તુકારામ ગાથા · શ્લોક 1-300

સમચરણદૃષ્ટિ વિટેવરી સાજિરી । તેથેં માઝી હરી વૃત્તિ રાહો ॥૧॥
આણીક ન લગે માયિક પદાર્થ । તેથેં માઝેં આર્ત્ત નકો દેવા ॥ધ્રુ.॥
બ્રમ્હાદિક પદેં દુઃખાચી શિરાણી । તેથેં દુશ્ચિત ઝણી જડોં દેસી ॥૨॥
તુકા મ્હણે ત્યાચેં કળલેં આમ્હાં વર્મ । જે જે કર્મધર્મ નાશવંત ॥૩॥

સુંદર તેં ધ્યાન ઉભે વિટેવરી । કર કટાવરી ઠેવૂનિયાં ॥૧॥
તુળસીચે હાર ગળાં કાસે પીતાંબર । આવડે નિરંતર તેં ચિ રૂપ ॥ધ્રુ.॥
મકરકુંડલેં તળપતી શ્રવણીં । કંઠીં કૌસ્તુભમણિ વિરાજિત ॥૨॥
તુકા મ્હણે માઝેં હેં ચિ સર્વ સુખ । પાહીન શ્રીમુખ આવડીનેં ॥૩॥

સદા માઝે ડોળે જડો તુઝે મૂર્તી । રખુમાઈચ્યા પતી સોયરિયા ॥૧॥
ગોડ તુઝેં રૂપ ગોડ તુઝેં નામ । દેઈં મજ પ્રેમ સર્વ કાળ ॥ધ્રુ.॥
વિઠો માઉલિયે હા ચિ વર દેઈં । સંચરોનિ રાહીં હૃદયામાજી ॥૨॥
તુકા મ્હણે કાંહીં ન માગે આણીક । તુઝે પાયીં સુખ સર્વ આહે ॥૩॥

રાજસ સુકુમાર મદનાચા પુતળા । રવિશશિકળા લોપલિયા ॥૧॥
કસ્તુરીમળવટ ચંદનાચી ઉટી । રુળે માળ કંઠીં વૈજયંતી ॥ધ્રુ.॥
મુગુટ કુંડલે શ્રીમુખ શોભલેં । સુખાચેં ઓતલેં સકળ હી ॥૨॥
કાસે સોનસળા પાંઘરે પાટોળા । ઘનનીળ સાંવળા બાઇયાનો ॥૩॥
સકળ હી તુમ્હી વ્હા ગે એકીસવા । તુકા મ્હણે જીવા ધીર નાહીં ॥૪॥

કર કટાવરી તુળસીચ્યા માળા । ઐસેં રૂપ ડોળાં દાવીં હરી ॥૧॥
ઠેવિલે ચરણ દોન્હી વિટેવરી । ઐસેં રૂપ હરી દાવીં ડોળાં ॥ધ્રુ.॥
કટીં પીતાંબર કાસ મિરવલી । દાખવીં વહિલી ઐસી મૂર્તી ॥૨॥
ગરુડપારાવરી ઉભા રાહિલાસી । આઠવેં માનસીં તેં ચિ રૂપ ॥૩॥
ઝુરોની પાંજરા હોઊં પાહેં આતાં । યેઈં પંઢરીનાથા ભેટાવયા ॥૪॥
તુકા મ્હણે માઝી પુરવાવી આસ । વિનંતી ઉદાસ કરૂં નયે ॥૫॥

ગરુડાચેં વારિકેં કાસે પીતાંબર । સાંવળેં મનોહર કૈં દેખેન ॥૧॥
બરવયા બરવંટા ઘનમેઘ સાંવળા । વૈજયંતીમાળા ગળાં શોભે ॥ધ્રુ.॥
મુગુટ માથાં કોટિ સૂર્યાંચા ઝળાળ । કૌસ્તુભ નિર્મળ શોભે કંઠીં ॥૨॥
ઓતીંવ શ્રીમુખ સુખાચેં સકળ । વામાંગીં વેલ્હાળ રખુમાદેવી ॥૩॥
ઉદ્ધવ અક્રૂર ઉભે દોહીંકડે । વર્ણિતી પવાડે સનકાદિક ॥૪॥
તુકા મ્હણે નવ્હે આણિકાંસારિખા । તો ચિ માઝા સખા પાંડુરંગ ॥૫॥
॥૬॥
વિરાણ્યા - અભંગ ૨૫

વાળો જન મજ મ્હણોત શિંદળી । પરિ હા વનમાળી ન વિસંબેં ॥૧॥
સાંડૂનિ લૌકિક જાલિયેં ઉદાસ । નાહીં ભય આસ જીવિત્વાચી ॥૨॥
નાઇકેં વચન બોલતાં યા લોકાં । મ્હણે જાલોં તુકા હરિરતા ॥૩॥

આધિલ્યા ભ્રતારેં કામ નવ્હે પુરા । મ્હણોનિ વ્યભિચારા ટેકલિયેં ॥૧॥
રાત્રંદિસ મજ પાહિજે જવળી । ક્ષણ ત્યાનિરાળી ન ગમે ઘડી ॥૨॥
નામ ગોષ્ટી માઝી સોય સાંડા આતાં । રાતલેં અનંતા તુકા મ્હણે ॥૩॥

હાચિ નેમ આતાં ન ફિરેં માઘારી । બૈસલેં શેજારીં ગોવિંદાચે ॥૧॥
ઘરરિઘી જાલેં પટ્ટરાણી બળેં । વરિલેં સાંવળેં પરબ્રમ્હ ॥૨॥
બળિયાચા અંગસંગ જાલા આતાં । નાહીં ભય ચિંતા તુકા મ્હણે ॥૩॥

નાહીં કામ માઝેં કાજ તુમ્હાંસવેં । હોતેં ગુપ્ત ઠાવેં કેલેં આતાં ॥૧॥
વ્યભિચાર માઝા પડિલા ઠાઉકા । ન સર તી લોકાંમાજી જાલેં ॥૨॥
ન ધરાવા લોભ કાંહીં મજવિશીં । જાલેં દેવપિશી તુકા મ્હણે ॥૩॥

વિસરલે કુળ આપુલા આચાર । પતી ભાવે દીર ઘર સોય ॥૧॥
સાંડિલા લૌકિક લાજ ભય ચિંતા । રાતલેં અનંતા ચિત્ત માઝેં ॥૨॥
મજ આતાં કોણી આળવાલ ઝણી । તુકા મ્હણે કાનીં બહિરી જાલેં ॥૩॥

ન દેખેં ન બોલેં નાઇકેં આણીક । બૈસલા હા એક હરિ ચિત્તીં ॥૧॥
સાસુરેં માહેર મજ નાહીં કોણી । એક કેલેં દોન્હી મિળોનિયાં ॥૨॥
આળ આલા હોતા આમ્હી ભાંડખોરી । તુકા મ્હણે ખરી કેલી માત ॥૩॥

દુજા ઐંસા કોણ બળી આહે આતાં । હરિ યા અનંતા પાસૂનિયા ॥૧॥
બળિયાચ્યા આમ્હી જાલોં બળિવંતા । કરૂં સર્વ સત્તા સર્વાંવરી ॥૨॥
તુકા મ્હણે આમ્હી જિવાચ્યા ઉદારા । જાલોં પ્રીતિકરા ગોવિંદાસી ॥૩॥

ક્ષણભરી આમ્હી સોસિલેં વાઈટ । સાધિલેં અવીટ નિજસુખ ॥૧॥
સાંડી માંડી માગેં કેલ્યા ભરોવરી । અધિક ચિ પરી દુઃખાચિયા ॥૨॥
તુકા મ્હણે યેણેં જાણેં નાહીં આતાં । રાહિલોં અનંતાચિયે પાયીં ॥૩॥

આમ્હાં આમ્હી આતાં વડીલ ધાકુટીં । નાહીં પાઠીં પોટીં કોણી દુજેં ॥૧॥
ફાવલા એકાંત એકવિધ ભાવ । હરિ આમ્હાંસવેં સર્વ ભોગી ॥૨॥
તુકા મ્હણે અંગસંગ એકે ઠાયીં । અસોં જેથેં નાહીં દુજેં કોણી ॥૩॥

સર્વ સુખ આમ્હી ભોગૂં સર્વ કાળ । તોડિયેલેં જાળ મોહપાશ ॥૧॥
યાચસાઠી સાંડિયેલે ભરતાર । રાતલોં યા પરપુરુષાશીં ॥૨॥
તુકા મ્હણે આતાં ગર્ભ નયે ધરૂં । ઔષધ જેં કરૂં ફળ નવ્હે ॥૩॥

એકા જિવેં આતાં જિણેં જાલેં દોહીં । વેગળીક કાંહીં નવ્હે આતાં ॥૧॥
નારાયણા આમ્હાં નાહીં વેગળીક । પુરવિલી હે ભાક સાંભાળિલી ॥૨॥
તુકા મ્હણે જાલેં સાયાસાચેં ફળ । સરલી તે વેળ કાળ દોન્હી ॥૩॥

હાસોં રુસોં આતાં વાઢવૂં આવડી । અંતરીંચી ગોડી અવીટ તે ॥૧॥
સેવાસુખેં કરૂં વિનોદવચન । આમ્હી નારાયણ એકાએકીં ॥૨॥
તુકા મ્હણે આમ્હી જાલોં ઉદાસીન । આપુલ્યા આધીન કેલા પતિ ॥૩॥

મજસવેં આતાં યેઊં નકા કોણી । સાસુરવાસિની બાઇયાનો ॥૧॥
ન સાહવે તુમ્હાં યા જનાચી કૂટ । બોલતી વાઈટ ઓખટેં તેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે જાલોં ઉદાસ મોકળ્યા । વિચરોં ગોવળ્યાસવેં આમ્હી ॥૩॥

શિકવિલેં તુમ્હીં તેં રાહે તોંવરી । મજ આણિ હરી વિયોગ તોં ॥૧॥
પ્રસંગીં યા નાહીં દેહાચી ભાવના । તેથેં યા વચના કોણ માની ॥૨॥
તુકા મ્હણે ચિત્તીં બૈસલા અનંત । દિસોં નેદી નિત્ય અનિત્ય તેં ॥૩॥

સાંગતોં તેં તુમ્હીં ઐકાવેં કાનીં । આમુચે નાચણીં નાચૂં નકા ॥૧॥
જોંવરી યા તુમ્હાં માગિલાંચી આસ । તોંવરી ઉદાસ હોઊં નકા ॥૨॥
તુકા મ્હણે કાય વાંયાંવિણ ધિંદ । પતિ ના ગોવિંદ દોન્હી નાહીં ॥૩॥

આજિવરી તુમ્હાં આમ્હાં નેણપણ । કૌતુકેં ખેળણેં સંગ હોતા ॥૧॥
આતાં અનાવર જાલેં અગુણાચી । કરૂં નયે તેં ચિ કરીં સુખેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે આતાં બુડવિલીં દોન્હી । કુળેં એક મનીં નારાયણ ॥૩॥

સાસુરિયાં વીટ આલા ભરતારા । ઇકડે માહેરા સ્વભાવેં ચિ ॥૧॥
સાંડવર કોણી ન ધરિતી હાતીં । પ્રારબ્ધાચી ગતિ ભોગૂં આતાં ॥૨॥
ન વ્હાવી તે જાલી આમુચી ભંડાઈ । તુકા મ્હણે કાઈ લાજોં આતાં ॥૩॥

મરણાહી આધીં રાહિલોં મરોની । મગ કેલેં મનીં હોતેં તૈસેં ॥૧॥
આતાં તુમ્હી પાહા આમુચેં નવલ । નકા વેચૂં બોલ વાંયાંવિણ ॥૨॥
તુકા મ્હણે તુમ્હી ભયાભીત નારી । કૈસે સંગ સરી તુમ્હાં આમ્હાં ॥૩॥

પરપુરુષાચેં સુખ ભોગે તરી । ઉતરોનિ કરીં ઘ્યાવેં સીસ ॥૧॥
સંવસારા આગી આપુલેનિ હાતેં । લાવૂનિ માગુતેં પાહૂં નયે ॥૨॥
તુકા મ્હણે વ્હાવેં તયાપરી ધીટ । પતંગ હા નીટ દીપાસોઈ ॥૩॥

ઐકાલ પરી ઐસેં નવ્હે બાઈ । ન સંડા યા સોઈ ભ્રતારાચી ॥૧॥
નવ્હે આરાણુક લૌકિકાપાસૂન । આપુલ્યા આપણ ગોવિલેં તેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે મન કરાલ કઠીણ । ત્યા યા નિવડોન મજપાશીં ॥૩॥

આહાંચ વાહાંચ આંત વરી દોન્હી । ન લગા ગડણી આમ્હાં તૈશા ॥૧॥
ભેઊં નયે તેથેં ભેડસાવૂં કોણા । આવરૂનિ મના બંદ દ્યાવા ॥૨॥
તુકા મ્હણે કાંહીં અભ્યાસાવાંચુની । નવ્હે હે કરણી ભલતીચી ॥૩॥

બહુતાંચ્યા આમ્હી ન મિળો મતાસી । કોણી કૈસી કૈસી ભાવનેચ્યા ॥૧॥
વિચાર કરિતાં વાંયાં જાય કાળ । લટિકેં તેં મૂળ ફજિતીચેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે તુમ્હી કરા ઘટાપટા । નકા જાઊં વાટા આમુચિયા ॥૩॥

ત્યાચેં સુખ નાહીં આલેં અનુભવા । કઠિણ હેં જિવા તોંચિવરી ॥૧॥
માગિલાંચે દુઃખ લાગોં નેદી અંગા । અંતર હેં સંગા નેદી પુઢેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે સર્વવિશીં હા સંપન્ન । જાણતી મહિમાન શ્રુતિ ઐસેં ॥૩॥

ન રાહે રસના બોલતાં આવડી । પાયીં દિલી બુડી માઝ્યા મનેં ॥૧॥
માનેલ ત્યા તુમ્હી ઐકા સ્વભાવેં । મી તોં માઝ્યાભાવેં અનુસરલેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે તુમ્હીં ફિરાવેં બહુતીં । માઝી તોં હે ગતી જાલી આતાં ॥૩॥

ન બોલતાં તુમ્હાં કળોં ન યે ગુજ । મ્હણૌની લાજ સાંડિયેલી ॥૧॥
આતાં તુમ્હાં પુઢેં જોડીતસેં હાત । નકા કોણી અંત પાહોં માઝા ॥૨॥
તુકા મ્હણે આમ્હી બૈસલોં શેજારીં । કરીલ તેં હરી પાહોં આતાં ॥૩॥
॥૨૫॥

નયે જરી તુજ મધુર ઉત્તર । દિધલા સુસ્વર નાહીં દેવેં ॥૧॥
નાહીં તયાવિણ ભુકેલા વિઠ્ઠલ । યેઇલ તૈસા બોલ રામકૃષ્ણ ॥ધ્રુ.॥
દેવાપાશીં માગેં આવડીચી ભક્તિ । વિશ્વાસેંશીં પ્રીતિ ભાવબળેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે મના સાંગતોં વિચાર । ધરાવા નિર્ધાર દિસેંદિસ ॥૩॥

સાવધ જાલોં સાવધ જાલોં । હરિચ્યા આલોં જાગરણા ॥૧॥
તેથેં વૈષ્ણવાંચે ભાર । જયજયકાર ગર્જતસે ॥ધ્રુ.॥
પળોનિયાં ગેલી ઝોપ । હોતેં પાપ આડ તેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે ત્યા ઠાયા । ઓલ છાયા કૃપેચી ॥૩॥

આપુલિયા હિતા જો અસે જાગતા । ધન્ય માતા પિતા તયાચિયા ॥૧॥
કુળીં કન્યાપુત્ર હોતીં જીં સાત્ત્વિક । તયાચા હરિખ વાટે દેવા ॥ધ્રુ.॥
ગીતા ભાગવત કરિતી શ્રવણ । આણીક ચિંતન વિઠોબાચેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે મજ ઘડો ત્યાચી સેવા । તરી માઝ્યા દૈવા પાર નાહીં ॥૩॥

અંતરીંચી ઘેતો ગોડી । પાહે જોડી ભાવાચી ॥૧॥
દેવ સોયરા દેવ સોયરા । દેવ સોયરા દીનાચા ॥ધ્રુ.॥
આપુલ્યા વૈભવેં । શૃંગારાવેં નિર્મળ ॥૨॥
તુકા મ્હણે જેવી સવેં । પ્રેમ દ્યાવેં પ્રીતીચેં ॥૩॥

સુખેં વોળંબ દાવી ગોહા । માઝેં દુઃખ નેણા પાહા ॥૧॥
આવડીચા મારિલા વેડા । હોય હોય કૈસા મ્હણે ભિડા ॥ધ્રુ.॥
નિપટ મજ ન ચલે અન્ન । પાયલી ગહૂં સાંજા તીન ॥૨॥
ગેલે વારીં તુમ્હીં આણિલી સાકર । સાતદી ગેલી સાડેદહા શેર ॥૩॥
અખંડ મજ પોટાચી વ્યથા । દુધભાત સાકર તૂપ પથ્યા ॥૪॥
દો પાહરા મજ લહરી યેતી । શુદ્ધ નાહીં પડે સુપતી ॥૫॥
નીજ નયે ઘાલી ફુલેં । જવળીં ન સાહતી મુલેં ॥૬॥
અંગી ચંદન લાવિતેં ભાળીં । સદા શૂળ માઝે કપાળીં ॥૭॥
હાડ ગળોનિ આલેં માસ । માઝેં દુઃખ તુમ્હાં નેણવે કૈસેં ॥૮॥
તુકા મ્હણે જિતા ગાઢવ કેલા । મેલિયાવરિ નરકા નેલા ॥૯॥

પાવલેં પાવલેં તુઝેં આમ્હાં સર્વ । દુજા નકો ભાવ હોઊં દેઊં ॥૧॥
જેથેં તેથેં તુઝીં ચ પાઉલેં । ત્રિભુવન સંચલેં વિઠ્ઠલા ગા ॥ધ્રુ.॥
ભેદાભેદમતેં ભ્રમાચે સંવાદ । આમ્હાં નકો વાદ ત્યાંશીં દેઊં ॥૨॥
તુકા મ્હણે અણુ તુજવિણ નાહીં । નભાહૂનિ પાહીં વાઢ આહે ॥૩॥

વંદૂં ચરણરજ સેવૂં ઉષ્ટાવળી । પૂર્વકર્મા હોળી કરુની સાંડૂં ॥૧॥
અમુપ હે ગાંઠીં બાંધૂં ભાંડવલ । અનાથા વિઠ્ઠલ આમ્હાં જોગા ॥ધ્રુ.॥
અવઘે હોતી લાભ એકા યા ચિંતનેં । નામસંકીર્તનેં ગોવિંદાચ્યા ॥૨॥
જન્મમરણાચ્યા ખુંટતીલ ખેપા । હોઈલ હા સોપા સિદ્ધ પંથ ॥૩॥
ગેલે પુઢેં ત્યાંચા શોધીત મારગ । ચલા જાઊં માગ ઘેત આમ્હી ॥૪॥
તુકા મ્હણે ઘાલૂં જીવપણા ચિરા । જાઊં ત્યા માહેરા નિજાચિયા ॥૫॥

જેવિલે તે સંત માગેં ઉષ્ટાવળી । અવઘ્યા પત્રાવળી કરુની ઝાડા ॥૧॥
સોવળ્યા ઓંવળ્યા રાહિલોં નિરાળા । પાસૂનિ સકળાં અવઘ્યાં દુરીં ॥ધ્રુ.॥
પરેં પરતેં મજ ન લાગે સાંગાવેં । હેં તોં દેવેં બરેં શિકવિલેં ॥૨॥
દુસર્‍યાતેં આમ્હી નાહીં આતળત । જાણોનિ સંકેત ઉભા અસે ॥૩॥
યેથેં કોણીં કાંહીં ન ધરાવી શંકા । મજ ચાડ એકા ભોજનાચી ॥૪॥
લાંચાવલા તુકા મારિતસે ઝડ । પુરવિલેં કોડ નારાયણેં ॥૫॥

દેવાચ્યા પ્રસાદેં કરા રે ભોજન । વ્હાલ કોણ કોણ અધિકારી તે ॥૧॥
બ્રમ્હાદિકાંસિ હેં દુર્લભ ઉચ્છિષ્ટ । નકા માનૂં વીટ બ્રમ્હરસીં ॥ધ્રુ.॥
અવઘિયાં પુરતેં વોસંડલેં પાત્ર । અધિકાર સર્વત્ર આહે યેથેં ॥૨॥
ઇચ્છાદાની યેથેં વળલા સમર્થ । અવઘેં ચિ આર્ત પુરવિતો ॥૩॥
સરે યેથેં ઐસેં નાહીં કદાકાળીં । પુઢતી વાટે કવળીં ઘ્યાવેં ઐસેં ॥૪॥
તુકા મ્હણે પાક લક્ષુમીચ્યા હાતેં । કામારીસાંગાતેં નિરુપમ ॥૫॥

અવગુણાંચે હાતીં । આહે અવઘી ફજીતી ॥૧॥
નાહીં પાત્રાસવેં ચાડ । પ્રમાણ તેં ફિકેં ગોડ ॥ધ્રુ.॥
વિષ તાંબ્યા વાટી । ભરલી લાવૂં નયે હોટીં ॥૨॥
તુકા મ્હણે ભાવ । શુદ્ધ બરા સોંગ વાવ ॥૩॥

હરીચ્યા જાગરણા । જાતાં કાં રે નયે મના ॥૧॥
કોઠેં પાહાસીલ તુટી । આયુષ્ય વેચે ફુકાસાટીં ॥૨॥
જ્યાંચી તુજ ગુંતી । તે તોં મોકલિતી અંતીં ॥૨॥
તુકા મ્હણે બરા । લાભ કાય તો વિચારા ॥૩॥

ધર્માચી તૂં મૂર્તી । પાપ પુણ્ય તુઝે હાતીં ॥૧॥
મજ સોડવીં દાતારા । કર્માપાસૂનિ દુસ્તરા ॥ધ્રુ.॥
કરિસી અંગીકાર । તરી કાય માઝા ભાર ॥૨॥
જિવીંચ્યા જીવના । તુકા મ્હણે નારાયણા ॥૩॥

બ્રમ્હાદિક જયા લાભાસિ ઠેંગણે । બળિયે આમ્હી ભલે શરણાગત ॥૧॥
કામનેચ્યા ત્યાગેં ભજનાચા લાભ । જાલા પદ્મનાભ સેવાૠણી ॥ધ્રુ.॥
કામધેનૂચિયા ક્ષીરા પાર નાહીં । ઇચ્છેચિયે વાહી વરુષાવે ॥૨॥
બૈસલિયે ઠાયીં લાગલેં ભરતેં । ત્રિપુટીવરતેં ભેદી ઐસેં ॥૩॥
હરિ નાહીં આમ્હાં વિષ્ણુદાસાં જગીં । નારાયણ અંગીં વિસાવલા ॥૪॥
તુકા મ્હણે બહુ લાટે હેં ભોજન । નાહીં રિતા કોણ રાહત રાહોં ॥૫॥

દુજેં ખંડે તરી । ઉરલા તો અવઘા હરિ ॥ આપણાબાહેરી । ન લગે ઠાવ ધુંડાવા ॥૧॥
ઇતુલેં જાણાવયા જાણા । કોંડેં તરી મનેં મના ॥ પારધીચ્યા ખુણા । જાણતેં ચિ સાધાવે ॥ધ્રુ.॥
દેહ આધીં કાય ખરા । દેહસંબંધપસારા ॥ બુજગાવણેં ચોરા । રક્ષણસેં ભાસતેં ॥૨॥
તુકા કરી જાગા । નકો ચાચપૂં વાઉગા ॥ આહેસિ તૂં આગા । અંગીં ડોળે ઉઘડી ॥૩॥

વિષ્ણુમય જગ વૈષ્ણવાંચા ધર્મ । ભેદાભેદભ્રમ અમંગળ ॥૧॥
ઐકા જી તુમ્હી ભક્ત ભાગવત । કરાલ તેં હિત સત્ય કરા ॥ધ્રુ.॥
કોણા હી જિવાચા ન ઘડો મત્સર । વર્મ સર્વેશ્વરપૂજનાચેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે એકા દેહાચે અવયવ । સુખ દુઃખ જીવ ભોગ પાવે ॥૩॥

