તુકારામ ગાથા · શ્લોક 3001-3300

કાંહીં વિપિત્ત અપત્યાં । આતાં અમુચિયા હોતાં । કાય હોઇ઩લ અનંતા । પાહા બોલોં કાસયા ॥1॥
બરેં અનાયાસેં જાલેં। સાયાસેંવિણ બોલે ચાલે । કાબાડ ચુકલેં । કેલેં કષ્ટાવેગળેં ॥ધ્રુ.॥
બરા સાંપડલાસી વોજા । વર્માવરી કેશીરાજા । બોલાયાસી તુઝા । ઉજુરચિ નાહીંસા ॥2॥
તુકયાબંધુ હ્મણે દગા । બરા દિલા હોતા બાગા । ઝડકરી ચલાગા । ચાંગ દૈવેં પાવલોં ॥3॥

દેવા તુજપેં માઝ્યા પૂર્વજાંચેં ૠણ । આહે તેં કાં નેદિસી અઝૂન ।
અવગલાસીં ઝોંડપણેં । પરી મી જાણ જીવેં જિરોં નેદીં ॥1॥
કળોં યેઇ઩લ રોકડેં । ઉભા કરિન સંતાંપુઢેં ।
તુઝેં કાય એવઢેં । ભય આપુલેં માગતાં ॥ધ્રુ.॥
આજિવરી હોતોં નેણતા । તોં તુજ ફાવલેં રે અનંતા ।
કવડીચા તો આતાં । પડોં નેદીન ફેર ॥2॥
ઠેવિલા યે જીવનીં જીવ । હ્મણે તુકયાચા બંધવ ।
માઝા ગળા તુઝા પાવ । એકે ઠાયીં બાંધેન ॥3॥

માગેં અસતાશી કળલા । ઉમસ ઘેઊં નસતા દિલા।
તેણેં ચિ કાળેં કેલા । અસતા અવઘા નિવાડા ॥1॥
ઇતકા ન લગતા ઉશીર । ન ધરિતોં ભીડભાર ।
સિદ્ધાસી વેવ્હાર । કાસયાસી લાગલા ॥ધ્રુ.॥
અસોનિયાં માલ ખરા । કિતી કેલ્યા યેરઝારા ।
ધરણેં હી દિવસ તેરા । માઝ્યા ભાવેં ઘેતલેં ॥2॥
અઝુન તરી ઇતક્યાવરી । ચુકવીં જનાચાર હરી ।
તુકયાબંધુ હ્મણે ઉરી । નાહીં તરી નુરે કાંહીં ॥3॥

આતાં ન રાહેં ક્ષણ એક । તુઝા કળલા રે લૌકિક। નેદીં હાલોં એક । કાંહીં કેલ્યાવાંચૂનિ ॥1॥
સંબંધ પડિલા કોણાશીં। કાય ડોળે ઝાંકિતોસી । નેઇ઩ન પાંચાંપાશીં । દે નાહીંતરી વોઢૂનિ॥ધ્રુ.॥
સુખેં નેદીસ જાણવલેં । નાસ કેલ્યાવિણ ઉગલેં । તરિ તેં હી વિચારિલેં । આહ્મી આહે તુજ આધીં ॥2॥
અસેં ચ કરૂનિ કિતી । નાગવિલીં નાહીં નીતી । તુકયાબંધુ હ્મણે અંતીં । ન સોડિસી તે ખોડી॥3॥

તુજ તે સવે આહે ઠાવેં । ઘ્યાવેં ત્યાચેં બુડવાવેં । પરિ તે આહ્માંસવેં આતાં ન ફાવે કાંહીં ॥1॥
નવ્હોં સોડાયાચે ધણી । કષ્ટેં મેળવિલેં કરોનિ । પાહા વિચારોની । આઢી ધરોનિ કામ નાહીં॥ધ્રુ.॥
અવઘે રાહિલે પ્રકાર । જાલોં જીવાસી ઉદાર । અસા હા નિર્ધાર । કળલા અસાવા અસેલ ॥2॥
આતાં નિદસુર નસાવેં । ગાઠ પડલી કુણબ્યાસવેં । તુકયાબંધુ હ્મણે રાખાવેં । દેવા મહત્વ આપુલેં॥3॥

બહુ બોલણેં નયે કામા । વાઉગેં તેં પુરુષોત્તમા । એકાચિ વચનેં આહ્માં । કાય સાંગણેં તેં સાંગ ॥1॥
દેણેં આહે કીં ભાંડાઇ઩ । કરણેં આહે સાંગ ભાઇ઩ । આતાં ભીડ કાંહીં । કોણી ન ધરી સર્વથા ॥ધ્રુ.॥
માગેં ગેલેં જેં હોઉની । અસો તેં ધરિત નાહીં મનીં । આતાં પુઢેં યેથૂનિ । કૈસા કાય વિચાર ॥2॥
સારખી નાહીં અવઘી વેળ । હેં તોં કળતેં સકળ । તુકયાબંધુ હ્મણે ખળખળ । કરાવી તે ઉરેલ ॥3॥

આતાં હેં ન સુટે ન ચુકે । બોલ કાં દવડિસી ફિકે।
જન લોક પારિખેં । અવઘેં કેલેં મ્યાં યાસાટીં ॥1॥
નયે સરતાં નવ્હે ભલેં । તુઝેં લક્ષણ કળલેં ।
બૈસલાસી કાઢિલેં । દેહાચેં મુળીં દિવાળેં ॥ધ્રુ.॥
દિસતોસી બરા બોલ કોંવળે । ગુણ મૈંદાચે ચાળે ।
દિસતાતી યે વેળે । કાય કરૂં વિસંબોનિ ॥2॥
તુકયાબંધુ હ્મણે દેખતાં । અંધ બહિર ઐકતાં ।
કૈસેં વ્હાવેં આતાં । ઇતકિયાઉપરી॥3॥

તિહીં તાળીં હેચિ હાક । હ્મણતી પાંઢરા સ્ફટિક ।
અવઘા બુડવિલા લૌકિક । સુખેં ચિ ભીકે લાવિલીં ॥1॥
થોંટા નાંવ શિરોમણી । નાહીં જોડા ત્રિભુવનીં ।
હ્મણોનિ શાહાણે તે કોણી। તુઝે દારીં બૈસતિના ॥ધ્રુ.॥
નિર્ગુણ નિલાજિરા નિનાંવા । લંડ ઝોંડ કુડા દેવા ।
નાગવણા યા નાંવા । વાંચૂનિ દુજા નાઇકોં ॥2॥
સર્વગુણેં સંપન્ન । કળોં આલાસી સંપૂર્ણ ।
તુકયાબંધુ હ્મણે ચરણ । આતાં જીવેં ન સોડીં ॥3॥

તો ચિ પ્રસંગ આલા સહજ । ગુજ ધરિતાં નવ્હે કાજ। ન સંડિતાં લાજ । પુઢેં વોજ ન દિસે ॥1॥
તૂં તર ન હોસી શાહાણા। નયે સાંગતોં તેં હી મના । આપણ આપણા । આતાં પ્રયત્ન દેખાવા ॥ધ્રુ.॥
ન પુરવી પાહાતાં વાટ । દ્યાવેં પ્રમાણ ચોખટ । કાસ ઘાલૂનિયાં નીટ । ચૌઘાચાર કરાવા ॥2॥
આતાં શ્રમાચેં કારણ । નવ્હે વ્હાવેં ઉદાસીન । ન પડે તયાવિણ । ગાંઠી તુકયાબંધુ હ્મણે॥3॥

હળૂહળૂ જાડ । હોત ચાલિલેં લિગાડ । જાણવેલ નિવાડ । ન કરિસી પરી પુઢેં ॥1॥
મી તોં સાંગૂન ઉતરાઇ઩ । જાલોં આતાં તુજ કાઇ઩ । કળોં યેઇ઩લ ભાઇ઩ । તૈસા કરીં વિચાર ॥ધ્રુ.॥
માગેં યુગેં અઠ્ઠાવિસ । જાલીં દિવસાચા દિવસ । મુદલ વ્યાજ કાસાવીસ। હોસી દેવા યે કામેં ॥2॥
તુકયાબંધુ હ્મણે રાખેં । આતાં ટાકીં તુઝીં તીં સુખેં । જગજાહિર ઠાઉકેં । જાલેં નાહીં ખંડલેંસેં ॥3॥

પત્ર ઉચટિલેં પ્રેત્નેં । ગ્વાહી કરાયા કારણેં । નાહીંતરી પુણ્યેં । તુઝ્યા કાય ઉણેં આહ્માં ॥1॥
નાંવ તુઝેં ચિ કરોનિ । આહોં સુખેં પોટ ભરોનિ । કેલી જાણવણી । હ્મણૌનિ નાહીં હ્મણસીલ॥ધ્રુ.॥
આતાં ઇતકિયાઉપરી । દે નકો ભલતેં કરીં । હ્મણતી ૠણકરી । આમુચા ઇતકેં ઉદંડ ॥2॥
તુકયાબંધુ જાગા । અળવાવયા પાંડુરંગા। કેલા કાંહીં માગાયાચી નવ્હતી ગરજ ॥3॥

માઝ્યા ભાવેં કેલી જોડી । ન સરેસી કલ્પકોડી । આણિયેલેં ધાડી । ઘાલુનિ અવઘેં વૈકુંઠ ॥1॥
આતાં ન લગે યાવેં જાવેં । કોઠેં કાંહીં ચ કરાવેં । જન્મોજન્મીં ખાવેં । સુખેં બૈસોનસેં જાલેં ॥ધ્રુ.॥
અસંખ્ય સંખ્યા નાહીં પાર । આનંદેં દાટલેં અંબર । ન માયે અપાર । ત્રિભુવનીં સાંટવિતાં ॥2॥
અવઘેં ભરલેં સદોદિત । જાલે સુખાચે પર્વત । તુકયાબંધુ હ્મણે પરમાર્થ । ધન અદ્ભુત સાંપડલેં ॥3॥

આતાં ચુકલેં દેશાવર । કરણેં અકરણેં સર્વત્ર । ઘરાસી આગર । આલા સકળસિદ્ધીંચા ॥1॥
જાલોં નિધાઇ઩ નિધાનેં। લાગલેં અનંતગુણરત્ન । જન્માચેં વિઇચ્છન્ન । દુઃખ જાલેં દારિદ્ર॥ધ્રુ.॥
તારૂં સાગરિંચેં અવચિતેં । હેંદોવલેં આલેં યેથેં । ઓઢિલેં સંચિતેં । પૂર્વદત્તેં લાધલેં ॥2॥
તુકયાબંધુ હ્મણે સીમા । નાહીં આમુચિયા દૈવા। આતાં પુરુષોત્તમા । ઐસા સવદાગર સાંપડલા ॥3॥

સાંપડલેં જુનેં । આમુચ્યા વડિલાંચેં ઠેવણેં । કેલી નારાયણેં । કૃપા પુણ્યેં પૂવાઅચિયા ॥1॥
સુખેં આનંદરૂપ આતાં । આહ્મી આહોં યાકરિતાં । નિવારલી ચિંતા । દેણેં ઘેણેં ચુકલેં ॥ધ્રુ.॥
જાલેં ભાંડવલ ઘરિંચેં । અમુપ નામ વિઠ્ઠલાચેં । સુકૃત ભાવાચેં । હેં તયાનેં દાવિલેં ॥2॥
તુકયાબંધુ હ્મણે ફિટલા । પાંગ નાહીં બોલાયાલા। ચાડ દુસરી વિઠ્ઠ્લા । વાંચૂનિયાં આણીક ॥3॥ ॥37॥

કામ ક્રોધ અહંકાર નકો દેહીં । આશા તૃષ્ણા માયા લજ્જા ચિંતા કાંહીં ।
વાસ પંઢરીચા જન્મ સદા દેઇપ । આણીક દુજેં માગણેં તુજ નાહીં ॥1॥
કૃપા દેઇપ દાન હરિ મજ કૃપા દેઇપ દાન । નાસીં ત્રિમિર દાખવીં ચરણ ।
આર્ત પુરવાવેં ભેટી દેઊન । નકો ઉપેક્ષૂં આલિયા શરણ ॥ધ્રુ.॥
નામ અખંડ હૃદયીં રાહો વાણી । ન પડો વિસર ક્ષણ જ્યાગૃતિં સ્વપ્નીં ।
સંતસમાગમ ઐસા દે લાવુનિ । આણીક દુજેં કાંહીં નેણેં તુજવાંચૂનિ ॥2॥
પંથપુરિંચા રવિસુત પુરે આતાં । આડ કરાવા ભવસિંધુ ઐસા નવ્હતા ।
નાહીં આડતાળા ત્રૈલાક્યામાજી સરતા । વિનવી તુકયાબંધુ ચરણીં ઠેવૂનિ માથા ॥3॥

તટાચે જાતીલા નાહીં ભીડ ભાર । લાતા મારી થોર લાહાન નેણે ॥1॥
પરી તો ત્યા વિશેષ માનુષ હોઊન । કરી ખંડ માન વડિલાંચા ॥ધ્રુ.॥
બેરસા ગાઢવ માયા ના બહીણ । ભુંકે ચવીવિણ ભલતેં ચિ ॥2॥
તુકયાબંધુ હ્મણે બોકડ માતલેં । ન વિચારી આપુલે તોંડીં મુતે ॥3॥

માયઝવા ખર ગાઢવાચેં બીજ । તેં ઐસેં સહજ કળોં યેતેં ॥1॥
આપમાનિલેં જેણેં શ્રેષ્ઠાચેં વચન । તે ચિ ત્યાચી ખુણ ઓળખાવી ॥ધ્રુ.॥
મદ્યપીર પુરા અધમ યાતીચા । તયા ઉપદેશાચા રાગ વાંયાં ॥2॥
તુકયાબંધુ હ્મણે પિસાળલેં સુનેં । આપ પર તેણેં ન વિચારાવેં ॥3॥

મત્સ્યકૂર્મશેષા કોણાચા આધાર । પૃથિવીચા ભાર વાહાવયા ॥1॥
કાય ધાક આહ્માં કાસયાચી ચિંતા । ઐસા તો અસતાં સાહાકારી ॥ધ્રુ.॥
શંખચક્રગદા આયુધેં અપાર । વાગવિતો ભાર ભક્તાસાટીં ॥2॥
પાંડવાં જોહરી રાખિલેં કુસરી । તો હા બંધુચા કૈવારી તુકયાચ્યા ॥3॥

રામ હ્મણતાં કામક્રોધાંચેં દહન । હોય અભિમાન દેશધડી ॥1॥
રામ હ્મણતાં કર્મ તુટેલ ભવબંધન । નયે શ્રમ સીણ સ્વપ્નાસ હી ॥ધ્રુ.॥
રામ હ્મણે જન્મ નાહીં ગર્ભવાસ । નવ્હે દારિદ્રાસ પાત્ર કધીં ॥2॥
રામ હ્મણતાં યમ શરણાગત બાપુડેં । આઢળ પદ પુઢેં કાય તેથેં ॥3॥
રામ હ્મણતાં ધર્મ ઘડતીલ સકળ । ત્રિમિર પડળ નાસે હેળા ॥4॥
રામ હ્મણતાં હ્મણે તુકયાચા બંધુ । તરિજેલ ભવસિંધુ સંદેહ નાહીં ॥5॥

મરોનિ જાઇ઩ન ગુણનામાવરૂનિ । તુઝ્યા ચક્રપાણી માયબાપા ॥1॥
ચુકવિલીં દુઃખેં માયેચા વોળસા । તોડોનિયાં આશાપાશ તેણેં ॥ધ્રુ.॥
કેલી કાયા તનુ હિંવસી શીતળ । ચિંતાતળમળ નાહીં ઐસી ॥2॥
કાળેં તોંડ કાળ કરૂનિ રાહિલેં । ભૂતમાત્ર જાલેં સજ્જનસખેં ॥3॥
તુકયાબંધુ હ્મણેં અવઘ્યા દેશદિશા । મુક્ત રે પરેશા તુઝ્યા પુણ્યેં ॥4॥

આતાં માગતોં તેં ઐક નારાયણા । ભાવપૂર્વક મનાપાસૂનિયાં॥1॥
અસોં દે મોકળી જિવ્હા જરિ ગાઇલ ગુણ । નાહીં તરી ખિળુન ટાકીં પરતી ॥ધ્રુ.॥
માતેચિયા પરી દેખતી પરનારી। ઠેવીં નેત્ર તરી નાહીં તરિ નકો ॥2॥
તરી બરેં કાંટાળા કરિતી નિંદાસ્તુતીચા । નાહીં તરિ કાનાંચા હી દેખ પ્રેત્ન ॥3॥
સકળ ઇંઇદ્રયાંચા નિગ્રહ કરૂનિ એક । રાખવીં પૃથક તોડોનિ ભ્રમ ॥4॥
તુકયાબંધુ હ્મણે તે ચિ વાટ પ્રાણાં । પડતા નારાયણા વિસર તુઝા॥5॥

નમસ્કારી ભૂતેં વિસરોનિ યાતી । તેણેં આત્મિસ્થતી જાણીતલી ॥1॥
પરૌપકારીં વેચિયેલ્યા શક્તી । તેણેં આત્મિસ્થતી જાણીતલી ॥ધ્રુ.॥
દ્વયેં દ્વૈતભાવ નાહીં જયા ચિત્તીં । તેણેં આત્મિસ્થતી જાણીતલી ॥2॥
જયાચિયે વાચે નયે નિંદાસ્તુતી । તેણેં આત્મિસ્થતી જાણીતલી ॥3॥
ઉચિત અનુચિત જાણે ધર્મનીતી । દૃઢ ભાવ ભક્તી માનવ તો ॥4॥
તુકયાબંધુ હ્મણે વરકડ તે યેર । સંસારાચે ખર ભારવાહી ॥5॥

ચવદા ભુવનેં લોક તિન્હીં દાઢે જો કવળી । સંપુષ્ટ તો સંબળીમધ્યેં દેખા ॥1॥
ઉત્પિત્તસંહારકરિતા જો પાળણ । તો નંદા નંદન હ્મણવીતસે ॥ધ્રુ.॥
અસુર તોડરી દૈત્યાંચા કાળ । જાલા દ્વારપાળ બળીચા તો ॥2॥
લક્ષુમીચા સ્વામી ક્ષીરાચ્યા સાગરા । ઉઇચ્છષ્ટકવળા પસરી મુખ ॥3॥
તુકયાબંધુ હ્મણે ચતુરાંચા રાવો । ભાવેં તો પાહા હો કેલા વેડા ॥4॥

કોણ યા પુરુષાર્થાચી ગતિ । આણિયેલા હાતોહાતીં ।
જાહાજ પૃથ્વીપતિ । કેલી ખ્યાતી અદ્ભુત ॥1॥
ભલા રે પુંડલિકા ભલા। મહિમા નવ જાયે વણિ઩લા ।
દગા દેઉનિ અવઘિયાંલા । સાંટવિલેં અવિનાશ ॥ધ્રુ.॥
કેલેં એકે ઘરીં કેણેં । ભરલીં સદોદિત દુકાનેં ।
દુમદુમિલીં સુખાનેં । હે ભાગ્યાચી પંઢરી ॥2॥
તુકયાબંધુ હ્મણે કિલ્લ્યા। સંતાચે હાતીં દિલ્યા ।
આંગાવેગળેં આપુલ્યા । ટાકુનિ જાલા મેહેમાન ॥3॥

