આતાં હે હુતાંશ તોં બરેં । અવઘે એક ચ મોહરેં ।
પિટિલિયાવિણ નવ્હે ખરેં । નિવડેં બરેં જાતિશુદ્ધ ॥3॥
તુકા ઉતાવેળ યાજસાટીં । આહે તેં નિવેદીન પોટીં ।
આવડી દ્યાવી જી યેથેં લાટી । તુઝી જગજેઠી કીર્તી વાખાણીન ॥4॥

ભોગી જાલા ત્યાગ । ગીતી ગાતાં પાંડુરંગ । ઇંઇદ્રયાંચા લાગ । આહ્માંવરૂનિ ચુકલા ॥1॥
કરુનિ ઠેવિલોં નિશ્ચળ । ભય નાહીં તળમળ । ઘેતલા સકળ । અવઘા ભાર વિઠ્ઠલેં ॥ધ્રુ.॥
તળીં પિક્ષણીચે પરી । નખેં ચોંચી ચારા ધરી । આણુનિયાં ઘરીં । મુખીં ઘાલી બાળકા ॥2॥
તુકા હ્મણે યે આવડી । આહ્મીં પાંયીં દિલી બુડી । આહે તેથેં જોડી । જન્માંતરીંચેં ઠેવણેં ॥3॥

કુંકવાચી ઠેવાઠેવી । બોડકાદેવી કાશાલા ॥1॥
દિવસ ગમા ભરા પોટ । કાં ગે નેટનેટાવા ॥ધ્રુ.॥
દિમાખ હા કોણાં દાવા । લટકી જીવા ચરફડ ॥2॥
તુકા હ્મણે ઝોંડગીં હો । કાઉંફ્દા કાં હો કોરડી ॥3॥

તુઝેં પ્રેમ માઝ્યા હૃદયીં આવડી । ચરણ ન સોડીં પાંડુરંગા ॥1॥
કાસયા સિનાસિ થોરિવાં કારણેં । કાય તુઝેં ઉણેં હોઇલ દેવા ॥ધ્રુ.॥
ચાતકાચી ચિંતા હરલી જળધરેં । કાય ત્યાચેં સરે થોરપણ ॥2॥
ચંદ્ર ચકોરાંચા પુરવી સોહળા । કાય ત્યાચી કળા ન્યૂન હોય ॥3॥
તુકા હ્મણે મજ અનાથા સાંભાળીં । હૃદયકમળીં ઇસ્થર રાહેં ॥4॥

આમ્હી આઇતે જેવણાર । ન લગે સોસાવે ડોંગર । સુખાચા વેવ્હાર । તેણેં ચિ વાઢલેં ॥1॥
ઠેવા જોડલા મિરાસી । ઠાવ જાલા પાયાંપાસી । નવ્હે આણિકાંસી । રીઘ તેથેં યાવયા ॥ધ્રુ.॥
બળી દિલા જીવભાવ । નેણેં આણિકાંચે નાંવ । ધરિલા એક ભાવ । તો વિશ્વાસ ફળલા ॥2॥
તુકા હ્મણે જાલોં બળી । આહ્મી નિકટ જવળી । બોલિલોં તેં પાળીં । વચન સ્વામી આમચેં ॥3॥

ન લગાવી દિઠી । માઝી તુઝે મુખવટી ॥1॥
આધીં પાઉલેં પાઉલેં । તે મી પાહેન તેં ભલેં ॥ધ્રુ.॥
દેઇ઩ન હે કાયા । વરિ સાંડણેં સાંડાયા ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । બહુ આવડસી જીવા ॥3॥

કોણ આમચીં યોગતપેં । કરૂં બાપેં જાણાવીં ॥1॥
ગીત સંતસંગેં ગાઊં । ઉભીં ઠાઊં જાગરણીં ॥ધ્રુ.॥
આમુચા તો નવ્હે લાગ । કરૂં ત્યાગ જાવયા ॥2॥
તુકા હ્મણે ઇંઇદ્રયાંસી । યે ચિ રસીં રંગવૂં ॥3॥

નામ તારક ભવસિંધુ । વિઠ્ઠલ તારક ભવસિંધુ ॥1॥
નામધારક તયા અરિ મિત્રુ । સમતા ત્યાગુનિયાં ક્રોધુ ॥ધ્રુ.॥
નામધારક તયા । કદાપિ ન ઘડે વિષયાચા બાધુ ॥2॥
જ્યા નામેં તરલે શુકાદિક । નારદ સંત મુનિજન સાધુ ॥3॥
જાણૂનિયાં જે નસરેં । તે નેણતિ જૈસા ગજ અંધુ ॥4॥
સહજ તુકયા । નામ ચિ જપતાં સ્વરુપીં વેધુ ॥5॥

આહ્માં વૈષ્ણવાંચા કુળધર્મ કુળીંચા । વિશ્વાસ નામાચા એકા ભાવેં ॥1॥
તરી ચ હરિચેદાસ હ્મણવિતાં શ્લાઘીજે । નિર્વાસના કીજે ચિત્ત આધી ॥ધ્રુ.॥
ગાઊં નાચૂં પ્રેમેં આનંદેં કીર્તનીં । ભુઇહ્ મુઇહ્ દોન્હી ન મગોં તુજ ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા ઐસી યાંચી સેવા। દ્યાવી જી કેશવા જન્મોજન્મીં ॥3॥

પાવલોં હા દેહ કાગતાલિન્યાયેં । ન ઘડે ઉપાયેં ઘડોં આલેં ॥1॥
આતાં માઝીં ખંડીં દેહ દેહાંતરેં । અભય દાતારેં દેઊનિયાં॥ધ્રુ.॥
અંધઑયાચે પાઠીં ધનાચી ચરવી । અઘટિત તેંવિ ઘડોં આલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે યોગ ઘડલા બરવા । આતાં કાસ દેવા ન સોડીં મી ॥3॥

કળે પરિ ન સુટે ગાંઠી । જાલેં પોટીં કુપથ્ય ॥1॥
અહંકારાચેં આંદણેં જીવ । રાહે કીંવ કેલી તે ॥ધ્રુ.॥
હેંકડાચી એકી ચ વોઢી । તે હી ખોડી સાંગતી ॥2॥
તુકા હ્મણે સાંગોં કિતી । કાંહીં ચિત્તીં ન રાહે ॥3॥

સાંડાવી હે ભીડ અધમાચે ચાળે । મદ્યપીર બરળે ભલત્યા છંદેં ॥1॥
ઐસે તંવ તુહ્મી નાહીં જી દિસત । કાં હેં અનુચિત વદલેત ॥ધ્રુ.॥
ફાંટા જાલા ત્યાસી નાહીં વોઢા વારા । વેરસા ચિ ખરા હાટો ગુણ ॥2॥
તુકા હ્મણે નાહીં જ્યાચ્યા બાપા તાળા । તો દેખે વિટાળા સંતાં અંગીં ॥3॥

આવડે હેં રૂપ ગોજિરેં સગુણ । પાહાતાં લોચન સુખાવલેં ॥1॥
આતાં દૃષ્ટીપુઢેં ઐસા ચિ તૂં રાહીં । જોં મી તુજ પાહેં પાંડુરંગા ॥ધ્રુ.॥
લાચાવલેં મન લાગલીસે ગોડી । તેં જીવેં ન સોડીં ઐસેં જાલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્મી કેલી જે લડિવાળી । પુરવાવી આળી માયબાપેં ॥3॥

તિળ એક અર્ધ રાઇ઩ । સીતબુંદ પાવે કાઇ઩ । તયા સુખા નાહીં । અંતપાર પાહતાં ॥1॥
હ્મણૌની કરા લાહો । નકા માગેં પુઢેં પાહોં । અવઘ્યામધ્યેં આહોં । સાવચિત્ત તોં ॥ધ્રુ.॥
તીથૉ ન યેતી તુળણી । આજિયા સુખાચી ધણી । જે કાસી ગયેહુની । જીં આગળીં અસતી ॥3॥
યેથેં ધરી લાજ । વર્ણ અભિમાન કાજ । નાડલા સહજ । તુકા હ્મણે તો યેથેં ॥3॥
4028. વિઠોબાચેં નામ જ્યાચે મુખીં નિત્ય । ત્યા દેખિલ્યા પતિત ઉદ્ધરિલિ ॥1॥
વિઠ્ઠલવિઠ્ઠલ ભાવેં હ્મણે વાચે । તરી તો કાળાચે દાંત ઠેંસી ॥ધ્રુ.॥
બહુત તારિલે સાંગોં કિતી આતાં । ઐસા કોણી દાતા દુજા નાહીં ॥2॥
તુકા હ્મણે મ્યાં હી ઐકોનિયાં કીર્તી । ધરિલા એકાંતીં હૃદયામાજી ॥3॥

ભોળે ભિહ્ભાવ ધરિતી માનસીં । ત્યાસી હૃષીકેશી જવળી ચ ॥1॥
ભાવ નાહીં મનીં અભાવિક સદા । ત્યાચિયા મી ખેદા કાય સાંગોં ॥ધ્રુ.॥
ગણિકેસારિકીં નામેં ઉદ્ધરીલીં । સયાઆનેં પડિલીં ખટાટોપીં ॥2॥
તુકા હ્મણે કાય શુદ્ધ માઝી જાતિ । થોર કેલી ખ્યાતી હરિનામેં ॥3॥

આડ પડે કાડી । તરિ તે બહુત પાણી ખોડી ॥1॥
દુર્જનાચે સંગતી । બહુતાંચે ઘાત હોતી ॥ધ્રુ.॥
એક પડે માસી । તરી તે બહુ અન્ન નાસી ॥2॥
તુકા હ્મણે રાંડ । ઐસી કાં તે વ્યાલી ભાંડ॥3॥

પંઢરીચેં બા ભૂત મોટેં । આલ્યા ગેલ્યા ઝડપી વાટે॥1॥
તેથેં જાઊં નકા કોણી । ગેલે નાહીં આલે પરતોનિ ॥2॥
તુકા પંઢરીસી ગેલા । પુન્હા જન્મા નાહીં આલા ॥3॥

બરવે દુકાનીં બૈસાવેં । શ્રવણ મનન અસાવેં ॥1॥
સારાસારાચીં પોતીં । ગ્રાહિક પાહોનિ કરા રિતીં ॥ધ્રુ.॥
ઉગે ચિ ફુગોં નકા ગાલ । પૂર્ણ સાંઠવાવા માલ ॥2॥
સત્ય તરાજૂ પૈં ધરા । નકા કુડત્રિમ વિકરા ॥3॥
તુકા જાલા વાણી । ચુકવુનિ ચૌ†યાસીચ્યા ખાણી ॥4॥

કાય કરૂં આતાં યા મના । ન સંડી વિષયાંચી વાસના ।
પ્રાથિ઩તાં હી રાહેના । આદરેં પતના નેઊં પાહે ॥1॥
આતાં ધાંવધાવેં ગા શ્રીહરી । ગેલોં વાંયાં નાહીં તરી ।
ન દિસે કોણી આવરી। આણીક દુજા તયાસી ॥ધ્રુ.॥
ન રાહે એકે ઠાયીં એકી ઘડી। ચિત્ત તડતડા તોડી ।
ઘાલૂં પાહે બા હે ઉડી યા ભવડોહીં ॥2॥
આશા તૃષ્ણા કલ્પના પાપિણી । ઘાત માંડલા માઝા યાંણીં ।
તુકા હ્મણે ચક્રપાણી । કાય અજોનિ પાહાતોસી॥3॥

પાષાણ પરિસ ભૂમિ જાંબૂનદ । વંશાચા સંબંધ ધાતયાચા॥1॥
સોનિયાચી પુરી સમુદ્રાચા વેઢા । સમુદાય ગાઢા રાક્ષસાંચા ॥ધ્રુ.॥
ઐસી સહસ્ર ત્યા સુંદરા કામિની । માજી મુખરણી મંદોદરી ॥2॥
પુત્રપૌત્રાચા લેખા કોણ કરી । મુખ્ય પુત્ર હરી ઇંદ્રા આણી ॥3॥
ચૌદા ચૌકડિયા આયુષ્યગણના । બંધુવર્ગ જાણા કુંભકર્ણ॥4॥
તુકા હ્મણે જ્યાચે દેવ બાંદવડી । સાંગાતેં કવડી ગેલી નાહીં ॥5॥

પાપાંચીં સંચિતેં દેહાસી દંડણ । તુજ નારાયણા બોલ નાહીં ॥1॥
પેરી કડૂ જિરેં માગે અમૃતફળ । આકા઩ વૃક્ષફળેં કૈસીં યેતી ॥ધ્રુ.॥
સુખ અથવા દુઃખ ભોગ હો દેહેચા । નાસ હા યાઆનાચા ન કરાવા ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં દેવા કાં રુસાવેં । મનાસી પુસાવેં કાય કેલેં ॥3॥

લાભ પુઢેં કરી । ઘાત નારાયણ વારી ॥1॥
ઐસી ભહાચી માઉલી । કરી કૃપેચી સાઉલી ॥ધ્રુ.॥
માય બાળકાસી । જીવ ભાવ વેચી તૈસી ॥2॥
તુકા હ્મણે નાડ । નાહીં શરણાગતા આડ ॥3॥

આપુલેંસેં કરુની ઘ્યાવેં । આશ્વાસાવેં નાભીંસેં ॥1॥
હ્ણૌનિ ધરિલે પાય । આવો માય વિઠ્ઠલે ॥ધ્રુ.॥
કળલાસે સીન ચિંતા । શમ આતાં કરાવા ॥2॥
તુકા હ્મણે જીવીં વસેં । મજ નસેં વેગળે ॥3॥