આમ્હી જરી આસ । જાલોં ટાકોનિ ઉદાસ ॥૧॥
આતાં કોણ ભય ધરી । પુઢેં મરણાચેં હરી ॥ધ્રુ.॥
ભલતે ઠાયીં પડોં । દેહ તુરંગીં હા ચઢો ॥૨॥
તુમચેં તુમ્હાંપાસીં । આમ્હી આહોં જૈસીં તૈસીં ॥૩॥
ગેલે માનામાન । સુખદુઃખાચેં ખંડન ॥૪॥
તુકા મ્હણે ચિત્તીં । નાહીં વાગવીત ખંતી ॥૫॥

નિંદી કોણી મારી । વંદી કોણી પૂજા કરી ॥૧॥
મજ હેં હી નાહીં તેં હી નાહીં । વેગળા દોહીં પાસુની ॥ધ્રુ.॥
દેહભોગ ભોગેં ઘડે । જેં જેં જોડે તેં બરેં ॥૨॥
અવઘેં પાવે નારાયણીં । જનાર્દનીં તુક્યાચેં ॥૩॥

જન વિજન જાલેં આમ્હાં । વિઠ્ઠલનામા પ્રમાણેં ॥૧॥
પાહેં તિકડે બાપમાય । વિઠ્ઠલ આહે રખુમાઈ ॥ધ્રુ.॥
વન પટ્ટણ એકભાવ । અવઘા ઠાવ સરતા જાલા ॥૨॥
આઠવ નાહીં સુખદુઃખા । નાચે તુકા કૌતુકેં ॥૩॥

હિરા ઠેવિતાં ઐરણીં । વાંચે મારિતાં જો ઘણીં ॥૧॥
તોચિ મોલ પાવે ખરા । કરણીચા હોય ચુરા ॥ધ્રુ.॥
મોહરા હોય તોચિ અંગેં । સૂત ન જળે જ્યાચે સંગેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે તોચિ સંત । સોસી જગાચે આઘાત ॥૩॥

આલિંગનેં ઘડે । મોક્ષ સાયુજ્યતા જોડે ॥૧॥
ઐસા સંતાચા મહિમા । જાલી બોલાયાચી સીમા ॥ધ્રુ.॥
તીર્થે પર્વકાળ । અવઘીં પાયાંપેં સકળ ॥૨॥
તુકા મ્હણે દેવા । ત્યાંચી કેલી પાવે સેવા ॥૩॥

માઝિયા મીપણા । જાલા યાવરી ઉગાણા ॥૧॥
ભોગી ત્યાગી પાંડુરંગ । ત્યાનેં વસવિલેં અંગ ॥ધ્રુ.॥
ટાળિલેં નિમિત્ત । ફાર થોડેં ઘાત હિત ॥૨॥
યાવેં કામાવરી । તુકા મ્હણે નાહીં ઉરી ॥૩॥

સકળ ચિંતામણી શરીર । જરી જાય અહંકાર આશા સમૂળ ॥
નિંદા હિંસા નાહીં કપટ દેહબુદ્ધિ । નિર્મળ સ્ફટિક જૈસા ॥૧॥
મોક્ષાચેં તીર્થ ન લગે વારાણસી । યેતી તયાપાસીં અવઘીં જનેં॥
તીર્થાંસી તીર્થ જાલા તો ચિ એક । મોક્ષ તેણેં દર્શનેં ॥ધ્રુ.॥
મન શુદ્ધ તયા કાય કરિસી માળા । મંડિત સકળા ભૂષણાંસી ॥
હરિચ્યા ગુણેં ગર્જતાતી સદા । આનંદ તયા માનસીં ॥૨॥
તન મન ધન દિલેં પુરુષોત્તમા । આશા નાહીં કવણાચી ॥
તુકા મ્હણે તો પરિસાહૂનિ આગળા । કાય મહિમા વર્ણૂં ત્યાચી ॥૩॥

આહે તેં સકળ કૃષ્ણા ચિ અર્પણ । ન કળતાં મન દુજેં ભાવી ॥૧॥
મ્હણૌની પાઠી લાગતીલ ભૂતેં । યેતી ગવસીત પાંચજણેં ॥ધ્રુ.॥
જ્યાચે ત્યા વંચલેં આઠવ ન હોતાં । દંડ યા નિમિત્તાકારણેં હા ॥૨॥
તુકા મ્હણે કાળેં ચેંપિયેલા ગળા । મી મી વેળોવેળા કરીતસે ॥૩॥

મહારાસિ સિવે । કોપે બ્રામ્હણ તો નવ્હે ॥૧॥
તયા પ્રાયશ્ચિત્ત કાંહીં । દેહત્યાગ કરિતાં નાહીં ॥ધ્રુ.॥
નાતળે ચાંડાળ । ત્યાચા અંતરીં વિટાળ ॥૨॥
જ્યાચા સંગ ચિત્તીં । તુકા મ્હણે તો ત્યા યાતી ॥૩॥

તેલનીશીં રુસલા વેડા । રાગેં કોરડેં ખાતો ભિડા ॥૧॥
આપુલેં હિત આપણ પાહી । સંકોચ તો ન ધરી કાંહીં ॥ધ્રુ.॥
નાવડે લોકાં ટાકિલા ગોહો । બોડિલે ડોકેં સાંડિલા મોહો ॥૨॥
શેજારણીચ્યા ગેલી રાગેં । કુત્ર્યાંની ઘર ભરિલેં માગેં ॥૩॥
પિસારાગેં ભાજિલેં ઘર । નાગવિલેં તેં નેણે ફાર ॥૪॥
તુકા મ્હણે વાંચ્યા રાગેં । ફેડિલેં સાવલેં દેખિલેં જગેં ॥૫॥

મજ દાસ કરી ત્યાંચા । સંતદાસાંચ્યા દાસાંચા ॥૧॥
મગ હોત કલ્પવરી । સુખેં ગર્ભવાસ હરી ॥ધ્રુ.॥
નીચવૃત્તિકામ । પરી મુખીં તુઝેં નામ ॥૨॥
તુકા મ્હણે સેવે । માઝે સંકલ્પ વેચાવે ॥૩॥

સદા તળમળ । ચિત્તાચિયે હળહળ ॥૧॥
ત્યાચેં દર્શન ન વ્હાવેં । શવ અસતાં તો જિવે ॥ધ્રુ.॥
કુશબ્દાચી ઘાણી । અમંગળવિલી વાણી ॥૨॥
નેણે શબ્દ પર । તુકા મ્હણે પરૌપકાર ॥૩॥

જયા નાહીં નેમ એકાદશીવ્રત । જાણાવેં તેં પ્રેત શવ લોકીં ॥૧॥
ત્યાચેં વય નિત્ય કાળ લેખીતાહે । રાગેં દાત ખાય કરાકરા ॥ધ્રુ.॥
જયાચિયે દ્વારીં તુળસીવૃંદાવન । નાહીં તેં સ્મશાન ગૃહ જાણાં ॥૨॥
જયે કુળીં નાહીં એક હી વૈષ્ણવ । ત્યાચા બુડે ભવનદીતાપા ॥૩॥
વિઠોબાચેં નામ નુચ્ચારી જેં તોંડ । પ્રત્યક્ષ તેં કુંડ રજકાચેં ॥૪॥
તુકા મ્હણે ત્યાચે કાષ્ઠ હાતપાય । કીર્તના નવ જાય હરીચિયા ॥૫॥

આમ્હી સદૈવ સુડકે । જવળીં યેતાં ચોર ધાકે ॥ જાઊં પુડી ભિકેં । કુતરીં ઘર રાખતી ॥૧॥
નાંદણૂક ઐસી સાંગા । નાહીં તરી વાંયાં ભાગા ॥ થોરપણ અંગા । તરી ઐસેં આણાવેં ॥ધ્રુ.॥
અક્ષય સાચાર । કેલેં સાયાસાંની ઘર ॥ એરંડસિંવાર । દુજા ભાર ન સાહતી ॥૨॥
ધન કણ ઘરોઘરીં । પોટ ભરે ભિકેવરી ॥ જતન તીં કરી । કોણ ગુરેં વાસરેં ॥૩॥
જાલી સકળ નિશ્ચિંતી । ભાંડવલ શેણ માતી ॥ ઝળઝળીત ભિંતી । વૃંદાવનેં તુળસીચીં ॥૪॥
તુકા મ્હણે દેવા । અવઘા નિરવિલા હેવા ॥ કુટુંબાચી સેવા । તો ચિ કરી આમુચ્યા ॥૫॥

પરાવિયા નારી માઉલીસમાન । માનિલિયા ધન કાય વેચે ॥૧॥
ન કરિતાં પરનિંદા દ્રવ્ય અભિલાષ । કાય તુમચેં યાસ વેચે સાંગા ॥ધ્રુ.॥
બૈસલિયે ઠાયી મ્હણતાં રામરામ । કાય હોય શ્રમ ઐસેં સાંગા ॥૨॥
સંતાચે વચનીં માનિતાં વિશ્વાસ । કાય તુમચેં યાસ વેચે સાંગા ॥૩॥
ખરેં બોલતાં કોણ લાગતી સાયાસ । કાય વેચે યાસ ઐસેં સાંગા ॥૪॥
તુકા મ્હણે દેવ જોડે યાચસાટીં । આણીક તે આટી ન લગે કાંહીં ॥૫॥

શુદ્ધબીજા પોટીં । ફળેં રસાળ ગોમટીં ॥૧॥
મુખીં અમૃતાચી વાણી । દેહ વેચાવા કારણીં ॥ધ્રુ.॥
સર્વાંગીં નિર્મળ । ચિત્ત જૈસેં ગંગાજળ ॥૨॥
તુકા મ્હણે જાતી । તાપ દર્શનેં વિશ્રાંતી ॥૩॥

ચિત્ત સમાધાનેં । તરી વિષ વાટે સોનેં ॥૧॥
બહુ ખોટા અતિશય । જાણાં ભલે સાંગોં કાય ॥ધ્રુ.॥
મનાચ્યા તળમળેં । ચંદનેં હી અંગ પોળે ॥૨॥
તુકા મ્હણે દુજા । ઉપચાર પીડા પૂજા ॥૩॥

પરિમળ મ્હણૂની ચોળૂં નયે ફૂલ । ખાઊં નયે મૂલ આવડતેં ॥૧॥
મોતિયાચેં પાણી ચાખૂં નયે સ્વાદ । યંત્ર ભેદુનિ નાદ પાહૂં નયે ॥૨॥
કર્મફળ મ્હણુની ઇચ્છૂં નયે કામ । તુકા મ્હણે વર્મ દાવૂં લોકાં ॥૩॥

માયા તેં ચિ બ્રમ્હ બ્રમ્હ તેંચિ માયા । અંગ આણિ છાયા તયા પરી ॥૧॥
તોડિતાં ન તુટે સારિતાં નિરાળી । લોટાંગણાંતળીં હારપતે ॥ધ્રુ.॥
દુજેં નાહીં તેથેં બળ કોણાસાઠીં । આણિક તે આટી વિચારાચી ॥૨॥
તુકા મ્હણે ઉંચ વાઢે ઉંચપણેં । ઠેંગણીં લવણેં જૈસીં તૈસીં ॥૩॥

દુર્જનાસિ કરી સાહે । તો હી દંડ હે લાહે ॥૧॥
શિંદળીચ્યા કુંટણી વાટા । સંગ ખોટા ખોટ્યાચા ॥ધ્રુ.॥
યેર યેરા કાંચણી ભેટે । આગી ઉઠે તેથૂની ॥૨॥
તુકા મ્હણે કાપૂં નાકેં । પુઢેં આણિકેં શિકવિતી ॥૩॥

વૃત્તિ ભૂમિ રાજ્ય દ્રવ્ય ઉપાર્જિતી । જાણા ત્યા નિશ્ચિતીં દેવ નાહીં ॥૧॥
ભાડેકરી વાહે પાઠીવરી ભાર । અંતરીંચેં સાર લાભ નાહીં ॥ધ્રુ.॥
દેવપૂજેવરી ઠેવૂનિયાં મન । પાષાણા પાષાણ પૂજી લોભેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે ફળ ચિંતિતી આદરેં । લાઘવ હે ચાર શિંદળીચે ॥૩॥

પવિત્ર સોંવળીં । એક તીં ચ ભૂમંડળીં ॥૧॥
જ્યાંચા આવડતા દેવ । અખંડિત પ્રેમભાવ ॥ધ્રુ.॥
તીં ચ ભાગ્યવંતેં । સરતીં પુરતીં ધનવિત્તેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે દેવા । ત્યાંચી કેલ્યા પાવે સેવા ॥૩॥

આશાબદ્ધ જન । કાય જાણે નારાયણ ॥૧॥
કરી ઇંદ્રિયાંચી સેવા । પાહે આવડીચા હેવા ॥ધ્રુ.॥
ભ્રમલેં ચાવળે । તૈસેં ઉચિત ન કળે ॥૨॥
તુકા મ્હણે વિષેં । અન્ન નાશિયલેં જૈસેં ॥૩॥

ઢેકરેં જેવણ દિસે સાચેં । નાહીં તરિ કાચેં કુંથાકુંથી ॥૧॥
હે હી બોલ તે હી બોલ । કોરડે ફોલ રુચીવિણ ॥ધ્રુ.॥
ગવ્હાંચિયા હોતી પરી । ફકે વરી ખાઊં નયે ॥૨॥
તુકાં મ્હણે અસે હાતીંચેં કાંકણ । તયાસી દર્પણ વિલ્હાળક ॥૩॥

કરાવી તે પૂજા મનેં ચિ ઉત્તમ । લૌકિકાચેં કામ કાય અસે ॥૧॥
કળાવેં તયાસિ કળે અંતરીંચેં । કારણ તેં સાચેં સાચા અંગીં ॥ધ્રુ.॥
અતિશયા અંતીં લાભ કિંવા ઘાત । ફળ દેતેં ચિત્ત બીજા ઐસેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે જેણેં રાહે સમાધાન । ઐસેં તેં ભજન પાર પાવી ॥૩॥

એકાદશીવ્રત સોમવાર ન કરિતી । કોણ ત્યાંચી ગતિ હોઇલ નેણોં ॥૧॥
કાય કરૂં બહુ વાટે તળમળ । આંધળીં સકળ બહિર્મુખ ॥ધ્રુ.॥
હરિહરાં નાહીં બોટભરી વાતી । કોણ ત્યાંચી ગતિ હોઈલ નેણોં ॥૨॥
તુકા મ્હણે નાહીં નારાયણીં પ્રીતિ । કોણ ત્યાંચી ગતિ હોઇલ નેણોં ॥૩॥

નવ્હે આરાણૂક સંવસારા હાતીં । સર્વકાળ ચિત્તીં હા ચિ ધંદા ॥૧॥
દેવધર્મ સાંદીં પડિલા સકળ । વિષયીં ગોંધળ ગાજતસે ॥ધ્રુ. ॥
રાત્રિ દીસ ન પુરે કુટુંબાચેં સમાધાન । દુર્લભ દર્શન ઈશ્વરાચેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે આત્મહત્યા રે ઘાતકી । થોર હોતે ચુકી નારાયણીં ॥૩॥

સ્મશાન તે ભૂમિ પ્રેતરૂપ જન । સેવાભક્તિહીન ગ્રામવાસી ॥૧॥
ભરતીલ પોટ શ્વાનાચિયા પરી । વસ્તિ દિલી ઘરીં યમદૂતાં ॥ધ્રુ.॥
અપૂજ્ય લિંગ તેથેં અતિત ન ઘે થારા । ઐસી વસ્તી ચોરાં કંટકાંચી ॥૨॥
તુકા મ્હણે નાહીં ઠાવી સ્થિતિ મતી । યમાચી નિશ્ચિતી કુળવાડી ॥૩॥

આહાકટા ત્યાચે કરિતી પિતર । વંશીં દુરાચાર પુત્ર જાલા ॥૧॥
ગળે ચિ ના ગર્ભ નવ્હે ચિ કાં વાંજ । માતા ત્યાચી લાજલાવા પાપી ॥ધ્રુ. ॥
પરપીડેં પરદ્વારીં સાવધાન । સાદર ચિ મન અભાગ્યાચેં ॥૨॥
ન મળિતાં નિંદા ચાહડી ઉપવાસ । સંગ્રહાચે દોષ સકળ હી ॥૩॥
પરૌપકાર પુણ્ય ત્યા વાવડેં । વિષાચેં તેં કીડેં દુગ્ધીં મરે ॥૪॥
તુકા મ્હણે વિટાળાચીચ તો મૂર્તિ । દયા ક્ષમા શાંતિ નાતળે ત્યા ॥૫॥

શ્વાન શીઘ્રકોપી । આપણા ઘાતકર પાપી ॥૧॥
નાહીં ભીડ આણિ ધીર । ઉપદેશ ન જિરે ક્ષીર ॥ધ્રુ. ॥
માણસાંસિ ભુંકે । વિજાતીનેં દ્યાવે થુંકે ॥૨॥
તુકા મ્હણે ચિત્ત । મળિણ કરા તેં ફજિત ॥૩॥

દેખોનિ હરખલી અંડ । પુત્ર જાલા મ્હણે રાંડ ॥ તંવ તો જાલા ભાંડ । ચાહાડ ચોર શિંદળ ॥૧॥
જાય તિકડે પીડી લોકાં । જોડી ભાંડવલ થુંકા ॥ થોર જાલા ચુકા । વર કાં નાહીં ઘાતલી ॥ધ્રુ.॥
ભૂમિ કાંપે ત્યાચ્યા ભારેં । કુંભપાકાચીં શરીરેં ॥ નિષ્ટુર ઉત્તરેં । પાપદૃષ્ટી મળિણચિત્ત ॥૨॥
દુરાચારી તો ચાંડાળ । પાપ સાંગાતેં વિટાળ ॥ તુકા મ્હણે ખળ । મ્હણોનિયાં નિષદ્ધિ તો ॥૩॥

નેણેં ગાણેં કંઠ નાહીં હા સુસ્વર । ઘાલૂં તુજ ભાર પાંડુરંગા ॥૧॥
નેણેં રાગ વેળ કાળ ઘાત માત । તુઝે પાયીં ચિત્ત ઠેવીં દેવા ॥૨॥
તુકા મ્હણે મજ ચાડ નાહીં જના । તુજ નારાયણા વાંચૂનિયા ॥૩॥

માઝી પાઠ કરા કવી । ઉટ લાવી દારોદાર ॥૧॥
તંવ તયા પારખી સિવ । લાજે ઠાવ સાંડિતાં ॥ધ્રુ.॥
ઉષ્ટાવળી કરૂનિ જમા । કુંથુનિ પ્રેમા આણિતસે ॥૨॥
તુકા મ્હણે બાહેરમુદી । આહા ચ ગોવિંદીં ન સરતી ॥૩॥

ઉપાધીચ્યા નાંવેં ઘેતલા સિંતોડા । નેદૂં આતાં પીડા આતળોં તે ॥૧॥
કાશાસાઠીં હાત ભરૂનિ ધુવાવે । ચાલતિયા ગોવે મારગાસિ ॥ધ્રુ.॥
કાય નાહીં દેવેં કરૂનિ ઠેવિલેં । અસેં તેં આપુલેં તે તે ઠાયીં ॥૨॥
તુકા મ્હણે જેવ્હાં ગેલા અહંકાર । તેવ્હાં આપપર બોળવિલે ॥૩॥

યોગાચેં તેં ભાગ્ય ક્ષમા । આધીં દમા ઇંદ્રિયેં ॥૧॥
અવઘીં ભાગ્યેં યેતી ઘરા । દેવ સોયરા જાલિયા ॥ધ્રુ.॥
મિરાસીચેં મ્હૂણ સેત । નાહીં દેત પીક ઉગેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે ઉચિત જાણાં । ઉગીં સિણા કાશાલા ॥૩॥

ન યે નેત્રાં જળ । નાહીં અંતરીં કળવળ ॥૧॥
તોં હે ચાવટીચે બોલ । જન રંજવણેં ફોલ ॥ધ્રુ.॥
ન ફળે ઉત્તર । નાહીં સ્વામી જોં સાદર ॥૨॥
તુકા મ્હણે ભેટી । જંવ નાહીં દૃષ્ટાદૃષ્ટી ॥૩॥

બાઈલ સવાસિણ આઈ । આપણ પિતરાંચે ઠાયીં ॥૧॥
થોર વેચ જાલા નષ્ટા । અવઘ્યા અપસવ્ય ચેષ્ટા ॥ધ્રુ.॥
વિષયાંચે ચરવણીં । કેલી આયુષ્યાચી ગાળણી ॥૨॥
તુકા મ્હણે લંડા । નાહીં દયા દેવ ધોંડા ॥૩॥

દાનેં કાંપે હાત । નાવ તેવિશીં માત ॥૧॥
કથી ચાવટીચે બોલ । હિંગ ક્ષીરીં મિથ્યા ફોલ ॥ધ્રુ.॥
ન વજતી પાપ । તીર્થા મ્હણે વેચૂં કાય ॥૨॥
તુકા મ્હણે મનીં નાહીં । ન યે આકારાતેં કાંહીં ॥૩॥

વળિતેં જેં ગાઈ । ત્યાસિ ફાર લાગે કાઈ ॥૧॥
નિવે ભાવાચ્યા ઉત્તરીં । ભલતે એકે ધણી વરી ॥ધ્રુ.॥
ન લગતી પ્રકાર । કાંહીં માનાચા આદર ॥૨॥
સાંડી થોરપણા । તુકા મ્હણે સવેં દીના ॥૩॥

મૈત્ર કેલે મહા બળી । કામા ન યેતી અંતકાળીં ॥૧॥
આધીં ઘે રે રામનામ । સામા ભરીં હા ઉત્તમ ॥ધ્રુ.॥
નાહીં તરી યમ । દાંત ખાતો કરકરા ॥૨॥
ધન મેળવિલેં કોડી । કાળ ઘેતલ્યા ન સોડી ॥૩॥
કામા ન યે હા પરિવાર । સૈન્ય લોક બહુ ફાર ॥૪॥
તંવવરિ મિરવિસી બળ । જંવ આલા નાહીં કાળ ॥૫॥
તુકા મ્હણે બાપા । ચુકવીં ચૌર્‍યાશીંચ્યા ખેપા ॥૬॥

કાનડીનેં કેલા મર્‍હાટા ભ્રતાર । એકાચેં ઉત્તર એકા ન યે ॥૧॥
તૈસેં મજ નકો કરૂં કમળાપતિ । દેઈ યા સંગતિ સજ્જનાંચી ॥ધ્રુ.॥
તિનેં પાચારિલેં ઇલ બા મ્હણોન । યેરુ પળે આણ જાલી આતાં ॥૨॥
તુકા મ્હણે યેર યેરા જેં વિચ્છિન્ન । તેથેં વાઢે સીણ સુખા પોટીં ॥૩॥

સુખ પાહતાં જવાપાડેં । દુઃખ પર્વતા એવઢેં ॥૧॥
ધરીં ધરીં આઠવણ । માનીં સંતાચેં વચન ॥ધ્રુ.॥
નેલેં રાત્રીનેં તેં અર્ધેં । બાળપણ જરાવ્યાધેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે પુઢા । ઘાણા જુંતી જસી મૂઢા ॥૩॥

બોલાયાચા ત્યાસીં । નકો સંબંધ માનસીં ॥૧॥
જયા ઘડલી સંતનિંદા । તુજ વિસરૂનિ ગોવિંદા ॥ધ્રુ.॥
જળો ત્યાચેં તોંડ । નકો દૃષ્ટીપુઢેં ભાંડ ॥૨॥
તુકા મ્હણે દેવા । તયા દુરી મજ ઠેવા ॥૩॥

તીળ જાળિલે તાંદુળ । કામ ક્રોધે તૈસે ચિ ખળ ॥૧॥
કાં રે સિણલાસી વાઉગા । ન ભજતાં પાંડુરંગા ॥ધ્રુ.॥
માનદંભાસાઠીં । કેલી અક્ષરાંચી આટી ॥૨॥
તપ કરૂનિ તીર્થાટન । વાઢવિલા અભિમાન ॥૩॥
વાંટિલેં તેં ધન । કેલી અહંતા જતન ॥૪॥
તુકા મ્હણે ચુકલેં વર્મ । કેલા અવઘા ચિ અધર્મ ॥૫॥