પાહા હો કલિચેં મહિમાન । અસત્યાસી રિઝલેં જન।
પાપા દેતી અનુમોદન । કરિતી હેળણ સંતાંચે ॥1॥
ઐસેં અધર્માચેં બળ । લોક ઝકવિલે સકળ ।
કેલેં ધર્માચેં નિર્મૂળ । પ્રળયકાળ આરંભલા ॥ધ્રુ.॥
થોર યા યુગાચેં આશ્ચર્ય । બ્રહ્મકર્મ ઉત્તમ સાર ।
સાંડૂનિયાં દ્વિજવર । દાવલપીર સ્મરતાતી ॥2॥
ઐસે યથાર્થાચે અનર્થ । જાલા બુડાલા પરમાર્થ ।
નાહીં જાલી ઐસી નીત । હા હા ભૂત પાતલેં ॥3॥
શાંતિ ક્ષમા દયા । ભાવભક્તી સિત્ક્રયા ।
ઠાવ નાહીં સાંગાવયા । સક્વધૈર્ય ભંગિલેં ॥4॥
રાહિલે વર્ણાવર્ણધર્મ । અન્યોન્ય વિચરતી કર્મ ।
હ્મણવિતાં રામરામ । શ્રમ મહા માનિતી॥5॥
થેર ભોરપાચે વિશીં । ધાંવતી ભૂતેં આવિસા તૈસીં ।
કથા પુરાણ હ્મણતાં સિસી । તિડીક ઉઠી નક†યાચે ॥6॥
વિષયલોભાસાટીં । સવાથૉસીં પ્રાણ સાટી ।
પરમાર્થી પીઠ મુઠી। માગતાં ઉઠતી સુનીંસીં॥7॥
ધનાઢએ દેખોનિ અનામિક । તયાતેં મનિતી આવશ્યક ।
અપમાનિલે વેદપાઠક । સાઇક્વક શાસ્ત્રયા સંપન્ન ॥8॥
પુત્ર તે પિતિયાપાશીં । સેવા ઘેતી સેવકા ઐસી ।
સુનાંચિયા દાસી । સાસા જાલ્યા આંદણ્યા॥9॥
ખોટેં જાલેં આલી વિંવસી । કેલી મર્યાદા નાહીંસી ।
ભ્રતારેં તીં ભાર્યાસી । રંક તૈસીં માનિતી ॥10॥
નમસ્કારાવયા હરિદાસાં । લાજતી ધરિતી કાંહીં ગર્વસા ।
પોટાસાટીં ખૌસા । વંદિતી મલિંછાચ્યા॥11॥
બહુત પાપ જાલેં ઉચંબળ । ઉત્તમ ન હ્મણતી ચાંડાળ।
અભક્ષ ભિક્ષતી વિટાળ । કોણી ન ધરી કોણાચા ॥12॥
કૈસેં જાલેં નષ્ટ વર્તમાન । એકાદશીસ ખાતી અન્ન ।
વિડે ઘેઊનિ બ્રાહ્મણ। અવિંદવાણી વદતાતી ॥13॥
કામિની વિટંબિલ્યા કુળવંતી। વદનેં દાસીચીં ચુંબિતી ।
સોવઑયાચ્યા સ્ફીતી । જગીં મિરવિતી પવિત્રતા ॥14॥
મદ્યપાનાચી સુરાણી । નવનીતા ન પુસે કોણી ।
કેળવતી વ્યભિચારિણી । દૈન્યવાણી પતિવ્રતા ॥15॥
કેવઢી દોષાચી સબળતા। જાલી પાહા હો ભગવંતા ।
પુણ્ય ધુડાવોની સંતા । તીર્થાં હરી આણિલી ॥16॥
ભેણેં મંદ જાલ્યા મેઘવૃઇષ્ટ । આકાંતલી કાંપે સૃઇષ્ટ ।
દેવ રિગાલે કપાટીં । આટાઆટી પ્રવર્તલી ॥17॥
અપીક ધાન્યેં દિવસેં દિવસેં। ગાઇ઩ હ્મૈસી ચેવલ્યા ગોરસેં ।
નગરેં દિસતી ઉધ્વંસેં । પિકલીં બહુવસેં પાખાંડેં ॥18॥
હોમ હરપલીં હવનેં । યયાયાગ અનુષ્ઠાનેં ।
જપતપાદિસાધનેં । આચરણેં ભ્રષ્ટલીં ॥19॥
અઠરા યાતીંચે વ્યાપાર। કરિતી તસ્કરાઇ઩ વિપ્ર ।
સાંડોનિયાં શુદ્ધ શુભ્ર । વસ્ત્રેં નિળીં પાંઘરતી ॥20॥
ગીતા લોપલી ગાયત્રી । ભરલે ચમત્કાર મંત્રીં ।
અશ્વાચિયાપરી। કુમારી વિકિતી વેદવક્તે ॥21॥
વેદાધ્યયનસંહિતારુચિ । ભકાદ્યા કરિતી તયાંચી ।
આવડી પંડિતાંચી। મુસાફાવરી બૈસલી ॥22॥
મુખ્ય સવાઔત્તમ સાધનેં । તીં ઉચ્છેદુનિ કેલીં દીનેં ।
કુડીં કાપટેં મહા મોહનેં। મિરવિતાતી દુર્જન ॥23॥
કળાકુશળતા ચતુરાઇ઩ । તર્કવાદી ભેદ નિંદેઠાયીં ।
વિધિનિષેધાચા વાહી । એક હી ઐસીં નાડલીં ॥24॥
જે સંન્યાસી તાપસી બ્રહ્મચારી। હોતાં વૈરાગી દિગાંબર નિસ્પૃહી વૈરાગ્યકારી।
કામક્રોધેં વ્યાપિલે ભારી। ઇચ્છાકરીં ન સુટતી ॥25॥
કૈસેં વિનાશકાળાચેં કૌતુક । રાજે જાલે પ્રજાંચે અંતક ।
પિતે પુત્ર સહોદર। એકાએક શત્રુઘાતેં વર્ત્તતી ॥26॥
કેવઢી યે રાંડેચી અંગવણ । ભ્રમવિલેં અવઘેં જન ।
યાતી અઠરા ચા†હી વર્ણ । કદ઩મ કરૂનિ વિટાળલે ॥27॥
પૂવાઅહોતેં ભવિષ્ય કેલેં । સંતીં તે યથાર્થ જાલેં ।
ઐકત હોતોં તે દેખિલેં।પ્રત્યક્ષ લોચનીં ॥28॥
આતાં અસો હેં આઘવેં । ગતિ નવ્હે કળીમધ્યેંવાગવરાવેં ।
દેવાસી ભાકોનિ કરુણાવેં । વેગેં સ્મરાવેં અંતરીં ॥29॥
અગા યે વૈકુંઠાનાયકા । કાય પાહાતોસિ યા કૌતુકા ।
ધાંવ કલીનેં ગાંજિલેં લોકાં । દેતો હાકા સેવક તુકયાચા ॥30॥

કેલી હાર્ણાળાં અંઘોળી । યેઊનિ બૈસલોં રાઉળીં॥1॥
અજિચેં જાલે ભોજન । રામ કૃષ્ણ નારાયણ ॥2॥
તુકયાબંધુ હ્મણે નાસ । નાહીં કલ્પાંતી જયાસ ॥3॥ ॥12॥

તુજલાગીં માઝા જીવ જાલા પિસા । અવલોકિતોં દિશા પાંડુરંગા ॥1॥
સાંડિલા વેવ્હાર માયા લોકાચાર । છંદ નિરંતર હા ચિ મનીં ॥ધ્રુ.॥
આઇકિલેં કાનીં તેં રૂપ લોચન । દેખાવયા સીણ કરિતાતિ ॥2॥
પ્રાણ હા વિકળ હોય કાસાવીસ । જીવનાવિણ મત્સ્ય તયાપરી ॥3॥
તુકા હ્મણે આતાં કોણ તો ઉપાવ । કરૂં તુઝે પાવ આતુડે તો ॥4॥

કોણે ગાંવીં આહે સાંગા હા વિઠ્ઠલ । જરી ઠાવા અસેલ તુહ્માં કોણા ॥1॥
લાગતસેં પાયાં યેતોં લોટાંગણીં । માત તરી કોણી સાંગા યાચી ॥ધ્રુ.॥
ગુણ રૂપ યાચે વાણિતી યા સંતાં । મજ ક્ષેમ દેતાં સુખ વાટે ॥2॥
સર્વસ્વેં હા જીવ ઠેવીન ચરણીં । પાંડુરંગ કોણી દાવી તયા ॥3॥
તુકા હ્મણે ગાઇ઩વત્સા તડાતોડી । તૈસી જાતે ઘડી એકી મજ ॥4॥

એકાચિયે સોઇ઩ કવિત્વાચે બાંધે । બાંધિલિયા સાધ્ય કાય તેથેં ॥1॥
કાય હાતીં લાગે ભુસાચે કાંડણીં । સત્યાસી દાટણી કરુનિ કાય ॥ધ્રુ.॥
કવિત્વાચે રૂઢી પાયાં પાડી જગ । સુખાવોનિ મગ નરકા જાય ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવ કેલ્યાવિણ સાહે । ફજિતી આહે લટિક્યા અંગીં ॥3॥

ભલ્યાચેં દરુષણ । તેથેં શુભ ચિ વચન ॥1॥
બોલાવી હે ધર્મનીત । ક્ષોભેં હોત નાહીં હિત ॥ધ્રુ.॥
મર્યાદા તે બરી । વેળ જાણાવી ચતુરીં ॥2॥
તુકા હ્મણે બહુ । લાગે ઐસેં બરેં મઊ ॥3॥

આવડીનેં ધરિલીં નાંવેં । ઇપ્રયભાવેં ચિંતન ॥1॥
વેડા જાલા વેડા જાલા । લાંચાવલા ભક્તીસી ॥ધ્રુ.॥
નિચાડએઆ ચાડ ધરી । તુળસી કરીં દળ માગે ॥2॥
ધરિલા મગ ન કરી બળ । તુકા હ્મણે કળ પાયીં ॥3॥

કંઠીં રાહો નામ । અંગીં ભરોનિયાં પ્રેમ ॥1॥
ઐસેં દ્યાવેં કાંહીં દાન । આલોં પતિત શરણ ॥ધ્રુ.॥
સંતાંચિયે પાયીં । વેળોવેળાં ઠેવીં ડોઇ઩ ॥2॥
તુકા હ્મણે તરેં । ભવસિંધુ એકા સરેં॥3॥

વિઠ્ઠલ વિઠ્ઠલ યેણેં છંદેં । બ્રહ્માનંદેં ગર્જાવેં ॥1॥
વાયે ટાળ ટાઑયાટાળી । હોઇલ હોળી વિઘ્નાંચી ॥ધ્રુ.॥
વિઠ્ઠલ આદ્યે અવસાનીં । વિઠ્ઠલ મનીં સ્મરાવા ॥2॥
તુકા હ્મણે વિઠ્ઠલવાણી। વદા કાનીં આઇ઩કા ॥3॥

પંઢરીચે વારકરી । તે અધિકારી મોક્ષાચે ॥1॥
પુંડલિકા દિલા વર । કરુણાકરેં વિઠ્ઠલેં ॥ધ્રુ.॥
મૂઢ પાપી જૈસે તૈસે। ઉતરી કાસે લાવૂનિ ॥2॥
તુકા હ્મણે ખરેં જાલેં । એકા બોલેં સંતાંચ્યા ॥3॥

અમૃતાચીં ફળેં અમૃતાચી વેલી । તે ચિ પુઢેં ચાલી બીજાચી હી ॥1॥
ઐસિયાંચા સંગ દેઇપ નારાયણા । બોલાવા વચના જયાંચિયા ॥ધ્રુ.॥
ઉત્તમ સેવન સિતળ કંઠાસી । પુષ્ટી કાંતી તૈસી દિસે વરી ॥2॥
તુકા હ્મણે તૈસેં હોઇજેત સંગેં । વાસ લાગે અંગેં ચંદનાચ્યા ॥3॥

પંઢરીસી જા રે આલેનો સંસારા । દીનાચા સોયરા પાંડુરંગ ॥1॥
વાટ પાહે ઉભા ભેટીચી આવડી । કૃપાળૂં તાંતડી ઉતાવીળ ॥ધ્રુ.॥
માગીલ પરિહાર પુઢેં નેહે સીણ । જાલિયા દર્ષણેં એકવેળા ॥2॥
તુકા હ્મણે નેદી આણિકાંચે હાતીં । બૈસલા તો ચિત્તીં નિવડેના ॥3॥

ન કળે તેં કળોં યેઇ઩લ ઉગલેં । નામેં યા વિઠ્ઠલેં એકાચિયા ॥1॥
ન દિસે તેં દિસોં યેઇ઩લ ઉગલેં । નામેં યા વિઠ્ઠલેં એકાચિયા ॥ધ્રુ.॥
ન બોલોં તેં બોલોં યેઇ઩લ ઉગલેં । નામેં યા વિઠ્ઠલેં એકાચિયા ॥2॥
ન ભેટે તેં ભેટોં યેઇ઩લ આપણ । કરિતાં ચિંતન વિઠોબાચેં ॥3॥
અલભ્ય તો લાભ હોઇ઩લ અપાર । નામ નિરંતર હ્મણતાં વાચે ॥4॥
તુકા હ્મણે આસક્ત જીવ સર્વભાવેં । તરતીલ નાંવેં વિઠોબાચ્યા ॥5॥

બહુજન્મેં કેલા લાગ । તો હા ભાગ લાધલોં ॥1॥
જીવ દેઇન હા બળી । કરીન હોળી સંસારા ॥ધ્રુ.॥
ગેલેં મગ નયે હાતા । પુઢતી ચિંતા વાટતસે ॥2॥
તુકા હ્મણે તાંતડ કરૂં । પાય ધરૂં બળકટ ॥3॥

ભક્તીપ્રેમસુખ નેણવે આણિકાં । પંડિત વાચકાં યાઆનિયાંસી ॥1॥
આત્મનિષ્ઠ જરી જાલે જીવન્મુક્ત । તરી ભક્તી સુખ દુર્લભ ત્યાં ॥2॥
તુકા હ્મણે કૃપા કરિલ નારાયણ । તરિ ચ હેં વર્મ પડે ઠાયીં ॥3॥

દુધાળ ગાઢવી જરી જાલી પાહે । પાવેલ તે કાય ધેનુસરી ॥1॥
કાગાચિયા ગળા પુષ્પાચિયા માળા । હંસાચી તો કળા કાય જાણે ॥ધ્રુ.॥
મર્કટેં અંઘોળી લાવિયેલે ટિળે । બ્રાહ્મણાચે લીળે વર્તૂં નેણે ॥2॥
જરી તો બ્રાહ્મણ જાલા કર્મભ્રષ્ટ । તુકા હ્મણે શ્રેષ્ઠ તિહીં લોકીં ॥3॥

દેવ ભક્તાલાગીં કરૂં નેદી સંસાર । અંગેં વારાવાર કરોનિ ઠેવી ॥1॥
ભાગ્ય દ્યાવેં તરી અંગીં ભરે તાઠા । હ્મણોનિ કરંટા કરોનિ ઠેવી ॥ધ્રુ.॥
સ્ત્રી દ્યાવી ગુણવંતી નસતી ગુંતે આશા । યાલાગીં કર્કશા પાઠી લાવી ॥2॥
તુકા હ્મણે મજ પ્રચિત આલી દેખા । આણીક યા લોકાં કાય સાંગોં ॥3॥

વાઘેં ઉપદેશિલા કોલ્હા । સુખેં ખાઊં દ્યાવેં મલા॥1॥
અંતીં મરસી તેં ન ચુકે । મજ હી મારિતોસી ભુકે ॥ધ્રુ.॥
યેરૂ હ્મણે ભલા ભલા । નિવાડ તુઝ્યા તોંડેં જાલા ॥2॥
દેહ તંવ જાણાર । ઘડેલ હા ઉપકાર ॥3॥
યેરૂ હ્મણે મનીં । ઐસેં જાવેં સમજોનિ ॥4॥
ગાંઠી પડલી ઠકા ઠકા । ત્યાચા ધર્મ બોલે તુકા ॥5॥

જેથેં આઠવતી સ્વામીચે તે પાય । ઉત્તમ તે ઠાય રમ્ય સ્થળ ॥1॥
રાન અથવા ઘર એકાંત લોકાંત । સમાધાન ચિત્ત તેં તે ઘડી ॥ધ્રુ.॥
ધન્ય તો હા કાળ સરે આનંદરૂપ । વાહાતાં સંકલ્પ ગોવિંદાચે ॥2॥
તુકા હ્મણે લાભકાળ તે ચિ જીણેં । ભાગ્ય નારાયણ ઉત્તમ તેં ॥3॥

તુજ ન ભેં મી કિળકાળા । મજ નામાચા જિવ્હાળા॥1॥
માઝા બિળયા નેણસી કોણ । સંતાં સાહે નારાયણ ॥ધ્રુ.॥
શંખ વધિલા સાગરીં । વેદ ઘેઉનિ આલા ચારી ॥2॥
કૂર્મેં દૈત્ય વધિલા જેઠી । હાત પાય લપવી પોટીં ॥3॥
વારાહરૂપ ધરિલેં ગાઢેં । ધરા પ્રતાપેં ધરિલી દાઢે ॥4॥
હિરણ્યકશ્યપ વિદારિલા । ભક્ત પ્રલ્હાદ રિક્ષલા ॥5॥
વામન જાલા દિનાનાથ । બળી પાતાળીં ઘાતલા દૈત્ય॥6॥
છેદુનિયાં સહસ્ર ભુજા । કામધેનુ આણિલી વોજા ॥7॥
શિળા પ્રતાપેં સાગરીં તારી । સ્થાપી બિભીષણ રાવણ મારી ॥8॥
મારોનિયાં કંસરાવ । પિતા સોડવિલા વસુદેવ ॥9॥
પાંચાળીસી ગાંજિતાં વૈરી । વસ્ત્રેં આપણ જાલા હરી ॥10॥
ગજેંદ્ર સ્મરે રામ રામ। ત્યાસી પાવવી વૈકુંઠધામ ॥11॥
તુકા હ્મણે હરિરૂપ જાલે । પુન્હા જન્મા નાહીં આલે ॥12॥

સર્વા ભૂતીં દ્યાવેં અન્ન । દ્રવ્ય પાત્ર વિચારોન । ઉપતિષ્ઠે કારણ । તેથેં બીજ પેરીજે ॥1॥
પુણ્ય કરિતાં હોય પાપ । દુગ્ધ પાજોનિ પોશિલા સાપ । કરોનિ અઘોર જપ । દુઃખ વિકત ઘેતલેં ॥ધ્રુ.॥
ભૂમી પાહાતાં નાહીં વેગળી । માળ બરડ એક કાળી । ઉત્તમ નિરાળી । મધ્યમ કનિષ્ઠ ॥2॥
હ્મણોનિ વિવેકેં । કાંહીં કરણેં નિકેં । તુકા હ્મણે ફિકેં । રુચી નેદી મિષ્ટાન્ન ॥3॥

દેવાવરી ભાર । વૃઇત્ત અયાચિત સાર ॥1॥
દેહ દેવાચે સાંભાળી । સાર યોજે યથાકાળીં ॥ધ્રુ.॥
વિશ્વાસીં નિર્ધાર । વિસ્તારીલ વિશ્વંભર ॥2॥
તુકા હ્મણે વ્હાવેં । બળ એક ચિ જાણાવેં ॥3॥

વર્ત્તતાં બાસર । કાય કરાવેં શરીર ॥1॥
ઠેવા નેમૂન નેમૂન । માઝેં તુમચે પાયીં મન ॥ધ્રુ.॥
નેદાવિયા વૃત્તી । કોઠેં ફાંકોં ચિ શ્રીપતી ॥2॥
તુકા હ્મણે ભલે । જન્મા યેઊનિયાં જાલે ॥3॥

કેલી પ્રયાઆ મનાશીં । તૈપ મી દાસ સત્યત્વેશીં । નેઇ઩ન પાયાંપાશીં । સ્વામી મૂળ પંઢરિયે ॥1॥
તોંવરી હેં ભરીં પોટ । કેલા તો મિથ્યા બોભાટ । નાહીં સાંપડલી વાટ । સૈરાટ ફિરતસેં ॥ધ્રુ.॥
જ્યાવેં આદરાચેં જિણેં । સ્વામી કૃપા કરી તેણેં । પાઇળલ્યા વચનેં । સખ્યત્વાચા અનુભવ ॥2॥
ઘડે તૈસેં ઘડો આતાં । માયબાપાચી સત્તા। તુકા હ્મણે ચિંતા । કાય પાહેં મારગા ॥3॥

નેત્ર ઝાકોનિયાં કાય જપતોસી । જંવ નાહીં માનસીં ભાવપ્રેમ ॥1॥
ઉઘડા મંત્ર જાણા રામ કૃષ્ણ હ્મણા । તુટતી યાતના ગર્ભવાસ ॥ધ્રુ.॥
મંત્ર યંત્ર કાંહીં કરિસી જડી બુટી । તેણેં ભૂતસૃષ્ટી પાવશીલ ॥2॥
સાર તુકા જપે બીજમંત્ર એક । ભવસિંધુતારક રામકૃષ્ણ ॥3॥

સંત મારગીં ચાલતી । ત્યાંચી લાગો મજ માતી ॥1॥
કાય કરાવીં સાધનેં । કાય નવ્હે એક તેણેં ॥ધ્રુ.॥
શેષ ઘેઇ઩ન ઉઇચ્છષ્ટ । ધાય ધણીવરી પોટ ॥2॥
તુકા હ્મણે સંતાં પાયીં । જીવ ઠેવિલા નિશ્ચયીં ॥3॥

જૈસેં તૈસેં બાળ માતેસી આવડે । બોલતાં બોબડે શબ્દ ગોડ ॥1॥
આપુલે આવડી લેવવી ખાવવી । પાહોનિયાં જીવીં સુખ વાટે ॥2॥
તુકા હ્મણે કાય દેઊં પરિહાર । કાય તે સાચાર જાણતસેં ॥3॥

દેવાચિયા વસ્ત્રા સ્વપ્નીં હી નાઠવી । ઇસ્ત્રયેસી પાઠવી ઉંચ સાડી ॥1॥
ગાઇ઩ચેં પાળણ નયે ચિ વિચારા । અશ્વાસી ખરારા કરી અંગેં ॥ધ્રુ.॥
લેકરાચી રાસ સ્વયેં ધાંવેં ક્ષાળૂં ॥ ન હ્મણે પ્રક્ષાળૂં દ્વિજપાયાં ॥2॥
તુકા હ્મણે ત્યાચ્યા તોંડાવરિ થુંકા । જાતો યમલોકા ભોગાવયા ॥3॥

ઉરા લાવી ઉર આળંગિતાં કાંતા । સંતાસી ભેટતાં અંગ ચોરી ॥1॥
અતીત દેખોનિ હોય પાઠમોરા । વ્યાહએઆસી સામોરા જાય વેગીં ॥ધ્રુ.॥
દ્વિજા નમસ્કારા મનીં ભાવ કૈચા । તુકા઩ચે દાસીચા લેંક હોય ॥2॥
તુકા હ્મણે તુહ્મી ક્રોધાસી ન યાવેં । સ્વભાવા કરાવેં કાય કોણીં ॥3॥

બ્રહ્મયાઆન જરી કળેં ઉઠાઉઠી । તરિ કાં હિંપુટી વેદશાસ્ત્રેં ॥1॥
શાસ્ત્રાંચે ભાંડણ જપ તીર્થાટણેં । ઉર્વીચેં ભ્રમણ યા ચ સાટીં ॥ધ્રુ.॥
યાચસાટીં જપ યાચસાટીં તપ । વ્યાસેં હી અમુપ ગ્રંથ કેલે ॥2॥
યા ચ સાટીં સંતપાય હે સેવાવે । તરિ ચ તરાવેં તુકા હ્મણે ॥3॥

ગાયત્રી વિકોન પોટ જે જાઇળતી । તયા હોય ગતિ યમલોકીં ॥1॥
કન્યેચા જે નર કરિતી વિકરા । તે જાતી અઘોરા નરકપાતા ॥ધ્રુ.॥
નામ ગાઊનિયાં દ્રવ્ય જે માગતી । નેણોં તયાં ગતિ કૈસી હોય ॥2॥
આમુચા સાંગાતી આહે તો શ્રીહરિ । ન લગે દુરાચારી તુકા હ્મણે ॥3॥

સાધૂચ્યા દર્શના લાજસી ગવ્હારા । વેશ્યેચિયા ઘરા પુષ્પેં નેસી ॥1॥
વેશ્યા દાસી મુરળી જગાચી વોંવળી । તે તુજ સોંવળી વાટે કૈશી ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં લાજ ધરીં બુચ્યા । ટાંચરાચ્યા કુચ્યા મારા વેગીં ॥3॥

