ભાષા

ENहिગુ
ગ્રંથ પાઠ

તુકારામ ગાથા · શ્લોક 3301-3600

3301

સિળેં ખાતાં આલા વીટ । સુનેં ધીટ પાવિ ધરી॥1॥
કાન્હોબા તે જાણે ખૂણ । ઉન ઉન ઘાસ ઘાલી ॥ધ્રુ.॥
આપુલિયે ઠાયીંચે ઘ્યાવેં । લાડ ભાવેં પાળાવા ॥2॥
તુકા હ્મણે મી જુનાટ । મોહો આટ પરતલા ॥3॥

3302

લાગલેં ભરતેં । બ્રહ્માનંદાચેં વરતેં ॥1॥
જાલા હરિનામાચા તારા । સીડ લાગલેં ફરારા ॥ધ્રુ.॥
બૈસોનિ સકળ । બાળ ચાલિલે ગોપાળ ॥2॥
તુકા હ્મણે વાટ । બરવી સાંપડલી નીટ ॥3॥

3303

ધનેં વિત્તેં કુળેં । અવઘિયાનેં તે આગળે ॥1॥
જ્યાચે નારાયણ ગાંઠીં । ભરલા હૃદય સંપુટીં ॥ધ્રુ.॥
અવઘેં ચિ ગોડ । ત્યાચેં પુરલેં સર્વ કોડ ॥2॥
તુકા હ્મણે અસ્ત । ઉદય ત્યાચ્યા તેજા નાસ્ત॥3॥

3304

બોલાવેં તેં આતાં આહ્મી અબોલણે । એકા ચિ વચનેં સકળાંસી ॥1॥
મેઘદૃઇષ્ટ કાંહીં ન વિચારી ઠાવ । જૈસા જ્યાચા ભાવ ત્યાસી ફળો ॥2॥
તુકા હ્મણે નાહીં સમાધાનેં ચાડ । આપણા હી નાડ પુઢિલાંસીં ॥3॥

3305

અધિકાર તૈસા કરૂં ઉપદેશ । સાહે ઓઝેં ત્યાસ તેં ચિ દ્યાવેં ॥1॥
મુંગીવર ભાર ગજાચેં પાલાણ । ઘાલિતાં તેં કોણ કાર્યસિદ્ધી ॥2॥
તુકા હ્મણે ફાંસે વાઘુરા કુ†હાડી । પ્રસંગી તોં કાઢી પારધી તો ॥3॥

3306

નવ્હોં વૈદ્ય આહ્મી અર્થાચે ભુકેલે । ભલતે દ્યાવે પાલે ભલત્યાસી ॥1॥
કુપથ્ય કરૂનિ વિટંબાવે રોગી । કા હે સલગી ભીડ ત્યાચી ॥2॥
તુકા હ્મણે લાંસૂ ફાંસંઊ દેઊં ડાવ । સુખાચા ઉપાવ પુઢેં આહે ॥3॥

3307

નવ્હેં પરિ હ્મણવીં દાસ । કાંહીં નિમિત્તાસ મૂળ કેલેં॥1॥
તુમચા તો ધર્મ કોણ । હા આપણ વિચારા ॥ધૃ. ॥
નાહીં શુદ્ધ આચરણ । પરી ચરણ ચિંતિતોં ॥2॥
તુકા હ્મણે પાંડુરંગા । ઐસેં કાં ગા નેણાં હેં ॥3॥

3308

માગેં ચિંતા હોતી આસ । કેલા નાસ યા કાળેં ॥1॥
તુહ્મી આહ્માં ઉદાસીન । ભિન્નાભિન્ન વારિલેં ॥ધ્રુ.॥
મોહજાળેં દુઃખ વાઢે । ઓઢે ઓઢે ત્યાસ તેં ॥2॥
તુકા હ્મણે કોણ દેવા । આતાં હેવા વાઢવી ॥3॥

3309

આહો ઉભા વિટેવરી । ભરોવરી ચુકવિલી ॥1॥
નિવારલેં જાણેં યેણેં । કોણા કોણેં રુસાવે ॥ધ્રુ.॥
સંકલ્પાસી વેચે બળ । ભારે ફળ નિર્માણ ॥2॥
તુકા હ્મણે ઉભયતાં । ભેટી સત્તા લોભાચી ॥3॥

3310

અસો ખટપટ । આતાં વાઉગે બોભાટ ॥1॥
પરિસા હે વિનવણી । અસો મસ્તક ચરણીં ॥ધ્રુ.॥
અપરાધ કરા । ક્ષમા ઘડલે દાતારા ॥2॥
તુકા હ્મણે વેથા । તુહ્મા કળે પંઢરિનાથા ॥3॥

3311

વારકરી પાયાંપાશીં । આલે ત્યાંસી વિનવિલેં ॥1॥
કાય કાય તેં આઇકા । વિસરોં નકા રંકાસી ॥ધ્રુ.॥
ચિંતાવોનિ ચિંતા કેલી । હે રાહિલી અવસ્થા ॥2॥
તુકા હ્મણે સંસારા । રુસલોં ખરા યાસાઠીં ॥3॥

3312

જીવીંચેં કાં નેણાં । પરિ હે આવડી નારાયણા ॥1॥
વાઢવાવેં હેં ઉત્તર । કાંહીં લાજ કરકર ॥ધ્રુ.॥
કોઠેં વાંયાં ગેલે । શબ્દ ઉત્તમ ચાંગલે ॥2॥
તુકા હ્મણે બાળા । અસતાત ઇપ્રય ખેળા॥3॥

3313

વોડવિલેં અંગ । આતાં કરૂનિ ઘ્યાવેં સાંગ ॥1॥
કાય પૂજા તે મી નેણેં । જાણાવેં જી સર્વજાણેં ॥ધ્રુ.॥
પોટા આલેં બાળ। ત્યાચેં જાણાવેં સકળ ॥2॥
ચુકા હ્મણે હરી । વાહાવેં જી કડિયેવરી॥3॥

3314

સેવટીંચી હે વિનંતી । પાય ચિત્તીં રહાવે ॥1॥
ઐસે કરા કૃપાદાન । તુહ્માં મન સન્નિધ ॥ધ્રુ.॥
ભાગ્યાવિણ કૈંચી ભેટી । નવ્હે તુટી ચિંતનેં ॥2॥
તુકા હ્મણે કળસા આલેં । હેં વિઠ્ઠલેં પરિસાવેં ॥3॥

3315

કરૂંનિયાં શુદ્ધ મન । નારાયણ સ્મરાવા ॥1॥
તરીચ હા તરિજે સિંધુ । ભવબંધૂ તોડોનિયા ॥ધ્રુ.॥
તેથે સરે શુદ્ધ સાચેં । અંતરીંચે બીજ તેં ॥2॥
તુકા હ્મણે લવણકળી । પડતાં જળીં તેં હોય ॥3॥

3316

જિકડે પાહે તિકડે દેવ । ઐસા ભાવ દે કાંહીં ॥1॥
કાય કેલોં એકદેશી । ગુણદોષીં સંપન્ન ॥ધ્રુ.॥
પડેં તેથેં તુઝ્યા પાયાં। કરીં વાયાં ન વજતેં ॥2॥
તુકા હ્મણે વિષમેં સારી । ઠાણેં ધરી જીવાસી ॥3॥

3317

જિકડે જાય તિકડે સવેં । આતાં યાવેં યાવરી ॥1॥
માઝ્યા અવઘ્યા ભાંડવલા । તૂં એકલા જાલાસી ॥ધ્રુ.॥
આતાં દુજેં ધરા ઝણી । પાયાંહૂનિ વેગળેં ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં દેવા । નકા ગોવા યાવરી ॥3॥

3318

સ્મરતાં કાં ઘડે નાસ । વિષ્ણુદાસ યાવરી ॥1॥
ઐસી સીમા જાલી જગીં । તરી મી વેગીં અનુસરલોં ॥ધ્રુ.॥
ધરિલેં તેં નિવડે આતાં । ન ઘડે ચિત્તાવેગળેં ॥2॥
તુકા હ્મણે નાશ નાહીં । પુરાણેં હી ગર્જતી ॥3॥

3319

આધી નાહીં કળોં આલા હા ઉપાય । નાહીં તરી કાય ચુકી હોતી ॥1॥
ઘાલિતો પાયાંસી મિઠી એકસરેં । નેદીં તો દુસરેં આડ યેઊં ॥ધ્રુ.॥
કાસયા પડતોં લટિક્યાચે ભરી । નવ્હતા કા શિરીં ભાર ઘેતોં ॥2॥
તુકા હ્મણે કાં હે ઘેતોં ગર્ભવાસ । કાં યા હોતોં દાસ કુટુંબાચા ॥3॥

3320

આતાં બરેં જાલેં । માઝેં મજ કળો આલેં ॥1॥
ખોટા ઐસા સંવસાર । મજ પાયીં દ્યાવી થાર ॥ધ્રુ.॥
ઉઘડલે ડોળે । ભોગ દેતાકાળીં કળે ॥
તુકા હ્મણે જીવા । હોતાં તડાતોડી દેવા ॥3॥

3321

બોલિલોં તે ધર્મ અનુભવ અંગેં । કાય પાંડુરંગેં ઉણેં કેલેં ॥1॥
સર્વ સિઇદ્ધ પાયીં વોળગતી દાસી । ઇચ્છા નાહીં ઐસી વ્હાવેં કાંહીં ॥ધ્રુ.॥
સંતસમાગમેં અળંકાર વાણી । કરૂં હે પેરણી શુદ્ધ બીજા ॥2॥
તુકા હ્મણે રામકૃષ્ણનામેં ગોડ । આવડીચેં કોડ માળ ઓઊં ॥3॥

3322

પરિસાચે અંગેં સોનેં જાલા વિળા । વાકણેં યા કળા હીન નેવ્હે ॥1॥
અંતરીં પાલટ ઘડલા કારણ । મગ સમાધાન તેં ચિ ગોડ ॥ધ્રુ.॥
પિકલી સેંદ પૂર્વકર્મા નયે । અવ્હેરુ તો કાય ઘડે મગ॥2॥
તુકા હ્મણે આણા પંગતી સુરણ । પૃથક તે ગુણ કેલે પાકેં॥3॥

3323

જ્યાચે માથાં જો જો ભાર । તે ચિ ફાર તયાસી ॥1॥
માગેં પુઢેં અવઘેં રિતેં । કળોં યેતેં અનુભવેં ॥ધ્રુ.॥
પરિસા અંગીં અમુપસોનેં । પોટીં હીન ધાતુ ચિ ॥2॥
આપુલા તો કરિ ધર્મ । જાણે વર્મ તુકા તેં ॥3॥

3324

પાહેં તિકડે દિશા ઓસ । અવઘી પાસ પાયાંપેં ॥1॥
મન ચિ સાચ હોઇલ કૈપ । પ્રેમ દેઇપ ભેટોનિ ॥ધ્રુ.॥
સર્વાપરિ પાંગુળ અસેં । ન કળે કૈંસે તેં તુહ્મા ॥2॥
તુકા હ્મણે કૃપાવંતા । તૂં તોં દાતા દીનાચા ॥3॥

3325

ચાલવણેં કાય । ઐસેં અંગે માઝે માય ॥1॥
ધાંવ ધાંવ લવલાહેં । કંઠીં પ્રાણ વાટ પાહે ॥ધ્રુ.॥
પસરૂનિ કર । તુજ ચાલિલોં સમોર ॥2॥
દેસીલ વિસાંવા । તુકા હ્મણે ઐશા હાંવા॥3॥

3326

આવડીચ્યા ઐસેં જાલેં । મુખા આલેં હરિનામ ॥1॥
આતાં ઘેઊં ધણીવરિ । માગેં ઉરી નુરેતોં ॥ધ્રુ.॥
સાંટવણ મનાઐસી । પુઢેં રાસી અમુપ ॥2॥
તુકા હ્મણે કારણ જાલેં । વિઠ્ઠલ તીં અક્ષરીં॥3॥

3327

ત્યાંચિયા ચરણાં માઝેં દંડવત । જ્યાંચેં ધનવિત્ત પાંડુરંગ ॥1॥
યેથેં માઝા જીવ પાવલા વિસાંવા । હ્મણઊનિ હાંવા ભરલાસેં ॥ધ્રુ.॥
ચરણીંચેં રજ લાવીન કપાળા । જીં પદેં રાઉળા સોઇ઩ જાતી ॥2॥
આણિક તીં ભાગ્યેં યેથેં કુરવંડી । કરૂનિયાં સાંડીં ઇંદ્રાઐસી ॥3॥
વૈષ્ણવાંચે ઘરીં દેવાચી વસતિ । વિશ્વાસ હા ચિત્તીં સત્યભાવેં ॥3॥
તુકા હ્મણે સખે હરિચે તે દાસ । આતાં પુઢેં આસ નાહીં દુજેં ॥5॥

3328

ઉપજોનિયાં મરેં । પરિ હેં ચિ વાટે બરેં ॥1॥
નાહીં આવડીસી પાર । ન હ્મણાવેં જાલેં ફાર ॥ધ્રુ.॥
અમૃતાચી ખાણી । ઉઘડલી નવ્હે ધણી ॥2॥
તુકા હ્મણે પચે । વિઠ્ઠલ હેં મુખા સાચેં॥3॥

3329

સત્ય તૂં સત્ય તૂં સત્ય તૂં વિઠ્ઠલા । કાં ગા હા દાવિલા જગદાકાર ॥1॥
સાંભાળીં આપુલી હાક દેતો માયા । આહ્માંસી કાં ભયાભીત કેલેં ॥ધ્રુ.॥
રૂપ નાહીં ત્યાસી ઠેવિયેલેં નામ। લટકા ચિ શ્રમ વાઢવિલા ॥2॥
તુકા હ્મણે કાં ગા જાલાસી ચતુર । હોતાસી નિસુર નિવિ઩કાર ॥3॥

3330

અમચ્યા કપાળેં તુજ ઐસી બુઇદ્ધ । ધરાવી તે શુદ્ધી યોગા નયે ॥1॥
કાય યા રાહિલેં વિનોદાવાંચૂન । આપુલિયા ભિન્ન કેલેં આહ્માં ॥ધ્રુ.॥
કોઠેં મૂઇર્ત્તમંત દાવીં પુણ્યપાપ । કાશાસી સંકલ્પ વાહાવિસી ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં આવરાવા ચેડા । લટિકી ચ પીડા પાંડુરંગા ॥3॥

3331

નો બોલાવેં ઐસેં જનાસી ઉત્તર । કરિતોં વિચાર બહુ વેળા ॥1॥
કોણ પાપ આડ ઠાકતેં યેઊન । પાલટિતિ ગુણ અંતરીંચા ॥ધ્રુ.॥
સંસારા હાતીં સોડવૂનિ ગળા । હેં કાં અવકળા યેતી પુઢેં ॥2॥
તુકા હ્મણે સેવે ઘડેલ અંતરાય । યાસ કરૂં કાય પાંડુરંગા ॥3॥

3332

આતાં હેં ઉચિત માઝેં જના હાતીં । પાહિજે ફજીતી કેલી કાંહીં ॥1॥
મગ હે તુમચે ન સોડીં ચરણ । ત્રાસોનિયાં મન યેઇલ ઠાયા ॥ધ્રુ.॥
વાઉગે વાણીચા ન ધરીં કાંટાળા । ઐસી કાં ચાંડાળા બુઇદ્ધ મજ ॥2॥
તુકા હ્મણે જરિ માથાં બૈસે ઘાવ । તરિ મગ વાવ નેઘે પુઢેં ॥3॥

3333

માયેવરી સત્તા આવડીચી બાળા । સંકોચોનિ લળા પ્રતિપાળી ॥1॥
અપરાધ માઝે ન મનાવે મનીં । તુહ્મી સંતજનીં માયબાપીં ॥ધ્રુ.॥
આરુષ વચન લેંકુરાચી આળી । સાહોનિ કવળી માગુતાલી ॥2॥
તુકા હ્મણે અંગીં કાય નાહીં સત્તા । પરિ નિષ્ઠ‍તા ઉપેજના ॥3॥

3334

કૈસા હોતો કૃપાવંત । બહુસંત સાંગતી । પુસણેં નાહીં યાતીકુળ । લાગોં વેળ નેદાવા ॥1॥
ઐસી કાય જાણોં કિતી । ઉતરતી ઉતરલે ॥ધ્રુ.॥
દાવી વૈકુંઠીંચ્યા વાટા । પાહાતાં મોઠા સંપન્ન। અભિમાન તો નાહીં અંગી । ભહાલાગી ન બૈસે ॥2॥
તુકા હ્મણે આળસ નિદ્રા । નાહીં થારા ત્યા અંગીં । આલેં દ્યાવેં ભલત્યા કાળેં । વિઠ્ઠલ બળેં આગળા ॥3॥

3335

સદૈવ હે વારકરી । જે પંઢરી દેખતી । પદોપદીં વિઠ્ઠલ વાચે । ત્યાંસી કૈચા સંસાર ॥1॥
દોષ પળાલે દોષ પળાલે। પૈલ આલે હરિદાસ ॥ધ્રુ.॥
પ્રેમભાતેં ભરલેં અંગીં । નિર્લજ્જ રંગીં નાચતી । ગોપીચંદનાચી ઉટી । તુળસી કંઠીં મિરવતી ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવ ચિત્તીં । મોક્ષ હાતીં રોકડા । દુર્બળા યા શિહ્હીના । ત્યા હી જના પુરતા ॥3॥

3336

ઐસીં ઠાવીં વર્મેં । તરી સાંડવલોં ભ્રમેં ॥1॥
સુખેં નાચતોં કીર્તનીં । નાહીં આશંકિત મનીં ॥ધ્રુ.॥
ઐસેં આલેં હાતા । બળ તરી ગેલી ચિંતા ॥2॥
સુખે યેથેં જાલેં તરી । નાહીં આણિકાંચી ઉરી ॥3॥
ઐસેં કેલેં દેવેં । પુઢેં કાંહીં ચિ ન વ્હાવેં ॥4॥
તુકા હ્મણે મન । આતાં જાલેં સમાધાન ॥5॥

3337

ચિત્તીં બૈસલેં ચિંતન । નારાયણ નારાયણ ॥1॥
ન લગે ગોડ કાંહીં આતાં । આણીક દુસરેં સર્વથા ॥ધ્રુ.॥
હરપલા દ્વૈતભાવ । તેણેં દેહ જાલા વાવ ॥2॥
તુકયાબંધુ હ્મણે આમ્હી । જાલોં નિષ્કામ યે કામીં ॥3॥

3338

વ્યાપિલેં સર્વત્ર । બાહેરી ભીતરીં અંત ॥1॥
ઐસેં ગોવિંદેં ગોવિલેં । બોલેં ન વજાયે બોલિલે ॥ધ્રુ.॥
સંચિતાચી હોળી । કરૂનિ જીવ ઘેતલા બળી ॥2॥
તુકયાબંધુ હ્મણે નાહીં । આતાં સંસારા ઉરી કાંહીં ॥3॥

3339

તુહ્માંઆહ્માંસી દરુષણ । જાલેં દુર્લભ ભાષણ ॥1॥
હ્મણઊનિ કરિતોં આતાં । દંડવત ઘ્યા સમસ્તાં ॥ધ્રુ.॥
ભવિષ્યાચેં માથાં દેહ । કોણ જાણેં હોઇલ કાય ॥2॥
હ્મણે તુકયાચા બંધવ । આમચા તો જાલા ભાવ ॥3॥

3340

અનંતજન્મેં જરી કેલ્યા તપરાસી । તરી હા ન પવે હ્મણે દેહ ॥1॥
ઐસેં જેં નિધાન લાગલેંસે હાતીં । ત્યાચી કેલી માતી ભાગ્યહીના ॥ધ્રુ.॥
ઉત્તમાચેં સાર વેદાચેં ભાંડાર । જ્યાચ્યાનેં પવિત્ર તીથૉ હોતી ॥2॥
તુકા હ્મણે તુકયાબંધુ આણીક ઉપમા । નાહીં યા તોં જન્મા દ્યાવયાસી ॥3॥

3341

આહ્માંપાશીં સરે એક શુદ્ધ ભાવ । ચતુરાઇ઩ જાણીંવ ન લગે કળા ॥1॥
સર્વજાણ માઝા સ્વામી પાંડુરંગ । તયા અંગસંગેં ગોપાળાસી ॥2॥
તુકા હ્મણે કર્મધર્મેં નયે હાતાં । તયાવરિ સત્તા ભાવિકાંચી ॥3॥