સંવસારતાપેં તાપલોં મી દેવા । કરિતાં યા સેવા કુટુંબાચી ॥૧॥
મ્હણઊની તુઝે આઠવિલે પાય । યે વો માઝે માય પાંડુરંગે ॥ધ્રુ.॥
બહુતાં જન્મીંચા જાલોં ભારવાહી । સુટિજે હેં નાહીં વર્મ ઠાવેં ॥૨॥
વેઢિયેલોં ચોરીં અંતર્બાહ્યાત્કારીં । કણવ ન કરી કોણી માઝી ॥૩॥
બહુ પાંગવિલોં બહુ નાગવિલોં । બહુ દિવસ જાલોં કાસાવિસ ॥૪॥
તુકા મ્હણે આતાં ધાંવ ઘાલી વેગીં । બ્રીદ તુઝેં જગીં દીનનાથા ॥૫॥

ભક્તૠણી દેવ બોલતી પુરાણેં । નિર્ધાર વચનેં સાચ કરીં ॥૧॥
માગેં કાય જાણોં ઐકિલી વાર્ત્તા । કબિર સાતેં જાતાં ઘડિયા વાંટી ॥ધ્રુ.॥
માઘારિયા ધન આણિલેં ઘરાસિ । ન ઘે કેલા ત્યાસિ ત્યાગ તેણેં ॥૨॥
નામદેવાચિયા ઘરાસિ આણિલેં । તેણેં લુટવિલેં દ્વિજાં હાતીં ॥૩॥
પ્રત્યક્ષાસિ કાય દ્યાવેં હેં પ્રમાણ । વ્યંકોબાચેં ૠણ ફેડિયેલેં ॥૪॥
બીજ દળોનિયાં કેલી આરાધના । લાગે નારાયણા પેરણેં તેં ॥૫॥
તુકા મ્હણે નાહીં જયાસિ નિર્ધાર । નાડલા સાચાર તો ચિ એક ॥૬॥

ભોગેં ઘડે ત્યાગ । ત્યાગેં અંગા યેતી ભોગ ॥૧॥
ઐસેં ઉફરાટેં વર્મ । ધર્મા અંગીં ચ અધર્મ ॥ધ્રુ.॥
દેવ અંતરે તેં પાપ । ખોટે ઉગવા સંકલ્પ ॥૨॥
તુકા મ્હણે ભીડ ખોટી । લાભ વિચારાવા પોટીં ॥૩॥

ભોરપ્યાનેં સોંગ પાલટિલેં વરી । ધ્યાન ધરી મત્સ્યા જૈસેં ॥૧॥
ટિળે માળા મૈંદ મુદ્રા લાવી અંગીં । દેખોં નેદિ જગીં ફાંસે જૈસે ॥ધ્રુ.॥
ઢીવર યા મત્સ્યા ચારા ઘાલી જૈસા । ભીતરીલ ફાંસા કળોં નેદી ॥૨॥
ખાટિક હા સ્નેહવાદેં પશુ પાળી । કાપાવયા નળી તયા સાઠીં ॥૩॥
તુકા મ્હણે તૈસા ભલા મી લોકાંત । પરી તૂં કૃપાવંત પાંડુરંગા ॥૪॥

ગેલી વીરસરી । મગ ત્યાસિ રાંડ મારી ॥૧॥
મગ નયે તૈસી સત્તા । ગેલી માગીલ આણિતાં ॥ધ્રુ.॥
ભંગલિયા ચિત્તા । ન યે કાશાનેં સાંદિતાં ॥૨॥
તુકા મ્હણે ધીર । ભંગલિયા પાઠીં કીર ॥૩॥

યુક્તાહાર ન લગે આણિક સાધનેં । અલ્પ નારાયણેં દાખવિલેં ॥૧॥
કલિયુગામાજી કરાવેં કીર્તન । તેણેં નારાયણ દેઇલ ભેટી ॥ધ્રુ.॥
ન લગે હા લૌકિક સાંડાવા વેવ્હાર । ઘ્યાવેં વનાંતર ભસ્મ દંડ ॥૨॥
તુકા મ્હણે મજ આણિ ઉપાવ । દિસતી તે વાવ નામાવિણ ॥૩॥

કંઠીં કૃષ્ણમણી । નાહીં અશુભ તે વાણી ॥૧॥
હો કા નર અથવા નારી । રાંડ તયેં નાવેં ખરી ॥ધ્રુ.॥
નાહીં હાતીં દાન । શૂરપણાચેં કાંકણ ॥૨॥
વાળિયેલી સંતીં । કેલી બોડોનિ ફજિતી ॥૩॥
તુકા મ્હણે તાળા । નાહીં ત્યાચી અવકળા ॥૪॥

માયા બ્રમ્હ ઐસેં મ્હણતી ધર્મઠક । આપણાસરિસે લોક નાગવિલે ॥૧॥
વિષયીં લંપટ શિકવી કુવિદ્યા । મનામાગેં નાંદ્યા હોઊનિ ફિરે ॥ધ્રુ.॥
કરુની ખાતાં પાક જિરે સુરણ રાઈ । કરિતાં અતિત્યાઈ દુઃખ પાવે ॥૨॥
ઔષધ દ્યાવયા ચાળવિલેં બાળા । દાવૂનિયાં ગુળા દૃષ્ટીપુઢેં ॥૩॥
તરાવયા આધીં શોધા વેદવાણી । વાંજટ બોલણીં વારા ત્યાંચીં ॥૪॥
તુકા મ્હણે જયાં પિંડાચેં પાળણ । ન ઘડે નારાયણભેટ તયાં ॥૫॥

મૃગજળ દિસે સાચપણા ઐસેં । ખોટિયાચેં પિસેં ઊર ફોડી ॥૧॥
જાણોન કાં કરા આપુલાલે ઘાત । વિચારા રે હિત લવલાહીં ॥ધ્રુ.॥
સંચિત સાંગાતીં બોળવણેં સવેં । આચરલેં દ્યાવેં ફળ તેણેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે શેખી શ્મશાન તોંવરી । સંબંધ ગોવરી અંગીં સવેં ॥૩॥

ગૌળીયાચી તાકપિરેં । કોણ પોરેં ચાંગલીં ॥૧॥
યેવઢા ત્યાંચા છંદ દેવા । કાય સેવા ભક્તી તે ॥ધ્રુ.॥
કાય ઉપાસ પડિલે હોતે । કણ્યાભોંવતે વિદુરાચ્યા ॥૨॥
તુકા મ્હણે કુબ્જા દાસી । રૂપરાસી હીનકળા ॥૩॥

આતાં તરી પુઢેં હાચિ ઉપદેશ । નકા કરૂં નાશ આયુષ્યાચા ॥૧॥
સકળાંચ્યા પાયાં માઝેં દંડવત । આપુલાલેં ચિત્ત શુદ્ધ કરા ॥ધ્રુ.॥
હિત તેં કરાવે દેવાચેં ચિંતન । કરૂનિયાં મન એકવિધ ॥૨॥
તુકા મ્હણે લાભ હોય તો વ્યાપાર । કરા કાય ફાર શિકવાવેં ॥૩॥

ભક્તાવિણ દેવા । કૈંચેં રૂપ ઘડે સેવા ॥૧॥
શોભવિલેં યેર યેરાં । સોનેં એકે ઠાયીં હિરા ॥ધ્રુ.॥
દેવાવિણ ભક્તા । કોણ દેતા નિષ્કામતા ॥૨॥
તુકા મ્હણે બાળ । માતા જૈસેં સ્નેહજાળ ॥૩॥

વિશ્વાચા જનિતા । મ્હણે યશોદેસિ માતા ॥૧॥
ઐસા ભક્તાંચા અંકિત । લાગે તૈસી લાવી પ્રીત ॥ધ્રુ.॥
નિષ્કામ નિરાળા । ગોપી લાવિયેલ્યા ચાળા ॥૨॥
તુકા મ્હણે આલેં । રૂપા અવ્યક્ત ચાંગલેં ॥૩॥

કાય દિનકરા । કેલા કોંબડ્યાનેં ખરા ॥૧॥
કાં હો ઐસા સંત ઠેવા । ભાર માઝે માથાં દેવા ॥ધ્રુ.॥
આડવિલેં દાસીં । તરિ કાં મરતી ઉપવાસી ॥૨॥
તુકા મ્હણે હાતીં । કળા સકળ અનંતીં ॥૩॥

જેવિતાં હી ઘરી । નાક હાગતિયા પરી ॥૧॥
ઐસિયાચા કરી ચાળા । આપુલી ચ અવકળા ॥ધ્રુ.॥
સાંડાવેં માંડાવેં । કાય ઐસેં નાહીં ઠાવેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે કરી । તાકા દુધા એક સરી ॥૩॥

હો કા પુત્ર પત્ની બંધુ । ત્યાંચા તોડાવા સંબંધુ ॥૧॥
કળોં આલેં ખટ્યાળસેં । શિવોં નયે લિંપોં દોષેં ॥ધ્રુ.॥
ફોડાવેં મડકેં । મેલેં લેખીં ઘાયેં એકેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે ત્યાગેં । વિણ ચુકીજેના ભોગેં ॥૩॥

વ્યાલ્યાવિણ કરી શોભનતાંતડી । ચાર તે ગધડી કરીતસે ॥૧॥
કાસયા પાલ્હાળ આણિકાંચે દેખી । સાંગતાં નવ્હે સુખી સાખરેસિ ॥ધ્રુ.॥
કુંથાચ્યા ઢેકરેં ન દેવેલ પુષ્ટી । રૂપ દાવી કષ્ટી મળિણ વરી ॥૨॥
તુકા મ્હણે અરે વાચાળ હો ઐકા । અનુભવેંવિણ નકા વાવ ઘેઊં ॥૩॥

જેણેં ઘડે નારાયણીં અંતરાય । હોત બાપ માય વર્જાવીં તીં ॥૧॥
યેર પ્રિયા પુત્ર ધના કોણ લેખા । કરિતી તીં દુઃખા પાત્ર શત્રુ ॥ધ્રુ.॥
પ્રલ્હાદેં જનક બિભીષણેં બંધુ । રાજ્ય માતા નિંદુ ભરતેં કેલી ॥૨॥
તુકા મ્હણે સર્વ ધર્મ હરિચે પાય । આણીક ઉપાય દુઃખમૂળ ॥૩॥

માન અપમાન ગોવે । અવઘે ગુંડૂની ઠેવાવે ॥૧॥
હેં ચિ દેવાચેં દર્શન । સદા રાહે સમાધાન ॥ધ્રુ.॥
શાંતીચી વસતી । તેથેં ખુંટે કાળગતી ॥૨॥
આલી ઊર્મી સાહે । તુકા મ્હણે થોડેં આહે ॥૩॥

થોડેં આહે થોડેં આહે । ચિત્ત સાહે જાલિયા ॥૧॥
હર્ષામર્ષ નાહીં અંગીં । પાંડુરંગીં સરલેં તેં ॥ધ્રુ.॥
અવઘ્યા સાધનાંચેં સાર । ન લગે ફાર શોધાવેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે લટિકેં પાહેં । સાંડીં દેહ અભિમાન ॥૩॥

આતાં ઉઘડીં ડોળે । જરી અદ્યાપિ ન કળે ॥ તરી માતેચિયે ખોળે । દગડ આલા પોટાસિ ॥૧॥
મનુષ્યદેહા ઐસા નિધ । સાધિલી તે સાધે સિદ્ધ ॥ કરૂનિ પ્રબોધ । સંત પાર ઉતરલે ॥ધ્રુ.॥
નાવ ચંદ્રભાગે તીરીં । ઉભી પુંડલીકાચે દ્વારીં ॥ કટ ધરૂનિયાં કરીં । ઉભાઉભી પાલવી ॥૨॥
તુકા મ્હણે ફુકાસાઠીં । પાયીં ઘાતલી યા મિઠી ॥ હોતો ઉઠાઉઠી । લવકરી ચ ઉતાર ॥૩॥

ન કરીં રે સંગ રાહેં રે નિશ્ચળ । લાગોં નેદીં મળ મમતેચા ॥૧॥
યા નાંવેં અદ્વૈત ખરેં બ્રમ્હજ્ઞાન । અનુભવાવાંચૂન બડબડ તે ॥ધ્રુ.॥
ઇંદ્રિયાંચા જય વાસનેચા ક્ષય । સંકલ્પા હી ન યે વરી મન ॥૨॥
તુકા મ્હણે ન યે જાણીવ અંતરા । અંતરીં યા થારા આનંદાચા ॥૩॥

પંઢરીચા મહિમા । દેતાં આણીક ઉપમા ॥૧॥
ઐસા ઠાવ નાહીં કોઠેં । દેવ ઉભાઉભી ભેટે ॥ધ્રુ.॥
આહેતિ સકળ । તીર્થે કાળેં દેતી ફળ ॥૨॥
તુકા મ્હણે પેઠ । ભૂમિવરી હે વૈકુંઠ ॥૩॥

તિર્થી ધોંડા પાણી । દેવ રોકડા સજ્જનીં ॥૧॥
મિળાલિયા સંતસંગ । સમર્પિતાં ભલેં અંગ ॥ધ્રુ.॥
તિર્થી ભાવ ફળે । યેથેં આનાડ તેં વળે ॥૨॥
તુકા મ્હણે પાપ । ગેલેં ગેલ્યા કળે તાપ ॥૩॥

ઘેઊનિયાં ચક્ર ગદા । હા ચિ ધંદા કરી તો ॥૧॥
ભક્તા રાખે પાયાપાસીં । દુર્જનાસી સંહારી ॥ધ્રુ.॥
અવ્યક્ત તેં આકારલેં । રૂપા આલેં ગુણવંત ॥૨॥
તુકા મ્હણે પુરવી ઇચ્છા । જયા તૈસા વિઠ્ઠલ ॥૩॥

દેખોનિ પુરાણિકાંચી દાઢી । રડે સ્ફુંદે નાક ઓઢી ॥૧॥
પ્રેમ ખરેં દિસે જના । ભિન્ન અંતરીં ભાવના ॥ધ્રુ.॥
આવરિતાં નાવરે । ખુર આઠવી નેવરે ॥૨॥
બોલોં નયેં મુખાવાટાં । મ્હણે હોતાં બ્યાંચા તોટા ॥૩॥
દોન્હી સિંગેં ચારી પાય । ખુણા દાવી મ્હણે હોય ॥૪॥
મના આણિતાં બોકડ । મેલા ત્યાચી ચરફડ ॥૫॥
હોતા ભાવ પોટીં । મુખા આલાસે શેવટીં ॥૬॥
તુકા મ્હણે કુડેં । કળોં યેતેં તેં રોકડેં ॥૭॥

દુર્જનાચી ગંધી વિષ્ઠેચિયા પરી । દેખોનિયાં દુરી વ્હાવેં તયા ॥૧॥
ઐકા હો તુમ્હી માત હે સજ્જન । કરૂં સંઘષ્ટન નયે બોલોં ॥ધ્રુ.॥
દુર્જનાચે અંગીં અખંડ વિટાળ । વાણી રજસ્વલા સ્રવે તૈશી ॥૨॥
દુર્જનાચેં ભય ધરાવેં ત્યાપરી । પિસાળલેવરી ધાંવે શ્વાન ॥૩॥
દુર્જનાચા ભલા નવ્હે અંગસંગ । બોલિલાસે ત્યાગ દેશાચા ત્યા ॥૪॥
તુકા મ્હણે કિતી સાંગાવેં પૃથક । અંગ કુંભીપાક દુર્જનાચેં ॥૫॥

અતિવાદી નવ્હે શુદ્ધ યા બીજાચા । ઓળખા જાતીચા અંત્યજ તો ॥૧॥
વેદ શ્રુતિ નાહીં ગ્રંથ જ્યા પ્રમાણ । શ્રેષ્ઠાચેં વચન ન માની જો ॥ધ્રુ.॥
તુકા મ્હણે મદ્યપાનાચેં મિષ્ટાન્ન । તૈસા તો દુર્જન શિવોં નયે ॥૨॥

શબ્દા નાહીં ધીર । જ્યાચી બુદ્ધિ નાહીં સ્થિર ॥૧॥
ત્યાચેં ન વ્હાવે દર્શન । ખળા પંગતી ભોજન ॥ધ્રુ.॥
સંતાસ જો નિંદી । અધમ લોભાસાઠીં વંદી ॥૨॥
તુકા મ્હણે પોટીં । ભાવ અણીક જયા હોટીં ॥૩॥

ચોરેં ચોરાતેં કરાવા ઉપદેશ । આપુલા અભ્યાસ અસેલ તો ॥૧॥
શિંદળીચ્યા માગેં વેચિતાં પાઉલેં । હોઈલ આપુલેં તિચ્યા ઐસેં ॥ધ્રુ.॥
તુકા મ્હણે ભિતો પુઢિલિયા દત્તા । મ્હણઊનિ ચિંતા ઉપજલી ॥૨॥

માંડવાચ્યા દારા । પુઢેં આણિલા મ્હાતારા ॥૧॥
મ્હણે નવરી આણા રાંડ । જાળા નવર્‍યાચેં તોંડ ॥ધ્રુ.॥
સમય ન કળે । કાય ઉપયોગીં યે વેળે ॥૨॥
તુકા મ્હણે ખરા । યેથૂનિયા દૂર કરા ॥૩॥

કાંહીં નિત્યનેમાવિણ । અન્ન ખાય તો શ્વાન ॥ વાંયાં મનુષ્યપણ । ભાર વાહે તો વૃષભ ॥૧॥
ત્યાચા હોય ભૂમી ભાર । નેણે યાતીચા આચાર ॥ જાલા દાવેદાર । ભોગવી અઘોર પિતરાંસિ ॥ધ્રુ.॥
અખંડ અશુભ વાણી । ખરેં ન બોલે સ્વપ્નીં ॥ પાપી તયાહુની । આણીક નાહીં દુસરા ॥૨॥
પોટ પોસી એકલા । ભૂતીં દયા નાહીં જ્યાલા ॥ પાઠીં લાગે આલ્યા । અતિતાચે દારાશીં ॥૩॥
કાંહીં સંતાંચે પૂજન । ન ઘડે તીર્થાંચેં ભ્રમણ ॥ યમાચા આંદણ । સીણ થોર પાવેલ ॥૪॥
તુકા મ્હણે ત્યાંનીં । મનુષ્યપણા કેલી હાની ॥ દેવા વિસરૂની । ગેલીં મ્હણતાં મી માઝેં ॥૫॥

કન્યા ગો કરી કથેચા વિકરા । ચાંડાળ તો ખરા તયા નાંવેં ॥૧॥
ગુણ અવગુણ હે દોન્હી પ્રમાણ । યાતિશીં કારણ નાહીં દેવા ॥૨॥
આશાબદ્ધ નયે કરૂં તેં કરિતી । તુકા મ્હણે જાતી નરકામધીં ॥૩॥

હરિહરાં ભેદ । નાહીં કરૂં નયે વાદ ॥૧॥
એક એકાચે હૃદયીં । ગોડી સાખરેચ્યા ઠાયીં ॥ધ્રુ.॥
ભેદકાસી નાડ । એક વેલાંટી ચ આડ ॥૨॥
ઉજવેં વામાંગ । તુકા મ્હણે એક ચિ અંગ ॥૩॥

વક્ત્યા આધીં માન । ગંધ અક્ષતા પૂજન । શ્રોતા યતિ જાલા જાણ । તરી ત્યા નાહીં ઉચિત ॥૧॥
શીર સર્વાંગા પ્રમાણ । યથાવિધિ કર ચરણ । ધર્માચેં પાળણ । સકળીં સત્ય કરાવેં ॥ધ્રુ.॥
પટ્ટ પુત્ર સાંભાળી । પિતા ત્યાચી આજ્ઞા પાળી । પ્રમાણ સકળીં । તે મર્યાદા કરાવી ॥૨॥
વરાસનીં પાષાણ । તો ન માનાવા સામાન્ય । યેર ઉપકરણેં । સોનિયાચીં પરી તીં નીચ ॥૩॥
સોનિયાચા પૈંજણ । મુગુટમણિ કેલા હીણ । જયાચેં કારણ । તયા ઠાયીં અળંકાર ॥૪॥
સેવકા સ્વામીસાઠીં માન । ત્યાચેં નામ ત્યાચેં ધન । તુકા મ્હણે જાણ । તુમ્હી સંત તદર્થી ॥૫॥

ઘરીં રાંડા પોરેં મરતી ઉપવાસીં । સાંગે લોકાંપાસીં થોરપણ ॥૧॥
નેઊનિયાં ઘરા દાખવાવેં કાય । કાળતોંડા જાય ચુકાવૂનિ ॥૨॥
તુકા મ્હણે આમ્હી જાણોં ત્યા પ્રમાણ । ઠકાવે હે જન તૈસે નહોં ॥૩॥
જોહાર - અભંગ ૩

માયબાપ જોહાર । સારા સાધાવયા આલોં વેસકર ॥૧॥
માગીલ પુઢીલ કરા ઝાડા । નાહીં તરી ખોડા ઘાલિતી જી ॥ધ્રુ.॥
ફાંકું નકા રુજૂ જાલિયા વાંચૂન । સાંગા જી કોણ ઘરીં તીં ધણ્યા ॥૨॥
આજિ માયબાપ કરા તડામોડી । ઉદ્યાં કોણી ઘડી રાહેના હો ॥૩॥
તુકા મ્હણે કાંહીં ન ચલે તે બોલી । અખરતે સાલીં ઝાડા ઘેતી ॥૪॥

યેઊં દ્યા જી કાંહીં વેસકરાસ । આંતૂન બાહેર વોજેચા ઘાસ ॥૧॥
જોં યાવેં તોં હાત ચિ રિતા નાહીં । કધીં તરીં કાંહીં દ્યાવેં ઘ્યાવેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે ઉદ્યાં લાવીન મ્હનેરા । જે હે દારોદારાંભોંવતીં ફિરા ॥૩॥

દેતી ઘેતી પરજ ગેલી । ઘર ખાલીં કરૂનિયાં ॥૧॥
ધાંવણિયાચે ન પડે હાતીં । ખાદલી રાતી કાળોખી ॥ધ્રુ.॥
વઘિયાંચે અવઘેં નેલેં । કાહીં ઠેવિલેં નાહીં માગેં ॥૨॥
સોંગ સંપાદુનિ દાવિલા ભાવ । ગેલા આધીં માવ વરિ હોતી ॥૩॥
ઘરાકડે પાહૂં નયેસેં જાલેં । અમાનત કેલેં દિવાણાંત ॥૪॥
આતાં તુકા કોણા ન લગે ચિ હાતીં । જાલી તે નિશ્ચિતી બોલોં નયે ॥૫॥
॥૩॥

શુકસનકાદિકીં ઉભારિલા બાહો । પરિક્ષિતીલા હો દિસાં સાતાં ॥૧॥
ઉઠાઉઠી કરી સ્મરણાચા ધાંવા । ધરવત દેવા નાહીં ધીર ॥ધ્રુ.॥
ત્વરા જાલી ગરુડ ટાકિયેલા માગેં । દ્રૌપદીચ્યા લાગેં નારાયણેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે કરી બહુ ચ તાંતડી । પ્રેમાચી આવડી લોભ ફાર ॥૩॥

બોલલોં તેં કાંહીં તુમચિયા હિતા । વચન નેણતાં ક્ષમા કીજે ॥૧॥
વાટ દાવી તયા ન લગે રુસાવેં । અતિત્યાઈ જીવેં નાશ પાવે ॥ધ્રુ.॥
નિંબ દિલા રોગ તુટાયા અંતરીં । પોભાળિતાં વરિ આંત ચરે ॥૨॥
તુકા મ્હણે હિત દેખણ્યાસિ કળે । પડતી આંધળે કૂપા માજી ॥૩॥

માકડેં મુઠીં ધરિલેં ફુટાણે । ગુંતલે તે નેણે હાત તેથેં ॥૧॥
કાય તો તયાચા લેખાવા અન્યાય । હિત નેણે કાય આપુલેં તેં ॥ધ્રુ.॥
શુકેં નળિકેશીં ગોવિયેલે પાય । વિસરોનિ જાય પક્ષ દોન્હી ॥૨॥
તુકા મ્હણે એક ઐસે પશુજીવ । ન ચલે ઉપાવ કાંહીં તેથેં ॥૩॥