રાઉળાસી જાતાં ત્રાસ માની મોઠા । બૈસતો ચોહોટાં આદરેશીં ॥1॥
ન કરી સ્નાન સંધ્યા હ્મણે રામરામ । ગુરુગુડીચે પ્રેમ અહનિ઩શી ॥ધ્રુ.॥
દેવાબ્રાહ્મણાસી જાઇ઩ના શરણ । દાસીચે ચરણ વંદી ભાવેં ॥2॥
સુગંધ ચંદન સાંડોનિયાં માશી । બસે દુગપધીશીં અતિઆદરેં॥3॥
તુકા હ્મણે અરે ઐક ભાગ્યહીના । કાં રે રામરાણા વિસરસી ॥4॥

દુર્બુઇદ્ધ તે મના । કદા નુપજો નારાયણા ॥1॥
આતાં ઐસેં કરીં । તુઝે પાય ચિત્તીં ધરીં ॥ધ્રુ.॥
ઉપજલા ભાવ । તુમચે કૃપે સિદ્ધી જાવો ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં । લાભ નાહીં યા પરતા ॥3॥

તરુવર બીજા પોટીં । બીજ તરુવરા સેવટીં ॥1॥
તૈસેં તુહ્માં આહ્માં જાલેં । એકીં એક સામાવલેં ॥ધ્રુ.॥
ઉદકાવરીલ તરંગ।તરંગ ઉદકાચેં અંગ ॥2॥
તુકા હ્મણે બિંબચ્છાયા । ઠાયીં પાવલી વિલયા॥3॥

સાકરેચ્યા ગોણ્યા બૈલાચિયે પાઠી । તયાસી સેવટીં કરબાડેં ॥1॥
માલાચે પૈં પેટે વાહાતાતી ઉંટેં । તયાલાગીં કાંટે ભક્ષાવયા ॥ધ્રુ.॥
વાઉગા હા ધંદા આશા વાઢવિતી । બાંધોનિયાં દેતી યમા હાતીં ॥2॥
જ્યાસી અસે લાભ તો ચિ જાણે ગોડી । યેર તીં બાપુડીં સિણલીં વાંયાં ॥3॥
તુકા હ્મણે શહાણા હોઇપ રે ગવ્હારા । ચો†યાસીચા ફેરા ફિરોં નકો ॥4॥

ચિરગુટેં ઘાલૂનિ વાઢવિલેં પોટ । ગ†હવાર બોભાટ જનામધ્યેં ॥1॥
લટિકે ચિ ડોહળે દાખવી પ્રકાર । દુધ સ્તનીં પોર પોટીં નાહીં ॥2॥
તુકા હ્મણે અંતીં વાંજ ચિ તે ખરી । ફજિતી દુસરી જનામધ્યેં ॥3॥

માઝી સર્વ ચિંતા આહે વિઠોબાસી । મી ત્યાચ્યા પાયાંસી ન વિસંભેં ॥1॥
વિસરતાં રૂપ ક્ષણ એક ચિત્તીં । જિવલગ મૂર્તી સાંવળી તે ॥ધ્રુ.॥
વિસરતાં હરી ક્ષણ એક ઘડી । અંતરલી જોડી લક્ષલાભ ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝ્યા વિઠોબાચે પાયે । સંજીવની આહે હૃદયામાજી ॥3॥

કાય તીં કરાવીં મોલાચીં માકડેં । નાચત તી પુઢેં સંસારાચ્યા ॥1॥
ઝાડા દેતેવેળે વિચકિતી દાંત । ઘેતી યમદૂત દંડવરી ॥ધ્રુ.॥
હાત દાંત કાન હલવિતી માન । દાખવિતી જન માનાવયા ॥2॥
તુકા હ્મણે કિતી જાલીં હીં ફજિત । માગેં નાહીં નીત ભારવાહી ॥3॥

થોર તી ગળાલી પાહિજે અહંતા । ઉપદેશ ઘેતાં સુખ વાટે ॥1॥
વ્યર્થ ભરાભર કેલેં પાઠાંતર । જોંવરી અંતર શુદ્ધ નાહીં ॥ધ્રુ.॥
ઘોડેં કાય થોડેં વાગવિતેં ઓઝેં । ભાવેંવિણ તૈસેં પાઠાંતર ॥2॥
તુકા હ્મણે ધરા નિષ્ઠાવંત ભાવ । જરી પંઢરીરાવ પાહિજે તો॥3॥

જાય જાય તૂં પંઢરી । હોય હોય વારકરી ॥1॥
સાંડોનિયાં વાળવંટ । કાય ઇઇચ્છસી વૈકુંઠ ॥ધ્રુ.॥
ખાંદ્યા પતાકાંચે ભાર । તુળસીમાળા આણિ અબીર ॥2॥
સાધુસંતાંચ્યા દાટણી । તુકા જાય લોટાંગણીં ॥3॥

જગીં ઐસા બાપ વ્હાવા । જ્યાચા વંશ મુક્તીસ જાવા॥1॥
પોટા યેતાં હરલેં પાપા । યાઆનદેવા માયબાપા ॥ધ્રુ.॥
મુળીં બાપ હોતા યાઆની । તરી આહ્મી લાગલોં ધ્યાનીં ॥2॥
તુકા હ્મણે મી પોટીંચેં બાળ । માઝી પુરવા બ્રહ્મીંચી આળ ॥3॥

સંતાંચ્યા હેળણે બાટલેં જેં તોંડ । પ્રત્યક્ષ તેં કુંડ ચર્મકાચેં ॥1॥
ભેસળીચેં વીર્ય ઐશા અનુભવેં । આપુલેં પરાવેં નાહીં ખળા ॥ધ્રુ.॥
સંતાંચા જો શોધ કરિતો ચાંડાળ । ધરાવા વિઠાળ બહુ ત્યાચા ॥2॥
તુકા હ્મણે કેલી પ્રયાઆ યા ચ સાટીં । કાંહીં માઝે પોટીં શંકા નાહીં ॥3॥

બહુ ટાળાટાળી । હોતાં ભોવતાહે કળી ॥1॥
બરેં નવ્હેલ સેવટીં । ભય અસોં દ્યાવેં પોટીં ॥ધ્રુ.॥
મુરગાળી કાન । ઘુસમાડીલ સાવધાન ॥2॥
અબોલણા તુકા । ઐસેં કોણી લેખૂં નકા ॥3॥

જિવ્હે જાલા ચળ । નેયે અવસાન તે પળ ॥1॥
હેં ચિ વોસનાવોની ઉઠી । દેવ સાંટવિલા પોટીં ॥ધ્રુ.॥
નાહીં ઓઢા વારા। પડિલા પ્રસંગ તો બરા ॥2॥
તુકા હ્મણે જાલી । મજ હે અનાવર બોલી ॥3॥

ગોહો યાવા ગાંવા । ઐસે નવસ કરી આવા ॥1॥
કૈચેં પુણ્ય તયા ગાંઠી । વ્રતેં વેચી લોભાસાટીં ॥ધ્રુ.॥
વાઢાવેં સંતાન। ગૃહીં વ્હાવેં ધનધાન્ય ॥2॥
માગે ગારગોટી । પરિસાચીયે સાટોવાટી ॥3॥
તુકા હ્મણે મોલ । દેઉન ઘેતલા સોમવલ ॥4॥

બાળપણેં ઐસીં વરુષેં ગેલીં બારા । ખેળતાં યા પોરા નાનામતેં ॥1॥
વિટૂ દાંડૂ ચેંડૂ લગો†યા વાઘોડીં । ચંપે પેંડ ખડી એકીબેકી ॥ધ્રુ.॥
હમામા હુંબરી પકવ્યાચ્યા બારે । ખેળે જંગીભોંવરે ચુંબાચુંબી ॥2॥
સેલડેરા આણિ નિસરભોંવડી । ઉચલી બાલે ધોંડી અંગબળેં ॥3॥
તુકા હ્મણે ઐસેં બાળપણ ગેલેં । મગ તારુણ્ય આલેં ગર્વમૂળ ॥4॥

તારુણ્યાચ્યા મદેં ન મની કોણાસી । સદા મુસમુસી ખૂળ જૈસા ॥1॥
અંઠોની વેંઠોનીં બાંધલા મુંડાસા । ફિરતસે હ્મૈસા જનામધીં ॥ધ્રુ.॥
હાતીં દીડપાન વરતી ચ માન । નાહીં તો સન્માન ભલિયાંસી ॥2॥
શ્વાનાચિયા પરી હિંડે દારોદારીં । પાહે પરનારી પાપદૃષ્ટી ॥3॥
તુકા હ્મણે ઐસા થોર હા ગયાળી । કરિતાં ટવાળી જન્મ ગેલા ॥4॥

હ્માતારપણીં થેટે પડસેં ખોકલા । હાત કપાળાલા લાવુનિ બૈસે ॥1॥
ખોબરિયાચી વાટી જાલેં અસે મુખ । ગળતસે નાક શ્લેષ્મપુરી ॥ધ્રુ.॥
બોલોં જાતાં શબ્દ નયે ચિ હા નીટ । ગડગડી કંઠ કફ ભારી ॥2॥
સેજારી હ્મણતી મરેના કાં મેલા । આણિલા કાંટાળા યેણેં આહ્માં ॥3॥
તુકા હ્મણે આતાં સાંડુની સર્વકામ । સ્મરા રામ રામ ક્ષણક્ષણા ॥4॥

જેથેં કીર્તન કરાવેં । તેથેં અન્ન ન સેવાવેં ॥1॥
બુકા લાવૂં નયે ભાળા । માળ ઘાલૂં નયે ગળાં ॥ધ્રુ.॥
તટાવૃષભાસી દાણા। તૃણ માગોં નયે જાણા ॥2॥
તુકા હ્મણે દ્રવ્ય ઘેતી । દેતી તે હી નરકા જાતી ॥3॥

લંકેમાજી ઘરેં કિતી તીં આઇકા । સાંગતસેં સંખ્યા જૈસીતૈસી ॥1॥
પાંચ લક્ષ ઘરેં પાષાણાંચીં જેથેં । સાત લક્ષ તેથેં વિટેબંદી ॥ધ્રુ.॥
કોટિ ઘરેં જેથેં કાંશા આણિ તાંબ્યાચીં । શુદ્ધ કાંચનાચીં સપ્ત કોટી ॥2॥
તુકા હ્મણે જ્યાચી સંપદા એવઢી । સાંગાતેં કવડી ગેલી નાહીં ॥3॥

વ્યભિચારિણી ગણિકા કુંટણી । વિશ્વાસ ચિ મનીં રાઘોબાચા ॥1॥
ઐસી હી પાપિણી વાઇલી વિમાની । અચળ ભુવનીં ટેવિયેલી ॥ધ્રુ.॥
પતિતપાવન તિહીં લોકીં ઠસા । કૃપાળૂ કોંવસા અનાથાંચા ॥2॥
તુકા હ્મણે વિઠોબાચી ધરા સોય । આણિક ઉપાય નેણોં કિતી ॥3॥

ગજેંદ્ર તો હસ્તી સહસ્ર વરુષેં । જળામાજી નક્રેં પીડિલાસે ॥1॥
સુહુદવ સાંડિલેં કોણી નાહીં સાહે । અંતીં વાટ પાહે વિઠો તુઝી ॥ધ્રુ.॥
કૃપેચ્યા સાગરા માઝ્યા નારાયણા । તયા દોઘાંજણા તારિયેલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે નેલે વાઊનિ વિમાની । મી હી આઇ઩કોની વિશ્વાસલોં ॥3॥

બ્રહ્મયાચે વેદ શંખાસુરેં નેલે । ત્યાસાટીં ધરિલેં મત્સ્યરૂપ ॥1॥
તેણેં આત્મા નવ્હતા નેલા બ્રહ્માંડાસી । કાય બ્રહ્મયાસી નવ્હતેં યાઆન ॥ધ્રુ.॥
પરિ તેણેં ધાવા કેલા આવડીનેં । જાલે નારાયણ કૃપાસિંધુ ॥2॥
તુકા હ્મણે વિઠોબા મી નામધારક । પોસનેં સેવક ભેટી દેઇપ ॥3॥

દેવીં આણિ દૈતીં સિંધૂ ગુસિળલા । ભાર પૃથ્વીસ જાલા સાહાવેના ॥1॥
જાલાસી કાસવ ધરિલી પાઠીવરી । ચિંતા તુજ હરી સકળાંચી ॥ધ્રુ.॥
તયે કાળીં દેવ કરિતાતી સ્તુતી । કૃપાળુ શ્રીપતી હ્મણોનિયાં ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસે ઉદંડ પવાડે । જ્યાસી સહસ્ર તોંડેં સિણલા તો હી ॥3॥

હિરણ્યાક્ષ દૈત્ય માતલા જે કાળીં । વરદાનેં બળી શંકરાચ્યા ॥1॥
ઇંદ્રપદરાજ્ય ઘેતલેં હિરોની । દેવા ચક્રપાણી હ્મણતી ધાંવ ॥ધ્રુ.॥
તૈં પાંડુરંગા શૂકર જાલેતી । તયા દૈત્યપતી મારવિલે॥2॥
તુકા હ્મણે જ્યાંચીં રાજ્યેં ત્યાંસી દિલીં । ઐસી તૂં માઉલી પાંડુરંગા॥3॥

પ્રલ્હાદાકારણેં નરસિંહીં જાલાસી । ત્યાચિયા બોલાસી સત્ય કેલેં ॥1॥
રામ કૃષ્ણ ગોવિંદા નારાયણા હરિ । ગર્જે રાજદ્વારીં ભક્તરાજ ॥ધ્રુ.॥
વિઠ્ઠલ માધવ મુકુંદ કેશવ । તેણેં દૈત્યરાવ દચકલા ॥2॥
તુકા હ્મણે તયાં કારણેં સગુણ । ભહાંચેં વચન સત્ય કેલેં ॥3॥

નામાચેં સામર્થ્ય કાં રે દવડીસી । કાં રે વિસરસી પવાડે હે ॥1॥
ખણખણાં હાણતી ખર્ગ પ્રલ્હાદાસી । ન રુપે આંગાસી કિંચિત હી ॥ધ્રુ.॥
રામ કૃષ્ણ હરી ઐસી મારી હાક । તેણેં પડે ધાક બિળયાસી ॥2॥
અસોં દ્યાવીં સામથ્યૉ ઐસિયા કીર્તીચીં । આવડી તુક્યાચી ભેટી દેઇપ ॥3॥

વાટીભર વિષ દિલેં પ્રલ્હાદાસી । નિર્ભય માનસીં તુઝ્યાબળેં ॥1॥
ભોહા નારાયણ કેલેં તેં પ્રાશન । પ્રતાપેં જીવન જાલેં તુઝ્યા ॥ધ્રુ.॥
નામાચ્યા ચિંતનેં વિષાચેં તેં આપ । જાહાલેં દેખત નારાયણા ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસે તુઝે બડિવાર । સિણલા ફણીવર વર્ણવેના ॥3॥

ઐગ્નકુંડામધ્યેં ઘાતલા પ્રલ્હાદ । તરી તો ગોવિંદ વિસરેના ॥1॥
પિતિયાસી હ્મણે વ્યાપક શ્રીહરિ । નાંદતો મુરારી સર્વાં ઠાયીં ॥ધ્રુ.॥
ઐગ્નરૂપેં માઝા સખા નારાયણ । પ્રલ્હાદ ગર્જૂન હાક મારી ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐગ્ન જાહાલા શીતળ । પ્રતાપ સબળ વિઠો તુઝા ॥3॥

કોપોનિયાં પિતા બોલે પ્રલ્હાદાસી । સાંગ હૃષીકેશી કોઠેં આહે ॥1॥
યેરૂ હ્મણે કાષ્ઠીં પાષાણીં સકળીં । આહે વનમાળી જેથેં તેથેં ॥ધ્રુ.॥
ખાંબાવરી લાત મારિલી દુર્જનેં । ખાંબીં નારાયણ હ્મણતાં ચિ ॥2॥
તુકા હ્મણે કૈસા ખાંબ કડાડિલા । બ્રહ્મા દચકલા સત્યલોકીં ॥3॥

ડળમિળલા મેરુ આણિ તો માંદાર । પાતાળીં ફણિવર ડોઇ઩ ઝાડી ॥1॥
લોપે તેજેં સૂર્ય આણીક હા ચંદ્ર । કાંપતસે ઇંદ્ર થરથરાં ॥ધ્રુ.॥
ઐસેં રૂપ ઉગ્ર હરીનેં ધરિલેં । દૈત્યા મારિયેલેં માંડીવરી॥2॥
તુકા હ્મણે ભહાંકારણેં શ્રીહરિ । બહુ દુરાચારી નિદા઩ઇળલે ॥3॥

બહુત કૃપાળુ દીનાચા દયાળુ । જગીં ભહ્વત્સળુ નામ તુઝેં ॥1॥
માનિયેલા ચિત્તીં બળીચા ઉપકાર । અઝૂનિ ત્યાચેં દ્વાર રાખસીલ ॥ધ્રુ.॥
કાય ત્યાચ્યા ભેણેં બૈસલાસી દ્વારીં । નાહીં તુજ હરિ કૃપા બહુ ॥2॥
તુકા હ્મણે ભહ્જનાચી મમતા । તુહ્માંસી અનંતા અલોલિક ॥3॥

પાંડુરંગા તુઝે કાય વાણૂં ગુણ । પવાડે હે ધન્ય જગીં તુઝે ॥1॥
દંડિલેં દુર્વાસા સુરા અસુરાનેં । તો આલા ગા†હાણેં સાંગાવયા ॥ધ્રુ.॥
બિળચિયે દ્વારીં તુહ્મી બૈસલેતી । દુર્વાસ વિનંતી કરી ભાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે કૃપાસાગરા શ્રીહરી । તુઝી ભહાવરી પ્રેમચ્છાયા ॥3॥

દુર્વાસયા સ્વામી ગુંતલોં ભાકેસી । પુસા જા બળીસી નિરોપ દ્યાવા ॥1॥
ત્યાચે આયોવિણ આહ્માં યેતાં નયે । દ્વારપાળ રાહેં હોઊનિયાં ॥ધ્રુ.॥
પુસે દુર્વાસયા બળીસી જાઊનિ । યેરૂ હ્મણે ઝણી બોલોં નકા ॥2॥
તુકા હ્મણે કેલા અન્યત્રાચા ત્યાગ । તેવ્હાં પાંડુરંગ સખા જાલા ॥3॥

બળી હ્મણે આજિ દુર્વાસયા સ્વામી । માગોં નકા તુહ્મી નારાયણા ॥1॥
બહુતાં પ્રયાસીં જોડલા શ્રીહરી । બૈસવિલા દ્વારીં રાખાવયા ॥ધ્રુ.॥
પરતલા દુર્વાસ મગ હો તેથૂનિ । ચિંતાતુર મનીં ઉદ્વેગલા ॥2॥
કાય તૂં એકાચા આહેસી અંકિત । હોઇપ કૃપાવંત તુકા હ્મણે ॥3॥

ત્રૈલોકીંચા નાથ સકળાંચા આધાર । બિળચેં તુવાં ઘર ધરિયેલેં ॥1॥
આહ્માં મોકલિલેં કોણાં નિરવિલેં । કોણા હાતીં દિલે તિન્હી લોક ॥ધ્રુ.॥
અનાથાંચા બંધુ દાસાંચા કૈવારી । ઇબ્રદેં તુઝીં હરી જાતી વાંયાં ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસેં બોલિલા દુર્વાસ । વાટલા સંતોષ પાંડુરંગા ॥3॥

બોલિલેતી તે દેવૠષી દુર્વાસયા । જાય પુસાવયા માગત્યાનેં ॥1॥
માગુતા દુર્વાસ પુસે બિળરાયા । નિરોપ જાવયા દેઇપ દેવા ॥ધ્રુ.॥
બળી હ્મણે ત્યાસી જાય મી ન હ્મણેં । જાઇ઩લ નારાયણ લાગલા ચી ॥2॥
મજપાશીં રાહેં કોઠેં તરીં જાય । તુકા હ્મણે પાય ન સોડીં મી ॥3॥

દુર્વાસેં નિરોપ આણિલા યે રિતી । મગ વાઢલેતી નારાયણા ॥1॥
ઠેવિલેં ચરણ બિળચિયે દ્વારીં । શીર અંગાવરી લાંબવિલેં ॥ધ્રુ.॥
પાડિયેલેં દ્વાર દ્વારાવતિયેસી । વરિ હૃષીકેશી નિઘાલેતી ॥2॥
તેથૂનિયાં નામ પડિલેં દ્વારકા । વૈકુંઠનાયકા તુકા હ્મણે ॥3॥

મુરુકુશ દોન્હી મારિલે આસુર । દુર્વાસ ૠષીશ્વર સુખી કેલા ॥1॥
મારિયેલા મુરુ હ્મણોની મુરારી । નામ તુઝેં હરી પડિયેલેં ॥ધ્રુ.॥
પૂવાઅહુની ઐસા ભિહ્પ્રતિપાળ । કેલા ત્વાં સાંભાળ નારાયણા ॥2॥
તુકા હ્મણે યે ચિ વેળે કાય જાલેં । કાં સોંગ ધરિલેં મોહનાચેં ॥3॥

ગુરુપાદાગ્રીંચેં જળ । ત્યાસ માની જો વિટાળ ॥1॥
સંતીં વાઇળલા જો ખળ । નરકીં પચે ચિરકાળ ॥ધ્રુ.॥
ગુરુતીથાઅ અનમાન । યથાસાંગ મદ્યપાન ॥2॥
ગુરુઅંગુષ્ટા ન ચોખી । મુખ ઘાલી વેશ્યેમુખીં ॥3॥
તુકા હ્મણે સાંગોં કિતી । મુખીં પડો ત્યાચે માતી ॥4॥