3342

પ્રીતિ કરી સત્તા । બાળા ભીતી માતાપિતા ॥1॥
કાય ચાલે ત્યાશીં બળ । આળી કરિતાં કોલ્હાળ ॥ધ્રુ.॥
પદરીં ઘાલી મિઠી । ખેદી માગેં પુઢેં લોટી ॥2॥
બોલે મના આલેં । તુકા સાહિલા વિઠ્ઠલેં ॥3॥

3343

આવડીચે ભેટી નિવે । ચિત્ત પાવે વિશ્રાંતી ॥1॥
બરવિયાચા છંદ મના । નારાયણા અવીટ ॥ધ્રુ.॥
તળણે કાંહીં સામ્યા પુરે । હેં તોં નુરે યે રુચિ ॥2॥
તુકા હ્મણે બરવેં જાલેં । ફાવલેં હેં કળે ત્યા ॥3॥

3344

કેલિયાચેં દાન । કરા આપુલેં જતન ॥1॥
માઝી બુઇદ્ધ ઇસ્થર દેવા । નાહીં વિષયાંચા હેવા ॥ધ્રુ.॥
ભાવા અંતરાય । યેતી અંતરતી પાય ॥2॥
તુકા હ્મણે જોડી । આદીં અંતીં રાહો ગોડી॥3॥

3345

માઝે હાતીં આહે કરાવેં ચિંતન । તુમ્હી કૃપાદાન પ્રેમ દ્યાવેં ॥1॥
માગતિ યાં ભાંડવલ આળવણ । નામાચી જતન દાતિયાસી॥ધ્રુ.॥
બાળક ધાંવોનિ આડ નિઘે સ્તનીં ॥ ઘાલાવા જનની કૃપે પાન્હાં ॥2॥
તુકા હ્મણે કરીં કાસવાચે પરી । આહે સૂત્રદોરી તુઝે હાતીં ॥3॥

3346

વાટ દાવી ત્યાચેં ગેલેં કાય । નાગવલા જો વારિતાં જાય ॥1॥
ઐસીં માગેં ઠકલીં કિતી । સાંગતાં ખાતી વિષગોળા॥ધ્રુ.॥
વિચારોનિ પાહે ત્યાસ । ન વજે જીવેં નવ્હે નાસ ॥2॥
તુકા હ્મણે જો રુસલા જીવા । તયાસી કેશવા કાય ચાલે ॥3॥

3347

અનુભવાવાંચૂન સોંગ સંપાદણેં । નવ્હે હેં કરણેં સ્વહિતાચેં॥1॥
તૈસા નકો ભુલોં બાહિરલ્યા રંગેં । હિત તેં ચિ વેગેં કરૂનિ ઘેઇપ ॥ધ્રુ.॥
બહુરૂપી રૂપેં નટલા નારાયણ । સોંગ સંપાદૂન જૈસા તૈસા ॥2॥
પાષાણાચેં નાવ ઠેવિલેં દેવ । આણિકા તારી ભાવ પરિ તો તૈસા ॥3॥
કનક ઝાડ હ્મ‍ વંદિલેં માથાં । પરિં તેં અર્થા ન મિળે માજી ॥4॥
તુકા હ્મણે ત્યાચા ભાવ તારી ત્યાસ । અહંભાવીં નાસ તો ચિ પાવે ॥5॥

3348

મજ નષ્ટા માયા મોહ નાહીં લોભ । અધિક હો ક્ષોભ આદરાચા ॥1॥
ધિગ હેં શરીર અનૌપકાર । ન મની આભાર ઉપકારાચા ॥ધ્રુ.॥
મજહૂન નષ્ટ આહે ઐસા કોણ । નાવડે મિષ્ટાન્ન બહુમોલ ॥2॥
ન દિસતી મજ આપલેસે ગુણ । સંચિત તેં કોણ જાણે માગેં ॥3॥
તુકા હ્મણે દેખોનિયાં કાઇ઩ । પાંડુરંગા પાયીં રાખિયેલેં ॥4॥

3349

મતિવિણ કાય વણૂપ તુઝેં ધ્યાન । જેથેં પડિલેં મૌન્ય વેદશ્રુતી ॥1॥
કરૂનિ ગોજિરા આપુલિયે મતી । ધરિયેલેં ચિત્તીં ચરણકમળ ॥ધ્રુ.॥
સુખાચેં ઓતિલેં પાહોં તે શ્રીમુખ । તેણેં હરે ભૂક તાન માઝી ॥2॥
રસના ગોડાવલી ઓવ્યા ગાતાં ગીત । પાવલેંસે ચિત્ત સમાધાન ॥3॥
તુકા હ્મણે માઝી દૃઇષ્ટ ચરણાંવરી । પાઉલેં ગોજિરીં કુંકુમાચીં ॥4॥

3350

ઓસ જાલ્યા મજ ભિંગુળવાણેં । જીવલગ નેણેં મજ કોણી ॥1॥
ભય વાટે દેખેં શ્વાપદાંચે ભાર । નવ્હે મજ ધીર પાંડુરંગા॥ધ્રુ.॥
અંધકારાપુઢે ન ચલવે વાટ । લાગતીલ ખુંટે કાંટે અંગા ॥2॥
એકલા નિઃસંગ ફાંકતી મારગ । હોતોં નવ્હે લાગ ચાલાવયા ॥3॥
તુકા હ્મણે વાટ દાવૂનિ સદ્ગ‍ઉ । રાહિ હા દુરૂ પાંડુરંગ ॥4॥

3351

ઉદાર કૃપાળ સાંગસી જના । તરી કાં ત્યા રાવણા મારિયેલેં ।
નિત્ય નિત્ય પૂજા કરી શ્રીકમળીં । તેણેં તુઝેં કાય કેલેં॥1॥
કાય બડિવાર સાંગસી વાંયાં । ઠાવા પંઢરિરાયા આહેસિ આહ્માં ।
એકલા ચિ જરી દેઊં પરિહાર । આહે દુરિવરી સીમા ॥ધ્રુ.॥
કર્ણાઐસા વીર ઉદાર જુંઝાર । તો તુવાં જર્જર કેલા વાણીં ।
પડિલા ભૂમી પરી નયેચી કરુણા । દાંત પાડિયેલે દોન્હી ॥2॥
ઇશ્રયાળ બાપુડે સાઇત્વકવાણી । ખાદલેં કાપૂનિ ત્યાચેં પોર ।
ઐસા કઠિણ કોણ હોઇ઩લ દુસરા । ઉખળીં કાંડવિલેં શિર ॥3॥
સિભ્રી ચક્રવર્તી કરિતાં યયાયાગ । ત્યાચેં ચિરિલેં અંગ ઠાયીં ઠાયીં ।
જાચઊનિ પ્રાણ ઘેતલા માગેં । પુઢેં ન પાહતાં કાંહીં ॥4॥
બળીચા અન્યાય સાંગ હોતા કાય। બુડવિલા તો પાય દેઊનિ માથાં ।
કોંડિલેં દાર હા કાય કહાર । સાંગતોસી ચિત્ત કથા ॥5॥
હરિશ્ચંદ્રાચેં રાજ્ય ઘેઊનિયાં સર્વ। વિકવિલા જીવ ડોંબાઘરીં ।
પાડિલા વિઘડ નળા દમયંતીમધીં। ઐસી તુઝી બુઇદ્ધ હરિ ॥6॥
આણિકહી ગુણ સાંગાવે કિતી । કેલિયા વિપિત્ત માઉસીચ્યા ।
વધિયેલા મામા સખા પુરુષોત્તમા । હ્મણે બંધુ તુકયાચા ॥7॥

3352

જે કેલી આળી તે અવઘી ગેલી વાંયાં । ઉરલા પંઢરિરાયા શ્રમ માઝા ॥1॥
કાય સમાધાન કેલેં કોણ વેળે । કોણેં માઝે લળે પાઇળયેલેં ॥ધ્રુ.॥
આભાસ હી નાહીં સ્વપ્નીં દુઇશ્ચતા । પ્રત્યક્ષ બોલતાં કંઇચા તો ॥2॥
આતાં પુઢેં લાજ વાટે પાંડુરંગા । ભહ્ ઐસે જગામાજી જાલે ॥3॥
તુકા હ્મણે આતાં નાહીં ભરવસા । મોકલીસી ઐસા વાટતોસી ॥4॥

3353

સમશ્રુઇળત અસતાં વાચા । ઘોષ ન કરિસી કાં નામાચા ॥1॥
કાં રે વૈષ્ણવ નવ્હેસી । કવણ્યા દંભેં નાગવલાસી॥ધ્રુ.॥
હરિ હરિ હ્મણતાં લાજસી । ગર્વેં ફુગોનિ ચાલસી ॥2॥
તારુણ્યેં ઉતાણા । પુંસેંવિણ બાંડા સુના ॥3॥
જાલેંસિ મહિમેચે વેડેં । નાચોં લાજસી દિંડીપુઢેં ॥4॥
અળંકારાંચ્યાનિ બળેં । વંચલાસી તુળસીમાળેં॥5॥
કૈસા સકુમાર જાલાસી । હ્મણસી ન ટકેં એકાદશી॥6॥
સ્નાન ન કરિસી આંઘોળી । વિભુતી ન લાવિસી કપાળીં ॥7॥
વરિવરિ ન્યાહાઇળસી ત્વચા । ઉપેગ નાહીં માંસાચા॥8॥
પદ્મનાભી વિશ્વનાથ । તુકા અઝૂન રડત ॥9॥

3354

વાઘાચા કાળભૂત દિસે વાઘાઐસા । પરી નાહીં દશા સાચ અંગીં ॥1॥
બાહેરીલ રંગ નિવડી કસોટી । સંઘષ્ટણેં ભેટી આપેઆપ ॥ધ્રુ.॥
સિકવિલેં તૈસેં નાચાવેં માકડેં । ન ચલે ત્યાપુઢેં યુઇહ્ કાંહીં ॥2॥
તુકા હ્મણે કરી લટિક્યાચા સાંટા । ફજિત તો ખોટા શીઘ્ર હોય ॥3॥

3355

સિંદળીચે સોર ચોરાચી દયા । તો હી જાણા તયા સંવસર્ગી ॥1॥
ફુકાસાટીં ભોગે દુઃખાચા વાટા । ઉભારોની કાંટા વાટેવરી ॥ધ્રુ.॥
સર્પ પોસૂનિયાં દુધાચા નાસ । કેલેં થીતા વિષ અમૃતાચેં ॥2॥
તુકા હ્મણે યાસી ન કરિતાં દંડણ । પુઢિલ ખંડણ નવ્હે દોષા ॥3॥

3356

તેણેં સુખેં માઝેં નિવાલેં અંગ । વિઠ્ઠલ હેં જગ દેખિયેલેં ॥1॥
કવતુકેં કરુણા ભાકીતસેં લાડેં । આવડી બોબડેં બોલોનિયાં ॥ધ્રુ.॥
મજ નાહીં દશા અંતરીં દુઃખાચી । ભાવના ભેદાચી સમૂળ ગેલી ॥2॥
તુકા હ્મણે સુખ જાલેં માઝ્યા જીવા । રંગલેં કેશવા તુઝ્યા રંગે ॥3॥

3357

વિઠ્ઠલ સોયરા સજ્જન વિસાંવા । જાઇન ત્યાચ્યા ગાંવા ભેટાવયા ॥1॥
સીણ ભાગ ત્યાસી સાંગેન આપુલા । તો માઝા બાપુલા સર્વ જાણે ॥ધ્રુ.॥
માય માઉલિયા બંધુવર્ગા જના । ભાકીન કરુણા સકિળકાંસી ॥2॥
સંત મહંત સિદ્ધ મહાનુભાવ મુનિ । જીવભાવ જાઊનિ સાંગેન ત્યા ॥3॥
માઝિયે માહેરીં સુખા કાય ઉણેં। ન લગે યેણેં જાણેં તુકા હ્મણે ॥4॥

3358

ધ્યાઇન તુઝેં રૂપ ગાઇન તુઝેં નામ । આણીક ન કરીં કામ જિવ્હામુખેં ॥1॥
પાહિન તુઝે પાય ઠેવિન તેથેં ડોય । પૃથક તેં કાય ન કરીં મનીં ॥ધ્રુ.॥
તુઝે ચિ ગુણવાદ આઇકેન કાનીં । આણિકાંચી વાણી પુરે આતાં ॥2॥
કરિન સેવા કરીં ચાલેન મી પાયીં । આણીક ન વજેં ઠાયીં તુજવિણ ॥3॥
તુકા હ્મણે જીવ ઠેવિલા તુઝ્યા પાયીં । આણીક તો કાઇ઩ દેઊં કોણા ॥4॥

3359

દેવાચેં ભજન કાં રે ન કરીસી । અખંડ હવ્યાસીં પીડતોસી ॥1॥
દેવાસી શરણ કાં રે ન વજવે તૈસા । બક મીના જૈસા મનુષ્યાલાગીં ॥ધ્રુ.॥
દેવાચા વિશ્વાસ કાં રે નાહીં તૈસા । પુત્રસ્નેહેં જૈસા ગુંતલાસી ॥2॥
કાં રે નાહીં તૈસી દેવાચી હે ગોડી । નાગવૂની સોડી પત્ની તૈસી ॥3॥
કાં રે નાહીં તૈસે દેવાચે ઉપકાર । માયા મિથ્યા ભાર પિતૃપૂજના ॥4॥
કાં રે ભય વાહાસી લોકાંચા ધાક । વિસરોનિ એક નારાયણ ॥5॥
તુકા હ્મણે કાં રે ઘાતલેં વાંયાં। અવઘેં આયુષ્ય જાયા ભિહ્વિણ ॥6॥

3360

માઝેં ચિત્ત તુઝે પાયીં । રાહેં ઐસેં કરીં કાંહીં । ધરોનિયાં બાહીં । ભવ તારીં દાતારા ॥1॥
ચતુરા તૂં શિરોમણિ । ગુણલાવણ્યાચી ખાણી । મુગુટ સકળાં મણિ । તૂં ચિ ધન્ય વિઠોબા ॥ધ્રુ.॥
કરીં ત્રિમિરાચા નાશ । દીપ હોઉનિ પ્રકાશ । તોડીં આશાપાશ। કરીં વાસ હૃદયીં ॥2॥
પાહેં ગુંતલોં નેણતાં । તુજ અસો માઝી ચિંતા। તુકા ઠેવી માથા । પાયીં આતાં રાખાવેં ॥3॥

3361

આમુચેં ઉચિત હે ચિ ઉપકાર । આપલા ચિ ભાર ઘાલૂં તુજ ॥1॥
ભૂક લાગલિયા ભોજનાચી આળી । પાંઘુરણેં કાળીં શીતાચિયે ॥ધ્રુ.॥
જેણેં કાળેં ઉઠી મનાચી આવડી । તે ચિ માગોં ઘડી આવડે તેં ॥2॥
દુઃખ યેઊં નેદી આમચિયા ઘરા । ચક્ર કરી ફેરા ભોંવતાલા ॥3॥
તુકા હ્મણે નાહીં મુહીસવેં ચાડ । હેં ચિ આહ્માં ગોડ જન્મ ઘેતાં ॥4॥

3362

મી દાસ તયાચા જયા ચાડ નાહીં । સુખ દુઃખ દોહ઴ઇવરહિત જો ॥1॥
રાહિલાસે ઉભા ભીમરેચ્યા તીરીં । કટ દોહીં કરીં ધરોનિયાં ॥ધ્રુ.॥
નવલ કાઇ઩ તરી પાચારિતાં પાવે । ન શ્મરિત ધાંવે ભિહ્કાજેં ॥2॥
સર્વ ભાર માઝા ત્યાસી આહેં ચિંતા । તોં ચિ માઝા દાતા સ્વહિતાચા ॥3॥
તુકા હ્મણે ત્યાસ ગાઇ઩ન મી ગીતીં । આણીક તેં ચિત્તીં ન ધરીં કાંહીં ॥4॥

3363

યાસી કોણી હ્મણે નિંદેચીં ઉત્તરેં । નાગવલા ખરેં તો ચિ એક ॥1॥
આડ વાટે જાતાં લાવી નીટ સોઇ઩ । ધર્મનીત તે હી ઐસી આહે ॥ધ્રુ.॥
નાઇકતા સુખેં કરાવેં તાડણ । પાપ નાહીં પુણ્ય અસે ફાર ॥2॥
જન્મ વ્યાધિ ફાર ચુકતીલ દુઃખેં । ખંડાવા હા સુખેં માન ત્યાચા ॥3॥
તુકા હ્મણે નિંબ દિલિયાવાંચૂન । અંતરીંચા સીણ કૈસા જાય ॥4॥

3364

નિવડે જેવણ સેવટીંચ્યા ઘાંસેં । હોય ત્યાચ્યા ઐસેં સકળ હી ॥1॥
ન પાહિજે જાલા બુદ્ધીચા પાલટ । કેલી ખટપટ જાય વાંયાં ॥ધ્રુ.॥
સંપાદિલેં હોય ધરિલેં તેં સોંગ । વિટંબણા વેંગ પડિયાલી ॥2॥
તુકા હ્મણે વર્મ નેણતાં જેં રાંધી । પાવવી તે બુઇદ્ધ અવકળા ॥3॥

3365

ન લગે મરાવેં । ઐસા ઠાવ દિલા દેવેં ॥1॥
માઝ્યા ઉપકારાસાટીં । વાગવિલા હ્મુણ કંઠીં ॥ધ્રુ.॥
ઘરીં દિલા ઠાવ । અવઘા સકળ હી વાવ ॥2॥
તુકા હ્મણે એકે ઠાયીં । કોઠેં માઝેં તુઝેં નાહીં ॥3॥
3366. નાહીં લાગ માગ । ન દેખેંસેં કેલેં જગ ॥1॥
આતાં બૈસોનિયાં ખાવેં । દિલેં આઇતેં યા દેવેં ॥ધ્રુ.॥
નિવારિલેં ભય । નાહીં દુસ†યાચી સોય ॥2॥
તુકા હ્મણે કાંહીં । બોલાયાચેં કામ નાહીં॥3॥

3367

દિલી હાક મનેં નવ્હે તી જતન । વેંટાઇળલ્યા ગુણેં ધાંવ ઘેતી ॥1॥
કામ ક્રોધ મદ મત્સર અહંકાર । નિંદા દ્વેષ ફાર માયા તૃષ્ણા ॥ધ્રુ.॥
ઇંઇદ્રયાંચે ભાર ફિરતીલ ચોર । ખાન ઘ્યાવયા ઘર ફોડૂં પાહે ॥2॥
માઝા યેથેં કાંહીં ન ચલે પરાક્રમ । આહે ત્યાચેં વર્મ તુઝે હાતીં ॥3॥
તુકા હ્મણે આતાં કરિતોં ઉપાય । જેણેં તુઝે પાય આતુડતી ॥4॥

3368

તુઝા દાસ મજ હ્મણતી અંકિત । અવઘે સકિળક લહાન થોર ॥1॥
હેં ચિ આતાં લાગે કરાવેં જતન । તુઝેં થોરપણ તુજ દેવા ॥ધ્રુ.॥
હોઉની નિર્ભર રાહિલોં નિઇંશ્ચતેં । પાવનપતિત નામ તુઝેં ॥2॥
કરિતાં તુજ હોય ડોંગરાચી રાઇ઩ । ન લગતાં કાંહીં પાત્યા પાતેં ॥3॥
તુકા હ્મણે તુજ કાય તે આશંકા । તારિતાં મશકા મજ દીના ॥4॥

3369

કાય માગાવેં કવણાસી । જ્યાસી માગોં તો મજપાશીં॥1॥
જરી માગોં પદ ઇંદ્રાચેં । તરી શાશ્વત નાહીં ત્યાચેં॥ધ્રુ.॥
જરી માગોં ધ્રુવપદ । તરી ત્યાસી યેથીલ છંદ ॥2॥
સ્વર્ગભોગ માગોં પૂર્ણ । પુણ્ય સરલ્યા માગુતી યેણેં ॥3॥
આયુષ્ય માગોં ચિરંજીવ । જીવા મરણ નાહીં સ્વભાવેં ॥4॥
તુકા હ્મણે એક માગેં । એકપણે નાહીં ભંગ ॥5॥

3370

આહ્મી જ્યાચે દાસ । ત્યાચા પંઢરિયે વાસ ॥1॥
તો હા દેવાંચા હી દેવ । કાય કિળકાળાચા ભેવ ॥ધ્રુ.॥
વેદ જયા ગાતી। શ્રુતિ હ્મણતી નેતિ નેતિ ॥2॥
તુકા હ્મણે નિજ । રૂપડેં હેં તક્વબીજ ॥3॥