તુજવિણં કાંહીં । ઇસ્થર રાહે ઐસેં નાહીં ॥1॥
કળોં આલેં બહુતા રીતી । પાંડુરંગા માઝ્યા ચિત્તીં ॥ધ્રુ.॥
મોકલિલી આસ। સર્વભાવેં જાલોં દાસ ॥2॥
તુકા હ્મણે તૂં ચિ ખરા । યેર વાઉગા પસારા ॥3॥

ખોંકરી આધન હોય પાકસિઇદ્ધ । હેં તોં ઘડોં કધીં શકે ચિ ના ॥1॥
ખાપરાચે અંગીં ઘાસિતાં પરિસ । ન પાલટે કીસ કાઢિલિયા ॥2॥
પાલથે ઘાગરી રિચવિતાં જળ । તુકા હ્મણે ખળ તૈસે કથે ॥3॥

નાગલેં દેખોનિ ચાંગલેં બોલે । આપુલેં વેચૂનિ ત્યાજપુઢેં ખુલે ॥1॥
અધમાચે ઓંગળ ગુણ । ઉચિત નેણેં તો ધર્મ કોણ॥ધ્રુ.॥
આર્તભૂતા ન ઘલી પાણ્યાચા ચુળ । ન માગે ત્યાસી ઘાલી સાખર ગુળ ॥2॥
એકાસી આડ પડોનિ હોંકરી । એકાસી દેખોનિ લપવી ભાકરી ॥3॥
એકાસી ધડ ન બોલે વાચા । એકાસી હ્મણે મી તુઝે બાંદીચા ॥4॥
તુકા હ્મણે તે ગાઢવપશુ । લાભેંવિણ કેલા આયુષ્યનાશુ॥5॥

પિંડપોશકાચ્યા જળો યાઆનગોષ્ટી । ઝણી દૃઇષ્ટભેટી ન હો ત્યાચી ॥1॥
નાહીં સંતચિન્હ ઉમટલેં અંગીં । ઉપદેશાલાગીં પાત્ર જાલા ॥ધ્રુ.॥
પોહોં સિણલેં નયે કાસે લાવિતો આણિકા । હ્મણાવેં ત્યા મૂર્ખા કાય આતાં ॥2॥
સિણલેં તેં ગેલેં સિણલિયાપાસીં । જાલી ત્યા દોઘાંસી એક ગતિ ॥3॥
તુકા હ્મણે અહો દેવા દિનાનાથા। દરુષણ આતાં નકો ત્યાચેં ॥4॥

સંતચિન્હેં લેઉનિ અંગીં । ભૂષણ મિરવિતી જગીં ॥1॥
પડિલે દુઃખાચે સાગરીં । વહાવલે તે ભવપુરીં ॥ધ્રુ.॥
કામક્રોધલોભ ચિત્તીં । વરિવરિ દાવિતી વિરહી ॥2॥
આશાપાશીં બાંધોનિ ચિત્ત । હ્મણતી જાલોં આહ્મી મુહ્ ॥3॥
ત્યાંચે લાગલે સંગતી । જાલી ત્યાંસી તે ચિ ગતિ ॥4॥
તુકા હ્મણે શબ્દયાઆનેં । જગ નાડિયેલેં તેણેં॥5॥

દોષ કરૂનિ આહ્મી પતિત સિદ્ધ જાલોં । પાવન માગોં આલોં બ્રીદ તુઝેં ॥1॥
આતાં પતિતા તારાવેં કીં બ્રીદ હેં સોડાવેં । યાંત જેં પુરવે તેં ચિ સાંગા ॥ધ્રુ.॥
ઉદ્ધાર તુમચ્યાનેં નવ્હે હો શ્રીહરિ। સોડા ઝડકરી બ્રીદ આતાં ॥2॥
તેં બ્રીદ ઘેઉની હિંડોં દારોદારીં । સાંગૂં તુઝી કીર્તી રે પાંડુરંગા ॥3॥
દેવેં હારવિલેં બ્રીદ હેં સોડિલેં । પતિતેં જિંકિલેં આહ્મીં દેવા ॥4॥
તુકા હ્મણે આહ્મીં ઉઠલોં દૈન્યવરિ। વિચારા શ્રીહરી તુહ્મી આતાં ॥5॥

રામ કૃષ્ણ ઐસીં ઉચ્ચારિતાં નામેં । નાચેન મી પ્રેમેં સંતાંપુઢેં ॥1॥
કાય ઘડેલ તેં ઘડો યે સેવટીં । લાભ હાણી તુટી દેવ જાણે ॥ધ્રુ.॥
ચિંતા મોહ આશા ઠેવુનિ નિરાળીં । દેઇ઩ન હા બળી જીવ પાયીં ॥2॥
તુકા હ્મણે કાંહીં ઉરોં નેદીં ઉરી । સાંડીન હે થોરી ઓવાળોની ॥3॥

દેવ ધરી નાના સોંગેં । નામ શ્રેષ્ઠ પાંડુરંગ ॥1॥
તો હા ગવિળયાચે ઘરીં । નામ સારિતો મુરારિ ॥ધ્રુ.॥
ધન્ય યશોદેચેં પ્રારબ્ધ । નાચે અંગણીં ગોવિંદ ॥2॥
ઐશા ભહાંસાટીં દેવેં । નાના ધરિયેલીં નાંવેં ॥3॥
હોય દાસાંચા જો દાસ । તુકા હ્મણે વિઠ્ઠલાસ॥4॥

આઇત્યા ભાગ્યા ધણી વ્હાવે । કેનેં ઘ્યાવેં ન સરે તેં॥1॥
કેણેં આહે પંઢરપુરીં । ઉધારાચેં લાભીક ॥ધ્રુ.॥
બાખરાચી કરુની રીતી । ભરા પોતીં લવલાહીં ॥2॥
તુકા હ્મણે સંતાંપાડેં । કરૂં પુઢેં વાખતી ॥3॥

જન્મોજન્મીં દાસ । વ્હાવેં હે ચિ માઝી આસ ॥1॥
પંઢરીચા વારકરી । વારી ચુકોં નેદીં હરી ॥ધ્રુ.॥
સંતસમાગમ । અંગીં થિરાવલેં પ્રેમ ॥2॥
સ્નાન ચંદ્રભાગે । તુકા હ્મણે હેં ચિ માગેં ॥3॥

કાં ગા કોણી ન હ્મણે પંઢરીચી આઇ઩ । બોલાવિતેં પાહીં ચાલ નેટેં ॥1॥
તેવ્હાં માઝ્યા મના હોઇલ સમાધાન । જાઇલ સર્વ શીણ જન્માંતરિંચા ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝી હોશીલ માઉલી । વોરસોનિ ઘાલી પ્રેમપાન્હા ॥3॥

વેદ અનંત બોલિલા । અર્થ ઇતકા ચિ શોધિલા॥1॥
વિઠોબાસી શરણ જાવેં । નિજનિષ્ટ નામ ગાવેં ॥ધ્રુ.॥
સકળશાસ્ત્રાંચા વિચાર । અંતીં ઇતકા ચિ નિર્ધાર ॥2॥
અઠરાપુરાણીં સિદ્ધાંત । તુકા હ્મણે હા ચિ હેત ॥3॥

માયેચા મારિલા અંગીં નાહીં ઘાવ । દુઃખેં તરી લવ ધડધડી ॥1॥
ન લભે હા કાળ ન સુટે હાતીંચા । ન બોલવે વાચા ખોડાવલી ॥ધ્રુ.॥
ન પવે ધાંવણેં ન પવે ચિ લાગ । ન ચલતી માગ ધરાવયા ॥2॥
ભેણેં તરિ અંગા લાવિયેલ્યા રાખા । પરી ત્યાસી વાખા કરીતસે ॥3॥
તુકા હ્મણે નેદી હાકા મારૂં દેવા । લોકાપાઠી હેવા લાગલાસે ॥4॥

ધિગ તો દુર્જન નાહીં ભૂતદયા । વ્યર્થ તયા માયા પ્રસવલી ॥1॥
કઠિણ હૃદય તયા ચાંડાળાચેં । નેણે પરાચેં દુઃખ કાંહીં ॥ધ્રુ.॥
આપુલા કા પ્રાણ તૈસે સકળ લોક । ન કરી વિવેક પશુ જૈસા ॥2॥
તુકા હ્મણે સુખેં કાપીતસે ગળે । આપુલિયા વેળે રડતસે ॥3॥

ગરુડાવરિ બૈસોનિ યેતો જગજેઠી । ત્યાચે ચરણીં મિઠી ઘાલૂં ચલા ॥1॥
સાંવળેં રૂપડેં દેખિલેં લોચનીં । શંખ ચક્ર દોન્હી શોભતાહે ॥ધ્રુ.॥
પીતાંબર ઝળકે હે ચિ ત્યાચી ખૂણ । વાકી રુણઝુણ કરિતાતી ॥2॥
ગરુડાચા ચપેટા અસે નેટેં । કસ્તુરીમળવટ શોભતાહે ॥3॥
પદક એકાવળી શોભતાહે કંઠીં । તુકા હ્મણે મિઠી ઘાલૂં ચલા ॥4॥

નાહીં પાક હોત ઉફરાટે ચાલી । બોલિલી તે કેલી વ્હાવી નીત ॥1॥
નાહીં માનૂં યેત વાંજટાચે બોલ । કોરડે ચ ફોલ ચવી નાહીં ॥ધ્રુ.॥
તરુવરા આધીં કોઠેં આહે ફળ । ચાવટા બરળ હ્મણા ત્યાસી ॥2॥
તુકા હ્મણે કિતી ઠકલીં બાપુડીં । ગવ્હા આહે ગોડી માંડે પુ†યા ॥3॥

જાલી હરિકથા રંગ વોરસલા । ઉચિતાસી આલા પાંડુરંગ ॥1॥
વાંટિતો હેં પ્રેમ ઉચિતાચા દાતા । ઘેઇપ રે તૂં આતાં ધણીવરિ ॥ધ્રુ.॥
પ્રેમ દેઊનિયાં અવઘીં સુખીં કેલીં । જેં હોતીં રંગલીં વિટલીં તીં ॥2॥
તુકેં હેં દુર્બળ દેખિયલેં સંતીં । હ્મણૌનિ પુઢતી આણિયેલેં ॥3॥

સંકિલ્પલા તુજ સકળ હી ભાવ । કોણ એક ઠાવ ઉરલા તેથેં ॥1॥
ઇંઇદ્રયવ્યાપાર જેંજેં કાંહીં કર્મ । કરિતોં તે ધર્મ સકળ તુઝે ॥ધ્રુ.॥
માઝેં હિત ફાર લાગલા વિચાર । તુજ સર્વ ભાર ચાલવણેં ॥2॥
જો કાંહીં લૌકિક કરિસી તો તુઝા । અપમાન પૂજા કાંહીંતરિ ॥3॥
તુકા હ્મણે મી તોં રાહિલોં નિઇંશ્ચત । તુજ કળે હિત તૈસેં કરીં ॥4॥

ભય નાહીં ભેવ । અનુતાપીં નવ્હતાં જીવ ॥1॥
જેથેં દેવાચી તળમળ । તેથેં કાશાચા વિટાળ ॥ધ્રુ.॥
ઉચ્ચારિતાં દોષ । નાહીં ઉરોં દેત લેશ ॥2॥
તુકા હ્મણે ચિત્ત । હોય આવડી મિઇશ્રત॥3॥

ધ્યાનીં ધ્યાતાં પંઢરિરાયા । મનાસહિત પાલટે કાયા॥1॥
તેથેં બોલા કૈચી ઉરી । માઝેં મીપણ જાલા હરિ ॥ધ્રુ.॥
ચિત્તચૈતન્યીં પડતાં મિઠી । દિસે હરિરૂપ અવઘી સૃઇષ્ટ ॥2॥
તુકા હ્મણે સાંગોં કાય । એકાએકીં હરિવૃઇત્તમય ॥3॥

કોણા હી કેંડાવેં હા આહ્માં અધર્મ । જોજો પાવે શ્રમ તોતો દેવ ॥1॥
હ્મણૌનિ ચિત્તા સિકવિલેં વોજેં । આતાં હેં ચિ દુજેં ન બોલાવેં ॥ધ્રુ.॥
હાલવિલેં જરિ પરૌપકારેં । જિવ્હે પાપ ખરેં ઉપાધીચેં॥2॥
તુકા હ્મણે જીવ પ્રારબ્ધા આધીન । કોણ વાહે સીણ કરુણા શોભે ॥3॥

દેવ તિળીં આલા । ગોડગોડ જીવ ધાલા ॥1॥
સાધલા હા પર્વકાળ । ગેલા અંતરીંચા મળ ॥ધ્રુ.॥
પાપપુણ્ય ગેલેં । એકા સ્નાનેં ચિ ખુંટલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે વાણી । શુદ્ધ જનાદ઩નીં જનીં ॥3॥

કાય ઉણેં મજ પાંડુરંગા પાયીં । રિઇદ્ધસિઇદ્ધ ઠાયીં વોળગતી ॥1॥
કોણ પાહે સુખા નાસિવંતાકડે । તૃષ્ણેચેં બાપુડેં નહોં આહ્મી ॥ધ્રુ.॥
સ્વર્ગસુખેં આહ્મીં કેલીં પાવટણી । પાપપુણ્યેં દોન્હી ઉલંડિલીં ॥2॥
તુકા હ્મણે ઘરીં આણિલેં વૈકુંઠ । વસવિલી પેઠ વૈષ્ણવાંચી ॥3॥

માઝેં માગણેં તેં કિતી । દાતા લૈમીચા પતિ ॥1॥
તાન્હેલ્યાનેં પીતાં પાણી । તેણેં ગંગા નવ્હે ઉણી ॥ધ્રુ.॥
કલ્પતરુ જાલા દેતા । તેથેં પોટાચા માગતા ॥2॥
તુકા હ્મણે સંતાં ધ્યાતાં । પરબ્રહ્મ આલેં હાતા ॥3॥

