તુકારામ ગાથા · શ્લોક 3601-3900

પઢીયંતેં માગા પાંડુરંગાપાશીં । મજ દુર્બળાસી કાય પીડા ॥1॥
યા ચિ સાટીં દુરાવિલા સંવસાર । વાઢે હે અપાર માયા તૃષ્ણા ॥ધ્રુ.॥
કાંહીં કરિતાં કોઠેં નવ્હેં સમાધાન । વિચારિતાં પુણ્ય તેં ચિ પાપ ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં નિશ્ચળ ચિ ભલેં । તુજ આઠવિલેં પાંડુરંગા ॥3॥

નવ્હે મી શાહાણા । તરી હ્મણા નારાયણા ॥1॥
તુહ્માં બોલવાયા કાંહીં । યે ચ ભરલોંસે વાહીં ॥ધ્રુ.॥
આણાવેતિ રૂપા । કોપલેતી તરી કોપા ॥2॥
કળોનિ આવડી । તુકા હ્મણે જાતે ઘડી॥3॥

આહ્મી ભાવિકેં હે કાય જાણોં ખોડી । આઇકોનિ પ્રૌઢી વિનવિલેં ॥1॥
નાહીં ઐસેં યેથેં જાલેતી અસતાં । વાઢવિલી ચિંતા અધિક સોસેં ॥ધ્રુ.॥
ન કળે ચિ આધીં કરિતાં વિચાર । ન ધરિતાં ધીર આહાચતા ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં વચનેં વચન । વાઢલે તિક્ષીણ બુઇદ્ધ જાલી ॥3॥

કોઠેં દેવા બોલોં । તુહ્માં ભીડ ઘાલૂં ગેલોં ॥1॥
કરાવાયા સક્વહાણી । ભાંડવલાચી ટાંચણી ॥ધ્રુ.॥
દુર્બળા માગતાં । ત્યાચ્યા પ્રવર્તલા ઘાતા ॥2॥
તુકા હ્મણે નાહીં । મજ કળલેં ઐસેં કાંહીં ॥3॥

કાય ત્યા દિવસ ઉચિતાચા આલા । માગીલ જો કેલા શ્રમ હોતા ॥1॥
ઠેવિયેલા પૂર્ણ કરૂનિ સંકેત । તયાપાશીં ચિત્ત લાગલેં સે ॥ધ્રુ.॥
જાણસી ગે માતે લેંકરાચેં લાડ । નયે પડોં આડ નિષ્ઠ‍તા ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્મીં કરાવેં વચન । તુહ્માંસી જતન કરણેં તેં ॥3॥

પડિલા પ્રસંગ કાં મી ઐસા નેણેં । સંકલ્પ તે મનેં જિરવલે ॥1॥
ચેષ્ટાવિલેં તરી સાંગાવેં કારણે । ભહી તે ઉજેવન કરાવયા ॥ધ્રુ.॥
લાવૂનિયાં દૃઇષ્ટ ઘેતલી સામોરી । બૈસલેં જિવ્હારીં ડસોન તેં ॥2॥
તુકા હ્મણે જીવા લાવિલા તો ચાળા । કરાવેં ગોપાળા શીઘ્ર દાન ॥3॥

માગીલ વિસર હોઇ઩લ સકળ । કેલી તળમળ દુઃખાચી તે ॥1॥
દોહીંચેં અહિક્ય ઘાલીં ગડસંદીં । ઇસ્થરાવેલ બુઇદ્ધ પાયાંપાશીં॥ધ્રુ.॥
અહાચ યા કેલોં દેહપરિચારેં । તુમચેં તેં ખરેં વાટોં નયે ॥2॥
તુકા હ્મણે વ્હાવેં લવકરી ઉદાર । મી આહેં સાદર પ્રતિગ્રહાસી ॥3॥

વાઢવાવા પુઢેં આણીક પ્રકાર । એક ચિ તેં ફાર રુચિ નેદી ॥1॥
નિંચ નવેં લેણેં દેહ હા પવાડા । પાલટ રોકડા વરાવરી ॥ધ્રુ.॥
દિસે શોભિવંત સેવેનેં સેવક । સ્વામીચી તે લોકત્રયીં કીતિ઩ ॥2॥
તુકા હ્મણે આજી પાવવા સંતોષ । કરુનિ કીતિ઩ઘોષ નાચૈ઩ન ॥3॥

ક્ષોભ આણિ કૃપા માતેચી સમાન । વિભાગ જતન કરુનિ ઠેવી ॥1॥
ક્ષણભંગુર તે ઉપજલી ચિંતા । ખરી અખંડતા આવડીચી ॥ધ્રુ.॥
સિકવૂં જાણે તેં ગોમાટિયાસાટીં । લોભેં નાહીં તુટી નિશ્ચયેંસી ॥2॥
અઘવેં ચિ મિથ્યા સમયા આરતેં । દેતા તો ઉચિતેં કાળ જાણે ॥3॥
ન કરી વેવ્હાર નેદી ગાંજૂં કોણા । ભેડસાવી તાન્હેં હાઊ આલા ॥4॥
તુકા હ્મણે કરી જિવાચી જતન। દચકૂનિ મન જવળી આણી ॥5॥

સંસારાચેં ધાંવે વેઠી । આવડી પોટીં કેવઢી ॥1॥
હાગોં જાતાં દગડ સાંચી । અંતરીં હી સંકલ્પ ॥ધ્રુ.॥
લાજ તેવઢી નારાયણીં। વાંકડી વાણી પોરાંપેં ॥2॥
તુકા હ્મણે બેશરમા । શ્રમાવરી પડિભરૂ॥3॥

મી ત્યાંસી અનન્ય તીં કોણા અસતી । ઐસેં તંવ ચિત્તીં વિચારાવેં ॥1॥
આહે તો વિચાર આપણયાપાશીં । કળા બિંબાઐસી પ્રતિબિંબીં ॥ધ્રુ.॥
શુભ શકૂન તો શુભ લાભેં ફળે । પુઢીલ તેં કળે અનુભવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝા અસેલ આઠવ । તૈસા માઝા ભાવ તુઝ્યા પાયીં ॥3॥

બહુ કૃપાવંતે માઝીં માયબાપેં । મી માઝ્યા સંકલ્પેં અંતરલોં ॥1॥
સંચિતાનેં નાહીં ચુકોં દિલી વાટ । લાવિલેં અદટ મજસવેં ॥ધ્રુ.॥
આતાં મી રુસતોં ન કળતાં વર્મ । પરી ઠાવે ધર્મ સર્વ દેવા ॥2॥
તુકા હ્મણે ઉભા રાહિલા ન બૈસે । આમચી માય અસે ઉદ્વેગ ત્યા ॥3॥

કૈસીં દિસોં બરીં । આમ્હી આળવિતાં હરિ ॥1॥
નાહીં સોંગ અળંકાર । દાસ જાલા સંવસાર ॥ધ્રુ.॥
દુઃખ આહ્માં નાહીં ચિંતા । હરિચે દાસ હ્મણવિતાં ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । ઐસીં જળો કરિતાં સેવા ॥3॥

આતાં સાંડૂં તરી હાતીં ના પદરીં । સખીં સહોદરીં મોકિળલોં ॥1॥
જનાચારામધ્યેં ઉડાલા પાતેરા । જાલોં નિલાજિરા હ્મણઊનિ ॥ધ્રુ.॥
કોણાચિયા દારા જાવેનાસેં જાલેં । મ્યાં ચ વિટંબિલેં આપણાસી ॥2॥
કાં ન જાલા માઝે બુદ્ધીસી સંચાર । નાહીં કોઠેં થાર ઐસેં જાલેં ॥3॥
તુકા હ્મણે તુજ ભહ્ જાલે ફાર । હ્મણોનિયાં થાર નાહીં યેથેં ॥4॥

જેથેં જાતોં તેથેં પડતો મતોળા । ન દેખિજે ડોળાં લાભ કાંહીં ॥1॥
કપાળીચી રેખા અસતી ઉત્તમ । તરિ કાં હા શ્રમ પાવતોં મી ॥ધ્રુ.॥
નવ્હે ચિ તુહ્માંસ માઝા અંગીકાર । થીતા સંવસાર અંતરલા ॥2॥
ભોગ તંવ જાલા ખરા ભોગાવયા તો । ભાંડવલ નેતો આયુષ્ય કાળ ॥3॥
કોઠેં તુઝી કીર્તી આઇકિલી દેવા । મુકતોં કાં જીવા તુકા હ્મણે ॥4॥

કાં જી આહ્માં હોતેં દોષાચેં દર્શન । તુજ સમર્પૂન દેહભાવ ॥1॥
પાંડુરંગા કૃપાળુવા દયાવંતા । ધરસીલ સત્તા સકળ હી ॥ધ્રુ.॥
કાં જી આહ્માંવરિ આણિકાંચી સત્તા । તુહ્માંસી અસતા જવિળકેં ॥2॥
તુકા હ્મણે પાયીં કેલેં નિવેદન । ઉચિત તેં દાન કરીં સત્તા ॥3॥

નિંદાવેં હેં જગ । ઐસા ભાગા આલા ભાગ ॥1॥
હોતેં તૈસેં આલેં ફળ । ગેલેં નિવડૂનિ સકળ ॥ધ્રુ.॥
દુસ†યાચ્યા મતા । મિળેનાસેં જાલેં ચિત્તા ॥2॥
તુકા જાલા સાંડા । વિટંબિતી પોરેં રાંડા ॥3॥

માઝે માથાં તુઝા હાત । તુઝે પાયીં માઝેં ચિત્ત ॥1॥
ઐસી પડિયેલી ગાંઠી । શરીરસંબંધાચી મિઠી ॥ધ્રુ.॥
યેરયેરાંપાશીં । સાંપડોન ગેલોં ઐસીં ॥2॥
તુકા હ્મણે સેવા । માઝી કૃપા તુઝી દેવા॥3॥

સત્ય ત્યાગા ચિ સમાન । નલગે વેચાવેં વચન ॥1॥
નારાયણા ઐસે દાસ । યેરયેરાંચી ચ આસ ॥ધ્રુ.॥
મળ નાહીં ચિત્તા । તેથેં દેવાચી ચ સત્તા ॥2॥
તુકા હ્મણે જાણ । તેં ચ ભલ્યાચેં વચન॥3॥

માઝિયે બુદ્ધીચા ખુંટલા ઉપાવ । કરિસીલ કાય પાહેન તેં ॥1॥
સૂત્રધારી તૂં હેં સકળચાઇળતા । કાસયા અનંતા ભાર વાહોં ॥ધ્રુ.॥
વાહિલે સંકલ્પ ન પવતી સિદ્ધી । યેઊં દેહબુદ્ધીવરિ નયોં ॥2॥
તુકા હ્મણે દુઃખી કરિતી તરંગ । ચિંતૂં પાંડુરંગ આવરૂન॥3॥

દેખિલેં તેં ધરિન મનેં । સમાધાનેં રાહેન ॥1॥
ભાવ માઝી સાંટવણ । જગજીવન કળાવયા ॥ધ્રુ.॥
બોળવીન એકસરેં । ઉત્તરેં યા કરુણેચ્યા ॥2॥
તુકા હ્મણે નયોં રૂપા । કાય બાપા કરીસી॥3॥

વાંયાં જાય ઐસા । આતાં ઉગવાવા ફાંસા ॥1॥
માઝેં પરિસાવેં ગા†હાણેં । સુખદુઃખાચીં વચનેં ॥ધ્રુ.॥
હા ચિ આહ્માં ઠાવ। પાયીં નિરોપાયા ભાવ ॥2॥
તુકા હ્મણે જાર । તુઝા તુજ દેવા ભાર॥3॥

ખાદલેં ચ ખાવેં વાટે । ભેટલેં ભેટે આવડી ॥1॥
વીટ નાહીં પાંડુરંગીં । વાઢે અંગીં આર્ત તેં ॥ધ્રુ.॥
ઇંઇદ્રયાંચી હાંવ પુરે। પરિ હેં ઉરે ચિંતન ॥2॥
તુકા હ્મણે પોટ ભરે । પરિ તે ઉરે ભૂક પુઢેં ॥3॥

સત્ય આઠવિતાં દેવ । જાતો ભેંવ પળોનિ ॥1॥
ન લગે કાંહીં કરણે ચિંતા । ધરી સત્તા સર્વ તો ॥ધ્રુ.॥
ધ્રુ.॥ ભાવેં ભાવ રાહે પાયીં । દેવ તૈં સંનિધ ॥2॥
તુકા હ્મણે કૃષ્ણનામેં । શીતળ પ્રેમ સર્વાંસી ॥3॥

બ્રીદ યાચેં જગદાની । તો ચિ મનીં સ્મરાવા ॥1॥
સમ પાય કર કટી । ઉભા તટીં ભીંવરેચ્યા ॥ધ્રુ.॥
પાહિલિયા વેધ લાવી । બૈસે જીવીં જડોનિ ॥2॥
તુકા હ્મણે ભિહ્કાજા । ધાંવેં લાજા લવલાહેં ॥3॥

માઝિયા મનાચી બૈસલી આવડી । અવસાન ઘડી એકી નેઘે ॥1॥
પાય ચિત્તીં રૂપ ડોળાંચ રાહિલેં । ચિંતને ગોવિલેં મુખ સદા ॥ધ્રુ.॥
અવઘિયાંચા જાલા વિસર હા માગેં । વેધ હા શ્રીરંગેં લાવિયેલા ॥2॥
તુકા હ્મણે કાનીં આઇકલી માત । તો ચિ જાલા ઘાત જીવપણા ॥3॥

યાચી કોઠેં લાગલી ચટ । બહુ તટ જાલેંસે ॥1॥
દેવપિસીં દેવપિસીં । મજઐસીં જગ હ્મણે ॥ધ્રુ.॥
એકાંતાચેં બાહેર આલેં । લપવિલેં ઝાંકેના ॥2॥
તુકા હ્મણે યાચે ભેટી । જાલી તુટી આપલ્યાંસી ॥3॥

દીન આણિ દુર્બળાંસી । સુખરાસી હરિકથા ॥1॥
તારૂં ભવસાગરીંચેં । ઉંચનીચ અધિકાર ॥ધ્રુ.॥
ચરિત્ર તેં ઉચ્ચારાવેં । કેલેં દેવેં ગોકુળીં ॥2॥
તુકા હ્મણે આવડી ધરીં । કૃપા કરી હ્મણઊની॥3॥

સંતોષે માઉલી આરુષા વચની । વોરસોનિ સ્તનીં લાવી બાળા ॥1॥
તૈસે પરિમળાચેં અવઘેં ચિ ગોડ । પુરવિતો કોડ પાંડુરંગ ॥ધ્રુ.॥
સેવા કરી સાહે નિષ્ઠ‍ ઉત્તરેં । ત્યાચેં વાહે મનીં તેંચ બરેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ઇચ્છાવસે ખેળ ખેળેં । ચિંતા તે સકળ કાંહીં નેણેં ॥3॥

વિનવીજે ઐસેં કાંહીં । ઉરલેં નાહીં યાવરિ ॥1॥
આતાં અસો પંઢરીનાથા । પાયીં માથા તુમચિયે ॥ધ્રુ.॥
માગેં સારિયેલી યુહી । કાંહીં હોતી જવળી તે ॥2॥
નિરાશેચી ન કરી આસ । તુકા દાસ માઘારી ॥3॥

આતાં યેથેં જાલી જીવાસવેંસાટી । હોતેં તૈસેં પોટીં ફળ આલેં ॥1॥
આતાં ધરિલે તે નો સોડીં ચરણ । સાંપડલેં ધન નિજઠેવા ॥ધ્રુ.॥
આતાં હા અળસ અસો પરતા દુરી । નેદાવી તેં ઉરી ઉરોં કાંહીં ॥2॥
આતાં યાચા મજ ન વ્હાવા વિસર । ભરોનિ અંતર રાહોં રૂપ ॥3॥
આતાં લોકલાજ નયો યેથેં આડ । બહુ જાલેં ગોડ બ્રહ્મરસ ॥4॥
તુકા હ્મણે આતાં જન્મ હા સફળ । અંતરીં ગોપાળ ઇસ્થરાવલા ॥5॥

અનંતાં જીવાંચીં તોડિલીં બંધનેં । મજ હિ યેણેં કાળેં કૃપા કીજે ॥1॥
અનંત પવાડે તુઝે વિશ્વંભરા । ભહ્કરુણાકરા નારાયણા ॥ધ્રુ.॥
અંતરીંચેં કળોં દેઇપ ગુહએ ગુજ । અંતરીં તેં બીજ રાખૈ઩ન ॥2॥
સમદૃષ્ટી તુઝે પાહેન પાઉલેં । ધરીન સંચલે હૃદયાંત॥3॥
તેણેં યા ચિત્તાચી રાહેલ તળમળ । હોતીલ શીતળ સકળ ગાત્રેં ॥4॥
તુકા હ્મણે શાંતિ કરીલ પ્રવેશ । મગ નવ્હે નાશ અખંડ તો ॥5॥

પરાધીન માઝેં કરૂનિયાં જીણેં । સાંડીં કાય ગુણેં કેલી દેવા ॥1॥
ઉદાર હે કીતિ઩ અસે જગામાજી । કાં તેં ઐસેં આજિ પાલટિલેં ॥ધ્રુ.॥
આળવિતોં પરી ન પુરે ચિ રીગ । ઉચિત તો ત્યાગ નાહીં તુહ્માં ॥2॥
તુકા હ્મણે કાં બા મુળીં ચ વ્યાલાસી । ઐસેં કાં નેણસી પાંડુરંગા ॥3॥

નેણપણેં નાહીં કેલા હા બોભાટ । આતાં આલી વાટ કળોં ખરી ॥1॥
આતાં બહું શીઘ્ર યાવેં લવકરી । વાટ પાહેં હરી ભેટી દેઇપ ॥ધ્રુ.॥
સમર્થાચ્યા બાળા કરુણેચેં ભાષણ । તરી ત્યાચી કોણ નાંદણૂક ॥2॥
તુકા હ્મણે બહુ બોલિલે બડિવાર । પડિલેં અંતર લૌકિકીં તેં ॥3॥

જેં જેં કેલેં તેં તેં સાહે । કૈસેં પાહેં ભાવિક ॥1॥
ઓંવાળૂનિ માઝી કાયા । સાંડિલી યાવરૂનિ ॥ધ્રુ.॥
કાય હોય નવ્હેં કરૂં । નેણેં ધરૂં સત્તા તે ॥2॥
તુકા હ્મણે કટીં કર । ઉભેં ધીર ધરૂનિ ॥3॥

નાહીં મજ કૃપા કેલી પાંડુરંગેં । સંતાચિયા સંગેં પોટ ભરીં ॥1॥
ચતુરાચે સભે પંડિત કુશળ । મી કાય દુર્બળ વિષ્ણુદાસ॥2॥
તુકા હ્મણે નેણેં કરૂં સમાધાન । ધરિલે ચરણ વિઠોબાચે ॥3॥

તુહ્મી માઝા દેવા કરિજે અંગીકાર । હા નાહીં વિચાર મજપાશીં ॥1॥
આતાં દોહીં પક્ષીં લાગલેં લક્ષણેં । દેવભહ્પણ લાજવિલેં ॥ધ્રુ.॥
એકાંતીં એકલેં ન રાહે નિશ્ચળ । ન રાહે ચ પળ મન ઠાયીં ॥2॥
પાયીં મહત્વાચી પડિલી શંકળા । બાંધવિલા ગળા સ્નેહા હાતીં ॥3॥
શરીર સોકલેં દેખિલિયા સુખા । કદાન્ન હેં મુખા માન્ય નાહીં ॥4॥
તુકા હ્મણે જાલા અવગુણાંચા થારા । વાઢલી હે નિદ્રા અળસ બહુ ॥5॥

બોલિલિયા ગુણીં નાહીં પાવિજેત । દેવા નાહીં હોત હિત તેથેં ॥1॥
કવતુક તુઝેં નવલ યાવરિ । ઘેસીલ તેં શિરીં કાય નવ્હે ॥ધ્રુ.॥
નાહીં મિળોં યેત સંચિતાચ્યા મતા । પુરાણીં પાહતાં અઘટિત ॥2॥
તુકા હ્મણે પાયીં નિરોપિલા ભાવ । ન્યાલ તૈસા જાવ સિદ્ધી દેવા ॥3॥

હા તોં નવ્હતા દીન । ટાળાયાચ્યા ઐસા ક્ષણ ॥1॥
કાં જી નેણોં રાખા હાત । કૈસેં દેખાવેં રડત ॥ધ્રુ.॥
દાવૂનિયાં આસ । દૂર પળવિતા કાસ ॥2॥
તુકા હ્મણે ધાંવ । ઘેતાં ન પુરે ચિ હાંવ ॥3॥

આર્તભૂતાં દ્યાવેં દાન । ખરેં પુણ્ય ત્યા નાંવેં ॥1॥
હોણાર તેં સુખેં ઘડો । લાભ જોડો મહાબુઇદ્ધ ॥ધ્રુ.॥
સત્ય સંકલ્પ ચ સાટીં । ઉજળા પોટીં રવિબિંબ ॥2॥
તુકા હ્મણે મનીં વાવ । શુદ્ધ ભાવ રાખાવા ॥3॥