3371

ભહ્વત્સલ દિનાનાથ । તિહીં લોકીં જ્યાચી માત॥1॥
તો હા પુંડલિકાસાઠીં । આલા ઉભા વાળવંટીં ॥ધ્રુ.॥
ગર્ભવાસ ધરી। અંબૠષીચા કૈવારી ॥2॥
સકળાં દેવાં અધિષ્ઠાન । એકા મંત્રાસી કારણ ॥3॥
તુકા હ્મણે ધ્યાનીં । જ્યાસિ ધ્યાતો શૂળપાણી॥4॥

3372

ફટકાળ દેવ્હારા ફટકાળ અંગારા । ફટકાળ વિચારા ચાલવિલેં ॥1॥
ફટકાળ તો દેવ ફટકાળ તો ભહ્ । કરવિતો ઘાત આણિકા જીવા ॥2॥
તુકા હ્મણે અવઘેં ફટકાળ હેં જન । અનુભવિયે ખૂણ જાણતીલ ॥3॥

3373

લાવુનિયાં ગોઠી । ચુકવૂં આદરિલી દિઠી । દેઉનિયાં મિઠી । પળે મહિમા થુલિયા ॥1॥
પુઢેં તો ચિ કરી આડ । તિચા લોભ તિસી નાડ । લાવુનિ ચરફડ । હાત ગોઊનિ પળાવેં ॥ધ્રુ.॥
આધીં કાકુલતી । મોહો ઘાલાવા પુઢતી । તોંડીં પડે માતી । ફિરતાં માગેં કૈચા તો ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । યાસી રડવી યાચા હેવા । ભાવેં કાં હે સેવા । સુખેં તુહ્માં નાપિ઩તી ॥3॥

3374

નેત્રાચી વાસના । તુજ પાહાવેં નારાયણા ॥1॥
કરીં યાચેં સમાધાન । કાય પહાતોસી અનુમાન ॥ધ્રુ.॥
ભેટાવેં પંઢરિરાયા। હેં ચિ ઇઇચ્છતાતી બાહએઆ ॥2॥
હ્મણતોં જાવેં પંઢરીસીં । હેંચિ ધ્યાન ચરણાસી ॥3॥
ચિત્ત હ્મણે પાયીં તુઝે રાહીન નિશ્ચયીં ॥4॥
હ્મણે બંધુ તુકયાચા । દેવા ભાવ પુરવીં સાચા ॥5॥

3375

મન ઉતાવિળ । જાલેં ન રાહે નિશ્ચળ ॥1॥
દે રે ભેટી પંઢરિરાયા । ઉભારોનિ ચારી બાહએઆ ॥ધ્રુ.॥
સર્વાંગ તળમળી । હાત પાય રોમાવળી ॥2॥
તુકયાબંધુ હ્મણે કાન્હા । ભૂક લાગલી નયના॥3॥

3376

હ્મણસી દાવીન અવસ્થા । તૈસેં નકો રે અનંતા ॥1॥
હોઊનિયાં સહાકાર । રૂપ દાખવીં સુંદર ॥ધ્રુ.॥
મૃગજળાચિયા પરી। તૈસેં ન કરાવેં હરી ॥2॥
તુકયાબંધુ હ્મણે હરી । કામા નયે બાહએઆત્કારી ॥3॥

3377

આકારવંત મૂતિ઩ । જેવ્હાં દેખેન મી દૃષ્ટી ॥1॥
મગ મી રાહેન નિવાંત । ઠેવૂનિયાં તેથેં ચિત્ત ॥ધ્રુ.॥
શ્રુતિ વાખાણિતી । તૈસા યેસીલ પ્રચિતી ॥2॥
હ્મણે તુકયાચા સેવક । ઉભા દેખેન સન્મુખ ॥3॥

3378

જેણેં તુજ જાલેં રૂપ આણિ નાંવ । પતિત હેં દૈવ તુઝેં આહ્મી ॥1॥
નાહીં તરી તુજ કોણ હેં પુસતેં । નિરાકારી તેથેં એકાએકી ॥ધ્રુ.॥
અંધારે દીપા આણિયેલી શોભા । માણિકાસી પ્રભા કોંદણાસી ॥2॥
ધન્વંતરી રોગેં આણિલા ઉજેડા । સુખા કાય ચાડા જાણાવેં તેં ॥3॥
અમૃતાસી મોલ વિષાચિયા ગુણેં । પિતળેં તરી સોનેં ઉંચ નિંચ ॥4॥
તુકા હ્મણે આહ્મી અસોનિયા જના । તુજ દેવ પણા આણિયેલેં ॥5॥

3379

સુખવાટે યે ચિ ઠાયી । બહુ પાયીં સંતાંચેં ॥1॥
હ્મણઊનિ કેલા વાસ । નાહીં નાસ તે ઠાયીં ॥ધ્રુ.॥
ન કરવે હાલી ચાલી । નિવારિલી ચિંતા હે ॥2॥
તુકા હ્મણે નિવે તનુ । રજકણુ લાગતી ॥3॥

3380

દેઊં કપાટ । કીં કોણ કાળ રાખોં વાટ ॥1॥
કાય હોઇ઩લ તેં શિરીં । આયાઆ ધરોનિયાં કરીં ॥ધ્રુ.॥
કરૂં કળે ઐસી માત। કિંવા રાખાવા એકાંત ॥2॥
તુકા હ્મણે જાગોં । કિંવા કોણા નેંદૂં વાગોં ॥3॥

3381

માયબાપાપુઢેં લેંકરાચી આળી । આણીક હે પાળી કોણ લળે ॥1॥
સાંભાળા જી માઝીં વિષમેં અનંતા । જવળી અસતાં અવ્હેર કાં ॥ધ્રુ.॥
આણિકાંચી ચાલે સત્તા આહ્માંવરી । તુમચી તે થોરી કાય મગ ॥2॥
તુકા હ્મણે આલોં દુરોનિ જવળી । આતાં ટાળાટાળી કરૂં નયે ॥3॥

3382

માઝ્યા મુખેં મજ બોલવિતો હરિ । સકળાં અંતરીં નારાયણ ॥1॥
ન કરાવા દ્વેષ ભૂતાંચા મત્સર । હા તંવ વિચાર જાણોં આહ્મી ॥2॥
તુકા હ્મણે દોષ નાહીં યા વિચારેં । હિતાચીં ઉત્તરેં શિકવિતાં ॥3॥

3383

માંસ ખાતાં હાઉસ કરી । જોડુનિ વૈરી ઠેવિયેલા॥1॥
કોણ ત્યાચી કરિલ કીંવ । જીવેં જીવ નેણતી ॥ધ્રુ.॥
પુઢિલાંસાટીં પાજવી સુરી । આપુલી ચોરી અંગુળી ॥2॥
તુકા હ્મણે કુટિતી હાડેં। આપુલ્યા નાડેં રડતી ॥3॥

3384

તુજ જાણેં તાનેં નાહીં પાંડુરંગા । કાં જી મજ સાંગા ઉપેઇક્ષલેં ॥1॥
તુજ ઠાવેં હોતેં મી પાતકી થોર । આધીં ચ કાં થાર દિધલી પાયીં ॥ધ્રુ.॥
અંક તો પડિલા હરિચા મી દાસ । ભેદ પંગતીસ કરૂં નયે ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્મી જિંતિલેં તેં ખરેં । આતાં ઉણેં પુરેં તુહ્માં અંગીં ॥3॥

3385

આહ્માં ઘરીં ધન શબ્દાચીં રત્નેં । શબ્દાચીં શસ્ત્રેં યત્ન કરૂં ॥1॥
શબ્દ ચિ આમુચ્યા જીવાચેં જીવન । શબ્દેં વાંટૂં ધન જનલોકાં ॥2॥
તુકા હ્મણે પાહા શબ્દ ચિ હા દેવ । શબ્દેં ચિ ગૌરવ પૂજા કરૂં ॥3॥

3386

બ્રહ્મયાઆન દારીં યેતેં કાકુલતી । અવ્હેરિલેં સંતીં વિષ્ણુદાસીં॥1॥
રિઘોં પાહે માજી બળેં ત્યાચેં ઘર । દવડિતી દૂર હ્મણોનિયાં ॥2॥
। તુકા હ્મણે યેથેં ન ચાલે સાયાસ । પડિલે ઉદાસ ત્યાચ્યા ગળાં ॥3॥

3387

કાસયા લાગલા યાસી ચૌઘાચાર । મુળીંચા વેવ્હાર નિવડિલા ॥1॥
ગ્વાહી બહુતાંચી ઘાલૂનિયાં વરિ । મહજર કરીં આહે માઝ્યા ॥ધ્રુ.॥
તુહ્માં વેગળા લાગેં આપલ્યા ચ ઠાયીં । હોતેં કરુનિ તેં હી માઝેં માઝેં ॥2॥
ભાંડણ સેવટીં જાલેં એકવટ । આતાં કટકટ કરૂં નયે ॥3॥
ઠેવિલા ઠેવા તો આલા માઝ્યા હાતા । આતાં નાહીં સત્તા તુજ દેવા ॥4॥
તુકા હ્મણે વાંયાંવિણ ખટપટા । રાહિલોં મી વાંટા ઘેઊનિયાં ॥5॥

3388

દેહબુઇદ્ધ વસે જયાચિયેં અંગીં । પૂજ્યતા ત્યા જગીં સુખ માની ॥1॥
થોર અસે દગા જાલા ત્યાસી હાટીં । સોડોનિયા ગાંઠી ચોરીં નેલી ॥ધ્રુ.॥
ગાંઠીચેં જાઉનિ નવ્હે તો મોકળા । બાંધિલાસે ગળા દંભલોભેં ॥2॥
પુઢિલ્યા ઉદિમા જાલેંસે ખંડણ । દિસે નાગવણ પડે ગાંઠી ॥3॥
તુકા હ્મણે ઐસે બોલતીલ સંત । જાણૂનિયાં ઘાત કોણ કરી ॥4॥

3389

નિંબાચિયા ઝાડા સાકરેચેં આળેં । આપલીં તી ફળેં ન સંડી ચ ॥1॥
તૈસેં અધમાચેં અમંગળ ચિત્ત । વમન તેં હિત કરુનિ સાંડી ॥ધ્રુ.॥
પરિસાચે અંગીં લાવિલેં ખાપર । પાલટ અંતર નેઘે ત્યાચેં ॥2॥
તુકા હ્મણે વેળૂ ચંદના સંગતીં । કાય તે નસતી જવિળકેં ॥3॥

3390

દુબળેં સદૈવા । હ્મણે નાગવેલ કેવ્હાં ॥1॥
આપણાસારિખેં ત્યા પાહે । સ્વભાવાસી કરિલ કાયે ॥ધ્રુ.॥
મૂઢ સભે આંત । ઇચ્છી પંડિતાચા ઘાત ॥2॥
ગાંઢેં દેખુનિ શૂરા । ઉગેં કરિતેં બુરબુરા ॥3॥
આણિકાંચા હેવા । ન કરીં શરણ જાઇપ દેવા ॥4॥
તુકા હ્મણે કિતી । કરૂં દુષ્ટાચી ફજિતી ॥5॥

3391

માઝી આતાં લોક સુખેં નિંદા કરૂ । હ્મણતી વિચારૂ સાંડિયેલા ॥1॥
કારણ હોય તો કરાવા વિચાર । કાય ભીડ ભાર કરૂં દેવા ॥2॥
તુકા હ્મણે કાય કરૂં લાપનિક । જનાચાર સુખ નાસિવંત ॥3॥

3392

ઢેંકણાચે સંગેં હિરા જો ભંગલા । કુસંગેં નાડલા તૈસા સાધુ ॥1॥
ઓઢાળાચ્યા સંગેં સાઇત્વક નાસલીં । ક્ષણ એક નાડલીં સમાગમેં ॥ધ્રુ.॥
ડાંકાચે સંગતી સોનેં હીન જાલેં । મોલ તેં તુટલેં લક્ષ કોડી ॥2॥
વિષાનેં પક્વાન્નેં ગોડ કડૂ જાલીં । કુસંગાનેં કેલી તૈસી પરી ॥3॥
ભાવેં તુકા હ્મણે સત્સંગ હા બરા । કુસંગ હા ફેરા ચૌ†યાશીચા ॥4॥

3393

ભલતે જન્મીં મજ ઘાલિસીલ તરી । ન સોડીં મી હરી નામ તુઝેં ॥1॥
સુખ દુઃખ તુજ દેઇ઩ન ભોગિતાં । મગ મજ ચિંતા કાસયાચી ॥ધ્રુ.॥
તુઝા દાસ હ્મણવીન મી અંકિલા । ભોગિતાં વિઠ્ઠલા ગર્ભવાસ ॥2॥
કાસયા મી તુજ ભાકિતોં કરુણા । તારીં નારાયણા હ્મણવુનિ ॥3॥
તુકા હ્મણે તુજ યેઊં પાહે ઉણેં । તારિસીલ તેણેં આહ્માં તયા ॥4॥

3394

ગાતોં નાચતોં આનંદેં । ટાળઘાગરિયા છંદેં ॥1॥
તુઝી તુજ પુઢેં દેવા । નેણોં ભાવે કૈસી સેવા ॥ધ્રુ.॥
નેણોં તાળ ઘાત માત । ભલતે સવાં પાય હાત ॥2॥
લાજ નાહીં શંકા । પ્રેમ ઘાલા હ્મણે તુકા ॥3॥

3395

રુસલોં આહ્મીં આપુલિયા સંવસારા । તેથેં જનાચારા કાય પાડ ॥1॥
આહ્માં ઇષ્ટ મિત્ર સજ્જન સોયરે । નાહીં યા દુસરેં દેવાવિણ ॥ધ્રુ.॥
દુરાવિલે બંધુ સખે સહોદર । આણીક વિચાર કાય તેથેં ॥2॥
ઉપાધિવચન નાઇકતી કાન । ત્રાસલેં હેં મન બહુ માઝેં॥3॥
તુકા હ્મણે કરા હોઇ઩લ તે દયા । સુખ દુઃખ વાંયાં ન ધરાવેં ॥4॥

3396

સાંડુનિ સુખાચા વાંટા । મુઇહ્ માગે તો કરંટા ॥1॥
કાં રે ન ઘ્યાવા જન્મ । પ્રેમ લુટાવેં નામ ॥ધ્રુ.॥
યેથેં મિળતો દહીં ભાત । વૈકુંઠીં તે નાહીં માત ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં । મજ ન લગે સાયુજ્યતા ॥3॥

3397

પદોપદીં પાયાં પડણેં । કરુણા જાણ ભાકાવી ॥1॥
યે ગા યે ગા વિસાંવયા । કરુણા દયાસાગરા ॥ધ્રુ.॥
જોડોનિયાં કરકમળ । નેત્ર જળ ભરોનિ ॥2॥
તુકા ઉભેં દારીં પાત્ર । પુરવીં આર્ત વિઠોબા ॥3॥

3398

આતાં હેં સેવટીં અસોં પાયાંવરી । વદતી વૈખરી વાગપુષ્પ ॥1॥
નુપેક્ષાવેં આહ્માં દીના પાંડુરંગા । કૃપાદાનીં જગામાજી તુહ્મીં ॥ધ્રુ.॥
વોળવુની દેહ સાંડિયેલી શુદ્ધ । સારિયેલા ભેદ જીવ શિવ ॥2॥
તુકા હ્મણે મન તુમચે ચરણીં । એવઢી આયણી પુરવાવી॥3॥

3399

તરિ ચ હોય વેડી । નગ્ન હોય ધડફુડી ॥1॥
કાય બોલાચેં ગૌરવ । આંત વરી દોન ભાવ ॥ધ્રુ.॥
મૃગજળા ન્યાહાઇળતાં। તાન ન વજાયે સેવિતાં ॥2॥
ન પાહે આણિકાંચી આસ । શૂર બોલિજે તયાસ ॥3॥
તુકા હ્મણે હેં લક્ષણ । સંત અળંકાર લેણેં॥4॥

3400

આગ્રહા નાંવેં પાપ । યોગીં સારાવે સંકલ્પ ॥1॥
સહજા ઐસેં ભાંડવલ । અસોનિ કાં સારા બોલ ॥ધ્રુ.॥
તૈં ન ભેટે તેં કાય । મના અંગીંચે ઉપાય ॥2॥
તુકા હ્મણે ધરીં સોય । વાસનેચી ફોડા ડોય ॥3॥

3401

ન કરીં પઠન ઘોષ અક્ષરાંચા । બીજમંત્ર આમુચા પાંડુરંગ ॥1॥
સર્વકાળ નામચિંતન માનસીં । સમાધાન મનાસી સમાધિ હે ॥ધ્રુ.॥
ન કરીં ભ્રમણ ન રિઘેં કપાટીં । જાઇ઩ન તેથેં દાટી વૈષ્ણવાંચી ॥2॥
અનુ નેણેં કાંહીં ન વજેં તપાસી । નાચેં દિંડીપાશીં જાગરણીં ॥3॥
ઉપવાસ વ્રત ન કરીં પારણેં । રામકૃષ્ણ હ્મણેં નારાયણ ॥4॥
આણિકાંચી સેવા સ્તુતી નેણેં વાણૂં । તુકા હ્મણે આણુ દુજેં નાહીં ॥5॥

3402

પુંડલિકાચે નિકટસેવે । કૈસા ધાંવે બરાડી ॥1॥
આપુલેં થોરપણ । નારાયણ વિસરલા ॥ધ્રુ.॥
ઉભા કટીં ઠેવુનિ કર। ન હ્મણે પર બૈસસેં ॥2॥
તુકા હ્મણે જગદીશા । કરણેં આશા ભહાંચી ॥3॥

3403

બાળ કાય જાણે જીવનૌપાય । માયબાપ વાહે સર્વ ચિંતા ॥2॥
આઇતેં ભોજન ખેળણેં અંતરીં । અંકિતાચે શિરીં ભાર નાહીં ॥ધ્રુ
॥
આપુલેં શરીર રિક્ષતાં ન કળેં । સાંભાળૂનિ લળે પાળી માય ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝા વિઠ્ઠલ જનિતા । જેથેં આમચી સત્તા તયાવરી ॥3॥

3405

કાય કરિતી કેલીં નિત્ય પાપેં । વસે નામ જ્યાપેં વિઠોબાચેં ॥1॥
તૃણીં હુતાશન લાગલા તે રાસી । જળતીલ તૈસીં ક્ષણમાત્રેં ॥ધ્રુ.॥
વિષ્ણુમૂતિ઩પાદ પાહતાં ચરણ । તેથેં કર્મ કોણ રાહૂં શકે ॥2॥
તુકા હ્મણે નામ જાળી મહાદોષ । જેથેં હોય ઘોષ કીર્તનાચા ॥3॥

3406

વેદ નેલેં શંખાસુરેં । કેલેં બ્રહ્મ્યાનેં ગા†હાણેં ॥1॥
ધાંવ ધાંવ ઝડકરી । ઐસેં કૃપાળુવા હરી ॥ધ્રુ.॥
ગજેંદ્ર નાડિયેં ગાંજિલા ॥ તેણેં તુઝા ધાંવા કેલા ॥
2॥ તુકા હ્મણે પદ્મનાભા । જેથેં પાહેં તેથેં ઉભા ॥3॥

3407

માકડા દિસતી કંવટી નારળા । ભોહા નિરાળા વરીલ સારી ॥1॥
એકા રસ એકા તોંડીં પડે માતી । આપુલાલે નેતી વિભાગ તે ॥ધ્રુ.॥
સુનિયાંસી ક્ષીર વાઢિલ્યા ઓકવી । ભોગિત્યાં પોસવી ધણીવરી ॥2॥
તુકા હ્મણે ભાર વાગવિતી મૂર્ખ । નેતીલ તેં સાર પરીક્ષક ॥3॥

3408

ભેટીચી આવડી ઉતાવિળ મન । લાગલેંસે ધ્યાન જીવીં જીવા ॥1॥
આતાં આવડીચા પુરવાવા સોહળા । યેઊની ગોપાળા ક્ષેમ દેઇપ ॥ધ્રુ.॥
નેત્ર ઉન્મિળત રાહિલે તાટસ્ત । ગંગા અશ્રુપાત વહાવલી ॥2॥
તુકા હ્મણે તુહ્મી કરા સાચપણા । મુળીંચ્યા વચના આપુલિયા ॥3॥