અર્ભકાચે સાટીં । પંતેં હાતીં ધરિલી પાટી ॥1॥
તૈસે સંત જગીં । ક્રિયા કરુની દાવિતી અંગીં ॥ધ્રુ.॥
બાલકાચે ચાલી । માતા જાણુનિ પાઉલ ઘાલી ॥2॥
તુકા હ્મણે નાવ । જનાસાટીં ઉદકીં ઠાવ ॥3॥

જન્મોજન્મીંચી સંગત । ભેટી જાલી અકસ્માત ॥1॥
આતાં સોડિતાં સુટેના । તંતુ પ્રીતીચા તુટેના ॥ધ્રુ.॥
માઝેં ચિત્ત તુઝ્યા પાયાં । મિઠી પડિલી પંઢરિરાયા ॥2॥
તુકા હ્મણે અંતીં । તુઝી માઝી એક ગતિ ॥3॥

સાંગ પાંડુરંગા મજ હા ઉપાવ । જેણેં તુઝે પાવ આતુડતિ ॥1॥
ન કળે હા નિર્ધાર બ્રહ્માદિકાં પાર । કાયસા વિચાર માઝા તેથેં ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં ધરુનિયાં ધીર । રાહૂં કોઠવર માયબાપા ॥3॥

કાય ફાર જરી જાલોં મી શાહાણા । તરી નારાયણા નાતુડસી ॥1॥
કાય જાલેં જરી માની મજ મન । પરિ નાતુડતિ ચરણ તુઝે દેવા ॥ધ્રુ.॥
કાય જાલેં જરી જાલોં ઉદાસીન । પરિ વર્મ ભિન્ન તુઝેં દેવા ॥2॥
કાય જાલેં જરી કેલે મ્યાં સાયાસ । હ્મણવિતોં દાસ ભહ્ તુઝા ॥3॥
તુકા હ્મણે તુજ દાવિલ્યાવાંચૂન । તુઝેં વર્મ કોણ જાણે દેવા ॥4॥

જાતાં પંઢરીચ્યા માગૉ । કાય વણૂપ સુખા મગ ॥1॥
ઘડે લાભ લક્ષકોટિ । પરબ્રહ્મીં હોઇલ ભેટી ॥ધ્રુ.॥
નામ ગર્જત યેતી સંત । ત્યાંચ્યા દર્શનેં હોઇ઩જે મુહ્ ॥2॥
જો અલૈય બ્રહ્માદિકાં । આલા સંનિધ હ્મણે તુકા ॥3॥

સારાસાર વિચાર કરા ઉઠાઉઠી । નામ ધરા કંઠીં વિઠોબાચેં ॥1॥
તયાચ્યા ચિંતનેં નિરસલેં સંકટ । તરલોં દુર્ઘટ ભવસિંધુ ॥ધ્રુ.॥
જન્મોનિયાં કુળીં વાચે સ્મરે રામ । ધરી હા ચિ નેમ અહિનિ઩શીં ॥2॥
તુકા હ્મણે કોટી કુળેં તીં પુનીત । ભાવેં ગાતાં ગીત વિઠોબાચે ॥3॥

મોલ ઘેઊનિયાં કથા જરી કરીં । તરી ભંગો હરી દેહ માઝા ॥1॥
માઝી કથા કરા ઐસેં હ્મણેં કોણા । તરી ઝડો જાણા જિવ્હા માઝી ॥ધ્રુ.॥
સાહએ તૂં જાલાસી કાય ઉણેં તુપેં । આણીક ભૂતાંપેં કાય માગોં ॥2॥
તુકા હ્મણે સર્વ સિઇદ્ધ તુઝે પાયીં । તૂં માઝા ગોસાવી પાંડુરંગા ॥3॥

જરિ હા હો કૃપા કરિલ નારાયણ । તરી હેં ચિ યાઆન બ્રહ્મ હોય ॥1॥
કોઠોનિયાં કાંહીં ન લગે આણાવેં । ન લગે કોઠેં જાવેં તરાવયા ॥ધ્રુ.॥
જરી દેવ કાંહીં ધરિલ પૈં ચિત્તીં । તરિ હે ચિ હોતી દિવ્ય ચક્ષુ ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવ દાવીલ આપણા । તરિ જીવપણા ઠાવ નાહીં ॥3॥

પાંડુરંગા કૃપાળુવા દયાવંતા । ધરિસીલ સત્તા સકળ હી ॥1॥
કાં જી આહ્માંવરી આણિકાંચી સત્તા । તુહ્માસી અસતાં જવિળક ॥2॥
તુકા હ્મણે પાયીં કેલેં નિવેદન । ઉચિત હેં દાન કરીં આતાં ॥3॥

રાત્રી દિવસ આહ્માં યુદ્ધાચા પ્રસંગ । અંતર્બાહએ જગ આણિ મન ॥1॥
જીવા હી આગોજ પડતી આઘાત । યેઊનિયાં નિત્ય નિત્ય કરી ॥2॥
તુકા હ્મણે તુઝ્યા નામાચિયા બળેં । અવઘીયાંચેં કાળેં કેલેં તોંડ ॥3॥

હોઇન ખડે ગોટે । ચરણરજ સાને મોઠે । પંઢરીચે વાટે । સંતચરણીં લાગેન ॥1॥
આણીક કાય દુજેં । મ્યા માગણેં તુજપાસીં । અવિટ તેં સુખ । ભય નાસ નાહીં જ્યાસી ॥ધ્રુ.॥
હોઇન મોચે વાહણા । પાયીં સકળાં સંતજનાં । માંજર સુકર સુણા । જવળી શેષ ઘ્યાવયા ॥2॥
સાંડોવા પાયરી । વાહળ બાવી ગંગાતિરી । હોઇન તયાવરી । સંતસજ્જન ચાલતી ॥3॥
લાગેં સંતાં પાંયીં । ઐસા ઠેવીં ભલતા ઠાયીં । તુકા હ્મણે દેઇપ । ધાક નાહીં જન્માચા ॥4॥

માઝિયા જીવાચા મજ નિરધાર । ન કરીં ઉત્તર જનાસવેં ॥1॥
આપુલેં કારણ સાધોં જી વિચાર । કરાવા હા ધીર ધરૂનિયાં ॥ધ્રુ.॥
કાય કરાવિયા આણિકા યા યુઇહ્ । કાય નવ્હે ભિહ્ વિઠોબાચી ॥2॥
એક પુઢેં ગેલે વાટ દાવૂનિયાં । મારગ તો વાંયાં કોણ સાંડી ॥3॥
તુકા હ્મણે માઝી વિઠોબાસી ચિંતા । ભેઇ઩ના સર્વથા ન ઘડે તેં ॥4॥

કાસયા વ્હાવેં જીતાંચિ મુહ્ । સાંડુનિયાં થીતેં પ્રેમસુખ ॥1॥
વૈષ્ણવાંચા દાસ જાલા નારાયણ । કાય ત્યા મિળોન અસે કામ ॥ધ્રુ.॥
કાય ત્યા ગાંઠીચેં પડલેં સુટોન । ઉગલા ચિ બૈસોન ધીરુ ધરીં ॥2॥
સુખ આહ્માંસાટીં કેલેં હેં નિર્માણ । નિદ।વ તો કોણ હાણે લાતા ॥3॥
તુકા હ્મણે મજ ન લગે સાયોજ્યતા । રાહેન યા સંતાં સમાગમેં ॥4॥

આવડે પંઢરી ભીમા પાંડુરંગ । ચંદ્રભાગા લિંગ પાંડુરંગ॥1॥
કામધેનુ કલ્પતરુ ચિંતામણી । આવડીચી ધણી પુરવીતી॥2॥
તુકા હ્મણે જીવા થોર જાલેં સુખ । નાઠવે હે ભૂક તાન કાંહીં ॥3॥

લાડેં ભાકિતોં કરુણા । તૂં રે ઉદારાચા રાણા ॥1॥
કરિસી આમુચા સાંભાળ । તૂં રે માઉલી સ્નેહાળ ॥ધ્રુ.॥
નાહીં ચિંતા રે આહ્માંસી । તૂં ચિ ભાર ચાલવિસી ॥2॥
આહ્મી જાલોં ઉદાસીન । તૂં ચિ કરિસી જતન ॥3॥
આહ્માં નાહીં જીવનાસ । તૂં ચિ પુરવિસી ઘાસ ॥4॥
તુકા હ્મણે ભલતે સવેં । જાતાં માગેં માગેં ધાંવે ॥5॥

આહ્માં હેં સકળ । તુઝ્યા પાયાંચેં ચિ બળ ॥1॥
કરૂં અમૃતાચેં પાન । દુજેં નેણોં કાંહીં આન ॥ધ્રુ.॥
જયાચા જો ભોગ। સુખ દુઃખ પીડા રોગ ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । તુઝે પાયીં માઝા ઠેવા ॥3॥

પ્રપંચ પરમાર્થ સંપાદોનિ દોન્હી । એક હી નિદાનીં ન ઘડે ત્યાસી ॥1॥
દોહીં પેંવાવરી ઠેવૂં જાતાં હાત । શેવટીં અપઘાત શરીરાચા ॥2॥
તુકા હ્મણે તયા દોહીંકડે ધકા । શેવટીં તો નરકામાજી પડે ॥3॥

સંસારા આલિયા એક સુખ આહે । આઠવાવે પાય વિઠોબાચે ॥1॥
યેણેં હોય સર્વ સંસાર સુખાચા । ન લગે દુઃખાચા લેશ કાંહીં ॥ધ્રુ.॥
ઘેઇ઩લ તયાસી સોપેં આહે સુખ । બોલિયેલેં મુખેં નારાયણ ॥2॥
સાંગિતલી સોય કરુણાસાગરેં । તુહ્માં કાંહો બરેં ન વાટતેં ॥3॥
તુકા હ્મણે તેણેં ઉપકાર કેલા । ભોઑયા ભાવિકાલા તરાવયા ॥4॥

આહ્માં ભય ધાક કોણાચા રે પાહેં । કાળ મશક કાય માનવ હે ॥1॥
આહ્માંસી તે કાય ચિંતા યા પોટાચી । માઉલી આમુચી પાંડુરંગ ॥ધ્રુ.॥
કાય કરાવી હે કોણાચી માન્યતા । કરિતાં અનંતા કોણ વારી ॥2॥
નાહીં શીણ આહ્માં જાલેં કવતુક । પુનીત હે લોક કરાવયા ॥3॥
તુકા હ્મણે ખાતોં આનંદાચે લાડૂ । નકા ચરફડૂં ઘ્યા રે તુહ્મી ॥4॥

તાંબગી હેં નાણેં ન ચલે ખ†યા મોલેં । જરી હિંડવિલેં દેશોદેશીં ॥1॥
કરણીચેં કાંહીં ન મને સજ્જના । યાવેં લાગે મના વૃદ્ધાંચિયા ॥ધ્રુ.॥
હિરયાસારિકા દિસે શિરગોળા । પારખી તે ડોળાં ન પાહાતી ॥2॥
દેઊનિયાં ભિંગ કામાવિલેં મોતીં । પારખિયા હાતીં ઘેતાં નયે ॥3॥
તુકા હ્મણે કાય નટોનિયાં વ્યર્થ । આપુલેં હેં ચિત્ત આપણા ગ્વાહી ॥4॥

ચિત્તા મિળે ત્યાચા સંગ રુચિકર । ક્ષોભવિતાં દૂર તોં ચિ ભલેં ॥1॥
ઐસી પરંપરા આલીસે ચાલત । ભલત્યાચી નીત ત્યાગાવરી ॥ધ્રુ.॥
હો કાં પિતા પુત્ર બંધુ કોણી તેહી । વિજાતિ સંગ્રહીં ધરૂં નયે ॥2॥
તુકા હ્મણે સત્ય પાળાવેં વચન । અન્યથા આપણ કરૂં નયે ॥3॥

આપુલી કસોટી શુદ્ધ રાખી કારણ । આગીનેં ભૂષણ અધિક પુટ ॥1॥
નાહીં કોણાસવેં બોલણેં લાગત । નિઇંશ્ચતીનેં ચિત્તસમાધાન ॥ધ્રુ.॥
લપવિલેં તેં હી ઢેંકરેં ઉમટે । ખોટિયાચેં ખોટેં ઉર ફોડી ॥2॥
તુકા હ્મણે નિંદા સ્તુતિ દોન્હી વાવ । આપુલાલા ભાવ ફળા યેતો ॥3॥

આણિકાંચ્યા ઘાતેં માનિતાં સંતોષ । સુખદુઃખ દોષ અંગીં લાગે ॥1॥
ઐસેં મનીં વાહૂં નયેતી સંકલ્પ । કરૂં નયે પાપ ભાંડવલ ॥ધ્રુ.॥
ક્લેશાચી ચિત્તીં રાહાતે કાંચણી । અગ્નીંત ટાકોની ઠાવ જાળી ॥2॥
તુકા હ્મણે યેણેં ઘડે પુણ્યક્ષય । હોણાર તેં હોય પ્રારબ્ધેં ચિ ॥3॥

અયાઆનાચી ભિહ્ ઇઇચ્છતી સંપત્તી । તયાચિયે મતી બોધ કૈંચા ॥1॥
અયાઆનાચી પૂજા કામિક ભાવના । તયાચિયા ધ્યાના દેવ કૈંચા ॥ધ્રુ.॥
અયાઆનાચેં કર્મ ફળીં ઠેવી મન । નિષ્કામ સાધન તયા કૈંચેં ॥2॥
અયાઆનાચેં યાઆન વિષયાવરી ધ્યાન । બ્રહ્મ સનાતન તયા કૈંચેં ॥3॥
તુકા હ્મણે જળો ઐસિયાંચે તોંડ । અયાઆનાચેં બંડ વાઢવિતી ॥4॥