હરિ તૂં નિષ્ઠ‍ નિર્ગુણ । નાહીં માયા બહુ કઠિણ । નવ્હે તેં કરિસી આન । કવણેં નાહીં કેલેં તેં ॥૧॥
ઘેઊનિ હરિશ્ચંદ્રાચેં વૈભવ । રાજ્ય ઘોડે ભાગ્ય સર્વ । પુત્ર પત્ની જીવ । ડોંબાઘરીં વોપવિલીં ॥ધ્રુ.॥
નળા દમયંતીચા યોગ । બિઘડિલા ત્યાંચા સંગ । ઐસેં જાણે જગ । પુરાણેં હી બોલતી ॥૨॥
રાજા શિબી ચક્રવર્તી । કૃપાળુ દયા ભૂતીં । તુળવિલેં અંતીં । તુળેં માસ તયાચેં ॥૩॥
કર્ણ ભિડતા સમરંગણીં । બાણીં વ્યાપિયેલા રણીં । માગસી પાડોની । તેથેં દાંત તયાચે ॥૪॥
બળી સર્વસ્વેં ઉદાર । જેણેં ઉભારિલા કર । કરૂનિ કાહાર । તો પાતાળીં ઘાતલા ॥૫॥
શ્રિયાળાચ્યા ઘરીં । ધરણેં માંડિલેં મુરારી । મારવિલેં કરીં । ત્યાચેં બાળ ત્યાહાતીં ॥૬॥
તુજ ભાવેં જે ભજતી । ત્યાંચ્યા સંસારા હે ગતિ । ઠાવ નાહીં પુઢતી । તુકા મ્હણે કરિસી તેં ॥૭॥

ચાલ કેલાસી મોકળા । બોલ વિઠ્ઠલ વેળોવેળાં ॥૧॥
તુજ પાપચિ નાહીં ઐસેં । નામ ઘેતાં જવળીં વસે ॥ધ્રુ.॥
પંચ પાતકાંચ્યા કોડી । નામેં જળતાં ન લગે ઘડી ॥૨॥
કેલીં માગેં નકો રાહોં । તુજ જમાન આમ્હી આહોં ॥૩॥
કરીં તુજ જીં કરવતી । આણિક નામેં ઘેઊં કિતી ॥૪॥
તુકા મ્હણે કાળા । રીગ નાહીં નિઘતી જ્વાળા ॥૫॥

બાળ બાપા મ્હણે કાકા । તરી તો કાં નિપરાધ ॥૧॥
જૈસા તૈસા ભાવ ગોડ । પુરવી કોડ વિઠ્ઠલ ॥ધ્રુ.॥
સાકરેસિ મ્હણતાં ધોંડા । તરી કાં તોંડા ન રુચે ॥૨॥
તુકા મ્હણે આરુષ બોલ । નવ્હે ફોલ આહાચ ॥૩॥

ચિત્તીં નાહીં તેં જવળીં અસોનિ કાય । વત્સ સાંડી માય તેણેં ન્યાયેં ॥૧॥
પ્રીતીચા તો વાયુ ગોડ લાગે માત । જરી જાય ચિત્ત મિળોનિયાં ॥૨॥
તુકા મ્હણે અવઘેં ફિકેં ભાવાવિણ । મીઠ નાહીં અન્ન તેણેં ન્યાયેં ॥૩॥

કાય કશી કરિતી ગંગા । ભીતરિં ચાંગા નાહીં તો ॥૧॥
અધણીં કુચર બાહેર તૈસા । નયે રસા પાકાસિ ॥ધ્રુ.॥
કાય ટિળે કરિતી માળા । ભાવ ખળા નાહીં ત્યા ॥૨॥
તુકા મ્હણે પ્રેમેં વિણ । બોલે ભુંકે અવઘા શીણ ॥૩॥

શિંદળા સાલ્યાચા નાહીં હા વિશ્વાસ । બાઈલ તો ત્યાસ ન વિસંભે ॥૧॥
દુષ્ટ બુદ્ધિ ચોરી કરી નિરંતર । તો મ્હણે ઇતર લોક તૈસે ॥૨॥
તુકા મ્હણે જયા ચિત્તીં જે વાસના । તયાચી ભાવના તયાપરી ॥૩॥
કાલા ચેંડુફળી - અભંગ ૧૦૦

ઝેલા રે ઝેલા વરચેવર ઝેલા । હાતિચેં ગમાવી તો પાઠીં સાહે ટોલા ॥૧॥
ત્રિગુણાચા ચેંડૂ હાતેં ઝુગારી નિરાળા । વરિલિયા મુખેં મન લાવી તેથેં ડોળા ॥ધ્રુ.॥
આગળા હોઊનિ ધરી વરિચિયા વરી । ચપળ તો જિંકે ગાંઢ્યા ઠકે યેરઝારીં ॥૨॥
હાતીં સાંપડલેં ઉભેં બૈસોં નેદી કોણી । સોરીમાગેં સોરી ઘેતી ઓણવેં કરૂનિ ॥૩॥
ડાઈ પડિલિયા સોસી દુઃખાચે ડોંગર । પાઠીવરી ભાર ભોંવતા હી ઉભા ફેર ॥૪॥
તુકા મ્હણે સુખ પાહે તયાચેં આગળેં । જિંકી તો હરવી કોણી એકા તરી કાળેં ॥૫॥

અઝુનિ કાં થીર પોરા ન મ્હણસી કિર । ધરુનિયાં ધીર લાજે બુર નિઘાલા ॥૧॥
મોકળા હોતાસિ કાં રે પડિલાસિ ડાઈ । વરિલાંચા ભાર આતાં ઉતરેસા નાહીં ॥ધ્રુ.॥
મેળવૂનિ મેળા એકાએકીં દિલી મિઠી । કવળિલેં એક બહુ બૈસવિલીં પાઠીં ॥૨॥
તળીલ તેં વરી વરીલ તેં યેતેં તળા । ન સુટે તોંવરી યેથેં ગુંતલિયા ખેળા ॥૩॥
સાંડિતાં ઠાવ પુઢેં સઈલ ધરી હાત । ચઢેલ તો પડેલ ઐસી ઐકા રે માત ॥૪॥
તુકા મ્હણે કિતી આવરાવે હાત પાય । ન ખેળાવેં તોંચ બરેં વરી ન યે ડાય ॥૫॥
કોડેં - અભંગ ૨

કોડેં રે કોડેં ઐકા હેં કોડેં । ઉગવૂનિ ફાર રાહે ગુંતોનિયાં થોડેં ॥૧॥
પુસતસે સાંગા મી હેં માઝેં ઐસેં કાઈ । રુસૂં નકા નુગવે તો ઝવે આપુલી આઈ ॥ધ્રુ.॥
સાંગતોં હેં મૂળ કાહીં ન ધરાવી ખંતી । જ્યાલેં જ્યવો મેલેં મરો પ્રારબ્ધા હાતીં ॥૨॥
તુકા મ્હણે અભિમાન સાંડાવા સકળીં । નયે અંગાવરી વાંયાં યેઊં દેઊં કળી ॥૩॥

નુગવે તેં ઉગવૂન સાંગિતલેં ભાઈ । ઘાલુનિયાં તાળા આતાં શુદ્ધ રાખા ઘાઈ ॥૧॥
આતાં કાંહીં નાહીં રાહિલેં । મ્યાં આપણા આપણ પાહિલેં ॥ધ્રુ.॥
કમાઈસ મોલ યેથેં નકા રીસ માનૂ। નિવડૂં નયે મજ કોણા યેથેં વાનૂં ॥૨॥
તુકા મ્હણે પદોપદીં કાન્હો વનમાળી । જયેજત મગ સેવટિલા એક વેળીં ॥૩॥

હારસ આનંદાચા । ઘોષ કરા હરિનામાચા । કોણ હા દૈવાચા । ભાગ પાવે યેથીલ ॥૧॥
પુણ્ય પાહિજે બહુત । જન્માંતરીંચેં સંચિત । હોઈલ કરીત । આલા અધિકારી તો ॥ધ્રુ.॥
કાય પાહાતાં હે ભાઈ । હરુષેં નાચા ધરા ઘાઈ । પોટભરી કાંહીં । ઘેતાં ઉરી કાંહીં ઠેવા ॥૨॥
જેં સુખ દૃષ્ટી આહે । તેં ચ અંતરીં જો લાહે । તુકા મ્હણે કાય । કળિકાળ તેં બાપુડેં ॥૩॥

અવઘે ગોપાળ મ્હણતી યા રે કરૂં કાલા । કાય કોણાચી સિદોરી તે પાહોં દ્યા મલા ।
નકા કાંહીં માગેં પુઢેં રે ઠેવૂં ખરેં ચ બોલા । વંચી વંચલા તો ચિ રે યેથેં ભોવંડા ત્યાલા ॥૧॥
ઘેતલ્યા વાંચૂન ઝાડા રે નેદી આપુલેં કાંહીં । એકાં એક ગ્વાહી બહુત દેતી મોકળેં નાહીં ।
તાક સાંડી યેર યેર રે કાલા ભાત ભાકરી દહીં । આલેં ઘેતો મધ્યેં બૈસલા નાહીં આણવીત તેં હી ॥ધ્રુ.॥
એકા નાહીં ધીર તાંતડી દિલ્યા સોડોનિ મોટા । એક સોડિતીલ ગાઠી રે એક ચાલતી વાટા ।
એક ઉભા ભાર વાહોનિ પાહે ઉગાચિ ખોટા । એક તે કરૂનિ આરાલે આતાં ઐસેં ચિ ઘાટા ॥૨॥
એકીં સ્થિરાવિલ્યા ગાઈ રે એક વળત્યા દેતી । એકાંચ્યા ફાંકલ્યા વોઢાળા ફેરે ભોંવતીં ઘેતી ।
એકેં ચારાબોરા ગુંતલીં નાહીં જીવન ચિત્તીં । એક એકા ચલા મ્હણતી એક હુંબરી ઘેતી ॥૩॥
એકીં એકેં વાટા લાવિલીં ભોળીં નેણતીં મુલેં । આપણ ઘરીંચ ગુંતલે માળા નાસિલીં ફુલેં ।
ગાંઠીચેં તેં સોડૂં નાવડે ખાય આઇતેં દિલેં । સાંપડલેં વેઠી વોઢી રે ભાર વાહાતાં મેલેં ॥૪॥
એક તે માયા ગુંતલે ઘરીં બહુત કામ । વાર્તા હી નાહીં તયાચી તયા કાંહીં ચ ઠાવેં ।
જૈસેં હોતેં શિળે સંચિત તૈસેં લાગલેં ખાવેં । હાતોહાતીં ગેલેં વેચુનિ મગ પડિલેં ઠાવેં ॥૫॥
એકીં હાતીં પાયીં પટે રે અંગીં લાવિલ્યા રાખા । એક તે સોલિવ બોડકે કેલી સપાટ શિખા ।
એક તે આળસી તળીં રે વરી વાઢિલ્યા કાખા । સિદોરી વાંચૂન બુદ્ધિ રે કેલા અવઘ્યાં વાખા ॥૬॥
તુકા મ્હણે આતાં કાન્હોબા આમ્હાં વાંટોનિ દ્યાવેં । આહે નાહીં આમ્હાંપાશીં તેં તુજ અવઘેં ચિ ઠાવેં ।
મોકલિતાં તુમ્હી શરણ આમ્હી કવણાસિ જાવેં । કૃપાવંતે કૃપા કેલી રે પોટ ભરે તોં ખાવેં ॥૭॥

બૈસવુનિ ફેરી । ગડિયાં મધ્યભાગીં હરી । અવઘિયાંચેં કરી । સમાધાન સારિખેં ॥૧॥
પાહે તો દેખે સમોર । ભોગી અવઘે પ્રકાર । હરુષેં ઝેલી કર । કવળ મુખીં દેતી તે ॥ધ્રુ.॥
બોલે બોલતિયા સવેં । દેતીલ તેં ત્યાંચેં ઘ્યાવેં । એક એકા ઠાવેં । યેર યેરા અદૃશ્ય ॥૨॥
તુકા મ્હણે દેવા । બહુ આવડીચા હેવા । કોણાચિયા જીવા । વાટોં નેદી વિષમ ॥૩॥

આમ્હાં નિકટ વાસેં । કળોં આલેં જૈસેં તૈસેં । નાહીં અનારીસેં । કાન્હોબાચે અંતરીં ॥૧॥
પીડતી આપુલ્યા ભાવના । જૈસી જયાચી વાસના । કર્માચા દેખણા । પાહે લીળા કૌતુક ॥ધ્રુ.॥
ખેળ ખેળે ન પડે ડાઈં । જ્યાચા ભાર ત્યાચ્યા ઠાયીં । કોણી પડતીલ ડાઈં । કોણી કોડીં ઉગવીતી ॥૨॥
તુકા મ્હણે કવળ । હાતીં ઘેઊનિ ગોપાળ । દેતો જ્યાંચેં બળ । ત્યાંસિ તૈસા વિભાગ ॥૩॥

કામ સારૂનિ સકળ । આલે અવઘે ગોપાળ । જાલી આતાં વેળ । મ્હણતી આણા સિદોર્‍યા ॥૧॥
દેતી આપુલાલા ઝાડા । ગાઈ બૈસવિલ્યા વાડાં । દોંદિલ બોબડા । વાંકડ્યાચા હરિ મેળીં ॥ધ્રુ.॥
આપુલાલિયે આવડી । મુદા બાંધલ્યા પરવડી । નિવડૂનિયાં ગોડી । હરિ મેળવી ત્યાંત તેં ॥૨॥
ભાર વાગવિલા ખાંદીં । નવ્હતી મિળાલી જોં માંદી । સકાળાંચે સંદી । વોઝીં અવઘીં ઉતરલીં ॥૩॥
માગે જો તાંતડી । ત્યાસિ રાગા યેતી ગડી । તુઝી કાં રે કુડી । યેથેં મિથ્યા ભાવના ॥૪॥
એક એકાચ્યા સંવાદેં । કૈસે ધાલે બ્રમ્હાનંદેં । તુકા મ્હણે પદેં । યા રે વંદૂં હરીચીં ॥૫॥

યમુનેં પાબળીં । ગડિયાં બોલે વનમાળી । આણા સિદોર્‍યા સકળી । કાલા કરૂં આજી ।
અવઘેં એકે ઠાયીં । કરૂનિ સ્વાદ ત્યાચા પાહીં । મજપાશીં આહે તેં હી । તુમ્હામાજી દેતોં ॥૧॥
મ્હણતી બરવેં ગોપાળ । મ્હણતી બરવેં ગોપાળ । વાહાતી સકળ । મોહરી પાંવે આનંદેં ।
ખડકીં સોડિયેલ્યા મોટા । અવઘા કેલા એકવટા । કાલા કરૂનિયાં વાંટા । ગડિયાં દેતો હરિ ॥ધ્રુ.॥
એકાપુઢેં એક । ઘાલી હાત પસરી મુખ । ગોળા પાંવે તયા સુખ । અધિક ચિ વાટે ।
મ્હણતી ગોડ જાલેં । મ્હણતી ગોડ જાલેં । આણિક દેઈ । નાહીં પોટ ધાલેં ॥૨॥
હાત નેતો મુખાપાસીં । એર આશા તોંડ વાસી । ખાય આપણ તયાસી । દાવી વાંકુલિયા ।
દેઊનિયાં મિઠી । પળે લાગતીલ પાઠીં । ધરૂનિ કાઢિતીલ ઓઠીં । મુખામાજી ખાતી ॥૩॥
મ્હણતી ઠકડા રે કાન્હા । લાવી ઘાંસા ભરી રાણા । દુમ કરિતો શહાણા । પાઠોવાઠીં તયાચ્યા ।
અવઘિયાંચે ખાય । કવળ કૃષ્ણા માઝી માય । સુરવર મ્હણતી હાય હાય । સુખા અંતરલોં ॥૪॥
એક એકા મારી । ઢુંગા પાઠી તોંડાવરી । ગોળા ન સાહવે હરિ । મ્હણે પુરે આતાં ।
યેતો કાકુલતી । ગોળા ન સાહવે શ્રીપતી । મ્હણે ખેળોં આતાં નીતી । સાંગોં આદરિલેં ॥૫॥
આનંદાચે ફેરી । માજી ઘાલુનિયાં હરી । એક ઘાલિતી હુંબરી । વાતી સિંગેં પાંવે ।
વાંકડે બોબડે । ખુડે મુડે એક લુડે । કૃષ્ણા આવડતી પુઢેં । બહુ ભાવિક તે ॥૬॥
કરી કવતુક । ત્યાંચેં દેખોનિયાં મુખ । હરી વાટતસે સુખ । ખદખદાં હાંસે ।
એક એકાચેં ઉચ્છિષ્ટ । ખાતાં ન માનિતી વીટ । કેલીં લાજતાં હી ધીટ । આપુલિયા સંગેં ॥૭॥
નાહીં જ્યાચી ગેલી ભુક । ત્યાચેં પસરવિતો મુખ । અવઘિયાં દેતો સુખ । સારિખેં ચિ હરી ।
મ્હણતી ભલા ભલા હરી । તુઝી સંગતી રે બરી । આતાં ચાળવિસી તરી । ન વજોં આણિકાં સવેં ॥૮॥
ગાઈ વિસરલ્યા ચાર । પક્ષી શ્વાપદાંચે ભાર । જાલેં યમુનેચેં સ્થિર । જળ વાહોં ઠેલેં ।
દેવ પાહાતી સકળ । મુખેં ઘોટૂનિયાં લાળ । ધન્ય મ્હણતી ગોપાળ । ધિગ જાલોં આમ્હી ॥૯॥
મ્હણતી કૈસેં કરાવેં । મ્હણતી કૈસેં કરાવેં । યમુનાજળીં વ્હાવેં । મત્સ્ય શેષ ઘ્યાવયા ।
સુરવરાંચે થાટ । ભરલેં યમુનેચેં તટ । તંવ અધિક ચી હોંટ । મટમટાં વાજવી ॥૧૦॥
આનંદેં સહિત । ક્રીડા કરી ગોપીનાથ । મ્હણતી યમુનેંત હાત । નકા ધુઊં કોણી ।
મ્હણતી જાણે જીવીચેં । લાજે ત્યાસ યેથેં કૈચેં । શેષ કૃષ્ણાચેં । લાભ થોરિવે ॥૧૧॥
ધન્ય દિવસ કાળ । આજી પાવલા ગોપાળ । મ્હણતી ધાલોં રે સકળ । તુઝિયા નિ હાતેં ।
માનવલે ગડી । એક એકાંચે આવડી । દહીં ખાદલેં પરવડી । ધણીવરી આજી ॥૧૨॥
તુઝા સંગ બરવા । નિત્ય આમ્હાં દ્યાવા । ઐસેં કરૂનિ જીવા । નિત્ય દેવા ચાલાવેં ।
તંવ મ્હણે વનમાળી । ઘ્યારે કાઠિયા કાંબળી । આતાં જાઊં ખેળીમેળીં । ગાઈ ચારાવયા ॥૧૩॥
તુકા મ્હણે પ્રેમેં ધાલીં । કોણા ન સાહવે ચાલી । ગાઈ ગોપાળાંસિ કેલી । આપણ યાંસરી ।
આજિ જાલા આનંદ । આજિ જાલા આનંદ । ચાલે પરમાનંદ । સવેં આમ્હાંસહિત ॥૧૪॥

યા હો યા ચલા જાઊં સકળા । પાહોં હા સોહળા આજિ વૃંદાવનીંચા ॥૧॥
વાઇલા ગોપાળેં વેણુનાદ પડે કાનીં । ધીર નવ્હે મનીં ચિત્ત જાલેં ચંચળ ॥ધ્રુ.॥
ઉરલેં તેં સાંડા કામ નકા કરૂં ગોવી । હે ચિ વેળ ઠાવી મજ કૃષ્ણભેટીચી ॥૨॥
નિવતીલ ડોળે યાચેં શ્રીમુખ પાહાતાં । બોલતી તેં આતાં ઘરચીં સોસૂં વાઈટ ॥૩॥
કૃષ્ણભેટીઆડ કાંહીં નાવડે આણીક । લાજ તરી લોક મન જાલેં ઉદાસ ॥૪॥
એકાએકીં ચાલિયેલ્યા સાદાવીત સવેં । તુકા મ્હણે દેવેં રૂપેં કેલ્યા તન્મય ॥૫॥
ફુગડ્યા - અભંગ ૨

ફુગડી ફૂ ફુગડી ઘાલિતાં ઉઘડી રાહે । લાજ સાંડોનિ એક એકી પાહે ॥૧॥
ફુગડી ગે અવઘેં મોડી ગે । તરીચ ગોડી ગે સંસાર તોડી ગે ॥ધ્રુ.॥
માગેં જેં શિકલી હોતીસ પોટીં । તેં ચિ વિચારૂનિ આતાં ઉચ્ચારી ઓઠીં ॥૨॥
ત્રિગુણાંચી વેણી તુઝે ઉડતે પાઠીં । સાવરૂનિ ધરી ઘાલી મૂળબંદીં ગાંઠી ॥૩॥
આગળેં પાઉલ જિંકે એકાએક । પાવસી માન હે માનવતી તિન્હી લોક ॥૪॥
તુકા મ્હણે તુજમજમધ્યેં એક ભાવ । સમ તુકેં બાર ઘેઊં પાવોં ઉંચ ઠાવ ॥૫॥

ફુગડી ફૂ સવતી માઝે તૂં । હાગુનિ ભરલેં ધૂ તુઝ્યા ઢુંગા તોંડાવરિ ॥૧॥
ફુગડી ઘેતાં આલી હરી । ઊઠ જાવો જગનોવરી ॥ધ્રુ.॥
હાતપાય બેંબળ જાતી । ઢુંગણ ઘોળિતાં લાગે માતી ॥૨॥
સાત પાંચ આણિલ્યા હરી । વાંચુની કાય તગસી પોરી ॥૩॥
સરલા દમ પાંગલે પાય । આઝુનિ વરી ઘોળિસી કાય ॥૪॥
તુકા મ્હણે આઝુન તરી । સાંગિતલેં તેં ગધડી કરી ॥૫॥
॥૨॥
લખોટા - અભંગ ૧

લયે લયે લખોટા । મૂળબંદિ કાસોટા । ભાવા કેલેં સાહેં । આતાં માઝેં પાહેં ॥૧॥
હાતોહાતીં ગુંતલી । જીવપણા મુકલી । ધીર માઝા નિકા । સાંડીં બોલ ફિકા ॥૨॥
અંગીકારી હરિ । નકો પડોં ફેરી । લાજ ધરીં ભાંડે । જગ ઝોડી રાંડે ॥૩॥
બૈસ ભાવા પાઠીં । ઐક માઝ્યા ગોષ્ટી । કેલા સાંડીં ગોહો । યેથેં ધરીં મોહો ॥૪॥
પાઠમોરા ડોલ । આવરી તેં બોલ । પાંગલીસ બાળા । પુઢેં અવકળા ॥૫॥
આતાં ઉભી ઠાયીં । ઉભાઉભીં પાહીં । નકો હોઊં ડુકરી । પુઢેં ગાઢવ કુતરી ॥૬॥
નામા કેલેં ખરેં । આપુલેં મ્યા બરેં। તુકા મ્હણે યેરી । પાંગવિલ્યા પોરી ॥૭॥
હુંબરી - અભંગ ૧

તુશીં કોણ ઘાલી હુંબરી । સાહી પાંગલ્યા અઠરા ચારી ॥ધ્રુ.॥
સહસ્ર મુખાવરી હરી । શેષ શિણવિલેં ॥૧॥
ચેંડુવાસવેં ઘાતલી ઉડી । નાથિલા કાળિયા દેઊનિ બુડી ॥૨॥
અશુદ્ધ પીતાં કરુણા નાહીં । તુવાં માઉશી હી મારિયેલી ॥૩॥
રાવણાચેં ઘર બુડવિલેં સારેં । ત્યાચીં રાંડાપોરેં મારિયેલીં ॥૪॥
જાણો તો ઠાવા આહેસિ આમ્હાં । તુવાં આપુલા મામા મારિયેલા ॥૫॥
યાશીં ખેળતાં નાશ થોરૂ । તુકયાસ્વામી સારંગધરૂ ॥૬॥
॥૧॥
હમામા - અભંગ ૨

મશીં પોરા ઘે રે બાર । તુઝેં બુજીન ખાલીલ દ્વાર ॥૧॥
પોરા હમામા રે હમામા રે ॥ધ્રુ.॥
મશીં હમામા તૂં ઘાલીં । પોરા વરી સાંભાળીં ખાલીં ॥૨॥
તરી ચ મશીં બોલ । પોરા જિવ્હાળ્યાચી ઓલ ॥૩॥
મશીં ઘેતાં ભાસ । જીવા મીતૂંપણા નાસ ॥૪॥
મજ સવેં ખરા । પણ જાઊં નેદી ઘરા ॥૫॥
આમુચિયે રંગીં । દુજેં તગેના યે સંગીં ॥૬॥
તુક્યાસવેં ભાસ । હરી જીવા કરી નાસ ॥૭॥