વાઢવિલેં કાં ગા । તુહ્મી એવઢેં પાંડુરંગા ॥1॥
કાય હોતી મજ ચાડ । એવઢી કરાવયા બડબડ ॥ધ્રુ.॥
બ્રહ્મસંતર્પણ । લોકીં કરાવેં કીર્તન ॥2॥
નિમિત્યાચા ધણી । તુકા હ્મણે નેણે કોણી ॥3॥

સાહી શાસ્ત્રાં અતિદુરી તો પરમાત્મા શ્રીહરિ । તો દશરથાચે ઘરીં ક્રીડતો રામ ॥1॥
શિવાચેં નિજદેહ વાલ્મીકાચેં નિજગુહે । તો ભિલ્લટીચીં ફળેં ખાય શ્રીરામ તો ॥ધ્રુ.॥
યોગિયાંચે મનીં નાતુડે ચિંતનીં । વાનરાંચે કાનીં ગોષ્ટી સાંગે ॥2॥
ચરણીં શિળા ઉદ્ધરી નામેં ગણિકા તારી । તો કોઇળયા ઘરીં પાહુણા રામ॥3॥
ક્ષણ એક સુરવરા નાતુડે નમસ્કારા । તો રિસા આણિ વાનરા ક્ષમ દે રામ ॥4॥
રામ સાંવળા સગુણ રામ યોગિયાચેં ધ્યાન । રામ રાજીવલોચન તુકા ચરણ વંદિતો ॥5॥

વિઠ્ઠલ માઝા જીવ વિઠ્ઠલ માઝા ભાવ । કુળધર્મ દેવ વિઠ્ઠલ માઝા ॥1॥
વિઠ્ઠલ માઝા ગુરુ વિઠ્ઠલ માઝા તારૂં । ઉતરીલ પારુ ભવનદીચા ॥ધ્રુ.॥
વિઠ્ઠલ માઝી માતા વિઠ્ઠલ માઝા પિતા । વિઠ્ઠલ ચુલતા બહિણી બંધુ ॥2॥
વિઠ્ઠલ હે જન વિઠ્ઠલ માઝેં મન। સોયરા સજ્જન વિઠ્ઠલ માઝા ॥3॥
તુકા હ્મણે માઝા વિઠ્ઠલ વિસાવા। નશ્વરિત ગાંવા જાઇન ત્યાચ્યા ॥4॥

ન મનાવી ચિંતા । કાંહીં માઝેવિશીં આતાં ॥1॥
જ્યાણેં લૌકિક હા કેલા । તો હેં નિવારિતા ભલા ॥ધ્રુ.॥
માઝે ઇચ્છે કાય । હોણાર તે એક ઠાય ॥2॥
સુખા આણિ દુઃખા । હ્મણે વેગળા મી તુકા ॥3॥

માઝા પાહા અનુભવ । કેલા દેવ આપુલા ॥1॥
બોલવિલેં તેં ચિ દ્યાવેં । ઉત્તર વ્હાવેં તે કાળીં ॥ધ્રુ.॥
સોડિલિયા જગ નિંદ્ય । મગ ગોવિંદ હ્મણિયારા ॥2॥
તુકા હ્મણે ધીર કેલા । તેણેં યાલા ગોવિલેં ॥3॥

જિંકાવા સંસાર । યેણેં નાંવેં તરી શૂર ॥1॥
યેરેં કાય તીં બાપુડીં । કીર અહંકારાચીં ઘોડીં ॥ધ્રુ.॥
પણ ઐશા નાંવેં । દેવા ધરિજેતો ભાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે જ્યાવેં । સત્ય કીર્તીનેં બરવેં ॥3॥

સરે ઐસેં જ્યાચેં દાન । ત્યાચે કોણ ઉપકાર ॥1॥
નકો વાઢૂં ઐસેં કાચેં । દે વો સાચ વિઠ્ઠલા ॥ધ્રુ.॥
રડત માગેં સાંડી પોર । તે કાય થોર માઉલી ॥2॥
તુકા હ્મણે કીતિ઩ વાઢે । ધર્મ ગાઢે તે ઐસે ॥3॥

તુટે માયાજાળ વિઘડે ભવસિંધૂ । જરિ લાગે છંદુ હરિનામેં ॥1॥
યેર કર્મ ધર્મ કરિતાં યે કળી । માજી તરલા બળી કોણ સાંગા ॥ધ્રુ.॥
ન પઢવે વેદ નવ્હે શાસ્ત્રબોધ । નામાચે પ્રબંધ પાઠ કરા ॥2॥
ન સાધવે યોગ ન કરવે વૈરાગ્ય । સાધા ભિહ્ભાગ્ય સંતસંગેં ॥3॥
નવ્હે અનુષ્ઠાન ન કળે બ્રહ્મયાઆન । કરાવી સોપાન કૃષ્ણકથા ॥4॥
તુકા હ્મણે વર્મ દાવિયેલેં સંતીં । યાપરતી વિશ્રાંતિ આણિક નાહીં ॥5॥

લોભાવરી ઠેવુનિ હેત । કરી અસત્ય ન્યાય નીત॥1॥
ત્યાચ્યા પૂર્વજાં પતન । નરકીં કિડે હોતી જાણ ॥ધ્રુ.॥
કોટિગોહત્યાપાતક। ત્યાસી ઘડેલ નિષ્ટંક ॥2॥
માસાં શ્રવે જે સુંદરા । પાજી વિટાળ પિતરાં ॥3॥
તુકા હ્મણે ઐસિયાસી । યમ ગાંજીલ સાયાસી ॥4॥

દેહ જાઇ઩લ જાઇ઩લ । યાસી કાળ બા ખાઇ઩લ ॥1॥
કાં રે નુમજસી દગડા । કૈચે હત્તી ઘોડે વાડા ॥ધ્રુ.॥
લોડેં બાલિસ્તેં સુપતી । જરા આલિયા ફજિતી ॥2॥
શરીરસંબંધાચેં નાતેં । ભોરડએઆ બુડવિતી સેતાતેં ॥3॥
અઝુનિ તરી હોઇપ જાગા । તુકા હ્મણે પુઢેં દગા॥4॥

માગેં બહુતાં જનાં રાખિલેં આડણી । ધાંવસી નિર્વાણી નામ ઘેતાં ॥1॥
ઐસેં ઠાવેં જાલેં મજ બરવ્યા પરી । હ્મણઊનિ કરીં ધાંવા તુઝા ॥ધ્રુ.॥
માઝેવિશીં તુજ પડિલા વિસરુ । આતાં કાય કરૂં પાંડુરંગા ॥2॥
અઝુનિ કાં નયે તુહ્માસી કરુણા । દુરિ નારાયણા ધરિલેં મજ ॥3॥
તુકા હ્મણે જીવ જાઊં પાહે માઝા । આતાં કેશીરાજા ઘાલીં ઉડી ॥4॥

કળલેં માઝા તુજ નવ્હે રે આઠવ । કાય કાજ જીવ ઠેવૂં આતાં ॥1॥
તૂં કાય કરિસી માઝિયા સંચિતા । ધિગ હે અનંતા જાલેં જિણેં ॥ધ્રુ.॥
પતિતપાવન રાહિલોં યા આશા । આઇકોનિ ઠસા કીર્તી તુઝી ॥2॥
આતાં કોણ કરી માઝા અંગીકાર । કળલેં નિષ્ઠ‍ જાલાસી તૂં ॥3॥
તુકા હ્મણે માઝી માંડિલી નિરાસ । કરિતોં જીવા નાસ તુજસાટીં ॥4॥

તરિ કાં માગેં વાંયાં કીર્તી વાઢવિલી । જનાંત આપુલી ઇબ્રદાવળી ॥1॥
સાચ કરિતાં આતાં ફિરસી માઘારા । ઠાયીંચેં દાતારા નેણવેચિ ॥ધ્રુ.॥
સંતાંસી શ્રીમુખ કૈસેં દાખવિસી । પુઢેં માત ત્યાંસી સાંગૈ઩ન ॥2॥
ઘેઇ઩ન ડાંગોરા તુઝિયા નામાચા । નવ્હે અનાથાંચા નાથ ઐસા ॥3॥
તુકા હ્મણે આધીં રાહિલોં મરોનિ । તૂં કાં હોસી ધની નિમિત્યાચા ॥4॥

આહ્મી તુઝ્યા દાસીં । જરિ જાવેં પતનાસી ॥1॥
તરિ હેં દિસે વિપરીત । કોઠેં બોલિલી હે નીત ॥ધ્રુ.॥
તુઝેં નામ કંઠીં । આહ્માં સંસાર આટી ॥2॥
તુકા હ્મણે કાળ । કરી આહ્માંસી વિટાળ॥3॥

લાજતી પુરાણેં । વેદાં યેઊં પાહે ઉણેં ॥1॥
આહ્મી નામાચે ધારક । કિવિલવાણીં દિસોં રંક ॥ધ્રુ.॥
બોલિલે તે સંતીં । બોલ વાયાંવિણ જાતી ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । રોકડી હે મોડે સેવા॥3॥

આહારનિદ્રે ન લગે આદર । આપણ સાદર તે ચિ હોય॥1॥
પરમિતેવિણ બોલણેં તે વાંયાં । ફાર થોડેં કાયા પિંડ પીડી ॥ધ્રુ.॥
સમાધાન ત્યાચેં તો ચિ એક જાણે । આપુલિયે ખુણે પાવોનિયાં ॥2॥
તુકા હ્મણે હોય પીડા તે ન કરીં । મગ રાહેં પરી ભલતિયે ॥3॥

ભૂમિ અવઘી શુદ્ધ જાણા । અમંગળ હે વાસના ॥1॥
તૈસે વોસપલે જીવ । સાંડી નસતાં અંગીં ઘાવ ॥ધ્રુ.॥
જીવ અવઘે દેવ । ખોટા નાગવી સંદેહ ॥2॥
તુકા હ્મણે શુદ્ધ । મગ તુટલિયા ભેદ ॥3॥

સરતેં માઝેં તુઝેં । તરિ હેં ઉતરતેં ઓઝેં ॥1॥
ન લગે સાંડાવેં માંડાવેં । આહે શુદ્ધ ચિ સ્વભાવેં ॥ધ્રુ.॥
ઘાતલા તો આશા। મોહોજાળેં ગળાં ફાસા ॥2॥
સુખદુઃખાચા તો માન । નાહીં દુઃખાચા તો શીણ ॥3॥
કરિતાં નારાયણ । એવઢેં વેચિતાં વચન ॥4॥
લાભ હાનિ હે સમાન । તૈસા માન અપમાન ॥5॥
તુકા હ્મણે યાચેં । નાંવ સોંવળેં સાચેં ॥6॥

તુજ કરિતાં હોતી ઐસે । મૂઢ ચતુર પંડિત પિસે॥1॥
પરિ વર્મ નેણે તેં કોણી । પીડાખાણી ભોગિતીલ ॥ધ્રુ.॥
ઉલંઘિતેં પાંગુળ ગિરી । મુકેં કરી અનુવાદ ॥2॥
પાપી હોય પુણ્યવંત । ન કરી ઘાત દુર્જન ॥3॥
અવઘેં હેળામાત્રેં હરિ । મુહ્ કરી બ્રહ્માંડ॥4॥
તુકા હ્મણે ખેળે લીળા । પાહે વેગળા વ્યાપૂનિ ॥5॥

પિકવાવેં ધન । જ્યાચી આસ કરી જન ॥1॥
પુરોનિ ઉરે ખાતાં દેતાં । નવ્હે ખંડન મવિતાં ॥ધ્રુ.॥
ખોલીં પડે ઓલી બીજ। તરીં ચ હાતા લાગે નિજ ॥2॥
તુકા હ્મણે ધણી । વિઠ્ઠલ અક્ષરેં યા તિન્હી ॥3॥

કરિસી લાઘવેં । તૂં હેં ખેળસી આઘવેં ॥1॥
અહંકાર આડ । આહ્માં જગાસી હા નાડ ॥ધ્રુ.॥
યેથેં ભુતેં યાવેં । દાવૂં લપોં હી જાણાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે હો શ્રીપતી । આતાં ચાળવાલ કિતી॥3॥

ઘાલિતી પવ્હયા । વાટે અનાથાચ્યા દયા ॥1॥
તૈસેં કાં હેં નયે કરૂં । પાંડુરંગા આહ્માં તારૂં ॥ધ્રુ.॥
રોગિયાસી કાઢા । દેઉનિ વારિતીલ પીડા ॥2॥
બુડત્યાસાટીં ઉડી । ઘાલિતીલ કાં હે જોડી ॥3॥
સારિતીલ કાંટે । પુઢેં માગિલાંચે વાટે ॥4॥
તુકા હ્મણે ભાર । ઘેતી ભાગલ્યાંચા ફાર ॥5॥

નકા દંતકથા યેથેં સાંગોં કોણી । કોરડે તે માની બોલ કોણ ॥1॥
અનુભવ યેથેં વ્હાવા શિષ્ટાચાર । ન ચલતી ચાર આહ્માંપુઢેં ॥ધ્રુ.॥
નિવડી વેગળેં ક્ષીર આણિ પાણી । રાજહંસ દોન્હી વેગળાલીં ॥2॥
તુકા હ્મણે યેથેં પાહિજે જાતીચેં । યેરા ગાબાળાચેં કાય કામ॥3॥

ન કરિ ત્યાચેં ગાંઢેપણ । નારાયણ સિદ્ધ ઉભા ॥1॥
ભવસિંધૂચા થડવા કેલા । બોલાવિલા પાહિજે ॥ધ્રુ.॥
યાચે સોઇ઩ પાઉલ વેચે । મગ કૈચે આડથળે ॥2॥
તુકા હ્મણે ખરેં ખોટેં । ન હ્મણે મોટેં લહાન ॥3॥

રિકામેં તૂં નકો મના । રાહોં ક્ષણક્ષણા હી ॥1॥
વેળોવેળાં પારાયણ । નારાયણ હેં કરીં ॥ધ્રુ.॥
ભ્રમણાંચ્યા મોડીં વાટા। ન ભરેં ફાટા આડરાનેં ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝ્યા જીવેં । હેં ચિ ઘ્યાવેં ધણીવરી ॥3॥

પંચભૂતાંચિયે સાંપડલોં સંદીં । ઘાતલોંસે બંદીં અહંકારેં॥1॥
આપલ્યા આપણ બાંધવિલા ગળા । નેણેં ચિ નિરાળા અસતાં હો ॥ધ્રુ.॥
કાસયા હા સત્ય લેખિલા સંસાર । કાં હે કેલે ચાર માઝેં માઝેં ॥2॥
કાં નાહીં શરણ ગેલોં નારાયણા । કાં નાહીં વાસના આવરિલી ॥3॥
કિંચિત સુખાચા ધરિલા અભિળાસ । તેણેં બહુ નાસ કેલા પુઢેં ॥4॥
તુકા હ્મણે આતાં દેહ દેઊં બળી । કરુનિ સાંડૂં હોળી સંચિતાચી ॥5॥

દેવ જાલે અવઘે જન । માઝે ગુણ દોષ હારપલે ॥1॥
બરવેં જાલેં બરવેં જાલેં । ચિત્ત ધાલેં મહાલાભેં ॥ધ્રુ.॥
દર્પણીચેં દુસરેં ભાસે । પરિ તેં અસે એક તેં ॥2॥
તુકા હ્મણે સિંધુભેટી । ઉદકા તુટી વાહાળાસી ॥3॥

બહુત પ્રકાર પરિ તે ગવ્હાચે । જિવ્હા નાચે આવડી॥1॥
સરલેં પરિ આવડી નવી । સિંધુ દાવી તરંગ ॥ધ્રુ.॥
ઘેતલેં ઘ્યાવેં વેળોવેળાં । માય બાળા ન વિસંબે ॥2॥
તુકા હ્મણે રસ રાહિલા વચનીં । તો ચિ પડતાળૂનિ સેવીતસેં ॥3॥

આહ્માં સોઇરે હરિજન । જનીં ભાગ્ય નિકંચન ॥1॥
જ્યાચ્યા ધૈર્યા નાહીં ભંગ । ભાવ એકવિધ રંગ ॥ધ્રુ.॥
ભુકે તાન્હે ચિત્તીં। સદા દેવ આઠવિતી ॥2॥
તુકા હ્મણે ધન । જ્યાચેં વિત્ત નારાયણ ॥3॥

હ્મણવિતોં દાસ ન કરિતાં સેવા । લંડપણેં દેવા પોટ ભરીં ॥1॥
ખોટેં કોઠેં સરે તુઝે પાયાંપાશીં । અંતર જાણસી પાંડુરંગા॥ધ્રુ.॥
આચરણ ખોટેં આપણાસી ઠાવેં । લટિકેં બોલાવેં દુસરેં તેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસા આહેં અપરાધી । અસો કૃપાનિધી તુહ્માં ઠાવા ॥3॥

જળાલેં તેં બાહએ સોંગ । અંતર વ્યંગ પડિલિયા॥1॥
કારણ તેં અંતરલેં । વાઇટ ભલેં હ્મણવિતાં ॥ધ્રુ.॥
તાંતડીનેં નાસી । તાંતડીનેં ચ સંતોષી ॥2॥
તુકા હ્મણે ધીર । નાહીં બુઇદ્ધ એક ઇસ્થર॥3॥

ચિત્તાચેં બાંધલેં જવળી તેં વસે । પ્રકાશીં પ્રકાશે સર્વકાળ ॥1॥
અંતરીં વસાવી ઉત્તમ તે ભેટી । હોઊં કાંહીં તુટી ન સકે ચિ ॥ધ્રુ.॥
બ્રહ્માંડ કવળે આઠવણેસાટીં । ધરાવા તો પોટીં વાવ બરા ॥2॥
તુકા હ્મણે લાભ ઘરિચિયા ઘરીં । પ્રેમતંતુ દોરી ન સુટતાં॥3॥

દુખવલેં ચિત્ત આજિચ્યા પ્રસંગેં । બહુ પીડા જગેં કેલી દેવા ॥1॥
કધીં હા સંબંધ તોડિસી તેં નેણેં । આઠવૂનિ મનેં પાય અસેં ॥ધ્રુ.॥
આણિકાંચી યેતી અંતરા અંતરેં । સુખદુઃખ બરેંવાઇટ તીં ॥2॥
તુકા હ્મણે ઘડે એકાંતાચા વાસ । તરિચ યા નાસ સંબંધાચા॥3॥

ધનવંત એક બહિર અંધળે । શુભ્ર કુષ્ઠ કાળે ભોગ અંગીં ॥1॥
પરારબ્ધગતિ ન કળે વિચિત્ર । આહે હાતીં સૂત્ર વિઠોબાચે॥ધ્રુ.॥
આણીક રોગાંચીં નાંવેં ઘેઊં કિતી । અખંડ અસતી જડોનિયાં ॥2॥
તુકા હ્મણે નષ્ટ સંચિતાચેં દાન । પાવે ખાતાં પણ સુખ નેદી ॥3॥

ભેદાભેદતાળા ન ઘડે ઘાલિતાં । આઠવા રે આતાં નારાયણ ॥1॥
યેણેં એક કેલેં અવઘેં હોય સાંગ । અચ્યુતાચ્યા યોગેં નામેં છંદેં ॥ધ્રુ.॥
ભોંવરે ખળાળ ચોર વાટા ઘેતી । પાવલ મારિતી સિવેપાશીં ॥2॥
તુકા હ્મણે યેથેં ભાવેંવિણ પાર । ન પવિજે સાર હેં ચિ આહે ॥3॥

જે ગાતી અખંડ વિઠ્ઠલાચે ગીત । ત્યાંચે પાયીં ચિત્ત ઠેવીન મી ॥1॥
જયાંસી આવડે વિઠ્ઠલાચેં નામ । તે માઝે પરમ પ્રાણસખે ॥ધ્રુ.॥
જયાંસી વિઠ્ઠલ આવડે લોચનીં । ત્યાંચેં પાયવણી સ્વીકારીન ॥2॥
વિઠ્ઠલાસી જિહીં દિલા સર્વ ભાવ । ત્યાંચ્યા પાયીં ઠાવ માગૈ઩ન ॥3॥
તુકા હ્મણે રજ હોઇ઩ન ચરણીંચા । હ્મણવિતી ત્યાંચા હરિચે દાસ ॥4॥

કાય તો વિવાદ અસો ભેદાભેદ । સાધા પરમાનંદ એકા ભાવેં ॥1॥
નિઘોનિ આયુષ્ય જાતેં હાતોહાત । વિચારીં પાં હિત લવલાહીં ॥2॥
તુકા હ્મણે ભાવભિહ્ હે કારણ । નાગવી ભૂષણ દંભ તો ચિ ॥3॥

દેવકીનંદનેં । કેલેં આપુલ્યા ચિંતનેં ॥1॥
મજ આપુલિયા ઐસેં । મના લાવૂનિયાં પિસેં ॥ધ્રુ.॥
ગોવળે ગોપાળાં । કેલેં લાવૂનિયાં ચાળા ॥2॥
તુકા હ્મણે સંગ । કેલા દુરિ નવ્હે મગ॥3॥

માઝિયા જીવાસી હે ચિ પૈં વિશ્રાંતિ । તુઝે પાય ચિત્તીં પાંડુરંગા ॥1॥
ભાંડવલ ગાંઠી આલેં સપુરતેં । સમાધાન ચિત્તેં માનિયેલેં ॥ધ્રુ.॥
ઉદંડ ઉચ્ચારેં ઘાતલા પસરુ । રૂપાવરી ભરુ આવડીચા॥2॥
તુકા હ્મણે મજ ભહીચી આવડી । અભેદીં તાંતડી નાહીં હ્મુણ ॥3॥

એકવિધ આહ્મી ન ધરૂં પાલટ । ન સંડૂં તે વાટ સાંપડલી ॥1॥
હ્મણવૂનિ કેલા પાહિજે સાંભાળ । માઝેં બુદ્ધીબળ પાય તુઝે ॥ધ્રુ.॥
બહુત ન કળે બોલતાં પ્રકાર । અંતરા અંતર સાક્ષ અસે ॥2॥
તુકા હ્મણે આગા જીવાંચ્યા જીવના । તૂં ચિ નારાયણા સાક્ષી માઝા ॥3॥