ગુળેં માખોનિયાં દગડ ઠેવિલા । વર દિસે ભલા લોકાચારી ॥1॥
અંતરીં વિષયાચેં લાગલેં પૈં પિસેં । બાહિરલ્યા વેષેં ભુલવી લોકાં ॥ધ્રુ.॥
ઐસિયા ડાંભિકાં કૈચી હરિસેવા । નેણે ચિ સદ્ભાવા કોણે કાળીં ॥2॥
તુકા હ્મણે યેણેં કૈસા હોય સંત । વિટાળલેં ચિત્ત કામક્રોધેં ॥3॥

આયુષ્ય વેચૂનિ કુટુંબ પોસિલેં । કાય હિત કેલેં સાંગ બાપા ॥1॥
ફુકાચા ચાકર જાલાસી કાબાડી । નાહીં સુખ ઘડી ભોગાવયા ॥ધ્રુ.॥
દુર્લભ મનુષ્યજન્મ કષ્ટેં પાવલાસી । દિલા કુટુંબાસી કામભોગ ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસેં આયુષ્ય નાસિલેં । પાપ તેં સાંચિલેં પતનાસી ॥3॥

અનંત લક્ષણેં વાણિતાં અપાર । સંતાચેં તેં ઘર સાંપડેના ॥1॥
જયે ઘરીં સંત રાહતી આપણ । તેં તુહ્માં ઠિકાણ આતુડેના ॥ધ્રુ.॥
ઠિકાણ ધરૂની પાહવે તે સંત । ઉગા ચ અકાંત કરૂં નયે ॥2॥
સંત હોઊનિયાં સંતાંસી પાહાવેં । તરિ ચ તરાવેં તુકા હ્મણે ॥3॥

સંતાંચા પઢીયાવો કૈશાપરિ લાહો । નામાચા આઠવો કૈસા રાહે ॥1॥
હે ચિ થોર ચિંતા લાગલી મનાસી । નિજતાં નિદ્રેસી ન લગે ડોળા ॥ધ્રુ.॥
જેવિતાં જેવણીં ન લગે ગોડ ધડ । વાટતેં કાબાડ વિષયસુખ ॥2॥
ઐસિયા સંકટીં પાવ કૃપાનિધી । લાવીં સંતપદીં પ્રેમભાવેં ॥3॥
તુકા હ્મણે આહ્મીં નેણોં કાંહીં હિત । તુજવિણ અનાથ પાંડુરંગા ॥4॥

પંઢરીચા વાસ ધન્ય તે ચિ પ્રાણી । અમૃતાચી વાણી દિવ્ય દેહો ॥1॥
મૂઢ મતિહીન દુષ્ટ અવિચારી । તે હોતી પંઢરી દયારૂપ ॥ધ્રુ.॥
શાંતિ ક્ષમા અંગીં વિરિહ્ સકળ । નૈરાશ્ય નિર્મળ નારી નર ॥2॥
તુકા હ્મણે નાહીં વર્ણા અભિમાન । અવઘે જીવનમુહ્ લોક ॥3॥

દેખીચેં તેં યાઆન કરાવેં તેં કાઇ઩ । અનુભવ નાહીં આપણાસી ॥1॥
ઇંઇદ્રયાંચે ગોડી ઠકલીં બહુતેં । સોડિતાં માગુતેં આવરેના ॥ધ્રુ.॥
યુહીચા આહાર નીતીચા વેવ્હાર । વૈરાગ્ય તેં સાર તરાવયા ॥2॥
નાવ રેવાઇળતાં ઘાલા ઘાલી વારા । તૈસા તો પસારા અહંતેચા ॥3॥
તુકા હ્મણે બુઇદ્ધ આપુલે અધીન । કરી નારાયણ આતુડે તોં ॥4॥

નર નારી બાળેં અવઘા નારાયણ । ઐસેં માઝેં મન કરીં દેવા ॥1॥
ન યો કામ ક્રોધ દ્વેષ નિંદા દ્વંદ । અવઘા ગોવિંદ નિઃસંદેહ ॥ધ્રુ.॥
અસાવેં મ્યાં સદા વિષયીં વિરહ્ । કાયા વાચા ચિત્ત તુઝે પાયીં ॥2॥
કરોનિયાં સાહએ પુરવીં મનોરથ । વ્હાવેં કૃપાવંત તુકા હ્મણે ॥3॥

આપુલ્યા પોટાસાટીં । કરી લોકાંચિયા ગોષ્ટી ॥1॥
જેણેં ઘાતલેં સંસારીં । વિસરલા તો ચિ હરી ॥ધ્રુ.॥
પોટા ઘાતલેં અન્ન । ન હ્મણે પતિતપાવન ॥2॥
મી કોઠીલ આણિ કોણ । હેં ન કળે જ્યાલાગૂન ॥3॥
તુકા હ્મણે નરસ્તુતિ । કરિતો ભાટ ત્રિજગતીં॥4॥

સ્વયેં આપણ ચિ રિતા । રડે પુઢિલાંચ્યા હિતા ॥1॥
સેકીં હેં ના તેંસેં જાલેં । બોલણેં તિતુકેં વાંયાં ગેલેં ॥ધ્રુ.॥
સુખસાગરીં નેઘે વસ્તી । અંગીં યાઆનપણાચી મસ્તી ॥2॥
તુકા હ્મણે ગાઢવ લેખા। જેથેં ભેટેલ તેથેં ઠોકા ॥3॥

જગીં કીતિ઩ વ્હાવી । હ્મણોની જાલાસી ગોસાવી॥1॥
બહુત કેલેં પાઠાંતર । વર્મ રાહિલેંસે દૂર ॥ધ્રુ.॥
ચિત્તીં નાહીં અનુતાપ। લટિકેં ભગવેં સ્વરૂપ ॥2॥
તુકા હ્મણે સિંદળીચ્યા । વ્યર્થ શ્રમવિલી વાચા ॥3॥

પ્રાહ્નાચ્યા યોગેં આળશાવરી ગંગા । સ્નાન કાય જગા કરૂં નયે ॥1॥
ઉભી કામધેનુ માગિલેં અંગણીં । તિસી કાય બ્રાહ્મણીં વંદૂં નયે ॥ધ્રુ.॥
કોઢિયાચે હાતેં પરિસેં હોય સોનેં । અપવિત્ર હ્મણોન ઘેઊં નયે ॥2॥
યાતિહીન જાલા ગાંવીંચા મોકાસી । ત્યાચ્યા વચનાસી માનૂં નયે ॥3॥
ભાવારૂઢ તુકા મુદ્રા વિઠોબાચી । ન મની તયાંચીં તોંડેં કાળીં ॥4॥

બોલિલોં ઉત્કષૉ । પ્રેમરસ દાશત્વેં ॥1॥
સાચ કરિતા નારાયણ । જયા શરણ ગેલોં તો ॥ધ્રુ.॥
સમર્થ તો આહે ઐસા । ધરિલી ઇચ્છા પુરવી ॥2॥
તુકા હ્મણે લડિવાળાચેં । દ્યાવેં સાચેં કરૂનિયાં ॥3॥

વિચા કેલા ઠોબા । હ્મણોનિ નાંવ તો વિઠોબા ॥1॥
કાં રે નેણાં ત્યાચેં નાંવ । કાય વેદાસિ નાહીં ઠાવ ॥ધ્રુ.॥
શેષ સ્તુતી પ્રવર્તલા । જિવ્હા ચિરૂનિ પલંગ જાલા ॥2॥
તુકા હ્મણે સત્તા । જ્યાચી કાળાચિયે માથા ॥3॥

ભ્રતારઅંગસંગેં સુખાચી વેવસ્થા । આધીં તોં સાંગતાં નયે કોણા ॥1॥
તથાપિ સાંગણેં કુમારિકેપાશીં । તે કાય માનસીં સુખ માની ॥ધ્રુ.॥
તૈસા આત્મબોધ આધીં બોલોં નયે । બોલાસી તો કાય સાંપડેલ ॥2॥
તથાપિ સાંગણેં બહિર્મુખાપાશીં । તો કાય સંતોષાસી મૂળ હોય ॥3॥
તુકા હ્મણે સંત સુખાચે વિભાગી । બ્રહ્માનંદ જગીં સાધુરૂપેં ॥4॥

કલયુગામાજી થોર જાલેં બંડ । નષ્ટ લોક લંડ જાલે ફાર ॥1॥
ન ધરિતી સોય ન પુસતી કોણા । યેતેં જૈસેં મના તૈસેં ચાલે ॥ધ્રુ.॥
સજ્જનાચા વારા ટેકોં નેદી દ્વારા । ઐસિયા પામરા તારી કોણ ॥2॥
વિશ્વાસ તયાચા બૈસેના કોઠેં હી । સ્તુતિ નિંદા પાહીં જીવીં ધરી ॥3॥
તુકા હ્મણે કૈસેં કેલેં નારાયણેં । જાણાવેં હેં કોણેં તયાવિણ ॥4॥

આપુલી બુટબુટ ઘ્યાવી । માઝી પરતાપ દ્યાવી ॥1॥
આપુલા મંત્ર નવ્હે બરા । માઝા બૈ઩લ ચુકલા મોરા ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐશા નરા । પરિસ ન ઝોંબે ખાપરા ॥3॥

ભાવભિહ્વાદેં કરાવેં કીર્તન । આશાબધી મન કરૂં નયે ॥1॥
અન્ન પાણી ધન દ્રવ્ય નારાયણ । વિઠ્ઠલા વાંચૂન બોલૂં નયે ॥ધ્રુ.॥
સપ્રેમ કરાવેં દેવાચેં કીર્તન । ભય દ્યા સોડૂન શરીરાચેં॥2॥
તરી મગ જોડે વિઠ્ઠલનિધાન । કેલિયા કીર્તન સિઇદ્ધ પાવે ॥3॥
દેવ જોડિલિયા તયા કાય ઉણેં । તુકા હ્મણે મન ધીટ કરા ॥4॥

ચોરાસી ચાંદણેં વેશ્યેસી સેજાર । પરિસેંસી ખાપર કાય હોય ॥1॥
દુધાચે આધણીં વૈરિલે પાષાણ । કદા કાળીં જાણ પાકનવ્હે ॥2॥
તુકા હ્મણે જરિ પૂર્વપુણ્યેં સિઇદ્ધ । તરિ ચ રાહે બુઇદ્ધ સંતસંગીં॥3॥

રોગિયા મિષ્ટાન્ન મર્કટા ચંદન । કાગાસી લેપન કર્પૂરાચેં ॥1॥
નિર્નાસિકા જૈસા નાવડે આરિસા । મૂર્ખાલાગીં તૈસા શાસ્ત્રબોધ ॥ધ્રુ.॥
દાસ તુકા હ્મણે વિઠ્ઠલૌદારેં । અયાઆનઅંધારેં દૂરી કેલેં ॥2॥

મથનાસાટીં ધર્માધર્મ । ત્યાચેં વર્મ નવનીત ॥1॥
તેં ચિ તેં ઘાટૂં નયે । આલેં જાય નાસૂનિ ॥ધ્રુ.॥
સાંભાળાવેં વરાવર । વર્મ દૂર ન વજાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ઘાલેં પોટ । મગ બોટચાંચણી॥3॥

માઝા ઘાત પાત અથવા હિત ફાર । અવઘા વિચાર તુઝ્યા હાતીં ॥1॥
ઠેવુનિ જીવ ભાવ તુઝ્યા ઠાયીં ચિત્ત । રાહિલોં નિવાંત પાંડુરંગા ॥ધ્રુ.॥
ચિત્તાચા ચાળક બુદ્ધીચા જનિતા । કાય નાહીં સત્તા તુઝે હાતીં ॥2॥
તુકા હ્મણે કાય કરિસી તેં પાહીન । ઠેવિસી રાહીન સુખેં તેથેં ॥3॥

સંતપાઉલેં સાજિરીં । ગંગા આલી આહ્માંવરી ॥1॥
જેથેં પડે રજધુળી । તેથેં કરાવી અંઘોળી ॥ધ્રુ.॥
સ્વેતબંદ વારાણસી। અવઘીં તીથૉ તયાપાસીં ॥2॥
તુકા હ્મણે ધન્ય જાલોં । સંતસાગરીં મિળાલોં ॥3॥

ન ઘડે માયબાપેં બાળકાચા ઘાત । આપણાદેખત હોઊં નેદી ॥1॥
કાં મી મનીં ચિંતા વાહૂં ભય ધાક । કાય નવ્હે એક કરિતાં તુજ ॥ધ્રુ.॥
વર્મ જાણે ત્યાચ્યા હિતાચે ઉપાય । તાન ભૂક વાહે કડિયે ખાંદીં ॥2॥
તુકા હ્મણે તૂં ગા કૃપાવંત ભારી । ઐસેં મજ હરી કળોં આલેં ॥3॥

કરાવેં કીર્તન । મુખીં ગાવે હરિચે ગુણ ॥1॥
મગ કાંહીં નવ્હે બાધા । કામ દુર્જનાચ્યા ક્રોધા ॥ધ્રુ.॥
શાંતિખડ્ગ હાતીં। કાળાસી તે નાગવિતી ॥2॥
તુકા હ્મણે દાતા સખા । ઐસા અનંતાસારિખા ॥3॥

તુઝી કીર્તી સાંગોં તુજપુઢેં જરી । બ્રહ્માંડીં હી હરી માઇ઩ના તે ॥1॥
મેરૂચી લેખણી સાગરાચી શાઇ઩ । કાગદ હા મહી ન પુરે ચિ ॥ધ્રુ.॥
અનંત અપાર આપંગિલે ભહ્ । માઝેં ચિ સંચિત ઓડવેના ॥2॥
તુકા હ્મણે તુહ્માં બોલ નાહીં દેવા । પામરેં મ્યાં સેવા કેલી નાહીં ॥3॥