કવતુકવાણી બોલતસેં લાડેં । આરુષ વાંકડેં કરુનિ મુખ ॥1॥
દુજેપણીં ભાવ નાહીં હે આશંકા । જનનીબાળકામધ્યેં ભેદ ॥ધ્રુ.॥
સલગી દુરૂનિ જવળી પાચારૂં । ધાંવોનિયાં કરૂં અંગસંગ॥2॥
ધરૂનિ પાલવ માગતોં ભાતુકેં । આવડીચેં નિકેં પ્રેમસુખ ॥3॥
તુકા હ્મણે તુજ આમચી ચ ગોડી । ઐસી હે આવડી કળોં આલી ॥4॥

ઐકેં પાંડુરંગા વચન માઝેં એક । જાલોં મી સેવક દાસ તુઝા ॥1॥
કળે તૈસા આતાં કરાવા ઉદ્ધાર । ખુંટલા વિચાર માઝા પુઢેં ॥ધ્રુ.॥
દંભ માન માઝા કરૂં પાહે ઘાત । જાલિયા હી થીત કારણાચા ॥2॥
હીન બુઇદ્ધ માઝી અધમ હે યાતી । અહંકાર ચિત્તીં વસોં પાહે ॥3॥
તુકા હ્મણે મજ વિઘડતાં ક્ષણ । ન લગે જતન કરીં દેવા ॥4॥

જેણેં માઝેં ચિત્ત રાહે તુઝ્યા પાયીં । અખંડ તેં દેઇપ પ્રેમસુખ ॥1॥
દેહભાવ રાખ દીન કરૂનિયાં । જનાચારી વાયાં જાય તૈસા ॥ધ્રુ.॥
દ્રવ્ય દારા નકો માનાચી આવડી । કવણેવિશીં ગોડી પ્રપંચાચી ॥2॥
તુઝેં નામ માઝેં ધરૂનિયાં ચિત્ત । એકાંત લોકાંત સદા રાહો ॥3॥
તુકા હ્મણે તુઝે જડોનિયાં પાયીં । જાલોં ઉતરાઇ઩ પાંડુરંગા ॥4॥

કાય સાંગોં યા સંતાંચે ઉપકાર । મજ નિરંતર જાગવિતી॥1॥
કાય દ્યાવેં ત્યાંચેં વ્હાવેં ઉતરાઇ઩ । ઠેવિતાં હા પાયીં જીવ થોડા ॥ધ્રુ.॥
સહજ બોલણેં હિતૌપદેશ । કરૂનિ સાયાસ શિકવિતી॥2॥
તુકા હ્મણે વત્સ ધેનુવેચા ચિત્તીં । તૈસે મજ યેતી સાંભાળીત ॥3॥

દેવ જાણતા દેવ જાણતા । આપલી ચ સત્તા એકાએકીં॥1॥
દેવ ચતુર દેવ ચતુર । જાણોનિ અંતર વર્તતસે॥2॥
દેવ નિરાળા દેવ નિરાળા । અલિપ્ત વિટાળા તુકા હ્મણે ॥3॥

આપણ ચાળક બુદ્ધીચ્યા સંચારા । આહ્માંસી વેવ્હારા પાત્ર કેલેં ॥1॥
કાય જાલેં તરી નેઘા તુહ્મીં ભાર । આણીક કોણાં થોર હ્મણોં સાંગા ॥ધ્રુ.॥
પંચ ભૂતેં તંવ કર્માચ્યા યા મોટા । યેથેં ખરા ખોટા કોણ ભાવ ॥2॥
તુકા હ્મણે નાહીં બોલાવયા જાગા । કાં દેવા વાઉગા શ્રમ કરૂં ॥3॥

એકા એક વર્મેં લાવૂનિયાં અંગીં । ઠેવિતોં પ્રસંગીં સાંભાળીન ॥1॥
નેઘાવા જીં તુહ્મી વાવ બહુ ફાર । ધરૂનિ અંતર ઠાયાઠાવ ॥ધ્રુ.॥
વેવ્હારેં આલેં તેં સમાનેં ચિ હોતેં । બળ નાહીં યેથેં ચાલોં યેત ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં નિવાડા ચ સાટીં । સંવસારેં તુટી કરુનિ ઠેલોં ॥3॥

આતાં યેથેં ખરેં । નયે ફિરતાં માઘારેં ॥1॥
હોઇલ હો તૈસી આબાળી । દેહનિમિત્ય યા બળી ॥ધ્રુ.॥
તુહ્માંસવેં ગાંઠી । દેવા જીવાચિયે સાટીં ॥2॥
તુકા નવ્હે લંડ । કરૂં ચૌઘાંમધ્યેં ખંડ॥3॥

કાં હો વાડવિતાં દેવા । મજ ઘરી સમજાવા । કેવડા હો ગોવા । ફાર કેલેં થોડએઆચેં ॥1॥
ઠેવિન પાયાંવરી ડોઇ઩ । યાસી તુમચેં વેચે કાઇ઩ । જાલોં ઉતરાઇ઩ । જાણા એકએકાંચે ॥ધ્રુ.॥
નિવાડ આપણિયાંપાશીં । અસોન કાં વ્હાવેં અપેસી । હોતી ગાંઠી તૈસી । સોડૂનિયાં ઠેવિલી ॥2॥
તુકા હ્મણે ગોડ । હોતેં જાલિયા નિવાડ । દર્શનેં હી ચાડ । આવડી ચ વાઢેલ ॥3॥

નવ્હોં સભાધીટ । સમોર બોલાયા નીટ । એકલીં એકટ । દુજેં નાહીં દેખિલેં ॥1॥
આતાં અવઘેં તુમ્હીં જાણાં । તુમચેં માઝેં નારાયણા । યેઇ઩લ કરુણા । તે ચિ પહા તુહ્માંસી ॥ધ્રુ.॥
તાળ નાહીં માઝે બુદ્ધી । ધરલી ન ધરવે શુદ્ધી । આતાં બળેં કધીં । કોણ્યા જન્મેં નિવાડ ॥2॥
આતાં શેવટીચેં । ઉત્તર તેં હેં ચિ સાચેં । શરણ આલેં ત્યાચેં । તુકા હ્મણે સાંભાળા ॥3॥

ઐસા તંવ મોળા । તુમચા નસેલ ગોપાળા ॥1॥
માગત્યાચી ટાળાટાળી । ઝિંજ્યા ઓઢોનિ કપાળીં ॥ધ્રુ.॥
નસેલ ના નવેં । ઐસેં ધરિયેલેં દેવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે જાલા । ઉશીર નાહીં તો વિઠ્ઠલા ॥3॥

માઝ્યા કપાળાચ્યા ગુણેં । કિંવા સરલેંસે નેણેં ॥1॥
નયે વચન બાહેરી । ઉભેં તિષ્ઠતસેં દારીં ॥ધ્રુ.॥
કાય સાંગાયાસ વેચે। રીંદ આરંભીં ઠાયીંચે ॥2॥
તુકા હ્મણે કિતી । ભીડ ધરાવી પુઢતી ॥3॥

કાંહીં એક તરી અસાવા આધાર । કાસયાનેં ધીર ઉપજાવા ॥1॥
હ્મણવિલ્યાસાટીં કૈસેં પડે રુજુ । ધણી નાહીં ઉજૂ સન્મુખ તો ॥ધ્રુ.॥
વેચલ્યા દિસાંચા કોણાવરી લેખા । ઘાલાવા હા સુખાસુખા આહ્મીં ॥2॥
નાહીં મનોગત તોંવરિ હે દેવા । તુકા હ્મણે સેવા નેઘીજે તોં ॥3॥

મનાચિયે સાક્ષી જાલી સાંગોં માત । સકળ વૃત્તાંત આપલા તો ॥1॥
તુહ્માં પરામૃશ ઘેણેં સત્તાબળેં । ધરિતાં નિરાળેં કૈસીં વાંચોં ॥ધ્રુ.॥
મી માઝેં સાંડૂન યાવયા પસારા । આણીક દાતારા કાય કાજ ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્મી તુજવિણ એકા । નિઢળેં લૌકિકા માજી અસોં ॥3॥

ઘાલૂનિ લોળણી પડિલોં અંગણીં । સિંચા સિંચવણી તીર્થ વરિ ॥1॥
વોલ્હાવેલ તનુ હોઇ઩લ શીતળ । જાલી હળહળ બહુતાપેં ॥ધ્રુ.॥
પાવેન યા ઠાયા કૈપ જાલેં હોતેં । આલોં અવચિતેં ઉષ્ટએઆવરિ ॥2॥
તુકા હ્મણે કોણી જાણવા રાઉળી । યેઇલ જવળી પાંડુરંગ ॥3॥

તરીં ભલેં વાંયાં ગેલોં । જન્મા આલોં માગુતા । હ્મણઊનિ ઠેલોં દાસ । સાવકાસ નિર્ભયેં ॥1॥
ઉણેં પુરેં કાય માઝેં। ત્યાચેં ઓઝેં તુહ્માંસી ॥ધ્રુ.॥
સાંભાળાવેં તેં મ્યા કાઇ઩ । અવો આઇ઩ વિઠ્ઠલે । માગેં જયા જાઇ઩ નેં સ્થળા । તુજ ગોપાળા વિસરેંના ॥2॥
આપલેં મ્યાં એકસરેં । કરુનિ બરેં ઘેતલેં । તુકા હ્મણે નારાયણા । આતાં જાણાં આપુલેં ॥3॥

ઉરલેં તેં ભિહ્સુખ । ડોળાં મુખ પાહાવેં । અંતરીંચેં કાં હોં નેણાં । નારાયણા માઝિયે ॥1॥
પુરવાં તૈસી કેલી આળી । બળી જગદાનિયાં ॥ધ્રુ.॥
હાતીં ઘેઉનિ ચોરાં ભાતેં । દાવાં રિતેં બાળકા। સાજતેં હેં થોરપણ । નાહીં વિણ વત્સળા ॥2॥
શાહણેં તરીં લાડ દાવી । બાળ જેવીં માતેસી । તુકા હ્મણે પાંડુરંગા । ઐસેં પૈં ગા આહે હેં ॥3॥

ધરૂનિ હેં આલોં જીવીં । ભેટી વ્હાવી વિઠોબાસી॥1॥
સંકલ્પ તો નાહીં દુજા । મહારાજા વિનવિતોં ॥ધ્રુ.॥
પાયાંવરિ ઠેવિન ભાળ । યેણેં સકળ પાવલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ડોળેભરી । પાહિન હરી શ્રીમુખ ॥3॥

તુહ્માં ઉદ્ધરણેં ફાર । મજ દુસરી નાહીં થાર ॥1॥
આતાં જૈસેં તૈસેં સોસા । કાય કરણેં હૃષીકેશા ॥ધ્રુ.॥
બરેં ન દિસેલ ઓળી । એકા અન્ન એકા ગાળી ॥2॥
લાવિતો આભાર । તુકા વિખરલેતી ફાર ॥3॥

ન કળે જી ભહી કાય કરૂં સેવા । સંકોચોનિ દેવા રાહિલોંસે ॥1॥
જોડોનિયાં કર રાહિલોં નિવાંત । પાયાંપાશીં ચિત્ત ઠેવૂનિયાં ॥ધ્રુ.॥
દિશાભુલી કરીં સ્થળીં પ્રદક્ષણા । ભ્રમેં નારાયણા કષ્ટવિલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે જાલોં આયોચા પાળક । જીવનાસી એક ઠાવ કેલા ॥3॥

એકવિધ વૃઇત્ત ન રાહે અંતરીં । સ્મરણીં ચ હરી વિસ્મૃતિ ॥1॥
કૈસા હા નવલાવ વાટતો અનુભવેં । મજ માઝ્યા જીવેં સાઇક્ષત્વેસી ॥ધ્રુ.॥
ન રાહે નિશ્ચળ જાગવિતાં મન । કિતી ક્ષીણેંક્ષીણેં સાવરાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે બહુ કેલે વેવસાવ । તેણેં રંગેં જીવ રંગલાસે ॥3॥

આતાં સોડવણેં ન યા નારાયણા । તરિ મી ન વંચે જાણા કાળા હાતીં ॥1॥
ઐસેં સાંગોનિયા જાલોં ઉતરાઇ઩ । આણીક તેં કાઇ઩ માઝે હાતીં ॥ધ્રુ.॥
કેલિયાચેં માપ નયે સેવટાસી । કરિતીલ નાસિ અંતરાય ॥2॥
તુકા હ્મણે ભય વાટતસે જીવા । ધાંવણિયા ધાંવા લવકરી ॥3॥

સત્યા માપ વાઢે । ગબાળાચી ચાલી ખોડે ॥1॥
ઉતરે તેં કળેં કસી । વિખરોણેં સર્વદેશીં ॥ધ્રુ.॥
ઘરામધ્યે રાજા । નવ્હે હો વા પાટપૂજા ॥2॥
તુકા હ્મણે સાચેં । રૂપ તેં દર્પણાચેં॥3॥

નાહીં ખંડ જાલા । માઝા તુમચા વિઠ્ઠલા ॥1॥
કૈસેં કૈસેં હો દુઇશ્ચત । આહે ચૌઘાંપાશીં નીત ॥ધ્રુ.॥
મુળીંચે લિહિલેં । મજ આતાં સાંપડલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે મજ । ન લગે બોલણેં સહજ॥3॥

હેચિ વાદકાચી કળા । નાહીં યેઊં યેત બળા ॥1॥
ધીર કરાવા કરાવા । તરી તો આહે આહ્માં દેવા ॥ધ્રુ.॥
રિઘાવેં પોટાંત। પાયાં પડોન ઘ્યાવા અંત ॥2॥
તુકા હ્મણે વરિ । ગોડા આણાવા ઉત્તરીં ॥3॥

એક પરિ બહિર બરેં । પરિ તીં ઢોરેં ગ્યાનગડેં ॥1॥
કપાળાસ લાગલી અગી । અભાગી કાં જીતસે ॥ધ્રુ.॥
એક પરિ બરેં વેડેં । તાકિ઩ક કુડેં જળો તેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ખાતડવાસી । અમૃતાસી નોળખે ॥3॥

ખેળોં મનાસવેં જીવાચ્યા સંવાદેં । કૌતુક વિનોદેં નિરાંજની ॥1॥
પચીં પડિલેં તેં રુચે વેળોવેળાં । હોતસે ડોહળા આવડીસ ॥ધ્રુ.॥
એકાંતાચેં સુખ જડલેં જિવ્હારીં । વીટ પરિચારીં બરા આલા ॥2॥
જગાઐસી બુઇદ્ધ નવ્હે આતાં કદા । લંપટ ગોવિંદા જાલોં પાયીં ॥3॥
આણીક તે ચિંતા ન લગે કરાવી । નિત્ય નિત્ય નવી આવડી હે ॥4॥
તુકા હ્મણે ધડા રાહિલા પડોન । પાંડુરંગીં મન વિસાંવલેં ॥5॥

ઉચિતાચા કાળ । સાધાવયા યુઇહ્બળ । આપલેં સકળ । તે પ્રસંગીં પાહિજે ॥1॥
નેમ નાહીં લાભ હાનિ । અવચિત ઘડતી દોની । વિચારૂનિ મનીં । પાહિજે તેં પ્રયોજાવેં ॥ધ્રુ.॥
જાળ જાળા કાળેં । કરપોં નેદાવેં આગળેં । જેવિતાં વેગળેં । જ્યાચેં ત્યાચેં તેથેં તેં શોભે ॥2॥
પાળી નાંગર પાભારીં । તન નિવડૂનિ સોંકરી । તુકા હ્મણે ધરી । સેજ જમા સેવટીં ॥3॥

પડિલિયા તાળા । મગ અવઘા ચિ નિર્વાળા । તેથેં કોણી બળા । નાહીં યેત કોણાસી ॥1॥
જોડિલેં તેં લાગેં હાતીં । આપઆપલી નિઇંશ્ચતી । હર્ષ આણિ ખંતી । તેથેં દોની નાસલીં ॥ધ્રુ.॥
સહજ સરલિયા કારણેં । મગ એકલા આપણ । દિસે તરી ભિન્ન । વચનાચા પ્રસંગ ॥2॥
કરૂનિ ઝાડા પાડા । તુકા વેગળા લિગાડા। નિઇંશ્ચતીચ્યા ગોડા । ગોષ્ટી હ્મુણ લાગતી ॥3॥

જીવિતા તો માઝા પિતા । ઉખતા તો ઉખત્યાંચા॥1॥
જનાદ઩નીં સરતી કર્મેં । વાતે ભ્રમે અનેત્ર । અપસવ્ય સવ્યામધીં । ઐસી શુદ્ધી ન ધરિતાં ॥2॥
તુકા હ્મણે ખાંદ્યા પાનેં । સિંચતાં ભિન્ન કોરડી॥3॥

માઉલીચી ચાલી લેંકરાચે ઓઢી । તયાલાગીં કાઢી પ્રાણેં પ્રીતી ॥1॥
ઐસી બિળવંત આવડી જી દેવા । સંતમહાનુભાવા વિનવિતોં ॥ધ્રુ.॥
મોહેં મોહિયેલેં સર્વકાળ ચિત્ત । વિસરુ તો ઘેત નાહીં ક્ષણેં ॥2॥
તુકા હ્મણે દિલા પ્રેમાચા વોરસ । સાંભાઇળલેં દાસ આપુલેં તેં ॥3॥

કેવઢા તો અહંકાર । માઝા તુહ્માં નવ્હે દૂર ॥1॥
આતાં કોણ પડે પાયાં । તુમચ્યા અહો પંઢરિરાયા ॥ધ્રુ.॥
કાં જી કૃપેનેં કૃપણ । વેચત અસે ઐસેં ધન ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવેં । દુજિયાચેં પોતેં ન્યાવેં ॥3॥

અપરાધી હ્મણોનિ યેતોં કાકુલતી । નાહીં તરી હોતી કાય ચાડ ॥1॥
યેઇલ તારૂં તરી તારા જી દેવા । નાહીં તરી સેવા ઘ્યા વો ભાર ॥ધ્રુ.॥
કાસયા મી આતાં વંચૂં હે શરીર । આહેં બારગીર જાઇપ જનેં ॥2॥
તુકા હ્મણે મન કરૂનિ મોકળેં । આહેં સાળેંઢાળેં ઉદાર મી ॥3॥

માઝે તોં ફુકાચે કાયેચે ચિ કષ્ટ । નવ્હે ક્રિયાનષ્ટ તુહ્માંઐસા ॥1॥
કાંહીં ચ ન વંચીં આજિચા પ્રસંગીં । સકળા હી અંગીં કરીન પૂજા ॥ધ્રુ.॥
દ્યાવેં કાહીં તુહ્મીં હેં તોં નાહીં આસ । અસોં યા ઉદાસ દેહભાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝી માવળલી ખંતી । સમાધાન ચિત્તીં સર્વકાળ ॥3॥

સ્વામીચિયા સત્તા । આધીં વર્મ યેતેં હાતા । પુઢતી વિશેષતા । લાભેં લાભ આગળા ॥1॥
કરીં કવતુકાચે બોલ । પરિ જિવ્હાઑયાચી ઓલ । આવડે રસાળ । માયબાપા લાડાચેં ॥ધ્રુ.॥
મનેં મેળવિલેં મના । નાહીં અભાવી શાહણા । અંતરીંચ્યા ખુણા । વરિ દિલ્યા ઉમટોનિ ॥2॥
નાહીં પરાશ્રમેં કાળા । અવઘ્યા જાગવિલ્યા વેળા । દેવાસી નિરાળા । તુકા ક્ષણ ન સોડી ॥3॥

એકે ઠાયીં અન્નપાણી । ગ્રાસોગ્રાસીં ચિંતનીં ॥1॥
વેળોવેળાં જાગવિતોં । દુજેં યેઇલ હ્મુણ ભીતોં ॥ધ્રુ.॥
નાહીં હીં ગુંતત ઉપચારીં । માનદંભાચે વેવ્હારીં ॥2॥
તુકા જાલાસે શાહાણા । આડ લપે નારાયણા ॥3॥

વૈરાગરાપાશીં રત્નાચિયા ખાણી । હે ચિ ઘ્યાવી ધણી ફાવેલ તોં ॥1॥
યેથેં નાહીં તર્કવિતકા઩ચી ચાડ । હોતસે નિવાડ ખ†યા ખોટએઆં ॥ધ્રુ.॥
ઉગા ચ સારાવા વાઢિલા તો ઠાવ । વાઢિતિયા ભાવ કળતસે ॥2॥
તુકા હ્મણે ટાંચણીચેં પાણી । યેથેં ઝરવણી જૈશાતૈસેં॥3॥

સમર્થ યા નાંવેં દિનાંચા કૃપાળ । હેં તંવ સકળ સ્વામીઅંગીં ॥1॥
મજ કાય લાગે કરણેં વિનવણી । વિદિત ચરણીં સકળ આહે ॥ધ્રુ.॥
દયાસિંધુ તુહ્માં ભાંડવલ દયા । સિંચાવેં આતાં યા કૃપાપીયૂષેં ॥2॥
તુકા હ્મણે અવો પંઢરિનિવાસે । બહુ જીવ આસે લાગલાસે ॥3॥