રાહો યે ચિ ઠાયીં । માઝા ભાવ તુઝે પાયીં ॥1॥
કરીન નામાચેં ચિંતન । જાઊં નેદીં કોઠેં મન ॥ધ્રુ.॥
દેઇ઩ન યે રસીં । આતાં બુડી સર્વવિશીં ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । સાટી કરોનિયાં જીવા॥3॥

તૈસે નહોં આહ્મી વિઠ્ઠલાચે દાસ । યાવેં આણિકાંસ કાકુલતી ॥1॥
સ્વામિચિયા સત્તા ઠેંગણેં સકળ । આલા કિળકાળ હાતાખાલીં ॥ધ્રુ.॥
અંકિતાચા અસે અભિમાન દેવા । સમર્પૂનિ હેવા અસોં પાયીં ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્માં ઇચ્છેચેં ખેળણેં । કોડ નારાયણેં પુરવાવેં ॥3॥

મોક્ષ દેવાપાશીં નાહીં । લટિક્યા ઘાઇપ વિળવતેં॥1॥
કાય ખરેં ન ધરી શુદ્ધી । ગેલી બુદ્ધી ભ્રમલેં ॥ધ્રુ.॥
અહંકારાસ ઉરલેં કાઇ઩ । પાંચાંઠાયીં હેં વાંટે ॥2॥
તુકા હ્મણે કુંથે ભારેં । લટિકેં ખરેં માનુનિયાં ॥3॥

આપલા તો એક દેવ કરુનિ ઘ્યાવા । તેણેંવિણ જીવા સુખ નવ્હે ॥1॥
તેં તીં માઇકેં દુઃખાચીં જનિતીં । નાહીં આદિઅંતીં અવસાન ॥ધ્રુ.॥
અવિનાશ કરી આપુલિયા ઐસેં । લાવીં મના પિસેં ગોવિંદાચ્યા ॥2॥
તુકા હ્મણે એકા મરણેં ચિ સરેં । ઉત્તમ ચિ ઉરે કીતિ઩ માગેં ॥3॥

આજિચેં હેં મજ તુહ્મીં કૃપાદાન । દિલેં સંતજન માયબાપીં ॥1॥
આલીં મુખાવાટા અમૃતવચનેં । ઉત્તીર્ણ તીં યેણેં નવ્હે જન્મેં ॥2॥
તુકા હ્મણે તુહ્મીં ઉદાર કૃપાળ । શૃંગારિલેં બાળ કવતુકેં ॥3॥

સ્તુતી અથવા નિંદા કરાવી દેવાચી । અધમ તો વેચી વ્યર્થ વાણી ॥1॥
આઇકોનિ હોતી બહિર હે બોલ । વેચૂનિ તે મોલ નરકા જાતી ॥ધ્રુ.॥
ઇહ લોકીં થુંકા ઉડે તોંડાવરી । કરણેં અઘોરી વાસ લાગે ॥2॥
તુકા હ્મણે માપ વાચેઐસેં નિકેં । ભરલેં નરકેં નિંદેસાટીં ॥3॥

લોહ કફ ગારા સિદ્ધ હે સામુગ્રી । ઐગ્ન ટણત્કારી દિસોં યેતો ॥1॥
સાંગાવેં તેં કાઇ઩ સાંગાવેં તેં કાઇ઩ । ચિત્તા હોય ઠાયીં અનુભવ તો ॥ધ્રુ.॥
અન્નેં સાંગોં યેતો તૃપ્તીચા અનુભવ । કરૂનિ ઉપાવ ઘેઊં હેવા ॥2॥
તુકા હ્મણે મિળે જીવનીં જીવન । તેથેં કોણા કોણ નાંવ ઠેવી ॥3॥

બાળાચેં જીવન । માતા જાણેં ભૂક તાન ॥1॥
કાય કરૂં વિનવણી । અસો મસ્તક ચરણીં ॥ધ્રુ.॥
ઠેવિલિયે ઠાયીં । ચિત્ત ઠેવુનિ અસેં પાયીં ॥2॥
કરિતોં હે સેવા । ચિંતન સર્વાં ઠાયીં દેવા॥3॥
ન્યૂન તેં ચિ પુરેં । ઘ્યાવેં કરોનિ દાતારેં ॥4॥
તુકા હ્મણે બુઇદ્ધ । અલ્પ અસે અપરાધી ॥5॥

જાણતોં સમયે । પરિ મત કામા નયે ॥1॥
તુહ્મી સાંગાવેં તેં બરેં । દેવા સકળ વિચારેં ॥ધ્રુ.॥
ફુકાચિયે પુસી । ચિંતા નાહીં હોતે ઐસી ॥2॥
તુકા હ્મણે આહે । ધર પાય મજ સાહે ॥3॥

દ્વારપાળ વિનંતી કરી । ઉભે દ્વારીં રાઉળા ॥1॥
આપુલિયા શરણાગતા । વાહોં ચિંતા નેદાવી ॥ધ્રુ.॥
વચના યા ચિત્ત દ્યાવેં । અસો ઠાવેં પાયાંસી ॥2॥
તુકા હ્મણે કૃપાસિંધૂ । દીનબંધૂ કેશવા ॥3॥

દોહીં બાહીં આહ્માં વાસ । અસોં કાસ ઘાલૂનિ ॥1॥
બોલ બોલોં ઉભયતાં । સ્વામીસત્તા સેવેચી ॥ધ્રુ.॥
એકસરેં આયાઆ કેલી । અસોં ચાલી તે નીતી ॥2॥
તુકા હ્મણે જોહારિતોં । આહેં હોતોં તે ઠાયીં ॥3॥

ઐકા જી દેવા માઝી વિનવણી । મસ્તક ચરણીં ઠેવીતસેં ॥1॥
સન્નિધ પાતલોં સાંડૂનિયાં શંકા । સન્મુખ ચિ એકાએકીં પુઢેં ॥ધ્રુ.॥
જાણવિલેં કોઠેં પાવે પાયાંપાશીં । કેલી યા જિવાસી સાટી હ્મુણ ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝે હાતીં દ્યા ઉદ્ધાર । કરીં કરકર હ્મણવૂનિ ॥3॥

બૈસલોં તોં કડિયેવરી । નવ્હેં દુરી વેગળા ॥1॥
ઘડલેં હેં બહુવા દિસાં । આતાં ઇચ્છા પુરવીન ॥ધ્રુ.॥
બહુ હોતા જાલા સીણ । નાહીં ક્ષણ વિસાંવા ॥2॥
દુઃખી કેલેં મીતૂંપણેં । જવળી નેણેં હોતેં તેં ॥3॥
પાહાત જે હોતોં વાસ । તે ચિ આસ પુરવિલી॥4॥
તુકા હ્મણે માયબાપા । ઝણી કોપા વિઠ્ઠલા ॥5॥

તુઝેં નામ મુખીં તયાસી વિપિત્ત । આશ્ચર્ય હેં ચિત્તીં વાટતસે ॥1॥
કાય જાણોં કાય હોસીલ નિજલા । નેણોં જી વિઠ્ઠલા માયબાપા ॥ધ્રુ.॥
ભવબંધનાચે તુટતીલ ફાંસે । તેં કાં યેથેં અસે અવ્હેરિલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝેં દચકલેં મન । વાટે વાંયાંવિણ શ્રમ કેલા ॥3॥

સેવકેં કરાવેં સાંગિતલેં કામ । સિક્યાચા તો ધર્મ સ્વામી રાખે ॥1॥
કાય દેવા નેણોં આલેં ગાંઢેપણ । તુહ્મી શિહ્હીન જાલે દિસાં ॥ધ્રુ.॥
વિષ્ણુદાસ આહ્મી નિર્ભર જ્યાબળેં । તેં દિસે યા કાળેં અવ્હેરિલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે મૂળ પાઠવા લૌકરી । કિંવા કરૂં હરી કાય સાંગા ॥3॥

ખેળતાં ન ભ્યાવેં સમર્થાચ્યા બાળેં । તયાચ્યા સકળ સત્તેખાલીં ॥1॥
તરી લેવવિલા શોભે અળંકાર । નાહીં તરી ભાર માનાવિણ ॥ધ્રુ.॥
અવઘી ચ દિશા અસાવી મોકળી । માયબાપ બળી હ્મણઊનિ ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝેં ઐસેં આહે દેવા । હ્મણઊનિ સેવા સમપિ઩લી ॥3॥

નિરાંજનીં એકટવાણેં । સંગ નેણેં દુસરા ॥1॥
પાહા ચાળવિલેં કૈસેં । લાવુનિ પિસેં ગોવળેં ॥ધ્રુ.॥
લપલેં અંગેં અંગ । દિલા સંગ હોતા તો ॥2॥
તુકા હ્મણે નવ્હતેં ઠાવેં । જાલેં ભાવેં વાટોળેં ॥3॥

નવ્હતી ભેટી તોં ચિ બરેં । હોતાં ચોરેં નાડિલેં ॥1॥
અવાઘિયાંચા કેલા ઝાડા । રિતા વાડા ખોંકર ॥ધ્રુ.॥
ચિંતનાંચેં મૂળ ચિત્ત । નેલેં વિત્ત હરૂનિ ॥2॥
તુકા હ્મણે મૂળા આલેં । હોતેં કેલેં તૈસેં ચિ ॥3॥

જયે ઠાયીં આવડી ઠેલી । મજ તે બોલી ન સંડે॥1॥
પુરવાવેં જીવીંચેં કોડ । ભેટી ગોડ તુજ મજ ॥ધ્રુ.॥
આણિલેં તેં યેથવરી । રૂપ દુરી ન કરાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે નારાયણા । સેવાહીના ધિગ વૃઇત્ત ॥3॥

સરલિયાચા સોસ મનીં । લાજોનિયાં રાહિલોં ॥1॥
આવડીનેં બોલાવિતોં । યેથેં તેં તોં લપાવેં ॥ધ્રુ.॥
માઝેં તેં ચિ મજ દ્યાવેં । હોતેં ભાવેં જોડિલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે વિશ્વંભરા । આળીકરા બુઝાવા ॥3॥

નાચાવેંસેં વાટે મના । છંદ ગુણા અધીન ॥1॥
ચેષ્ટવિલીં માઝીં ગાત્રેં । સત્તાસૂત્રેં હાલતી ॥ધ્રુ.॥
નામરૂપેં રંગા આલીં। તે ચિ ચાલી સ્વભાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે પાંડુરંગે । અંગ સંગેં કવિળલેં॥3॥

ખેળતોં તે ખેળ પાયાંચ્યા પ્રસાદેં । નવ્હતી હીં છંદેં નાસિવંતેં ॥1॥
માઝા માયબાપ ઉભા વિટેવરી । કવતુકેં કરી કૃપાદાન॥ધ્રુ.॥
પ્રસાદાચી વાણી વદેં તી ઉત્તરેં । નાહીં મતાંતરેં જોડિયેલીં ॥2॥
તુકા હ્મણે રસ વાઢિતિયા અંગેં । છાયા પાંડુરંગેં કેલી વરી ॥3॥

અખંડ મુડતર । સાસુરવાસ કરકર ॥1॥
યાચી જાલી બોળવણ । આતાં ન દેખોં તો શીણ ॥ધ્રુ.॥
બહુતાંચી દાસી । તયે ઘરીં સાસુરવાસી ॥2॥
તુકા હ્મણે મુળેં । ખંડ જાલા એકા વેળેં॥3॥

અવઘા ભાર વાટે દેવા । સંતસેવા ન ઘડતાં ॥1॥
કસોટી હે અસે હાતીં । સત્ય ભૂતીં ભગવંત ॥ધ્રુ.॥
ચુકલોંસા દિસેં પંથ । ગેલે સંત તો ઐસા ॥2॥
તુકા હ્મણે સોંગ વાંયાં । કારણ યા અનુભવેં ॥3॥

આતાં તુહ્મી કૃપાવંત । સાધુ સંત જિવલગ ॥1॥
ગોમટેં તેં કરા માઝેં । ભાર ઓઝેં તુહ્માંસી ॥ધ્રુ.॥
વંચિલેં તેં પાયાંપાશીં। નાહીં યાસી વેગળેં ॥2॥
તુકા હ્મણે સોડિલ્યા ગાંઠી । દિલી મિઠી પાયાંસી ॥3॥

સુખ વાટે પરી વર્મ । ધર્માધર્મ ન કળે ॥1॥
ગાયેં નાચેં એવઢેં જાણેં । વિઠ્ઠલ હ્મણે નિર્લજ્જ ॥ધ્રુ.॥
અવઘેં માઝેં એવઢેં ધન । સાધન હી સકળ ॥2॥
તુકા હ્મણે, પાયાં પડેં । તુમચ્યા કોડેં સંતાંચ્યા ॥3॥

ધરિલીં જીં હોતીં ચિત્તીં । ડોળાં તીં ચ દિસતી ॥1॥
આલેં આવડીસ ફળ । જાલેં કારણ સકળ ॥ધ્રુ.॥
ઘેઇ઩ન ભાતુકેં । માગોનિયાં કવતુકેં ॥2॥
તુકા હ્મણે લાડ । વિઠોબા પુરવીલ કોડ॥3॥

બહુતાં દિસાંચી આજિ જાલી ભેટી । જાલી હોતી તુટી કાળગતી ॥1॥
યેથેં સાવકાસેં ઘેઇ઩ન તે ધણી । ગેલી અડચણી ઉગવોનિ ॥ધ્રુ.॥
બહુ દુઃખ દિલેં હોતેં ઘરીં કામેં । વાઢલા હા શ્રમશ્રમેં હોતા ॥2॥
બહુ દિસ હોતા પાહિલા મારગ । ક્લેશાચા ત્યા ત્યાગ આજિ જાલા ॥3॥
બહુ હોતી કેલી સોંગસંપાદણી । લૌકિકાપાસૂનિ નિર્ગમલેં ॥4॥
તુકા હ્મણે યેથેં જાલેં અવસાન । પરમાનંદીં મન વિસાવલેં ॥5॥

પુત્ર જાલા ચોર । માયબાપા હર્ષ થોર ॥1॥
આતાં કાશાસાટીં જોડી । હાટ ધાટે ગુંડગે ઘડી ॥ધ્રુ.॥
ઐતે અપાહાર । આણૂનિયાં ભરી ઘર ॥2॥
માનિલી નિઇંશ્ચતી । નરકા જાવયા ઉભયતીં॥3॥
ઝોડાઝોડગીચે પોટીં । ફળેં બીજેં તીં કરંટીં ॥4॥
તુકા હ્મણે બેટએઆ ॥ ભાંડવલ ન લગે ખટએઆ ॥5॥

એવઢી અપકીર્તી । ઐકોનિયાં ફજીતી ॥1॥
જરિ દાવિલ વદન । થુંકા થુંકા તો દેખોન ॥ધ્રુ.॥
કાઇળમેચેં જિણેં । જીઊનિયાં રાહે સુનેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ગુણ । દરુષણેં અપશકુન॥3॥

પુંડલીક ભહ્રાજ । તેણેં સાધિયેલેં કાજ । વૈકુંઠીંચેં નિજ । પરબ્રહ્મ આણિલેં ॥1॥
પાંડુરંગ બાળમૂતિ઩ । ગાઇ઩ગોપાળાં સંગતી । યેઊનિયાં પ્રીતિ । ઉભેં સમ ચિ રાહિલેં ॥ધ્રુ.॥
એકા આગળેં અક્ષર । વૈકુંઠ ચિ દુસરેં । હ્મણવિતી યેરેં । પરિ તી ઐસીં નવ્હેતી॥2॥
પાપ પંચક્રોશીમધીં । યેઊ ન સકેચિના આધીં । કૈંચી તેથેં વિધિ-। નિષેધાચી વસતિ ॥3॥
પુરાણેં વદતી ઐસેં । ચતુર્ભુજ તીં માનસેં । સુદર્શનાવરી વસે । રીગ ન ઘડે કલ્પાંતીં ॥4॥
મહાક્ષેત્ર હેં પંઢરી । અનુપમ્ય ઇયેચી થોરી । ધન્ય ધન્ય વારકરી । તુકા હ્મણે તેથીંચે॥5॥

દેહ મૃત્યાચેં ભાતુકેં । કળોં આલેં કવતુકેં ॥1॥
કાય માનિયેલેં સાર । હેં ચિ વાટતેં આશ્ચર્ય ॥ધ્રુ.॥
નાનાભોગાંચી સંચિતેં । કરૂનિ ઠેવિલેં આઇતેં ॥2॥
તુકા હ્મણે કોડીં । ઉગવૂન ન સકતી બાપુડીં ॥3॥

ત્યાગેં ભોગ માઝ્યા યેતીલ અંતરા । મગ મી દાતારા કાય કરૂં ॥1॥
આતાં અસો તુઝે પાયીં હેં મોટળેં । ઇંઇદ્રયેં સકળેં કાયા મન ॥ધ્રુ.॥
સાંડીમાંડી વિધિનિષેધાચા ઠાવ । ન કળતાં ભાવ જાઇલ વાંયાં ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં નકો ઉજગરા । લપવીં દાતારા અંગીં મજ ॥3॥

દાવૂનિયાં બંડ । પુરે ન કરી તેં ભાંડ ॥1॥
જળો જળો તૈસેં જિણેં । ફટમરે લાજિરવાણેં ॥ધ્રુ.॥
ઘેતલેં તેં સોંગ । બરવેં સંપાદાવેં સાંગ ॥2॥
તુકા હ્મણે ધીરેં । દેવેં નુપેઇક્ષલેં ખરેં ॥3॥

ન પાલટે જાતી જીવાચિયે સાટીં । બાહે તેં ચિ પોટીં દાવી વરી ॥1॥
અંતરીં સબાહીં સારિખા ચિ રંગ । વીટ આણિ ભંગ નાહીં રસા ॥ધ્રુ.॥
ઘણાચિયા ઘાયેં પોટીં શિરે હિરા । સાંડૂં નેણે ધીરા આપુલિયા ॥2॥
તુકા હ્મણે કઢે કરાવી શીતળ । ઐસેં જાતિબળ ચંદનાચેં ॥3॥

દિલી માન તરી નેઘાવી શત્રૂચી । શરણ આલેં ત્યાસી જતન જીવેં ॥1॥
સમર્થાસી અસે વિચારાચી આણ । ભલીં પાપપુણ્ય વિચારાવેં ॥ધ્રુ.॥
કાકુળતીસાટીં સત્યાચા વિસર । પડિલેં અંતર ન પાહિજે ॥2॥
તુકા હ્મણે યશ કીતિ઩ આણિ માન । કરિતાં જતન દેવ જોડે ॥3॥

વિચારિલેં આધીં આપુલ્યા માનસીં । વાંચોં યેથેં કૈસીં કોણ્યા દ્વારેં ॥1॥
તંવ જાલા સાહએ હૃદયનિવાસી । બુઇદ્ધ દિલી ઐસી નાસ નાહીં ॥ધ્રુ.॥
ઉદ્વેગાચે હોતોં પડિલોં સમુદ્રીં । કોણ રીતી તરી પાવિજેલ ॥2॥
તુકા હ્મણે દુઃખેં આલા આયુર્ભાવ । જાલા બહુ જીવ કાસાવીસ ॥3॥

આપુલેં વેચૂનિ ખોડા ઘાલી પાવ । ઐસે જયા ભાવ હીનબુઇદ્ધ તો ॥1॥
વિષયાંચ્યા સંગેં આયુષ્યાચા નાસ । પડિયેલેં ઓસ સ્વહિતાંચે ॥ધ્રુ.॥
ભુલલ્યાંચેં અંગ આપણ્યા પારિખેં । છંદા ચ સારિખેં વર્તતસે ॥2॥
તુકા હ્મણે દુઃખ ઉમટે પરિણામીં । લંપટાસી કામીં રતલિયા ॥3॥

કેલેં શકુનેં પ્રયાણ । આતાં માગેં ફિરે કોણ ॥1॥
હોય તૈસેં હોય આતાં । દેહ બળી કાય ચિંતા ॥ધ્રુ.॥
પડિલેં પાલવીં। ત્યાચા ધાક વાહે જીવીં ॥2॥
તુકા હ્મણે જીણેં । દેવા કાય હીનપણેં ॥3॥

આળણી ઐસેં કળોં આલેં । ત્યાસી ભલેં મૌન્ય ચિ॥1॥
નયે કાંહીં વેચૂં વાણી । વેડે ઘાણીસાંગાતેં ॥ધ્રુ.॥
વેગળેં તેં દેહભાવા । ભ્રમ જીવા માજિરા ॥2॥
તુકા હ્મણે કવતુક કેલેં । કિંવા ભલેં દવડિતાં ॥3॥

ચિત્તાચા ચાળક । ત્યાચેં ઉભય સૂત્ર એક ॥1॥
નાચવિતેં નાનાછંદેં । સુખેં આપુલ્યા વિનોદેં ॥ધ્રુ.॥
ચંદ્ર કમળણી । નાહીં ધાડીત સાંગોનિ ॥2॥
તુકા હ્મણે ઉઠી । લોહ ચુંબકાચે દૃષ્ટી॥3॥

કરિતાં તડાતોડી । વત્સા માતે સોઇ઩ ઓઢી ॥1॥
કરિત્યાચા આગ્રહ ઉરે । એક એકાસાટીં ઝુરે ॥ધ્રુ.॥
ભુકે ઇચ્છી અન્ન। તેં હી ત્યાસાટીં નિર્માણ ॥2॥
તુકા હ્મણે જાતી । એક એકાચિયે ચિત્તીં ॥3॥

નિઘાલેં દિવાળેં । જાલેં દેવાચેં વાટોળેં ॥1॥
આતાં વેચૂં નયે વાણી । વિચારાવેં મનિચ્યા મનીં ॥ધ્રુ.॥
ગુંડાઇળલીં પોતીં । ભીતરી લાવિયેલી વાતી ॥2॥
તુકા હ્મણે કરા । ઐસા રાહે માજી ઘરા ॥3॥