કાય સાધનાચ્યા કોટી । કેલ્યા આટી હોતી ત્યા॥1॥
દેવ કૃપા કરી જરી । હોય ઉજરી સ્વરૂપીં ॥ધ્રુ.॥
કેલે હોતે ચિંતા શ્રમ । ઉપરમ ન હોતાં ॥2॥
તુકા હ્મણે કળોં આલેં । સર્વ જાલેં આપરૂપ ॥3॥

તુજ કાય કરૂં મજ એક સાર । અમૃતસાગર નામ તુઝેં ॥1॥
કાય યેણેં ઉણેં આહ્માં તયાપોટીં । ગોવિતાં હે કંઠીં કામધેનુ ॥ધ્રુ.॥
નોળખે તાનુલેં માય ઐસી કોણ । વોરસે દેખૂન શોક ત્યાચા ॥2॥
જો નાહીં દેખિલા યાચક નયનીં । તો પાવે ઘેઉનિ લજ્જા દાન ॥3॥
નામાસાટીં પ્રાણ સાંડિયેલા રણીં । શૂર તે ભાંડણીં ન ફિરતી ॥4॥
તુકા હ્મણે આહ્મી ગાતાં ગીતીં ભલા । ભેટૂની વિઠ્ઠલા કાય ચાડ ॥5॥

કૃપેચે સાગર હે સાધુજન । તિંહીં કૃપાદાન કેલેં મજ॥1॥
બોબડે વાણીચા કેલા અંગીકાર । તેણેં માઝા ઇસ્થર કેલા જીવ ॥ધ્રુ.॥
તેણેં સુખેં મન ઇસ્થર જાલેં ઠાયીં । સંતીં દિલા પાયીં ઠાવ મજ ॥2॥
નાભી નાભી ઐસેં બોલિલોં વચન । તેં માઝેં કલ્યાણ સર્વસ્વ હી ॥3॥
તુકા હ્મણે જાલોં આનંદનિર્ભર । નામ નિરંતર ઘોષ કરૂં ॥4॥

ભહીચેં વર્મ જયાચિયે હાતીં । તયા ઘરી શાંતિ દયા ॥1॥
અષ્ટમાસિઇદ્ધ વોળગતી દ્વારીં । ન વજતી દુરી દવડિતાં॥ધ્રુ.॥
તેથેં દુષ્ટ ગુણ ન મિળે નિશેષ । ચૈતન્યાચા વાસ જયામાજી ॥2॥
સંતુષ્ટ ચિત્ત સદા સર્વકાળ । તુટલી હળહળ ત્રિગુણાચી ॥3॥
તુકા હ્મણે યેથેં કાય તો સંદેહ । આમચેં ગૌરવ આહ્મી કરૂં ॥4॥

સાચ હા વિઠ્ઠલ સાચ હેં કરણેં । સંત જેં વચનેં બોલિયેલે ॥1॥
સાચ તેં સ્વહિત સાચ તે પ્રચિત । સાચ વેદ નીત સાંગતીલ ॥2॥
તુકા હ્મણે ઘેતી સાચ સાચ ભાવેં । લટિકેં વર્મ ઠાવેં નાહીં ત્યાંસી ॥3॥

સંગેં વાઢે સીણ ન ઘડે ભજન । ત્રિવિધ હેં જન બહુ દેવા ॥1॥
યાચિ દુઃખેં યા જનાચા કાંટાળા । દિસતાતી ડોળાં નાનાછંદ ॥ધ્રુ.॥
એકવિધ ભાવ રાહાવયા ઠાવ । નેદી હા સંદેહ રાહોં ચિત્તીં ॥2॥
શબ્દયાઆની હિત નેણતી આપુલેં । આણીક દેખિલેં નાવડે ત્યા ॥3॥
તુકા હ્મણે આતાં એકલેં ચિ ભલેં । બૈસોનિ ઉગલેં રાહાવેં તેં ॥4॥

તુઝેં વર્મ આહ્માં કળોં આલેં સુખેં । સંતાંચિયા મુખેં પાંડુરંગા ॥1॥
અવઘા ચિ નટ વાઉગા પસારા । ચેઇ઩લા તૂં ખરા તૂં ચિ એક ॥ધ્રુ.॥
હ્મણૌનિ દેહબુઇદ્ધ નાસિવંતા । નાતળે યા ચિત્તા નેદાવયા ॥2॥
સોય હે લાગલી પુઢિલાંચી વાટ । પાવલે જે નીટ તુજપાશીં ॥3॥
તુકા હ્મણે નાહીં કોણાસવેં કાજ । બોલાયાચેં મજ અંતરીંચેં ॥4॥

પુણ્યપાપા ઠાવ નાહીં સુખદુઃખા । હાનિલાભશંકા નાસલિયા ॥1॥
જિંતા મરણ આલેં આપ પર ગેલેં । મૂળ છેદિયેલેં સંસારાચેં ॥ધ્રુ.॥
અધિકાર જાતી વર્ણધર્મયાતી । ઠાવ નાહીં સત્યઅસત્યાશી ॥2॥
જન વન ભિન્ન આચેત ચળણ । નાહીં દુજેપણ ઠાવ યાસી ॥3॥
તુકા હ્મણેં દેહ વાઇ઩લેં વિઠ્ઠલીં । તેવ્હાં ચ ઘડલી સર્વ પૂજા ॥4॥

સંકોચતો જીવ મહક્વાચ્યા ભારેં । દાસત્વ ચિ બરેં બહુ વાટે ॥1॥
કળાવી જી માઝી આવડી હે સંતાં । દેણેં તરિ આતાં હેં ચિ દ્યાવેં ॥ધ્રુ.॥
તુમચે ચરણ પાવવિલોં સેવા । હ્મણૌનિ હેવા હા ચિ કરીં ॥2॥
વિનૌની તુકા વંદિતો ચરણ । લેખા રજરેણ ચરણીંચેં॥3॥

દેવ કૈંચા તયા દુરી । ભાકા બરી કરુણા ॥1॥
આળવિત્યા ન લગે ધર । માય જાણે રે ભાતુકેં ॥ધ્રુ.॥
નાવે તરી જ્યાચા ભાર । પૈલ પાર જવળી ત્યા ॥2॥
આતાં પરદેશી તુકા । જાલા લોકાંવેગળા ॥3॥

ભિહ્ જ્યાચી થોડી । પૂર્ણ વિષયાંચી ગોડી ॥1॥
તો નર ચિ નવ્હે પાહીં । ખર જાણાવા તો દેહીં ॥ધ્રુ.॥
ભજન પૂજન હી નેણે । કાય સ્વરૂપાસી જાણે ॥2॥
તુકા હ્મણે ત્યાલા । ભોવંડૂન બાહેર ઘાલા ॥3॥

સમુદ્ર હા પિતા બંધુ હા ચંદ્રમા । ભગિની તે રમા શંખાચી યા ॥1॥
મેહુણા જયાચા દ્વારકેચા હરિ । શંખ દારોદારીં ભીક માગે ॥2॥
દુષ્ટ હેં જાણાવેં આપુલેં સ્વહિત । તુકા હ્મણે માત ઐસી આહે ॥3॥

ભવાચિયા સંગેં બહુ ચ નાડિલે । કિળકાળેં પાડિલે તોંડઘસીં ॥1॥
તયા ભવસંગેં ગુંતલાસી વાંયાં । ધન પુત્ર જાયા ભુલોં નકો ॥ધ્રુ.॥
જેજે ઘડી જાય તેતે કાળ ખાય । પ્રાણ્યા તરણોપાય કાય કેલા ॥2॥
તુકા હ્મણે કરીં સર્વ હી તૂં ત્યાગ । અપાઅ હેં સર્વાંગ જગદીશીં ॥3॥

રુચે સકળા મિષ્ટાન્ન । રોગ્યા વિખાચ્યા સમાન॥1॥
તરિ કાં તયા એકાસાટીં । કામ અવઘેં કરણેં ખોટીં ॥ધ્રુ.॥
દર્પણ નાવડે એકા । ઠાવ નાહીં જ્યાચ્યા નાકા ॥2॥
તુકા હ્મણે ખળા । ઉપદેશાચા કાંટાળા ॥3॥

જાગા ઘરટી ફિરે તસ્કરાચી દિવસારાતી । નીદસુરેં નાડિલીં અસો માગોં કિતી ॥1॥
હાટ કરી સકળ જન । વસ્તુ કરા રે જતન ॥ધ્રુ.॥
હુશાર ઠાયીં । નિજનિજેલિયા પાહીં ॥2॥
સાવચિત્ત અસે ખરા । લાભ ઘેઉન જાયે ઘરા ॥3॥
તરાળ રાળ બોંબેં ઉતરાઇ઩। રાખા આપુલિયા ભાઇ઩ ॥4॥
હરિચ્યા નામીં ઘાલૂં જાગા । તુકા હ્મણે હુશાર ગા ॥5॥

સંતાંનીં સરતા કેલોં તૈસેપરી । ચંદનીં તે બોરી વ્યાપિયેલી॥1॥
ગુણ દોષ યાતી ન વિચારિતાં કાંહીં । ઠાવ દિલા પાયીં આપુલિયા ॥2॥
તુકા હ્મણે આલેં સમર્થાચ્યા મના । તરિ હોય રાણા રંક ત્યાચા ॥3॥

ચિત્તીં તુઝે પાય ડોળાં રૂપાચેં ધ્યાન । અખંડ મુખીં નામ વર્ણાવે ગુણ ॥1॥
હેં ચિ એક તુહ્માં દેવા માગણેં દાતારા । ઉચિત તેં કરા માઝા ભાવ જાણૂનિ ॥ધ્રુ.॥
ખુંટલી જાણીંવ માઝેં બોલણેં આતાં । કરૂં યાવી તૈસી કરાવી બાળકાચી ચિંતા ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં નકો દેઊં અંતર । ન કળે પુઢેં કાય બોલોં વિચાર॥3॥

સંતાંચ્યા પાદુકા ઘેઇ઩ન મોચે ખાંદીં । હાતીં ટાળ દિંડી નાચેન પુઢેં ॥1॥
ભજનવિધી નેણેં સાધન ઉપાય । સકળ સિઇદ્ધ પાય હરિદાસાંચે ॥ધ્રુ.॥
ધ્યાનગતિ મતિ આસન સમાધિ । હરિનામ ગોવિંદીં પ્રેમસુખ ॥2॥
નેણતા નિર્લજ્જ નેણેં નાદભેદ । સુખેં હા ગોવિંદ ગાઊં ગીતીં ॥3॥
સર્વ જોડી મજ ગોત આણિ વિત્ત । તુકા હ્મણે સંતમહંતપાય ॥4॥

હરિજનીં પ્રાણ વિકલી હે કાયા । અંકિલા મી તયા ઘરીં જાલોં ॥1॥
હ્મણિયેં સત્વર કરીન સાંગતાં । ઘેઇ઩ન મી દેતાં શેષ ત્યાંચેં ॥ધ્રુ.॥
આસ કરૂનિયાં રાહેન અંગણીં । ઉચિષ્ટાચી ધણી ઘ્યાવયાસી ॥2॥
ચાલતાં તે માગાઅ ચરણીચે રજ । ઉડતી સહજ ઘેઇન આતાં ॥3॥
દુરિ ત્યાંપાસૂનિ ન વજેં દવડિતાં । તુકા હ્મણે લાતા ઘેઇન અંગીં ॥4॥

પુણ્ય ફળલેં બહુતાં દિવસાં । ભાગ્યૌદયાચા ઠસા । જાલા સન્મુખ તો કૈસા । સંતચરણ પાવલોં ॥1॥
આજિ ફિટલેં માઝેં કોડેં । ભવદુઃખાચેં સાંકડેં । કોંદાટલેં પુઢેં । બ્રહ્મ સાવળેં॥ધ્રુ.॥
આલિંગણેં સંતાંચિયા । દિવ્ય જાલી માઝી કાયા । મસ્તક પાયા । વરી ત્યાંચ્યા ઠેવિતાં ॥2॥
તુકા હ્મણે ધન્ય ઝાલોં । સુખેં સંતાંચિયા ધાલોં । લોટાંગણીં આલોં । પુઢેં ભાર દેખોની ॥3॥

ઠાવ દેઊનિયા રાખેં પાયાપાસીં । મી તોં આહેં રાસી પાતકાચી ॥1॥
પાતકાચી રાસી હ્મણતાં લાગે વેળ । ઐકે તો કૃપાળ નારાયણ ॥ધ્રુ.॥
નારાયણનામેં અવઘેં સાંગ જાલેં । અસંગ ચિ કેલેં એકમય ॥2॥
એકમય જાલેં વિઠોબાચ્યા નામેં । ભેદાભેદ કર્મ આણિક કાંહીં ॥3॥
તુકા હ્મણે ચિત્તીં ચિંતિલેં જેં હોતેં । તેં હોય આપૈતેં નામેં યાચ્યા ॥4॥

આતાં આહ્માં ભય નાહીં બા કોણાચેં । બળ વિઠોબાચેં જાલેં અસે ॥1॥
ધીર દિલા આહ્માં યેણેં પાંડુરંગેં । ન પાંગોં યા પાંગેં સંસારાચ્યા ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝા કૈવારી હા દેવ । નાહીં ભય ભેવ ત્યાચ્યા સંગેં ॥3॥

ભિહ્ આહ્મી કેલી સાંડુની ઉદ્વેગ । પાવલોં હેં સાંગ સુખ યાચેં ॥1॥
સુખ આહ્માં જાલેં ધરિતાં યાંચા સંગ । પળાલે ઉદ્વેગ સાંડૂનિયા ॥2॥
તુકા હ્મણે સુખ બહુ જાલેં જિવા । ઘડલી યા સેવા વિઠોબાચી ॥3॥