લેખિલેં કવિત્વ માઝે સહજ બોલ । ન લગે ચિ ઓલ જિવ્હાઑયાચી ॥1॥
નયે ચિ ઉત્તર કાંહીં પરતોનિ । જાલોં નારાયણીં ન સરતેં ॥ધ્રુ.॥
લાજિરવાણી કાં વદલી હે વાચા । નવ્હે ચ ઠાયીંચા મનનશીળ ॥2॥
તુકા હ્મણે ફળ નવ્હે ચિ સાયાસા । પંઢરીનિવાસા કાય જાલેં ॥3॥

યેણેં જાલા તુમચે પોતડીચા ઝાડા । કેલાસી ઉઘડા પાંડુરંગા ॥1॥
ભરૂનિયાં ઘરીં રાહિલોં વાખતી । આપુલી નિઇંશ્ચતી આપલ્યાપેં ॥ધ્રુ.॥
આતાં કાય ઉરી ઉરલી તે સાંગા । આણિલેતિ જગાચિયે સાક્ષી ॥2॥
તુકા હ્મણે કોઠેં પાહોંજાસી આતાં । માઝી જાલી સત્તા તુહ્માંવરિ ॥3॥

તુમચ્યા પાળણા ઓઢતસે મન । ગેલોં વિસરોન આપણાસી ॥1॥
લાગેલ પાલટેં ફેડાવેં ઉસણેં । યેણેં ચિ પ્રમાણેં પાંડુરંગા ॥ધ્રુ.॥
તુમચે આવડી સંબંધાચા ત્યાગ । ઘેતલા યે લાગ જગનિંદેચા ॥2॥
તુકા હ્મણે જૈસા માઝા જીવ ઓઢે । તૈસેં ચ તિકડે પાહિજેલ ॥3॥

નાહીં મજ કોણી ઉરલા દુર્જન । માયબાપાવિણ બ્રહ્માંડાંત॥1॥
કાસયા જી માઝી કરણેં યેવિસીં । ભયાચી માનસીં ચિંતા સંતીં ॥ધ્રુ.॥
વિશ્વંભરાચિયે લાગલોં સાંભાળીં । સત્તેનેં તો ચાળી આપુલિયે ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝેં પાળણપોષણ । કરિતાં આપણ પાંડુરંગા ॥3॥

મજ કાંહીં સીણ ન વ્હાવા યાસાટીં । કૃપા તુહ્માં પોટીં ઉપજલીં ॥1॥
હોતેં તૈસેં કેલેં આપલેં ઉચિત । શિકવિલેં હિત બહુ બરેં ॥ધ્રુ.॥
આહ્મી ન મનાવી કોણાચી આશંકા । તુહ્માં ભય લોકાં આહે મનીં ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં સંચિતાચા ઠેવા । વોડવલા ઘ્યાવા જૈસા તૈસા ॥3॥

કોણાચેં ચિંતન કરૂં ઐશા કાળેં । પાયાંચિયા બળેં કંઠીતસેં ॥1॥
પાહાતસેં વાટ યેઇપ ગા વિઠ્ઠલા । મજ કાં હા કેલા પરદેશ ॥ધ્રુ.॥
બહુતાંચે સત્તે જાલોં કાસાવીસ । જાય રાત્રી દિસ વૈરિયાંચા ॥2॥
તુકા હ્મણે બૈસેં મનાચિયે મુળીં । તરીં ચ હી જાળીં ઉગવતીં ॥3॥

કાં જી તુહ્મીં ઐસે નવ્હા કૃપાવંત । નિવે માઝેં ચિત્ત ઠાયિંચ્યા ઠાયીં ॥1॥
કાંહી શમ નયે વિષમ અંતરા । શાંતીચા તો બરા ઐસા યોગ ॥ધ્રુ.॥
દુઃખી હોતોં પંચભૂતાંચ્યા વિકારેં । જડત્વેં દાતારેં રાખાવીં તીં ॥2॥
તુકા હ્મણે મોડા અહંકારાચી માન । ધરિતોં ચરણ હ્મણઊનિ ॥3॥

માગત્યાચી કોઠેં ઘડતે નિરાસ । લેંકરા ઉદાસ નાહીં હોતેં ॥1॥
કાસયા મી હોઊં ઉતાવીળ જીવીં । જાણતા ગોસાવી સર્વ આહે ॥ધ્રુ.॥
જાલા તરી વેળ કવતુકાસાટીં । નિદ઩યા તોં પોટીં ઉપજેના ॥2॥
તુકા હ્મણે ત્યાસી ઠાઉકેં ઉચિત । હોઇ઩લ સંકેત નેમિયેલા ॥3॥

આરુષા વચનીં માતેચી આવડી । હ્મણઊનિ તાંતડી ઘેતી નાહીં ॥1॥
કાય હોઇલ માઝેં માંડિલેં કવતુક । આદરાચી ભૂક રડારોવી ॥ધ્રુ.॥
લપોનિયાં કરી ચુકુર માઊલી । નાહીં હોતી કેલી નિષ્ઠાસાંડી ॥2॥
તુકા હ્મણે કરી પારખીં વચનેં । ભેવૌનિ તાન્હેં આળવાવેં ॥3॥

પ્રીતીચ્યા ભાંડણા નાહીં શિરપાવ । વચનાચે ચિ ભાવ નિષ્ટ‍તા ॥1॥
જીણેં તરી એકા જીવેં ઉભયતા । પુત્રાચિયા પિતા દુખવે દુઃખેં ॥ધ્રુ.॥
કાય જાણે તુટોં માયેચેં લિગાડ । વિષમ તેં આડ ઉરોં નેણેં ॥2॥
તુકા હ્મણે મજ કરુણા ઉત્તરેં । કરિતાં વિશ્વંભરે પાવિજૈલ ॥3॥

નકો ઘાલૂં ઝાંસાં । મના ઉપાધિવોળસા ॥1॥
જે જે વાહાવે સંકલ્પ । પુણ્ય તરી તે ચિ પાપ ॥ધ્રુ.॥
ઉપજતો ભેવ । હોતો કાસાવીસ જીવ ॥2॥
તુકા હ્મણે પાહોં । હોઇલ તેં નિવાંત રાહોં॥3॥

બીજીં ફળાચા ભરવસા । જતન સિંચનાસરિસા । ચાવિલિયા આસા । કાકુલતી તે નાડ ॥1॥
હા તોં ગડસંદીચા ઠાવ। પિકે પિકવિલા ભાવ । સંકોચોનિ જીવ । દશા કેલી જતન ॥ધ્રુ.॥
માતી ઘાલી ધનાવરી । રાંડા રોટા વરીવરી । સુખાચે સેજારીં। દુઃખ ભ્રમેં ભોગીતસે ॥2॥
તુકા હ્મણે દિશાભુલી । જાલ્યા ઉફરાટી ચાલી । નિવાડાચી બોલી । અનુભવેં સાક્ષીસી ॥3॥

કાય ઉરલી તે કરૂં વિનવણી । વેચલોં વચનીં પાંડુરંગા ॥1॥
અવ્હેરલોં આતાં કૈચેં નામરૂપ । આદર નિરોપ તરિ તો નાહીં ॥ધ્રુ.॥
માઝા માયબાપ યે ગેલોં સલગી । તોં હેં તુહ્માં જગીં સોયૈરિકા ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં જોડોનિયાં હાત । કરી દંડવત ઠાયિંચાઠાયીં ॥3॥

આવડી ધરૂનિ કરૂં ગેલોં લાડ । ભિહ્પ્રેમકોડ ન પુરે ચિ ॥1॥
હ્મણઊનિ જીવ ઠેલા અસાવોનિ । ખેદ હોતો મનીં બહુ સાલ ॥ધ્રુ.॥
વેઠીઐસેં વાટે નિર્ફળ કારણ । શીતળ હોઊન ખોડાવલોં॥2॥
તુકા હ્મણે સરતેં નવ્હેં ચિ પાયાંપેં । બળ કેલેં પાપેં નવ્હેં ચિ ભેટી ॥3॥

પ્રીતીચા તો કળવળા । જિવ્હાળાચિ વેગળા ॥1॥
બહુ નેદી રડોં માતા । દુઇશ્ચત હોતાં ધીર નવ્હે ॥ધ્રુ.॥
વરી વરી તોંડાપુરતેં । મોહોરી તેં કળતસે ॥2॥
જાણોનિયાં નેણતા તુકા । નવ્હે લોકાંસારિખા ॥3॥

હા ગે હા ચિ આતાં લાહો । માઝા અહો વિઠ્ઠલા॥1॥
દંડવત દંડવત । વેગળી માત ન બોલેં ॥ધ્રુ.॥
વેગળાલ્યા કોઠેં ભાગેં। લાગ લાગેં લાવાવા ॥2॥
તુકા હ્મણે કેલ્યા જમા । વૃઇત્તતમા ભાજૂનિ ॥3॥

તુહ્માંસી ન કળે સાંગા કાય એક । અસયા સંકલ્પ વાગવૂં મી ॥1॥
આહે તેથેં સત્તા ઠેવિલેં સ્થાપૂનિ । પ્રમાણેં ચિ વાણી વદે આયાઆ ॥ધ્રુ.॥
કૃપા જાલી મગ ન લગે અંગસંગ । નિજધ્યાસેં રંગ ચઢતા રાહે ॥2॥
તુકા હ્મણે માગેં બોલિલોં તેં વાવ । આતાં હા ચિ ભાવ દૃઢ ઝાલા ॥3॥

આવડી ન પુરે માયબાપાપાસીં । ઘડોં કા યેવિસીં સકૈ઩લ ॥1॥
હોઇ઩લ નેમલેં આપુલિયા કાળેં । આલીયાચા બળેં આઘ્રો ઉરે ॥ધ્રુ.॥
જાણવિલેં તેથે થોડેં એકવેળા । સકળ હી કળા સવાઔત્તમીં ॥2॥
તુકા હ્મણે નિવેદિલેં ગુહએ ગુજ । આતાં તુઝી તુજ સકળ ચિંતા ॥3॥

વોખટા તરી મી વિટલોં દેહાસી । પુરે આતાં જૈસી જોડી પુન્હાં ॥1॥
કિતી મરમર સોસાવી પુઢતી । રાહિલોં સંગતી વિઠોબાચે ॥ધ્રુ.॥
આતાં કોણ યાચા કરીલ આદર । જાવો કિળવર વિટંબોનિ ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં સાંડિ તેં ચિ સાંડિ । કોણ ફિરે લંડી યાસી માગેં ॥3॥

હેં હી ઐસેં તેં હી ઐસેં । ઉભય પિસેં અવિચાર ॥1॥
અભિમાનાચે ઠેલાઠેલીં । મધીં જાલી હિંપુષ્ટી ॥ધ્રુ.॥
ધીરા શાંતી ઠાવ નુરે । હા ચિ ઉરે આબાઑયા ॥2॥
કૌતુક હેં પાહે તુકા । કઢતાં લોકાં અધનિ ॥3॥

હિત જાણે ચિત્ત । કળોં યેતસે ઉચિત ॥1॥
પરિહાર તે સંપાદની । સત્ય કારણ કારણીં ॥ધ્રુ.॥
વરદળ તેં નુતરે કસીં । આગીમધ્યેં તેં રસીં ॥2॥
તુકા હ્મણે કરુની ખરેં । ઠેવિતાં તેં પુઢેં બરેં॥3॥

દેવેં દિલા દેહ ભજના ગોમટા । તોં યા જાલા ભાંટા બાધિકેચ્યા ॥1॥
તાઠોનિયાં માન રાહિલી વરતી । અહંકારા હાતીં લવોં નલ્હે ॥ધ્રુ.॥
દાસ હ્મણાવયા ન વળે રસના । સૈરવચના બાસે ગળા ॥2॥
તુકા હ્મણે કોઠેં ઠેવાવા વિટાળ । સ્નાનેં નીર્મળ વ્હાવયાસી ॥3॥

કાય કરૂં પોરા લાગલી ચટ । ધરી વાટ દેઉળાચી॥1॥
સાંગિતલેં નેઘે કાનીં । દુજેં મનીં વિઠ્ઠલ ॥ધ્રુ.॥
કામ ઘરીં ન કરી ધંદા । યેથેં સદા દુઇશ્ચત ॥2॥
આમચે કુળીં નવ્હતેં ઐસેં । હેં ચ પિસેં નિવડલેં ॥3॥
લૌકિકાચી નાહીં લાજ । માઝેં મજ પારિખેં ॥4॥
તુકા હ્મણે નરકા જાણેં । ત્યા વચનેં દુષ્ટાંચીં ॥5॥

કારણાપેં અસતાં દૃષ્ટી । શંકા પોટીં ઉપજેના ॥1॥
શૂર મિરવે રણાંગણીં । મરણીં ચ સંતોષ ॥ધ્રુ.॥
પાહિજે તો કળવળા। મગ બળા કાય ઉણે ॥2॥
તુકા હ્મણે ઉદારપણેં । કાય ઉણેં મનાચેં॥3॥

નવ્હતી હે ઉસણે બોલ । આહાચ ફોલ રંજવણ॥1॥
અનુભવ તો વરાવરી । નાહીં દુરી વેગળા ॥ધ્રુ.॥
પાહિજે તેં આલેં રુચી।કાચાકુચી કાશાચી ॥2॥
તુકા હ્મણે લાજે આડ । ત્યાચી ચાડ કોણાસી ॥3॥

જોં જોં ઘ્યાવા સોસ । માઝે વારીં ગર્ભવાસ । લટિક્યાચા દોષ । અધિક જડે અંગેસીં ॥1॥
આતાં આહે તૈસેં અસો । અનુતાપ અંગીં વસો । યેવઢેં ચિ નસો । માઝેં આણિ પરાવેં ॥ધ્રુ.॥
જાગાજાલેપણેં। કાય નાસાવેં સ્વપ્ન । શબ્દાચિયા શિણેં । કષ્ટ મિથ્યા માનાવે ॥2॥
છાયે માકડ વિટે । ધાંવે કુપીં કાય ભેટે । તુકા હ્મણે ફુટે । ડોઇ઩ ગુડઘે કોંપર ॥3॥

ગુણાંચા ચિ સાંટા । કરૂં ન વજોં આણિકા વાટા॥1॥
કરિતી છંદ નાનાપરી । ભરોન સિણતી આડભરી ॥ધ્રુ.॥
નેમલી પંગતી। આહ્માં સંતાંચી સંગતી ॥2॥
તુકા હ્મણે લીળા । યેર કવતુક પાહોં ડોળાં ॥3॥

શિકલ્યા શબ્દાચેં ઉત્પાદિતોં યાઆન । દરપણીંચેં ધન ઉપર વાયા ॥1॥
અનુભૌ કૈં હોઇ઩ન ભોગિતા । સાંકડેં તેં આતાં હેં ચિ આલેં ॥ધ્રુ.॥
ગાયેં નાચેં કરીં શરીરાચે ધર્મ । બીજકળાવર્મ તુમચેં દાન ॥2॥
તુકા હ્મણે કેલા ઉશીર ન સાહે । દ્યાલ તરી આહે સર્વ સિદ્ધ ॥3॥

સિકવિલા તૈસા પઢોં જાણે પુસા । કૈંચી સાચ દશા તૈસી અંગીં ।
સ્વપ્નીંચ્યા સુખેં નાહીં હોત રાજા । તૈસા દિસે માઝા અનુભવ ॥1॥
કાસયા હા કેલા જિહુવે અળંકાર । પાયાંસી અંતર દિસતસે ॥ધ્રુ.॥
દર્પણીંચેં ધન હાતીં ના પદરીં । ડોળાં દિસેં પરી સત્યાચિયે ।
આસ કેલી તરી લાળ ચિ ઘોંટાવી । ઠકાઠકી તેવીં દિસતસે ॥2॥
કવિત્વેં રસાળ વદવિલી વાણી । સાક્ષ હી પુરાણીં ઘડે ઐસી ।
તુકા હ્મણે ગુરેં રાખોનિ ગોંવારી । માઝીં હ્મણે પરિ લાભ નાહીં ॥3॥

અનુભવ તો નાહીં અમુચિયા દરષણેં । ઐકિલેં કાનેં વદે વાણી ।
જેવિલ્યાચા કૈસા અનુભવ અંતરીં । હ્મણતાં માંડે પુરી કાય હોતેં ॥1॥
નાહીંનાહીં ગેલી તળમળ દાતારા । કાં જી હરિહરા ચાળવિલેં ॥ધ્રુ.॥
પત્રીં કુશળતા ભેટી અનાદર । કાય તેં ઉત્તર યેઇલ માનૂં ।
અંતરીં સબાહએઈં કાં નાહીં સારિખેં । ધરૂનિ પારિખેં વર્ત્તતસાં॥2॥
આલોં આલોં ઐસી દાઊનિયાં આસ । વાહોં બુડતયાસ કાય દ્યાવેં ।
તુકા હ્મણે અહો ચતુરા શિરોમણિ । કિતી માઝી વાણી તુહ્મી કોઠેં॥3॥

કેલેં તરી આતા સાચ ચિ કરાવેં । વિચારિલેં દ્યાવેં કૃપાદાન ॥1॥
સંકલ્પાસી નાહીં બોલિલા વિકલ્પ । તુહ્માં પુણ્યપાપ કળે દેવા ॥ધ્રુ.॥
ઉદાર શિહ્ તંવ તુમચી ભૂમંડળીં । ઐસી ઇબ્રદાવળી ગર્જતસે ॥2॥
તુકા હ્મણે અહો રકુમાદેવીવરા । ઉપરોધ કાં ધરા માઝા આતાં ॥3॥

અહો પુરુષોત્તમા । તુહ્માં કાશાચી ઉપમા ॥1॥
સતંત તો નાહીં બુદ્ધી । નાળવિતાં નાહીં શુઇદ્ધ ॥ધ્રુ.॥
જાગવિલેં તરી । તુહ્માં વેઇહ્યેણેં હરી ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । તુમ્હા નિત્ય દિસ નવા॥3॥

મથનેં ભોગે સાર । તાકેં ઘડે ઉપકાર ॥1॥
બરવી સાયાસાચી જોડી । અનુભવિયા ઠાવી ગોડી ॥ધ્રુ.॥
પાક આણિ રુચિ। જેથેં તેથેં તે કૈંચી ॥2॥
વાઢિતો પંગતી । તુકા આવડી સંગતી ॥3॥

ચિંતનાચી જોડી । હા ચિ લાભ ઘડોઘડી ॥1॥
તુહ્મી વસૂનિ અંતરીં । મજ જાગવા નિર્ધારીં ॥ધ્રુ.॥
જાય જેથેં મન । આડ ઘાલા સુદર્શન ॥2॥
તુકા હ્મણે ભોજેં । નાચેં હો ઐસેં ન લજેં ॥3॥

આવડીચી ન પુરે ધણી । પ્રીત મનીં બૈસલી ॥1॥
નિત્ય નવા કળવળા । માયબાળામધ્યેં તોં ॥ધ્રુ.॥
સુખ સુખા ભેટોં આલેં । હોય વાલ્હેં પોટીંચે ॥2॥
તુકા હ્મણે બ્રહ્માનંદેં । સંતવૃંદેં ચરણાપેં ॥3॥

જડલોં તોં આતાં પાયીં । હોઊં કાઇ઩ વેગળા ॥1॥
તુમ્હીં સંતીં કૃપા કેલી । ગંગે ચાલી ઓઘાચી ॥ધ્રુ.॥
સાંભાઇળલોં માયબાપા । કેલોં તાપાવેગળા ॥2॥
વોરસેં યા જીવ ધાલા । તુકા ઠેલા મૌન્ય ચિ ॥3॥

કાળાવરી સત્તા । ઐશા કરિતો વારતા ॥1॥
તો મી હીણાહૂનિ સાંડેં । દેવે દુ†હેં કાળતોંડેં ॥ધ્રુ.॥
માનૂની ભર્વસા । હોતોં દાસા મી ઐસા ॥2॥
તુકા હ્મણે માન । ગેલોં વાઢવૂં થોરપણ ॥3॥

સમર્થાચે સેવે કોઠેં નાહીં ઘાત । પાહોં નયે અંત પાંડુરંગા ॥1॥
આહે તૈસી નીત વિચારાવી બરી । યેઊની ભીતરી વાસ કરા ॥ધ્રુ.॥
નિઢળ રાખિલેં તરી ભયાભીત । હર્ષામર્ષ ચિત્ત પાવતસે॥2॥
તુકા હ્મણે તરી કળેલ નિવાડ । દર્શનાચી ચાડ શુભકીતિ઩ ॥3॥

બહુ ધીર કેલા । જાણ ન હોસી વિઠ્ઠલા ॥1॥
આતાં ધરીન પદરીં । કરીન તુજ મજ સરી ॥ધ્રુ.॥
જાલોં જીવાસી ઉદાર । ઉભા રાહિલોં સમોર ॥2॥
તુકા વિનવી સંતાં । ઐસેં સાંગા પંઢરિનાથા॥3॥

નેદાવી સલગી ન કરાવા સંગ । કરી ચિત્તા ભંગ વેળોવેળા ॥1॥
સર્પ શાંતિરૂપ ન હ્મણાવા ભલા । ઝોંબે ખવળીલા તાત્કાળ તો ॥2॥
તુકા હ્મણે દુરી રાખાવા દુર્જન । કરાવેં વચન ન ઘડે તેં ॥3॥