હમામા રે પોરા હમામા રે । હમામા ઘાલિતાં ઠકલેં પોર । કરી યેરઝાર ચૌર્‍યાશીચી ॥૧॥
પહિલે પહારા રંગાસિ આલેં । સોહં સોહં સેં બાર ઘેતલેં । દેખોનિ ગડી તેં વિસરલેં । ડાઈ પડિલેં આપણચી ॥ધ્રુ.॥
દુસર્‍યા પહારા મહા આનંદેં । હમામા ઘાલી છંદછંદેં । દિસ વાડે તોં ગોડ વાટે । પરિ પુઢેં નેણે પોર કાય હોતેં તેં ॥૨॥
તિસર્‍યા પહારા ઘેતલા બાર । અહંપણે પાય ન રાહે સ્થિર । સોસ સોસ કરિતાં ડાઈં પડસી । સત્ય જાણેં હા નિર્ધાર ॥૩॥
ચૌથ્યા પહારા હમામા । ઘાલિસી કાંપવિસી હાતપાય । સુર્‍યાપાટિલાચા પોર યમ । ત્યાચે પડલીસ ડાઈં ॥૪॥
હમામા ઘાલિતાં ભ્યાલા તુકા । ત્યાનેં સાંડિલી ગડ્યાચી સોઈ । યાદવાંચા મૂલ એક । વિઠોબા ત્યાસવેં ચારિતો ગાઈ ॥૫॥
॥૨॥
ગાઈ - અભંગ ૧

આમ્હાં ઘરીં એક ગાય દુભતા હે । પાન્હા ન સમાયે ત્રિભુવનીં ॥૧॥
વાન તે સાંવળી નાંવ તે શ્રીધરા । ચરે વસુંધરા ચૌદા ભુવનેં ॥ધ્રુ.॥
વત્સ નાહીં માય ભલત્યા સવેં જાય । કુર્વાળી તો લાહે ભાવભરણા ॥૨॥
ચહૂં ધારીં ક્ષીર વોળલી અમુપ । ધાલે સનકાદિક સિદ્ધ મુની ॥૩॥
તુકા મ્હણે માઝી ભૂક તેથેં કાય । જોગાવિતે માય તિન્હી લોકાં ॥૪॥
કાંડણ - અભંગ ૨

સિદ્ધ કરૂનિયાં ઠેવિલેં કાંડણ । મજ સાંગાતીણ શુદ્ધ બુદ્ધિ ગે ॥૧॥
આઠવ હા ધરીં મજ જાગેં કરીં । માગિલે પાહારીં સેવટિચા ગે ॥ધ્રુ.॥
સમ તુકેં ઘાવ ઘાલીં વો સાજણી । મી તુજમળિણી જંવ મિળે ॥૨॥
એક કશી પાખડી દુસરી નિવડી । નિઃશેષ તિસડી ઓજ કરી ॥૩॥
સરલેં કાંડણ પાકસદ્ધિ કરી । મેળવણ ક્ષિરીસાકરેચેં ॥૪॥
ઉદ્ધવ અક્રૂર બંધુ દોઘેજણ । બાપ નારાયણ જેવણાર ॥૫॥
તુકા મ્હણે મજ માહેરીં આવડી । મ્હણોનિ તાંતડી મૂળ કેલેં ॥૬॥

સાવડીં કાંડણ ઓવી નારાયણ । નિવડે આપણ ભૂસ સાર ॥૧॥
મુસળ આધારીં આવરૂનિ ધરીં । સાંવરોનિ થિરીં ઘાવ ઘાલીં ॥ધ્રુ.॥
વાજતી કાંકણેં અનુહાત ગજરેં । છંદ માહિયેરે ગાઊં ગીતિ ॥૨॥
કાંડિતા કાંડણ નવ્હે ભાગ શીણ । તુજમજપણ નિવડે તોં ॥૩॥
તુકા મ્હણે રૂપ ઉમટે આરિસા । પાક ત્યા સરિસા શુદ્ધ જાલા ॥૪॥
॥૨॥
આડસણ દળણ - અભંગ ૧

શુદ્ધીચેં સારોનિ ભરિયેલી પાળી । ભરડોનિ વોંગળી નામ કેલેં ॥૧॥
આડસોનિ શુદ્ધ કરીં વો સાજણી । સદ્ધિ કાં પાપિણી નાસિયેલેં ॥ધ્રુ.॥
સુપીં તોં ચિ પાહેં ધડ ઉગટિલેં । નવ્હતાં નાસિલેં જગઝોડી ॥૨॥
સુપીં તોં ચિ આહે તુજ તેં આધીન । દળિલ્યા જેવણ જૈસેં તૈસેં ॥૩॥
સુપીં તોં ચિ સંગ ઘેઇપ ધડફુડી । એકસા ગધડી નાસ કેલા ॥૪॥
દળિતાં આદળે તુજ કાં ન કળે । કાય ગેલે ડોળે કાન તુઝે ॥૫॥
સુપીં તોં ચિ વોજ ન કરિતાં સાયાસ । પડસી સાંદીસ તુકા મ્હણે ॥૬॥
॥૧॥
દળણ - અભંગ ૧

શુદ્ધ દળણાચેં સુખ સાંગોં કાઈ । માનવિત સઈબાઈ તુજ ॥૧॥
શુદ્ધ તેં વળણ લવકરી પાવે । ડોલવિતાં નિવે અષ્ટાંગ તેં ॥ધ્રુ.॥
શુદ્ધ હેં જેવિતાં તન નિવે મન । અલ્પ ત્યા ઇંધન બુડા લાગે ॥૨॥
શુદ્ધ ત્યાચા પાક સુચિત ચાંગલા । અવિટ તયાલા નાશ નાહીં ॥૩॥
તુકા મ્હણે શુદ્ધ આવડે સકળાં । ભ્રતાર વેગળા ન કરી જીવેં ॥૪॥
॥૧॥

ઉપજોનિયાં પુઢતી યેઊં । કાલા ખાઊં દહીંભાત ॥૧॥
વૈકુંઠીં તોં ઐસેં નાહીં । કવળ કાંહીં કાલ્યાચેં ॥ધ્રુ.॥
એકમેકાં દેઊં મુખીં । સુખીં ઘાલૂં હુંબરી ॥૨॥
તુકા મ્હણે વાળવંટ । બરવેં નીટ ઉત્તમ ॥૩॥

યાલ તર યા રે લાગેં । અવઘે માઝ્યા માગેં માગેં ॥૧॥
આજિ દેતોં પોટભરી । પુરે મ્હણાલ તોંવરી ॥ધ્રુ.॥
હળૂ હળૂ ચલા । કોણી કોણાશીં ન બોલા ॥૨॥
તુકા મ્હણે સાંડા ઘાટે । તેણેં નકા ભરૂં પોટેં ॥૩॥

શિંકેં લાવિયેલેં દુરી । હોતોં તિઘાંચે મી વરી ॥૧॥
તુમ્હી વ્હારે દોહીંકડે । મુખ પસરૂનિ ગડે ॥ધ્રુ.॥
વાહાતી ત્યા ધારા । ઘ્યારે દોહીંચ્યા કોંપરા ॥૨॥
તુકા મ્હણે હાતીં ટોકા । અધિક ઉણેં નેદી એકા ॥૩॥

પળાલે તે ભ્યાડ । ત્યાંસિ યેથેં જાલા નાડ ॥૧॥
ધીટ ઘેતી ધણીવરી । શિંકીં ઉતરિતો હરી ॥ધ્રુ.॥
આપુલિયા મતીં । પડલીં વિચારીં તીં રિતીં ॥૨॥
તુકા લાગે ઘ્યારે પાયાં । કૈં પાવાલ યા ઠાયા ॥૩॥

ધાલેં મગ પોટ । કેલા ગડ્યાંની બોભાટ ॥૧॥
યે રે યે રે નારાયણા । બોલોં અબોલણ્યા ખુણા ॥ધ્રુ.॥
ખાંદ્યાવરી ભાર । તીં શિણતી બહુ ફાર ॥૨॥
તુકયાચ્યા દાતારેં । નેલીં સુખી કેલીં પોરેં ॥૩॥

પાહાતી ગૌળણી । તંવ પાલથી દુધાણી ॥૧॥
મ્હણતી નંદાચિયા પોરેં । આજિ ચોરી કેલી ખરેં ॥ધ્રુ.॥
ત્યાવિણ હે નાસી । નવ્હે દુસરિયા ઐસી ॥૨॥
સવેં તુકા મેળા । ત્યાણેં અગુણા આણિલા ॥૩॥

આતાં ઐસેં કરૂં । દોઘાં ધરૂનિયાં મારૂં ॥૧॥
મગ ટાકિતી હે ખોડી । તોંડીં લાગલી તે ગોડી ॥ધ્રુ.॥
કોંડૂં ઘરામધીં । ન બોલોનિ જાગોં બુદ્ધી ॥૨॥
બોલાવિતો દેવા । તુકા ગડિયાંચા મેળાવા ॥૩॥

ગડી ગેલે રડી । કાન્હો નેદીસ તૂં ચઢી ॥૧॥
આમ્હી ન ખેળોં ન ખેળોં । આલા ભાવ તુઝા કળોં ॥ધ્રુ.॥
ન સાહાવે ભાર । બહુ લાગતો ઉશીર ॥૨॥
તુકા આલા રાગેં । યેઊં નેદી માગેં માગેં ॥૩॥
હાલ - અભંગ ૨

યમુનેતટીં માંડિલા ખેળ । મ્હણે ગોપાળ ગડિયાંસિ ॥૧॥
હાલ મહાહાલ માંડા । વાઉગી સાંડા મોકળી ॥ધ્રુ.॥
નાંવેં ઠેવૂનિ વાંટા ગડી । ન વજે રડી મગ કોણી ॥૨॥
તુકા મ્હણે કાન્હો તિળતાંદળ્યા । જિંકે તો કરી આપુલા ખેળ્યા ॥૩॥

બળેં ડાઈં ન પડે હરી । બુદ્ધિ કરી શાહણા તો ॥૧॥
મોકળેં દેવા ખેળોં દ્યાવેં । સમ ભાવેં સાંપડાવયા ॥ધ્રુ.॥
યેતો જાતો વેળોવેળાં । ન કળે કળા સાંપડતી ॥૨॥
તુકા મ્હણે ધરા ઠાયીંચ્યા ઠાયીં । મિઠી જીવીં પાયીં ઘાલુનિયાં ॥૩॥
॥૨॥
સુતુતૂ - અભંગ ૧

જીવશિવાચ્યા માંડૂનિ હાલા । અહં સોહં દોન્હી ભેડતી ભલા ॥૧॥
ઘાલી હુતુતૂ ફિરોનિ પાહી આપુણાસિ । પાહી બળિયા તો માગિલા તુટી પુઢિલાસિ ॥ધ્રુ.॥
ખેળિયા તો હાલ સાંભાળી । ધુમ ઘાલી તો પડે પાતાળીં ॥૨॥
બળિયા ગાંઢ્યા તો ચિ ખેળે । દમ પુરે તો વેળોવેળાં ખેળે ॥૩॥
હાતીં પડે તો ચિ ઢાંગ । દમ પુરે તો ખેળિયા ચાંગ ॥૪॥
માગેં પુઢેં પાહે તો જિંકે । હાતીં પડે તો ચિ આધાર ફિકે ॥૫॥
આપલ્યા બળેં ખળે રે ભાઈ । ગડિયાચી સાંડોનિ સોઈ ॥૬॥
તુકા મ્હણે મી ખેળિયા નવ્હેં । જિકડે પડેં ત્યાચિ સવેં ॥૭॥
॥૧॥

અનંત બ્રમ્હાંડે ઉદરીં । હરિ હા બાળક નંદા ઘરીં ॥૧॥
નવલ કેવ્હડેં કેવ્હડેં । ન કળે કાન્હોબાચેં કોડેં ॥ધ્રુ.॥
પૃથ્વી જેણેં તૃપ્ત કેલી । ત્યાસિ યશોદા ભોજન ઘાલી ॥૨॥
વિશ્વવ્યાપક કમળાપતી । ત્યાસિ ગૌળણી કડિયે ઘેતી ॥૩॥
તુકા મ્હણે નટધારી । ભોગ ભોગૂન બ્રમ્હચારી ॥૪॥

કૃષ્ણ ગોકુળીં જન્મલા । દુષ્ટાં ચળકાંપ સુટલા ॥૧॥
હોતાં કૃષ્ણાચા અવતાર । આનંદ કરિતી ઘરોઘર ॥ધ્રુ.॥
પ્રેમ નામ વાચેં ગાતી । સદા આનંદેં નાચતી ॥૨॥
તુકા મ્હણે હરતી દોષ । આનંદાનેં કરિતી ઘોષ ॥૩॥

મેળૌનિ સકળ ગોપાળ । કાંહીં કરિતી વિચાર ॥૧॥
ચલા જાઊં ચોરૂં લોણી । આજિ ઘેઊં ચંદ્રધણી ।
વેળ લાવિયેલા અઝુણી । એકાકરિતાં ગડે હો ॥ધ્રુ.॥
વાટ કાઢિલી ગોવિંદીં । માગેં ગોપાળાંચી માંદી ॥૨॥
અવઘા ચિ વાવરે । કળોં નેદી કોણા ફિરે ॥૩॥
ઘર પાહોનિ એકાંતાચેં । નવવિધા નવનીતાચેં ॥૪॥
રિઘે આપણ ભીતરી । પુરવી માથુલિયાચ્યા હરી ॥૫॥
બોલોં નેદી મ્હણે સ્થિર । ખુણા દાવી ખા રે ક્ષીર ॥૬॥

ધન્ય ત્યા ગૌળણી ઇંદ્રાચ્યા પૂજનીં । નૈવેદ્ય હિરોનિ ખાતો કૃષ્ણ ॥૧॥
અરે કૃષ્ણા ઇંદ્ર અમર ઇચ્છિતી । કોણ તયાંપ્રતિ યેઇલ આતાં ॥૨॥
તુકા મ્હણે દેવ દાખવી વિંદાન । નૈવેદ્ય ખાઊન હાસોં લાગે ॥૩॥

તુમ્હી ગોપી બાળા મજ કૈશા નેણા । ઇંદ્ર અમરરાણા મ્યાં ચિ કેલા ॥૧॥
ઇંદ્ર ચંદ્ર સૂર્ય બ્રમ્હા તિન્હી લોક । માઝે સકળીક યમ ધર્મ ॥ધ્રુ.॥
મજપાસૂનિયા જાલે જીવ શિવ । દેવાંચા હી દેવ મી ચ કૃષ્ણ ॥૨॥
તુકા મ્હણે ત્યાંસી બોલે નારાયણ । વ્યર્થ મી પાષાણ જન્મા આલોં ॥૩॥

કાં રે ગમાવિલ્યા ગાઈ । આલી વળતી તુઝી જાઈ । માગેં જાલેં કાઈ । એકા તેં કા નેણસી ॥૧॥
કેલાસ ફજિત । માગેં પુઢેં હી બહુત । લાજ નાહીં નિત્ય । નિત્ય દંડ પાવતાં ॥ધ્રુ.॥
વોલા ખોડા ખળિ ગાઢી । ઐસા કોણ તયે કાઢી । ધાંવેલ કા પાડી । તુઝી આધીં વોઢાળા ॥૨॥
ચાલ ધાંવેં । મી હી યેતોં તુજસવેં । તુકા મ્હણે જંવ । તેથેં નાહીં પાવલી ॥૩॥

કાય યા સંતાંચે માનૂં ઉપકાર । મજ નિરંતર જાગવિતી ॥૧॥
કાય દેવા યાંસિ વ્હાવેં ઉતરાઈ । ઠેવિતાં હા પાયીં જીવ થોડા ॥ધ્રુ.॥
સહજ બોલણેં હિત ઉપદેશ । કરૂનિ સાયાસ શિકવિતી ॥૨॥
તુકા મ્હણે વત્સ ધેનુચિયા ચિત્તીં । તૈસેં મજ યેતી સાંભાળિત ॥૩॥

કંઠીં ધરિલા કૃષ્ણમણી । અવઘા જનીં પ્રકાશ ॥૧॥
કાલા વાંટૂં એકમેકાં । વૈષ્ણવા નિકા સંભ્રમ ॥ધ્રુ.॥
વાંકુલિયા બ્રમ્હાદિકાં । ઉત્તમ લોકાં દાખવૂં ॥૨॥
તુકા મ્હણે ભૂમંડળીં । આમ્હી બળી વીર ગાડે ॥૩॥

કવળાચિયા સુખેં । પરબ્રમ્હ જાલેં ગોરખેં । હાત ગોઊનિ ખાય મુખેં । બોટાસાંદી લોણચેં ॥૧॥
કોણ જાણે તેથેં । કોણ લાભ કાં તેં । બ્રમ્હાદિકાં દુર્લભ ॥ધ્રુ.॥
ઘાલી હમામા હુંબરી । પાંવા વાજવી છંદેં મોહરી । ગોપાળાંચે ફેરી । હરિ છંદેં નાચતસે ॥૨॥
કાય નવ્હતેં ત્યા ઘરીં ખાવયા । રિઘે લોણી ચોરાવયા । તુકા મ્હણે સવેં તયા । આમ્હી હી સોંકલોં ॥૩॥

કાન્હોબા આતાં તુમ્હી આમ્હી ચ ગડે । કોણાકડે જાઊં નેદૂં ॥૧॥
વાહીન તુઝી ભારશિદોરી । વળતીવરી યેઊં નેદીં ॥ધ્રુ.॥
ઢવળે ગાઈચેં દૂધ કાઢૂં । એકએકલ્યાં ઠોંબે મારૂં ॥૨॥
તુકા મ્હણે ટોકવૂં ત્યાંલા । જે તુઝ્યા બોલા માનીત ના ॥૩॥

બહુ કાળીં બહુ કાળી । આમ્હી દેવાચીં ગોવળીં ॥૧॥
નાહીં વિટોં દેત ભાત । જેઊં બેસવી સાંગાતેં ॥ધ્રુ.॥
બહુ કાળેં બહુ કાળેં । માઝેં પાંઘરે કાંબળેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે નાહીં નાહીં । ત્યાચેં આમચેં સેં કાંહીં ॥૩॥

બહુ બરા બહુ બરા । યાસાંગાતેં મળિ ચારા ॥૧॥
મ્હણોનિ જીવેંસાઠીં । ઘેતલી કાન્હોબાચી પાઠી ॥ધ્રુ.॥
બરવા બરવા દિસે । સમાગમ યાચા નિમિષેં ॥૨॥
પુઢતી પુઢતી તુકા । સોંકલા સોંકવિતો લોકાં ॥૩॥

ઘેતી પાણ્યાસી હુંબરી । ત્યાંચેં સમાધાન કરી ॥૧॥
ઐશી ગોપાળાંચી સવે । જાતી તિકડે માગેં ધાંવે ॥ધ્રુ.॥
સ્થિરાવલી ગંગા । પાંગવિલી મ્હણે ઉગા ॥૨॥
મોહરી પાંવા કાઠી । તુકા મ્હણે યાંજસાઠી ॥૩॥

વળી ગાઈ ધાંવે ઘરા । આમચ્યા કરી યેરઝારા ॥૧॥
નાંવ ઘેતાં તો જવળી । બહુ ભલા કાન્હો બળી ॥ધ્રુ.॥
નેદી પડોં ઉણેં પુરેં । મ્હણે અવઘેં ચિ બરેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે ચિત્તા । વાટે ન વ્હાવા પરતા ॥૩॥

મ્હણતી ધાલોં ધણીવરી । આતાં ન લગે શિદોરી । નયે ક્ષણભરી । આતાં યાસિ વિસંબોં ॥૧॥
ચાલ ચાલ રે કાન્હોબા । ખેળ માંડૂં રાનીં । બૈસવૂં ગોઠણીં । ગાઈ જમા કરૂનિ ॥ધ્રુ.॥
ન લગે જાવેં ઘરા । ચુકલિયા યેરઝારા । સજ્જન સોયરા । માયબાપ તૂં આમ્હાં ॥૨॥
તુકા મ્હણે ધાલેં પોટ । આતાં કશાચા બોભાટ । પાહાણેં તે વાટ । માગેં પુઢેં રાહિલી ॥૩॥

તુઝિયે સંગતિ । જાલી આમુચી નિશ્ચિતિ ॥૧॥
નાહીં દેખિલેં તેં મળે । ભોગ સુખાચે સોહળે ॥ધ્રુ.॥
ઘરીં તાકાચેં સરોવર । યેથેં નવનીતાચે પૂર ॥૨॥
તુકા મ્હણે આતાં । આમ્હી ન વજોં દવડિતાં ॥૩॥

કામેં પીડિલોં માયા । બહુ મારી નાહીં દયા ॥૧॥
તુઝ્યા રાહિલોં આધારેં । જાલેં અવઘેં ચિ બરેં ॥ધ્રુ.॥
તુઝે લાગલોં સંગતી । આતાં યેતોં કાકુળતી ॥૨॥
તુકા મ્હણે તુઝ્યા ભિડા । કાન્હોબા હે ગેલી પીડા ॥૩॥
ટિપરી - અભંગ ૭

ખેળ માંડિયેલા વાળવંટીં ઘાઈ । નાચતી વૈષ્ણવ ભાઈ રે । ક્રોધ અભિમાન કેલા પાવટણી । એક એકા લાગતીલ પાયીં રે ॥૧॥
નાચતી આનંદકલ્લોળીં । પવિત્ર ગાણેં નામાવળી । કળિકાળાવરિ ઘાતલીસે કાસ । એક એકાહુની બળી રે ॥ધ્રુ.॥
ગોપીચંદનૌટી તુળસીચ્યા માળા । હાર મિરવતી ગળાં । ટાળ મૃદંગ ઘાઈ પુષ્પવરુષાવ । અનુપમ્ય સુખસોંહળા રે ॥૨॥
લુબ્ધલીં નાદીં લાગલી સમાધી । મૂઢ જન નર નારી લોકાં । પંડિત જ્ઞાની યોગી મહાનુભાવ । એકચિ સદ્ધિસાધકાં રે ॥૩॥
વર્ણાભિમાન વિસરલી યાતિ । એકએકાં લોટાંગણીં જાતી । નિર્મળ ચિત્તેં જાલીં નવનીતેં । પાષાણા પાઝર સુટતી રે ॥૪॥
હોતો જયજયકાર ગર્જત અંબર । માતલે હે વૈષ્ણવ વીર રે । તુકા મ્હણે સોપી કેલી પાયવાટ । ઉતરાવયા ભવસાગર રે ॥૫॥

એકે ઘાઈ ખેળતાં ન પડસી ડાઈ । દુચાળ્યાને ઠકસીલ ભાઈ રે ।
ત્રિગુણાંચે ફેરી થોર કષ્ટી હોસી । યા ચૌઘાંસી તરી ધરીં સોઈ રે ॥૧॥
ખેળ ખેળોનિયાં નિરાળા ચિ રાહી । સાંડી યા વિષયાચી ઘાઈ રે ।
તેણેં ચિ ખેળેં બસવંત હોસી । ઐસેં સત્ય જાણેં માઝ્યા ભાઈ રે ॥ધ્રુ.॥
સિંપિયાચા પોર એક ખેળિયા નામા । તેણેં વિઠ્ઠલ બસવંત કેલા રે । આપુલ્યા સવંગડિયા સિકવૂનિ ઘાઈ ।
તેણેં સતત ફડ જાગવિલા રે । એક ઘાઈ ખેળતાં તો ન ચુકે ચિ કોઠેં । તયા સંત જન માનવલે રે ॥૨॥
જ્ઞાનદેવ મુક્તાબાઈ વટેશ્વર ચાંગા । સોપાન આનંદેં ખેળતી રે । કાન્હો ગોવારી ત્યાંનીં બસવંત કેલા ।
આપણ ભોંવતીં નાચતી રે । સકળિકાં મિળોનિ એકી ચ ઘાઈ । ત્યાચ્યા બ્રમ્હાદિક લાગતી પાયીં રે ॥૩॥
રામા બસવંત કબિર ખેળિયા । જોડા બરવા મિળાલા રે । પાંચા સવંગડિયાં એકચિ ઘાઈ ।
તેથેં નાદ બરવા ઉમટલા રે । બ્રમ્હાદિક સુરવર મિળોનિયાં ત્યાંનીં । તો હી ખેળ નિવડિલા રે ॥૪॥
બ્રામ્હણાચા પોર ખેળિયા એક ભલા । તેણેં જન ખેળકર કેલા રે । જનાર્દન બસવંત કરૂનિયાં ।
તેણેં વૈષ્ણવાંચા મેળ મેળવિલા રે । એક ચિ ઘાઈ ખેળતાં ખેળતો । આપણચિ બસવંત જાલા રે ॥૫॥
આણીક ખેળિયે હોઉનિયાં ગેલે । વર્ણાવયા વાચા મજ નાહીં રે । તુકા મ્હણે ગડે હો હુશારૂનિ ખેળા ।
પુઢિલાંચી ધરૂનિયાં સોઈ રે । એક ચિ ઘાઈ ખેળતાં જો ચુકલા । તો પડેલ સંસારડાઈ રે ॥૬॥