શાસ્ત્રયા હો યાઆતે અસતી બહુત । પરિ નાહીં ચિત્ત હાતા આલેં ॥1॥
ક્ષણા એકા સાટીં ન ધરવે ધીર । તેણેં હા રઘુવીર અંતરતો ॥ધ્રુ.॥
તોળાભર સોનેં રતિભાર રાઇ઩ । મેળવિલ્યા પાહીં નાસ હોતો ॥2॥
હરીચે અંકિત અસતી વિરળાગત । તયાંસી અચ્યુત કૃપા કરી ॥3॥
તુકા હ્મણે કાય ધુડવણ્યા ગોષ્ટી । જંવ નાહીં ગાંઠી ચિત્ત આલેં ॥4॥

ઇંઇદ્રયાંસી નેમ નાહીં । મુખીં રામ હ્મણોનિ કાઇ઩ ॥1॥
જેવિં માસીસંગેં અન્ન । સુખ નેદી તેં ભોજન ॥ધ્રુ.॥
કીર્તન કરાવેં । તૈસેં કરૂની દાવાવેં ॥2॥
હેં તોં અંગીં નાહીં ચિન્હેં । ગાઇલેં વેશ્યેચ્યા ઢવ્યાનેં ॥3॥
તુકા હ્મણે નકા રાગા । સંત શિવૂં નેદિતી અંગા ॥4॥

ન લગે દેવા તુઝેં આહ્માંસી વૈકુંઠ । સાયુજ્યાચા પટ ન લગે મજ ॥1॥
દેઇપ તુઝેં નામ મજ સર્વકાળીં । માગેન વનમાળીહેં ચિ તુજ ॥ધ્રુ.॥
નારદ તુંબર ઉદ્ધવ પ્રલ્હાદ । બળી રુક્માંગદ નામ ધ્યાતી ॥2॥
સિદ્ધ મુનિગણ ગંધર્વ કિન્નર । કરિતાતી ગજર રામનામેં॥3॥
તુકા હ્મણે હરી દેઇપ તુઝેં નામ । અખંડિત પ્રેમ હેં ચિ દ્યાવેં ॥4॥

પાવલોં પ્રસાદ ઇચ્છા કેલી તૈસી । જાલેં યા ચિત્તાસી સમાધાન ॥1॥
માયબાપ માઝા ઉભા કૃપાદાની । વિટે સમ જોડૂનિ પાદાંબુજેં ॥ધ્રુ.॥
સાંભાળાસી યેઊં નેદી ચ ઉણીવ । અધિકારગૌરવ રાખે તૈસેં ॥2॥
તુકા હ્મણે સર્વ અંતર્બાહએ આહે । જયા તૈસા રાહે કવળૂની ॥3॥

હોતેં તૈસેં પાયીં કેલેં નિવેદન । અંતરલોં દિન બહુત હોતોં ॥1॥
સંબોખુની કેલેં સમાધાન ચિત્ત । વોગરુણિ ભાત પ્રેમરસ॥ધ્રુ.॥
નામરત્નમણી કરૂની ભૂષણ । અળંકારમંડણ માળા દિલી ॥2॥
તુકા હ્મણે સુખેં જાલોં નિરામય । નામીં નામસોય નિમગ્નતા ॥3॥

ઇસ્થરાવલી વૃઇત્ત પાંગુળલા પ્રાણ । અંતરીંચી ખુણ પાવૂનિયાં ॥1॥
પુંજાળલે નેત્ર જાલે અધાઔન્મીઇળત । કંઠ સદ્ગદિત રોમાંચ આલે ॥ધ્રુ.॥
ચિત્ત ચાકાટલેં સ્વરૂપા માઝારી । ન નિઘે બાહેરી સુખાવલોં ॥2॥
સુનીળ પ્રકાશ ઉદૈજલા દિન । અમૃતાચેં પાન જીવનકળા ॥3॥
શશિસૂર્યા જાલી જીવેં ઓંવાળણી । આનંદા દાટલી આનંદાચી ॥4॥
તુકા હ્મણે સુખેં પ્રેમાસી ડુલત । વીરાલોં નિઇંશ્ચત નિઇંશ્ચતીનેં ॥5॥

બોધ્યઅવતાર માઝિયા અદૃષ્ટા । મૌન્ય મુખેં નિષ્ઠા ધરિયેલી ॥1॥
લોકાંચિયેસાટીં શામ ચતુર્ભુજ । સંતાંસવેં ગુજ બોલતસાં ॥ધ્રુ.॥
આલેં કલિયુગ માઝિયા સંચિતા । ડોળાં હાકલિતાં ન પડેસી ॥2॥
મ્યાં ચ તુઝેં કાય કેલેં નારાયણા । કાં નયે કરુણા તુકા હ્મણે ॥3॥

મુખીં વિઠ્ઠલાચેં નામ । મગ કૈચા ભવભ્રમ ॥1॥
ચાલતાં બોલતાં ખાતાં । જેવિતાં નિદ્રા કરિતાં ॥ધ્રુ.॥
સુખેં અસોં સંસારીં । મગ જવળી ચ હરિ ॥2॥
મુઇહ્વરીલ ભિહ્ જાણ । અખંડ મુખીં નારાયણ ॥3॥
મગ દેવભહ્ જાલા । તુકા તુકીં ઉતરલા ॥4॥

પ્રેમ જડલેં તુઝે પાયીં । આણીક ન સુચે મજલા કાંહીં ॥1॥
રાત્રીદિવસ તુઝેં ધ્યાન । તેં ચિ માઝેં અનુષ્ઠાન ॥ધ્રુ.॥
નામાપરતેં નેણેં દુજેં । ઐસેં કળલેં મજલા નિજ ॥2॥
તુકા હ્મણે અંતકાળીં । આહ્માં સોડવીં તાત્કાળીં ॥3॥

તુઝે પાય માઝી કાશી । કોણ જાય માઝેં કાશી॥1॥
તુઝેં રૂપ તેં ચિ ધ્યાન । તેં ચિ માઝેં અનુષ્ઠાન ॥ધ્રુ.॥
તુઝે ચરણ તે ચિ ગયા । જાલેં ગયાવર્જન દેહા ॥2॥
તુકા હ્મણે સકળ તીથૉ । તુઝેં પાયીં વસતી યેથેં ॥3॥

ક્ષુધા તૃષા કાંહીં સર્વથા નાવડે । પહાવયા ધાંવેં કોલ્હાંટાસી ॥1॥
કથેસી સાક્ષેપેં પાચારિલા જરી । હ્મણે માઝ્યા ઘરીં કોણી નાહીં ॥ધ્રુ.॥
બલત્કારીં જરી આણિલા કથેસી । નિદ્રા ઘે લોડેંસી ટેંકૂનિયાં ॥2॥
તુકા હ્મણે થુંકા ત્યાચ્યા તોંડાવરી । જાતો યમપુરી ભોગાવયા ॥3॥

શ્રીરામ સખા ઐસા ધરીં ભાવ । મીપણાચા ઠાવ પુસીં મના ॥1॥
શરણ નિરંતર હ્મણ તૂં ગોવિંદા । વાચે લાવીં ધંદા નારાયણ ॥ધ્રુ.॥
યાપરિ સોપાન નાહીં રે સાધન । વાહાતસેં આણ તુઝી મના ॥2॥
નકો કાંહીં કરૂં અળસ અંતરીં । જપેં નિરંતર રઘુપતી ॥3॥
તુકા હ્મણે મોઠા લાભ નરદેહીં । દેહીં ચ વિદેહી હોતી નામેં ॥4॥

સર્વાપરી તુઝે ગુણ ગાઊં ઉત્તમ । તુઝેઠાયીં પ્રેમ રાહો માઝેં ॥1॥
માઉલીપરિસ આહેસી ઉદાર । તરિ કાં નિષ્ઠ‍ મન કેલેં॥ધ્રુ.॥
ગજેંદ્રાકારણેં કેલેં ત્વાં ધાંવણેં । તરિ કાં નિર્વાણ પાહાતોસી॥2॥
પ્રલ્હાદાસ કષ્ટીં રિક્ષલેં તોં દેવા । તરિ કાં કેશવા સાંડી કેલી ॥3॥
અન્યાયી અજામેળ તો જાલા પાવન । ઐસેં હેં પુરાણ હાકા મારી ॥4॥
તુકા હ્મણે માઝે થોર અપરાધ । નામ કરી છેદ ક્ષણમાત્રેં ॥5॥

આતાં વાંટોં નેદીં આપુલેં હેં મન । ન સોડીં ચરણ વિઠોબાચે ॥1॥
દુજિયાચા સંગ લાગોં નેદીં વારા । આપુલ્યા શરીરાવરૂનિયાં ॥ધ્રુ.॥
યાવેં જાવેં આહ્મીં દેવા ચ સાંગાતેં । માગૂની કરીત હેં ચિ આલોં ॥2॥
કાય વાંયાં ગેલોં તો કરૂં ઉદ્વેગ । ઉભા પાંડુરંગ માગેં પુઢેં ॥3॥
તુકા હ્મણે પ્રેમ માગતોં આગળેં । યેથેં ભોગૂં ફળેં વૈકુંઠીંચીં ॥4॥

આતાં આહ્માં હેં ચિ કામ । વાચે સ્મરૂં રામરામ ॥1॥
ઐસી મોલાચી હે ઘડી । ધરૂં પાયાંચી આવડી ॥ધ્રુ.॥
અમૃતાચી ખાણી । તયે ઠાયીં વેચૂં વાણી ॥2॥
તુકા હ્મણે પાંડુરંગા । માઝ્યા જીવીંચ્યા જિવલગા ॥3॥

આતાં જાવેં પંઢરીસી । દંડવત વિઠોબાસી ॥1॥
જેથેં ચંદ્રભાગાતિરીં । આહ્મી નાચોં પંઢરપુરીં ॥ધ્રુ.॥
જેથેં સંતાંચી દાટણી । ત્યાચેં ઘેઊં પાયવણી ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્મી બળી । જીવ દિધલા પાયાં તળીં ॥3॥

આહ્મી નરકા જાતાં કાય યેઇલ તુઝ્યા હાતા । ઐસા તૂં અનંતા વિચારીં પાં ॥1॥
તુજ શરણ આલિયાચેં કાય હેં ચિ ફળ। વિચારા દયાળ કૃપાનિધી ॥ધ્રુ.॥
તુઝેં પાવનપણ ન ચલે આહ્માંસીં । ઐસેં હૃષીકેશી કળોં આલેં ॥2॥
આહ્મી દુઃખ પાવોં જન્મમરણ વેથા । કાય તુઝ્યા હાતા યેત અસે ॥3॥
તુકા હ્મણે તુહ્મી ખાદલી હો રડી । આહ્મી ધરલી સેંડી નામ તુઝેં ॥4॥

પાંડુરંગે પાહા ખાદલીસે રડી । પરિણામ સેંડી ધરિલી આહ્મી ॥1॥
આતાં સંતાંનીં કરાવી પંચાઇ઩ત । કોણ હા ફજિતખોર યેથેં ॥ધ્રુ.॥
કોણાચા અન્યાય યેથેં આહે સ્વામી । ગર્જતસોં આહ્મી પાતકી હી ॥2॥
યાચેં પાવનપણ સોડવા ચિ તુહ્મી । પતિતપાવન આહ્મી આહોં ખરેં ॥3॥
આહ્મી તંવ આહોં અન્યાયી સર્વથા । યાચી પાવન કથા કૈસી આહે ॥4॥
તુકા હ્મણે આહ્મી મેલોં તરી જાણા । પરિ તુમચ્યા ચરણા ન સોડાવેં ॥5॥

ઘાલૂનિયાં મધ્યાવર્તી । દાટુનિ ઉપદેશ દેતી ॥1॥
ઐસે પોટભરે સંત । તયાં કૈંચા ભગવંત ॥ધ્રુ.॥
રાંડાપોરાંતેં ગોવિતી । વર્ષાસન તે લાવિતી ॥2॥
જસે બોલતી નિરોપણીં । તૈસી ન કરિતી કરણી ॥3॥
તુકા હ્મણે તયા । તમોગુણિયાચી ક્રિયા ॥4॥

વૈભવ રાજ્ય સંપત્તી ટાકાવી । ઉદરાર્થ માગાવી માધોકરી॥1॥
આપુલેં તેં આધીં કરાવેં સ્વહિત । ઐસી આહે નીત સ્વધર્માચી ॥ધ્રુ.॥
વર્ણ કુળ જાતિ યાચા અભિમાન । તજાવા સન્માન લૌકિકાચા ॥2॥
તુકા હ્મણે રાહે એકાકી નિઃશંક । દેઉનિયાં હાક કંઠીં કાળ ॥3॥

હાતપાય મિળોનિ મેળા । ચલા હ્મણતી પાહોં ડોળાં॥1॥
દેખણી નવ્હે દેખતી કૈસે । સકળાંચા દેખણા ડોળા ચિ અસે ॥2॥
ડોઑયાચા ડોળા પાહોં ગેલા । તુકા હ્મણે તો પાહોં ઠેલા ॥3॥

મુખેં સંતિ ઇંઇદ્રયેં જતી । આણિક નેણે ભાવ ભહી॥1॥
દેવા હે ચિ દોન્હી પદેં । યેર ગાઇલીં વિનોદેં ॥2॥
ચિત્તાચેં આસન। તુકા કરિતો કીર્ત્તન ॥3॥