મજ અભયદાન દેઇ઩ દાતારા । કૃપેચ્યા સાગરા માયબાપા॥1॥
દેહભાવ તુઝ્યા ઠેવિયેલા પાયીં । આણીક મી કાંહીં દુજેં નેણેં ॥ધ્રુ.॥
સેવાભિહ્હીન નેણતા પતિત । આતાં માઝે હિત તુઝ્યા પાયીં ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝેં સર્વ હી સાધન । નામ સંકીર્તન વિઠોબાચેં ॥3॥

કરાવા વર્ષાવ । તૃષાક્રાંત જાલા જીવ ॥1॥
પાહેં આકાશાચી વાસ । જાણતા તૂં જગનિવાસ ॥ધ્રુ.॥
સંયોગેં વિસ્તાર । વાઢી લાગે તો અંકૂર ॥2॥
તુકા હ્મણે ફળેં । ચરણાંબુજેં તીં સકળેં॥3॥

કરીં ઐસી ધાંવાધાંવી । ચિત્ત લાવીં ચરણાપેં ॥1॥
મગ તો માઝા માયબાપ । ઘેઇલ તાપ હરૂની ॥ધ્રુ.॥
બહુતાંચ્યા મતેં ગોવા । હોઊં જીવા નેદાવા ॥2॥
તુકા હ્મણે કરુણાબોલેં । ધીર વિઠ્ઠલેં નિઘેના ॥3॥

એકવિધ નારાયણ । તેથેં વિષમાચા સીણ । પાલટોં ચિ ભિન્ન । નયે અણુપ્રમાણ ॥1॥
અવઘેં સારાવેં ગાબાળ । ચુકવૂનિયાં કોલ્હાળ । આનંદાચેં સ્થળ । એકાએકીં એકાંત ॥ધ્રુ.॥
કાયાવાચામન। સ્વરૂપીં ચ અનુસંધાન । લક્ષ ભેદી બાણ । યેણે પાડેં લવલાહો॥2॥
તુકા હ્મણે આળસ નિદ્રા । યેથેં દેઉનિયાં ચિરા । દેઉનિયાં ધીરા । મિઠી જાણા જાગૃતીં ॥3॥

હારપોનિ ગેલી નિશી । નિદ્રા કૈસી ન દેખોં ॥1॥
નારાયણીં વસલેં ઘર । નિરંતર આનંદ ॥ધ્રુ.॥
અવઘા રુધવિલા ઠાવ। નેલા વાવ મી માઝેં ॥2॥
તુકા હ્મણે એકે ઠાવીં । અસૂં નાહીં સીનાભિન્ન ॥3॥

પાહા કૈસેકૈસે । દેવેં ઉદ્ધરિલે આનયાસેં ॥1॥
ઐકા નવલ્યાચી ઠેવ । નેણતાં ભિહ્ભાવ ॥ધ્રુ.॥
કૈલાસાસી નેલા । ભિલ્લ પાનેડી બૈસલા ॥2॥
પાંખાંચ્યા ફડત્કારીં । ઉદ્ધરુની નેલી ઘારી ॥3॥
ખેચરેં પિંડી દિલા પાવ । ત્યા પૂજનેં ધાયે દેવ ॥4॥
તુકા હ્મણે ભોળા । સ્વામી માઝા હો કોંવળા ॥5॥

અનુભવ ઐસા । મજ લાગલા સરિસા ॥1॥
પાઠી બૈસલી સેજારીં । નવ્હે શાંત કોણે પરી ॥ધ્રુ.॥
કોઠેં ન લગે જાવેં । કાંહીં ઘાલાવયા ઠાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે કોટિ । દુઃખાચ્યા ચ તયે પોટીં ॥3॥

પાઠીવરી ભાર । જાતો વાહૂનિયાં ખર ॥1॥
સંત નેતીલ ત્યા ઠાયા । માઝી આધીન ત્યાં કાયા ॥ધ્રુ.॥
મોટચૌફળ । અંતીં ઉઇચ્છષ્ટાચેં બળ ॥2॥
ન સંડીં મારગ । યેથેં ન ચોરૂનિ અંગ॥3॥
આપુલિયા સત્તા । ચાલવિતી નાહીં ચિંતા ॥4॥
કળવિળલા તુકા । ઘરાચાર યેથેં નકા ॥5॥

માગેં પુઢેં જાલોં લાટા । અવઘા મોટા સરળ ॥1॥
નાહીં કોઠેં રિતેં અંગ । નિત્ય રંગ નવા ચિ ॥ધ્રુ.॥
પોસિંદ્યાચે પડિલોં હાતીં । વોઝેં માતી ચુકલી ॥2॥
જોગાવલોં પોટીં ખર । પાઠી ભાર વરિ નાહીં ॥3॥
અવઘિયા મોકઑયા દિશા । નાહીં વોળસા કામાચા॥4॥
સંતાચિયે લોળેં દ્વારીં । પળતી દુરી ગોમાશા ॥5॥
કાંહીં ન સાહેસા જાલા । તુકા નેલા સમર્થ ॥6॥
પાતોગેં મહાદ્વારીં। વરિ ઝુલી વાકળા ॥7॥

કરણેં ન કરણેં વારલેં જેથેં । જાતોં તેણેં પંથેં સંતસંગેં॥1॥
સંતીં હેં પહિલેં લાવિલેં નિશાણ । તે ખુણા પાહોન ગર્જેં નામ ॥2॥
તુકા હ્મણે તુહ્મીં ચલા યા ચિ વાટે । ભરવશાનેં ભેટે પાંડુરંગ ॥3॥

કૈંચેં કારણ । તૃષ્ણા વાઢવિતે સીણ ॥1॥
કાય કરૂનિ ઐસા સંગ । સોસેં ચિ તૂં પાંડુરંગ ॥ધ્રુ.॥
રૂપીં નાહીં ગોડી । હાંવે હાંવે ઉર ફોડી ॥2॥
તુકા ન પડે ભરી । ઐશા વરદળાચે થોરી॥3॥

ધન્ય તો ગ્રામ જેથેં હરિદાસ । ધન્ય તો ચિ વાસ ભાગ્ય તયા ॥1॥
બ્રહ્મયાઆન તેથેં અસે ઘરોઘરીં । ધન્ય ત્યા નરનારી ચતુર્ભુજ ॥ધ્રુ.॥
નાહીં પાપા રિઘ કાળાચેં જીવન । હરિનામકીર્ત્તન ઘરોઘરીં ॥2॥
તુકા હ્મણે તિહીં તારિલેં સકળાં । આપલ્યા કોટિકુળાસહિત જીવ ॥3॥

મારૂં નયે સર્પ સંતાંચિયે દૃષ્ટી । હોતીલ તે કષ્ટી વ્યાપકપણેં ॥1॥
એક સૂત્ર જીવશિવીં આઇક્યતા । રોમ ઉપડિતાં અંગ કાંપે ॥ધ્રુ.॥
નાહીં સાહોં યેત દુખાચી તે જાતી । પરપીડા ભૂતીં સામ્ય જાલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે દિલા નીતીચા સંકેત । પુજા નાંવેં ચિત્ત સુખી તેણેં ॥3॥

ભય હોતેં આહ્મીપણેં । પાઠી યેણેં ઘાતલેં ॥1॥
અવઘા આપુલા ચિ દેશ । કાળા લેશ ઉરે ચિ ના ॥ધ્રુ.॥
સમર્થાચેં નામ ઘેતાં । મગ ચિંતા કાશાચી ॥2॥
તુકા હ્મણેં નારાયણેં । જાલેં જિણેં સુખાચેં ॥3॥

વિષમ વાટે દુરવરી । ચાલૂનિ પરતી ઘરી । માગીલ તે ઉરી । નાહીં ઉરલી ભયાચી ॥1॥
મુખ્ય ન વ્હાવા તો નાડ । સેવટાચે હાતીં ગોડ । સરલિયા ચાડ । મગ કૈચે ઉદ્વેગ ॥ધ્રુ.॥
હોતા પહિલા અભ્યાસ । સમયીં ઘાલાવયા કાસ । તેવ્હાં લટિકે દોષ । યોગેં અનુતાપાચ્યા ॥2॥
તુકા હ્મણે આહે । બુદ્ધી કેલિયાનેં સાહે । જવળી ચ પાહેં । દેવ વાટ સ્મરણાચી ॥3॥

આતાં કોઠેં ધાંવે મન । તુઝે ચરણ દેખિલિયા ॥1॥
ભાગ ગેલા સીણ ગેલા । અવઘા જાલા આનંદુ ॥ધ્રુ.॥
પ્રેમરસેં બૈસલી મિઠી । આવડી લાઠી મુખાસી ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્માં જોગેં । વિઠ્ઠલ ઘોગેં ખરેં માપ ॥3॥

વિશ્વીં વિશ્વંભર । બોલે વેદાંતીંચા સાર ॥1॥
જગીં જગદીશ । શાસ્ત્રેં વદતી સાવકાસ ॥ધ્રુ.॥
વ્યાપિલેં હેં નારાયણેં । ઐસીં ગર્જતી પુરાણેં ॥2॥
જનીં જનાદ઩ન । સંત બોલતી વચનેં ॥3॥
સૂર્યાચિયા પરી । તુકા લોકીં ક્રીડા કરી ॥4॥

નિરોધતી પરિ ન મોડે વિકાર । બહુ હીં દુસ્તર વિષયદ્વારેં ॥1॥
રાહાતેતિ તુહ્મી ભરોનિ અંતરીં । હોતોં તદાકારી નિવિ઩ષચિ ॥ધ્રુ.॥
કૃપેચિયા સાક્ષી અસતી જવળી । વચનેં મોકળીં સરત નાહીં ॥2॥
તુકા હ્મણે તાળા મેળવણીપાશીં । વિનંતી પાયાપાશીં હે ચિ કરીં ॥3॥

અદ્વય ચિ દ્વય જાલેં ચિ કારણ । ધરિલેં નારાયણેં ભિહ્સુખ ॥1॥
અપરોક્ષ આકાર જાલા ચતુર્ભુજ । એકતક્વ બીજ ભિન્ન નાહીં ॥ધ્રુ.॥
શૂન્ય નિરશુન્યી રાહિલેં નિર્મળ । તેં દિસે કેવળ ઇટેવરી ॥2॥
સુખેં ઘ્યાવેં નામ વદના હી ચાડ । સરિતા વાપી આડ એક પાણી ॥3॥
તુકા હ્મણે મી ચ આહેં તેણેં સુખેં । ભેદ નાહીં મુખેં નામ ગાતોં ॥4॥

ઉદાર ચક્રવર્તી । વૈકુંઠીચા ભૂપતિ । પુંડલિકાચિયા પ્રીતી । વિટેવરી રાહિલા ॥1॥
સર્વસિદ્ધીચા દાતાર । સવેં આણિલા પરિવાર । ભહ્ અભયંકર । ઘ્યાઘ્યા ઐસેં હ્મણતસે ॥ધ્રુ.॥
જેણેં હેં વિશ્વ નિમિ઩લેં । મહર્ષીદેવા સંસ્થાપિલેં । એકવીસ સ્વર્ગાંતેં ધરિલેં । સત્તામાત્રેં આપુલિયા ॥2॥
તુકા હ્મણે કૃપાવંત । ઇઇચ્છલે પુરવી અર્થ। રિઇદ્ધસિઇદ્ધમુહી દેતસે । શેખીં સંગ આપુલા ॥3॥

સકલગુણેં સંપન્ન । એક દેવાચેં લક્ષણ ॥1॥
વરકડ કોઠેં કાંહીં । એક આહે એક નાહીં ॥ધ્રુ.॥
ષડ્ગુણ ઐશ્વર્ય સંપન્ન । એક ભગવંતીં જાણ ॥2॥
તુકા હ્મણે જેંજેં બોલા । તેંતેં સાજે યા વિઠ્ઠલા ॥3॥

વૈકુંઠીંચેં સુખ પંઢરિયે આલેં । અવઘેં પુંડલિકેં સાંટવિલેં ॥1॥
ઘ્યા રે ઘ્યા રે માઝે બાપ । જિવ્હા ઘેઉનિ ખરેં માપ। કરા એક ખેપ । મગ કરણેં ન લગે ॥ધ્રુ.॥
વિષય ગુંડોની ઠેવીં પસારા । મગ ધાંવ ઘ્યા પંઢરપુરા ॥2॥
જંવ આહે આયુષ્યાચા લેશ। તંવ કરીં પંઢરીચા વાસ ॥3॥
અળસ ન કરીં લાભાચા । તુકા વિનવી કુણબિયાચા ॥4॥

દેવાચેં ચરિત્ર નાઠવે સર્વથા । વિનોદાર્થ કથા ગોડ વાટે ॥1॥
હાતાવરિ હાત હાસોનિ આફળી । વાજવિતાં ટાળી લાજ વાટે ॥2॥
તુકા હ્મણે થુંકા ત્યાચ્યા તોંડાવરિ । જાતો યમપુરી ભોગાવયા ॥3॥

અદ્વૈતીં તોં માઝેં નાહીં સમાધાન । ગોડ હે ચરણ સેવા તુઝી ॥1॥
કરૂની ઉચિત દેઇપ હેં ચિ દાન । આવડે કીર્તન નામ તુઝેં॥ધ્રુ.॥
દેવભહ્પણ સુખાચા સોહળા । ઠેવુની નિરાળા દાવી મજ ॥2॥
તુકા હ્મણે આહે તુઝેં હેં સકળ । કોણી એકે કાળેં દેઇપ મજ ॥3॥

હેં ચિ માઝેં તપ હેં ચિ માઝેં દાન । હેં ચિ અનુષ્ઠાન નામ તુઝેં ॥1॥
હેં ચિ માઝેં તીર્થ હેં ચિ માઝેં વ્રત । સત્ય હેં સુકૃત નામ તુઝેં ॥ધ્રુ.॥
હા ચિ માઝા ધર્મ હેં ચિ માઝેં કર્મ । હા ચિ નિત્યનેમ નામ તુઝેં ॥2॥
હા ચિ માઝા યોગ હા ચિ માઝા યયા । હેં ચિ જપધ્યાન નામ તુઝેં ॥3॥
હેં ચિ માઝેં યાઆન શ્રવણ મનન । હેં ચિ નિજધ્યાસન નામ તુઝે ॥4॥
હા ચિ કુળાચાર હા ચિ કુળધર્મ । હા ચિ નિત્યનેમ નામ તુઝેં ॥5॥
હા માઝા આચાર હા માઝા વિચાર । હા માઝા નિર્ધાર નામ તુઝેં ॥6॥
તુકા હ્મણે દુજેં સાંગાયાસિ નાહીં । નામેંવિણ કાંહીં ધનવિત્ત ॥7॥

કોણ સાક્ષીવિણ । કેલેં ઉદ્ધારા ભજન ॥1॥
ઐસેં સાંગા જી દાતારા । માઝી ભિહ્ પરંપરા ॥ધ્રુ.॥
કોણેં નાહીં કેલી આળી । બ્રહ્મયાઆનાહુનિ વેગળી ॥2॥
કોણાચેં તોં કોડ । નાહીં પુરવિલા લાડ ॥3॥
કોણાચ્યા ઉદ્ધારા । કેલા વિલંબ માઘારા॥4॥
તુકા હ્મણે ભિન્ન । કાંહો બોલે સાક્ષીવિણ ॥5॥

સુખરૂપ ચાલી । હળૂહળૂ ઉસંતિલી ॥1॥
બાળગોપાળાચી વાટ । સેવે સેવકતા નીટ ॥ધ્રુ.॥
જરી ઝાલા શ્રમ । તરી પડોં નયે ભ્રમ ॥2॥
તુકા હ્મણે દાસાં । દેવ સરિસાસરિસા॥3॥

ચુકલી તે વાટ । પુઢેં સાંપડવી નીટ ॥1॥
હ્મણૌની ગર્ભવાસ । નેણતી તે હરિચે દાસ ॥ધ્રુ.॥
સંચિતાચા સંગ । કાય જાણોં પાવેં ભંગ ॥2॥
તુકા હ્મણે દૃષ્ટી ઉઘડિતોં નવ્હે કષ્ટી ॥3॥

કૈં તો દિવસ દેખેન ડોળાં । કલ્યાણ મંગળામંગળાચેં॥1॥
આયુષ્યાચ્યા શેવટીં પાયાંસવે ભેટી । કિળવરેં તુટી જાલ્યા ત્વરે ॥ધ્રુ.॥
સરો હેં સંચિત પદરીંચા ગોવા । ઉતાવિળેં દેવા મન જાલેં ॥2॥
પાઉલાપાઉલીં કરિતાં વિચાર । અનંતવિકાર ચિત્તા અંગીં ॥3॥
હ્મણૌનિ ભયાભીત હોતો જીવ । ભાકિતસેં કીંવ અટાહાસેં ॥4॥
તુકા હ્મણે હોઇલ આઇકિલેં કાનીં । તરિ ચક્રપાણી ધાંવ ઘાલા ॥5॥
દુઃખાચ્યા ઉત્તરીં આળવિલે પાય । પાહણેં તોં કાય અજૂન અંત ॥6॥

કળોં યેતેં વર્મ । તરી ન પવતોં શ્રમ ॥1॥
તુહ્માં શિરીં હોતા ભાર । આહ્માં કૈચા સંચાર ॥ધ્રુ.॥
હોતેં અભયદાન । તરી ઇસ્થર હોતેં મન ॥2॥
તુકા હ્મણે પાહેં । ઐસી વાટ ઉભા આહે ॥3॥

વારંવાર હા ચિ ન પડાવા વિસર । વસાવેં અંતર તુમચ્યા ગુણીં ॥1॥
ઇચ્છેચા યે દાતા તૂં એક સમર્થા । અગા કૃપાવંતા માયબાપા ॥ધ્રુ.॥
લાભાચિયે વોઢી ઉતાવિળેં મન । ત્યાપરિ ચિંતન ચરણાચેં ॥2॥
તુકા હ્મણે જીવી જીવન ઓલાવા । પાંડુરંગે દાવા શીઘ્ર આતાં ॥3॥

આઇકા માઝીં કવતુકૌત્તરેં । દેઉની સાદરેં ચિત્ત દેવા॥1॥
વોરસેં આવડી આલોં પાયાપાસીં । હોય તેં મનેસીં સુખ કીજે ॥ધ્રુ.॥
તુમચેં ન ભંગે સવાઔત્તમપણ । કરિતાં સમાધાન લેંકરાચેં॥2॥
તુકા હ્મણે જરી બોલતોં બોબડેં । તરી વાડે કોડેં કવતુક ॥3॥

જન્મા આલિયાચા લાભ । પદ્મનાભદરુષણેં ॥1॥
પાઠીલાગા યેતો કાળ । તૂં કૃપાળુ માઉલી ॥ધ્રુ.॥
કોણ્યા ઉપાયેં હેં ઘડે । ભવ આંગડેં સુટકેચેં ॥2॥
બહુ ઉસંતીત આલોં । તયા ભ્યાલોં સ્થળાસી ॥3॥
તુકા હ્મણે તૂં જનની । યે નિર્વાણી વિઠ્ઠલે ॥4॥

નાહીં ગુણદોષ લિંપોં દેત અંગીં । ઝાડિતાં પ્રસંગીં વરાવરી ॥1॥
નિકટવાસિયા આળવિતોં ધાંવા । તેથૂનિયાં દેવા સોડવૂની ॥ધ્રુ.॥
ઉમટે અંતરીં તેં કરૂં પ્રગટ । કળોની બોભાટ ધાંવ ઘાલીં ॥2॥
તુકા હ્મણે તરિ વાંચલોં યા કાળેં । સમર્થાચે બળેં સુખી અસોં ॥3॥

આતાં યેણેં પડિપાડેં । રસ સેવૂં હા નિવાડેં । મુંગી નેલી ગોડેં । ઠેવિલિયે અડચણી ॥1॥
તૈસેં હોય માઝ્યા જીવા । ચરણ ન સોડીં કેશવા । વિષયબુઇદ્ધ હેવા । વોસ પડો સકળ ॥ધ્રુ.॥
ભુકેલિયા શ્વાના । ગાંઠ પડે સવેં અન્ના । ભુકોં પાહે પ્રાણા । પરિ તોંડિંચી ન સોડી ॥2॥
કાય જિંકિયેલેં મન । જીવિત્વ કામાતુરા તૃણ । માગે વિભિચારિણ । ભહી તુકા યે જાતી ॥3॥

ન પવીજે તયા ઠાયા । આલોં કાયાક્લેશેસીં ॥1॥
આતાં માઝેં આણીં મના । નારાયણા ઓજેચેં ॥ધ્રુ.॥
બહુ રિણેં પિડિલોં ફાર । પરિહાર કરાવા ॥2॥
તુકા હ્મણે નિર્બળશિહ્ । કાકુલતી મ્હુણ યેતોં ॥3॥