બારાહી સોળા ગડિયાંચા મેળા । સતરાવા બસવંત ખેળિયા રે ।
જતિસ પદ રાખોં જેણેં ટિપરિયા ઘાઈ । અનુહાતેં વાયેં માંદળા રે ॥૧॥
નાચત પંઢરિયે જાઊં રે ખેળિયા । વિઠ્ઠલ રખુમાઈ પાહૂં રે ॥ધ્રુ.॥
સા ચહૂં વેગળા અઠરાહી નિરાળા । ગાઊં વાજવૂં એક ચાળા રે ।
વિસરતી પક્ષી ચારા ઘેણેં પાણી । તારુણ્ય દેહભાવ બાળા રે ॥૨॥
આનંદ તેથિચા મુકિયાસિ વાચા । બહિરે ઐકતી કાનીં રે ।
આંધળ્યાસિ ડોળે પાંગળાંસિ પાય । તુકા મ્હણે વૃદ્ધ હોતી તારુણ્યેં રે ॥૩॥

દોન્હી ટિપરીં એક ચિ નાદ । સગુણ નિર્ગુણ નાહીં ભેદ રે ।
કુસરી અંગેં મોડિતીલ પરી । મેળવિતિ એકા છંદેં રે ॥૧॥
કાંહીંચ ન વજે વાંયાં રે । ખેળિયા એક ચિ બસવંત અવઘિયાં રે ।
સમ વિષમ તેથેં હોઊં ચ નેદી । જાણઊનિ આગળિયા રે ॥ધ્રુ.॥
સંત મહંત સદ્ધિ ખેળતીલ ઘાઈ । તે ચ સાંભાળી માઝ્યા ભાઈ રે ।
હાત રાખોન હાણિતી ટિપર્‍યા । ટિપરેં મિળોનિ જાય ત્યાચી સોઈ રે ॥૨॥
વિતાળાચેં અવઘેં જાઈલ વાંયાં । કાય તે શૃંગારૂનિ કાયા રે ।
નિવડૂનિ બાહેર કાઢિતી નિરાળા । જો ન મિળે સંતાચિયા ઘાઈ રે ॥૩॥
પ્રકારાચેં કાજ નાહીં સોડીં લાજ । નિઃશંક હોઉનિયાં ખેળેં રે ।
નેણતીં નેણતીં ચ એકેં પાવલીં માન । વિઠ્ઠલ નામાચિયા બળેં રે ॥૪॥
રોમાંચ ગુઢિયા ડોલવિતી અંગેં । ભાવબળેં ખેળવિતી સોંગેં રે।
તુકા મ્હણે કંઠ સદ્ગદિત દાટે । યા વિઠોબાચ્યા અંગસંગેં રે ॥૫॥

યા રે ગડે હો ધરૂં ઘાઈ જાણતાં હી નેણતાં । નામ ગાઊં ટાળી વાહૂં આપુલિયા હિતા ॥૧॥
ફાવલેં તેં ઘ્યારે આતાં પ્રેમદાતા પાંડુરંગ । આજિ સોનિયાચા દિવસ સોનિયાચા વોડવલા રંગ ॥ધ્રુ.॥
હિંડતી રાનોરાન ભુજંગાંત કાંટ્યાવન । સુખ તયાંહૂન આમ્હાં ગાતાં નાચતાં રે ॥૨॥
તુકા મ્હણે બ્રમ્હાદિકાં સાંવળેં દુર્લભ સુખા । આજિ યેથેં આલેં ફુકા નામ મુખા કીર્તનીં ॥૩॥

ભીમાતીરીં એક વસલેં નગર । ત્યાચેં નાંવ પંઢરપુર રે ।
તેથીલ મોકાસી ચાર ભુજા ત્યાસી । બાઇલા સોળા હજાર રે ॥૧॥
નાચત જાઊં ત્યાચ્યા ગાંવા રે ખેળિયા । સુખ દેઈલ વિસાવા રે ।
પુઢેં ગેલે તે નિધાઈ જાલે । વાણિતીલ ત્યાચી સીમા રે ॥ધ્રુ.॥
બળિયાં આગળા પાળી લોકપાળાં । રીઘ નાહીં કળિકાળા રે ।
પુંડલીક પાટીલ કેલી કુળવાડી । તો જાલા ભવદુઃખા વેગળા રે ॥૨॥
સંતસજ્જનીં માંડિલીં દુકાને । જયા જેં પાહિજે તેં આહે રે ।
ભુક્તિમુક્તિ ફુકા ચ સાઠીં । કોણી તયાકડે ન પાહે રે ॥૩॥
દોન્હીચ હાટ ભરલે ઘનદાટ । અપાર મિળાલે વારકરી રે ।
ન વજોં મ્હણતી આમ્હી વૈકુંઠા । જિહીં દેખિલી પંઢરી રે ॥૪॥
બહુત દિસ હોતી મજ આસ । આજિ ઘડલેં સાયાસીં રે ।
તુકા મ્હણે હોય તુમચેની પુણ્યેં । ભેટી તયા પાયાંસી રે ॥૫॥

પંઢરી ચોહટા માંડિયેલા ખેળ । વૈષ્ણવ મિળોનિ સકળ રે ।
ટાળ ટિપરી માંદળે એક નાદ રે । જાલા બસવંત દેવકીચા બાળ રે ॥૧॥
ચલા તેં કવતુક ભાઈ રે । પાહોં ડોળાં કામીં ગુંતલેતિ કાઈ રે ।
ભાગ્યવંત કોણી ગેલે સાંગાતિ । ઐસેં સુખ ત્રિભુવનીં નાહીં રે ॥ધ્રુ.॥
આનંદાચે વાદ સુખાચે સંવાદ । એક એકા દાખવિતી છંદ રે ।
સાહી અઠરા ચારી ઘાલુનિયાં ઘાઈ । નાચતી ફેરી ટાળશુદ્ધ રે ॥૨॥
ભક્તાચીં ભૂષણેં મુદ્રા આભરણેં । શોભતી ચંદનાચ્યા ઉટ્યા રે ।
સત્વ સુંદર કાસ ઘાલૂનિ કુસરી । ગર્જતી નામ બોભાટીં રે ॥૩॥
હરિ હર બ્રમ્હા તીર્થાસહિત ભીમા । દેવ કોટી તેહતીસ રે ।
વિસ્મિત હોઊનિ ઠાકલે સકળ જન । અમરાવતી કેલી ઓસ રે ॥૪॥
વાણિતીલ થોરી વૈકુંઠિચીં પરી । ન પવે પંઢરીચી સરી રે ।
તુકયાચા દાસ મ્હણે નકા આળસ કરૂં । સાંગતોં નરનારીંસ રે ॥૫॥
॥૭॥

બ્રમ્હાદિકાં ન કળે ખોળ । તે હે આકળ ધરિલી ॥૧॥
મોહરી પાંવા વાહે કાઠી । ધાંવે પાઠીં ગાઈચે ॥ધ્રુ.॥
ઉચ્છિષ્ટ ન લભે દેવા । તેં હેં સદૈવાં ગોવળ્યા ॥૨॥
તુકા મ્હણે જોડ જાલી । તે હે માઉલી આમુચી ॥૩॥

કાન્હોબા તૂં આલગટ । નાહીં લાજ બહુ ધીટ । પાહિલેં વાઈટ । બોલોનિયાં ખોટેં ॥૧॥
પરિ તૂં ન સંડિસી ખોડી । કરિસી કેલી ઘડીઘડી । પાડિસી રોકડી । તુટી માયે આમ્હાંસી ॥ધ્રુ.॥
તૂં ઠાયીંચા ગોવળ । અવિચારી અનર્ગળ । ચોરટા શિંદળ । ઐસા પિટૂં ડાંગોરા ॥૨॥
જરી તુઝી આઈ । આમ્હી ઘાલૂં સર્વા ઠાયીં । તુકા મ્હણે તેં હી । તુજ વાટે ભૂષણ ॥૩॥

ભોજનાચ્યા કાળીં । કાન્હો માંડિયેલી આળી । કાલા કરી વનમાળી । અન્ન એકવટા ।
દેઈ નિવડુની । માતે મ્હણતો જનની । હાત પિટૂનિ મેદિની । વરિ અંગ ઘાલી ॥૧॥
કૈસા આળ ઘેસી । નવ્હે તેં ચિ કરવિસી । ઘેઈ દુસરેં તયેસી । વારી મ્હણે નકો ॥ધ્રુ.॥
આતાં કાય કરૂં । નયે યાસિ હાણૂં મારૂં । નવ્હે બુઝાવિતાં સ્થિરૂ । કાંહીં કરિના હા ।
તોંચિં કેલેં એકે ઠાયીં । આતાં નિવડૂનિ ખાઈ । આમ્હા જાચિતોસિ કાઈ । હરિસિ મ્હણે માતા ॥૨॥
ત્યાચેં તયાકુન । કરવિતાં તુટે ભાન । તંવ જાલેં સમાધાન । ઉઠોનિયાં બૈસે ।
માતે બરેં જાણવિલેં । અંગ ચોરૂનિ આપુલેં । તોડિયલેં એકા બોલેં । કૈસેં સુખદુઃખ ॥૩॥
તાટ પાલવેં ઝાકિલેં । હોતેં તૈસેં તેથેં કેલેં । ભિન્નાભિન્ન નિવડિલેં । અન્નેં વેગળાલીં ।
વિસ્મિત જનની । ભાવ દેખોનિયાં મનીં । મ્હણે નાહીં ઐસા કોણી । તુજ સારિખા રે ॥૪॥
હરુષલી માયે । સુખ અંગીં ન સમાયે । કવળૂનિ બાહે દેતી આલિંગન । આનંદ ભોજનીં ।
તેથેં ફિટલીસે ધણી । તુકા મ્હણે કોણી । સાંડા શેષ મજ ॥૫॥

ચલા વળૂં ગાઈ । બૈસોં જેઊં એકે ઠાયીં ॥૧॥
બહુ કેલી વણવણ । પાયપિટી જાલા સિણ ॥ધ્રુ.॥
ખાંદીં ભાર પોટીં ભુક । કાય ખેળાયાચેં સુખ ॥૨॥
તુકા મ્હણે ધાંવે । મગ અવઘેં બરવેં ॥૩॥

નેણોં વેળા કાળ । ધાલોં તુઝ્યાનેં સકળ ॥૧॥
નાહીં નાહીં રે કાન્હોબા ભય આમ્હાપાશીં । વળૂનિ પુરવિસી ગાઈ પોટા ખાવયા ॥ધ્રુ.॥
તુજપાશીં ભયે । હેં તોં બોલોં પરી નયે ॥૨॥
તુકા મ્હણે બોલ । આમ્હા અનુભવેં ફોલ ॥૩॥
વિટૂદાંડૂ - અભંગ ૧

માગ વિટૂદાંડૂ । આણીક કાંહી ખેળ માંડૂં ॥૧॥
બહુ અંગા આલે ડાવ । સ્થિર નાહીં કોઠેં પાવ ॥ધ્રુ.॥
કોલી હાણે ટોલા । ઝેલી તેણેં તો ગોવિલા ॥૨॥
એકમેકાં હાકા મારી । સેલ જાળી એક ધરી ॥૩॥
રાજી આલેં નાંવ । ફેરા ન ચુકેચિ ધાંવ ॥૪॥
પુઢેં એક પાટી । એક એકેં દોઘાં આટી ॥૫॥
એકા સોસ પોટીં । એક ધાંવે હાત પિટી ॥૬॥
તુકા મ્હણે આતાં । ખેળ મોડાવા પરતા ॥૭॥
॥૧॥

પાહાતાં ગોવળી । ખાય ત્યાંચી ઉષ્ટાવળી ॥૧॥
કરિતી નામાચેં ચિંતન । ગડી કાન્હોબાચેં ધ્યાન ॥ધ્રુ.॥
આલી દ્યાવી ડાઈ । ધાંવે વળત્યા માગેં ગાઈ ॥૨॥
એકે ઠાયીં કાલા । તુકા મ્હણે ભાવિકાલા ॥૩॥

પૈલ આલી આગી કાન્હો કાય રે કરાવેં । ન કળે તેં કૈસેં આજિ વાંચોં આમ્હી જીવેં ॥૧॥
ધાંવ રે હરી સાંપડલોં સંધી । વોણવ્યાચે મધીં બુદ્ધિ કાંહીં કરાવી ॥ધ્રુ.॥
અવચિતાં જાળ યેતાં દેખિયેલા વરી । પરતોનિ પાહતાં આધીં હોતોં પાઠમોરી ॥૨॥
સભોંવતા ફેર રીગ ન પુરે પળતાં । તુકા મ્હણે જાણસી તેં કરાવેં અનંતા ॥૩॥

ભિઊં નકા બોલે ઝાકુનિયાં રાહા ડોળે । ચાલવીલ દેવ ધાક નાહીં યેણેં વેળે ॥૧॥
બાપ રે હા દેવાંચા હી દેવ કળોં । નેદી માવ કાય કરી કરવી તે ॥ધ્રુ.॥
પસરૂનિ મુખ વિશ્વરૂપ ખાય જાળ । સારૂનિયાં સંધી અવઘે પાહાતી ગોપાળ ॥૨॥
તુકા મ્હણે આમ્હી માગેં ભ્યાલોં વાંયાંવિણ । કળોં આલેં આતાં યા સાંગાતેં નાહીં શિણ ॥૩॥

નેણતી તયાંસિ સાચ ભાવ દાવી હરી । લાજ નાહીં નાચે પાંવા વાજવી મોહરી ॥૧॥
ચલા રે યાચ્યા પાયાં લાગોં આતાં । રાખિલેં જળતાં મહા આગીપાસૂનિ ॥ધ્રુ.॥
કૈસી રે કાન્હોબા એવઢી ગિળિયેલી આગી । ન દેખોં પોળલા તુજ તોંડીં કોઠેં અંગી ॥૨॥
તુકા મ્હણે તુમ્હી કાં રે કરિતાં નવલ । આમચી સિદોરી ખાતો ત્યાચેં આલેં બળ ॥૩॥

ત્યાંનીં ધણીવરી સંગ કેલા હરીસવેં । દેઊનિ આપુલેં તો ચિ દેઈલ તેં ખાવેં ॥૧॥
ન ઠેવી આભાર પ્રેમાચા ભુકેલા । બહુ દિવસ સંગ હા ચિ નિર્ધાર ત્યાલા ॥ધ્રુ.॥
કાન્હોબા તૂ જેવીં ઘાસોઘાસીં મ્હણતી । આરુષ ગોપાળેં ત્યાંચી બહુ દેવા પ્રીતી ॥૨॥
તુકા મ્હણે આતાં જાઊં આપુલિયા ઘરા । તોય વાંચવિલેં ઐસેં સાંગોં રે દાતારા ॥૩॥

ઘ્યા રે ભોંકરેં ભાકરી । દહીંભાતાચી સિદોરી । તાક સાંડીં દુરી । અસેલ તેં તયાપેં ॥૧॥
યેથેં દ્યાવેં તૈસેં ઘ્યાવે । થોડેં પરી નિરેં વ્હાવેં । સાંગતોં હે ઠાવેં । અસોં દ્યા રે સકળાં ॥ધ્રુ.॥
માઝેં આહે તૈસેં પાહે । નાહીં તરી ઘરા જાયે । ચોરોનિયાં માયે । નવનીત આણાવેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે ઘરીં । માઝેં કોણી નાહીં હરી । નકા કરૂં દુરી । મજ પાયાં વેગળેં ॥૩॥

કાલ્યાચિયે આસે । દેવ જળીં જાલે માસે । પુસોનિયાં હાંસે । ટિરીસાંગાતેં હાત ॥૧॥
લાજે ત્યાસિ વાંટા નાહીં । જાણે અંતરીચેં તેં હી । દીન હોતાં કાંહીં । હોઊં નેદી વેગળેં ॥ધ્રુ.॥
ઉપાય અપાય યાપુઢેં । ખોટે નિવડિતાં કુડે । જોડુનિયાં પુઢેં । હાત ઉભે નુપેક્ષી ॥૨॥
તેં ઘ્યા રે સાવકાશેં । જયા ફાવેલ તો તૈસેં । તુકા મ્હણે રસેં । પ્રેમાચિયા આનંદેં ॥૩॥

ગોપાળ મ્હણતી કાન્હોબા યા રે કાંહીં માગોં । આપુલાલે આમ્હી જીવીચી તયા આવડી સાંગોં ।
એક મ્હણતી ઉગે રે ઉગે માગેંચિ લાગોં । નિજોં નકા કોણી ઘરીં રે આજિ અવઘેચિ જાગોં ॥૧॥
જાણોનિ નેણતા હરિ રે મધ્યેં ઉગાચિ બૈસે । નાઇકોનિ બોલ ઐકે કોણ કોણાચે કૈસે ।
એક એકાચ્યા સંવાદા જાણે ન મિળે ચી ઐસેં । પોટીચેં હોટા આણવી દેતો તયાંસિ તૈસેં ॥ધ્રુ.॥
એક મ્હણતિ બહુ રે આમ્હી પીડિલોં માયા । નેદી દહીંભાતસિદોરી તાક ઘાલિતી પિયા ।
તાપલોં વળિતાં ગોધનેં નાહીં જીવન છાયા । આતાં માગોં પોટભરી રે યાચ્યા લાગોનિ પાયાં ॥૨॥
એક મ્હણતિ તુમચેં અરે પોટ તેં કિતી । માગોં ગાઈ મ્હૈસી ઘોડે રે ધન સંપત્તિ હિત્ત ।
દેવ ગડી કાન્હો આમુચા આમ્હાં કાય હાતિં । કન્યાકુમરેં દાસી રે બાજાવરી સુપતી ॥૩॥
એક મ્હણતી બેટે હો કોણ કરી જતન । ગાઢવ તૈસેંચિ ઘોડેં રે કોણ તયાચા માન ।
લાગે ભવરોગ વાહતાં ખાંદીં ચવઘે જણ । હાતીં કાઠ્યા ડોયા બોડક્યા હિંડોં મોકળે રાણ ॥૪॥
એક મ્હણતી રાનીં રે બહુ સાવજેં ફાર । ફાડફાડૂં ખાતી ડોળે રે પાય નેતીલ કર ।
રાખોનિ રાખે આપણા ઐસા કૈચા શૂર । બૈસોનિ રાહોં ઘરીં રે કોણ કરી હે ચાર ॥૫॥
ઘરીં બૈસલિયા બહુતેં બહુ સાંગતી કામ । રિકામેં કોણાસિ નાવડે ઐસેં આમ્હાસિ ઠાવેં ।
ચૌઘાંમધ્યેં બરેં દિસેસેં તેથેં નેમક વ્હાવેં । લપોનિ સહજ ખેળતાં ભલેં ગડિયાસવેં ॥૬॥
એક મ્હણતી ગડી તે ભલે મળિતી મતા । કેલી તયાવરી ચાલી રે બરી આપુલી સત્તા ।
નસાવે તે તેથેં તૈસે રે ખેળ હાણિતી લાતા । રડી એકાએકીં ગેલિયા ગોંધળ ઉડતી લાતા ॥૭॥
એક મ્હણતી ખેળતાં ઉગીં રાહતીં પોરેં । ઐસેં કાય ઘડોં શકે રે કોણી લહાન થોરેં ।
અવઘીં યેતી રાગા રે એકા મ્હણતાં બરેં । સંગેં વાઢે કલહ હરાવા એકાએકીં ચ ખરેં ॥૮॥
એક મ્હણતી એકલા રે તૂં જાસીલ કોઠેં । સાંડી માંડી હેં વાઉગેં તુઝે બોલ ચિ ખોટે ।
ઠાયીં રાહા ઉગે ઠાયીં ચ કાં રે સિણસી વાટે । અવઘિયાંચી સિદોરી તુઝે ભરલી મોટે ॥૯॥
તુકા મ્હણે કાય કાહણ્યા અરે સાંગાલ ગોષ્ટી । ચાટાવે તુમચે બોલ રે ભુકા લાગલ્યા પોટીં ।
જાગા કરૂં યા રે કાન્હોબા માગોં કવળ તાટીં । ધાલે ગડી તુકા ઢેકર દેતો વિઠ્ઠલ કંઠીં ॥૧૦॥

આજિ ઓસ અમરાવતી । કાલા પાહાવયા યેતી । દેવ વિસરતી । દેહભાવ આપુલા ॥૧॥
આનંદ ન સમાયે મેદિની । ચારા વિસરલ્યા પાણી । તટસ્થ ત્યા ધ્યાનીં । ગાઈ જાલ્યા શ્વાપદેં ॥ધ્રુ.॥
જેં યા દેવાંચેં દૈવત । ઉભેં આહે યા રંગાંત । ગોપાળાંસહિત । ક્રીડા કરી કાન્હોબા ॥૨॥

ચલા બાઈ પાંડુરંગ પાહૂં વાળવંટીં । માંડિયેલા કાલા ભોંવતી ગોપાળાંચી દાટી ॥૧॥
આનંદેં કવળ દેતી એકામુખીં એક । ન મ્હણતી સાન થોર અવઘીં સકળિક ॥ધ્રુ.॥
હમામા હુંબરી પાંવા વાજવિતી મોહરી । ઘેતલાસે ફેર માજી ઘાલુનિયાં હરી ॥૨॥
લુબ્ધલ્યા નારી નર અવઘ્યા પશુયાતી । વિસરલીં દેહભાવ શંકા નાહીં ચિત્તીં ॥૩॥
પુષ્પાચા વરુષાવ જાલી આરતિયાંચી દાટી । તુળસી ગુંફોનિયાં માળા ઘાલિતીલ કંઠીં ॥૪॥
યાદવાંચા રાણા ગોપીમનોહર કાન્હા । તુકા મ્હણે સુખ વાટે દેખોનિયાં મના ॥૫॥

માઝે ગડી કોણ કોણ । નિવડા ભિન્ન યાંતુની ॥૧॥
આપઆપણામધ્યેં મિળો । એક ખેળોં એકાશીં ॥ધ્રુ.॥
ઘાબરિયાંચ્યા મોડા કાડ્યા । ધાડા ભાડ્યાં વળતિયાં ॥૨॥
તુકા મ્હણે દેવાપાશીં । વિટાળશી નસાવી ॥૩॥

હે ચિ અનુવાદ સદા સર્વકાળ । કરુનિયાં ગોપાળકાલા સેવૂં ॥૧॥
વોરસલેં કામધેનૂચેં દુભતેં । સંપૂર્ણ આઇતેં ગગનભરી ॥ધ્રુ.॥
સંત સનકાદિક ગોમટ્યા પરવડી । વિભાગ આવડી ઇચ્છેચિયે ॥૨॥
તુકા મ્હણે મધીં ઘાલૂં નારાયણ । મગ નવ્હે સીણ કોણા ખેળેં ॥૩॥

અધિકાચા મજ કાંટાળા । તુમ્હાં ગોપાળાં સંગતિ ॥૧॥
કાય નાહીં તુમ્હાપાશીં । સકળાંવિશીં સંપન્ન ॥ધ્રુ.॥
ઉદ્યોગાચા નેઘેં ભાર । લાગલ્યા સાર પુરતેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે અધીર જિણેં । નારાયણેં ન કરાવેં ॥૩॥

જાલોં આતાં એકે ઠાયીં । ન વંચૂં કાંહીં એકમેકાં ॥૧॥
સરલોં હેંગે દેઉનિ મોટ । કટકટ કાશાચી ॥ધ્રુ.॥
સોડોનિયાં ગાંઠીં પાહેં । કાય આહે ત્યાંત તેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે જાલોં નિરાળા । આતાં ગોપાળા દેઊં બોભા ॥૩॥