તીર્થાચિયે આસ । પંથ તો નિટ દેવ । પાવિજેતો ઠાવ અંતરાય ॥1॥
હ્મણઊનિ ભલેં નિશ્ચળ ચિ સ્થળીં । મનાચિયે મુળીં બૈસોનિયાં ॥ધ્રુ.॥
સંકલ્પારૂઢ તેં પ્રારબ્ધેં ચિ જિણેં । કાર્ય ચિ કારણેં વાઢતસે ॥2॥
તુકા હ્મણે કામા નાહીં એક મુખ । જિરવિતાં સુખ હોતેં પોટીં ॥3॥

ક્ષણક્ષણા હા ચિ કરાવા વિચાર । તરાવયા પાર ભવસિંધુ ॥1॥
નાશિવંત દેહ જાણાર સકળ । આયુષ્ય ખાતો કાળ સાવધાન ॥ધ્રુ.॥
સંતાસમાગમીં ધરૂનિ આવડી । કરાવી તાંતડી પરમાથાઅ ॥2॥
તુકા હ્મણે યેહ લોકીચ્યા વેવ્હારેં । નયે ડોળે ધુરેં ભરૂનિ રાહોં ॥3॥

કોણાશીં વિચાર કરાવા સેવટીં । એવઢએઆ લાભેં તુટી જાલ્યા તરે ॥1॥
સાંભાઇળતો શૂર આલા ઘાવડાવ । પુઢેં દિલા પાવ ન કરી માગેં ॥ધ્રુ.॥
ઘાત તો યા નાંવેં યેથેં અંતરાય । અંતરલ્યા પાય ગોવિંદાચે ॥2॥
તુકા હ્મણે ગડસંદીચા હા ઠાવ । કેલા તો ઉપાવ કાર્યા યેતો ॥3॥

અસા જી સોંવળેં । આહાં તૈસે ચિ નિરાળે ॥1॥
આહ્મીં નયોં તુમચ્યા વાટા । કાય લટિકા ચિ તાઠા ॥ધ્રુ.॥
ચિંતન ચિ પુરે । કાય સલગી સવેં ધુરે ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । નકા નાવડે તે સેવા ॥3॥

અહંકાર તો નાસા ભેદ । જગીં નિંદે ઓંવળા ॥1॥
નાતળે તો ધન્ય યાસી । જાલા વંષીં દીપક ॥ધ્રુ.॥
કરવિતો આત્મહત્યા। નેદી સત્યા આતળોં ॥2॥
તુકા હ્મણે ગુરુગુરી । માથાં થોરી ધરોનિ॥3॥

ઇઇચ્છલેં તે શકુનવંતી । હોય દેતી તાત્કાળ ॥1॥
ક્ષીરા નીરા નિવાડ કરી । વરાવરી વિઠ્ઠલ ॥ધ્રુ.॥
ભાગ્યાવિણ કૈચેં ફળ ।અંતર મળમૂત્રાચેં ॥2॥
તુકા હ્મણે સંચિત કુડેં । તેં બાપુડેં કરીતસે ॥3॥

કાશાસાઠીં આહ્મી જાઇળલા સંસાર । ન કરા વિચાર ઐસા દેવા ॥1॥
કૈસેં નેણોં તુહ્માં કરવતેં ઉદાસ । માઝા પ્રેમરસ ભંગાવયા ॥ધ્રુ.॥
સમર્પૂનિ ઠેલોં દેહ હા સકળ । ધરિતાં વિટાળ ન લજા માઝા ॥2॥
તુકા હ્મણે અવઘી મોકલૂનિ આસ । ફિરતોં ઉદાસ કોણાસાટીં ॥3॥

નાહીં તુહ્માં કાંહીં લાવિલેં માગણેં । કાંટાઑયાચ્યા ભેણેં ત્રાસલેતી ॥1॥
એખાદિયે પરી ટાળાવીં કરકર । હા નકા વિચાર દેખોં કાંહીં ॥ધ્રુ.॥
પાયાંચ્યા વિયોગેં પ્રાણાસવેં સાટી । ને ઘવેસી તુટી જાલી આતાં ॥2॥
તુકા હ્મણે તુહ્માં માગેન તેં આતાં । હેં ચિ કૃપાવંતા ચરણીં વાસ ॥3॥

જગ અમંગળ । લાગે દેખતાં વિટાળ ॥1॥
ધર્મ ભૂતાંચી તે દયા । સત્ય કારણ ઐસીયા ॥ધ્રુ.॥
નવ્હે માઝેં મત । સાક્ષી કરૂનિ સાંગેં સંત ॥2॥
તુકા હ્મણે જીવેં । દાવી ઉમટૂનિ અનુભવેં ॥3॥

દંડ અન્યાયાચ્યા માથાં । દેખોનિ કરાવા સર્વથા॥1॥
નયે ઉગે બહુતાં ઘાટૂં । સિસેં સોનિયાંત આટૂં ॥ધ્રુ.॥
પાપુણ્યાસાઠીં । નીત કેલી સત્તા ખોટી ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । દોષ કોણાચા તો દાવા ॥3॥

આહ્મી પાપી તૂં પાવન । હેં તોં પૂર્વાપાર જાણ ॥1॥
નવેં કરૂં નયે જુનેં । સાંભાળાવેં જ્યાચેં તેણેં ॥ધ્રુ.॥
રાખાવા તો ઠાવ। મિરાસી કરોનિ ઉપાવ ॥2॥
વાદેં મારી હાકા । દેવા આઇકવી તુકા ॥3॥

પાડાવી તે બરી । ગાંઠી ધુરેસવેં ખરી ॥1॥
નયે મરોં લંડીપણેં । કાય બાપુડેં તેં જિણેં ॥ધ્રુ.॥
લુટાવેં ભાંડાર । તરી જયા નાહીં પાર ॥2॥
તુકા હ્મણે નાંવેં । કીર્તી આગળીનેં જ્યાવેં ॥3॥

ભજનેં ચિ જાલેં । મગ જીવાચેં કાય આલેં ॥1॥
યેઊં નેદાવી પુઢતી । આડ ભયાચી તે જાતી ॥ધ્રુ.॥
કરિતાં સરોબરી। કાંહીં ન ઠેવાવી ઉરી ॥2॥
તુકા હ્મણે શૂર । વ્હાવે ધુરેસીં ચ ધુરે॥3॥

જન્માંતરીં શુદ્ધ નાહીં આચરણ । યાલાગીં ચરણ અંતરલે ॥1॥
વોડવલેં સંચિત યેણેં જન્મેં પાહતાં । આતાં પંઢરિનાથા કૃપા કરીં ॥ધ્રુ.॥
પતિતપાવન ઇબ્રદ સાચ કરીં દેવા । યાલાગી કુઢાવા કરીં માઝા ॥2॥
અપરાધી પાતકી દૃષ્ટ દુરાચારી । અહાળલોં ભારી સંવસારેં ॥3॥
કામક્રોધ આદિ કલ્પનેચ્યા ત્રાસેં । તુજ ન પવેં ઐસેં જાલેં દેવા ॥4॥
હા ના તોસા ઠાવ જાલા પાંડુરંગા । નયે ચિ ઉપેગા કાય કરૂં ॥5॥
આપુલિયા નાંવા ધાંવણિયા ધાંવેં । લવકરી યાવેં તુકા હ્મણે ॥6॥

પ્રેમભેટી આઇંળગણ । મગ ચરણ વંદાવે ॥1॥
ઐસામાઝા ભોળા બાપ । હરી તાપ કવળોનિ ॥ધ્રુ.॥
ન સંગતાં સીણ ભાગ। પાંડુરંગ જાણતસે ॥2॥
તુકા હ્મણે કૃપાવંતેં । દ્યાવેં, ભાતેં ન માગતાં ॥3॥

વચનાચા અનુભવ હાતીં । બોલવિતી દેવ મજ ॥1॥
પરિ હેં ન કળે અભાવિકાં । જડલોકાં જિવાંસી ॥ધ્રુ.॥
અશ્રુત હે પ્રસાદિક । કૃપા ભીક સ્વામીચી ॥2॥
તુકા હ્મણે વરાવરી । જાતોં તરી સાંગત ॥3॥

કાં રે તુહ્મીં ઠેવા બહુતાં નિમિત્તેં । માઝિયા સંચિતેં વોડવલેં ॥1॥
ભિહ્પ્રેમગોડી બૈસલી જિવ્હારીં । આનંદ અંતરીં અંતરીં યેણેં ઝાલા ॥ધ્રુ.॥
પુસિલેં પડળ ત્રિમિર વિઠ્ઠલેં । જગ ચિ ભરલેં બ્રહ્માનંદેં ॥2॥
તુકા હ્મણે કેલોં કામનેવેગળા । આવડી ગોપાળાવરી વસે ॥3॥

આસન શયન ભોજન ગોવિંદેં । ભરલેં આનંદેં ત્રિભુવન॥1॥
અવઘિયાં કેલી કાળેં તડાતોડી । અવશ્વરુ ઘડી પુરોં નયે ॥ધ્રુ.॥
વાંટણી ઘાતલે શરીરાચે ભાગ । દુજિયાચા લાગ ખંડિયેલા॥2॥
આવડીચ્યા આલેં આહારાસી રૂપ । પૃથક સંકલ્પ માવળલે ॥3॥
કામ તરી ક્રોધ બુઇદ્ધ મન નાસે । ભ્રમાચે વોળસે ગિઇળલે શાંતી ॥4॥
તુકા હ્મણે મના શ્રીરંગાચા રંગ । બૈસલા અભંગ એકવિધ ॥5॥

જ્વરલ્યાસી કાઢા ઔષધ પાચન । મૂઢાં નારાયણ સ્મરવિતો ॥1॥
ભવવ્યાધિ યેણેં તુટેલ રોકડી । કરૂનિયાં ઝાડી નિશ્ચયેસી ॥ધ્રુ.॥
આણિકાં ઉપાયાં અનુપાન કઠિણ । ભાગ્યેં બરેં સીણ શીઘ્રવત ॥2॥
તુકા હ્મણે કેલા ઉઘડા પસારા । ભાગ્ય આલેં ઘરા દારાવરી ॥3॥

જપાચેં નિમિત્ત ઝોપેચા પસરુ । દેહાચા વિસરૂ પાડૂનિયાં॥1॥
ઐસીં તીં ભજનેં અમંગળવાણી । સોંગસંપાદણી બહુરૂપ્યાચી ॥ધ્રુ.॥
સેવેવિશીં કેલેં લોભાચિયે આસે । તયા કોઠેં અસે ઉરલા દેવ ॥2॥
તુકા હ્મણે માનદંભ જયા ચિત્તીં । તયાચી ફજીતી કરૂં આહ્મી ॥3॥

પરદ્રવ્ય પરકાંતા । નાતળે જયાચિયા ચિત્તા । આણિ કર્મી તો તત્વતા । બાંધલા ન વજાય ॥1॥
ઐસા અનુભવ રોકડા । વિશ્વાસીતો જીવા જોડા । એકાંત ત્યા પુઢાં । અવઘા કરી ઉકલ ॥ધ્રુ.॥
સકટ આંબલેં તેં અન્ન । શોધીં તેં ચિ મદ્યપાન । વિષમાનેં ભિન્ન । કેલેં શુદ્ધાશુદ્ધ ॥2॥
તુકા હ્મણે નિત । બરવેં અનુભવેં ઉચિત । તરી કાય હિત । મોલેં ઘ્યાવેં લાગતેં ॥3॥

ભૂક પોટાપુરતી । તૃષ્ણા ભરવી વાખતી । કરવી ફજીતી । હાંવેં ભાર વાઢલા ॥1॥
કુઇળકેસી લાંસ ફાંસ । ડોઇ઩ દાઢી બોડવી દોષ । અવિહિતનાશ । કરવી વજન ચુકતાં ॥ધ્રુ.॥
વિધિસેવનેં વિહિતેં । કાર્યકારણાપુરતેં । ન વાટે તો ચિત્તેં । અધમાંચ્યા તો ત્યાગી ॥2॥
આયાઆપાલણેં તે સેવા । ભય ધરોનિયાં જીવા । તુકા હ્મણે ઠેવા । ઠેવિલા તો જતન ॥3॥

કળે ન કળે ત્યા ધર્મ । ઐકા સાંગતોં રે વર્મ । માઝ્યા વિઠોબાચેં નામ । અટાહાસેં ઉચ્ચારા ॥1॥
તો યા દાખવીલ વાટા । તયા પાહિજે ત્યા નીટા । કૃપાવંત મોટા । પાહિજે તો કળવળા ॥ધ્રુ.॥
પુસતાં ચુકા હોતો વાટા । સવેં બોળાવા ગોમટા । મોડોં નેદી કાંટા । ઘેઊં સાંટા ચોરાસી ॥2॥
તુકા હ્મણે મોલ । ન લગેં દ્યાવેં વેચાવે બોલ । વિઠ્ઠલ વિઠ્ઠલ । ઐસા છંદ મનાસી ॥3॥

તરી કાં વોળગણે । રાજદ્વારીં હોતી સુને ॥1॥
અંગીં દાવુનિ નિષ્કામતા । પોકળ પોકળી તે વૃથા ॥ધ્રુ.॥
કાસયા મોકળ। ભોંવતેં શિષ્યાંચે ગાબાળ ॥2॥
તુકા હ્મણે ઢાળે । બાહેર ગુદે તેં નિરાળેં॥3॥

હરિચ્યા દાસાં સોપેં વર્મ । સર્વ ધર્મ પાઉલેં ॥1॥
કડિયે દેવ બાહેર ખાંદી । વૈષ્ણવ માંદી ક્રીડેસી ॥ધ્રુ.॥
સરતી યેણેં આટાઆટી । નાહીં તુટી લાભાચી ॥2॥
તુકા હ્મણે સમાધાન । સદા મન આમુચેં ॥3॥

ભૂતાંચિયે નાંદે જીવીં । ગોસાવી ચ સકળાં ॥1॥
ક્ષણક્ષણાં જાગા ઠાયીં । દૃઢ પાયીં વિશ્વાસ ॥ધ્રુ.॥
દાવૂનિયાં સોંગ દુજેં । અંતર બીજેં વસતસે ॥2॥
તુકા હ્મણે જાણે ધને । ધરી તેં વર્મ ચિંતન ॥3॥

સંત આલે ઘરા । તોં મી અભાગી દાતારા ॥1॥
કાસયાનેં પૂજા કરૂં । ચરણ હૃદયીં ચ ધરૂં ॥ધ્રુ.॥
કાયા કુરવંડી। કરુન ઓંવાળૂન સાંડી ॥2॥
તુકા હ્મણે ભાવેં । હાત જોડીં અસો ઠાવેં ॥3॥

ભેદ તુટલિયાવરી । આહ્મી તુમચીં ચ હો હરી ॥1॥
આતાં પાળાવે પાળાવે । આહ્માં લડિવાળાંચે લળે ॥ધ્રુ.॥
આણિકાંચી દેવા । નાહીં જાણત ચિ સેવા ॥2॥
તુકા હ્મણે હેવા । માઝા હેત પાયીં દેવા ॥3॥

આમુચી વિશ્રાંતિ । તુમચે ચરણ કમળાપતી ॥1॥
પુઢતી પુઢતી નમન । ઘાલૂંનિયાં લોટાંગણ ॥ધ્રુ.॥
હેં ચિ એક જાણેં। કાયા વાચા આણિ મનેં ॥2॥
નીચ જનાલોકાં । તિળલે પાયેરીસ તુકા ॥3॥

વિનવિતોં સેવટીં । આહે તૈસેં માઝે પોટીં ॥1॥
કંઠીં રાહાવેં રાહાવેં । હેં ચિ માગતસેં ભાવેં ॥ધ્રુ.॥
પુરલી વાસના । યેણેં હોઇ઩લ નારાયણા ॥2॥
તુકા હ્મણે જો દેહાડા । તો ચિ વર્ણીન પવાડા ॥3॥

આવડીચી સલગી પૂજા । વિષમ દુજા ભાવ તો ॥1॥
ઐસીં ઉફરાટીં વર્મેં । કળોં ભ્રમેં ન યેતી ॥ધ્રુ.॥
ન લગે સમાધાન મોલ । રુચતી બોલ પ્રીતીચે ॥2॥
તુકા હ્મણે એકા જીવેં । સૂત્ર વ્હોવેં ગુંતલેં ॥3॥

બાળ માતે લાતે વરી । મારી તેણેં સંતોષે ॥1॥
સુખ વસે ચિત્તા અંગીં । તેં હેં રંગીં મિળાલેં ॥ધ્રુ.॥
ભક્ષી ત્યાચા જીવમાગ। આલે ભાગ તો બરા ॥2॥
તુકા હ્મણે ૠણાનુબંધેં । સાંગેં સુદેં સકળાં॥3॥

શિજલ્યાવરી જાળ । વાંયાં જાયાચેં તેં મૂળ ॥1॥
ઐસા વારાવા તો શ્રમ । અતિશયીં નાહીં કામ ॥ધ્રુ.॥
સાંભાળાવેં વર્મ। ઉચિતાચ્યા કાળેં ધર્મ ॥2॥
તુકા હ્મણે કળે । ઐસેં કારણાચે વેળે ॥3॥

ઉભા ઐલ થડી । તેણેં ઘાલૂં નયે ઉડી ॥1॥
પુઢેં ગેલ્યાચે ઉપાય । કરાવે તે કેલે કાય ।ધ્રુ.॥
દિસતેં આહારીં । નયે જાઊં ઐશાવરી ॥2॥
અળસાચી ધાડી ॥ તુકા હ્મણે બહુ નાડી॥3॥

શહી દ્યાવ્યા દેવા । નાહીં પદાર્થી સેવા ॥1॥
મુખ્ય આહે ઐસા ધર્મ । જાણતે હો જાણા વર્મ ॥ધ્રુ.॥
મના પોટીં દેવ । જાણે જૈસા તૈસા ભાવ ॥2॥
તુકા હ્મણે સોસેં । લાગે લાવિલ્યાચેં પિસેં ॥3॥

કાર્ય ચિ કારણ । તૃષ્ણા પાવવિતે સીણ ॥1॥
કાય કરુનિ ઐસા સંગ । સોસેં ચિ તૂં પાંડુરંગ ॥ધ્રુ.॥
રૂપીં નાહીં ગોડી । હાંવેં હાંવેં ઊર ફોડી ॥2॥
તુકા હ્મણે પડે ભારી । ઐશા વરદળાચે થોરી ॥3॥

સંસારાચ્યા નાંવેં ઘાલૂનિયાં શૂન્ય । વાઢતા હા પુણ્ય કેલા ધર્મ ॥1॥
હરિભજનેં હેં ધવિળલેં જગ । ચુકવિલા લાગ કિળકાળાચા ॥ધ્રુ.॥
કોણાં હી નલગે સાધનાંચા પાંગ । કરણેં કેલા ત્યાગ દેહબુદ્ધી ॥2॥
તુકા હ્મણે સુખ સમાધિ હરિકથા । નેણેં ભવવેથા ગાઇ઩લ તો ॥3॥

વિશ્વાસિયા નાહીં લાગત સાયાસ । રંગ અનાયાસેં અંગા યેતો ॥1॥
લેંકરાચ્યા હાતેં ઘાસ માગે માતા । વોરસોનિ ચિત્તા સુખ પાવે ॥ધ્રુ.॥
ગૌરવ ત્યા માની આરુષા વચનીં । ભૂષણ તે વાણી મિરવાવી ॥2॥
તુકા હ્મણે આહેસ સકળ હી સાક્ષી । માઝા કૈપ પક્ષી પાંડુરંગ ॥3॥

વૈભવાચે ધણી સકળાં શરણાગત । સત્યભાવેં ચિત્ત અપિ઩લેં તેં ॥1॥
નેદી ઉરોં દેવ આપણાવેગળેં । ભાવાચિયા બળેં ઠાયાઠાવ ॥ધ્રુ.॥
જાણોનિ નેણોનિ અંગા આલી દશા । મગ હોય ઇચ્છા આપણચ ॥2॥
તુકા હ્મણે બરેં ધાકટએઆચેં જિણેં । માતા સ્તનપાનેં વાઢવતે ॥3॥

કૈપ ઐસી દશા યેઇલ માઝ્યા આંગા । ચિત્ત પાંડુરંગા ઝુરતસે ॥1॥
નાઠવુનિ દેહ પાયાંચેં ચિંતન । અવસાન તેં ક્ષણ નાહીં મધીં ॥ધ્રુ.॥
કાય ઐસા પાત્ર હોઇ઩ન લાભાસી । નેણોં હૃષીકેશી તુષ્ટૈ઩લ ॥2॥
તુકા હ્મણે ધન્ય માનીન સંચિત । ઘેઇ઩ન તેં નિત્ય પ્રેમસુખ ॥3॥

નાહીં વાગવીત જાણિવેચેં ઓઝેં । સ્વામિસેવેકાજે નિર્ધારુ હા ॥1॥
આયાઆ તે પ્રમાણ હા મનીં નિર્ધાર । યેણેં ફિટે ભાર નિશ્ચયેસી ॥ધ્રુ.॥
આળીકરેં આહ્મી એકવિધ ચિત્તેં । તૈસેં હોઊં યેતેં માયબાપેં ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝી યે જાતીચી સેવા । ઘાતલાસે દેવાવરી ભાર ॥3॥

કાય નાહીં માઝે અંતરીં વસતિ । વ્યાપક હા ભૂતીં સકળાં નાંદે ॥1॥
ચિત્તાસી પ્રસાદ હોઇ઩લ ચળણ । તેં ચિ તેં વળણ મનાસહી ॥ધ્રુ.॥
સર્વ શિહ્ જીવીં રાહિલ્યા કુંટિત । નાહીં કેલેં હોત આપુલેં તેં ॥2॥
તુકા હ્મણે દોરી ખાંબ સૂજ્યા હાતીં । નાચવી નાચતી જડેં તૈસીં ॥3॥