બહુ ફિરલોં ઠાયાઠાવ । કોઠેં ભાવ પુરે ચિ ના ॥1॥
સમાધાન તોં પાવલોં । ઉરલોં બોલોં યાવરિ ॥ધ્રુ.॥
ઘે ગા દેવા આશીર્વાદ । આમુચ્યા નાંદ ભાગ્યાનેં ॥2॥
તુકા હ્મણે જેવૂં આધી । ખવખવ મધીં સારાવી ॥3॥

કોણ યેથેં રિતા ગેલા । જો જો આલા યા ઠાયા॥1॥
તાતડી તે કાય આતાં । જ્યાચી ચિંતા તયાસી ॥ધ્રુ.॥
નાંવાસાટીં નેઘેં ભાર । ન લગે ફાર વિત્પિત્ત ॥2॥
તુકા હ્મણે ન લગે જાવેં । કોઠેં દેવેં સુચનેં ॥3॥

ઇંઇદ્રયાચેં પુરે કોડ । તેં ચિ ગોડ પુઢતી હી ॥1॥
જાવેં મ્હણતી પંઢરપુરા । હા ચિ બરા સંસાર ॥ધ્રુ.॥
બૈસલેં તેં મનામુળીં । સુખ ડોળીં દેખિલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે દેતી કાન । વાણાવાણ નિવડૂની ॥3॥

આતાં દેવા મોકિળલેં । તુહ્મી ભલેં દિસેના ॥1॥
આતાં નાહીં જીવભાવ । ઉરલા ઠાવ વેગળા ॥ધ્રુ.॥
સાંભાળુન ઘ્યાવેં દેવા । આપણાસવા યાવરિ ॥2॥
તુકા હ્મણે નગ્ન ભાજ । તરિ તે લાજ સ્વામીસી ॥3॥

આશાબદ્ધ આહ્મી ભાકિતસોં કીંવ । તત્પર હા જીવ કાર્યાપાશીં ॥1॥
પ્રતિઉત્તરાચી પાહાતસેં વાટ । કરૂનિ બોભાટ મહાદ્વારીં ॥ધ્રુ.॥
આપુલ્યા ઉચિતેં કરૂનિયાં ઠેવીં । સંબંધ ગોસાવી તોડોનિયાં ॥2॥
તુકા હ્મણે એક જાલિયા નિવાડ । કોણ બડબડ કરી મગ ॥3॥

ખદ્યોતેં ફુલવિલેં રવિપુઢેં ઢુંગ । સાક્ષી તંવ જગ ઉભયતાં ॥1॥
આપલ્યા આપણ નાહીં શોભોં યેત । ચાર કરી સ્ફીત દાખવૂનિ ॥ધ્રુ.॥
ખાણાર તાકાચેં આસાતેં માજીરેં । આપણેં ચિ અધીર કળોં યેતેં ॥2॥
તુકા હ્મણે જળો મૈંદાચી મવાળી । દાવૂનિયાં નળી કાપી સુખેં ॥3॥

નાહીં સરોં યેત કોરડએઆ ઉત્તરીં । જિવ્હાઑયાચી બરી ઓલ ઠાયીં ॥1॥
આપુલિયા હિતા માનિસી કારણ । સત્યા નારાયણ સાહે અસો ॥ધ્રુ.॥
નિર્વાણીં નિવાડ હોતો આગીમુખેં । તપ્ત લોહ સુખેં ધરિતાં હાતીં ॥2॥
તુકા હ્મણે નેમ ન ટળતાં બરેં । ખ†યાસી ચિ ખરેં ઐસેં નાંવ ॥3॥

આલોં ઉલ્લંઘુનિ દુઃખાચે પર્વત । પાયાંપાશીં હિત તુમચ્યા તરી ॥1॥
ન દેખેલ લાસા દુઃખી હોતેં મન । કઠિણેં કઠિણ વાટતસે ॥ધ્રુ.॥
નવ્હે સાંડી પરિ વાટતેં નિરાસ । ન યે માઝા દિસ સંકલ્પાચા ॥2॥
તુકા હ્મણે તુહ્મીં સદૈવ જી દેવા । માઝ્યા હા ચિ જીવા એક ઠાવ ॥3॥

કિતી સોસિતી કરંટીં । નેણોં સંસારાચી આટી । સર્વકાળ પોટીં । ચિંતેચી હળહળ ॥1॥
રિકામિયા તોંડેં રામ । કાય ઉચ્ચારિતાં શ્રમ । ઉફરાટા ભ્રમ । ગોવી વિષય માજિરા ॥ધ્રુ.॥
કળતાં ન કળે । ઉઘડે ઝાકિયેલે ડોળે । ભરલેં ત્યાચે ચાળે । અંગીં વારેં માયેચેં ॥2॥
તુકા હ્મણે જન । ઐસેં નાંવબુઇદ્ધહીન । બહુરંગેં ભિન્ન । એકીં એક નિમલેં ॥3॥

મંગળાચા મંગળ સાંટા । વિટ તોટા નેણે તેં ॥1॥
હેં ભરા સાતેં આલેં । ભલેં ભલેં હ્મણવાવેં ॥ધ્રુ.॥
જનીં જનાદ઩ન વસે । યેથેં દિસે તેં શુદ્ધ ॥2॥
તુકા હ્મણે બહુતાં મુખેં । ખરેં સુખેં ઠેવાવેં॥3॥

નામાચા મહિમા બોલિલોં ઉત્કર્ષ । અંગા કાંહીં રસ ન યે ચિ તો ॥1॥
કૈસેં સમાધાન રાહે પાંડુરંગા । ન લગે ચિ અંગા આણી કાંહીં ॥ધ્રુ.॥
લાભાચિયે અંગીં સોસ કવતુકેં । ફિક્યાચેં તેં ફિકેં વેવસાવ ॥2॥
તુકા હ્મણે કરા આપુલા મહિમા । નકા જાઊં ધર્માવરિ માઝ્યા ॥3॥

હેં ચિ વારંવાર । પડતાળુની ઉત્તર ॥1॥
કરિતોં પાયાંસી વિનંતી । નુપેક્ષાવેં કમળાપતી ॥ધ્રુ.॥
ગંગોદકેં ગંગે । અર્ઘ્ય દ્યાવેં પાંડુરંગે ॥2॥
જોડોનિયાં હાત । કરી તુકા પ્રણિપાત ॥3॥

અવચિત યા તુમચ્યા પાયાં । દેવરાયા પાવલોં ॥1॥
બરવેં જાલેં દેશાઉર । આલ્યા દુર સારિખેં ॥ધ્રુ.॥
રાહોનિયાં જાતોં ઠાયા । આલિયાચી નિશાની ॥2॥
તુકા હ્મણે ચરણસેવા । જોડી હેવા લાધલી ॥3॥

આતાં પાવિજેલ ઘરા । યા દાતારા સંગતી ॥1॥
પાયાવરિ ઠેવૂં માથા । સર્વથા હા નુપેક્ષી ॥ધ્રુ.॥
યેથૂન તેથવરિ આતાં। નાહીં સત્તા આણિકાંચી ॥2॥
તુકા હ્મણે ચક્રપાણી । શિરોમણી બિળયાંચા ॥3॥

બરવેં માઝ્યા કેલેં મનેં । પંથેં યેણેં નિઘાલેં ॥1॥
અભયેં ચ જાવેં ઠાયા । દેવરાયા પ્રતાપેં ॥ધ્રુ.॥
સાધનાચા ન લગે પાંગ । અવઘેં સાંગ કીર્તન ॥2॥
તુકા હ્મણે સત્તા થોરી । કોણ કરી ખોળંબા ॥3॥

માગેં પુઢેં નાહીં । દુજેં યાવેગળેં કાંહીં ॥1॥
નાહીં ઉરલેં આણીક । કેલા ઝાડા સકિળક ॥ધ્રુ.॥
વિશ્વાસાવાંચૂન । નાંવેં દુજિયાચે શૂન્ય ॥2॥
દેવાવિણ કાંહીં । તુકા હ્મણે ઉરી નાહીં॥3॥

વૈરાગ્યાચા અંગીં જાલાસે સંચાર । ઇચ્છી વનાંતર સેવાવયા ॥1॥
કાં જી યાચેં કરૂં નયે સમાધાન । વિયોગાનેં મન સિણતસે ॥ધ્રુ.॥
નયે ચિ યાવયા પંઢરીચેં મૂળ । ન દેવે ચિ માળ કંઠીંચી હી ॥2॥
તુકા હ્મણે જાલેં અપ્રીતીચેં જિણેં । લાજિર હેં વાણેં સેવા કરી ॥3॥

આઇળકરા કોઠેં સાહાતેં કઠિણ । આપુલા તેં પ્રાણ દેઊં પાહે ॥1॥
સાંભાળાવેં માયબાપેં કૃપાદૃષ્ટી । પીડિતાં તો દૃષ્ટી દેખોં નયે ॥ધ્રુ.॥
અંતરલોં માગેં સંવસારા હાતીં । પાયાંપેં સરતીં જાલોં નાહીં ॥2॥
તુકા હ્મણે તુહ્મી વિચારા જી દેવા । ઠેવાલ તેં ઠેવા કોણે પરી ॥3॥

સ્વપ્નીંચેં હેં ધન હાતીં ના પદરીં । પ્રત્યક્ષ કાં હરિ હોઊં નયે ॥1॥
આજુનિ કાં કરા ચાળવાચાળવી । સાવકાશેં દ્યાવી સત્ય ભેટી ॥ધ્રુ.॥
બોલોનિયાં ફેડા જીવીંચી કાજળી । પાહેન કોમળીં ચરણાંબુજેં ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝ્યા જીવીંચિયા જીવા । સારૂનિયાં ઠેવા પડદા આતાં ॥3॥

યેતીલ અંતરા શિષ્ટાચે અનુભવ । તળમળી જીવ તયા સુખા ॥1॥
આતાં માઝા જીવ ઘેઉનિયાં બળી । બૈસવાવેં વોળી સંતાંચિયે ॥ધ્રુ.॥
વિસ્તારિલી વાચા ફળેંવિણ વેલ । કોરડે ચિ બોલ ફોસ વાંઝે ॥2॥
તુકા હ્મણે આલોં નિર્વાણા ચ વરી । રાહોં નેદીં ઉરી નારાયણા ॥3॥

હ્મણૌનિ કાય જીઊં ભહ્પણ । જાયાચીં ભૂષણેં અળંકાર ॥1॥
આપુલ્યા કષ્ટાચી કરૂનિયાં જોડી । મિરવીન ઉઘડી ઇચ્છાવસેં ॥ધ્રુ.॥
તુકે તરિ તુકીં ખ†યાચે ઉત્તમ । મુલામ્યાચ્યા ભ્રમ કોઠવરિ ॥2॥
તુકા હ્મણે પુઢેં આણિ માગેં ફાંસ । પાવેં ઐસા નાસ ન કરીં દેવા ॥3॥

આપણ ચિ વ્હાલ સાહે । કસિયાલા હે ધાંવણી॥1॥
ભાકિલી તે ઉરલી કીંવ । આહે જીવ જીવપણેં ॥ધ્રુ.॥
આહાચ કૈંચા બીજા મોડ । પ્રીતિ કોડ વાંચૂનિ ॥2॥
તુકા હ્મણે દંડિન કાયા । યાલ તયા ધાંવણિયા ॥3॥

નિઇશ્ચતીનેં હોતોં કરુનિયાં સેવા । કાં જી મન દેવા ઉદ્વેગિલેં ॥1॥
અનંત ઉઠતી ચિત્તાચે તરંગ । કરાવા હા ત્યાગ વાટતસે ॥ધ્રુ.॥
કોણ તુહ્માંવિણ મનાચા ચાળક । દુજેં સાંગા એક નારાયણા ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝા માંડિલા વિનોદ । કરઊં નેણેં છંદ કરાલ કાઇ ॥3॥

આશ્વાસાવેં દાસ । તરી ઘડે તો વિશ્વાસ ॥1॥
નાહીં ચુકત ચાકરી । પુટ લાડે શોચે થોરી ॥ધ્રુ.॥
સ્વામીચ્યા ઉત્તરેં । સુખ વાટે અભયેં કરેં ॥2॥
ન મગેં પરિ ભાતેં । તુકા હ્મણે નિઢિળ રિતેં ॥3॥

જેણેં હોય હિત । તેં તૂં જાણસી ઉચિત ॥1॥
મજ નકો લાવૂં તૈસેં । વાંયાં જાયેં ઐસેં પિસેં ॥ધ્રુ.॥
ધરિતોસી સત્તા । હોસી સકળ જાણતા ॥2॥
ચતુરાચ્યા રાયા । અંગીકારાવેં તુકયા॥3॥

રાહે ઉભા વાદાવાદીં । તરી ફંદીં સાંપડે ॥1॥
લવ્હાઑયાસી કોઠેં બળ । કરિલ જળ આપુલેં ॥ધ્રુ.॥
કઠિણાસી બળજોડા । નમ્ર પીડા દેખેના ॥2॥
તુકા હ્મણે સર્વરસીં । મિળે ત્યાસી ગોત તેં ॥3॥

મ્હણૌનિ જાલી તુટી । નાહીં ભેટી અહંકારેં ॥1॥
દાખવિલેં દેવેં વર્મ । અવઘા ભ્રમ નાસલા ॥ધ્રુ.॥
હાતેં મુરગાઇળતાં કાન। નાહીં ભિન્ન વેદના ॥2॥
તુકા હ્મણે એકાંતસુખેં । અવઘેં ગોતેં ગુંતલેં॥3॥

ન પડો આતાં હાડીં ઘાવ । મધ્યેં કીંવ નાસક ॥1॥
કરવિલી આત્મહત્યા । જીવા કાં દ્વંદાચા ॥ધ્રુ.॥
આશાપાશીં ગુંતલા ગળા । તેણેં કળાહીન જાલોં ॥2॥
તુકા હ્મણે લાવૂં મુળી । જીવકુળી થોરેસી ॥3॥

સામાવે કારણ । નાહીં સોસત ધરણેં ॥1॥
લાદી થીંકે લાજિરવાણી । હીનકમાઇ઩ચી ઘાણી ॥ધ્રુ.॥
પુષ્પ જવળી નાકા। દુગપધીચ્યા નાંવેં થુંકા ॥2॥
તુકા હ્મણે કિતી । ઉપદેશહીન જાતી॥3॥

અસાલ તે તુહ્મી અસા । આહ્મી સહસા નિવડોં ના॥1॥
અનુસરલોં એકા ચિત્તેં । હાતોંહાતેં ગીંવસિત ॥ધ્રુ.॥
ગુણદોષ કાશાસાટીં । તુમચે પોટીં વાગવૂં ॥2॥
તુકા હ્મણે દુજેં આતાં । કોઠેં ચિત્તા આતળોં ॥3॥

સોંવળા હોઊં તોં વોંવળેં જડલેં । સાંડીમાંડી બોલતોંડીં બીજીં ॥1॥
એકસરીં કેલીં કિળવરેં સાટી । આતાં નકા તુટી પાયાંસવેં ॥ધ્રુ.॥
સંકલ્પીં વિકલ્પ પાપાચા સુકાળ । રજ્જુસર્પ મૂળ મરણાચેં ॥2॥
તુકા હ્મણે હેં તૂં બ્રહ્માંડ ચાઇળતા । મી કાં કરૂં ચિંતા પાંડુરંગા ॥3॥

આહે તૈસા આતાં આહે ઠાયીં બરા । ઠેવિલોં દાતારા ઉચિતેં ત્યા ॥1॥
વચનાચા ભાર પડિલિયા શિરીં । જાલેં મગ ભારી ઉતરેના ॥ધ્રુ.॥
અબોલ્યાચી સવે લાવુનિયાં મના । ફાકોં નેદીં ગુણા ઐસેં કરૂં ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્માં ગોંવઑયાચા સંગ । રાખતેં તેં અંગ જાણતસોં ॥3॥

તૂં માઝા કોંવસા । પરી ન કળે યા ધસાં ॥1॥
કૂટ ખાતી માગેં પુઢેં । જાતી નરયેગાંવા પુઢેં ॥ધ્રુ.॥
માઝી હ્મણતી કવી। નિષેધુનિ પાપી જીવીં ॥2॥
તુકા હ્મણે પાંડુરંગા । આતાં કોણ લેખી જગા ॥3॥

દર્પણાસી બુજે । નખટેં તોંડ પળવી લાજે ॥1॥
ગુણ જ્યાચે જો અંતરીં । તો ચિ ત્યાસી પીડા કરી ॥ધ્રુ.॥
ચોરા રુચે નિશી। દેખોનિયાં વિટે શશી ॥2॥
તુકા હ્મણે જન । દેવા અસે ભાગ્યહીન ॥3॥

હ્મણૌનિ શરણ જાવેં । સર્વભાવેં દેવાસી ॥1॥
તો હા ઉતરીલ પાર । ભવદુસ્તરનદીચા ॥ધ્રુ.॥
બહુ આહે કરુણાવંત । અનંત હેં નામ જ્યા ॥2॥
તુકા હ્મણે સાક્ષી આલેં । તરી કેલેં પ્રગટ॥3॥

ઐસીં વર્મેં આહ્માં અસોનિયાં હાતીં । કાં હોઊં નેણતીં દિશાભુલી ॥1॥
પોટાળુની પાય કવળીન ઉભા । કૃપે પદ્મનાભા હાલોં નેદીં ॥ધ્રુ.॥
આપુલે ઇચ્છેસી ઘાલીન સંપુષ્ટીં । શ્રીમુખ તેં દૃષ્ટી ન્યાહાળીન ॥2॥
તુકા હ્મણે બહુ સાંડિયેલીં મતેં । આપુલ્યા પુરતેં ધરુની ઠેલોં ॥3॥

રત્નાચ્યા વોવણી કાંચે ઐશા ઘરી । આવ્હેરુની દુરી અધિકારેં ॥1॥
જાતિસ્વભાવ આલા ડોઑયાં આડ । તયા ઘડે નાડ ન કળતાં ॥ધ્રુ.॥
કામધેનુ દેખે જૈશા ગાઇ઩હ્મૈસી । આણિકાંતેં ઐસી કરોનિયાં ॥2॥
તુકા હ્મણે કાય બોલોનિયાં ફાર । જયાચા વેવ્હાર તયા સાજે ॥3॥

તરી ચ હીં કેલીં । દાનેં વાઇ઩ટ ચાંગલીં ॥1॥
યેક યેક શોભવાવેં । કેલેં કવતુક દેવેં ॥ધ્રુ.॥
કાય ત્યાચી સત્તા । સૂત્ર આણીક ચાઇળતા ॥2॥
તુકા હ્મણે ધુરેં । ડોળે ભરિલે પરિ ખરેં॥3॥

અંધળેં તેં સાંગે સાંગિતલ્યા ખુણા । અનુભવ દેખણા પ્રગટ ત્યા ॥1॥
નાંદણુક સાંગે વડિલાચેં બળ । કૈસા તો દુર્બળ સુખ પાવે ॥2॥
તુકા હ્મણે નાંદોં આપલ્યા પ્રતાપેં । તયાસી લોકાંપેં સ્તુતી સાંગોં ॥3॥

કરી આણિકાંચા અપમાન । ખળ છળવાદી બ્રાહ્મણ। તયા દેતાં દાન । નરકા જાતી ઉભયતાં ॥1॥
તૈસેં જાલેં દોઘાંજણાં। માગતિયા યજમાના । જાઇળયેલેં વનાં । આપણાસહિત કાંચણી॥ધ્રુ.॥
ઘડિતાં દગડાચી નાવ । મોલ ક્લેશ ગેલે વાવ । તરતા નાહીં ઠાવ। બુડવી તારૂં તરતીયા ॥2॥
ચોરા દિધલા સાંટા । તેણેં મારિયેલ્યા વાટા । તુકા હ્મણે તાઠા । હેં તંવ દોઘે નાડતી ॥3॥

જળો તે જાણીંવ જળો તે શાહાણીંવ । રાહો માઝા ભાવ વિઠ્ઠલપાયીં ॥1॥
જળો તો આચાર જળો તો વિચાર । રાહો મન સ્થીર વિઠ્ઠલપાયીં ॥ધ્રુ.॥
જળો હા લૌકિક જળો દંભમાન । લાગો જીવ ધ્યાન વિઠ્ઠલાચેં ॥2॥
જળો હેં શરીર જળો હા સંબંધ । રાહો પરમાનંદ માઝા કંઠીં ॥3॥
તુકા હ્મણે યેથે અવઘેં ચિ હોય । ધરીં મના સોય વિઠોબાચી ॥4॥

વિશ્વાસ ધરૂનિ રાહિલોં નિવાંત । ઠેવૂનિયાં ચિત્ત તુઝે પાયીં ॥1॥
તરાવેં બુડાવેં તુઝિયા વચનેં । નિર્ધાર હા મનેં કેલા માઝા॥ધ્રુ.॥
ન કળે હેં મજ સાચ ચાળવિલેં । દેસી તેં ઉગલેં ઘેઇન દેવા ॥2॥
માગણેં તેં સરે ઐસેં કરીં દેવા । નાહીં તરી સેવા સાંગા પુઢેં॥3॥
કરાવેં કાંહીં કીં પાહાવેં ઉગલેં । તુકા હ્મણે બોલેં પાંડુરંગા॥4॥