ધાંવોનિયાં આલોં પહાવયા મુખ । ગેલેં માઝેં દુઃખ જન્માંતરિંચેં ॥1॥
ઐકિલેં હી હોતેં તૈસેં ચિ પાહિલેં । મન ઇસ્થરાવલેં તુઝ્યા પાયીં ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝી ઇચ્છા પૂર્ણ જાલી । કાંહીં ન રાહિલી વાસના હે ॥3॥

ગાવલોકિકાહીં લાવિયેલેં પિસેં । કાય સાંગોં ઐસેં તુજપાસીં ॥1॥
તોંડ કાળેં કેલેં ફિરવિલેં મજ । નાહીં ધરિલી લાજ પાંડુરંગા ॥ધ્રુ.॥
કાય તુજપાસીં સાંગોં હેં ગા†હાણેં । મગ કાય જિણેં તુઝેં માઝેં ॥2॥
કોણાસાટીં આતાં કરાવા સંસાર । કેલી વારાવાર આપણેં ચિ ॥3॥
તુકા હ્મણે આહ્મી મોડિલા ઘરચાર । ધરિયેલા ધીર તુઝ્યા પાયીં ॥4॥

જીવેં જીવ નેણે પાપી સારિકા ચિ । નળી દુજયાચી કાપૂં બૈસે ॥1॥
આત્મા નારાયણ સર્વાં ઘટીં આહે । પશુમધ્યેં કાય કળોં નયે ॥ધ્રુ.॥
દેખત હા જીવ હુંબરે વરડત । નિષ્ઠ‍આચે હાત વાહાતી કૈસે ॥2॥
તુકા હ્મણે તયા ચાંડાળાસી નર્ક । ભોગિતી અનેક મહાદુઃખેં ॥3॥

મનીં ભાવ અસે કાંહીં । તેથેં દેવ યેતી પાહીં ॥1॥
પાહા જનાઇ઩ સુંદરી । તેથેં દેવ પાણી ભરી ॥ધ્રુ.॥
શુદ્ધ પાહોનિયાં ભાવ । ત્યાચે હૃદયીં વસે દેવ ॥2॥
તુકા હ્મણે વિઠોબાસી । ઠાવ દેઇપ ચરણાપાસીં ॥3॥

ભાગલ્યાચેં તારૂં શિણલ્યાચી સાઉલી । ભુકેલિયા ઘાલી પ્રેમપાન્હા ॥1॥
ઐસી હે કૃપાળૂ અનાથાંચી વેશી । સુખાચી ચ રાશી પાંડુરંગ ॥ધ્રુ.॥
સકળાં સન્મુખ કૃપેચિયા દૃષ્ટી । પાહે બહુ ભેટી ઉતાવીળાં ॥2॥
તુકા હ્મણે યેથેં આતાં ઉરલા કૈંચા । અનંતા જન્મીંચા શીણ ભાગ ॥3॥

કાય ન્યૂન આહે સાંગા । પાંડુરંગા તુહ્માંપેં ॥1॥
આમુચી તોં ન પુરે ઇચ્છા । પિતા ઐસા મસ્તકીં ॥ધ્રુ.॥
કૈસી તુહ્માં હોય સાંડી । કરુણા તોંડીં ઉચ્ચારેં ॥2॥
આશ્ચર્ય ચિ કરી તુકા । હે નાયકા વૈકુંઠિંચિયા ॥3॥

ચિત્ત ગુંતલેં પ્રપંચેં । જાલેં વેડેં મમતેચેં ॥1॥
આતાં સોડવીં પાંડુરંગા । આલેં નિવારીં તેં આંગા ॥ધ્રુ.॥
ગુંતલી ચાવટી । નામીં રૂપીં જાલી તુટી ॥2॥
તુકા હ્મણે ચાલી । પુઢેં વાટ ખોળંબલી॥3॥

કિતી એકા દિસીં । બુઇદ્ધ જાલી હોતી ઐસી ॥1॥
કાંહીં કરાવેં સ્વહિત । તોં હેં ન ઘડે ઉચિત ॥ધ્રુ.॥
અવલંબુની ભીક। લાજ સાંડિલી લૌકિક ॥2॥
તુકા હ્મણે દીન । જાલોં મનુષ્યપણા હીન ॥3॥

આતાં બરેં જાલેં । સકાળીં ચ કળોં આલેં ॥1॥
મજ ન ઠેવીં ઇહલોકીં । આલોં તેવ્હાં જાલી ચુકી ॥ધ્રુ.॥
યુગમહિમા ઠાવા । નવ્હતા ઐસા પુઢેં દેવા ॥2॥
તુકા હ્મણે ઠેવીં । ભોગાસાટીં નિરયગાંવીં ॥3॥

પરિ આતાં માઝી પરિસાવી વિનંતી । રખુમાઇ઩ચ્યા પતી પાંડુરંગા ॥1॥
ચુકલિયા બાળા ન મારાવેં જીવેં । હિત તેં કરાવેં માયબાપીં ॥2॥
તુકા હ્મણે તુઝા હ્મણતાતી મજ । આતાં આહે લાજ હે ચિ તુહ્માં ॥3॥

પાપાચિયા મુળેં । જાલેં સત્યાચેં વાટોળેં ॥1॥
દોષ જાલે બિળવંત । નાહીં ઐસી જાલી નીત ॥ધ્રુ.॥
મેઘ પડોં ભીતી । પિકેં સાંડિયેલી ઇક્ષતી ॥2॥
તુકા હ્મણે કાંહીં । વેદા વીર્ય શિહ્ નાહીં॥3॥

ઐસા દુસ્તર ભવસાગર । નેણોં કૈસા ઉતરૂં પાર ॥1॥
કામક્રોધાદિ સાવજેં થોર । દિસતાતી ભયંકર ॥ધ્રુ.॥
માયામમતેચે ભોવરે । ઘેતી ભયાનક ફેરે ॥2॥
વાસનેચ્યા લહરા યેતી । ઉદ્યોગહેલકાવે બસતી ॥3॥
તરાવયા એક યુઇહ્ અસે । તુકા નામનાવેમધીં બૈસે॥4॥

દેવ જડલા જાઇના અંગા । યાસી કાય કરૂં સાંગા॥1॥
વરકડ દેવ યેતી જાતી । હા દેવ જન્માચા સાંગાતી ॥ધ્રુ.॥
અંગીં ભરલેં દેવાચેં વારેં । દેવ જગ ચિ દિસે સારેં ॥2॥
ભૂત ન બોલે નિરુતેં। કાંહીં કેલ્યા ન સુટે તેં ॥3॥
જીવ ખાદલા દૈવતેં । માઝા આણિ પંચભૂતેં ॥4॥
તુકા હ્મણે વાડેં કોડેં । ઉભેં પુંડલિકાપુઢેં॥5॥

હરિદાસાચિયે ઘરીં । મજ ઉપજવા જન્માંતરીં ॥1॥
હ્મણસી કાંહીં માગા । હેં ચિ દેગા પાંડુરંગા ॥ધ્રુ.॥
સંતાં લોટાંગણીં । જાતાં લાજોં નકો મનીં ॥2॥
તુકા હ્મણે અંગીં । શહી દેઇપ નાચેં રંગીં ॥3॥

લટિક્યાચેં આંવતણેં જેવિલિયા સાચ । કાય ત્યા વિશ્વાસ તો ચિ ખરા ॥1॥
કોલ્હાંટિણી લાગે આકાશીં ખેળત । તે કાય પાવત અમરપદ ॥ધ્રુ.॥
જળમંડપયાચે ઘોડે રાઉત નાચતી । તે કાય તડવતી યુદ્ધાલાગીં ॥2॥
તુકા હ્મણે તૈસેં મતવાદીયાંચેં જિણેં। દિસે લાજિરવાણેં બોલતાં ચિ ॥3॥

કાય આહ્મીં કેલેં ઐસેં । નુદ્ધરીજેસેં સાંગાવેં ॥1॥
હરણ કોલ્હેં વૈકુંઠવાસી । કોણ ત્યાસી અધિકાર ॥ધ્રુ.॥
ગજા નાડએઆ સરોવરીં । નાહીં હરી વિચારિલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ગણિકા નષ્ટ। માઝે કષ્ટ ત્યાહૂનિ ॥3॥

ભાગ્યાસાટીં ગુરુ કેલા । નાહીં આહ્માંસી ફળલા॥1॥
યાચા મંત્ર પડતાં કાનીં । આમચ્યા પેવાંત ગેલેં પાણી ॥ધ્રુ.॥
ગુરુ કેલા ઘરવાસી । આમચ્યા ચુકલ્યા ગાઇ઩મ્હસી ॥2॥
સ્વામી આપુલી બુટબુટ ઘ્યાવી । આમુચી પ્રતાપ ટાકુન દ્યાવી ॥3॥
તુકા હ્મણે ઐસે નષ્ટ । ત્યાંસી દુણે હોતી કષ્ટ ॥4॥

ગુણા આલા ઇ઩ટેવરી । પીતાંબરધારી સુંદર જો ॥1॥
ડોળે કાન ત્યાચ્યા ઠાયીં । મન પાયીં રાહો હેં ॥ધ્રુ.॥
નિવારોની જાય માયા । ઐસી છાયા જયાસી ॥2॥
તુકા હ્મણે સમધ્યાન । હે ચરણ સકુમાર ॥3॥

રંગીં રંગેં નારાયણ । ઉભા કરિતોં કીર્ત્તન ॥1॥
હાતીં ઘેઉનિયાં વીણા । કંઠીં રાહેં નારાયણા ॥ધ્રુ.॥
દેખિલીસે મૂર્તી । માઝ્યા હૃદયાચી વિશ્રાંતિ ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । દેઇપ કીર્ત્તનાચા હેવા ॥3॥

તુઝા ભરવસા આમ્હાં । ફાર હોતા પુરુષોત્તમા ॥1॥
ભવસાગરસંકટીં । તારિશીલ જગજેઠી ॥ધ્રુ.॥
નામ આદિત્યાચેં ઝાડ। ત્યાચા ન પડે ઉજડ ॥2॥
સિલંગણીચેં સોનેં । ત્યાસીં ગાહાણ ઠેવી કોણ ॥3॥
તુકા હ્મણે દેવા । ઇબ્રદ સોડૂનિયાં ઠેવા ॥4॥

જાલોં આતાં દાસ । માઝી પુરવીં હે આસ ॥1॥
પંઢરીચા વારકરી । વારી ચુકોં નેદીં હરી ॥ધ્રુ.॥
સંતસમાગમ । અંગીં ભરોનિયાં પ્રેમ ॥2॥
ચંદ્રભાગે સ્નાન । તુકા હ્મણે હેં ચિ દાન ॥3॥

યાસાટીં કરિતોં નિષ્ઠ‍ ભાષણ । આહેસી તૂં જાણ સર્વદાતા ॥1॥
ઐસેં દુઃખ કોણ આહે નિવારિતા । તેં મી જાઊં આતાં શરણ ત્યાસી ॥ધ્રુ.॥
બૈસલાસે કેણેં કરુનિ એક ઘરીં । નાહીં યેથેં ઉરી દુસ†યાચી ॥2॥
તુકા હ્મણે આલેં અવઘેં પાયાંપેં । આતાં માયબાપેં નુપેક્ષાવેં ॥3॥

પોરા લાગલીસે ચટ । ધરી વાટ દેવળાચી ॥1॥
સાંગિતલેં નેઘે કાનીં । દુજેં મની વિઠ્ઠલ ॥ધ્રુ.॥
કામ ઘરીં ન કરી ધંદા । યેથેં સદા દુઇશ્ચત્ત ॥2॥
આમુચે કુળીં નવ્હતેં ઐસેં । હેં ચિ પિસેં નિવડલેં ॥3॥
લૌકિકાચી નાહીં લાજ । માઝેં મજ પારિખેં॥4॥
તુકા હ્મણે નરકા જાણેં । ત્યા વચનેં દુષ્ટાચીં ॥5॥

દેવા બોલેં આતાં બોલા । ત્વાં કાં ધરિલા અબોલા॥1॥
ભેઊં નકો દેઇપ ભેટી । તૂં કાં પડિલાસી સંકટીં ॥ધ્રુ.॥
તુઝ્યા જીવીંચેં મી જાણેં । હ્મણસી મુહી આહ્માં દેણેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ન લગે કાંહીં । ચિત્ત રાહો તુઝે પાયીં ॥3॥

યમધર્મ આણિક બ્રહ્માદિક દેવ । ત્યાંચા પૂર્ણ ભાવ તુઝે પાયીં ॥1॥
કરિતી સ્મરણ પાર્વતીશંકર । તેથેં મી કિંકર કોણીકડે॥ધ્રુ.॥
સહજરમુખેંસી ઘોષ ફણિવરાચા । મજ કિંકરાચા પાડ કાય ॥2॥
ચંદ્ર સૂર્ય આણિ સર્વ તારાંગણેં । કરિતી ભ્રમણ પ્રદિક્ષણા ॥3॥
તુકા હ્મણે ત્યાંસી સ્વરૂપ કળેના । તેથેં મજ દીના કોણ પુસે ॥4॥