યા રે કરૂં ગાઈ । જમા નિજલેતી કાઈ । બોભાટાનેં આઈ । ઘરા ગેલ્યા મારીલ ॥૧॥
ઘાલા ઘાલા રે ફુકારે । જ્યાચી તેણેં ચિ મોહરે । એવઢેં ચિ પુરે । કેલિયાનેં સાવધ ॥ધ્રુ.॥
નેણોનિયાં ખેળા । સમય સમયાચ્યા વેળા । દુશ્ચિતાજવળા । મિળાલેતિ દુશ્ચિત ॥૨॥
તુકા મ્હણે શીક । ન ધરિતાં લાગે ભીક । ધરા સકળીક । મનેરી ધાંવા વળતિયાં ॥૩॥

વોળલીચા દોહૂં પાન્હા । મજ કાન્હા સાંગિતલા ॥૧॥
ઘ્યા જિ હેંગે ક્ષીર હાતીં । નિગુતીનેં વાઢાવેં ॥ધ્રુ.॥
સાંગિતલેં કેલેં કામ । નવ્હે ધર્મ સત્યાચા ॥૨॥
તુકા મ્હણે નવેં જુનેં । ઐસેં કોણેં સોસાવેં॥૩॥

યેઇલ તેં ઘેઇન ભાગા । નવ્હે જોગા દુસરિયા ॥૧॥
આવડી તે તુમ્હી જાણા । બહુ ગુણાંસારિખી ॥ધ્રુ.॥
મજ ઘેતી ડાંગવરી । સવેં હરિ નસલિયા ॥૨॥
તુકા મ્હણે રાબવા દેવા । કરીન સેવા સાંગિતલી ॥૩॥

અંતરલી કુટી મેટી । ભય ધરૂનિયાં પોટીં । મ્હણતાં જગજેઠી । ધાંવેં કરુણાઉત્તરીં ॥૧॥
બાપ બળિયા શિરોમણી । ઉતાવળિ યા વચનીં । પડલિયા કાનીં । ધાંવા ન કરી આળસ ॥ધ્રુ.॥
બળ દુની શરણાગતા । સ્વામી વાહોં નેદી ચિંતા । આઇતેં ચિ દાતા । પંગતીસ બૈસવી ॥૨॥
વાહે ખાંદીં પાવવી ઘરા । ત્યાચ્યા કરી યેરઝારા । બોબડ્યા ઉત્તરા । સ્વામી તુકયા માનવે ॥૩॥

ધન્ય તેં ગોધન કાંબળી કાષ્ઠિકા । મોહરી પાંવા નિકા બ્રીદ વાંકી ॥૧॥
ધન્ય તેં ગોકુળ ધન્ય તે ગોપાળ । નર નારી સકળ ધન્ય જાલ્યા ॥ધ્રુ.॥
ધન્ય દેવકી જસવંતી દોહીંચેં । વસુદેવનંદાચેં ભાગ્ય જાલેં ॥૨॥
ધન્ય ત્યા ગોપિકા સોળા સહસ્ર બાળા । યાદવાં સકળાં ધન્ય જાલેં ॥૩॥
ધન્ય મ્હણે તુકા જન્મા તીંચિ આલીં । હરિરંગીં રંગલીં સર્વભાવેં ॥૪॥

ગૌળણી બાંધિતી ધારણાસિ ગળા । ખેળે ત્યા ગોપાળાંમાજી બ્રમ્હ ॥૧॥
ધાંવોનિયાં માગે યશોદે ભોજન । હિંડે રાનોરાન ગાઈપાઠીં ॥ધ્રુ.॥
તુકા મ્હણે સર્વ કળા જ્યાચે અંગીં । ભોળેપણાલાગીં ભીક માગે ॥૨॥

દેખિલાસિ માતી ખાતાં । દાવિયાનેં બાંધી માતા ॥૧॥
જાળી ઘેઉનિ કાંબળી કાઠી । ગાઈ વળી વેણુ પાઠીં ॥ધ્રુ.॥
મોઠેં ભાવાર્થાચેં બળ । દેવ જાલા ત્યાચેં બાળ ॥૨॥
તુકા મ્હણે ભક્તાસાઠીં । દેવ ધાંવે પાઠોવાટીં ॥૩॥

હા ગે માઝે હાતીં । પાહા કવળ સાંગાતી ॥૧॥
દેવેં દિલા ખાતોં ભાગ । કરાલ તર કરા લાગ ॥ધ્રુ.॥
ધાલેં ઐસેં પોટ । વરી કરૂનિયાં બોટ ॥૨॥
તુકા મ્હણે ઘરીં । મગ કૈં જી યા પરી ॥૩॥

અવઘેં અવઘીકડે । દિલેં પાહે મજકડે । અશા સવંગડે । સહિત થોરી લાગલી ॥૧॥
કાં રે ધરિલા અબોલા । માઝા વાંટા દેઈં મલા । સિદોરીચા કેલા । ઝાડા આતાં નિવડે ના ॥ધ્રુ.॥
ભૂક લાગલી અનંતા । કાં રે નેણસી જાણતાં । ભાગલોં વળિતાં । ગાઈ સૈરા ઓઢાળા ॥૨॥
તુકા કરુણા ભાકી । હરિ પાહે ગોળા ટાકી । ઘેતા જાલા સુખી । ભીતરી વાંટી આણીકાં ॥૩॥

આમ્હી ગોવળીં રાનટેં । નવ્હોં જનાંતીલ ધીટેં ॥૧॥
સિદોરીચા કરૂં કાલા । એક વાંટિતોં એકાલા ॥ધ્રુ.॥
ખેળોં આપઆપણાંશીં । આમચીં તીં આમ્હાંપાશીં ॥૨॥
મિળાલોં નેણતે । તુકા કાન્હોબા ભોંવતે ॥૩॥

અવઘિયાં દિલા ગોર । મજકરે પાહીના ॥૧॥
ફુંદે ગોપાળ ડોળે ચોળી । ઢુંગા થાપલી હાણે તોંડા ॥ધ્રુ.॥
આવડતી થોર મોટે । મી રે પોરટેં દૈન્યવાણે ॥૨॥
તુકા મ્હણે જાણોં ભાવ । જીવિંચા દેવ બુઝાવી ॥૩॥
મૃદંગ પાટયા - અભંગ

માગેં પુઢેં પાહેં સાંભાળૂનિ દોની ઠાય । ચુકાવૂનિ જાય ગડી રાખે ગડિયાંસિ ॥૧॥
મુરડે દંડા દોહીં તોંડેં ગડિયાં સાવધ કરી । ભેટતિયાસંગે તયા હાલ તુજવરી ॥ધ્રુ.॥
ગડિયાં ગડી વાંટુનિ દેઈ । જ્યાચા સોડી તેચિ ઠાયીં ॥૨॥
અગળ્યા બળેં કરીલ કાય । તુજ દેણેં લાગે ડોય ॥૩॥
નવાં ઘરીં પાઉલા કરીં । સાંપડે તો તેથેં ધરીં ॥૪॥
જિંકોનિ ડાવ કરીં । ટાહો સત્તા આણિકાંવરી ॥૫॥
સાંપડોનિ ડાઈં બહુ । કાળ ગુંતલાસી ॥૬॥
બળિયા ગડી ફળી । ફોડી ન ધરિતાં ત્યાંસી ॥૭॥
ચુકાંડી જો ખાય મિળોનિ અંગીં જાય । ગુંતલાસી કાય તુકા મ્હણે અઝૂની ॥૮॥

પાહા રે તમાસા તુમચા યેથેં નવ્હે લાગ । દેઈન તો ભાગ આલિયાચા બાહેરી ॥૧॥
જાગા રે ગોપાળ નો ઠાયીં ઠાયીં જાગા । ચાહુલીનેં ભાગા દૂર મજપાસૂનિ ॥ધ્રુ.॥
ન રિઘતાં ઠાવ આમ્હા ઠાવા પાળતિયાં । ભયાભીત વાંયાં તેથેં કાય ચાંચપા ॥૨॥
તુકા મ્હણે હાતાં ચડે જીવાચિયે સાટીં । મિટક્યા દેતાં ગોડ મગ લાગતેં શેવટીં ॥૩॥

ડાઈ ઘાલુનિયાં પોરેં । ત્યાંચીં ગુરેં ચુકવીલીં ॥૧॥
ખેળ ખેળતાં ફોડિલ્યા ડોયા । આપણ હોય નિરાળા ॥ધ્રુ.॥
મારિતી માયા ઘેતી જીવ । નાહીં કીવ અન્યાયેં ॥૨॥
તુકા કાન્હોબા માગેં । તયા અંગેં કળોં આલેં ॥૩॥

આતાં હેં ચિ જેઊં હેંચિ જેઊં । સવેં ઘેઊં સિદોરી ॥૧॥
હરિનામાચા ખિચડા કેલા । પ્રેમેં મોહિલા સાધનેં ॥ધ્રુ.॥
ચવીં ચવીં ઘેઊં ઘાસ । બ્રમ્હરસ આવડી ॥૨॥
તુકા મ્હણે ગોડ લાગે । તોં તોં માગે રસના ॥૩॥

અવઘેં ચિ ગોડ જાલેં । માગીલયે ભરી આલેં ॥૧॥
સાહય જાલા પાંડુરંગ । દિલા અભ્યંતરીં સંગ ॥ધ્રુ.॥
થડિયે પાવતાં તો વાવ । માગેં વાહાવતાં ઠાવ ॥૨॥
તુકા મ્હણે ગેલેં । સ્વપ્નીંચેં જાગેં જાલેં ॥૩॥

તુજસવેં યેતોં હરી । આમ્હાં લાજ નાહીં તરી । ઉચલિલા ગિરી । ચાંગ તઈં વાંચલોં ॥૧॥
મોડા આતાં ખેળ । ગાઈ ગેલ્યા જાલા વેળ । ફાંકલ્યા ઓઢાળ । નાહીં તો ચિ આવરા ॥ધ્રુ.॥
ચાંગ દૈવેં યમુનેસી વાંચલોં બુડતાં । નિલાજિરીં આમ્હી નાહીં ભય ધાક યા અનંતા ॥૨॥
ખાતોં આગી માતી । આતાં પુરે હા સાંગાતી । ભોંવતાં ભોંવેલ । આમ્હાં વાટતેં હેં ચિત્તીં ॥૩॥
તુકા મ્હણે ઉરી નાહીં તુજસવેં । શાહાણે યા ભાવેં દુરી છંદ ભોળિયાં સવેં ॥૪॥

નકો આમ્હાંસવેં ગોપાળા । યેઊં ઓઢાળા તુઝ્યા ગાઈ ॥૧॥
કોણ ધાંવેં ત્યાંચ્યા લાગેં । માગેં માગેં યેરઝારી ॥ધ્રુ.॥
ન બૈસતી એકે ઠાયીં । ધાંવતી દાહી દાહા વાટાં ॥૨॥
તુકા મ્હણે તૂ રાખ મનેરી । મગ ત્યા યેરી આમ્હી જાણોં ॥૩॥

માગાયાસ ગેલોં સિદોરી । તુઝ્યા માયાઘરીં ગાંજિયેલોં ॥૧॥
તુજવિણેં તે નેદી કોણા । સાંગતાં ખુણા જિવેં ગેલોં ॥ધ્રુ.॥
વાંયાંવિણ કેલી યેરઝાર । આતાં પુરે ઘર તુઝી માયા ॥૨॥
તુકા મ્હણે તૂં આમ્હાં વેગળા । રાહેં ગોપાળા મ્હણૌની ॥૩॥

કાકુલતી યેતો હરી । ક્ષણભરી નિવડિતાં ॥૧॥
તુમચી મજ લાગલી સવે । ઠાયીંચે નવે નવ્હોં ગડી ॥ધ્રુ.॥
આણીક બોલાવિતી ફાર । બહુ થોર નાવડતી ॥૨॥
ભાવિકેં ત્યાંચી આવડી મોઠી । તુકા મ્હણે મિઠી ઘાલી જિવેં ॥૩॥

વરતા વેંઘોનિ ઘાતલી ઉડી । કળંબાબુડીં યમુનેસી ॥૧॥
હરિ બુડાલા બોંબ ઘાલા । ઘરચીં ત્યાંલા ઠાવા નાહીં ॥ધ્રુ.॥
ભવનદીચા ન કળે પાર । કાળિયા માજી થોર વિખાર ॥૨॥
તુકા મ્હણે કાય વાઉગ્યા હાકા । હાતીંચા ગમાવુનિયાં થિંકા ॥૩॥

અવઘીં મિળોનિ કોલ્હાળ કેલા । આતાં હોતા મ્હણતી ગેલા ॥૧॥
આપલિયા રડતી ભાવેં । જયાસવેં જયાપરી ॥ધ્રુ.॥
ચુકલોં આમ્હી ખેળતાં ખેળ । ગેલા ગોપાળ હાતીંચા ॥૨॥
તુકા મ્હણે ધાંવતી થડી । ન ઘલી ઉડી આંત કોણી ॥૩॥

ભ્યાલીં જિવા ચુકલીં દેવા । નાહીં ઠાવા જવળીં તો ॥૧॥
આહાકટા કરિતી હાય । હાત ડોકેં પિટિતી પાય ॥ધ્રુ.॥
જવળી હોતાં ન કળે આમ્હાં । ગેલ્યા સીમા નાહીં દુઃખા ॥૨॥
તુકા મ્હણે હા લાઘવી મોટા । પાહે ખોટા ખરા ભાવ ॥૩॥

કાળિયા નાથૂનિ આલા વરી । પૈલ હરી દાખવિતી ॥૧॥
દુસરિયા ભાવેં ન કળે કોણા । હોય નવ્હેસા સંદેહ મના ॥ધ્રુ.॥
રૂપા ભિન્ન પાલટ જાલા । ગોરેં સાંવળેંસા પૈં દેખિલા ॥૨॥
આશ્વાસીત આલા કરેં । તુકા ખરેં મ્હણે દેવ ॥૩॥

હરિ ગોપાળાંસવેં સકળાં । ભેટે ગળ્યા ગળા મેળવૂની ॥૧॥
ભાવિકેં ત્યાંચી આવડી મોઠી । સાંગે ગોષ્ટી જીવિંચિયા ॥ધ્રુ.॥
યોગિયાંચ્યા ધ્યાના જો નયે । ભાકરી ત્યાંચ્યા માગોનિ ખાયે ॥૨॥
તુકા મ્હણે અસે શાહાણિયાં દુરી । બોબડિયાં દાસ કામારી ॥૩॥

ધાંવ કાન્હોબા ગેલ્યા ગાઈ । ન મ્હણે મી કોણ હી કાઈ ॥૧॥
આપુલિયાંચેં વચન દેવા । ગોડ સેવા કરીતસે ॥ધ્રુ.॥
માગતાં આધીં દ્યાવા ડાવ । બળિયા મી તો નાહીં ભાવ ॥૨॥
તુકા મ્હણે ઐશા સવેં । અનુસરાવેં જીવેંભાવેં ॥૩॥

ધાકુટયાચે મુખીં ઘાંસ ઘાલી માતા । વરી કરી સત્તા શાહાણિયાં ॥૧॥
ઐસેં જાણપણેં પડિલેં અંતર । વાઢે તોં તોં થોર અંતરાય ॥ધ્રુ.॥
દોન્હી ઉભયતાં આપણ ચિ વ્યાલી । આવડીચી ચાલી ભિન્ન ભિન્ન ॥૨॥
તુકા મ્હણે અંગાપાસૂનિ નિરાળેં । નિવડિલેં બળેં રડતેં સ્તનીં ॥૩॥

દેવાચે મ્હણોનિ દેવીં અનાદર । હેં મોઠેં આશ્ચર્ય વાટતસે ॥૧॥
આતાં યેરા જના મ્હણાવેં તેં કાઈ । જયા ભાર ડોઈ સંસારાચા ॥ધ્રુ.॥
ત્યજુની સંસાર અભિમાન સાંટા । જુલૂમ હા મોટા દિસતસે ॥૨॥
તુકા મ્હણે અળસ કરૂનિયાં સાહે । બળેં કૈસે પાહેં વાંયાં જાતી ॥૩॥

ઉપદેશ તો ભલત્યા હાતીં । જાલા ચિત્તીં ધરાવા ॥૧॥
નયે જાઊં પાત્રાવરી । કવટી સારી નારળેં ॥ધ્રુ.॥
સ્ત્રી પુત્ર બંદીજન । નારાયણ સ્મરવિતી ॥૨॥
તુકા મ્હણે રત્નસાર । પરિ ઉપકાર ચિંધીચે ॥૩॥

સંતાંચે ગુણ દોષ આણિતાં યા મના । કેલિયા ઉગાણા સુકૃતાચા ॥૧॥
પિળોનિયાં પાહે પુષ્પાચા પરિમળ । ચિરોનિ કેળી કેળ ગાઢવ તો ॥ધ્રુ.॥
તુકા મ્હણે ગંગે અગ્નીસિ વિટાળ । લાવી તો ચાંડાળ દુઃખ પાવે ॥૨॥

ચુંબળીચા કરી ચુંબળીશીં સંગ । અંગીં વસે રંગ ક્રિયાહીન ॥૧॥
બીજા ઐસેં ફળ દાવી પરિપાકીં । પરિમળ લૌકિકીં જાતી ઐસા ॥ધ્રુ.॥
માકડાચ્યા ગળાં રત્ન કુળાંગના । સાંડૂનિયાં સુના બિદી ધુંડી ॥૨॥
તુકા મ્હણે ઐસા વ્યાલી તે ગાઢવી । ફજિતી તે વ્હાવી આહે પુઢેં ॥૩॥

સાંપડલા સંદીં । મગ બળિયા પડે ફંદીં ॥૧॥
ઐસી કોણી વાહે વેળ । હાતીં કાળાચ્યા સકળ ॥ધ્રુ.॥
દાતા માગે દાન । જાય યાચકા શરણ ॥૨॥
તુકા મ્હણે નેણાં । કાય સાંગોં નારાયણા ॥૩॥

સર્પ વિંચૂ દિસે । ધન અભાગ્યા કોળસે ॥૧॥
આલા ડોળ્યાંસિ કવળ । તેણેં મળલેં ઉજળ ॥ધ્રુ.॥
અંગાચે ભોંવડી । ભોય ઝાડ ફિરતી ધોંડી ॥૨॥
તુકા મ્હણે નાડ । પાપ ઠાકે હિતા આડ ॥૩॥

ન દેખોન કાંહીં । મ્યા પાહિલેં સકળ હી ॥૧॥
જાલોં અવઘિયાંપરી । મી હેં માઝેં ઠેલેં દુરી ॥ધ્રુ.॥
ન ઘેતાં ઘેતલેં । હાતેં પાયેં ઉસંતિલેં ॥૨॥
ખાદલેં ન ખાતાં । રસના રસ જાલી ઘેતાં ॥૩॥
ન બોલોનિ બોલેં । કેલેં પ્રગટ ઝાંકિલેં ॥૪॥
નાઇકિલેં કાનીં । તુકા મ્હણે આલેં મનીં ॥૫॥
બ્રમ્હચારી ફિર્યાદ ગેલા - અભંગ ૨

કાખે કડાસન આડ પડે । ખડબડ ખડબડે હુસકલેં ॥૧॥
દાદકરા દાદકરા । ફજિતખોરા લાજ નાહીં ॥ધ્રુ.॥
અવઘા જાલા રામ રામ । કોણી કર્મ આચરે ના ॥૨॥
હરિદાસાંચ્યા પડતી પાયાં । મ્હણતી તયાં નાગવાવેં ॥૩॥
દોહીં ઠાયીં ફજીત જાલેં । પારણેં કેલેં અવકળા ॥૪॥
તુકા મ્હણે નાશ કેલા । વિટંબિલા વેશ જિહીં ॥૫॥

કુટુંબાચા કેલા ત્યાગ । નાહીં રાગ જંવ ગેલા ॥૧॥
ભજન તેં વોંગળવાણેં । નરકા જાણેં ચુકે ના ॥ધ્રુ.॥
અક્ષરાચી કેલી આટી । જરી પોટીં સંતનિંદા ॥૨॥
તુકા મ્હણે માગેં પાય । તયા જાય સ્થળાસિ ॥૩॥
॥૨॥

તારતિમ વરી તોંડા ચ પુરતેં । અંતરા હેં યેતેં અંતરીચેં ॥૧॥
ઐસી કાય બરી દિસે ઠકાઠકી । દિસતેં લૌકિકીં સત્યા ઐસેં ॥ધ્રુ.॥
ભોજનાંત દ્યાવેં વિષ કાલવૂનિ । મોહચાળવણી મારાવયા ॥૨॥
તુકા મ્હણે મૈંદ દેખોં નેદી કુડેં । આદર ચિ પુઢેં સોંગ દાવી ॥૩॥

બ્રમ્હનિષ્ઠ કાડી । જરી જીવાનાંવેં મોડી ॥૧॥
તયા ઘડલી ગુરુહત્યા । ગેલા ઉપદેશ તો મિથ્યા ॥ધ્રુ.॥
સાંગિતલેં કાનીં । રૂપ આપુલેં વાખાણી ॥૨॥
ભૂતાંચ્યા મત્સરેં । બ્રમ્હજ્ઞાન નેલેં ચોરેં ॥૩॥
શિકલ્યા સાંગે ગોષ્ટી । ભેદ ક્રોધ વાહે પોટીં ॥૪॥
નિંદા સ્તુતિ સ્તવનીં । તુકા મ્હણે વેંચી વાણી ॥૫॥

ઇહલોકીંચા હા દેહે । દેવ ઇચ્છિતાતી પાહેં ॥૧॥
ધન્ય આમ્હી જન્મા આલોં । દાસ વિઠોબાચે જાલોં ॥ધ્રુ.॥
આયુષ્યાચ્યા યા સાધનેં । સચ્ચિદાનંદ પદવી ઘેણેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે પાવઠણી । કરૂં સ્વર્ગાચી નિશાણી ॥૩॥

પંડિત વાચક જરી જાલા પુરતા । તરી કૃષ્ણકથા ઐકે ભાવેં ॥૧॥
ક્ષીર તુપા સાકરે જાલિયા ભેટી । તૈસી પડે મિઠી ગોડપણેં ॥ધ્રુ.॥
જાણોનિયાં લાભ ઘેઈ હા પદરીં । ગોડ ગોડાવરી સેવીં બાપા ॥૨॥
જાણિવેચેં મૂળ ઉપડોની ખોડ । જરી તુજ ચાડ આહે તુઝી ॥૩॥
નાના પરિમળદ્રવ્ય ઉપચાર । અંગી ઉટી સારચંદનાચી ॥૪॥
જેવિલિયાવિણ શૂન્ય તે શૃંગાર । તૈસી ગોડી હરિકથેવિણ ॥૫॥
જ્યાકારણેં વેદશ્રુતિ હી પુરાણેં । તેં ચિ વિઠ્ઠલનાણેં તિષ્ઠે કથે ॥૬॥
તુકા મ્હણે યેર દગડાચીં પેંવેં । ખળખળ આવઘેં મૂળ તેથેં ॥૭॥

આણિકાંચ્યા કાપિતી માના । નિષ્ઠ‍પણા પાર નાહીં ॥૧॥
કરિતી બેટે ઉસણવારી । યમપુરી ભોગાવયા ॥ધ્રુ.॥
સેંદરાચેં દૈવત કેલેં । નવસ બોલે તયાસિ ॥૨॥
તુકા મ્હણે નાચતિ પોરેં । ખોડિતાં યેરેં અંગ દુખે ॥૩॥

ગંધર્વ અગ્નિ સોમ ભોગિતી કુમારી । કોઠેં ચરાચરીં ત્યાગ કેલા ॥૧॥
ગાયત્રી સ્વમુખેં ભક્ષીતસે મળ । મિળાલ્યા વાહાળ ગંગાઓઘ ॥ધ્રુ.॥
કાગાચિયે વિષ્ઠેં જન્મ પિંપળાસિ । પાંડવકુળાસિ પાહાતાં દોષ ॥૨॥
શકુંતળા સૂત કર્ણ શૃંગી વ્યાસ । યાંચ્યા નામેં નાશ પાતકાંસિ ॥૩॥
ગણિકા અજામેળ કુબ્જા તો વિદુર । પાહાતાં વિચાર પિંગળેચા ॥૪॥
વાલ્હા વિશ્વામિત્ર વસિષ્ઠ નારદ । યાંચે પૂર્વ શુદ્ધ કાય આહે ॥૫॥
ન વ્હાવી તીં જાલીં કર્મેં નરનારી । અનુતાપેં હરી સ્મરતાં મુક્ત ॥૬॥
તુકા મ્હણે પૂર્વ નાઠવી શ્રીહરી । મૂળ જો ઉચ્ચારી નરક ત્યાસિ ॥૭॥