દેવાચિયે પાયીં દેઇપ મના બુડી । નકો ધાંવોં વોઢી ઇંઇદ્રયાંચે ॥1॥
સર્વ સુખેં તેથેં હોતી એકવેળે । ન સરતી કાળેં કલ્પાંતીં હી ॥ધ્રુ.॥
જાણેં યેણેં ખુંટે ધાંવે વેરજાર । ન લગે ડોંગર ઉસંતાવે ॥2॥
સાંગન તેં તુજ ઇતુલેં ચિ આતાં । માની ધન કાંતા વિષતુલ્ય ॥3॥
તુકા હ્મણે તુઝે હોતી ઉપકાર । ઉતરોં હા પાર ભવસિંધુ ॥4॥

આહ્મી વિઠ્ઠલાચે દાસ જાલોં આતાં । ન ચલે હે સત્તા આણિકાંચી ॥1॥
નાવરે તયાસી ઐસેં નાહીં દુજેં । કરિતાં પંઢરિરાજેં કાય નવ્હે ॥ધ્રુ.॥
કોઠેં તુજ ઠાવ ઘ્યાવયાસી ધાંવા । મના તૂં વિસાવા ઘેઇ઩ આતાં ॥2॥
ઇંઇદ્રયાંચી વોઢી મોડિલા વ્યાપાર । જ્યા અંગેં સંચાર ચાળી તુજ ॥3॥
તુકા હ્મણે આહ્મી જિંકોનિયાં કાળ । બૈસલોં નિશ્ચળ હોઊનિયાં ॥4॥

સાંગતોં તરિ તુહ્મી ભજા રે વિઠ્ઠલા । નાહીં તરિ ગેલા જન્મ વાંયાં ॥1॥
કરિતાં ભરોવરી દુરાવસી દુરી । ભવાચિયે પુરીં વાહાવસી ॥2॥
કાંહીં ન લગે એક ભાવ ચિ કારણ । તુકા હ્મણે આણ વિઠ્ઠલાચી ॥3॥

શબ્દયાઆની યેઊં નેદીં દૃષ્ટીપુઢેં । છળવાદી કુડે અભહ્ તે ॥1॥
જળો તે જાણીંવ જળો ત્યાચે દંભ । જળો ત્યાચેં તોંડ દુર્જનાચેં ॥2॥
તુકા હ્મણે યેતી દાટૂનિ છળાયા । ત્યાંચ્યા બોડૂં ડોયા ન ધરૂં ભીડ ॥3॥

અન્યાયાસી રાજા જરિ ન કરિતાં દંડ । બહુચક તે લંડ પીડિતી જના ॥1॥
ને કરી નિગા કુણબી ન કાઢિતાં તણ । કૈંચે યેતી કણ હાતાસી તે ॥2॥
તુકા હ્મણે સંતાં કરૂં નયે અનુચિત। પાપ નાહીં નીત વિચારિતા ॥3॥

ભલે લોક નાહીં સાંડીત ઓળખી । હે તોં ઝાલી દેખી દુસ†યાચી ॥1॥
અસો આતાં યાસી કાય ચાલે બળ । આપુલેં કપાળ વોડવલેં ॥ધ્રુ.॥
સમર્થાસી કાય કોણેં હેં હ્મણાવેં । આપુલિયા જાવેં ભોગાવરિ ॥2॥
તુકા હ્મણે તુહ્માં બોલ નાહીં દેવા । નાહીં કેલી સેવા મનોભાવેં ॥3॥

મુકેં હોતાં તુઝ્યા પદરીચેં જાતેં । મૂર્ખ તેં ભોગિતેં મીમીપણ ॥1॥
આપુલિયે ઘરીં મૈંદ હોઊની બસે । કવણ કવણાસી બોલોં નકા ॥2॥
તુકા હ્મણે તુહ્માં સાંગતોં મી ખુણ । દેવાસી તેં ધ્યાન લાવુનિ બસા ॥3॥

આષાઢી નિકટ । આણી કાતિ઩કીચા હાટ ॥1॥
પુરે દોન્હી ચ બાજાર । ન લગે આણીક વ્યાપાર ॥ધ્રુ.॥
તેં ચિ ઘ્યાવેં તેં ચિ ઘ્યાવેં । કૈવલ્યાચ્યા રાસી ભાવેં ॥2॥
કાંહીં કોણા નેણે । વિઠો વાંચૂનિ તુકા હ્મણે ॥3॥

દેઊનિયાં પ્રેમ માગિતલેં ચિત્ત । જાલી ફિટાફિટ તુહ્માં આહ્માં ॥1॥
કાશાનેં ઉદાર તુહ્માંસી હ્મણાવેં । એક નેસી ભાવેં એક દેસી ॥ધ્રુ.॥
દેઊનિયાં થોડેં નેસીલ હેં ફાર । કુંટિસી વિચાર અવઘિયાંચા ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્માં ભાંડવલ ચિત્ત । દેઉની દુઇશ્ચત પાડિયેલેં ॥3॥

તાતડીચી ધાંવ અંગા આણિ ભાવ । ખોળંબા તો મગ નિશ્ચયાચા ॥1॥
હ્મણૌનિ બરી વિચારાવી ચાલી । ઉરીચિ તે બોલી કામા યેતે ॥ધ્રુ.॥
કોરડેં વૈરાગ્ય માજિરા બડિવાર । ઉતરે તો શૂર અંગીંચેં તેં ॥2॥
તુકા હ્મણે બરી ઝ†યાચી તે ચાલી । સાંચવણ્યા ખોલી કૈસીયાંચી ॥3॥

મી તોં બહુ સુખી આનંદભરિતા । આહેં સાધુસંતાં મેળીં સદા ॥1॥
દેવા કાંહીં વ્હાવેં ઐસેં નાહીં માઝ્યા જીવા । આણીક કેશવા તુજવિણ ॥ધ્રુ.॥
ન લગે વૈકુંઠ મોક્ષ સાયુજ્યતા । સુખ વાટે ઘેતાં જન્મ ઐસેં ॥2॥
મૃત્યુલોકીં કોણ ધરિલેં વાસના । પાવાવયા જનાસવેં દુઃખ ॥3॥
તુકા હ્મણે તુઝા દાસ ઐસેં લોકાં । કાંહીં સકિળકાં કળોં યાવેં ॥4॥

ઘ્યા રે લુટી પ્રેમ સુખ । ફેડા આજિ ધણી । ચુકલા તો મુકલા । જાલી વેરઝાર હાણી ॥1॥
ઘાલા ઘાતલા વૈકુંઠીં । કરૂનિયાં જીવેં સાટી । પુરવિલી પાઠી । વૈષ્ણવીં કાળાચી ॥ધ્રુ.॥
અવઘેં આણિલેં અંબર । વિઠોસહિત તેથેં ધુર । ભેદૂનિ જિવ્હાર । નામબાણીં ધરિયેલા ॥2॥
સંચિત પ્રારબ્ધ ક્રિયમાણ । અવઘીં જાલીં ગહન । કેલીં પાપપુણ્યેં । દેશધડી બાપુડીં ॥3॥
આનંદેં ગર્જતી નિર્ભર । ઘોષ કરિતી નિરંતર । કાંપતી અસુર । વીર કવણા નાંગવતી॥4॥
જેં દુર્લભ બ્રહ્માદિકાં । આજિ સાંપડલેં ફુકા । ઘ્યા રે હ્મણે તુકા । સાવચિત્ત હોઉની ॥5॥

તુઝિયા દાસાંચા હીન જાલોં દાસ । ન ધરીં ઉદાસ માયબાપા ॥1॥
તુજવિણ પ્રાણ કૈસા રાહોં પાહે । વિયોગ ન સાહે ક્ષણભરિ ॥ધ્રુ.॥
આણિક માઝ્યા જીવેં મોકલિલી આસ । પાહે તુઝી વાસ પાંડુરંગા ॥2॥
સર્વભાવેં તુજ આણિલા ઉચિત । રાહિલોં નિઇંશ્ચત તુઝે પાયીં ॥3॥
તુકા હ્મણે તુજ અસો માઝા ભાર । બોલતોં મી ફાર કાય જાણેં ॥4॥

તે ચિ કરીં માત । જેણેં હોઇલ તુઝેં હિત ॥1॥
કાય બડબડ અમિત । સુખ જિવ્હારીં સિણવિસી ॥ધ્રુ.॥
જો મુળવ્યાધી પીડિલા । ત્યાસી દેખોન હાંસે ખરજુલા ॥2॥
આરાથકરી સોસી । ત્યાસિ હાંસે તો આળસી ॥3॥
ક્ષયરોગી હ્મણે પરતા । સર રોગિયા તૂં આતાં ॥4॥
વડસ દોહીં ડોળાં વાઢલે । આણિકાં કાનેં કોંચેં હ્મણે ॥5॥
તુકા હ્મણે લાગોં પાયાં । શુદ્ધ કરા આપણિયાં ॥6॥

કળોં આલા ભાવ માઝા મજ દેવા । વાંયાંવિણ જીવા આઠવિલેં ॥1॥
જોડૂનિ અક્ષરેં કેલીં તોંડપિટી । ન લગે સેવટીં હાતીં કાંહીં ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝે ગેલે દોન્હી ઠાય । સવસાર ના પાય તુઝે મજ ॥3॥

આતાં તરી મજ સાંગા સાચ ભાવ । કાય મ્યાં કરાવેં ઐસેં દેવા ॥1॥
ચુકાવયા કર્મ નવ્હતેં કારણ । કેલા હોય સીણ અવઘા ચિ ॥2॥
તુકા હ્મણે નકો પાહૂં નિરવાણ । દેઇપ કૃપાદાન યાચકાસી ॥3॥

બોલ નાહીં તુઝ્યા દાતૃત્વપણાસી । આહ્મી અવિશ્વાસી સર્વભાવેં ॥1॥
દંભેં કરી ભહી સોંગ દાવી જના । અંતરીં ભાવના વેગિળયા ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા તૂં કાય કરિસી । કર્મા દુસ્તરાસી આમુચિયા ॥3॥

નામધારકાસી નાહીં વર્ણાવર્ણ । લોખંડ પ્રમાણ નાના જાત ॥1॥
શસ્ત્ર અથવા ગોળે ભલતા પ્રકાર । પરિસીં સંસ્કાર સકળ હી હેમ ॥ધ્રુ.॥
પ્રજન્ય વર્ષતાં જીવના વાહાવટ । તેં સમસકટ ગંગે મિળે ॥2॥
સર્વ તેં હેં જાય ગંગા ચિ હોઊન । તૈસા વર્ણાવર્ણ નાહીં નામીં ॥3॥
મહાંપુરીં જૈસેં જાતસે ઉદક । મધ્યેં તેં તારક નાવ જૈસી ॥4॥
તયે નાવેસંગેં બ્રાહ્મણ તરતી । કેવીં તે બુડતી અનામિક॥5॥
નાના કાષ્ઠજાત પડતાં હુતાશનીં । તે જાત હોઉની એકરૂપ ॥6॥
તેથેં નિવડેના ઘુરે કીં ચંદન । તૈસા વર્ણાવર્ણ નામીં નાહીં ॥7॥
પૂર્વાનુવોળખ તેં ચિ પૈં મરણ । જરિ પાવે જીવન નામામૃત ॥8॥
નામામૃતેં જાલેં મુળીચેં સ્મરણ । સહજ સાધન તુકા હ્મણે ॥9॥

કાય વાંચોનિયાં જાલોં ભૂમિભાર । તુઝ્યા પાયીં થાર નાહીં તરિ ॥1॥
જાતાં ભલેં કાય ડોઇળયાંચેં કામ । જરિ પુરુષોત્તમ ન દેખતી ॥ધ્રુ.॥
કાય મુખ બિળ શ્વાપદાચે ધાંવ । નિત્ય તુઝેં નાંવ નુચ્ચારિતાં ॥2॥
તુકા હ્મણે પૈં યા પાંડુરંગાવિણ । ન વચે ચિ ક્ષણ જીવ ભલા ॥3॥

સોઇ†યાસી કરી પાહુણેર બરા । કાંડિતો ઠોંબરા સંતા સાટીં ॥1॥
ગાઇ઩સી દેખોની બદબદા મારી । ઘોડએઆચી ચાકરી ગોડ વાટે ॥ધ્રુ.॥
પાન ફુલ નેતો વેશ્યેસી ઉદંડ । બ્રાહ્મણાસી ખાંડ દેઊં નેદી ॥2॥
પર્વકાળીં ધર્મ ન કરી નાસરી । વેચી રાજદ્વારીં ઉદંડ ચિ॥3॥
કીર્ત્તના જાવયા હોતસે હીંપુષ્ટી । ખેળતો સોંકટીં રાત્રંદિવસ॥4॥
બાઇલેચ્યા ગોતા આવડીનેં પોસી । માતાપિતિયાસાઈ દવડિતો ॥5॥
તુકા હ્મણે ત્યાચ્યા થુંકા તોંડાવરી । જાતો યમપુરી ભોગાવયા ॥6॥

કાં હો પાંડુરંગા ન કરા ધાંવણેં । તરિ મજ કોણેં સોડવાવેં ॥1॥
તુઝા હ્મણઊનિ આણિકાપેં ઉભા । રાહોં હેં તોં શોભા નેદી આતાં ॥ધ્રુ.॥
કાળેં પુરવિલી પાઠી દુરવરી । પુઢેં પાયાં ધીરી રાહોં નેદી ॥2॥
નકો આણૂં માઝેં સંચિત મનાસી । પાવન આહેસી પતિતાં તૂં ॥3॥
તુકા હ્મણે ચાલે આણિકાંચી સત્તા । તુજ આળવિતાં નવલ હેં ॥4॥

કાવઑયાચ્યા ગળાં મુહાફળમાળા । તરી કાય ત્યાલા ભૂષણ શોભે ॥1॥
ગજાલાગીં કેલા કસ્તુરીચા લેપ । તિચેં તો સ્વરૂપ કાય જાણે ॥ધ્રુ.॥
બકાપુઢેં સાંગે ભાવાર્થે વચન । વાઉગા ચિ સીણ હોય ત્યાસી ॥2॥
તુકા હ્મણે તૈસે અભાવિક જન । ત્યાંસી વાંયાં સીણ કરૂં નયે ॥3॥

આતાં ધરિતોં પદરીં । તુજ મજ કરીન સરી ॥1॥
જાલોં જીવાસી ઉદાર । ઉભા ઠાકલોં સમોર ॥2॥
તુકા વિનવીતસે સંતાં । ઐસેં સાંગા પંઢરિનાથા ॥3॥

ન કળસી યાઆના ન કળસી ધ્યાના । ન કળેસી દર્શના ધુંડાઇળતાં ॥1॥
ન કળેસી આગમા ન કળેસી નિગમા । ન બોલવે સીમા વેદાં પાર ॥2॥
તુકા હ્મણે તુઝા નાહીં અંતપાર । હ્મણોનિ વિચાર પડિલા મજ ॥3॥

પાયાં લાવુનિયાં દોરી । ભૃંગ બાંધિલા લેંકુરીં ॥1॥
તૈસા પાવસી બંધન । મગ સોડવીલ કોણ ॥ધ્રુ.॥
ગળાં બાંધોનિયાં દોરી । વાંનર હિંડવી ઘરોઘરીં ॥2॥
તુકા હ્મણે પાહેં । રીસ ધાંપા દેત આહે ॥3॥

માયબાપેં સાંભાઇળતી । લોભાકારણેં પાઇળતી ॥1॥
તૈસા નવ્હે દેવરાવ । યાચા કૃપાળુ સ્વભાવ ॥ધ્રુ.॥
મનાસારિખેં ન હોતાં । બાળકાસી મારી માતા ॥2॥
તુકા હ્મણે સાંગૂં કિતી । બાપ લેંકાસી મારિતી ॥3॥

ધન મેળવૂનિ કોટી । સવેં નયે રે લંગોટી ॥1॥
પાનેં ખાશીલ ઉદંડ । અંતીં જાસી સુકલ્યા તોંડેં ॥ધ્રુ.॥
પલંગ ન્યાહાલ્યા સુપતી । શેવટીં ગોવ†યા સાંગાતી ॥2॥
તુકા હ્મણે રામ । એક વિસરતાં શ્રમ ॥3॥

વિનવિતોં ચતુરા તુજ વિશ્વંભરા । પરિયેસી દાતારા પાંડુરંગા ॥1॥
તુઝે દાસ ઐસેં જગીં વાખાણિલેં । આતાં નવ્હે ભલેં મોકલિતાં ॥ધ્રુ.॥
માઝે ગુણદોષ કોણ જાણે માત । પાવનપતિત નામ તુઝેં ॥2॥
લોભ મોહ માયા આહ્માં બાંધવિતાં । તરિ હા અનંતા બોલ કોણા ॥3॥
તુકા હ્મણે મી તોં પતિત ચિ ખરા । પરિ આલોં દાતારા શરણ તુજ ॥4॥

ત્રાહે ત્રાહે સોડવીં અનંતા । લાગોં દે મમતા તુઝે પાયીં॥1॥
એક ચિ માગણેં દેઇપ તુઝી ગોડી । ન લગે આવડી આણિકાચી ॥ધ્રુ.॥
તુઝેં નામ ગુણ વર્ણીન પવાડે । આવડીચ્યા કોડેં નાચોં રંગીં ॥2॥
બાપા વિઠ્ઠલરાયા હેં ચિ દેઇપ દાન । જોડતી ચરણ જેણેં તુઝે ॥3॥
આવડીસારખેં માગિતલેં જરી । તુકા હ્મણે કરીં સમાધાન ॥4॥

સુગરણીબાઇ઩ થિતા નાસ કેલા । ગુળ તો ઘાતલા ભાજીમધ્યેં ॥1॥
ક્ષીરીમધ્યેં હિંગ દુધામધ્યેં બોળ । થિતેં ચિ વોંગળ કૈસેં કેલેં ॥ધ્રુ.॥
દળણ દળોની ભરૂં ગેલી પાળી । ભરડોનિ વોંગળી નાસ કેલા ॥2॥
કાપુરાચે સાંતે આણિલા લસણ । વાગવિતાં સીણ દુઃખ હોય ॥3॥
રત્નાચા જોહારી રત્ન ચિ પારખી । યેર દેખોદેખીં હાતીં ઘેતી ॥4॥
તુકા હ્મણે જરી યોગ ઘડે નિકા । ન ઘડતાં થુંકા તોંડાવરી ॥5॥

બાપ માઝા દિનાનાથ । વાટ ભહાંચી પાહાત ॥1॥
કર ઠેવુનિયાં કરીં । ઉભા ચંદ્રભાગે તિરીં ॥ધ્રુ.॥
ગળાં વૈજયંતીમાળા। રૂપેં ડોળસ સાંવળા ॥2॥
તુકા હ્મણે ભેટાવયા । સદા ઉભારિલ્યા બાહએઆ ॥3॥

માઝેં જીવન તુઝે પાય । કૃપાળું તૂં માઝી માય ॥1॥
નેદીં દિસોં કિવિલવાણેં । પાંડુરંગા તુઝેં તાન્હેં ॥ધ્રુ.॥
જન્મમરણ તુજસાટીં । આણીક નેણેં દુજી ગોષ્ટી ॥2॥
તુકા હ્મણે તુજવિણ । કોણ હરિલ માઝા સીણ ॥3॥

કાં રે પુંડએઆ માતલાસી । ઉભેં કેલેં વિઠ્ઠલાસી ॥1॥
ઐસા કૈસા રે તૂં ધીટ । માગેં ભિરકાવિલી વીટ ॥ધ્રુ.॥
યુગેં જાલીં અઠ્ઠાવીસ । અજુની ન હ્મણસી બૈસ ॥2॥
ભાવ દેખોનિ નિકટ । દેવેં સોડિલેં વૈકુંઠ ॥3॥
તુકા હ્મણે પુંડલિકા । તૂં ચિ બિળયા એક નિકા ॥4॥

તુજ પાહાતાં સમોરી । દૃઇષ્ટ ન ફિરે માઘારી ॥1॥
માઝેં ચિત્ત તુઝ્યા પાયાં । મિઠી પડિલી પંઢરિરાયા ॥ધ્રુ.॥
નવ્હે સારિતાં નિરાળેં । લવણ મેળવિતાં જળેં ॥2॥
તુકા હ્મણે બળી । જીવ દિલા પાયાંતળીં ॥3॥

ઉપદેશ કિતી કરાવા ખળાસી । નાવડે તયાસી બરેં કાંહીં ॥1॥
શુદ્ધ કાં વાસના નવ્હે ચાંડાળાચી । હોળી સંચિતાચી કેલી તેણેં ॥ધ્રુ.॥
નાહીં ભાવ મનીં નાઇકે વચન । આપલા આપણ ઉણેં ઘેતોં ॥2॥
તુકા હ્મણે ત્યાસી કાય વ્યાલી રાંડ । કરી બડબડ રિતી દિસે ॥3॥

સમર્થાસી લાજ આપુલ્યા નામાચી । શરણ આલ્યાચી લાગે ચિંતા ॥1॥
ન પાહે તયાચે ગુણ દોષ અન્યાય । સુખ દેઉનિ સાહે દુઃખ ત્યાચેં ॥ધ્રુ.॥
માન ભલેપણ નાહીં ફુકાસાટીં । જયાવરિ ગાંઠી ઝીજ સાહે ॥2॥
તુકા હ્મણે હેં તૂં સર્વ જાણસી । મજ અધિરાસી ધીર નાહીં ॥3॥