3409

ધવળલેં જગદાકાર । આંધાર તો નિરસલા ॥1॥
લપોં જાતાં નાહીં ઠાવ । પ્રગટ પા પસારા ॥ધ્રુ.॥
ખરિયાચા દિવસ આલા । વાઢી બોલા ન પુરે ॥2॥
તુકા હ્મણે જિવેં સાટીં ॥ પડિલી મિઠી ધુરેસી ॥3॥

3410

માતેચી અવસ્થા કાય જાણે બાળ । તિસી તોં સકળ ચિંતા ત્યાચી ॥1॥
ઐસેં પરસ્પરેં આહે ચિ વિચારા । ભોપઑયાચા તારા દગડાસી ॥ધ્રુ.॥
ભુજંગ પોટાળી ચંદનાચેં અંગ । નિવે પરિ સંગ નવ્હે તૈસા ॥2॥
તુકા હ્મણે કરા પરિસાચે પરી । મજ ઠેવા સરી લોખંડાચે ॥3॥

3411

લાવૂનિ કોલિત । માઝા કરિતીલ ઘાત ॥1॥
ઐસે બહુતાંચે સંધી । સાંપડલા ખોળેમધીં ॥ધ્રુ.॥
પાહાતીલ ઉણેં । તેથેં દેતી અનુમોદનેં ॥2॥
તુકા હ્મણે રિઘે । પુઢેં નાહીં જાલેં ધીંગે ॥3॥

3412

ઐસી એકાં અટી । રીતીં સિણતી કરંટીં ॥1॥
સાચ આપુલ્યા પુરતેં । કરૂન નેઘેતી કાં હિતેં ॥ધ્રુ.॥
કાં હીં વેચિતીલ વાણી। નિરર્થક ચિ કારણીં ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । કાંહીં સમર્પૂનિ સેવા ॥3॥

3413

ચાલિલે સોબતી । કાય માનિલી નિઇશ્ચતી ॥1॥
કાય કરિસી એકલા । કાળ સન્નિધ પાતલા ॥ધ્રુ.॥
કાંહીં સાવધ તો બરવા । કરીં આપુલા કાઢાવા ॥2॥
ચાલિલે અગળે । હળૂ ચ કાન કેશ ડોળે ॥3॥
વોસરલે દાંત । દાઢા ગડબડલ્યા આંત ॥4॥
એકલી તળમળ । જિવ્હા ભલતે ઠાયીં લોળે ॥5॥
તુકા હ્મણે યાંણીં। તુઝી માંડિલી ઘાલણી ॥6॥

3414

નકા મજપાશીં । વદો પ્રપંચાચે વિશીં ॥1॥
આતાં નાઇકાવી કાનીં । મજ દેવાવિણ વાણી ॥ધ્રુ.॥
યેઊનિયાં રૂપા । કોણ પાહે પુણ્યપાપા ॥2॥
માગે આજિવરી । જાલેં માપ નેલેં ચોરી॥3॥
સાંડિયેલીં પાનેં । પુઢેં પિકા અવલોકન ॥4॥
પડોં નેદી તુકા । આડ ગુંપૂં કાંહીં ચુકા ॥5॥

3415

જાલે આતાં સાંટે । કાસયાચે લહાન મોટે ॥1॥
એક એકા પડિલોં હાતીં । જાલી તેવ્હાં ચિ નિઇંશ્ચતી ॥ધ્રુ.॥
નાહીં ફિરોં યેત માગેં । જાલેં સાક્ષીચિયા અંગેં ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । આતાં યેથેં કોઠેં હેવા ॥3॥

3416

માઝેં મજ દ્યાવેં । નાહીં કરવીત નવેં ॥1॥
સહસ્રનામાચેં રૂપડેં । ભહ્ કૈવારી ચોખડેં ॥ધ્રુ.॥
સાક્ષીવિણ બોલેં । તરી મજ પાહિજે દંડિલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે માલ । માઝા ખરા તો વિઠ્ઠલ ॥3॥

3417

કરૂં સ્તુતી તરિ તે નિંદા । તુહ્મી જાણાં હે ગોવિંદા॥1॥
આહ્માં લડિવાળાંચે બોલ । કરા કવતુકેં નવલ ॥ધ્રુ.॥
બોબડએઆ ઉત્તરીં । તુહ્મા રંજવિતોં હરી ॥2॥
માગતોં ભાતુકેં । તુકા હ્મણે કવતુકેં ॥3॥

3418

નવ્હતીલ જપેં નવ્હતીલ તપેં । આહ્માંસી હેં સોપેં ગીતીં ગાતાં ॥1॥
ન કરિતાં ધ્યાન ન કરિતાં ધારણા । તો નાચે કીર્ત્તનામાજી હરિ ॥ધ્રુ.॥
જયાસી નાહીં રૂપ આણિ આકાર । તો ચિ કટી કર ઉભા વિટે ॥2॥
અનંત બ્રહ્માંડેં જયાચિયા પોટીં । તો આહ્માં સંપુષ્ટીં ભિહ્ભાવેં ॥3॥
તુકા હ્મણે વર્મ જાણતી લડિવાળેં । જેં હોતીં નિર્મળેં અંતર્બાહીં ॥4॥

3419

આહ્મી જાલોં બિળવંત । હોઊનિયાં શરણાગત ॥1॥
કેલા ઘરાંત રિઘાવા । ઠાયીં પડિયેલા ઠેવા ॥ધ્રુ.॥
હાતાં ચઢલેં ધન। નેણં રચિલેં કારણ ॥2॥
તુકા હ્મણે મિઠી । પાયીં દેઉનિ કેલી સુટી ॥3॥

3420

લાગપાઠ કેલા । આતાં વાંટા નિત્ય ત્યાલા ॥1॥
કરા જોડીચા હવ્યાસ । આલેં દુરીલ ઘરાસ ॥ધ્રુ.॥
ફોડિલીં ભાંડારેં। મોહોરલીં એકસરેં ॥2॥
અવઘિયાં પુરતેં । તુકા હ્મણે ઘ્યાવેં હાતેં॥3॥

3421

એકીં અસે હેવા । એક અનાવડ જીવાં ॥1॥
દેવેં કેલ્યા ભિન્ન જાતી । ઉત્તમ કનિષ્ઠ મધ્યસ્તી ॥ધ્રુ.॥
પ્રીતિસાટીં ભેદ। કોણી પૂજ્ય કોણી નિંદ્ય ॥2॥
તુકા હ્મણે કળા । ત્યાચા જાણે હા કળવળા ॥3॥

3422

સ્વામીચેં હેં દેણેં । યેથેં પાવલોં દર્ષણેં ॥1॥
કરૂં આવડીનેં વાદ । તુમચ્યા સુખાચા સંવાદ ॥ધ્રુ.॥
કળાવયા વર્મ । હા તોં પાયાંચા ચિ ધર્મ ॥2॥
તુકા હ્મણે સિદ્ધી । હે ચિ પાવવાવી બુદ્ધી ॥3॥

3423

રુસલોં સંસારા । આહ્મી આણીક વ્યાપારા ॥1॥
હ્મણઊનિ કેલી સાંડી । દેઉનિ પડિલોં મુરકંડી ॥ધ્રુ.॥
પરતે ચિ ના માગેં । મોહો નિષ્ઠ‍ જાલોં અંગેં ॥2॥
સાંપડલા દેવ । તુકા હ્મણે ગેલા ભેવ ॥3॥

3424

હેં તોં વાટલેં આશ્ચર્ય । તુહ્માં ન ધરવે ધીર ॥1॥
માઝા ફુટતસે પ્રાણ । ધાંવા ધાંવા હ્મણઊન ॥ધ્રુ.॥
કાય નેણોં દિશા। જાલ્યા તુહ્માંવિણ ઓશા ॥2॥
તુકા હ્મણે કાં ગા । નાઇકિજે પાંડુરંગા ॥3॥

3425

ધાંવા કેલા ધાંવા । શ્રમ હોઊં નેદી જીવા ॥1॥
વર્ષે અમૃતાચ્યા ધારા । ઘેઇપ વોસંગા લેંકરા ॥ધ્રુ.॥
ઉશીર તો આતાં । ન કરાવા હે ચિંતા ॥2॥
તુકા હ્મણે ત્વરેં । વેગ કરીં વિશ્વંભરે ॥3॥

3426

જોડિલે અંજુળ । અસેં દાનૌતાવિળ ॥1॥
પાહા વાહા કૃપાદૃષ્ટી । આણા અનુભવા ગોષ્ટી ॥ધ્રુ.॥
તૂં ધની મી સેવક । આઇક્ય તેં એકા એક ॥2॥
કરિતોં વિનંતી । તુકા સન્મુખ પુઢતી॥3॥

3427

કાય તુજ કૈસેં જાણવેલ દેવા । આણાવેં અનુભવા કૈશા પરી ॥1॥
સગુણ નિર્ગુણ થોર કીં લહાન । ન કળે અનુમાન મજ તુઝા ॥ધ્રુ.॥
કોણ તો નિર્ધાર કરૂં હા વિચાર । ભવસિંધુ પાર તરાવયા ॥2॥
તુકા હ્મણે કૈસે પાય આતુડતી । ન પડે શ્રીપતી વર્મ ઠાવેં ॥3॥

3428

મી તવ બૈસલોં ધરુનિયાં ધ્યાસ । ન કરીં ઉદાસ પાંડુરંગા ॥1॥
નકો આતાં મજ દવડૂં શ્રીહરી । માગાયા ભિકારી જાલોં દાસ ॥ધ્રુ.॥
ભુકેલોં કૃપેચ્યા વચનાકારણેં । આશા નારાયણેં પુરવાવી ॥2॥
તુકા હ્મણે યેઊનિયાં દેઇપ ભેટી । કુરવાળુની પોટીં ધરીં મજ ॥3॥

3429

આતાં તુઝેં નામ ગાત અસેં ગીતીં । હ્મણોની માનિતી લોક મજ ॥1॥
અન્નવસ્ત્રચિંતા નાહીં યા પોટાચી । વારિલી દેહાચી થોર પીડા ॥ધ્રુ.॥
સજ્જન સંબંધી તુટલી ઉપાધી ।રોકડી યા બંદીં સુટલોંસેં ॥2॥
ઘ્યાવા દ્યાવા કોણેં કરાવા સાયાસ । ગેલી આશાપાશ વારોનિયાં ॥3॥
તુકા હ્મણે તુજ કળેલ તેં આતાં । કરા જી અનંતા માયબાપા ॥4॥

3430

કામક્રોધ માઝે લાવિયેલે પાઠીં । બહુત હિંપુટીં જાલોં દેવા ॥1॥
આવરિતાં તુઝે તુજ નાવરતી । થોર વાટે ચિત્તીં આશ્ચર્ય હેં ॥ધ્રુ.॥
તુઝિયા વિનોદેં આહ્માં પ્રાણસાટી । ભયભીત પોટીં સદા દુઃખી ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝ્યા કપાળાચા ગુણ । તુલા હાંસે કોણ સમર્થાસી ॥3॥

3431

સન્મુખ ચિ તુહ્મીં સાંગાવી જી સેવા । ઐસે માઝે દેવા મનોરથ ॥1॥
નિઘોં આહ્મી કાંહીં ચિત્તવિત્ત ઘરેં । આપુલ્યા ઉદારેં જીવાવરી ॥ધ્રુ.॥
બોલ પરસ્પરેં વાઢવાવેં સુખ । પાહાવેં શ્રીમુખ ડોળેભરી ॥2॥
તુકા હ્મણે સત્ય બોલતોં વચન । કરુની ચરણ સાક્ષ તુઝે ॥3॥

3432

મજ અનાથાકારણેં । કરીં યેણેં કેશવા ॥1॥
જીવ ઝુરે તુજસાટીં । વાટ પોટીં પહાતસેં ॥ધ્રુ.॥
ચિત્ત રંગલેં ચરણીં । તુજવાંચૂનિ ન રાહે ॥2॥
તુકા હ્મણે કૃપાવંત । માઝી ચિંતા અસાવી॥3॥

3433

કાસયા વાંચૂનિ જાલોં ભૂમી ભાર । તુઝ્યા પાયીં થાર નાહીં તરી ॥1॥
જાતાં ભલેં કાય ડોઇળયાંચેં કામ । જંવ પુરુષોત્તમ ન દેખતી ॥ધ્રુ.॥
કાય મુખ પેંવ શ્વાપદાચેં ધાંવ । નિત્ય તુઝેં નાંવ નુચ્ચારિતાં ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં પાંડુરંગાવિણ । ન વાંચતાં ક્ષણ જીવ ભલા ॥3॥

3434

નકો મજ તાઠા નકો અભિમાન । તુજવાંચૂનિ ક્ષીણ હોતો જીવ ॥1॥
દુર્ધર હે માયા ન હોય સુટકા । વૈકુંઠનાયકા સોડવીં મજ ॥2॥
તુકા હ્મણે તુઝેં જાલિયા દર્ષણ । મગ નિવારણ હોઇલ સર્વ ॥3॥

3435

ચાલ ઘરા ઉભા રાહેં નારાયણા । ઠેવૂં દે ચરણાંવરિ માથા ॥1॥
વેળોવેળાં દેઇપ ક્ષેમઆલિંગન । વરી અવલોકન કૃપાદૃષ્ટી॥ધ્રુ.॥
પ્રક્ષાળૂં દે પાય બૈસેં માજઘરીં । ચિત્ત ઇસ્થર કરીં પાંડુરંગા ॥2॥
આહે ત્યા સંચિતેં કરવીન ભોજન । કાય ન જેવૂન કરિસી આતાં ॥3॥
કરુણાકરેં નાહીં કળોં દિલેં વર્મ । દુરી હોતાં ભ્રમ કોણ વારી ॥4॥
તુકા હ્મણે આતાં આવડીચ્યા સત્તા । બોલિલોં અનંતા કરવીન તેં ॥5॥

3436

દેવાચી તે ખૂણ આલા જ્યાચ્યા ઘરા । ત્યાચ્યા પડે ચિરા મનુષ્યપણા ॥1॥
દેવાચી તે ખૂણ કરાવેં વાટોંળેં । આપણા વેગળેં કોણી નાહીં ॥ધ્રુ.॥
દેવાચી તે ખૂણ ગુંતોં નેદી આશા । મમતેચ્યા પાશા શિવોં નેદી ॥2॥
દેવાચી તે ખૂણ ગુંતોં નેદી વાચા। લાગોં અસત્યાચા મળ નેદી ॥3॥
દેવાચી તે ખૂણ તોડી માયાજાળ। આણિ હેં સકળ જગ હરી ॥4॥
પહા દેવેં તેંચિ બળકાવિલેં સ્થળ। તુક્યાપેં સકળ ચિન્હેં હોતીં ॥5॥

3437

અનંતાચે મુખીં હોસીલ ગાઇલા । અમુપ વિઠ્ઠલા દાસ તુહ્માં ॥1॥
માઝેં કોઠેં આલેં હોઇ઩લ વિચારા । તરીં ચ અવ્હેરા યોગ્ય જાલોં ॥ધ્રુ.॥
સર્વકાળ તુહ્મી અસા જી સંપન્ન । ચતુરા નારાયણ શિરોમણિ ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસે કલિયુગીંચે જીવ । તરી નયે કીવ બહુપાપી ॥3॥

3438

ન કરાવી ચિંતા । ભય ધરાવેં સર્વથા ॥1॥
દાસાં સાહે નારાયણ । હોય રિક્ષતા આપણ ॥ધ્રુ.॥
ન લગે પરિહાર । કાંહીં યોજાવેં ઉત્તર ॥2॥
ન ધરાવી શંકા । નયે બોલોં હ્મણે તુકા ॥3॥

3439

ભાંડવલ માઝેં લટિક્યાચે ગાંઠી । ઉદીમ તો તુટી યાવી હા ચિ ॥1॥
કૈસી તુઝી વાટ પાહોં કોણા તોંડેં । ભોંવતીં કિં રે ભાંડે ગર્ભવાસ ॥ધ્રુ.॥
ચહૂં ખાણીચિયા રંગલોંસેં સંગેં । સુષ્ટ દુષ્ટ અંગેં ધરૂનિયાં ॥2॥
બહુતાંચે બહુ પાલટલોં સળે । બહુ આલા કાળેં રંગ અંગા ॥3॥
ઉકલૂનિ નયે દાવિતાં અંતર । ઘડિચા પદર સારૂનિયાં ॥4॥
તુકા હ્મણે કરીં ગોંવળેં યાસાટીં । આપલ્યા પાલટીં સંગેં દેવા ॥5॥

3440

સંતસંગતીં ન કરાવા વાસ । એખાદે ગુણદોષ અંગા યેતી ॥1॥
મગ તયા દોષા નાહીં પરિહાર । હોય અપહાર સુકૃતાચા॥2॥
તુકા હ્મણે નમસ્કારાવે દુરૂન । અંતરીં ધરૂન રાહેં રૂપ ॥3॥

3441

જેં જ્યાચેં જેવણ । તેં ચિ યાચકાસી દાન ॥1॥
આતાં જાઊં ચોજવીત । જેથેં વસતીલ સંત ॥ધ્રુ.॥
હોતીં ધાલીં પોટેં। માગેં ઉરલીં ઉઇચ્છષ્ટેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ધાંવ । પુઢેં ખુંટૈ઩લ હાંવ ॥3॥

3442

ધરાવા તો બરા । ઠાવ વસતીચા થારા ॥1॥
નિજવિલ્યા જાગવિતી । નિજ પુરવૂનિ દેતી ॥ધ્રુ.॥
એક વેવસાવ । ત્યાંચા સંગ ત્યાંચા જીવ ॥2॥
હિતેં કેલેં હિત । ગ્વાહી એક એકાં ચિત્ત ॥3॥
વિષમાચેં કાંહીં । આડ તયા એક નાહીં ॥4॥
તુકા હ્મણે બરીં । ઘરા યેતીલ ત્યાપરી ॥5॥

3443

ધોંડએઆસવેં આદિળતાં ફુટે ડોકેં । તોં તોં ત્યાચ્યા સુખેં ઘામેજેના ॥1॥
ઇંગળાસી સન્નિધાન અતિત્યાઇ઩ । ક્ષેમ દેતાં કાઇ઩ સુખ વાટે ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્માંસવેં જો રુસલા । તયાચા અબોલા આકાશાસીં ॥3॥

3444

સરે આહ્માંપાશીં એક શુદ્ધભાવ । નાહીં તરી વાવ ઉપચાર ॥1॥
કોણ માની વરી રસાળ બોલણેં । નાહીં જાલી મનેં ઓળખી તોં ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્માં જાણીવેચેં દુઃખ । ન પાહોં ત્યા મુખ દુર્જનાચેં ॥3॥

3445

આતાં તળમળ । કેલી પાહિજે સીતળ ॥1॥
કરીલ તેં પાહેં દેવ । પાયીં ઠેવુનિયાં ભાવ ॥ધ્રુ.॥
તો ચિ અન્નદાતા । નાહીં આણિકાંચી સત્તા ॥2॥
તુકા હ્મણે દાસા । નુપેક્ષીલ હા ભરવસા॥3॥

3446

લાંબ ધાંવે પાય ચોરી । ભરોવરી જનાચ્યા ॥1॥
આતાં કૈસેં હોય યાચેં । સિજતાં કાચેં રાહિલેં ॥ધ્રુ.॥
ખાય ઓકી વેળોવેળાં । કૈસી કળા રાહેલ ॥2॥
તુકા હ્મણે ભાવહીણ । ત્યાચા સીણ પાચાવા ॥3॥

3447

માઝ્યા ઇંઇદ્રયાંસીં લાગલેં ભાંડણ । હ્મણતીલ કાન રસના ધાલી ॥1॥
કરિતી તળમળ હસ્ત પાદ ભાળ । નેત્રાંસી દુકાળ પડિલા થોર ॥ધ્રુ.॥
ગુણ ગાય મુખ આઇકતી કાન । આમચેં કારણ તૈસેં નવ્હે ॥2॥
દરુષણેં ફિટે સકળાંચા પાંગ । જેથેં જ્યાચા ભાગ ઘેઇલ તેં ॥3॥
તુકા હ્મણે ઐસેં કરીં નારાયણા । માઝી હી વાસના ઐસી આહે ॥4॥