દેવાચેં નિર્માલ્ય કોણ શિવે હાતીં । સંકલ્પાસી હોતી વિકલ્પ તે ॥1॥
વાહિલેં દેહ હેં દેવા એકસરેં । હોઇ઩લ તેં બરેં તેણેં દ્વારેં ॥ધ્રુ.॥
હોતા ભાર ત્યાચી નિવારલી ખંતી । યેથેં આતાં રિતી સાટવણ ॥2॥
તુકા હ્મણે ઇચ્છે પાવવિલે કષ્ટ । હ્મણઊનિ નષ્ટ દુરાવલી ॥3॥

દેવ તીર્થ યેર દિસે જયા ઓસ । તોચિ તયા દોષ જાણતિયા ॥1॥
તયા બરેં ફાવે દેવા ચુકવિતાં । સંચિતાચી સત્તા અંતરાય ॥ધ્રુ.॥
શુદ્ધાશુદ્ધઠાવ પાપુણ્યબીજ । પાવવીલ દુજે ફળભોગ ॥2॥
તુકા હ્મણે વિશ્વંભરાઐસેં વર્મ । ચુકવિલ્યા ધર્મ અવઘે મિથ્યા ॥3॥

કાય કરૂં સાંગતાં હી ન કળે વર્મ । ઉપિસ્થત ભ્રમ ઉપજવિતો ॥1॥
મન આધીં જ્યાચેં આલેં હોઇ઩લ હાતાં । તયાવરી સત્તા કેલી ચાલે ॥ધ્રુ.॥
અભુકેચે અંગીં ચવી ના સવાદ । મિથ્યા ઐસા વાદ દુરાગ્રહ ॥2॥
તુકા હ્મણે આપ રાખાવેં આપણા । સંકોચોં ચિ કોણા નયે આતાં ॥3॥

અમૃત અવ્હેરેં ઉચળલેં જાતાં । વિષ આર્ત્તભૂતાં આવશ્યક ॥1॥
આદરાસી મોલ નયે લાવૂં કેજેં । ધીર શુદ્ધબીજેં ગોમટા તો ॥ધ્રુ.॥
ખ†યાચિયે અંગીં આપણે ચાલી । લાવણી લાવિલી કાય લાગે ॥2॥
તુકા હ્મણે ચાડે કરા વેવસાવ । આહ્માંસી તો વાવ ધીર આહે ॥3॥

અનુભવાચે રસ દેઊં આર્ત્તભૂતાં । સોડૂં ચોજવિતાં પુઢેં પોતીં ॥1॥
દેવાચા પ્રસાદ રત્નાચ્યા ઓવણી । શોભતીલ ગુણીં આપુલિયા ॥ધ્રુ.॥
આધીં ભાવ સાર શુદ્ધ તે ભૂમિકા । બીજ આણિ પિકા ચિંતા નાહીં ॥2॥
તુકા હ્મણે જ્યાચેં નામ ગુણવંત । તેં નાહીં લાગત પસરાવેં ॥3॥

કાય મજ એવઢા ભાર । હે વેવ્હાર ચાળવાયા ॥1॥
ઉકલ તો જાણે ધણી । મજ ભોજનીં કારણ ॥ધ્રુ.॥
ચિંતા જ્યાચી તયા શિરીં । લેંકરીં તેં ખેળાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે સેવટ ઝાલ । દેવ યા બોલા ભોગિતા ॥3॥

ન ગમે ન ગમે ન ગમે હરિવિણ । ન મગે ન મગે ન મગે મેળવા શામ કોણી ગે ॥1॥
તળમળ કરી તૈસા જીવ જળાવિણ માસા । દિસતી દિશા ઓસા વો ॥ધ્રુ.॥
નાઠવે ભૂક તાન વિકળ જાલેં મન । ઘડી જાય પ્રમાણ જુગા એકી વો ॥2॥
જરી તુહ્મી નોળખા સાંગતેં ઐકા । તુકયાબંધૂચા સખા જગજીવન ॥3॥

વિઠ્ઠલા રે તુઝે વણિ઩તાં ગુણવાદ । વિઠ્ઠલા રે દગ્ધ જાલીં પાપેં ॥1॥
વિઠ્ઠલા રે તુઝેં પાહાતાં શ્રીમુખ । વિઠ્ઠલા રે સુખ જાલેં નયના ॥ધ્રુ.॥
વિઠ્ઠલા રે તુજ દેતાં આલિંગન । વિઠ્ઠલા તનમન નિવાલ્યા બાહએઆ ॥2॥
વિઠ્ઠલા રે તુઝી ઐકતાં કીઇર્ત્ત । વિઠ્ઠલ હે વિશ્રાંતિ પાવલે સ્મરણેં ॥3॥
વિઠ્ઠલા રે તુકયાબંધુ હ્મણે દેહભાવ । વિઠ્ઠલા જીવીં પાવ ધરિતાં ગેલા ॥4॥

એકાંતીં લોકાંતીં કરૂં ગદારોળ । લેશ તો હી મળ નાહીં યેથેં ॥1॥
ઘ્યાવેં દ્યાવેં આહ્મીં આપુલિયા સત્તા । ન દેખોં પુસતા દુજા કોણી ॥ધ્રુ.॥
ભાંડારાચી કિલી માઝે હાતીં આહે । પાહિજે તો પાહેં વાન યેથેં ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્માં વિશ્વાસાચ્યા બળેં। ઠેવિલેં મોકળેં દેવેં યેથેં ॥3॥

સ્મરણાચે વેળે । વ્હાવેં સાવધ ન કળે ॥1॥
પડિલોં વિષયાંચે ઓઢીં । કોણી ન દિસેસેં કાઢી ॥ધ્રુ.॥
ભાંડવલ માઝેં । વેચ જાલેં ભૂમી ઓઝેં ॥2॥
તુકા હ્મણે કળે । તૂં ચિ ધાવેં ઐસેં વેળે॥3॥

પાહા હો દેવા કૈસે જન । ભિન્ન ભિન્ન સંચિતેં ॥1॥
એક નાહીં એકા ઐસેં । દાવી કૈસે શુદ્ધ હીન ॥ધ્રુ.॥
પંચભૂતેં એકી રાસી । સૂત્રેં કૈસીં ખેળવી ॥2॥
તુકા હ્મણે જે જે જાતી । તૈસી ઇસ્થતિ યેતસે ॥3॥

કોણાચિયા ન પડોં છંદા । ગોવિંદાસી આળવૂં ॥1॥
બહુતાંચીં બહુ મતેં । અવઘે રિતે પોકળ ॥ધ્રુ.॥
ઘટાપટા ઢવળી મન। હોય સીણ ન કરૂં તેં ॥2॥
તુકા હ્મણે પાંડુરંગ । ભરૂં ભાગ આલા તો ॥3॥

એકવેળ કરીં યા દુઃખાવેગળેં । દુરિતાચેં જાળેં ઉગવૂનિ॥1॥
આઠવીન પાય હા માઝા નવસ । રાત્રી હી દિવસ પાંડુરંગા ॥ધ્રુ.॥
બહુ દૂરવરી ભોગવિલે ભોગ । આતાં પાંડુરંગા સોડવાવેં॥2॥
તુકા હ્મણે કાયા કરીન કુરવંડી । ઓંવાળૂનિ સાંડીં મસ્તક હેં ॥3॥

આણીક મ્યાં કોણા યાવેં કાકુળતી । કોણ કામા યેતી અંતકાળીં ॥1॥
તૂં વો માઝી સખી હોસી પાંડુરંગે । લવકરી યે ગે વાટ પાહેં ॥ધ્રુ.॥
કાયા વાચા મનેં હેં ચિ કામ કરીં । પાઉલેં ગોજિરીં ચિંતીતસેં ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝી પુરવીં હે આસ । ઘાલીં બ્રહ્મરસ ભોજન હેં ॥3॥

હેં આહ્માં સકળા । તુઝ્યા નામાચેં ચિ બળ ॥1॥
કરૂં અમૃતાચેં પાન । દુજેં નેણોં કાંહીં આન ॥ધ્રુ.॥
જયાચા જો ભોગ । સુખ દુઃખ પીડી રોગ ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । તુઝે પાયીં માઝા હેવા॥3॥

આર્ત માઝ્યા બહુ પોટીં । વ્હાવીં ભેટી પાયાંશી ॥1॥
યાસી તુહ્મી કૃપાવંતા । માઝી ચિંતા અસોં દ્યા ॥ ।ધ્રુ.॥
તળમળ કરી ચિત્ત । અખંડિત વિયોગેં ॥2॥
તુકા હ્મણે પંઢરિનાથા । જાણેં વેથા અંતરિંચી ॥3॥

બહુ જન્માંતરેં ફેરે । કેલે યેરે સોડવીં ॥1॥
આળવિતોં કરુણાકરે । વિશ્વંભરે દયાળે ॥ધ્રુ.॥
વાહવતોં માયાપુરીં । યેથેં કરીં કુઢાવા ॥2॥
તુકા હ્મણે દુજા કોણ । ઐસા સીણ નિવારી ॥3॥

કરાલ તેં કાય નવ્હે જી વિઠ્ઠલા । ચિત્ત દ્યાવેં બોલા બોબડિયા ॥1॥
સોડવૂનિ ઘ્યાવેં કાળચક્રા હાતીં । બહુત વિપત્તી ભોગવિલ્યા ॥ધ્રુ.॥
જ્યાલેં જેઊં નેદી મારિલેં ચિ મરો । પ્રારબ્ધા ઉરો માગુતાલીં ॥2॥
તુકા હ્મણે દુજા ખુંટલા ઉપાય । મ્હણઊનિ પાય આઠવિલે ॥3॥

ડૌરલોં ભિહ્સુખેં । સેવૂં અમૃત હેં મુખેં ॥1॥
સંતસંગેં સારૂં કાળ । પ્રેમસુખાચા કલ્લોળ ॥ધ્રુ.॥
બ્રહ્માદિકાંસી સુરાણી । તો હા આનંદ મેદિની ॥2॥
નાહીં વૈકુંઠીંચા પાંગ । ધાંવે કથે પાંડુરંગ ॥3॥
મુહ્ વ્હાવેં કાશાસાઠીં । કૈચી યેણેં રસેં ભેટી॥4॥
તુકા હ્મણે ગોડ । હેં ચિ પુરે માઝેં કોડ ॥5॥

ફોડિલેં ભાંડાર । માપ ઘેઊનિયાં ખરેં ॥1॥
કેલી હરિનામાચી વરો । માગિતલેં આતાં સરો ॥ધ્રુ.॥
દેશાંત સુકાળ । જાલા હારપલા કાળ ॥2॥
ઘ્યાવેં ધણીવરી । તુકા હ્મણે લાહાન થોરીં ॥3॥

આનંદાચે ડોહીં આનંદતરંગ । આનંદ ચિ અંગ આનંદાચેં॥1॥
કાય સાંગોં જાલેં કાંહ઴ઇચયાબાહી । પુઢેં ચાલી નાહીં આવડીનેં ॥ધ્રુ.॥
ગર્ભાચે આવડી માતેચા ડોહળા । તેથીંચા જિવ્હાળા તેથેં બિંબે ॥2॥
તુકા હ્મણે તૈસા ઓતલાસે ઠસા । અનુભવ સરિસા મુખા આલા ॥3॥

હ્મણઊનિ ધરિલે પાય । અવો માય વિઠ્ઠલે ॥1॥
આપુલેં ચિ કરૂનિ ઘ્યાવેં । આશ્વાસાવેં આહ્માસ ॥ધ્રુ.॥
વાઢલી તે તળમળ ચિંતા । શમ આતાં કરાવી ॥2॥
તુકા હ્મણે જીવીં વસે । મજ નસે વેગળી ॥3॥

કલ્યાણ યા આશીર્વાદેં । જાતી દ્વંદ્વેં નાસોનિ ॥1॥
આશ્વાસિલેં નારાયણેં । પ્રેમદાનેં અંતરિંચ્યા ॥ધ્રુ.॥
ગેલી નિવારોનિ આતાં । સકળ ચિંતા યાવરિ ॥2॥
તુકા હ્મણે ગાતાં ગીત । આલેં હિત સામોરેં ॥3॥

હરિનામવેલી પાવલી વિસ્તાર । ફળીં પુષ્પીં ભાર બોલ્હાવલા ॥1॥
તેથેં માઝ્યા મના હોઇપ પિક્ષરાજ । સાધાવયા કાજ તૃપ્તીચેં યા ॥ધ્રુ. ॥
મુળ઴ઇચયા બીજેં દાખવિલી ગોડી । લવકર ચિ જોડી જાલિયાચી ॥2॥
તુકા હ્મણે ક્ષણક્ષણાં જાતો કાળ । ગોડી તે રસાળ અંતરેલ ॥3॥

બરવેં ઐસેં આલેં મના । નારાયણા યા કાળેં ॥1॥
દેવ આહ્મા પ્રાણસખા । જાલેં દુઃખા ખંડણ ॥ધ્રુ. ॥
જન્માંતરિંચ્યા પુણ્યરાસી । હોત્યા ત્યાંસી ફળ આલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે નિજઠેવા । હોઇ઩લ હેવા લાધલોં ॥3॥

જરિ હે આડ યતી લાજ । કૈસેં કાજ સાધતેં ॥1॥
કારણ કેલેં ઉઠાઉઠી । પાયીં મિઠી ઘાતલી ॥ધ્રુ.॥
સમપિ઩લા જીવ ભાવ । ધરિલા ભાવ અખંડ ॥2॥
તુકા હ્મણે આડ કાંહીં । કાળ નાહીં ઘાતલા ॥3॥

પાત્ર શુદ્ધ ચિત્ત ગોહી । ન લગે કાંહીં સાંગણેં ॥1॥
શૂર તરી સત્ય ચિ વ્હાવેં । સાટી જીવેં કરૂનિ ॥ધ્રુ.॥
અમુપ ચ સુખમાન । સ્વામી જન માનાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે જૈસી વાણી । તૈસે મનીં પરિપાક ॥3॥

પ્રગટલેં યાઆન । નારાયણ ભૂતીં તેં ॥1॥
અનુભવ ચ ઘેઊં વ્હાવા । વિનંતી દેવા કરૂનિયાં ॥ધ્રુ.॥
દેખોવેખીં વદે વાણી। પડિલ્યા કાનીં પ્રમાણેં ॥2॥
તુકા હ્મણે યોગક્ષેમ । ઘડે તેં વર્મ સાધાવેં ॥3॥

મુખ્ય આધીં વિષયત્યાગ । વિધિભાગ પાળણેં ॥1॥
મન પાવે સમાધાન । હેં ચિ દાન દેવાચેં ॥ધ્રુ.॥
ઉદાસીન વૃઇત્ત દેહીં। ચાડ નાહીં પાળણેં ॥2॥
તુકા હ્મણે નાહીં ભય । સમ સોય વિષમાચી॥3॥

આતાં હેં ચિ સાર હેં ચિ સાર । મૂળબીજ રે આઇકા॥1॥
આવડીનેં આવડી ઉરે । જેં જ્યા ઝુરે તેં ત્યાસી ॥ધ્રુ.॥
પ્રેમાચિયા સૂત્રદોરી । નાહીં ઉરી ઉરવી ॥2॥
તુકા હ્મણે ચિંતન બરેં । આહે ખરેં ખ†યાપેં ॥3॥

કેલા તૈસા અંગીકાર । માઝા ભાર ચાલવીં ॥1॥
હોઊં અંતરાય બુદ્ધી । કૃપાનિધી નેદાવી ॥ધ્રુ.॥
આહ્મી તરી જડ જીવ। કૈંચા ભાવ પુરતા ॥2॥
અનન્યભાવેં ઘ્યાવી સેવા । આહ્માં દેવા ઘડેસી ॥3॥
તુહ્મીં આહ્મી શરણાગતેં । કૃપાવંતેં રક્ષીજે ॥4॥
તુકા હ્મણે ભાકું કીંવ । અસોં જીવ જડ આહ્મી ॥5॥

સોસેં બહુગર્ભવાસીં । મેલોં અસોં ઉપવાસીં । નાહીં સખીં ઐસીં । તેથેં કોણી ભેટલીં ॥1॥
કરીં કરીં રે સ્વહિત । દેહ તંવ હે અનિત્ય । નાહીં દિલેં ચિત્ત । સોડવૂં મોહાપાસોનિ ॥ધ્રુ.॥
પાળી તોંડ઴ઇચયા ઘાંસેં । તેં ચિ હોય અનારિસેં । જ્યા નવ્હે ઐસેં । ખેદી પરિ સોડવીના ॥2॥
તુકા હ્મણે ધનમાનેં । માઝ્યા બાટલોં મીપણેં । નાહીં દિલા જનેં । દેખોં લાભેં હા લાભ ॥3॥

ઇઇચ્છતી તયાંસી વ્હાવેં જી અરૂપ । આહ્માંસી સ્વરૂપિસ્થતી ચાડ ॥1॥
આતાં નવ્હે માઝા ભાવ અનારિસા । પાઉલાંની ઇચ્છા ગોવિયેલી ॥ધ્રુ.॥
લેંકરાસી કોઠેં જાણત્યાચી પરી। કરૂં યેતે દુરી ધરાવયા ॥2॥
લાગલી ન સુટે નામાચી આવડી। માઝી ભાવજોડી ભંગૂં નકા ॥3॥
ઘેસીલ વેઢે મુહીચ્યા અભિળાસેં। ચાળવીં જા પિસે બ્રહ્મયાઆની ॥4॥
તુકા હ્મણે માઝા કોઠેં ભિહ્રસ। પાડાવયા ઓસ ચાળવિસી ॥5॥

આહ્માં ભાવિકાંચી જાતી । એકવિધ જી શ્રીપતી । અળંકારયુઇહ્ । સરોં શકે ચિ ના ॥1॥
જાણેં માઉલી ત્યા ખુણા। ક્ષોભ ઉપજોં નેદી મના । શાંતવૂનિ સ્તના ॥લાવીં અવો કૃપાળે॥ધ્રુ.॥
તુજ અવઘે હોઊં યેતે । મજ વાટોં નયે ચિત્તે । ઉપાસને પરતેં। નયે કાંહીં આવડોં ॥2॥
કરૂં રૂપાચી કલ્પના । મુખીં નામ ઉચ્ચારણા। તુકા હ્મણે જના । જલ સ્થલ દેખતાં ॥3॥

જ્યાવેં હીનપણેં । કાસયાચ્યા પ્રયોજનેં ॥1॥
પ્રારબ્ધીં સંસાર । બરી હિમતીચી થાર ॥ધ્રુ.॥
હોણાર તે કાંહીં । યેથેં અવકળા નાહીં ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવેં । કૃપા કેલિયા બરવેં ॥3॥

કિતી રાંડવડે । ઘાલૂનિ વ્હાલ રે બાપુડે । સંસારાચે ભિડે । કાસાવીસ જાલેતી ॥1॥
માઝ્યા સ્વામી શરણ રિઘા । કૃપાળુવા પાંડુરંગા । ઠેવી અંગસંગા । વિશ્વાસિયાં જવળી ॥ધ્રુ.॥
કાંહીં ન માગતાં ભલેં । હોઇ઩લ તેં ચિ કામ કેલેં । નસાવેં આથિલેં। કાંહીં એકા સંકલ્પેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ભાવ । પાવવીલ ઠાયાઠાવ । એકવિધ જીવ । ઠેવિલિયા સેવેસી ॥3॥

બાપ કરી જોડી લેંકરાચે ઓઢી । આપુલી કરવંડી વાળવૂની ॥1॥
એકાએકીં કેલોં મિરાસીચા ધની । કડિયે વાગવૂની ભાર ખાંદીં ॥ધ્રુ.॥
લેવઊની પાહે ડોળા અળંકાર । ઠેવા દાવી થોર કરૂનિયાં ॥2॥
તુકા હ્મણે નેદી ગાંજૂં આણિકાંસી । ઉદાર જીવાસી આપુલિયા ॥3॥

યા રે હરિદાસાનો જિંકોં કિળકાળા । આમુચિયા બળા પુઢેં કિતી બાપુડેં ॥1॥
રંગ સુરંગ ઘમંડી નાના છંદેં । હાસ્યવિનોદેં મનાચિયે આવડી ॥ધ્રુ.॥
યેણેં તેણેં પ્રકારેં બહુતાં સુખ જોડે । પૂજન તેં ઘડે નારાયણા અંતરીં ॥2॥
વાંકડએઆ માના બોલ બોલાવે આર્ષ । યેઇ઩લ તો ત્યાંસ છંદ પઢીયેં ગોવિંદા ॥3॥
આપુલાલેં આવડી એકાપુઢેં એક નટા । નાહીં થોર મોઠા લહાન યા પ્રસંગીં ॥4॥
તુકા હ્મણે યેથેં પ્રેમ ભંગૂં નયે કોણીં । દેવ ભહ્ દોન્હી નિવડિતાં પાતક॥5॥

અવઘા ચ અન્યાયી । તેથેં એકલ્યાચેં કાઇ઩ ॥1॥
આતાં અવઘેં એકવેળેં । જળોનિ સરો તેં નિરાળેં ॥ધ્રુ.॥
કાય માઝેં ખરેં । એવઢેં ચ રાખોં બરેં ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં । પરિહાર ન લગે ચિત્તા ॥3॥

કાય વૃંદાવન મોહિયેલેં ગુળેં । કાય જિરેં કાળેં ઉપચારિલેં ॥1॥
તૈસી અધમાચી જાતી ચ અધમ । ઉપદેશ શ્રમ કરાવા તો ॥ધ્રુ.॥
ન કળે વિંચાસી કુરવાઇળલેં અંગ । આપલે તે રંગ દાવીતસે ॥2॥
તુકા હ્મણે નયે પાકાસી દગડ । શૂકરાસી ગોડ જૈસી વિષ્ઠા ॥3॥

સ્તવૂનિયાં નરા । કેલા આયુષ્યાચા માતેરા ॥1॥
નારાયણચિયા લોપેં । ઘડલીં અવઘીં ચિ પાપેં ॥ધ્રુ.॥
જીવ જ્યાચેં દાન। ત્યાચા ખંડૂનિયાં માન ॥2॥
તુકા હ્મણે વાણી । આઇકે ત્યા દોષ કાનીં ॥3॥