આનંદેં કીર્તન કથા કરીં ઘોષ । આવડીચા રસ પ્રેમસુખ ॥1॥
મજ યા આવડે વૈષ્ણવાંચા સંગ । તેથેં નાહીં લાગ કિળકાળા ॥ધ્રુ.॥
સ્વલ્પ માત્ર વાચે બૈસલાસે નિકા । રામ કૃષ્ણ સખા નારાયણ ॥2॥
વિચારિતાં મજ દુજેં વાટે લાજ । ઉપદેશેં કાજ આણીક નાહીં ॥3॥
તુકા હ્મણે ચિત્ત રંગલેંસે ઠાયીં । માઝેં તુઝ્યા પાયીં પાંડુરંગા ॥4॥

બ્રહ્મયાઆન જેથેં આહે ઘરોઘરીં । સર્વ નિરંતરી ચતુર્ભુજ॥1॥
પાપા નાહીં રીગ કાળાચેં ખંડણ । હરિનામકીર્તન પરોપરી ॥2॥
તુકા હ્મણે હા ચિ ભાવ માઝ્યા ચિત્તીં । નાહીં આણિકાં ગતી ચાડ મજ॥3॥

મજ નાહીં કોઠેં ઉરલા દુર્જન । માયબાપાવિણ બ્રહ્માંડીં હેં ॥1॥
કાસયા જિકીર કરણેં યેવિસીં । ભયાચી માનસીં ચિંતા ખંતી ॥ધ્રુ.॥
વિશ્વંભરાચિયે લાગલોં સાંભાળીં । સંત નેતી ચાલી આપુલિયા ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝેં પાળણેં પોષણેં । કરી નારાયણ સર્વસ્વેંસી ॥3॥

નાહીં હિત ઠાવેં જનનીજનકા । દાવિલે લૌકિકાચાર તીંહીં ॥1॥
અંધઑયાચે કાઠી અંધળેં લાગલેં । ઘાત એકવેળે માગેંપુઢેં ॥ધ્રુ.॥
ન ઠેવાવી ચાલી કરાવા વિચાર । વરીલ આહાર ગળી લાવી ॥2॥
તુકા હ્મણે કેલા નિવાડા રોકડા । રાઊત હા ઘોડા હાતોહાતીં ॥3॥

આતાં પહાશીલ કાય માઝા અંત । આલોં શરણાગત તુજ દેવા ॥1॥
કરીં અંગીકાર રાખેં પાયાંપાશીં । ઝણીં દિસોં દેસી ક઴ઇવલવાણેં ॥ધ્રુ.॥
નાહીં આઇકિલી માગેં ઐસી માત । જે ત્વાં શરણાગત ઉપેઇક્ષલે ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં ધરીં અભિમાન । આહેસી તૂં દાનશૂર દાતા ॥3॥

હોઇ઩લ તો ભોગ ભોગીન આપુલા । ન ઘલીં વિઠ્ઠલા ભાર તુજ ॥1॥
તુહ્માંપાસાવ હેં ઇચ્છીતસેં દાન । અંતરીંચેં ધ્યાન મુખીં નામ ॥ધ્રુ.॥
નયે કાકુલતી ગર્ભવાસાંસાટીં । ન ધરીં હેં પોટીં ભય કાંહીં ॥2॥
તુકા હ્મણે મજ ઉદંડ એવઢેં । ન વાંચાવેં પુઢેં માયબાપા॥3॥

કાય તુઝી ઐસી વેચતે ગાંઠોળી । માંહે ટાળાટાળી કરીતસાં ॥1॥
ચતુરાચ્યા રાયા આહો પાંડુરંગા । ઐસેં તરિ સાંગા નિવડૂનિ ॥ધ્રુ.॥
કોણ તુહ્માં સુખ અસે યા કવતુકેં । ભોગિતાં અનેકેં દુઃખેં આહ્મી ॥2॥
તુકા હ્મણે કાય જાલાસી નિર્ગુણ । આહ્માં યેથેં કોણ સોડવીલ ॥3॥

દેવાચી પૂજા હે ભૂતાચેં પાળણ । મત્સર તો સીણ બહુતાંચા ॥1॥
રુસાવેં ફુગાવેં આપુલિયાવરિ । ઉરલા તો હરિ સકળ હી ॥2॥
તુકા હ્મણે સંતપણ યાં ચિ નાંવેં । જરિ હોય જીવ સકળાંચા ॥3॥

નાહીં જપ તપ જીવાચી આટણી । મનાસી દાટણી નાહીં કેલી ॥1॥
નિજલિયા ઠાયીં પોકારિલા ધાંવા । સાંકડેં તેં દેવા તુઝેં મજ ॥ધ્રુ.॥
નાહીં આણૂનિયાં સમપિ઩લેં જળ । સેવા તે કેવળ ચિંતનાચી ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્મીં વેચિલીં ઉત્તરેં । ઘેતલીં ઉદારેં સાચ ભાવેં ॥3॥

દેહ તંવ આહે પ્રારબ્ધા અધીન । યાચા મી કાં સીણ વાહૂં ભાર ॥1॥
સરો માઝા કાળ તુઝિયા ચિંતનેં । કાયાવાચામનેં ઇચ્છીતસેં ॥ધ્રુ.॥
લાભ તો ન દિસે યાહૂનિ દુસરા । આણીક દાતારા યેણેં જન્મેં ॥2॥
તુકા હ્મણે આલોં સોસીત સંકટેં । મી માઝેં વોખટેં આહે દેવા ॥3॥

સકળ તુઝે પાયીં માનિલા વિશ્વાસ । ન કરીં ઉદાસ આતાં મજ ॥1॥
જીવીં ગાતાં ગોડ આઇકતાં કાનીં । પાહાતાં લોચનીં મૂર્તી તુઝી ॥ધ્રુ.॥
મન ઇસ્થર માઝેં જાલેંસે નિશ્ચળ । વારિલીં સકળ આશાપાશ ॥2॥
જન્મજરાવ્યાધિ નિવારિલેં દુઃખ । વોસંડલેં સુખ પ્રેમ ધરી ॥3॥
તુકા હ્મણે મજ જાલા હા નિર્ધાર । આતાં વાંયાં ફાર કાય બોલોં ॥4॥

હોઊં શબ્દસ્પર્શ નયે માઝા તુહ્માં । વિપ્રવૃંદા તુહ્માં બ્રાહ્મણાંસી॥1॥
હ્મણોનિયાં તુહ્માં કરિતોં વિનંતી । દ્યાવેં શેષ હાતીં ઉરલેં તેં ॥ધ્રુ.॥
વેદીં કર્મ જૈસેં બોલિલેં વિહિત । કરાવી તે નીત વિચારૂનિ ॥2॥
તુમચા સ્વધર્મ માઝા અધિકાર । ભોજન ઉત્તર તુકા હ્મણે ॥3॥

બહુત અસતી માગેં સુખી કેલીં । અનાથા માઉલી જિવાંચી તૂં ॥1॥
માઝિયા સંકટા ન ધરીં અળસ । લાવુનિયાં કાસ પાર પાવીં ॥ધ્રુ.॥
કૃપાવંતા કરા જ્યાચા અંગીકાર । તયા સંવસાર નાહીં પુન્હાં ॥ ।2॥
વિચારિતાં નાહીં દુજા બિળવંત । ઐસા સર્વગત વ્યાપી કોણી ॥3॥
હ્મણૌનિ દિલા મુળીં જીવભાવ । દેહ કેલા વાવ સમાધિસ્થ ॥4॥
તુકા હ્મણે નાહીં જાણત આણીક । તુજવિણ એક પાંડુરંગા ॥5॥

વૈભવાચે ધની સકળ શરણાગત । સત્યભાવેં ચિત્ત અપિ઩લેં તેં ॥1॥
નેદી ઉરોં દેવ આપણાંવેગળેં । ભાવાચિયા બળેં ઠાયાઠાવ ॥ધ્રુ.॥
જાણોનિ નેણતી અંગા આલી દશા । મગ હોય ઇચ્છા આપણે ચિ ॥2॥
તુકા હ્મણે બરે ધાકટએઆચેં જિણેં । માતા સ્તનપાનેં વાઢવિતે ॥3॥

આહ્માં દેણેં ધરા સાંગતોં તેં કાનીં । ચિંતા પાય મનીં વિઠોબાચે ॥1॥
તેણેં માઝેં ચિત્ત હોય સમાધાન । વિલાસ મિષ્ટાન્ન ન લગે સોનેં ॥ધ્રુ.॥
વ્રત એકાદશી દારીં વૃંદાવન । કંઠીં લ્યા રે લેણેં તુળસીમાળા ॥2॥
તુકા હ્મણે ત્યાચે ઘરીંચી ઉષ્ટાવળી । મજ તે દિવાળી દસરા સણ ॥3॥

આતાં મી અનન્ય યેથેં અધિકારી । હોઇન કોણે પરી નેણેં દેવા ॥1॥
પુરાણીંચા અર્થ ઐકતાં માનસ । હોતો કાસાવીસ જીવ માઝા ॥ધ્રુ.॥
ઇંઇદ્રયાંચે આહ્મી પાંગિલોં અંકિત । ત્યાંચ્યાસંગેં ચિત્ત રંગલેં તેં ॥2॥
એકાચેં હી જેથેં ન ઘડે દમન । અવઘીં નેમૂન કૈસીં રાખોં ॥3॥
તુકા હ્મણે જરી મોકિળસી આતાં । તરી મી અનંતા વાંયાં ગેલોં ॥4॥

આવડી ધરોની આલેતી આકારા । કેલા હા પસારા યાજસાટીં ॥1॥
તેં મી તુઝેં નામ ગાઇ઩ન આવડી । ક્ષણ એક ઘડી વિસંબેના ॥ધ્રુ.॥
વર્મ ધરાવેં હા મુખ્યધર્મસાર । અવઘે પ્રકાર તયાપાસીં॥2॥
વેગઑયા વિચારેં વેગળાલે ભાવ । ધરાયાસી ઠાવ બહુ નાહીં ॥3॥
તુકા હ્મણે ઘાલૂં ઇચ્છેચિયે પોટીં । કવળુની ધાકુટી મૂર્તી જીવેં ॥4॥

ભાગલોં મી આતાં આપુલ્યા સ્વભાવેં । કૃપા કરોનિ દેવેં આશ્વાસીજે ॥1॥
દેઉનિ આલિંગન પ્રીતીચ્યા પડિભરેં । અંગેં હીં દાતારેં નિવવાવીં ॥ધ્રુ.॥
અમૃતાચી દૃષ્ટી ઘાલૂનિયાં વરી । શીતળ હા કરીં જીવ માઝા ॥2॥
ઘેઇપ ઉચલૂનિ પુસેં તાનભૂક । પુસીં માઝેં મુખ પીતાંબરેં ॥3॥
બુઝાવોનિ માઝી ધરીં હનુવંટી । ઓવાળુનિ દિઠી કરુની સાંડીં ॥4॥
તુકા હ્મણે બાપા આહો વિશ્વંભરા । આતાં કૃપા કરા ઐસી કાંહીં ॥5॥

ન સરે લુટિતાં માગેં બહુતાં જનીં । જુનાટ હે ખાણી ઉઘડિલી ॥1॥
સિદ્ધ મહામુનિ સાધક સંપન્ન । તિહીં હેં જતન કેલેં હોતેં ॥ધ્રુ.॥
પાયાળાચ્યા ગુણેં પડિલેં ઠાઉકેં । જગા પુંડલિકેં દાખવિલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે યેથેં હોતોં મી દુબળેં । આલેં યા કપાળેં થોડેં બહુ ॥3॥

ભગવેં તરી શ્વાન સહજ વેષ ત્યાચા । તેથેં અનુભવાચા કાય પંથ ॥1॥
વાઢવુની ચટા ફિરે દાહી દિશા । તરી જંબુવેષા સહજ ઇસ્થતિ ॥ધ્રુ.॥
કોરોનિયાં ભૂમી કરિતી મધીં વાસ । તરી ઉંદરાસ કાય વાણી ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસેં કાસયા કરાવેં । દેહાસી દંડાવેં વાઉગેં ચિ ॥3॥

ધન્ય દિવસ આજિ ડોઇળયાં લાધલા । આનંદ દેખિલા ધણીવરી ॥1॥
ધન્ય જાલેં મુખ નિવાલી રસના । નામ નારાયણા ઘોંષ કરૂં ॥ધ્રુ.॥
ધન્ય હેં મસ્તક સર્વાંગ શોભલેં । સંતાચીં પાઉલેં લાગતાતી ॥2॥
ધન્ય આજિ પંથેં ચાલતી પાઉલેં । ટાઇળયા શોભલે ધન્ય કર ॥3॥
ધન્ય તુકા હ્મણે આહ્માંસી ફાવલેં । પાવલોં પાઉલેં વિઠોબાચીં ॥4॥

બરવી હે વેળ સાંપડલી સંધિ । સાહએ જાલી બુઇદ્ધ સંચિતાસી ॥1॥
યેણેં પંથેં માઝીં ચાલિલીં પાઉલેં । દરુષણ જાલેં સંતાં પાયીં ॥ધ્રુ.॥
ત્રાસિલેં દરિદ્રેં દોષા જાલા ખંડ । ત્યા ચિ કાળેં પિંડ પુનીત જાલા ॥2॥
તુકા હ્મણે જાલા અવઘા વ્યાપાર । આલી વેરઝાર ફળાસી હે ॥3॥

આપણા લાગે કામ વાણ્યાઘરીં ગુળ । ત્યાચે યાતિ કુળ કાય કીજે ॥1॥
ઉકરડએઆવરી વાઢલી તુળસી । ટાકાવી તે કૈસી ઠાયાગુણેં ॥ધ્રુ.॥
ગાઇ઩ચા જો ભક્ષ અમંગળ ખાય । તીચેં દૂધ કાય સેવૂં નયે ॥2॥
તુકા હ્મણે કાય સલપટાસી કાજ । ફણસાંતીલ બીજ કાઢુનિ ઘ્યાવેં ॥3॥

જયાસી નાવડે વૈષ્ણવાંચા સંગ । જાણાવા તો માંગ જન્માંતરીં ॥1॥
અપવિત્ર વાચા જાતીચા અધમ । આચરણ ધર્મ નાહીં જયા ॥ધ્રુ.॥
મંજુળવદનીં બચનાગાચી કાંડી । શેવટીં વિઘડી જીવપ્રાણા॥2॥
તુકા હ્મણે જ્યાચા પિતા નાહીં શુદ્ધ । તયાસી ગોવિંદ અંતરલા ॥3॥

વાંઝેનેં દાવિલેં ગ†હવાર લક્ષણેં । ચિરગુટેં ઘાલૂન વાથયાલા ॥1॥
તેવીં શબ્દયાઆની કરિતી ચાવટી । યાઆન પોટાસાટીં વિકૂનિયાં ॥ધ્રુ.॥
બોલાચિ ચ કઢી બોલાચા ચિ ભાત । જેવુનિયાં તૃપ્ત કોણ જાલા ॥2॥
કાગદીં લિહિતાં નામાચી સાકર । ચાટિતાં મધુર ગોડી નેદી ॥3॥
તુકા હ્મણે જળો જળો તે મહંતી । નાહીં લાજ ચિત્તીં આઠવણ ॥4॥

તુઝિયા પાળણા ઓઢે માઝેં મન । ગેલોં વિસરોન દેહભાવ ॥1॥
લાગલા પાલટ ફેડણેં ઉસણેં । યેણેં ચિ પ્રમાણેં પાંડુરંગા ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝા જીવ જૈસા ઓઢે । તૈસા ચિ તિકડે પાહિજેલ ॥3॥

મી દાસ તયાંચા જયાં ચાડ નાહીં । સુખદુઃખ દોહીં વિરહિત ॥1॥
રાહિલાસે ઉભા ભીવરેચ્યા તીરીં । કટ દોહીં કરીં ધરોનિયાં ॥ધ્રુ.॥
નવલ કાય તરી પાચારિતાં પાવે । ન સ્મરત ધાંવે ભહ્કાજા ॥2॥
સર્વ ભાર માઝા ત્યાસી આહે ચિંતા । તો ચિ માઝા દાતા સ્વહિતાચા ॥3॥
તુકા હ્મણે ત્યાસી ગાઇ઩ન મી ગીતીં । આણીક તેં ચિત્તીં ન ધરીં કાંહીં ॥4॥

જુંઝાયાચ્યા ગોષ્ટી ઐકતાં ચિ સુખ । કરિતાં હેં દુઃખ થોર આહે ॥1॥
તૈસી હરિભિહ્ સુળાવરીલ પોળી । નિવડે તો બળી વિરળા શૂર ॥ધ્રુ.॥
પિંડ પોસિલિયાં વિષયાંચા પાઇક । વૈકુંઠનાયક કૈંચા તેથેં ॥2॥
તુકા હ્મણે વ્હાવેં દેહાસી ઉદાર । રકુમાદેવીવર જોડાવયા ॥3॥

પાષાણ પ્રતિમા સોન્યાચ્યા પાદુકા । હેં હો હાતીં એકા સમર્થાચે ॥1॥
અનામિકા હાતીં સમર્થાચા સિક્કા । ન માનિતાં લોકાં યેઇલ કળોં ॥2॥
તુકા હ્મણે યેથેં દુરાગ્રહ ખોટા । આપુલ્યા અદૃષ્ટા શરણ જાવેં ॥3॥

બહુ યા પ્રપંચેં ભોગવિલ્યા ખાણી । ટાકોનિયાં મનીં ઠેવિલા સીણ ॥1॥
આતાં પાયાંપાશીં લપવાવેં દેવા । નકો પાહૂં સેવા ભહી માઝી ॥ધ્રુ.॥
બહુ ભય વાટે એકાચ્યા બોભાટેં । આલી ઘાયવટે ફિરોનિયાં ॥2॥
તુકા હ્મણે સિગે ભરૂં આલેં માપ । વિયોગ સંતાપ જાલા તુઝા ॥3॥

ધરૂનિયાં મનીં બોલિલોં સંકલ્પ । હોસી તરિ બાપ સિદ્ધી પાવ ॥1॥
ઉત્કંઠા હે આજી જાલી માઝે પોટીં । મોકિળલી ગોષ્ટી ટાળાટાળ ॥ધ્રુ.॥
માઝા મજ અસે ઠાઉકા નિર્ધાર । ઉપાધિ ઉત્તર ન સાહે પૈં ॥2॥
તુકા હ્મણે જરિ દિલી આઠવણ । તરિ અભિમાન ધરીં યાચા ॥3॥

આજિવરી હોતોં સંસારાચે હાતીં । આતાં ઐસેં ચિત્તીં ઉપજલેં ॥1॥
તુલા શરણાગત વ્હાવેં નારાયણા । અંગીકારા દિના આપુલિયા ॥ધ્રુ.॥
વિસરલોં કામ યાજસાઠીં ધંદા । સકળ ગોવિંદા માઝેં તુઝેં ॥2॥
તુકા હ્મણે વિયાઆપના પરિસાવી । આવડી હે જીવીં જાલી તૈસી ॥3॥

ધન્યધન્ય જ્યાસ પંઢરીસી વાસ । ધન્ય તે જન્માસ પ્રાણી આલે ॥1॥
બહુ ખાણીમધ્યેં હોત કોણી એક । ત્રિગુણ કીટક પિક્ષરાજ ॥ધ્રુ.॥
ઉત્તમ ચાંડાળ નર નારી બાળ । અવઘે ચિ સકળ ચતુર્ભુજ ॥2॥
અવઘા વિઠ્ઠલ તેથેં દુજા નાહીં । ભરલા અંતર્બાહિ સદોદીત ॥3॥
તુકા હ્મણે યેથેં હોઉની રાહેન । સાંડોવા પાષાણ પંઢરીચા ॥4॥

અસંત લક્ષણ ભૂતાંચા મત્સર । મનાસ નિષ્ઠ‍ અતિવાદી॥1॥
અંતરીચા રંગ ઉમટે બાહેરી । વોળખિયાપરી આપેંઆપ॥ધ્રુ.॥
સંત તે સમય વોળખતી વેળ । ચતુષ્ટ નિર્મળ ચિત્ત સદા ॥2॥
તુકા હ્મણે હિત ઉચિત અનુચિત । મજ લાગે નિત આચરાવેં ॥3॥

વિઠ્ઠલાવાંચોનિ બ્રહ્મ જેં બોલતી । વચન તેં સંતીં માનૂં નયે ॥1॥
વિઠ્ઠલાવાંચૂનિ જેજે ઉપાસના । અવઘા ચિ જાણા સંભ્રમુ તો ॥ધ્રુ.॥
વિઠ્ઠલાવાંચૂનિ સાંગતીલ ગોષ્ટી । વાંયાં તે હિંપુટી હોત જાણા ॥2॥
વિઠ્ઠલાંવાચૂનિ જેં કાંહીં જાણતી । તિતુલ્યા વિત્પિત્ત વાઉગીયા ॥3॥
તુકા હ્મણે એક વિઠ્ઠલ ચિ ખરા । યેર તો પસારા વાઉગા ચિ ॥4॥