3448

સિદ્ધીચા દાસ નવ્હેં શ્રુતીચા અંકિલા । હોઇ઩ન વિઠ્ઠલા સર્વ તુઝા ॥1॥
સર્વકાળ સુખ આમચ્યા માનસીં । રાહિલેં જયાસી નાસ નાહીં ॥ધ્રુ.॥
નેણેં પુણ્ય પાપ ન પાહેં લોચનીં । આણિકા વાંચૂનિ પાંડુરંગા ॥2॥
ન કરીં આસ મુહીચે સાયાસ । ભિહ્પ્રેમરસ સાંડૂનિયાં ॥3॥
ગર્ભવાસીં ધાક નાહીં યેતાં જાતાં । હૃદયીં રાહતાં નામ તુઝેં ॥4॥
તુકા હ્મણે જાલોં તુઝા ચિ અંકિલા । ન ભેં મી વિઠ્ઠલા કિળકાળાસી ॥5॥

3449

જન્મા યેઊનિ તયા લાભ જાલા । બિડવૈ઩ ભેટલા પાંડુરંગા ॥1॥
સંસારદુઃખેં નાસિલીં તેણેં । ઉત્તમ હેં કેણેં નામઘોષ॥ધ્રુ.॥
ધન્ય તે સંત સિદ્ધ મહાનુભાવ । પંઢરીચા ઠાવ ટાકિયેલા ॥2॥
પ્રેમદાતે તે ચ પતિતપાવન । ધન્ય દરુષણ હોય ત્યાલા ॥3॥
પાવટણિયા પંથેં જાલિયા સિદ્ધી । વોગળે સમાધિ સાયુજ્યતા ॥4॥
પ્રેમ અરાણૂક નાહીં ભય ધાક । મજ તેણેં સુખેં કાંહીં ચિંતા ॥5॥
તેં દુર્લભ સંસારાસી । જડજીવૌદ્ધારલોકાસી ॥6॥
તુકા હ્મણે ત્યાસી । ધન્ય ભાગ્ય દરૂષણેં ॥7॥

3450

કાય દિવસ ગેલે અવઘે ચિ વ†હાડેં । તેં આલેં સાંકડેં કથેમાજી ॥1॥
ક્ષણ એકે ઠાયીં મન ઇસ્થર નાહીં । અરાણૂક કૈં હોઇ઩લ પુઢેં ॥ધ્રુ.॥
કથેચે વિરસેં દોષા મૂળ હોય । તરણ ઉપાય કૈચા માતી ॥2॥
કાય તેં સાંચવુનિ ઉરલેં હેં માગેં । ઘટિકા એક સંગેં કાય ગેલેં ॥3॥
તે ચિ વાણી યેથેં કરા ઉજળણી । કાઢાવી મથૂનિ શબ્દરત્નેં॥4॥
તુકા હ્મણે હેં ચિ બોલાવયા ચાડ । ઉભયતાં નાડ હિત અસે ॥5॥

3451

શુદ્ધાશુદ્ધ નિવડે કૈસેં । ચર્મ માસ ભિન્ન નાહીં ॥1॥
કાંહીં અધિક નાહીં ઉણેં । કવણ્યા ગુણેં દેવાસી ॥ધ્રુ.॥
ઉદક ભિન્ન અસે કાઇ઩ । વાહાળ બાવી સરિતા નૈ઩ ॥2॥
સૂર્ય તેજેં નિવડી કાય। રશ્મી રસા સકળા ખાય ॥3॥
વર્ણાં ભિન્ન દુધા નાહીં । સકળા ગાઇપ સારખેં ॥4॥
કરિતાં ભિન્ન નાહીં માતી । મડક્યા ગતિ ભિન્ન નાંવેં॥5॥
વર્ત્તે એકવિધ ઐગ્ન । નાહીં મનીં શુદ્ધાશુદ્ધ ॥6॥
તુકા હ્મણે પાત્ર ચાડ । કિંવા વિસેં અમૃત ગોડ ॥7॥

3452

ન ધરી પ્રતિષ્ઠા કોણાચી યમ । હ્મણતાં કાં રે રામ લાજા ઝણી ॥1॥
સાંપડે હાતીંચેં સોડવીલ કાળા । તો કાં વેળોવેળાં નયે વાચે ॥ધ્રુ.॥
કોણ લોક જો હા સુટલા તો એક । ગેલે કુંભપાક રવરવાંત ॥2॥
તુકા હ્મણે હિત તોં હ્મણા વિઠ્ઠલ । ન હ્મણે તો ભોગીલ કળેલ તેં ॥3॥

3453

હ્મણવિતાં હરી ન હ્મણે તયાલા । દરવડા પડિલા દેહામાજી ॥1॥
આયુષ્યધન ત્યાચેં નેલે યમદૂતીં । ભુલવિલા નિઇંશ્ચતીં કામરંગેં ॥ધ્રુ.॥
નાવડે તી કથા દેઉળાસી જાતાં । ઇપ્રયધનસુતા લક્ષ તેથેં ॥2॥
કોણ નેતો તયાં ઘટિકા દિવસા એકા । કાં રે હ્મણે તુકા નાગવસી ॥3॥

3454

કથે બૈસોનિ સાદરેં । સુખચર્ચા પરસ્પરેં । નવલ કાય તો ઉદ્ધરે । આણીક તરે સુગંધેં ॥1॥
પુણ્ય ઘેઇપ રે ફુકાચેં । પાપ દુષ્ટવાસનેચેં । પેરિલ્યા બીજાચેં । ફળ ઘેઇપ શેવટીં ॥ધ્રુ.॥
કથા વિરસ પાડી આળસેં । છળણા કરૂનિ મોડી રસ । બુડવી આપણાસરિસેં। વિટાળસેં નાવેસી ॥2॥
સજ્જન ચંદનાચિયે પરી । દુર્જન દેશત્યાગેં દુરી । રાહો હ્મણે હરિ । વિનંતી કરી તુકા હે ॥3॥

3455

કળોં આલેં તુઝેં જિણેં । દેવા તૂં માઝેં પોસનેં ॥1॥
વાટ પાહાસી આઠવાચી । સત્તા સતંત કૈપચી ॥ધ્રુ.॥
બોલાવિતાં યાવેં રૂપા । સદા નિર્ગુણીં ચિ લપા ॥2॥
તુકા હ્મણે તૂં પરદેશી । યેથેં આહ્માં અંગેજિસી ॥3॥

3456

આતાં યેથેં લાજે નાહીં તુઝેં કામ । જાય મજ રામ આઠવૂં દે ॥1॥
તુઝે ભિડે માઝે બહુ જાલે ઘાત । કેલોં યા અંકિત દુર્જનાચા ॥ધ્રુ.॥
માઝેં કેલેં મજ પારિખેં માહેર । નટોની સાચાર ચાળવિલેં ॥2॥
સુખાસાટીં એક વાહિયેલેં ખાંદીં । તેણેં બહુ માંદી મેળવિલી ॥3॥
કેલા ચૌઘાચાર નેલોં પાંચાંમધીં । નાહીં દિલી શુદ્ધી ધરૂં આશા ॥4॥
તુકા હ્મણે આતાં ઘેઇ઩ન કાંટીવરી । ધની મ્યાં કૈવારી કેલા દેવ ॥5॥

3457

આજિવરિ હોતોં તુઝે સત્તે ખાલીં । તોંવરી તોં કેલી વિટંબણા ॥1॥
આતાં તુજ રાહોં નેદીં યા દેશાંત । ઐસા મ્યાં સમર્થ કેલા ધણી ॥ધ્રુ.॥
સાપેં રિગ કેલા કોઠેં બાળપણીં । હોતીસી પાપિણી કાય જાણોં ॥2॥
તુકા હ્મણે મ્યાં હા બુડવિલા વેવ્હાર । તુઝે ચિ ઢોપર સોલાવયા ॥3॥

3458

દેવાચ્યા નિરોપેં પિટિતોં ડાંગોરા । લાજે નકા થારા દેઊં કોણી ॥1॥
મોડિલેં યા રાંડે સુપંથ મારગ । ચાલવિલેં જગ યમપંથેં ॥ધ્રુ.॥
પરિચારીં કેલી આપુલી ચ રૂઢી । પોટીંચી તે કુડી ઠાવી નાહીં ॥2॥
તુકા હ્મણે આણા રાઉળા ધરૂન । ફજિત કરૂન સોડૂં મગ ॥3॥

3459

કાં રે તુહ્મી નિર્મળ હરિગુણ ગા ના । નાચત આનંદરૂપ વૈકુંઠાસી જા ના ॥1॥
કાય ગણિકેચ્યા યાતી અધિકાર મોટા । દોષી અજામેળ ઐસીં નેલીં વૈકુંઠા ॥ધ્રુ.॥
ઐસે નેણોં માગેં કિતી અનંત અપાર । પંચ મહાદોષી પાતકાં નાહીં પાર ॥2॥
પુત્રાચિયા લોભેં નષ્ટ મ્હણે નારાયણ । કોણ કર્તવ્ય તુકા હ્મણે ત્યાચેં પુણ્ય॥3॥

3460

બૈસોનિયાં ખાઊં જોડી । ઓઢાઓઢી ચુકવૂનિ ॥1॥
ઐસેં કેલેં નારાયણેં । બરવેં જિણેં સુખાચેં ॥ધ્રુ.॥
ઘરીચ્યા ઘરીં ભાંડવલ । ન લગે બોલ વેચાવે ॥2॥
તુકા હ્મણે આટાઆટી । ચુકલી દાટી સકળ ॥3॥

3461

નાહીં ભ્યાલોં તરી પાવલોં યા ઠાયા । તુહ્માં આળવાયા જવિળકેં ॥1॥
સત્તાબળેં આતાં માગેન ભોજન । કેલેં તેં ચિંતન આજિવરી ॥ધ્રુ.॥
નવનીતાસાટીં ખાદલા હા જીવ । થોડએઆસાટીં કીવ કોણ કરી ॥2॥
તુકા હ્મણે તાક ન લગે હેં ઘાટે । પાંડુરંગા ખોટેં ચાળવણ ॥3॥

3462

સારીન તેં આતાં એકાચિ ભોજનેં । વારીન માગણેં વેળોવેળાં ॥1॥
સેવટીંચ્યા ઘાસેં ગોડ કરીં માતે । અગે કૃપાવંતે પાંડુરંગે ॥ધ્રુ.॥
વંચૂં નયે આતાં કાંહીં ચ પ્રકાર । ધાકલ્યાચેં થોર જાલ્યાવરી ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં બહુ ચાળવાવેં । કાંહીં નેદીં ઠાવેં ઉરોં માગેં ॥3॥

3463

પોટ ધાલેં મગ ન લગે પરતી । જાલિયા નિઇંશ્ચતી ખેળ ગોડ ॥1॥
આપુલિયા હાતેં દેઇ઩ વો કવળ । વિઠ્ઠલ શીતળ જીવન વરી ॥ધ્રુ.॥
ઘરાચા વિસર હોઇ઩લ આનંદ । નાચેન મી છંદેં પ્રેમાચિયા ॥2॥
તુકા હ્મણે તોં ચ વરી કરકર । મગ હેં ઉત્તર ખંડૈ઩લ ॥3॥

3464

બોલવિસી તરી । તુઝ્યા યેઇ઩ન ઉત્તરીં ॥1॥
કાંહીં કોડ કવતિકેં । હાતીં દ્યાવયા ભાતુકેં ॥ધ્રુ.॥
બોલવિસી તૈસેં । કરીન સેવન સરિસેં ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । માઝેં ચળણ તુજ સવા॥3॥

3465

દિલા જીવભાવ । તેવ્હાં સાંડિલા મ્યાં ઠાવ ॥1॥
આતાં વર્તે તુઝી સત્તા । યેથેં સકળ અનંતા ॥ધ્રુ.॥
માઝીયા મરણેં । તુહ્મી બૈસવિલેં ઠાણેં ॥2॥
તુકા હ્મણે કાઇપ । મી હેં માઝેં યેથેં નાહીં॥3॥

3466

એકાચિયે વેઠી । સાંપડલોં ફુકાસાટીં ॥1॥
ઘેતોં કામ સત્તાબળેં । માઝેં કરૂનિ ભેંડોળેં ॥ધ્રુ.॥
ધાંવે માગેં માગેં । જાય તિકડે ચિ લાગે ॥2॥
તુકા હ્મણે નેલેં । માઝેં સર્વસ્વેં વિઠ્ઠલેં ॥3॥

3467

બરાડિયાચી આવડી પુરે । જયા ઝુરે સાટીં તેં ॥1॥
તૈસેં જાલેં માઝ્યા મના । નુઠી ચરણાવરૂનિ ॥ધ્રુ.॥
માગલિયા પેણેં પાવે । વિસાંવે તેં ઠાકણીં ॥2॥
તુકા હ્મણે છાયા ભેટે । બરેં વાટે તાપે ત્યા ॥3॥

3468

આતાં દ્યાવેં અભયદાન । જીવન યે કૃપેચેં ॥1॥
ઉભારોની બાહો દેવા । હાત ઠેવા મસ્તકીં ॥ધ્રુ.॥
નાભી નાભી યા ઉત્તરેં । કરુણાકરેં સાંતવીજે ॥2॥
તુકા હ્મણે કેલી આસ । તો હા દિસ ફળાચા ॥3॥

3469

બહુજન્મેં સોસ કેલા । ત્યાચા જાલા પરિણામ ॥1॥
વિઠ્ઠલસેં નામ કંઠીં । આવડી પોટીં સંચિતેં ॥ધ્રુ.॥
યેથુન તેથવરી આતાં । ન લગે ચિંતા કરાવી ॥2॥
તુકા હ્મણે ધાલેં મન । હેં ચિ દાન શકુનાચેં ॥3॥

3470

ઉસંતિલ્યા કર્મવાટા । બહુ મોટા આઘાત ॥1॥
શીઘ્ર યાવેં શીઘ્ર યાવેં । હાતીં ન્યાવેં ધરૂનિ ॥ધ્રુ.॥
ભાગલોં યા ખટપટે । ઘટપટેં કરિતાં ॥2॥
તુકા હ્મણે કૃપાવંતા । માઝી ચિંતા ખંડાવી॥3॥

3471

તુહ્માંસી હેં અવઘેં ઠાવેં । કિતી દ્યાવેં સ્મરણ ॥1॥
કાં બા તુહ્મી ઐસેં નેણેં । નિષ્ઠ‍પણેં ટાઇળત અસાં ॥ધ્રુ.॥
આળવિતાં માયબાપા । નયે કૃપા અઝૂનિ ॥2॥
તુકા હ્મણે જગદીશા । કાય અસાં નિજેલે ॥3॥

3472

નેલેં સળેંબળેં । ચિત્તાવિત્તાચેં ગાંઠોળેં ॥1॥
સાહએ જાલીં ઘરિચ્યા ઘરીં । હોતાં ઠાયીં ચ કુઠોરી ॥ધ્રુ.॥
મી પાતલોં યા ભાવા । કપટ તેં નેણેં દેવા ॥2॥
તુકા હ્મણે ઉઘડેં કેલેં । માઝેં માઝ્યા હાતેં નેલેં ॥3॥

3473

જાલા હા ડાંગોરા । મુખીં લહાનાચે થોરા ॥1॥
નાગવિલોં જનાચારીં । કોણી બૈસોં નેદી દારી ॥ધ્રુ.॥
સંચિતાચા ઠેવા। આતાં આલા તૈસા ઘ્યાવા ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવેં । હ્મણોં કેલેં હેં બરવેં ॥3॥

3474

કિતી ચૌઘાચારેં । યેથેં ગોવિલીં વેવ્હારેં ॥1॥
અસે બાંધવિલે ગળે । હોઊં ન સકતી નિરાળે ॥ધ્રુ.॥
આપલેં આપણ । કેલેં કાં નાહીં જતન ॥2॥
તુકા હ્મણે ખંડદંડેં । યેરઝારીં લપતી લંડેં ॥3॥

3475

પાંડુરંગા ઐસા સાંડુનિ વેવ્હારા । આણિકાંચી કરા આસ વાંયાં ॥1॥
બહુતાંસી દિલા ઉદ્ધાર ઉદારેં । નિવડીના ખરેં ખોટેં કાંહીં ॥ધ્રુ.॥
યાચિયા અંકિતા વૈકુંઠ બંદર । આણીક વેવ્હાર ચાલિતના ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝે હાતીંચેં વજન । યાસી બોલ કોણ ઠેવૂં સકે ॥3॥

3476

ઠેવૂનિ ઇમાન રાહિલોં ચરણીં । હ્મણૌનિ ધણી કૃપા કરી ॥1॥
આહ્માંસી ભાંડાર કરણેં જતન । આલેં ગેલેં કોણ ઉંચ નિંચ ॥ધ્રુ.॥
કરૂનિ સાંભાળીં રાહિલા નિરાળા । એક એક વેળા આયાઆ કેલી ॥2॥
તુકા હ્મણે યોગ્યાયોગ્ય વિનીત । દેવા નાહીં ચિત્ત યેથેં દેણેં ॥3॥

3477

આતાં નવ્હે ગોડ કાંહીં કરિતાં સંસાર । આણીક સંચાર જાલા માજી ॥1॥
બ્રહ્મરસેં ગેલેં ભરૂનિયાં અંગ । આધીલ તો રંગ પાલટલા ॥ધ્રુ.॥
રસનેચિયે રુચી કંઠીં નારાયણ । બૈસોનિયાં મન નિવવિલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં બૈસલોં ઠાકણીં । ઇચ્છેચી તે ધણી પુરૈ઩લ ॥3॥

3478

આતાં કાશાસાટીં દુરી । અંતર ઉરી રાખિલી ॥1॥
કરીં લવકરી મુળ । લહાનેં તીળ મુળીચિયા ॥ધ્રુ.॥
દોહીં ઠાયીં ઉદેગવાણેં । દરુષણેં નિઇંશ્ચતી ॥2॥
તુકા હ્મણે વેગ વ્હાવા । ઐસી જીવા ઉત્કંઠા ॥3॥

3479

પડિલી હે રૂઢિ જગા પરિચાર । ચાલવિતી વેવ્હાર સત્ય હ્મૂણ ॥1॥
મરણાચી કાં રે નાહીં આઠવણ । સંચિતાચા ધન લોભ હેવા ॥ધ્રુ.॥
દેહાચેં ભય તેં કાળાચેં ભાતુકેં । ગ્રાસૂનિ તેં એકેં ઠેવિલેંસે ॥2॥
તુકા હ્મણે કાંહીં ઉઘડા રે ડોળે । જાણોનિ અંધળે હોઊં નકા ॥3॥

3480

જેથેં પાહેં તેથેં કાંડિતી ભૂસ । ચિપાડેં ચોખૂનિ પાહાતી રસ ॥1॥
કાય સાંગોં દેવા ભુલલે જીવ । બહુ યાંચી યેતસે કીંવ ॥ધ્રુ.॥
વેઠીચેં મોટળેં લટિકેં ચિ ફુગે । પેણિયા જાઊનિ ભિક્ષા માગે ॥2॥
તુકા હ્મણે કાં ઉગે ચિ ખોલ । જવળી દાખવી આપણાં બોલ ॥3॥

3481

જાણિવેચ્યા ભારેં ચેંપલા ઉર । સદા બુરબુર સરે ચિ ના ॥1॥
કિતી યાચેં ઐકોં કાનીં । મારિલેં ઘાણીં નાળકરી ॥ધ્રુ.॥
મિઠેંવિણ આળણી બોલ । કોરડી ફોલ ઘસઘસ ॥2॥
તુકા હ્મણે ડેંગા ન કળે હિત । કિતી ફજિત કરૂં તરી ॥3॥

3482

અનુતાપયુહ્ ગેલિયા અભિમાન । વિસરૂં વચન માગિલાંચા ॥1॥
ત્યાચે પાય માઝે લાગોત કપાળીં । ભોગ ઉષ્ટાવળી ધન્યકાળ ॥ધ્રુ.॥
ષડ ઉર્મી જિંહીં હાણિતલ્યા લાતા । શરણ યા સંતા આલ્યા વેગીં ॥2॥
તુકા હ્મણે જાતી વોળે લવકરી । ઠાયીં ચિ અંતરીં શુદ્ધ હોતી ॥3॥

3483

ખોલ ઓલે પડે તેં પીક ઉત્તમ । ઉથળાચા શ્રમ વાંયાં જાય ॥1॥
લટિક્યાચે આહ્મી નવ્હોં સાંટેકરી । થીતેં ઘાલી ભરી પદરીચેં ॥ધ્રુ.॥
કોણા ઇહલોકીં પાહિજે પસારા । દંભ પોટ ભરાયાચે ચાડે ॥2॥
તુકા હ્મણે કસીં અગી જેં ઉતરે । તેં ચિ યેથેં સરે જાતિશુદ્ધ ॥3॥