સંતાં નાહીં માન । દેવ માની મુસલમાન ॥1॥
ઐસે પોટાચે મારિલે । દેવા આશા વિટંબિલે ॥ધ્રુ.॥
ઘાલી લોટાંગણ । વંદી નીચાચે ચરણ ॥2॥
તુકા હ્મણે ધર્મ । ન કળે માજલ્યાચા ભ્રમ॥3॥

અવો કૃપાવંતા । હોઇપ બુદ્ધીચા યે દાતા ॥1॥
જેણેં પાવિજે ઉદ્ધાર । હોય તુઝે પાયીં થાર ॥ધ્રુ.॥
વદવીં હે વાચા । ભાવ પાંડુરંગીં સાચા ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । માઝે અંતર વસવા ॥3॥

નાહીં મ્યા વંચિલા મંત્ર કોણાપાશીં । રાહિલોં જીવાસીં ધરૂનિ તો ॥1॥
વિટેવરી ભાવ ઠેવિયેલેં મન । પાઉલેં સમાન ચિંતીતસેં ॥ધ્રુ.॥
પાવવિલા પાર ધરિલા વિશ્વાસ । ઘાલૂનિયાં કાસ બળકટ ॥2॥
તુકા હ્મણે માગેં પાવલે ઉદ્ધાર । તિહીં હા આધાર ઠેવિલાસે ॥3॥

ચંચળીં ચંચળ નિશ્ચળીં નિશ્ચળ । વાજવી ખળાળ ઉદકાસી ॥1॥
સોપેં વર્મ પરિ મન નાહીં હાતીં । હા હા ભૂત ચિત્તીં ભ્રમ ગાઢા ॥ધ્રુ.॥
રવિબિંબ નાહીં તુટત ઉદકા । છાયેચી તે નકા સરી ધરૂં ॥2॥
તુકા હ્મણે ભય ધરી રજ્જૂસાટીં । નાહીં સાચ પોટીં કળલેં તોં ॥3॥

આવડી યેતે કળોં । ગુણેં ચિન્હેં ઉમટતી ॥1॥
પોટીચેં ઓઠીં ઉભેં રાહે । ચિત્ત સાહે મનાસી ॥ધ્રુ.॥
ડાહોળે યાચી ભૂક ગર્ભા । તાટીં પ્રભા પ્રતિબિંબે ॥2॥
તુકા હ્મણે માનોન ઘ્યાવેં । વાટે ખાવેં વાટતેં ॥3॥
3267. કાય ઐસી વેળ । વોડવલી અમંગળ ॥1॥
આજિ દુખવલેં મન । કથાકાળીં જાલા સીણ ॥ધ્રુ.॥
પાપાચિયા ગુણેં । ત્યાંચિયા વેળે દર્ષણેં ॥2॥
તુકા હ્મણે કાનીં । ઘાલૂં આલે દુષ્ટવાણી॥3॥

કિતી વેળાં જન્મા યાવેં । નિત્ય વ્હાવેં ફજીત ॥1॥
હ્મણઊનિ જીવ ભ્યાલા । શરણ ગેલા વિઠોબાસી ॥ધ્રુ.॥
પ્રારબ્ધ પાઠી ગાઢેં । ન સરેં પુઢેં ચાલત ॥2॥
તુકા હ્મણે રોકડીં હે । હોતી પાહેં ફજીતી ॥3॥

હોતોં સાંપડલોં વેઠી । જાતાં ભેટી સંસારા ॥1॥
તોં યા વાટે કૃપા કેલી । ભેટી જાલી વિઠોબાસી ॥ધ્રુ.॥
હોતા ભાર માથાં માઝે । બહુ ઓઝેં અમુપ ॥2॥
તુકા હ્મણે કેલી ચિંતા । કોણ દાતા ભેટેલ ॥3॥

ભુંકુનિયાં સુનેં લાગે હસ્તીપાઠી । હોઊનિ હિંપુટી દુઃખ પાવે ॥1॥
કાય ત્યા મશકેં તયાચેં કરાવેં । આપુલ્યા સ્વભાવેં પીડતસે ॥ધ્રુ.॥
માતલેં બોકડ વિટવી પંચાનના । ઘેતલેં મરણા ધરણેં તેં ॥2॥
તુકા હ્મણે સંતાં પીડિતીલ ખળ । ઘેતી તોંડ કાળેં કરૂનિયાં ॥3॥

જા રે તુહ્મી પંઢરપુરા । તો સોયરા દીનાંચા ॥1॥
ગુણ દોષ નાણી મના । કરી આપણાસારિખેં ॥ધ્રુ.॥
ઉભારોનિ ઉભા કર । ભવપાર ઉતરાયા ॥2॥
તુકા હ્મણે તાંતડ મોઠી । જાલી ભેટી ઉદંડ॥3॥

ગર્જત જાવેં નામાવળી । પ્રેમેં ટાળી વાહોનિ ॥1॥
યેણેં સુખેં પુઢતી ધાંવે । ભેટી સવેં ગોપાળા ॥ધ્રુ.॥
લોટાંગણ ઘાલા તળીં । વંદા ધુળી સંતાંચી ॥2॥
તુકા હ્મણે વિઠ્ઠલ લાહો । ઐસા બાહો ઉભારા ॥3॥

અનુસરે તો અમર જાલા । અંતરલા સંસારા ॥1॥
ન દેખતી ગર્ભવાસ । કધીં દાસ વિષ્ણૂચે ॥ધ્રુ.॥
વિસંભેના માતા બાળા। તૈસા લળા પાળાવા ॥2॥
ત્રિભુવનીં જ્યાચી સત્તા । તુક્યા રિક્ષતા તો જાલા ॥3॥

આતાં કેશીરાજા હે ચિ વિનવણી । મસ્તક ચરણીં ઠેવીતસેં ॥1॥
દેહ અસો માઝા ભલતિયે ઠાયીં । ચિત્ત તુઝ્યા પાયીં અસોં દ્યાવેં ॥ધ્રુ.॥
કાળાચેં ખંડણ ઘડાવેં ચિંતન । ધનમાનજનવિન્મુખ તો ॥2॥
કફવાતપિત્ત દેહઅવસાનીં । ઠેવાવીં વારૂનિ દુરિતેં હીં॥3॥
સાવધ તોં માઝીં ઇંઇદ્રયેં સકળેં । દિલીં એકા વેળે હાક આધીં ॥4॥
તુકા હ્મણે તૂં યા સકળાંચા જનિતા । યેથેં ઐકતા સકળાંસી ॥5॥

ચિત્ત તેં ચિંતન કલ્પનેચી ધાંવ । જે જે વાઢે હાંવ ઇંઇદ્રયાંચી ॥1॥
હાત પાવ દિસે શરીર ચાલતાં । નાવેં ભેદ સત્તા જીવાચી તે ॥ધ્રુ.॥
રવીચિયે અંગીં પ્રકાશક કળા । વચનેં નિરાળા ભેદ દિલા ॥2॥
તુકા હ્મણે માપ વચનાચ્યા અંગીં । મૌન્ય કાય રંગીં નિવડાવેં ॥3॥

બોલોનિયાં કાય દાવૂં । તુહ્મી જીઊ જગાચે ॥1॥
હે ચિ આતાં માઝી સેવા । ચિંતન દેવા કરિતોં ॥ધ્રુ.॥
વિરહાસી દેહ તુચ્છ । નાહીં આસ દેહાચી ॥2॥
તુકા હ્મણે પાયાપાશીં । યેઇન ઐસી વાસના ॥3॥

નિજોં નવ્હેં સકાળવેળીં । રાતીકાળી ચિંન ચિંની॥1॥
વોંગળાનેં ઘેતલી પાઠી । કેલી આટી જીવાસી ॥ધ્રુ.॥
મેળઊનિ સવેં જન । ચિંતા નેણે દેવળીં ચ ॥2॥
તુકા હ્મણે આલોં ઘરા । તોંડા ઘોરા બાઇલેચ્યા ॥3॥

માયબાપ સવેં નયે ધનવિત્ત । કરાવેં સંચિત ભોગાવેં તેં ॥1॥
હ્મણઊનિ લાભ કાય તો વિચારીં । નકો ચાલીવરી ચિત્ત ઠેવૂં ॥ધ્રુ.॥
આયુષ્ય સેવટીં સાંડૂનિ જાણાર । નવ્હે હેં સાચાર શરીર હેં ॥2॥
તુકા હ્મણે કાળેં લાવિયેલેં માપ । જમે ધરી પાપપુણ્યાચી હી ॥3॥

મોટળેં હાટીં સોડિલ્યા ગાંઠી । વિક†યા ઘાતલેં કેણ।
જ્યાચે ભાગ ત્યાસી દેઊનિ વારિલેં । સારૂનિ લિગાડ દાન ।
ખરેં માપ હાતીં ઘેઊનિ બૈસલોં । માનિતી તે ચૌઘે જન ।
ખરેં વિત્ત તેથેં આલે ચોજવીત । ગિ†હાઇક સંતજન ॥1॥
ઝાડિલા પાલવ કેલા હાટ વેચ । જાલી સકાળીં ચ અરાણૂક ।
યાલ તરિ તુહ્મી કરા લગબગ । આમચે તે કોણી લોક ॥ધ્રુ.॥
એક તે ઉત્તમ મધ્યમ કનિષ્ઠ । વિત્તાચે પ્રકાર તીન ।
બહુતાં જનાચે બહુત પ્રકાર । વેગળાલે વાણ ।
લાભ હાણિ કોણા મુદલ જાલેં । કોણાસી પડિલેં ખાણ ।
અર્ધમર્ધ કોણી ગુંતોનિ રાહિલે । થોડે તૈસે બહુ જન ॥2॥
એકે સાંતે આલે એક ગાંવીહૂન । યેકામે ચિ નવ્હે જાણેં ।
યેતાં જાતાં રુજૂ નાહીં દિવાણા । કાળતોંડીં એકેં તેણેં ।
લાગ ભાગ એકી એકાનીં ગોવિલેં । માગીલ પુઢિલાં ૠણેં ।
તુકા હ્મણે આતાં પાહૂં નયે વાસ। સાધાવેં આપુલેં પેણેં ॥3॥

કરા કરા લાગપાટ । ધરા પંઢરીચી વાટ । જંવ નાહીં ચપેટ । ઘાત પડિલા કાળાચા ॥1॥
દુજા ઐસા નાહીં કોણી । જો યા કાઢી ભયાંતૂનિ । કરા હ્મણઊનિ । હા વિચાર ઠાયીંચા ॥ધ્રુ.॥
હોતી ગાત્રેં બેંબળીં । દિવસ અસ્તમાના કાળીં । હાતપાયટાળીં । જેં મોકળી આહેતી ॥2॥
કાં રે ઘેતલાસી સોસેં । તુજ વાટતાહે કૈસેં। તુકા હ્મણે ઐસેં । પુઢેં કૈં લાહાસી ॥3॥

યત્ન આતાં તુહ્મી કરા । મજ દાતારા સત્તેનેં ॥1॥
વિશ્વાસ તો પાયાંવરિ । ઠેવુનિ હરી રાહિલોં ॥ધ્રુ.॥
જાણત ચિ દુજેં નાહીં । આણીક કાંહીં પ્રકાર ॥2॥
તુકા હ્મણે શરણ આલોં । નેણેં બોલોં વિનવિતાં ॥3॥

અનાથાં જીવન । આહ્માં તુમચે ચરણ । કરૂનિ સાંટવણ। ધરીયેલે હૃદયીં ॥1॥
પુષ્ટ જાલી અંગકાંતિ । આનંદ ન સમાયે ચિત્તીં । કવતુકેં પ્રીતી । ગાઊં નાચોં ઉલ્હાસેં ॥ધ્રુ.॥
કરુણાઉત્તરીં। કરૂન આળવણ હરી । જાઊં નેદૂં દુરી । પ્રેમપ્રીતિપડિભરેં ॥2॥
મોહો માતે કરી ગોવા । ઐસેં આહે જી કેશવા । તુકા હ્મણે સેવા । આણીક નાહીં જાણત ॥3॥

સુખાચી વસતિ જાલી માઝે જીવીં । તુમચ્યા ગોસાવી કૃપાદાનેં ॥1॥
રૂપ વેળાવેળાં આઠવીં અંતરીં । બૈસોનિ જિવ્હારીં રાહિલેં તેં ॥ધ્રુ.॥
વિસાંવલેં મન વિઠ્ઠલેં પ્રપંચા ॥ ગોડાવલી વાચા યેણેં રસેં ॥2॥
તુકા હ્મણે કાંહીં નાઠવેસેં કેલેં । દુસરેં વિઠ્ઠલેં મજ આતાં ॥3॥

આહ્માં કાંહીં આહ્માં કાંહીં । આતાં નાહીં યા બોલેં॥1॥
મોલ સાંગા મોલ સાંગા । ઘેણેં તિંહીં ગા પુસાવેં ॥ધ્રુ.॥
કૈસેં ઘડે કૈસેં ઘડે । બડબડ તુજ મજ ॥2॥
મુદલેં સાટી મુદલેં સાટી । લાભ પોટીં ત્યા ચ મધીં ॥3॥
તુકા હ્મણે સાટવૂં ઘરીં । આડલ્યા કાળેં પુસતી તરી ॥4॥

ઘ્યા રે ભાઇ઩ પ્યા રે ભાઇ઩ । કોણી કાંહીં થોડેં બહુ॥1॥
યે ચ હાટીં યે ચ હાટીં । બાંધા ગાઠી પારખૂન ॥ધ્રુ.॥
વેચ આહે વેચ આહે । સરલેં પાહે મગ ખોટેં ॥2॥
ઉઘડેં દુકાન ઉઘડેં દુકાન । રાત્રી જાલી કોણ સોડી મગ ॥3॥
તુકા હ્મણે અંતકાળીં । જાતી ટાળીં બૈસોનિ ॥4॥

માર્ગ ચુકલે વિદેશીં એકલે । તયાવરિ જાલે દિશાભુલી॥1॥
હાતીં ધરૂનિયાં પાવવિલેં ઘરા । ત્યાચ્યા ઉપકારા કાય દ્યાવેં ॥2॥
તૈસા મી કુડકુડા હોતોં કેશીરાજા । સેવા ન ઘડે લાજા હ્મણઊનિ ॥ધ્રુ.॥
સાંડિયેલા ગર્ભ ઉબગોનિ માઉલી । નાહીં સાંભાઇળલી ભૂમિ શુદ્ધ ॥3॥
ઉષ્ણ તાન ભૂક એવઢિયે અકાંતીં । વોસંગા લાવિતી કાય હ્મણિજે ॥4॥
ખાંદ્યાવરી શૂળ મરણાચે વાટે। અન્યાય હિ મોટે સાચ કેલે ॥5॥
હાતીંચેં હિરોનિ ઘાતલા પાઠીસી। તુકા હ્મણે ઐસી પરી જાલી ॥6॥
3287 જૈસી તૈસી તરિ વાણી । મના આણી માઉલી ॥1॥
લેકરાંચ્યા સ્નેહેં ગોડ । કરી કોડ ત્યા ગુણેં ॥ધ્રુ.॥
માગેં પુઢેં રિઘે પોટીં । સાહે ખેટી કરીતેં ॥2॥
તુકા વિનવી પાંડુરંગા । ઐસેં પૈં ગા આહે હેં ॥3॥

ગુણાંચે આવડી વાચેચા પસરૂ । પડિલા વિસરુ ઇતરાંચા ॥1॥
આદિમધ્યઅંતીં નાહીં અવસાન । જીવનીં જીવન મિળોનિ ગેલેં ॥ધ્રુ.॥
રામકૃષ્ણનામમાળા હે સાજિરી । ઓવિલી ગોજિરી કંઠાજોગી ॥2॥
તુકા હ્મણે તનુ જાલીસે શીતળ । અવઘી સકળ બ્રહ્માનંદેં ॥3॥

દેવાચી ભાંડારી । આદા વિનિયોગ કરી ॥1॥
આતાં ન માખે હાતપાય । નેણોં હોતેં ઐસેં કાય ॥ધ્રુ.॥
દેવેં નેલી ચિંતા । જાલા સકળ કરિતા ॥2॥
તુકા હ્મણે ધણી । ત્યાસી અવઘી પુરવણી ॥3॥

પેણાવલેં ઢોર માર ખાય પાઠી । બૈસલેં તેં નુઠી તેથૂનિયાં ॥1॥
તૈસી માઝ્યા મના પરી જાલી દેવા । ધાવેં અહંભાવા સાંડાવલોં ॥ધ્રુ.॥
કડાં ઘાલીં ઉડી માગિલાંચ્યા ભેણેં । મરણામરણ ન કળે ચિ ॥2॥
તુકા હ્મણે જાલોં ત્યાપરી દુઃખિત । અસેં બોલાવીત પાંડુરંગા ॥3॥

જાલિયા દર્શન કરીન મી સેવા । આણીક હી દેવા ન લગે દુજેં ॥1॥
પ્રારબ્ધા અંગીં અન્ન આચ્છાદન । ઇસ્થર કરોનિ મન ઠેવીં પાયીં ॥ધ્રુ.॥
યે ગા યે ગા યે ગા કૃપાળુવા હરી । નિવવીં અભ્યંતરીં દેઉનિ ભેટી ॥2॥
આસાવલેં મન જીવનાચે ઓઢી । નામરૂપેં ગોડી લાવિયેલી ॥3॥
કાય તુહ્માંપાશીં નાહીં ભાંડવલ । માઝે મિથ્યા બોલ જાતી ઐસે ॥4॥
કાય લોખંડાચે પાહે ગુણ દોષ । સિવોનિ પરિસ સોનેં કરી ॥5॥
તુકા હ્મણે માઝેં અવઘેં અસોં દ્યાવેં। આપુલેં કરાવેં બ્રીદ સાચ ॥6॥

યેથેં આડ કાંહીં ન સાહે આણીક । પ્રમાણ તેં એક હેં ચિ જાલેં ॥1॥
ગાઊં નાચોં ટાળી ગાઊં ગાઊં ગીત છંદેં । ડોલવૂં વિનોદેં અંગ તેણેં ॥ધ્રુ.॥
મથુનિયાં સાર કાઢિલેં બાહેરી । ઉપાધિ તે યેરી નિવડિલી ॥2॥
તુકા હ્મણે જગા લાવિલી શિરાણી । સેવિતાં હે ધણી હોત નાહીં ॥3॥

શરણાગત જાલોં । તેણેં મીપણા મુકલોં ॥1॥
આતાં દિલ્યાચી ચ વાટ । પાહોં નાહીં ખટપટ ॥ધ્રુ.॥
નલગે ઉચિત । કાંહીં પાહાવેં સંચિત ॥2॥
તુકા હ્મણે સેવા । માને તૈસી કરૂં દેવા ॥3॥

વાચેચિયા આળા કવિળલેં બ્રહ્મ । ચુકવિલા શ્રમ પૃથક તો ॥1॥
સુલભ જાલેં સુલભ જાલેં । જવળી આલેં પંઢરિયે ॥ધ્રુ.॥
નામરૂપાચેં બાંધલેં મોટળેં । એક એકા વેળે સારિયેલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે વાટે ચુકલી વસતી । ઉદ્ધાર તો હાતીં આણિયેલા ॥3॥

સવંગ જાલેં સવંગ જાલેં । ઘરા આલેં બંદરીંચે ॥1॥
આતાં હેવા કરાવા સોસ । ભિહ્રસ બહુ ગોડ ॥ધ્રુ.॥
પાઉલ વેચે ચિંતા નાહીં । આડ કાંહીં મગ નયે ॥2॥
તુકા હ્મણે સંચિતાચેં । નેણેં કાચેં રાહોં તેં ॥3॥

તુહ્મી સંત માયબાપ કૃપાવંત । કાય મી પતિત કીર્તી વાણૂં ॥1॥
અવતાર તુહ્માં ધરાયા કારણેં । ઉદ્ધરાવેં જન જડ જીવ॥ધ્રુ.॥
વાઢવિલેં સુખ ભિહ્ ભાવ ધર્મ । કુળાચાર નામ વિઠોબાચેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ગુણ ચંદનાચે અંગીં । તૈસે તુહ્મી જગીં સંતજન ॥3॥

પાઠી લાગે તયા દવડીં દુરી । ઘાલીં યા બાહેરી સંવસારા ॥1॥
યેઉનિ દડેં તુમચ્યા પાયીં । ધાંવેં તૈપ છો હ્મણા ॥ધ્રુ.॥
પારખિયાચા વાસ પડે । ખટબડ ઉઠી તેં ॥2॥
તુકા હ્મણે લાવિલા ધાક । નેદી તાક ખાઊં કોણી ॥3॥

સાંખિળલોં પ્રીતી ગળાં । ભુંકે વેળા જાણોનિયાં॥1॥
તુમચેં મી કેશીરાજા । સુનેં યા કાજા પાઇળલોં ॥ધ્રુ.॥
આલેં ગેલેં કળે વાટા । કોણ નિટા વાકડિયા ॥2॥
તુકા હ્મણે આલેં વારી । દુરિતેં દુરી નાતળતાં ॥3॥

સુનિયાંચા હા ચિ ભાવ । આપલા ઠાવ રાખાવા ॥1॥
દુજિયાચા યેઊં વારા । નેદૂં ઘરાવરી દેઊં ॥ધ્રુ.॥
કેલી યાચી ફાડાફાડી। તડામોડી ક્ષેત્રાચી ॥2॥
પાતેજત નાહીં લોકાં । તુકા દેવાવાંચૂનિ॥3॥

સુનિયાંચી આવડી દેવા । ઘેત સેવા નાહીં કાંહીં ॥1॥
સિકવિલેં જવળી બૈસોં । જેથેં અસોં તેથેં ચિ ॥ધ્રુ.॥
નેદી દુજેં બોલોં કરૂં । ગુરુગુરુ ન સાહે ॥2॥
તુકા હ્મણે કૃવાઇળતાં । અંગ સત્તા સંગાચી ॥3॥
વર્ગ:અભંગ‎
વર્ગ:ગાથા
વર્ગ:સંત તુકારામ સાહિત્ય
વર્ગ:તપાસણી કરાયચે સાહિત્ય‎