સર્વ કાળ ડોળાં બૈસો નારાયણ । નયો અભિમાન આડ મધ્યેં ॥1॥
ધાડ પડો તુઝ્યા થોરપણાવરિ । વાચે નરહરિ ઉચ્ચારીના ॥ધ્રુ.॥
જળો અંતરીંચેં સર્વ જાણપણ । વિવાદવચન અહંતેચેં ॥2॥
સકળાં ચરણીં ગિળત માઝા જીવ । તુકા હ્મણે ભાવ એકવિધ ॥3॥

મધુરા ઉત્તરાસવેં નાહીં ચાડ । અંતરંગીં વાડ ભાવ અસો ॥1॥
પ્રાણાવેગળા ન કરી નારાયણ । મગ નસો યાઆન મૂર્ખ બરા॥ધ્રુ.॥
જનનિંદા હોય તો બરા વિચાર । થોરવીચા ભાર કામા નયે॥2॥
તુકા હ્મણે ચિત્તીં ભાવ નિષ્ટાવંત । દયા ક્ષમા શાંત સર્વાં ભૂતીં ॥3॥

ઝાડા વરપોનિ ખાઊનિયાં પાલા । આઠવી વિઠ્ઠલા વેળોવેળાં ॥1॥
વલ્કલેં નેસુનિ ઠુંગા ગુંડાળુની । સાંડી દેહભાન જવળુની ॥ધ્રુ.॥
લોકમાન વમનાસમાન માનણેં । એકાંતીં રાહણેં વિઠોસાટીં ॥2॥
સહસા કરૂં નયે પ્રપંચીં સૌજન્ય । સેવાવેં અરણ્ય એકાંતવાસ ॥3॥
ઐસા હા નિર્ધાર કરી જો મનાચા । તુકા હ્મણે ત્યાચા પાંગ ફિટે ॥4॥

ભિહ્ભાવેં કરી બૈસોનિ નિઇશ્ચત । નકો ગોવૂં ચિત્ત પ્રપંચાસી ॥1॥
એકા દૃઢ કરીં પંઢરીચા રાવ । મગ તુજ ઉપાવ પુઢિલ સુચે ॥ધ્રુ.॥
નકો કરૂં કાંહીં દેવતાપૂજન । જપ તપ ધ્યાન તેં હી નકો ॥2॥
માનિસીલ ઝણી આપલિક કાંહીં । યેરઝાર પાહીં ન ચુકે કદા ॥3॥
ઐસે જન્મ કિતી પાવલાસી દેહીં । અઝૂનિ કા નાહીં કળલી સોય ॥4॥
સોય ઘરીં આતાં હોય પાં સાવધ । અનુભવ આનંદ આહે કૈસા ॥5॥
સહજ કૈસેં આહે તેથીચેં તેં ગુજ । અનુભવેં નિજ પાહે તુકીં ॥6॥
તુકા હ્મણે આતાં હોઇ઩ તૂં સાવધ । તોડીં ભવબંધ એકા જન્મેં ॥7॥

દોરાચ્યા આધારેં પર્વત ચઢલા । પાઉલાસાટીં કેલા અપઘાત ॥1॥
અષ્ટોત્તરદશેં વ્યાધિ જ્ય વૈદ્યેં દવડુની । તો વૈદ્ય મારૂનિ ઉત્તીર્ણ જાલા ॥ધ્રુ.॥
નવ માસ માયા વાઇલેં ઉદરીં । તે માતા ચૌબારીં નગ્ન કેલી ॥2॥
ગાયત્રીચેં ક્ષીર પિળુની ઘેઊની । ઉપવાસી બાંધોની તાડન કરી ॥3॥
તુકા હ્મણે દાસાં નિંદી ત્યાચેં તોંડ । પહાતાં નરકકુંડ પૂર્વજાંસી ॥4॥

ન કળે બ્રહ્મયાઆન આચાર વિચાર । લટિકા વેવ્હાર કરીતસે ॥1॥
વિશ્વામિત્રી પોટીં તયાચા અવતાર । નાંવ મહાખર ચાંડાળાચેં ॥ધ્રુ.॥
દ્રવ્યૈચ્છેસાટીં કરીતસે કથા । કાય ત્યા પાપિષ્ઠા ન મિળે ખાયા ॥2॥
પોટ પોસાવયા તોંડેં બડબડી । નાહીં ધડફુડી એક ગોષ્ટી ॥3॥
તુકા હ્મણે તયા કાય વ્યાલી રાંડ । યેઉનિયા ભંડ જનામધ્યેં ॥4॥

નિત્ય ઉઠોનિયાં ખાયાચી ચિંતા । આપુલ્યા તૂં હિતા નાઠવીસી ॥1॥
જનનીચે પોટીં ઉપજલાસી જેવ્હાં । ચિંતા તુઝી તેવ્હાં કેલી તેણેં ॥ધ્રુ.॥
ચાતકાં લાગૂનિ મેઘ નિત્ય વર્ષે । તો તુજ ઉદાસ કરીલ કેવીં ॥2॥
પક્ષી વનચરેં આહેત ભૂમીવરિ । તયાંલાગીં હરિ ઉપેક્ષીના ॥3॥
તુકા હ્મણે ભાવ ધરુન રાહેં ચિત્તીં । તરિ તો શ્રીપતિ ઉપેક્ષીના ॥4॥

જેજે આળી કેલી તેતે ગેલી વાંયાં । ઉરલા પંઢરિરાયા શ્રમ માઝા ॥1॥
કાય સમાધાન કેલેં કોણ વેળે । કોણેં માઝે લળે પાઇળયેલે ॥ધ્રુ.॥
અભ્યાસ તો નાહીં સ્વપ્નીં હી દુઇશ્ચતા । પ્રત્યક્ષ કૈંચા ચિ તો ॥2॥
આતાં પુઢેં લાજ વાટે પાંડુરંગા । ભહ્ ઐસેં જગામાજી જાલેં ॥3॥
તુકા હ્મણે આતાં નાહીં ભરવસા । મોકલિસી ઐસા વાટતોસી ॥4॥

પૂવાઅહૂનિ બહુ ભહ્ સાંભાઇળલે । નાહીં અવ્હેરિલે દાસ કોણી ॥1॥
જેજે શરણ આલે તેતે આપંગિલે । પવાડે વિઠ્ઠલે ઐસે તુઝે ॥ધ્રુ.॥
મિરવે ચરણીં ઐસીયે ગોષ્ટીચેં । ભહ્સાંભાળાચેં બ્રીદ ઐસેં ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્માંસાટી યેણેં રૂપા । માઝ્યા માયબાપા પાંડુરંગા ॥3॥

દદુ઩રાચેં પિલું હ્મણે રામરામ । નાહીં ઉદક ઉષ્ણ હોઊં દિલેં ॥1॥
કઢેમાજી બાળ કરી તળમળ । ગોવિંદ ગોપાળ પાવેં વેગીં ॥ધ્રુ.॥
આયાઆ તયે કાળીં કેલી પાવકાસી । ઝણી પિલીયાસી તાપવીસી ॥2॥
તુકા હ્મણે તુઝે ઐસે હે પવાડે । વણિ઩તાં નિવાડે સુખ વાટે ॥3॥

કરુણા બહુત તુઝિયા અંતરા । મજ વિશ્વંભરા કળોં આલેં ॥1॥
પક્ષીયાસી તુઝેં નામ જેં ઠેવિલેં । તયેં ઉદ્ધરિલેં ગણિકેસી॥ધ્રુ.॥
કુંટિણી તે દોષ બહુ આચરલી । નામ ઘેતાં આલી કરુણા તુજ ॥2॥
હૃદય કોમળ તુઝેં નારાયણા । ઐસેં બહુતા જનાં તારિયેલેં ॥3॥
તુકા હ્મણે સીમા નાહીં તુઝે દયે । કોમળ હૃદય પાંડુરંગા ॥4॥

આજામેળા અંત મરણાસી આલા । તોંવરિ સ્મરલા નાહીં તુજ ॥1॥
પ્રાણ જાતેવેળે હ્મણે નારાયણ । ત્યાસાટીં વિમાન પાઠવિલેં ॥ધ્રુ.॥
બહુત કૃપાળુ હોસી જગન્નાથા । ત્રૈલોક્યસમર્થા સોઇરિયા ॥2॥
તુકા હ્મણે ભહ્કાજ તૂં કૈવારી । તુજ સાહી ચારી વણિ઩તાતી ॥3॥

ધર્મ રક્ષાવયા અવતાર ઘેશી । આપુલ્યા પાઇળસી ભહ્જના ॥1॥
અંબૠષીસાટીં જન્મ સોસિયેલેં । દુષ્ટ નિદા઩ઇળલે કિતી એક ॥ધ્રુ.॥
ધન્ય તુજ કૃપાસિંધુ હ્મણતીલ । આપુલા તૂં બોલ સાચ કરીં ॥2॥
તુકા હ્મણે તુજ વણિ઩તી પુરાણેં । હોય નારાયણેં દયાસિંધુ ॥3॥

યેઉની જાઉની પાહેં તુજકડે । પડિલ્યા સાંકડેં નારાયણા ॥1॥
આણીક કોણાચા મજ નાહીં આધાર । તુજવરિ ભાર જીવેં ભાવેં ॥ધ્રુ.॥
નિષ્ઠ‍ અથવા હોઇપ તૂં કૃપાળ । તુજ સર્વકાળ વિસરેંના ॥2॥
આપુલેં વચન રાહાવેં સાંભાળૂન । તુહ્માં આહ્માં જાણ પડિપાડુ ॥3॥
જ્યાચ્યા વચનાસી અંતર પડેલ । બોલ તો હોઇ઩લ તયાકડે ॥4॥
તુહ્માં આહ્માં તૈસેં નાહીં હ્મણે તુકા । હોશીલ તૂં સખા જીવલગા ॥5॥

આઇક નારાયણા વચન માઝેં ખરેં । સાંગતોં નિર્ધારેં તુજપાસીં ॥1॥
નાહીં ભાવ મજ પડિલી લોકકાજ । રાહિલેંસે કાજ તુઝે પાયીં ॥2॥
જરિ તુજ કાંહીં કરણેં ઉચિત । તારીં તૂં પતિત તુકા હ્મણે ॥3॥

અનાથ પરદેશી હીન દીન ભોળેં । ઉગલેં ચિ લોળે તુઝે રંગીં ॥1॥
આપુલેં હ્મણાવેં મજ નુપેક્ષાવેં । પ્રેમસુખ દ્યાવેં માયબાપા ॥ધ્રુ.॥
કાસવીચે પરિ દૃષ્ટી પાહેં મજ । વિયાઆનીં ઉમજ દાવુનિયાં ॥2॥
તુકા હ્મણે તુઝા જાલોં શરણાગત । કાયા વાચા ચિત્ત દુજેં નાહીં ॥3॥

પાવલોં પંઢરી વૈકુંઠભવન । ધન્ય આજિ દિન સોનિયાચા॥1॥
પાવલોં પંઢરી આનંદગજરેં । વાજતીલ તુરેં શંખ ભેરી ॥ધ્રુ.॥
પાવલોં પંઢરી ક્ષેમઆલિંગનીં । સંત યા સજ્જનીં નિવવિલેં॥2॥
પાવલોં પંઢરી પાર નાહીં સુખા । ભેટલા હા સખા માયબાપ ॥3॥
પાવલોં પંઢરી યેરઝાર ખુંટલી । માઉલી વોળલી પ્રેમપાન્હા ॥4॥
પાવલોં પંઢરી આપુલેં માહેર । નાહીં સંવસાર તુકા હ્મણે ॥5॥

અભયદાન મજ દેઇપ ગા ઉદારા । કૃપેચ્યા સાગરા પાંડુરંગા ॥1॥
દેહભાવ તુઝ્યા ઠેવિયેલા પાયીં । આણીક મી કાંહી નેણેં દુજેં ॥ધ્રુ.॥
સેવા ભિહ્ ભાવ નેણેં મી પતિત । આતાં માઝેં હિત તુઝ્યા પાયીં ॥2॥
અવઘા નિરોપિલા તુજ દેહભાવ । આતાં મજ પાવ પાંડુરંગા ॥3॥
તુકા હ્મણે તુજેં નામ દિનાનાથ । તેં મજ ઉચિત કરીં આતાં ॥4॥

લાગો તુઝી સોય ઐસે કોણી કરી । માઝે વિઠાબાઇ઩ જનનિયે ॥1॥
પતિતપાવન હ્મણવિસી જરી । આવરણ કરીં તરી માઝેં ॥ધ્રુ.॥
નાહીં તરી બ્રીદ ટાકીં સોડૂનિયાં । ન ધરિસી માયા જરી માઝી ॥2॥
બોલિલા તો બોલ કરાવા સાચાર । તરિ લોક બરેં હ્મણતીલ ॥3॥
કરાવા સંસાર લોક લાજે ભેણેં । વચનાસી ઉણેં યેઊં નેદીં ॥4॥
તુહ્માં આહ્માં તૈસેં નાહીં હ્મણે તુકા । હોશીલ તૂં સખા જીવલગ ॥5॥

તૂ આહ્માં સોયરા સજ્જન સાંગાતિ । તુજલાગીં પ્રીતિ ચાલો સદા ॥1॥
તૂં માઝા જિવ્હાળા જીવાચા જિવલગ । હોસી અંતરંગ અંતરીંચા ॥ધ્રુ.॥
ગણ ગોત મિત્ર તૂં માઝેં જીવન । અનન્યશરણ તુઝ્યા પાંયીં ॥2॥
તુકા હ્મણે સર્વગુણેં તુઝા દાસ । આવડે અભ્યાસ સદા તુઝા ॥3॥

આવડેલ તૈસેં તુજ આળવીન । વાટે સમાધાન જીવા તૈસેં ॥1॥
નાહીં યેથેં કાંહીં લૌકિકાચી ચાડ । તુજવિણ ગોડ દેવરાયા ॥ધ્રુ.॥
પુરવીં મનોરથ અંતરીંચેં આર્ત । ધાયેવરિ ગીત ગાઇપ તુઝે ॥2॥
તુકા હ્મણે લેંકી આળવી માહેરા । ગાઊં યા સંસારા તુજ તૈસેં ॥3॥

માઝેં મુખ નામીં રંગો સર્વકાળ । ગોવિંદ ગોપાળ રામ કૃષ્ણ ॥1॥
અબદ્ધ ચાંગલેં ગાઊં ભલતૈસેં । કળલેં હેં જૈસેં માયબાપા॥2॥
તુકા હ્મણે મજ ન લગે વાંકડેં । મી તુઝેં બોબડેં બાળ તાન્હેં ॥3॥

યાલાગીં આવડી હ્મણા રામ કૃષ્ણ । જોડા નારાયણ સર્વકાળ ॥1॥
સોપેં હેં સાધન લાભ યેતો ઘરા । વાચેસી ઉચ્ચારા રામ હરિ ॥ધ્રુ.॥
ન લગતી કષ્ટ ન લગે સાયાસ । કરાવા અભ્યાસ વિઠ્ઠલાચા ॥2॥
ન લગે તપ તીર્થ કરણેં મહાદાન । કેલ્યા એક મન જોડે હરિ ॥3॥
તુકા હ્મણે કાંહીં ન વેચિતાં ધન । જોડે નારાયણ નામાસાટીં ॥4॥

ઝાંકૂનિયાં નેત્ર કાય જપતોસી । જંવ નાહીં માનસીં પ્રેમભાવ ॥1॥
રામનામ હ્મણા ઉઘડ મંત્ર જાણા । ચુકતી યાતના ગર્ભવાસ ॥ધ્રુ.॥
મંત્ર યંત્ર સંધ્યા કરિસી જડીબુટી । તેણેં ભૂતસૃષ્ટી પાવસીલ ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐક સુંદર મંત્ર એક । ભવસિંધુતારક રામનામ ॥3॥

પાપિયા ચાંડાળા હરિકથા નાવડે । વિષયાલાગીં આવડેં ગાણેં ત્યાલા ॥1॥
બ્રાહ્મણા દક્ષણા દેતાં રડે રુકા । વિષયાલાગીં ફુકા લુટીતસે ॥ધ્રુ.॥
વીતભરિ લંગોટી નેદી અતીતાલા । ખીરમ્યા દેતો શાલા ભોરપ્યાસી ॥2॥
તુકા હ્મણે ત્યાચ્યા થુંકા તોંડાવરિ । જાતો યમપુરી ભોગાવયા ॥3॥

ક્ષુધારથી અન્નેં દુષ્કાળેં પીડિલેં । મિષ્ટાન્ન દેખિલેં તેણેં જૈસેં ॥1॥
તૈસેં તુઝે પાયીં લાંચાવલેં મન । ઝુરે માઝા પ્રાણ ભેટાવયા ॥ધ્રુ.॥
માંજરેં દેખિલા લોણિયાંચા ગોળા । લાવુનિયાં ડોળા બૈસલેંસે ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં ઝડી ઘાલૂં પાહેં । પાંડુરંગે માયે તુઝે પાયીં ॥3॥

સ્વામીસી સંકટ પડે જે ગોષ્ટીચેં । કાય ત્યા પ્રેમાચેં સુખ મજ ॥1॥
દુઃખવીના ચિત્ત તુઝેં નારાયણા । કાંહીં ચ માગેના તુજપાસીં ॥ધ્રુ.॥
રિઇદ્ધ સિઇદ્ધ મોક્ષ સંપિત્ત વિલાસ । સોડિયેલી આસ યાચી જીવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે એકે વેળે દેઇપ ભેટી । વોરસોનિ પોટીં આલિંગાવેં ॥3॥

દેવ તિંહીં બળેં ધરિલા સાયાસેં । કરૂનિયાં નાસ ઉપાધીચા ॥1॥
પર્વપક્ષી ધાતુ ધિઃકારિલેં જન । સ્વયેં જનાદ઩ન તે ચિ જાલે ॥2॥
તુકા હ્મણે યાસી ન ચલે તાંતડી । અનુભવેં ગોડી યેઇલ કળોં ॥3॥

ભેટીવાંચોનિયાં દુજેં નાહીં ચિત્તીં । યેણેં કાકુલતી યાજસાટીં ॥1॥
ભેટોનિયાં બોલેં આવડીચેં ગુજ । આનંદાચ્યા ભોજેં જેવૂં સંગેં ॥ધ્રુ.॥
માયલેકરાસીં નાહીં દુજી પરિ । જેઊં બરોબરી બૈસોનિયાં ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસેં અંતરીંચેં આર્ત । યાવેં જી ત્વરિત નારાયણા ॥3॥

આવિસાચે આસે ગળ ગિળી માસા । ફુટોનિયાં ઘસા મરણ પાવે ॥1॥
મરણાચે વેળે કરી તળમળ । આઠવી કૃપાળ તયે વેળીં ॥2॥
અંતકાળીં જ્યાચ્યા નામ આલેં મુખા । તુકા હ્મણે સુખા પાર નાહીં ॥3॥

જાયાચેં શરીર જાઇ઩લ ક્ષણાંત । કાં હા ગોપિનાથ પાવે ચિ ના ॥1॥
કૃપેચે સાગર તુહ્મી સંત સારે । નિરોપ હા ફાર સાંગા દેવા ॥ધ્રુ.॥
અનાથ અયાઆન કોણી નાહીં ત્યાસિ । પાયાપેં વિઠ્ઠલા ઠેવીં મજ ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસેં કરાવેં નિર્વાણ । મગ તો રક્ષણ કરિલ માઝેં ॥3॥

ત્રાસલા હા જીવ સંસારીંચ્યા સુખા । તુજવિણ સખા નાહીં કોણી ॥1॥
ઐસેં માઝેં મનીં વાટે નારાયણા । ઘાલાવી ચરણાવરિ મિઠી ॥ધ્રુ.॥
કૈં તેં સુંદર દેખોનિ રૂપડેં । આવડીચ્યા કોડેં આળંગીન ॥2॥
નાહીં પૂર્વ પુણ્ય મજ પાપરાસી । હ્મણોનિ પાયાંસી અંતરલોં ॥3॥
અલભ્ય લાભ કૈંચા સંચિતાવેગળા । વિનવી ગોપાળા દાસ તુકા ॥4॥

મોલાચેં આયુષ્ય વેચુનિયાં જાય । પૂર્વપુણ્યેં હોય લાભ યાચા ॥1॥
અનંતજન્મીંચે શેવટ પાહતાં । નર દેહ હાતાં આલા તુઝ્યા ॥ધ્રુ.॥
કરાલ તે જોડી યેઇ઩લ કાર્યાસી । ધ્યાવેં વિઠ્ઠલાસી સુખાલાગીં ॥2॥
સાંચલિયા ધન હોઇ઩લ ઠેવણેં । તૈસા નારાયણ જોડી કરા ॥3॥
કરા હરિભહી પરલોકીં યે કામા । સોડવીલ યમાપાસોનિયાં ॥4॥
તુકા હ્મણે કરા આયુષ્યાચેં મોલ । નકા વેચૂં બોલ નામેંવિણ ॥5॥
વર્ગ:ગાથા
વર્ગ:સંત તુકારામ સાહિત્ય
વર્ગ:તપાસણી કરાયચે સાહિત્ય‎