3484

ગોમટએઆ બીજાચીં ફળેં હી ગોમટીં । બાહે તેં ચિ પોટીં સમતુક ॥1॥
જાતીચ્યા સંતોષેં ચિત્તાસી વિશ્રાંતિ । પરતોનિ માગુતી ફિરોં નેણેં ॥ધ્રુ.॥
ખ†યાચે પારખીં યેત નાહીં તોટા । નિવડે તો ખોટા ઢાળેં દુરી ॥2॥
તુકા હ્મણે મજ સત્યાચિ આવડી । કરિતાં તાંતડી યેત નાહીં ॥3॥

3485

મન જાલેં ભાટ । કીતિ઩ મુખેં ઘડઘડાટ । પડિયેલી વાટ । યે ચિ ચાલી સ્વભાવેં ॥1॥
બોલેં દેવાચે પવાડે । નિત્ય નવે ચિ રોકડે । જ્યા પરી આવડે । તૈસા તૈસા કરૂનિ ॥ધ્રુ.॥
રોખીં રહાવેં સમોર । પુઢેં માગેં ચાલે ભાર । કરાવેં ઉત્તર । સેવા રુજૂ કરૂનિ॥2॥
પૂર વર્ષલા દેકારેં । સંતોષાચ્યા અભયેં કરેં । અંગીંચ્યા ઉત્તરેં । તુકયા સ્વામી શૃંગારી ॥3॥

3486

દૂરિ તોં ચિ હોતોં આપુલે આશંકે । નવ્હતેં ઠાઉકેં મૂળભેદ ॥1॥
આતાં જેથેં તેથેં યેઇન સાંગાતેં । લપાયા પુરતેં ઉરોં નેદીં ॥ધ્રુ.॥
મિથ્યા મોહેં મજ લાવિલા ઉશીર । તરી હે અંતર જાલેં હોતેં ॥2॥
તુકા હ્મણે કાં રે દાખવિસી ભિન્ન । લટિકા ચિ સીણ લપંડાઇ઩ ॥3
।
3487. કળોં નયે તોં ચિ ચુકાવિતાં બરેં । મગ પાઠમોરેં કાય કાજ ॥
1॥ ધરિલેતી આતાં દ્યા જી માઝા ડાવ । સાંપડતાં ભાવ ઐસા આહે ॥
ધ્રુ.॥ હોતાસી અંતરેં ઝાકિલિયા ડોળીં । તો મી હા ન્યાહાળીં ધરુની દૃષ્ટી ॥
2॥ તુકા હ્મણે તુજ રડીચી ચ ખોડી । અહાચ બરાડી તો મી નવ્હે ।.3॥

3488

કરિસી લાઘવેં । તૂં હેં ખેળસી આઘવેં ॥1॥
કેલા અહંકાર આડ । આહ્માં જગાસી હા નાડ ॥ધ્રુ.॥
યથંભુતેં યાવેં । દાવૂં લપોં હી જાણાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે હો શ્રીપતી । આતાં ચાળવાલ કિતી ॥3॥

3489

વિશ્વાસ તો દેવ । હ્મણુનિ ધરિયેલા ભાવ ॥1॥
માઝી વદવિતો વાણી । જ્યાણેં ધરિલી ધરણી ॥ધ્રુ.॥
જોડિલીં અક્ષરેં । નવ્હેતી બુદ્ધીચીં ઉત્તરેં ॥2॥
નાહીં કેલી આટી । કાંહીં માનદંભાસાટીં॥3॥
કોણી ભાગ્યવંત । તયા કળેલ ઉચિત ॥4॥
તુકા હ્મણે ઝરા । આહે મુળીંચા ચિ ખરા ॥5॥

3490

સુરાણીચીં જાલોં લાડિકીં એકલીં । વડીલ ધાકુલીં આહ્મી દેવા ॥1॥
હ્મણઊનિ કાંહીં ન ઘડે અવ્હેર । ગોમટેં ઉત્તર ભાતુકેં હી ॥ધ્રુ.॥
કાંહીં એક નાહીં વંચિલેં વેગળેં । મુળ઴ઇચયા મુળેં ઇસ્થરાવિલેં ॥2॥
લેવવિલીં અંગીં આપુલીં ભૂષણેં । અળંકાર લેણેં સકળ હી ॥3॥
સારિતાં ન સરે આમુપ ભાંડાર । ધના અંતપાર નાહીં લેખા ॥4॥
તુકા હ્મણે આહ્મી આળવૂં આવડી । હ્મણઊની જોડી દાખવિલી ॥5॥

3491

એકા વેળે કેલેં રિતેં કલિવર । આંત દિલી થાર પાંડુરંગા ॥1॥
પાળણ પોષણ લાગલેં તે સોઇ઩ । દેહાચેં તેં કાઇ઩ સર્વભાવેં ॥ધ્રુ.॥
માઝિયા મરણેં જાલી હે વસતિ । લાગલી તે જ્યોતી અવિનાશા ॥2॥
જાલા ઐસા એકા ઘાયેં યેથેં નાહીં । તુકા હ્મણે કાંહીં બોલોં નયે ॥3॥

3492

પાવતોં તાડન । તરી હેં મોકલિતોં જન ॥1॥
મગ મી આઠવિતોં દુઃખેં । દેવા સાવકાશ મુખેં ॥ધ્રુ.॥
હોતી અપ્રતિષ્ઠા । હો તોં વરપડા કષ્ટા ॥2॥
તુકા હ્મણે માન । હોતાં ઉત્તમ ખંડન ॥3॥

3493

ધરાવેં તોં ભય । અંતરોનિ જાતી પાય ॥1॥
જાલ્યા તુટી દેવાસવેં । કાય વાંચોનિ કરાવેં ॥ધ્રુ.॥
કોણાસી પારિખેં । લેખૂં આપણાસારિખેં ॥2॥
તુકા હ્મણે અસો । અથવા હેં આતાં નાસો॥3॥

3494

આહ્માંસી સાંગાતી । હોતી અરાલે તે હોતી ॥1॥
યેતી આઇકતાં હાક । દોન મિળોન હ્મણતી એક ॥ધ્રુ.॥
આણિકાં ઉત્તરીં। નસે ગોવી વૈખરી ॥2॥
તુકા હ્મણે બોલ । ખૂણ પહાતી વિઠ્ઠલ॥3॥

3495

આનંદાચા થારા । સુખેં મોહરલા ઝરા ॥1॥
ઐસી પ્રભુચી જ્યા કળા । ત્યાચ્યા કોણ પાહે બળા ॥ધ્રુ.॥
અંકિતા ઐસયા। હોઇલ પાવવિલેં ઠાયા ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસેં । દિલેં આભંડ પ્રકાસે ॥3॥

3496

કાહે લકડા ઘાંસ કટાવે । ખોદ હિ જુમીન મઠ બનાવે ॥1॥
દેવલવાસી તરવરછાયા । ઘરઘર માઇ઩ ખપરિબસમાયા॥ધ્રુ.॥
કાં છાંડિયેં ભાર ફેરે સીર ભાગેં । માયાકો દુઃખ મિટલિયે અંગેં॥2॥
કહે તુકા તુમ સુનો હો સિદ્ધા । રામબિના ઔર ઝુટા કછુ ધંદા ॥3॥

3497

આણીક પાખાંડેં અસતી ઉદંડેં । તળમિળતી પિંડેં આપુલિયા ॥1॥
ત્યાચિયા બોલાચા નાહીં વિશ્વાસ । ઘાતલીસે કાસ તુઝ્યા નામીં ॥ધ્રુ.॥
દૃઢ એક ચિત્તેં જાલોં યા જીવાસી । લાજ સર્વવિશીં તુહ્માંસી હે ॥2॥
પીડોં નેદી પશુ આપુલે અંકિત । આહે જેં ઉચિત તૈસેં કરા ॥3॥
તુકા હ્મણે કિતી ભાકાવી કરુણા । કોપ નારાયણા યેઇલ તુહ્માં ॥4॥

3498

વ્હાવયા ભિકારી હેં આહ્માં કારણ । અંતરોનિ જન જાવેં દુરી ॥1॥
સંબંધ તુટાવા શબ્દાચા હી સ્પર્શ । હ્મણઊનિ આસ મોકલિલી ॥2॥
તુકા હ્મણે દુઃખેં ઉબગલા જીવ । હ્મણઊની કીવ ભાકીં દેવા ॥3॥

3499

કોરડિયા ઐશા સારૂન ગોષ્ટી । કરા ઉઠાઉઠીં હિત આધીં ॥1॥
ખોળંબલા રાહે આપુલા મારગ । પહાવી તે મગ તુટી કોઠેં ॥ધ્રુ.॥
લૌકિકાચા આડ યેઇ઩લ પસારા । મગ યેરઝારા દુઃખ દેતી ॥2॥
તુકા હ્મણે ડાંખ લાગે અળંકારેં । મગ નવ્હે ખરેં પુટાવિણ ॥3॥

3500

ઐસેં ઠાવેં નાહીં મૂઢા । સોસ કાકુલતી પુઢાં ॥1॥
માઝીં નકા જાળૂં ભાંડીં । પોટીં ભય સોસ તોંડીં ॥ધ્રુ.॥
પાતલિયા કાળ । તેવ્હાં કાય ચાલે બળ ॥2॥
સંચિત તેં કરી । નરકા જાયા મેલ્યાવરી ॥3॥
પરૌપકાર । ન ઘડાવા હા વિચાર ॥4॥
તુકા હ્મણે લાંસી । આતાં ભેટોં નયે ઐસી ॥5॥

3501

કરૂની ચિંતન ખેળોં ભોવતાલેં । ચિત્ત યેથેં આલેં પાયાંપાશીં ॥1॥
યેથેં નાહીં ખોટા ચાલત પરિહાર । જાણસી અંતર પાંડુરંગા ॥ધ્રુ.॥
સુખદુઃખેં તુજ દેઊની સકળ । નાહીં ઐસા કાળ કેલા આહ્મી ॥2॥
તુકા હ્મણે જાલા દેહાચા વિસર । નાહીં આતાં પર આપ દોન્હી ॥3॥

3502

કાળા ચ સારિખીં વાહાતી ક્ષેત્રેં । કરિતાં દુસરેં ફળ નાહીં ॥1॥
ઐસેં કરત્યાનેં ઠેવિલેં કરૂન । ભરિલેં ભરૂન માપ નેમેં॥ધ્રુ.॥
શીતૌષ્ણકાળીં મેઘ વરુષાવે । વરુષતાં વાવ હોય શીણ॥2॥
તુકા હ્મણે વિષ અમૃતાચે કિડે । પાલટ ન ઘડે જીણેં તયા ॥3॥

3503

બોલણેં તેં આહ્મી બોલોં ઉપયોગીં । પડિલેં પ્રસંગી કાળાઐસેં ॥1॥
જયામધ્યેં દેવ આદિ મધ્યેં અંતીં । ખોલ પાયા ભિંતી ન ખચેસી ॥ધ્રુ.॥
કરણેં તેં આહ્મી કરૂં એકા વેળે । પુઢિલિયા બળેં વાઢી ખુંટે ॥2॥
તુકા હ્મણે અસોં આયોચીં ધારકેં । હ્મણઊનિ એકેં ઘાયેં સારૂં ॥3॥

3504

તુઝિયા વિનોદેં આહ્માંસી મરણ । સોસિયેલા સીણ બહુ ફેરે ॥1॥
આતાં આપણેં ચિ યેસી તેં કરીન । નામ હેં ધરીન તુઝેં કંઠીં ॥ધ્રુ.॥
વિયોગેં ચિ આલોં ઉસંતીત વનેં । સંકલ્પ હે મનેં વાહોનિયાં ॥2॥
તુકા હ્મણે વર્મ સાંપડલેં સોપેં । ગોવિયેલોં પાપેં પુણ્યેં હોતોં ॥3॥

3505

પાઠીલાગા કાળ યેતસે યા લાગેં । મી માઝેં વાઉગેં મેંઢીઐસેં ॥1॥
આતાં અગી લાગો ઐસિયા વેવ્હારા । તૂં માઝા સોઇરા પાંડુરંગા ॥ધ્રુ.॥
વાગવિલા માથાં નસતાં ચિ ભાર । નવ્હે તેં સાચાર જાણીલ તોં ॥2॥
તુકા હ્મણે કેલેં જવળીલ દુરી । મૃગજળ વરી આડ આલેં ॥3॥

3506

આપુલિયે ટાકીં । કરીન કાંહીં તરી એકી ॥1॥
કરીન પાયાંશીં વોળખી । કરિસી તેં કરીં સુખીં ॥ધ્રુ.॥
કાયાક્લેશગંગાજળ । સમર્પીન તુળસીદળ ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । કર જોડીન તે સેવા ॥3॥

3507

માઝે તોં સ્વભાવ મજ અનાવર । તુજ હી દેતાં ભાર કાંહીં નવ્હે ॥1॥
ઐસેં કળોં આલેં મજ નારાયણા । જાગૃતી સ્વપના તાળ નાહીં ॥ધ્રુ.॥
સંપાદિતોં તો અવઘા બાહએ રંગ । તુઝા નાહીં સંગ અભ્યંતરીં ॥2॥
તુકા હ્મણે સત્યા નાહીં પાઠી પોટ । અસતેં નિઘોંટ એકી જાતી ॥3॥

3508

નવ્હાવા તો બરા મુળીં ચ સંબંધ । વિશ્વાસિકાં વધ બોલિલાસે ॥1॥
આતાં માઝેં હિત કાય તેં વિચારા । સત્યત્વેં દાતારા પાંડુરંગા ॥ધ્રુ ॥
નાહીં ભાવ પરી હ્મણવિતોં દાસ । નકા દેઊં યાસ ઉણેંયેઊં ॥2॥
તુકા હ્મણે કાં હો ઉદ્ધરિતાં દીન । માનીતસાં સીણ માયબાપા॥3॥

3509

કાય તુમચિયા સેવે ન વેચતે ગાંઠોળી । મોહેં ટાળાટાળી કરીતસાં ॥1॥
ચતુરાચ્યા રાયા આહો પાંડુરંગા । ઐસેં તરી સાંગા નિવડૂનિ ॥ધ્રુ.॥
કોણ તુહ્માં સુખ અસે યા કૌતુકેં । ભોગિતાં અનેકેં દુઃખેં આહ્મા ॥2॥
તુકા હ્મણે કાય જાલાસી નિર્ગુણ । આહ્માં યેથેં કોણ સોડવીલ ॥3॥

3510

નિષ્ઠ‍ યાસાટીં કરિતોં ભાષણ । આહેસી તૂં સર્વજાણ દાતા ॥1॥
ઐસેં કોણ દુઃખ આહે નિવારિતા । તો મી જાઊં આતાં શરણ ત્યાસી ॥ધ્રુ.॥
બૈસલાસી કેણેં કરુનિ એક ઘરીં । નાહીં યેથેં ઉરી દુસ†યાચી ॥2॥
તુકા હ્મણે આલેં અવઘેં ચિ પાયાપેં । આતાં માયબાપેં નુપેક્ષાવેં ॥3॥

3511

પાયાંપાસીં ચિત્ત । તેણેં ભેટી અખંડિત ॥1॥
અસે ખેળે ભલતે ઠાયીં । પ્રેમસૂત્રદોરી પાયીં ॥ધ્રુ.॥
કેલેંસે જતન । મુળીં કાય તેં વચન ॥2॥
તુકા હ્મણે સર્વજાણા । ઠાયીં વિચારાવેં મના॥3॥

3512

તુઝે મજપાશીં મન । માઝી યેથેં ભૂક તાન ॥1॥
જિવ્હા રતેં એકે ઠાયીં । દુજેં બોલાયાચેં કાઇ઩ ॥ધ્રુ.॥
માઝિયા કવતુકેં । ઉભા પહાસી ભાતુકેં ॥2॥
તુકા હ્મણે સાચેં । તેથેં માગીલ કૈ઩ચેં ॥3॥

3513

તુહ્માં આહ્માં સરી । યેથેં કૈ઩ચ્યા યા પરી ॥1॥
સ્વામિસેવા અળંકાર । નાહીં આવડિયે થાર ॥ધ્રુ.॥
ખુંટલિયા વાચા। મગ હા આનંદ કૈચા ॥2॥
તુકા હ્મણે કોડેં । આહ્મી નાચોં તુજ પુઢેં ॥3॥

3514

કૈચેં ભાંડવલ ખરા હાતીં ભાવ । કળવઑયાનેં માવ દાવીતસેં ॥1॥
આતાં માઝા અંત નકો સર્વજાણા । પાહોં નારાયણા નિવડૂનિ ॥ધ્રુ.॥
સંતાંચેં ઉઇચ્છષ્ટ માગિલે પંગતી । કરાવેં સંગતી લાગે ઐસેં ॥2॥
તુકા હ્મણે આલોં દાવૂનિ વિશ્વાસ । સંચિત તેં નાસ પાવે ઐસેં ॥3॥

3515

થોડે તુહ્મી માગેં હોતી ઉદ્ધરિલે । મજ ઐસે ગેલે વાંયાં જીવ ॥1॥
આતાં યાચા કાહીં ન મનાવા ભાર । કૃપેચા સાગર આહેસી તૂં ॥ધ્રુ.॥
તુજ આળવિતાં પાપાચી વસતિ । રાહે અંગીં કિતી બળ ત્યાચેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ઉદકીં તારિલે દગડ । તૈસા મી હી જડ એક દેવા ॥3॥

3516

આહ્મી હ્મણોં કોણી નાહીં તુજ આડ । દિસતોસી ભ્યાડ પાંડુરંગા ॥1॥
હાગે માઝ્યા ભોગેં કેલાસી પરતા । વિશ્વંભરીં સત્તા નાહીં ઐસી ॥ધ્રુ.॥
આહ્મી તુજ અસોં દેઊનિ આધાર । નામ વારંવાર ઉચ્ચારિતોં ॥2॥
તુકા હ્મણે મજ ધરિયેલેં બળેં । પંચભૂતીં ખળેં કરૂનિયાં ॥3॥

3517

આહેતેં સકળ પ્રારબ્ધા હાતીં । યાવેં કાકુલતી યાસી આતાં ॥1॥
ઐસા માઝ્યા મનેં સાંગિતલા ભાવ । તોંવરીચ દેવ દુજા નાહીં ॥ધ્રુ.॥
અવઘિયાંચી જેવ્હાં સારાવી કરકર । ભાવબળેં થાર ધરૂં યેસી ॥2॥
તુકા હ્મણે તુજ ઠેવાવેં પુજૂન । આણીક તે ગુણ નાહીં યેથેં ॥3॥

3518

સેવટ તો હોતી તુઝિયાનેં ગોડ । હ્મણઊનિ ચાડ ધરીતસોં ॥1॥
દેઊં ભોગાભોગ કલિવરચા ભાર । સાહોં તુજ થાર ત્યાચમધીં ॥ધ્રુ.॥
તુઝ્યા બળેં કાંહીં ખટપટ કામ । વાઢવાવા શ્રમ ન લગે તો ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્મી ચેંપલોં યા ભારેં । તુમચેં તેં ખરેં દેવપણ ॥3॥

3519

ઐસા ચિ તો ગોવા । ન પાહિજે કેલા દેવા ॥1॥
બહુ આલી દુરિવરી । ઓઢત હે ભરોવરી ॥ધ્રુ.॥
આહ્માંસી ન કળે । તુહ્મી ઝાકું નયે ડોળે ॥2॥
તુકા હ્મણે સંગેં । અસોં એક એકા અંગેં॥3॥

3520

માયલેંકરાંત ભિન્ન । નાહીં ઉત્તરાચા સીણ ॥1॥
ધાડીં ધાડીં વો ભાતુકેં । રંજવિલ્યાચેં કૌતુકેં ॥ધ્રુ.॥
કરૂનિ નવલ। યાચેં બોલિલોં તે બોલ ॥2॥
તુકા હ્મણે માતે । પાંડુરંગે કૃપાવંતે॥3॥

3521

આવડી કાં ઠેવૂં । બૈસોનિયાં સંગેં જેવૂં ॥1॥
માગેં નકો ઠેવૂં ઉરી । માઝી આણ તુજવરી ॥ધ્રુ.॥
દેખિલે પ્રકાર । ત્યાચે પાહેન સાચાર ॥2॥
તુકા હ્મણે બાળીં । કેલી ચાહાડી સકળીં॥3॥

3522

નવ્હેસી તૂં લાંસી । માયાં આણિકાં ત્યા ઐસી ॥1॥
જે હે વાંયાં જાતી બોલ । હોતી નિર્ફળ ચિ ફોલ ॥ધ્રુ.॥
નવ્હેસી દુબળી । કાંહીં નાહીં તેં જવળી ॥2॥
તુકા હ્મણે ખોટી । કાંહીં નવ્હેસી કરંટી ॥3॥