વિઠોબાચે પાયીં જીવ મ્યાં ઠેવિલા । ભિહ્ભાવેં કેલા દેવ ૠણી ॥1॥
દેવ માઝા ૠણી આહે સહાકારી । પરસપરવારિ ભવભય ॥ધ્રુ.॥
ભવભયડોહીં બુડોં નેદી પાહીં । ધરૂનિયાં બાહી તારી મજ ॥2॥
તારિયેલે દાસ પડિલ્યા સંકટીં । વિષ કેલેં પોટીં અમૃતમય ॥3॥
અમૃતાતેં સેવીતસે નામરસા । તોડિયેલા ફાંસા બંધનાચા ॥4॥
બંધનાચા ફાંસા આહ્મીં કાંહીં નેણોં । પાય તુઝે જાણોં પદ્મનાભા ॥5॥
પદ્મનાભા નાભિકમળીં બ્રહ્માદિક । ત્રૈલોક્યનાયક હ્મણવિસી ॥6॥
હ્મણવિસી દેવા દાસાચા અંકિત । મનાચા સંકેત પાહોનિયાં ॥7॥
પાહોનિયાં દૃઢ નિશ્ચય તયાચા । તો ચિ દાસ સાચા જવળીક ॥8॥
જવળીક જાલી બ્રહ્મીં સુખાવલે । માર્ગ દાખવિલે મૂઢા જના ॥9॥
મૂઢા જનામાજી દાસ તુઝા મૂઢ । કાસ તુઝી દૃઢ ધરિયેલી ॥10॥
ધરિયેલે તુઝે પાય રે વિઠ્ઠલા । તુકા સુખી જાલા તુઝ્યા નામેં ॥11॥

બહુ ક્લેશી જાલોં યા હો નરદેહીં । કૃપાદૃષ્ટી પાહીં પાંડુરંગા ॥1॥
પાંડુરંગા સર્વદેવાંચિયા દેવા । ઘ્યાવી માઝી સેવા દિનાનાથા ॥ધ્રુ.॥
દિનાનાથ ઇબ્રદ ત્રિભુવનીં તુઝેં । માયબાપા ઓઝેં ઉતરાવેં ॥2॥
ઉતરીં સત્વર પૈલથડી નેઇપ । પૂર્ણસુખ દેઇપ પાયાંપાશીં॥3॥
પાયાંપાશીં મજ ઠેવીં નિરંતર । આશા તુઝી ફાર દિવસ કેલી ॥4॥
કેલી આસ તુઝી વાટ મી પાહાતોં । નિશિદિનીં ધ્યાતોં નામ તુઝેં॥5॥
નામ તુઝેં ગોડ સ્વભહા આવડે । ભહાંલાગીં કડે ખાંદા ઘેસી॥6॥
ઘેસી ખાંદ્યાવરી ખેળવિસી લોભેં । પાઉલ શોભે વિટેવરિ ॥7॥
વિટેવરિ ઉભા દેખિલાસી ડોળાં । મનાચા સોહળા પુરવિસી ॥8॥
પુરવીં સત્વર ત્રૈલોક્યસ્વામિયા । મિઠી ઘાલી પાયાં તુકા ભાવેં ॥9॥

એક વેળે તરી જાઇ઩ન માહેરા । બહુજન્મ ફેરા જાલ્યાવરી॥1॥
ચિત્તા હે બૈસલી અવિટ આવડી । પાલટ તી ઘડી નેઘે એકી ॥ધ્રુ.॥
કરાવેં તે કરી કારણશરીર । અંતરીં ત્યા ધીર જીવનાચા ॥2॥
તુકા હ્મણે તરિ હોઇલ વિલંબ । પરિ માઝા લાભ ખરા જાલા ॥3॥

સાંગ ત્વાં કોણાસી તારિલેં । સંતાંવેગળેં ઉદ્ધરિલેં॥1॥
સંત શબ્દ ઉપદેશી । મગ તૂં હો હ્મણશી ॥2॥
તુકા હ્મણે નાહીં તુઝા ઉપકાર । કરૂં સંતાંચા ઉચ્ચાર ॥3॥

ઉમા રમા એકે સરી । વારાણસી તે પંઢરી ॥1॥
દોઘે સારિખે સારિખે । વિશ્વનાથ વિઠ્ઠલ સખે ॥ધ્રુ.॥
તેથેં અસે ભાગીરથી। યેથેં જાણા ભીમરથી ॥2॥
વારાણશી ત્રિશુલાવરી । સુદર્શનાવરિ પંઢરી ॥3॥
મનકણિ઩કા મનોહર । ચંદ્રભાગા સરોવર ॥4॥
વારાણશી ભૈરવકાળ । પુંડલીક ક્ષેત્રપાળ ॥5॥
ધુંડિરાજ દંડપાણી। ઉભા ગરુડ કર જોડુની ॥6॥
ગયા તે ચિ ગોપાળપુર । પ્રયાગ નિરાનરસિંપુર ॥7॥
તેથેં અસતી ગયાવળ । યેથેં ગાઇ઩ આણિ ગોપાળ॥8॥
શમીપત્રપિંડ દેતી । યેથેં કાલા નિજસુખપ્રાઇપ્ત ॥9॥
સંતસજ્જનીં કેલા કાલા । તુકા પ્રસાદ લાધલા ॥10॥

ફટએઆચે બડબડે ચવી ના સંવાદ । આપુલા ચિ વાદ આપણાસી ॥1॥
કોણેં યા શબ્દાચે મરાવેં ઘાણી । અંતરેં શાહાણી રાહિજે હો ॥ધ્રુ.॥
ગાઢવાચા ભુંક આઇકતાં કાનીં । કાય કોડવાણી ઐસિયેચેં ॥2॥
તુકા હ્મણે જ્યાસી કરાવેં વચન । ત્યાચે યેતી ગુણ અંગાસ તે ॥3॥

દિવસા વ્યાપારચાવટી । રાત્રી કુટુંબચિંતા મોટી ॥1॥
કાય કરૂં યા મનાસી । નાઠવે હૃષીકેશી ॥ધ્રુ.॥
વેશ્યેપાશીં રાત્રીં જાગે । હરિકીર્ત્તનીં નિદ્રા લાગે ॥2॥
તુકા હ્મણે કાય જાલાસી । વૃથા સંસારા આલાસી ॥3॥

અહો કૃપાવંતા । હાઇપ બુદ્ધીચા યે દાતા ॥1॥
જેણેં પાવિજે ઉદ્ધાર । હોય તુઝે પાયીં થાર ॥ધ્રુ.॥
વદવી હે વાચા । ભાવ પાંડુરંગીં સાચા ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । માઝેં અંતર વસવા ॥3॥

નિંદક તો પરૌપકારી । કાય વણૂપ ત્યાચી થોરી । જે રજકાહુનિ ભલે પરિ । સર્વ ગુણેં આગળા ॥1॥
નેઘે મોલ ધુતો ફુકા। પાપ વરચ્યાવરિ દેખા । કરી સાધકા । શુદ્ધ સરતે તિહીં લોકીં ॥ધ્રુ.॥
મુખસંવદણી સાંગતે । અવઘેં સાંટવિલેં તેથેં । જિવ્હા સાબણ નિરુતેં । દોષ કાઢી જન્માચે ॥2॥
તયા ઠાવ યમપુરીં । વાસ કરણેં અઘોરીં । ત્યાસી દંડણ કરી । તુકા હ્મણે ન્હાણી તે ॥3॥

પ્રપંચાચી પીડા સોસિતી અઘોરી । જયા ક્ષણભરી નામ નયે ॥1॥
નામ નાઠવિતી આત્મયા રામાચેં । ધિગ જિણેં ત્યાચેં ભવા મૂળ ॥ધ્રુ.॥
મૂળ તે પાપાચેં આચરણ તયાચેં । નાહીં રાઘવાચેં સ્મરણ ત્યા ॥2॥
સ્મરણ ભજન નાવડે જયાસી । આંદણીયા દાસી યમદૂતાં॥3॥
ચિંતન રામાચેં ન કરી તો દોષી । એકાંત તયાસીં બોલોં નયે ॥4॥
નયે ત્યાચા સંગ ધરૂં હ્મણે તુકા । ધરિતાં પાતકા વાંટેકરી ॥5॥

અથૉવિણ પાઠાંતર કાસયા કરાવેં । વ્યર્થ ચિ મરાવેં ઘોકૂનિયાં ॥1॥
ઘોકૂનિયાં કાય વેગીં અર્થ પાહે । અર્થરૂપ રાહે હોઊનિયાં ॥2॥
તુકા હ્મણે જ્યાલા અથાઅ આહે ભેટી । નાહીં તરી ગોષ્ટી બોલોં નકા ॥3॥

બસતાં ચોરાપાશીં તૈસી હોય બુઇદ્ધ । દેખતાં ચિ ચિંધી મન ધાંવે ॥1॥
વ્યભિચા†યાપાસીં બૈસતાં ક્ષણભરી । દેખતાં ચિ નારી મન ધાંવે ॥ધ્રુ.॥
પ્રપંચાચા છંદ ટાકૂનિયાં ગોવા । ધરાવેં કેશવા હૃદયાંત ॥2॥
સાંડુનિયાં દેઇપ સંસારાચી બેડી । કીર્તનાચી ગોડી ધરાવી ગા ॥23॥
તુકા હ્મણે તુલા સાંગતોં મી એક । રુઇક્મણીનાયક મુખીં ગાવા ॥4॥

મસ્તકીં સહાવેં ઠાંકિયાસી જાણ । તેવ્હાં દેવપણ ભોગાવેં ગા ॥1॥
આપુલિયે સ્તુતી નિંદા અથવા માન । ટાકાવા થુંકોન પૈલીકડે ॥ધ્રુ.॥
સદ્ગ‍ઉસેવન તેં ચિ અમૃતપાન । કરુની પ્રાશન બૈસાવેં ગા ॥2॥
આપુલ્યા મસ્તકીં પડોત ડોંગર । સુખાચેં માહેર ટાકું નયે ॥3॥
તુકા હ્મણે આતાં સાંગૂં તુલા કિતી । જિણ્યાચી ફજીતી કરૂં નયે ॥4॥

સ્વામિસેવા ગોડ । માતે બાળકાચેં કોડ ॥1॥
જેંજેં માગાવેં ભાતુકેં । તેંતેં પુરવી કૌતુકેં ॥ધ્રુ.॥
ખેળવિલેં કોડેં । હરુષેં બોલે કીં બોબડેં ॥2॥
તુકા હ્મણે લાડ । તેથેં પુરે માઝેં કોડ ॥3॥

તુઝેં નામ પંઢરિનાથા । ભાવેંવિણ નયે હાતા ॥1॥
દાહાં નયે વિસાં નયે । પંનાસાં સાટાં નયે ॥ધ્રુ.॥
શાં નયે સહસ્રા નયે। લક્ષકોડીલાગીં નયે ॥2॥
તુકા હ્મણે પંઢરિનાથા । ભાવેંવિણ નયે હાતા ॥3॥

સંતાંપાયીં વિન્મુખ જાલા । તો જરિ સંગતિ માગોં આલા ॥1॥
તરિ ત્યાહુનિ દુરી જાવેં । સુખેં એકાંતીં બૈસાવેં ॥ધ્રુ.॥
આત્મચર્ચા નાહીં જેથેં । અગી લાવુનિ દ્યાવી તેથેં ॥2॥
તુકા હ્મણે નાહીં । ચિત્તા સમાધાન કાંહીં ॥3॥

હિરા ઠેવિતાં કાળેં ગાહાણ । મોલ ન તુટે દુકાળીં જાણ ॥1॥
તૈસે સંતજન પાહીં । વિનટલે શ્રીહરિપાયીં ॥2॥
તુકા હ્મણે તૈસે ભહ્ । તયાંસી જન હેં નિંદિત ॥3॥

પરિસેં ગે સુનેબાઇ઩ । નકો વેચૂં દૂધ દહીં ॥1॥
આવા ચાલિલી પંઢરપુરા । વેસીપાસુનિ આલી ઘરા ॥ધ્રુ.॥
ઐકેં ગોષ્ટી સાદર બાળે । કરીં જતન ફુટકેં પાળેં ॥2॥
માઝે હાતીંચા કલવડૂ । મજવાચુંનિ નકો ફોડૂં ॥3॥
વળવટિક્ષરીચેં લિંપન । નકો ફોડૂં મજવાંચૂન ॥4॥
ઉખળ મુસળ જાતેં । માઝેં મન ગુંતલેં તેથેં ॥5॥
ભિક્ષુક આલ્યા ઘરા । સાંગ ગેલી પંઢરપુરા ॥6॥
ભક્ષીં મપિત આહારુ । નકો ફારસી વરો સારૂં ॥7॥
સૂન હ્મણે બહુત નિકેં । તુહ્મી યાત્રેસિ જાવેં સુખેં ॥8॥
સાસૂબાઇ઩ સ્વહિત જોડા । સર્વ માગીલ આશા સોડા ॥9॥
સુનમુખીચેં વચન કાનીં । ઐકોનિ સાસૂ વિવંચી મનીં ॥10॥
સવતીચે ચાળે ખોટે । મ્યાં જાવેંસેં ઇલા વાટે॥11॥
અતાં કાસયા યાત્રે જાઊં । કાય જાઉનિ તેથેં પાહૂં॥12॥
મુલેં લેંકરેં ઘર દાર । માઝેં યેથેં ચિ પંઢરપૂર ॥13॥
તુકા હ્મણે ઐસેં જન । ગોવિયેલેં માયેંકરૂન ॥14॥

એક તે ગાઢવ મનુષ્યાચે વેષ । હાલવિતી પુસ પુઢેં દાઢી ॥1॥
નિંદા હેં ભોજન જેવણ તયાંસી । જોડી ઘરીં રાસી પાતકાંચ્યા ॥2॥
તુકા હ્મણે સુખેં બૈસોનિયાં ખાતી । કુંભપાકીં હોતી નર્કવાસી ॥3॥

માગત્યાચી ટાળાટાળી । ઝિંઝ્યા વોઢૂનિ કપાળીં॥1॥
ઐસા તંવ મોળા । તુમચા નસેલ ગોપાળા ॥ધ્રુ.॥
નસેલ ના નવેં । ઐસેં ધરિયેલેં દેવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે જાલા । ઉશીર નાહીં તો વિઠ્ઠલા॥3॥
વર્ગ:ગાથા
વર્ગ:સંત તુકારામ સાહિત્ય
વર્ગ:તપાસણી કરાયચે સાહિત્ય‎