3523

આહ્માં બોલ લાવા । તુહ્માં અનુચિત હેં દેવા ॥1॥
ઐસેં સાંગા કાં વ્યાલેતી । કાય નાહીં તુહ્માં હાતીં ॥ધ્રુ.॥
આતાં ધરા દુરી । વાંયાં દવડાયા થોરી ॥2॥
તુકા હ્મણે ઠાયીં । ઐસેં વિચારાવેં પાયીં ॥3॥

3524

મરોનિયાં ગેલી માયા । મગ તયા કોણ પુસે ॥1॥
પોરટિયાંચી દાદ કોણા । ઐસા જાના પ્રવાહો ॥ધ્રુ.॥
નિઢળાસ નિઢળ જોડા । હોય કોડા કવતુકા ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવાઐસી । આહોં સરસીં આપણ ॥3॥

3525

સંસારાચી કોણ ગોડી । દિલી જોડી કરૂનિ ॥1॥
નિષ્ઠ‍ તૂં બહુ દેવા । પુરે હેવા ન હ્મણવી ॥ધ્રુ.॥
પાહોનિયાં કર્મ ડોળાં । નિરાળા તો વર્જીના ॥2॥
તુકા હ્મણે તુજ માઝેં । હ્મણતાં ઓઝેં ફુકટ ॥3॥

3526

નવ્હતેં તેં કળોં આલેં । તરી બોલેં અબોલા ॥1॥
તુજ મજ ઘાતલી તુટી । એકે ભેટીપાસૂનિ ॥ધ્રુ.॥
આતાં યાચી ન ધરીં ચાડ । કાંહીં કોડ કવતુકેં ॥2॥
તુકા હ્મણે યાવેં જાવેં । એકા ભાવેં ખંડલેં ॥3॥

3527

આતાં દોઘાંમધ્યે કાય । ઉરલેં હોય વાણીજેસેં ॥1॥
નિષ્ઠ‍ હેં કેલેં મન । સમાધાન ન કરૂનિ ॥ધ્રુ.॥
ઝુરાવેં તેં તેથીંચ્યા પરી । ઘરિચ્યાઘરીં અવઘિયા ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવપણ । ગુંડાળૂન અસોં દે ॥3॥

3528

માગિતલ્યાસ આસ કરા । ઉરી ધરા કાંહીંબાહીં ॥1॥
હ્મણઊનિ સારિલી આસ । હોતી યાસ મૂળ તેં ॥ધ્રુ.॥
માઝ્યા મોહેં તુજ પાન્હા । લોટે સ્તના વોરસ ॥2॥
તુકા હ્મણે આળવણે । માઝ્યા દેણેં ઉત્તર ॥3॥

3529

આતાં બરેં ઘરિચ્યાઘરીં । આપલી ઉરી આપણાપેં॥1॥
વાઇટબરેં ન પડે દૃષ્ટી । મગ કષ્ટી હોઇજેના ॥ધ્રુ.॥
બોલોં જાતાં વાઢે બોલ । વાંયાં ફોલ ખટખટ ॥2॥
કાકુલતી યાવેં દેવા । તો તોં સેવા ઇઇચ્છતો ॥3॥
હિશોબાચે ખટખટે । ચઢે તુટે ઘડેના ॥4॥
તુકા હ્મણે કળોં આલેં । દુસરેં ભલેં તોં નવ્હે ॥5॥

3530

આધીં સોજ્વળ કરાવા મારગ । ચાલતાં તેં મગ ગોવી નાહીં ॥1॥
ઐસા ચાલોનિયાં આલા શિષ્ટાચાર । ગોવીચા વેવ્હાર પાપપુણ્ય ॥ધ્રુ.॥
પળણેં તોં પળા સાંડુનિ કાંબળેં । ઉપાધીચ્યા મુળેં લાગ પાવે ॥2॥
તુકા હ્મણે યેથેં શૂર તો નિવડે । પડિલે બાપુડે કાલચક્રીં ॥3॥

3531

ઉદ્ધત ત્યા જાતી । દ્રવેં રંગલ્યા ઉદ્ધતી ॥1॥
હ્મણઊનિ બહુ ફાર । ત્યાંસી અસાવેં અંતર ॥ધ્રુ.॥
કૈંચેં પાઠી પોટ । ગોડવિષાસી સેવટ ॥2॥
તુકા હ્મણે સાપા । ન કળે કુરવાઇળલેં બાપા ॥3॥

3532

આહ્માં કથા આવશ્યક । યેર સંપાદૂં લૌકિક ॥1॥
જૈસી તૈસી માય બરી । માનિલ્યા ત્યા માના યેરી ॥ધ્રુ.॥
વ્યાલીચા કળવળા । જીવ બહુત કોંવળા ॥2॥
કવતુકેં વાવરેં । તુકા હ્મણે યા આધારેં ॥3॥

3533

પાઇળતોં વચન । પરિ બહુ ભીતેં મન ॥1॥
કરિતેં પાયાંશીં સલગી । નયે બૈસોં અંગસંગીં ॥ધ્રુ.॥
જોડોનિયાં કર । ઉભેં અસાવેં સમોર ॥2॥
તુકા હ્મણે સંત । તુહ્મી મી બહુ પતિત ॥3॥

3534

જૈસા તૈસા આતાં । મજ પ્રમાણ અનંતા ॥1॥
પાયાં પડણેં ન સંડીં । પોટીં તેં ચ વર તોંડીં ॥ધ્રુ.॥
એકા ભાવેં ચાડ । આહે તૈસેં અંતીં ગોડ ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્માં । ટળણેં ચિ નાહીં નેમા ॥3॥

3535

ચુકલોં યા ઐશા વર્મા । તરી કર્મા સાંપડલોં ॥1॥
પાઠી લાગે કરી નાસ । ગર્ભવાસ ભોગવી ॥ધ્રુ.॥
માઝેં તુઝેં ભિન્નભાવેં। ગળાં દાવેં મોહાચેં ॥2॥
તુકા હ્મણે પાઠેળ કેલોં । નસત્યા ભ્યાલોં છંદાસી ॥3॥

3536

દેહ પ્રારબ્ધા શિરીં । અસોન કરી ઉદ્વેગ ॥1॥
ધાંવ ઘાલીં નારાયણા । માઝ્યા મના જાગવીં ॥ધ્રુ.॥
ઐસી ચુકોનિયાં વર્મેં। પીડા ભ્રમેં પાવલોં ॥2॥
તુકા હ્મણે કૈંચા ભોગ । નવ્હે રોગ અંગીંચા॥3॥

3537

અનંતાચ્યા ઐકોં કીર્તી । જ્યાચ્યા ચિત્તીં હરિનામ ।
ઉલંઘૂનિ ગેલે સિંધુ । હા ભવબંધુ તોડોનિયાં ॥1॥
આતાં હળુહળુ તે ચિ વાહીં । ચાલોં કાંહી અધિકારેં ॥ધ્રુ.॥
ખુંટૂનિયાં ગેલે નાવા । નાહીં હેવા ખોળંબલા ।
ન લગે મોલ દ્યાવા રુકા । ભાવેં એકા કારણેં॥2॥
તુકા હ્મણે પાહતોં વાટ । ઉભા નીટ પાઉલીં ।
ભીમાતિરીં થડવા કેલા । ઉઠા ચલા લવલાહેં ॥3॥

3538

તરીં ચ મ્યાં દેવા । સાટી કરૂનિયાં જીવા ॥1॥
યેથેં બૈસલોં ધરણેં । દૃઢ કાયાવાચામનેં ॥ધ્રુ.॥
આવરિલ્યા વૃઇત્ત । મન ઘેઉનિયાં હાતીં ॥2॥
તુકા હ્મણે જરા । બાહેર યેઊં નેદીં ઘરા ॥3॥

3539

હેં તોં એક સંતાંઠાયીં । લાભ પાયીં ઉત્તમ ॥1॥
હ્મણવિતાં ત્યાચે દાસ । પુઢેં આસ ઉરેના ॥ધ્રુ.॥
કૃપાદાન કેલેં સંતીં। કલ્પાંતીં હી સરેના ॥2॥
તુકા હ્મણે સંતસેવા । હા ચિ હેવા ઉત્તમ॥3॥

3540

નારાયણા ઐસા । સેવૂં નેણતીલ રસા ॥1॥
જેણેં ભવવ્યાધ તુટે । દુઃખ માગુતેં ન ભેટે ॥ધ્રુ.॥
ન લગે કાંહીં આટી । બાધા રાહોં ન સકે પોટીં ॥2॥
કૈવલ્ય તેં જોડે । પાલટ લવકરી ઘડે ॥3॥
જન્મમરણદુઃખ અટે । જાળેં અવઘેંચિ તુટે ॥4॥
તુકા હ્મણે જાલા । યાચા ગુણ બહુતાંલા ॥5॥

3541

અનેક દોષાંચે કાટ । જે જે ગાદલે નિઘોંટ ।
હોતી હરિનામેં ચોખટ । ક્ષણ એક ન લગતાં ॥1॥
તુહ્મી હરિ હ્મણા હરિ હ્મણા । મહાદોષાંચે છેદના ॥ધ્રુ.॥
અતિપ્રીતીચા બાંધલા । નષ્ટ ચાંડાળીં રતલા ।
ક્ષણ ન લગતાં નેલા । વૈકુંઠાસી હરિ હ્મણતાં॥2॥
અમિત્ય દોષાચેં મૂળ । જાલેં વાલ્મીકાસ સબળ ।
જાલા હરિનામેં નિર્મળ । ગંગાજળ પૈં જૈસા ॥3॥
હરિ હ્મણતાં તરલે । મહાદોષી ગણિકે નેલેં ।
કુંટણી ભિલી ઉદ્ધરિલેં । વૈકુંઠાસી હરિ મ્હણતાં ॥4॥
હરિવિણ જન્મ નકો વાંયાં । જૈસી દર્પણીંચી છાયા ।
હ્મણોનિ તુકા લાગે પાયાં । શરણ તયા હરીસી ॥5॥

3542

ભજન યા નાસિલેં હેડિ । દંભા લંડા આવડી ॥1॥
જેવીત ના આઇતા પાક । નાસી તાક ઘુસળૂનિ ॥ધ્રુ.॥
એકાએકીં ઇચ્છી પાઠ । નેણે ચાટ કાં જેવૂં ॥2॥
તુકા હ્મણે મુલામ્યાચેં । બંધન સાચેં સેવટીં ॥3॥

3443

જૈસા નિર્મળ ગંગાઓઘ । તૈસા ભાગ વોગરીં ॥1॥
પ્રેમ વાઢે ગ્રાસોગ્રાસીં । બ્રહ્મરસીં ભોજન ॥ધ્રુ.॥
તૃપ્તીવરિ આવડી ઉરે। ઐસે બરે પ્રકાર ॥2॥
તુકા હ્મણે પાખ મન । નારાયણ તેં ભોગી॥3॥

3444

સુખ સુખા વિરજણ જાલેં । તેં મથલેં નવનીત ॥1॥
હાલે ડોલે હરુષે કાયા । નિવતી બાહએઆ નયન ॥ધ્રુ.॥
પ્રબલ તો નારાયણ । ગુણેં ગુણ વાઢલા ॥2॥
તુકા હ્મણે ભરલી સીગ । વરી મગ વોસંડે ॥3॥

3545

કાં રે ન ભજસી હરી । તુજ કોણ અંગીકારી ॥1॥
હોઇલ યમપુરી । યમદંડ યાતના ॥ધ્રુ.॥
કોણ જાલી લગબગ । કાય કરિસિ તેથેં મગ ॥2॥
કાં રે ભરલા તાઠા । કરિતી વોજ નેતાં વાટા॥3॥
તોંડા પડિલી ખિળણી । જિવ્હા પિટિતી વોઢૂનિ ॥4॥
કાં રે પડિલી જનલાજ । કોણ સોડવીલ તુજ ॥5॥
લાજ ધરીં હ્મણે તુકા । નકો વાંયાં જાઊં ફુકા ॥6॥

3546

ક્ષરલા સાગર ગંગા ઓઘીં મિળે । આપણ ચિ ખેળે આપણાશીં ॥1 ॥
મધીલ તે વાવ અવઘી ઉપાધિ । તુહ્માં આહ્માંમધીં તે ચિ પરી ॥ધ્રુ.॥
ઘટ મઠ જાલે આકાશાચે પોટીં । વચનેં ચિ તુટી તેથેં ચિ તેં ॥2 ॥
તુકા હ્મણે બીજેં બીજ દાખવિલેં । ફલ પુષ્પ આલેં ગેલેં વાંયાં ॥3॥

3547

એક આતાં તુહ્મી કરા । મજ દાતારા સત્તેનેં ॥1॥
વિશ્વાસ તો પાયાંવરી । ઠેવુનિ હરી રાહિલોં ॥ધ્રુ.॥
જાણત ચિ દુજેં નાહીં । આણિક કાંહીં પ્રકાર ॥2॥
તુકા હ્મણે શરણ આલોં । કાય બોલોં વિનવિતોં॥3॥

3548

કાય વિનવાવેં કોણેં તો નિવાડ । કેલેં માઝ્યા કોડ વચનાચેં ॥1॥
આહો કૃપનિધી ગુણાંચ્યા નિધાના । માઝ્યા અનુમાના નયે ચિ હેં ॥ધ્રુ.॥
બહુત કરુણા કેલેંસે ભાસેન । એક હી વચન નાહીં આલેં ॥2॥
માઝી કાંહીં સેવા હોઇ઩લ પાવલી । નિઇંશ્ચતી માનિલી હોતી ઐસી ॥3॥
તુકા હ્મણે માઝી ઉરલી તે આટી । અભય કર કટી ન દેખેં ચિ ॥4॥

3549

લાજોનિયાં કાળેં રાહિલેં લિખિત । નેદિતાં હી ચિત્ત સમાધાન ॥1॥
કૈસેં સુખ વાટે વચનાચે તુટી । પ્રીતિવિણ ભેટી રુચિ નેદી ॥ધ્રુ.॥
એકાચિયે ભેટી એકાચા કોંપર । માવેચા પદર કળોં યેતો ॥2॥
હોત્યા આપલ્યા ત્યા વેચૂનિયાં શહી । પુઢેં જાલોં યુઇહ્કળાહીન ॥3॥
તુકા હ્મણે તુહ્મી સમર્થ જી દેવા । દુર્બળાચી સેવા કોઠેં પાવે ॥4॥

3550

આશાબદ્ધ બહુ અસે નિલાજિરેં । હોય હ્મણેં ધીરેં ફળ ટોંકેં ॥1॥
કારણાપેં ચિત્ત ન પાહેં અપમાન । ચિત્ત સમાધાન લાભાસાટીં ॥2॥
તુકા હ્મણે હાતેં લોટિલેં ન કળે । ઝાંકિતસેં ડોળે પાંડુરંગા ॥3॥

3551

સાંતા પાંચાં તરીં વચનાં સેવટીં । નિરોપ કાં ભેટી એક તરી ॥1॥
કાં નેણેં નિષ્ઠ‍ કેલેં નારાયણા । ન દેખેં હેં મના યેતાં કાંહીં ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસા ન દેખેં નિવાડ । કડૂ કિંવા ગોડ ફળ પોટીં ॥3॥

3552

વાંયાં ઐસા જન્મ ગેલા । હેં વિઠ્ઠલા દુઃખ વાટે ॥1॥
નાહીં સરતા જાલોં પાયીં । તુહ્મી જૈપ ન પુસા ॥ધ્રુ.॥
કાં મી જીતોં સંવસારીં । અદ્યાપવરી ભૂમિભાર ॥2॥
તુકા હ્મણે પંઢરિનાથા । સબળ વ્યથા ભવરોગ ॥3॥

3553

કાસયા હો માઝા રાખિલા લૌકિક । નિવાડ કાં એક કેલા નાહીં ॥1॥
મગ તળમળ ન કરિતેં મન । જાલેં તેં કારણ કળોં યેતેં ॥2॥
તુકા હ્મણે કેલા પાહિજે નિવાડ । વૈદાસી ભીડ મરણેં રોગ્યા ॥3॥

3554

ઐસેં કોણ પાપ બળી । જેં જવળી યેઊં નેદી ॥1॥
તુહ્માં તંવ હોઇલ ઠાવેં । નેદાવેં કાં કળોં હેં ॥ધ્રુ.॥
કોણ જાલા અંતરાય । કાં તે પાય અંતરલે ॥2॥
તુકા હ્મણે નિમિત્યાચા । આલા સુચ અનુભવ ॥3॥

3555

બ્રહ્મયાઆનાચી ભરોવરી । પુઢિલા સાંગે આપણ ન કરી॥1॥
થૂ થૂ ત્યાચ્યા તોંડાવરી । વ્યર્થ સિણવી વૈખરી ॥ધ્રુ.॥
કથા કરી વરિવરી । પ્રેમ નસે ચિ અંતરીં ॥2॥
તુકા હ્મણે કવિત્વ કરી । માન વસ્તુ હે આદરી ॥3॥

3556

કધીં કૃપા કરિસી નેણેં । મજ દીનાચેં ધાંવણેં ॥1॥
ભેટી લાગીં પંઢરીનાથા । જીવીં લાગલી તળમળ વ્યથા ॥ધ્રુ.॥
સિણલેં માઝેં મન । વાટ પાહતાં લોચન ॥2॥
તુકા હ્મણે લાગલી ભૂક । તુઝેં પહાવયા શ્રીમુખ ॥3॥

3557

ઉચ્ચારૂં યાસાટીં । આહ્મી નામ તુઝેં કંઠીં ॥1॥
યેસી ધાંવત ધાંવત । માઉલિયે કૃપાવંતે ॥ધ્રુ.॥
પાય ચિત્તીં ધરૂં । ક્રિડા ભલતે ઠાયીં કરૂં ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝે ગંગે । પ્રેમભરિત પાંડુરંગે ॥3॥

3558

દગડાચ્યા દેવા બગાડ નવસ । બાઇ઩લ કથેસ જાઊં નેદી ॥1॥
વેચી ધનરાસી બાંધલેં સ્મશાન । દારીં વૃંદાવન દ્વાડ માની॥ધ્રુ.॥
ચોરેં નાગવિલા ન કરી ત્યાચી ખંતી । પરી દ્વિજા હાતીં નેદી રુકા ॥2॥
કરી પાહુણેર વિવ્હાયા જાવયાસી । આલ્યા અતીતાસી પાઠમોરા ॥3॥
તુકા હ્મણે જળો ધિગ ત્યાચેં જિણેં । ભાર વાહી સીણ વર્મ નેણે ॥4॥

3559

કરૂનિ વિનવણી । માથા ઠેવિતોં ચરણીં ॥1॥
હોતેં તેં ચિ અસોં દ્યાવેં । રૂપ સૌમ્ય ચિ બરવેં ॥ધ્રુ.॥
ભયા ભેણેં તુમચા ઠાવ । તુમચ્યા કોપેં કોઠેં જાવેં ॥2॥
તુકા પાયાં લાગે । દાન સમુદાય માગે ॥3॥

3560

પ્રેમ નયે સાંગતાં બોલતાં દાવિતાં । અનુભવ ચિત્તા ચિત્ત જાણે ॥1॥
કાસવીચેં બાળ વાઢે કૃપાદૃષ્ટી । દુધા નાહીં ભેટી અંગસંગેં ॥ધ્રુ.॥
પોટામધ્યેં કોણ સાંગિતલેં સર્પાં । ઉપજત લપા હ્મણઊનિ ॥2॥
બોલોં નેણેં પરી જાણે ગોડ ક્ષાર । અંતરીં વિચાર ત્યાસી ઠાવા ॥3॥
તુકા હ્મણે બરેં વિચારાવેં મનીં । આણિક ભલ્યાંની પુસોં નયે ॥4॥

3561

આતાં મી પતિત ઐસા સાચ ભાવેં । કળોં અનુભવેં આલેં દેવા ॥1॥
કાય કરાવેં તેં રોકડેં ચિ કરીં । રાહિલી હે ઉરી નાહીં દોઘાં ॥ધ્રુ.॥
યેર યેરા સમદૃષ્ટી દ્યાવેં યા ઉત્તરા । યાસી કાય કરા ગોહી આતાં ॥2॥
તુકા હ્મણે મેલોં સાંગતસાંગતાં । તેં ચિ આલેં આતાં કળોં તુહ્માં ॥3॥

3562

કાય તુજ માગેં નાહીં જાણવલેં । માઝેં નાહીં કેલેં હિત કાંહીં ॥1॥
ડોળે ઝાંકુનિયાં હોસી અબોલણા । તેવ્હાં નારાયણા આતાં કૈસા ॥ધ્રુ.॥
ન કળે ઉચિત ન સંગતાં સ્પષ્ટ । ઐસા ક્રિયાનષ્ટ કાય જાણે ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝા ઘાત તુહ્માં ઠાવા । તરિ કાં આધીં દેવા વારૂં નયે ॥3॥

3563

નયે ઐસેં બોલોં કઠિણ ઉત્તરેં । સલગી લેંકુરેં કેલી પુઢેં ॥1॥
અપરાધ કીજે ઘડલા તો ક્ષમા । સિકવા ઉત્તમા આમુચિયા॥ધ્રુ.॥
ધરૂં ધાવેં આગી પોળલેં તેં નેણે । ઓઢિલિયા હોણેં માતે બાળા ॥2॥
તુકા હ્મણે ફાર જ્યાચા જાર ત્યાસી । પ્રવીણ યેવિશીં અસા તુહ્મી ॥3॥

3564

લડિવાળ હ્મણોની નિષ્ઠ‍ ન બોલા । પરી સાંભાઇળલા લાગે ઘાત ॥1॥
બહુ વાગવીત આણિલેં દુરૂનિ । દાસાંચી પોસની બહુ આહે ॥ધ્રુ.॥
નાહીં લાગોં દિલા આઘાતાચા વારા । નિષ્ઠ‍ ઉત્તરા કોમેજતોં ॥2॥
તુકા હ્મણે તુહ્મી કૃપાવંત હરિ । શાંતવા ઉત્તરીં અમૃતાચ્યા ॥3॥

3565

આત્મિસ્થતિ મજ નકો હા વિચાર । દેઇ઩ નિરંતર ચરણસેવા ॥1॥
જન્મોજન્મીં તુઝા દાસ પુરુષોત્તમા । હે ચિ ગોડી માઝ્યા દેઇપ જીવા ॥ધ્રુ.॥
કાય સાયુજ્યતા મુઇહ્ હે ચિ ગોડ । દેવ ભહ્ કોડ તેથેં નાહીં ॥2॥
કાય તેં નિર્ગુણ પાહોં કૈશા પરી । વણૂપ તુઝી હરી કીર્તી કૈસી ॥3॥
ગોડ ચરણસેવા દેવભહ્પણ । મજ દેવા ઝણેં દુરાવિસી ॥4॥
જાણિવેપાસૂનિ સોડવીં માઝ્યા જીવા । દેઇ઩ ચરણસેવા નિરંતર ॥5॥
તુકા હ્મણે ગોડા ગોડ ન લગે પ્રીતિકર । પ્રીતિ તે હી સાર સેવા હે રે ॥6॥

3566

ચાલેં દંડવત ઘાલીં નારાયણા । આપુલ્યા કલ્યાણા લાગૂનિયાં ॥1॥
બૈસવિલા પદીં પુત્ર રાજ્ય કરી । પિતા વાહે શિરીં આયાઆ ત્યાચી ॥2॥
તુકા હ્મણે આહે ઠાયીંચા ચિ માન । આતાં અનુમાન કાયસા તો ॥3॥

3567

સમર્થાચેં બાળ પાંઘરે વાકળ । હસતી સકળ લોક કોણા ॥1॥
સમર્થાસી લાજ આપુલ્યા નાંવાચી । શરણ આલ્યાચી લાગે ચિંતા ॥2॥
જરી તુજ કાંહીં હોઇ઩લ ઉચિત । તરી હા પતિત તારીં તુકા ॥3॥

3668

ન કરીં રે મના કાંહીં ચ કલ્પના । ચિંતીં યા ચરણાં વિઠોબાચ્યા ॥1॥
યેથેં સુખાચિયા રાસી । પુઢેં ઠાવ નાહીં કલ્પનેસી॥ધ્રુ.॥
સુખાચેં ઓતિલેં સાજિરેં શ્રીમુખ । શોક મોહ દુઃખ પાહાતા નાહીં ॥2॥
તુકા હ્મણે યેથેં હોઇ઩લ વિસાંવા । તુટતીલ હાંવા પુઢિલિયા ॥3॥

3569

કાય કરૂં મજ નાગવિલેં આળસેં । બહુત યા સોસેં પીડા કેલી ॥1॥
હિરોનિયાં નેલા મુખીંચા ઉચ્ચાર । પડિલેં અંતર જવળી ચ ॥ધ્રુ.॥
દ્વૈતાચિયા કૈસા સાંપડલોં હાતીં । બહુત કરતી ઓઢાઓઢી ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં આપુલિયા સવેં । ન્યાવેં મજ દેવેં સોડવૂનિ ॥3॥

3570

નાહીં દેવાચા વિશ્વાસ । કરી સંતાંચા ઉપહાસ ॥1॥
। ત્યાચે તોંડી પડે માતી । હીન શૂકરાચી જાતી ॥ધ્રુ.॥
ઘોકુની અક્ષર। વાદ છળણા કરીત ફિરે ॥2॥
હ્મણે દેવાસી પાષાણ । તુકા હ્મણે ભાવહીન ॥3॥

3571

હેં ચિ સર્વસુખ જપાવા વિઠ્ઠલ । ન દવડાવા પળ ક્ષણ વાંયાં ॥1॥
હેં ચિ એક સર્વસાધનાંચેં મૂળ । આતુડે ગોપાળ યેણેં પંથેં ॥ધ્રુ.॥
ન લગતી કાંહીં તપાંચિયા રાસી । કરણેં વારાણસી નાના તીથૉ ॥2॥
કલ્પના હે તિળ દેહીં અભિમાન । નયે નારાયણ જવળી ત્યાંચ્યા ॥3॥
તુકા હ્મણે નામેં દેવ નેદી ભેટી । હ્મણે ત્યાચે હોંટીં કુષ્ટ હોય ॥4॥

3572

માઝે વિષયીં તુજ પડતાં વિસર । નકો ધરૂં દૂર પાંડુરંગા ॥1॥
તુઝા હ્મણવિતોં હે ચિ લાજ તુલા । આતાં ઝણી મલા વિસરેસી ॥2॥
તુકા હ્મણે તુઝી માઝી નાહીં ઉરી । આતાં કેલી ખરી દેવરાયા ॥3॥

3573

અભહાચે ગાંવીં સાધુ મ્હણજે કાય । વ્યાઘ્રેં વાડાં ગાય સાંપડલી ॥1॥
કસાબાચે આળી માંડિલેં પ્રમાણ । બસ્વણાચી આણ તયા કાઇ઩ ॥ધ્રુ.॥
કેળી આણિ બોરી વસતી સેજારી । સંવાદ કોણે પરી ઘડે યેથેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ખીર કેલી કા†હેઑયાચી । શુદ્ધ ગોડી કૈચી વસે તેથેં ॥3॥

3574

ભાગલ્યાંચા તૂં વિસાંવા । કરીં નાંવા નિંબલોણ ॥1॥
પરમાનંદા પુરુષોત્તમા । હરીં યા શ્રમાપાસૂનિ ॥ધ્રુ.॥
અનાથાંચા અંગીકાર। કરિતાં ભાર ન મનિસી ॥2॥
તુકા હ્મણે ઇચ્છા પુરે । ઐસેં ધુરેગે વિઠ્ઠલ ॥3॥

3575

ઘાલૂનિયાં કાસ । બળેં આલોં માગાયાસ ॥1॥
પ્રેમેં દેઇપ પાઠવૂનિ । પાંડુરંગા સેવાૠણી ॥ધ્રુ.॥
હોઇપ રે શાહાણા । કળોં નેદાવેં યા જના ॥2॥
તુકા હ્મણે પાયીં । જડલોં મગ ઉરલેં કાઇ઩॥3॥

3576

ભેટીલાગીં પંઢરિનાથા । જીવીં લાગલી તળમળ વ્યથા॥1॥
કૈં કૃપા કરિસી નેણેં । મજ દીનાચેં ધાંવણેં ॥ધ્રુ.॥
સીણલેં માઝેં મન । વાટ પાહાતાં લોચન ॥2॥
તુકા હ્મણે ભૂક । તુઝેં પાહાવયા મુખ ॥3॥

3577

સાંડિયેલી કાયા । વરી ઓંવાળૂની પાયાં ॥1॥
શરણ શરણ નારાયણા । મજ અંગીકારા દીના ॥ધ્રુ.॥
આલોં લોટાંગણીં। રુળેં તુમચે ચરણીં ॥2॥
તુકા હ્મણે કૈપ । ડોઇ઩ ઠેવીન હે પાયીં॥3॥

3578

તુઝે દારીંચા કુતરા । નકો મોકલૂં દાતારા ॥1॥
ધરણેં ઘેતલેં ઘરાંત । નકો ધરૂન ઉઠવૂં હાત ॥ધ્રુ.॥
ઘેતલી મુરકુંડી। થોર જાલોં મી લંડી ॥2॥
તુકા હ્મણે જગજીવના । ઇબ્રદેં પાહેં નારાયણા॥3॥

3579

પડિલોં બાહેરિ આપલ્યા કર્તવ્યેં । સંસારાચા જીવેં વીટ આલા ॥1॥
એકામધ્યેં એક નાહીં મિળોં યેત । તાક નવનીત નિડિળયા ॥ધ્રુ.॥
દોની જાલીં નાંવેં એકાચ્યા મથનેં । ભુસ સાર ગુણેં વેગળાલીં ॥2॥
તુકા હ્મણે કોઠેં વસે મુહાફળ । સિંપલ્યાચેં સ્થળ ખંડલિયા ॥3॥

3581

પાહાતાં હેં બરવેં જાલેં । કળોં આલેં યાવરી ॥1॥
માગિલાંચા જાલા ઝાડા । ત્યા નિવાડાસ્તવ ॥ધ્રુ.॥
વિસાંવલેં અંગ દિસે । સરિસે અનુભવ ॥2॥
તુકા હ્મણે બરેં જાલેં । દેવેં નેલેં ગવસૂનિ ॥3॥

3581

ચક્રફેરીં ગળીં ગળા । હોતા ગોવિયેલા માળા ॥1॥
ફુટોનિયાં ગેલા કુંભ । જાલોં નિષ્કામ સ્વયંભ ॥ધ્રુ.॥
ધરિત ચિ નાહીં થારા । વેઠી ભ્રમણ ખોંકરા ॥2॥
તુકા હ્મણે કૌતુક કોડેં । આગી કાય જાણે મઢેં ॥3॥

3582

શ્રમપરિહારા । મૂળ હેં જાલેં દાતારા ॥1॥
દેહ નિવેદૂનિ પાયીં । જાલોં રિકામા ઉતરાઇ઩ ॥ધ્રુ.॥
આપલી તે સત્તા । યેથેં અસોં નેદીં આતાં ॥2॥
રાહિલા નિરાળા । તુકા કટકટે વેગળા॥3॥

3583

પાઠવાલ તેથેં ગર્જેન પવાડે । કાયાઅ દેહાકડે નાવલોકીં॥1॥
હ્મણૌનિ માગેં કંઠીંચા સૌરસ । પાવતીલ નાસ વિઘ્નેં પુઢેં ॥ધ્રુ.॥
કૃપેચ્યા કટાક્ષેં નિભેં કિળકાળા । યેતાં યેત બળાશહીપુઢેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ગુઢી આણીન પાયાંપેં । જગા હોઇલ સોપેં નામ તુઝેં ॥3॥

3584

ઉપજલ્યા કાળેં શુભ કાં શકુન । આતાં આવરોન રાહિલેતી ॥1॥
નાહીં માગિતલી વચનાચી જોડી । નિષ્કામ કોરડી વરિવરિ ॥ધ્રુ.॥
સત્યાવિણ કાય ઉગી ચ લાંબણી । કારિયાચી વાણી યેર ભૂસ ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસી કોણા ચાળવણી । ન વિચારા મનીં પાંડુરંગા ॥3॥

3585

નવ્હેં મી આહાચ આશેચેં બાંધલેં । જેં હેં ટોંકવિલેં નારાયણા ॥1॥
અંતર તોં તુમ્હાં બરેં કળોં યેતેં । વેવ્હાર ઉચિતેં ચાળવીજે ॥ધ્રુ.॥
મનેં કલ્પીલેં આવરિતાં પાપ । સંકલ્પીં વિકલ્પ યાચિ નાંવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્માં ન સોસે જળજળ । સિજલ્યાવરી જાળ કઢ ખોટા ॥3॥

3586

તાકેં કૃપણ તો જેવૂં કાય ઘાલી । આહાચ તે ચાલીવરુનિ કળે ॥1॥
કાય તુહ્માં વેચે ઘાતલેં સાંકડેં । માહેં આલેં કોડેં આજિવરિ ॥ધ્રુ.॥
સેવેંવિણ આહ્મી ન લિંપોં કાયા । જાલા દેવરાયા નિર્ધાર હા ॥2॥
તુકા હ્મણે તુઝીં રાખાવયા બ્રીદેં । યેણેં અનુવાદેં કારિયાસી ॥3॥

3587

વૃત્તીવરિ આહ્માં યેણેં કાશાસાટીં । એવઢી હે આટી સોસાવયા ॥1॥
જાણતસાં પરી નેણતે જી દેવા । ભ્રમ ચિ બરવા રાખાવા તો ॥ધ્રુ.॥
મોડૂનિ ક્ષરલોં અભેદાચી મૂસ । તુહ્માં કાં અળસ વોડવલા ॥2॥
તુકા હ્મણે હોઇપ લવકરિ ઉદાર । લાંબણીચેં ફાર કામ નાહીં ॥3॥

3588

સુલભ કીર્તનેં દિલેં ઠસાવૂનિ । કરિતાં ધરણી ઉરી કોણ ॥1॥
આતાં ન ટળાવેં કેલિયા નેમાસી । ઉદારાચા હોસી હીન કાય ॥ધ્રુ.॥
એકા નેમેં કોઠેં દુસરા પાલટ । પાદિર તો ધીટ હ્મણતી ત્યાસી ॥2॥
તુકા હ્મણે કિતી બોલસી ઉણેં । એકાચ વચનેં ખંડ કરીં ॥3॥

3589

જેથેં માઝી દૃઇષ્ટ રાહિલી બૈસોન । તેથેં ચિ હેં મન ગુંડાળાતેં ॥1॥
ટાળાવી તે પીડા આપુલ્યાપાસૂન । દિઠાવેલેં અન્ન ઓકવિતેં ॥ધ્રુ.॥
તુમ્હાંસી કાં કોડેં કોણે હી વિશીચેં । નવલાવ યાચેં વાટતસે ॥2॥
તુકા હ્મણે વેગીં ઉભારા જી કર । કીર્ત મુખેં થોર ગર્જૈ઩ન ॥3॥

3590

ઇચ્છેપાશીં આલોં ફિરોનિ માગુતા । સ્વામીસેવકતા આવડીચે ॥1॥
દ્યાવેં લવકરી માગિતલેં દાન । મુળીંચેં જતન કરૂનિ અસેં ॥ધ્રુ.॥
ઉપાય હે કરીં એકા ચિ વચના । દાવૂનિયાં ખુણા ઠાયા યેતોં ॥2॥
તુકા હ્મણે ગાંઠી કિતી તુજપાશીં । જગાચ્યા તોડિસી ચિંતનાનેં ॥3॥

3591

કોઠેં આતાં આહ્મી વેચાવી હે વાણી । કોણ મના આણી જાણોનિયાં ॥1॥
ન કરાવી સાંડી આતાં ટાળાટાળી । દેઇન યે કળી હોઇલ માજી ॥ધ્રુ.॥
ઘરોઘરીં જાલ્યા યાઆનાચિયા ગોષ્ટી । સત્યાસવેં ગાંઠી ન પડવી ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્માં ભાકિતાં કરુણા। ભલતા ચિ શાહાણા શોધ કાઢી ॥3॥

3592

ડગમગી મન નિરાશેચ્યા ગુણેં । હેં તોં નારાયણેં સાંતવીજે ॥1॥
ધીરેં તૂં ગંભીર જીવનેં જગાચેં । જળો વિભાગાચેં આત્રીતત્યા ॥ધ્રુ.॥
ભેઇ઩લ જીવ હેં દેખોનિ કઠિણ । કેલા જાતો સીણ તો તો વાંયાં ॥2॥
તુકા હ્મણે આવશ્યક હેં વચન । પાળાવેં ચિ વાન સમયો આહે ॥3॥

3593

આહ્મી પાહા કૈસીં એકતક્વ જાલોં । રાખણે લાગલોં વાસનેસી ॥1॥
તુહ્માંવિણ કાંહીં નાવડાવેં જીવા । કેલા તો ચિ દેવા કેલા પણ ॥ધ્રુ.॥
વર્મ નેણોં પરિ વૃત્તી ભંગોં નેદું । વંદિલેં ચિ વંદૂં આવડીનેં ॥2॥
તુકા હ્મણે કળે નામાચેં જીવન । વારતા હી ભિન્ન નેણોં આતાં ॥3॥

3594

આપણ તોં અસા । સમર્થ જી હૃષીકેશા ॥1॥
કરા કરા બુઝાવણી । કાય વિલંબ વચનીં ॥ધ્રુ.॥
હેંગે ઐસેં હ્મણા । ઉઠૂનિ લાગેન ચરણા ॥2॥
ઘેઊનિયાં સુખેં । નાચેલ તુકા કવતુકેં ॥3॥

3595

દ્યાલ ઐસેં દિસે । તુમચેં સાચપણ ઇચ્છે ॥1॥
હ્મણઊનિ ન ભંગે નિર્ધાર । કેલેં લોચનેં સાદર ॥ધ્રુ.॥
મુખાચી ચ વાસ । પુરલા પાહે અવકાશ ॥2॥
તુકા હ્મણે કળે । કાય લાભ કોણ વેળ ॥3॥

3596

તુહ્મી તોં સદૈવ । આધરપણેં માઝી હાંવ ॥1॥
જળો આશેચેં તેં જિણેં । ટોંકતસાવેં દીનપણેં ॥ધ્રુ.॥
યેથૂનિ સોડવા । આતાં અનુભવેંસી દેવા ॥2॥
તુકા હ્મણે જાલેં । એક મગ હેં નિમાલેં॥3॥

3597

કૈસેં ભલેં દેવા અનુભવા કાં નયે । ઉસીર તો કાય તુહ્માંપાશીં ॥1॥
આહે તેં માગોં તોં દિસાતેં જવળી । કેલ્યામધ્યેં કિળ કોણ સાધ્ય ॥ધ્રુ.॥
નાહીં સાંડીત મી સેવેચી મર્યાદા । લાવિલા તો ધંદા નિત્ય કરીં ॥2॥
તુકા હ્મણે હાત આવરિલા ગુંતી । માઝે તંવ ચિત્તીં નાહીં દુજેં ॥3॥

3598

હુંદકી પિસવી હલવી દાઢી । મણી વોઢી નિંદેચે॥1॥
ત્યાચેં ફળ પાકીં યમાચે દંડ । ઘર કેલેં કુંડ કુંભપાક ॥ધ્રુ.॥
ક્રોધ પોટીં માંગ આણિલા અંતરા । ભુંકોનિ કુતરા જપ કરી ॥2॥
તુકા હ્મણે સ્નાન કેલેં મળમૂત્રેં । જેવવિલીં પિતરેં અમંગળેં ॥3॥

3599

અંગા ભરલા તાઠા । નયે વળણી જૈસા ખુંટા ॥1॥
કૈસેં ન કળે ત્યા ડેંગા । હિત આદળલેં અંગા ॥ધ્રુ.॥
જીવ જાતે વેળે । ભરે લકડા તાઠી ડોળે ॥2॥
મુસળાચેં ધનુ । તુકા હ્મણે નવ્હે અનુ ॥3॥

3600

કરૂનિ કડવિડ । જમા ઘડિલી લગડ ॥1॥
આતાં હોતેં તેં ચિ જાલેં । નામ ઠાયીંચેં ચાંગલેં ॥ધ્રુ.॥
ઉતરલેં ડાઇપ । ઉત્તમ તે સુલાખ તાઇ઩ ॥2॥
હિંડવિતાં દેશ । તુકા હ્મણે નાહીં નાશ ॥3॥
વર્ગ:ગાથા
વર્ગ:સંત તુકારામ સાહિત્ય
વર્ગ:તપાસણી કરાયચે સાહિત્ય‎

મૂળ પાઠ: tukārāma gāthā · Marathi Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0

Esc