સોનિયાચેં તાટ ક્ષીરીનેં ભરિલેં । ભક્ષાવયા દિલેં શ્વાના લાગીં ॥૧॥
મુક્તાફળહાર ખરાસિ ઘાતલા । કસ્તુરી સુકરાલા ચોજવિલી ॥ધ્રુ.॥
વેદપરાયણ બધિરા સાંગે જ્ઞાન । તયાચી તે ખુણ કાય જાણે ॥૨॥
તુકા મ્હણે જ્યાચેં તો ચિ એક જાણે । ભક્તીચેં મહિમાન સાધુ જાણે ॥૩॥

ઐસા હા લૌકિક કદા રાખવેના । પતિતપાવના દેવરાયા ॥૧॥
સંસાર કરિતાં મ્હણતી હા દોષી । ટાકિતાં આળસી પોટપોસા ॥ધ્રુ.॥
આચાર કરિતાં મ્હણતી હા પસારા । ન કરિતાં નરા નિંદિતાતી ॥૨॥
સંતસંગ કરિતાં મ્હણતી હા ઉપદેશી । યેરા અભાગ્યાસિ જ્ઞાન નાહીં ॥૩॥
ધન નાહીં ત્યાસિ ઠાયીંચા કરંટા । સમર્થાસિ તાઠા લાવિતાતી ॥૪॥
બહુ બોલોં જાતાં મ્હણતિ હા વાચાળ । ન બોલતાં સકળ મ્હણતી ગર્વી ॥૫॥
ભેટિસિ ન વજાતાં મ્હણતી હા નિષ્ઠ‍ । યેતાં જાતાં ઘર બુડવિલેં ॥૬॥
લગ્ન કરૂં જાતાં મ્હણતી હા માતલા । ન કરિતાં જાલા નપુંસક ॥૭॥
નિપુત્રિકા મ્હણતી પહા હો ચાંડાળ । પાતકાચેં મૂળ પોરવડા ॥૮॥
લોક જૈસા લોક ધરિતાં ધરવે ના । અભક્તા જિરે ના સંતસંગ ॥૯॥
તુકા મ્હણે આતાં ઐકાવેં વચન । ત્યજુનિયાં જન ભક્તિ કરા ॥૧૦॥

ધર્મ રક્ષાવયા સાઠીં । કરણેં આટી આમ્હાંસિ ॥૧॥
વાચા બોલોં વેદનીતી । કરૂં સંતીં કેલેં તેં ॥ધ્રુ.॥
ન બાણતાં સ્થિતિ અંગીં । કર્મ ત્યાગી લંડ તો ॥૨॥
તુકા મ્હણે અધમ ત્યાસી । ભક્તિ દૂષી હરીચી ॥૩॥

ચવદા ભુવનેં જયાચિયે પોટીં । તો ચિ આમ્હીં કંઠીં સાઠવિલા ॥૧॥
કાય એક ઉણેં આમુચિયે ઘરીં । વોળગતી દ્વારીં રિદ્ધિસિદ્ધી ॥ધ્રુ.॥
અસુર જયાનેં ઘાતલે તોડરીં । તો આમ્હાંસિ જોડી કર દોન્હી ॥૨॥
રૂપ નાહીં રેખા જયાસિ આકાર । આમ્હીં તો સાકાર ભક્તીં કેલા ॥૩॥
અનંત બ્રમ્હાંડેં જયાચિયે અંગીં । સમાન તો મુંગી આમ્હાસાઠીં ॥૪॥
રિદ્ધિસિદ્ધી સુખેં હાણિતલ્યા લાતા । તેથેં યા પ્રાકૃતા કોણ માની ॥૫॥
તુકા મ્હણે આમ્હી દેવાહૂનિ બળી । જાલોં હે નિરાળી ઠેવુનિ આશા ॥૬॥

કેલા માતીચા પશુપતિ । પરિ માતીસિ કાય મ્હણતી । શિવપૂજા શિવાસી પાવે । માતી માતીમાજી સામાવે ॥૧॥
તૈસે પૂજિતી આમ્હાં સંત । પૂજા ઘેતો ભગવંત । આમ્હી કિંકર સંતાંચે દાસ । સંતપદવી નકો આમ્હાંસ ॥ધ્રુ.॥
કેલા પાષાણાચા વિષ્ણુ । પરી પાષાણ નવ્હે વિષ્ણુ । વિષ્ણુપૂજા વિષ્ણુસિ અર્પે । પાષાણ રાહે પાષાણરૂપેં ॥૨॥
કેલી કાંશાચી જગદંબા । પરિ કાંસેં નવ્હે અંબા । પૂજા અંબેચી અંબેલા ઘેણેં । કાંસેં રાહે કાંસેંપણેં ॥૩॥
બ્રમ્હાનંદ પૂર્ણામાજી । તુકા મ્હણે કેલી કાંજી । જ્યાચી પૂજા ત્યાણેં ચિ ઘેણેં। આમ્હી પાષાણરૂપ રાહણેં ॥૪॥

તે માઝે સોયરે સજ્જન સાંગાતી । પાય આઠવિતી વિઠોબાચે ॥૧॥
યેરા માની વિધિ પાળણાપુરતેં । દેવાચીં તીં ભૂતેં મ્હણોનિયાં ॥ધ્રુ.॥
સર્વભાવેં જાલોં વૈષ્ણવાંચા દાસ । કરીન ત્યાંચ્યા આસ ઉચ્છિષ્ટાચી ॥૨॥
તુકા મ્હણે જૈસે માનતી હરિદાસ । તૈશી નાહીં આસ આણિકાંચી ॥૩॥

દયા તિચેં નાંવ ભૂતાંચેં પાળણ । અણીક નિર્દળણ કંટકાંચેં ॥૧॥
પાપ ત્યાચેં નાંવ ન વિચારિતાં નીત । ભલતેં ચિ ઉન્મત્ત કરી સદા ॥૨॥
તુકા મ્હણે ધર્મ રક્ષાવયા સાઠીં । દેવાસ હી આટી જન્મ ઘેણેં ॥૩॥

કરાવેં ગોમટેં । બાળા માતે તેં ઉમટે ॥૧॥
આપુલિયા જીવાહૂની । અસે વાલ્હેં તેં જનની ॥ધ્રુ.॥
વિયોગ તેં તિસ । ત્યાચ્યા ઉપચારેં તેં વિષ ॥૨॥
તુકા મ્હણે પાયેં । ડોળા સુખાવે જ્યા ન્યાયેં ॥૩॥

કન્યા સાસુર્‍યાસિ જાયે । માગેં પરતોની પાહે ॥૧॥
તૈસેં જાલેં માઝ્યા જિવા । કેવ્હાં ભેટસી કેશવા ॥ધ્રુ.॥
ચુકલિયા માયે । બાળ હુરૂ હુરૂ પાહે ॥૨॥
જીવના વેગળી માસોળી । તુકા મ્હણે તળમળી ॥૩॥

હાતીં હોન દાવી બેના । કરિતી લેંકીચ્યા ધારણા ॥૧॥
ઐસે ધર્મ જાલે કળીં । પુણ્ય રંક પાપ બળી ॥ધ્રુ.॥
સાંડિલે આચાર । દ્વિજ ચાહાડ જાલે ચોર ॥૨॥
ટિળે લપવિતી પાતડીં । લેતી વિજારા કાતડીં ॥૩॥
બૈસોનિયાં તક્તાં । અન્નેંવિણ પિડિતી લોકાં ॥૪॥
મુદબખ લિહિણેં । તેલતુપાવરી જિણેં ॥૫॥
નીચાચે ચાકર । ચુકલિયા ખાતી માર ॥૬॥
રાજા પ્રજા પીડી । ક્ષેત્રી દુશ્ચિતાસી તોડી ॥૭॥
વૈશ્યશૂદ્રાદિક । હે તોં સહજ નીચ લોક ॥૮॥
અવઘે બાહ્ય રંગ । આંત હિરવેં વરી સોંગ ॥૯॥
તુકા મ્હણે દેવા । કાય નિદ્રા કેલી ધાંવા ॥૧૦॥

સાળંકૃત કન્યાદાન । કરિતાં પૃથ્વીસમાન ॥૧॥
પરિ તેં ન કળે યા મૂઢા । યેઇલ કળોં ભોગ પુઢાં ॥ધ્રુ.॥
આચરતાં કર્મ । ભરે પોટ રાહે ધર્મ ॥૨॥
સત્યા દેવ સાહે । ઐસેં કરૂનિયાં પાહેં ॥૩॥
અન્ન માન ધન । હેં તોં પ્રારબ્ધા આધીન ॥૪॥
તુકા મ્હણે સોસ । દુઃખ આતાં પુઢેં નાસ ॥૫॥

દિવટ્યા વાદ્યેં લાવુનિ ખાણેં । કરૂનિ મંડણ દિલી હાતીં ॥૧॥
નવરા નેઈ નવરી ઘરા । પૂજન વરા પાદ્યાચેં ॥ધ્રુ.॥
ગૌરવિલી વિહીણ વ્યાહી । ઘડિલેં કાંહીં ઠેવૂં નકા ॥૨॥
કરૂં દ્યાવેં ન્હાવેં વરેં । ઠાયીચેં કાં રે ન કળે ચિ ॥૩॥
વર્‍હાડિયાંચે લાગે પાઠીં । જૈસી ઉટિકા તેલીં ॥૪॥
તુકા મ્હણે જોડિલા થુંકા । પુઢેં નરકા સામગ્રી ॥૫॥

બ્રમ્હહત્યા મારિલ્યા ગાઈ । આણીક કાઈ પાપ કેલેં ॥૧॥
ઐકા જેણેં વિકિલી કન્યા । પવાડે ત્યા સુન્યાચે ॥ધ્રુ.॥
નરમાંસ ખાદલી ભાડી । હાકા મારી મ્હણોનિ ॥૨॥
અવઘેં પાપ કેલેં તેણેં । જેણેં સોનેં અભિળાષિલેં ॥૩॥
ઉચ્ચારિતાં મજ તેં પાપ । જિવ્હે કાંપ સુટતસે ॥૪॥
તુકા મ્હણે કોરાન્ન રાંડ । બેટા ભાંડ માગે ના કાં ॥૫॥

યાચા કોણી કરી પક્ષ । તો હી ત્યાશી સમતુલ્ય ॥૧॥
ફુકાસાઠીં પાવે દુઃખાચા વિભાગ । પૂર્વજાંસિ લાગ નિરયદંડીં ॥ધ્રુ.॥
ઐકે રાજા ન કરી દંડ । જરિ યા લંડ દુષ્ટાસિ ॥૨॥
તુકા મ્હણે ત્યાચેં અન્ન । મદ્યપાના સમાન ॥૩॥

કપટ કાંહીં એક । નેણેં ભુલવાયાચેં લોક ॥૧॥
તુમચેં કરિતોં કીર્ત્તન । ગાતોં ઉત્તમ તે ગુણ ॥ધ્રુ.॥
દાઊં નેણેં જડીબુટી । ચમત્કાર ઉઠાઉઠી ॥૨॥
નાહીં શિષ્યશાખા । સાંગોં અયાચિત લોકાં ॥૩॥
નવ્હેં મઠપતિ । નાહીં ચાહુરાંચી વૃત્તિ ॥૪॥
નાહીં દેવાર્ચન । અસે માંડિલેં દુકાન ॥૫॥
નાહીં વેતાળ પ્રસન્ન । કાંહીં સાંગોં ખાણ ખુણ ॥૬॥
નવ્હેં પુરાણિક । કરણેં સાંગણેં આણીક ॥૭॥
નેણેં વાદ ઘટા પટા । કરિતાં પંડિત કરંટા ॥૮॥
નાહીં જાળીત ભણદીં । ઉદો મ્હણોનિ આનંદી ॥૯॥
નાહીં હાલવીત માળા । ભોંવતેં મેળવુનિ ગબાળા ॥૧૦॥
આગમીચેં કુડેં નેણેં । સ્તંભન મોહન ઉચ્ચાટણેં ॥૧૧॥
નવ્હેં યાંચ્યા ઐસા । તુકા નિરયવાસી પિસા ॥૧૨॥

રડોનિયાં માન । કોણ માગતાં ભૂષણ ॥૧॥
દેવેં દિલેં તરી ગોડ । રાહે રુચિ આણિ કોડ ॥ધ્રુ.॥
લાવિતાં લાવણી । વિકે ભીકે કેજ્યા દાની ॥૨॥
તુકા મ્હણે ધીરા । વિણ કૈસા હોતો હિરા ॥૩॥

પૂજ્યા એકાસનીં આસનીં આસન । બૈસતાં ગમન માતેશીં તેં ॥૧॥
સાંગતોં તે ધર્મ નીતીચે સંકેત । સાવધાન હિત વ્હાવેં તરી ॥ધ્રુ.॥
સંતાં ઠાયા ઠાવ પૂજનાચી ઇચ્છા । જીવનીં ચ વળસા સાંપડલા ॥૨॥
તુકા મ્હણે એકાએકીં વરાસનેં । દુજેં તેથેં ભિન્ન અશોભ્ય તેં ॥૩॥

જેણેં મુખેં સ્તવી । તેં ચિ નિંદે પાઠીં લાવી ॥૧॥
ઐસી અધમાચી યાતી । લોપી સોનેં ખાય માતી ॥ધ્રુ.॥
ગુદદ્વારા વાટે । મિષ્ટાન્નાંચા નરક લોટે ॥૨॥
વિંચુ લાભાવિણ । તુકા મ્હણે વાહે શીણ ॥૩॥

અધમાચી યારી । રંગ પતંગાચે પરી ॥૧॥
વિટે ન લગતાં ક્ષણ । મોલ જાય વાંયાં વિણ ॥ધ્રુ.॥
સર્પાચિયા પરી । વિષેં ભરલા કલ્હારીં ॥૨॥
તુકા મ્હણે દેવા । મજ ઝણી ઐસે દાવા ॥૩॥

આણિકાંચી સ્તુતિ આમ્હાં બ્રમ્હહત્યા । એકા વાંચૂનિ ત્યા પાંડુરંગા ॥૧॥
આમ્હાં વિષ્ણુદાસાં એકવિધ ભાવ । ન મ્હણોં યા દેવ આણિકાંસિ ॥ધ્રુ.॥
શતખંડ માઝી હોઈલ રસના । જરી યા વચના પાલટેન ॥૨॥
તુકા મ્હણે મજ આણિકા સંકલ્પેં । અવઘીં ચ પાપેં ઘડતીલ ॥૩॥

તાન્હેલ્યાચી ધણી । ફિટે ગંગા નવ્હે ઉણી ॥૧॥
માઝે મનોરથ સિદ્ધી । પાવવાવે કૃપાનિધી ॥ધ્રુ.॥
તૂં તોં ઉદારાચા રાણા । માઝી અલ્પ ચિ વાસના ॥૨॥
કૃપાદૃષ્ટીં પાહેં । તુકા મ્હણે હોઈં સાહે ॥૩॥

સંતાચા અતિક્રમ । દેવપૂજા તો અધર્મ ॥૧॥
યેતી દગડ તૈસે વરી । મંત્રપુષ્પેં દેવા શિરીં ॥ધ્રુ.॥
અતીતાસિ ગાળી । દેવા નૈવેદ્યાસી પોળી ॥૨॥
તુકા મ્હણે દેવા । તાડણ ભેદકાંચી સેવા ॥૩॥

કરણેં તેં દેવા । હે ચિ એક પાવે સેવા ॥૧॥
અવઘેં ઘડે યેણે સાંગ । ભક્ત દેવાચેં તેં અંગ ॥ધ્રુ.॥
હેં ચિ એક વર્મ । કાય બોલિલા તો ધર્મ ॥૨॥
તુકા મ્હણે ખરેં । ખરેં ત્રિવાચા ઉત્તરેં ॥૩॥

માગેં નેણપણેં ઘડલેં તેં ક્ષમા । આતાં દેતોં સીમા કરૂનિયાં ॥૧॥
પરનારીચેં જયા ઘડલેં ગમન । દાવીતો વદન જનનીરત ॥ધ્રુ.॥
ઉપદેશા વરી મન નાહીં હાતીં । તો આમ્હાં પુઢતી પાહૂં નયે ॥૨॥
તુકા મ્હણે સાક્ષી અસોં દ્યાવેં મન । ઘાતલી તે આણ પાળાવયા ॥૩॥

આણિકાંચ્યા ઘાતેં । જ્યાંચીં નિવતીલ ચિત્તેં ॥૧॥
તે ચિ ઓળખાવે પાપી । નિરયવાસી શીઘ્રકોપી ॥ધ્રુ.॥
કાન પસરોની । ઐકે વદે દુષ્ટ વાણી ॥૨॥
તુકા મ્હણે ભાંડા । ધીર નાહીં જ્યાચ્યા તોંડા॥૩॥
હનુમંતસ્તુતિ - અભંગ ૪

શરણ શરણ જી હનુમંતા । તુજ આલોં રામદૂતા ॥૧॥
કાય ભક્તીચ્યા ત્યા વાટા । મજ દાવાવ્યા સુભટા ॥ધ્રુ.॥
શૂર આણિ ધીર । સ્વામિકાજીં તૂં સાદર ॥૨॥
તુકા મ્હણે રુદ્રા । અંજનીચિયા કુમરા ॥૩॥

કેલી સીતાશુદ્ધી । મૂળ રામાયણા આધીં ॥૧॥
ઐસા પ્રતાપી ગહન । સુરાં સકળ ભક્તાંચેં ભૂષણ ॥ધ્રુ.॥
જાઊનિ પાતાળા । કેલી દેવાચી અવકળા ॥૨॥
રામ લક્ષુમણ । નેલે આણિલે ચોરૂન ॥૩॥
જોડૂનિયાં કર । ઉભા સન્મુખ સમોર ॥૪॥
તુકા મ્હણે જપેં । વાયુસુતા જાતી પાપેં ॥૫॥

કામ ઘાતલા બાંદોડી । કાળ કેલા દેશધડી ॥૧॥
તયા માઝેં દંડવત । કપિકુળીં હનૂમંત ॥ધ્રુ.॥
શરીર વજ્રા ઐસેં । કવળી બ્રમ્હાંડ જો પુચ્છે ॥૨॥
રામાચ્યા સેવકા । શરણ આલોં મ્હણે તુકા ॥૩॥

હનુમંત મહાબળી । રાવણાચી દાઢી જાળી ॥૧॥
તયા માઝા નમસ્કાર । વારંવાર નિરંતર ॥ધ્રુ.॥
કરોની ઉડ્ડાણ । કેલેં લંકેચેં દહન ॥૨॥
જાળીયેલી લંકા । ધન્ય ધન્ય મ્હણે તુકા ॥૩॥
॥૪॥

કુંભ અવઘા એક આવા । પાકીં એકીં ગુફે ડાવા ॥૧॥
ઐસે ભિન્ન ભિન્ન સાટે । કેલે પ્રારબ્ધાનેં વાંટે ॥ધ્રુ.॥
હિરે દગડ એક ખાણી । કૈચેં વિજાતીસી પાણી ॥૨॥
તુકા મ્હણે શિરીં । એક એકાચી પાયરી ॥૩॥

માંડે પુર્‍યા મુખેં સાંગોં જાણે માત । તોંડીં લાળ હાત ચોળી રિતે ॥૧॥
ઐસિયાચ્યા ગોષ્ટી ફિક્યા મિઠેંવિણ । રુચિ નેદી અન્ન ચવી નાહીં ॥ધ્રુ.॥
બોલોં જાણે અંગીં નાહીં શૂરપણ । કાય તેં વચન જાળાવેં તેં ॥૨॥
તુકા મ્હણે બહુતોંડે જે વાચાળ । તેંગ તેં ચ મૂળ લટિક્યાચેં ॥૩॥

ન લગે ચંદના સાંગાવા પરિમળ । વનસ્પતિમેળ હાકારુની ॥૧॥
અંતરીચેં ધાંવે સ્વભાવેં બાહેરી । ધરિતાં હી પરી આવરે ના ॥ધ્રુ.॥
સૂર્ય નાહીં જાગેં કરીત યા જના । પ્રકાશ કિરણા કર મ્હુન ॥૨॥
તુકા મ્હણે મેઘ નાચવી મયૂરેં । લપવિતાં ખરેં યેત નાહીં ॥૩॥

ચંદનાચે હાત પાય હી ચંદન । પરિસા નાહીં હીન કોણી અંગ ॥૧॥
દીપા નાહીં પાઠીં પોટીં અંધકાર । સર્વાંગેં સાકર અવઘી ગોડ ॥ધ્રુ.॥
તુકા મ્હણે તૈસા સજ્જનાપાસૂન । પાહાતાં અવગુણ મિળે ચિ ના ॥૨॥

મન કરા રે પ્રસન્ન । સર્વ સિદ્ધીચેં કારણ । મોક્ષ અથવા બંધન । સુખ સમાધાન ઇચ્છા તે ॥૧॥
મનેં પ્રતિમા સ્થાપિલી । મનેં મના પૂજા કેલી । મનેં ઇચ્છા પુરવિલી । મન માઉલી સકળાંચી ॥ધ્રુ.॥
મન ગુરૂ આણિ શિષ્ય । કરી આપુલેં ચિ દાસ્ય । પ્રસન્ન આપઆપણાસ । ગતિ અથવા અધોગતિ ॥૨॥
સાધક વાચક પંડિત । શ્રોતે વક્તે ઐકા માત । નાહીં નાહીં આનુદૈવત । તુકા મ્હણે દુસરેં ॥૩॥

માયબાપેં જરી સર્પીણ બોકા । ત્યાંચે સંગેં સુખા ન પવે બાળ ॥૧॥
ચંદનાચા શૂળ સોનિયાચી બેડી । સુખ નેદી ફોડી પ્રાણ નાશી ॥૨॥
તુકા મ્હણે નરકીં ઘાલી અભિમાન । જરી હોય જ્ઞાન ગર્વ તાઠા ॥૩॥

શિકલ્યા બોલાચે સાંગતીલ વાદ । અનુભવ ભેદ નાહીં કોણા ॥૧॥
પંડિત હે જ્ઞાની કરિતીલ કથા । ન મળિતી અર્થા નિજસુખા ॥૨॥
તુકા મ્હણે જૈસી લાંચાસાઠીં ગ્વાહી । દેતીલ હે નાહીં ઠાવી વસ્તુ ॥૩॥

પ્રારબ્ધ ક્રિયમાણ । ભક્તાં સંચિત નાહીં જાણ ॥૧॥
અવઘા દેવ ચિ જાલા પાહીં । ભરોનિયાં અંતર્બાહીં ॥ધ્રુ.॥
સત્વરજતમબાધા । નવ્હે હરિભક્તાંસિ કદા ॥૨॥
ખાય બોલે કરી । અવઘા ત્યાંચ્યા અંગેં હરી ॥૩॥
દેવભક્તપણ । તુકા મ્હણે નાહીં ભિન્ન ॥૪॥

શાસ્ત્રાચેં જેં સાર વેદાંચી જો મૂર્તિ । તો માઝા સાંગાતી પ્રાણસખા ॥૧॥
મ્હણૌની નાહીં આણિકાંચા પાંગ । સર્વ જાલેં સાંગ નામેં એકા ॥ધ્રુ.॥
સગુણ નિર્ગુણ જયાચીં અંગેં । તો ચિ આમ્હાં સંગેં ક્રીડા કરી ॥૨॥
તુકા મ્હણે આમ્હી વિધીચે જનિતે । સ્વયંભૂ આઇતે કેલે નવ્હોં ॥૩॥

ઐકા મહિમા આવડીચીં । બોરેં ખાય ભિલટીચીં ॥૧॥
થોર પ્રેમાચા ભુકેલા । હા ચિ દુષ્કાળ તયાલા । અષ્ટમા સિદ્ધીંલા । ન મની ક્ષીરસાગરાલા ॥ધ્રુ.॥
પવ્હે સુદામદેવાચે । ફકે મારી કોરડે ચ ॥૨॥
ન મ્હણે ઉચ્છિષ્ટ અથવા થોડે । તુકા મ્હણે ભક્તીપુઢેં ॥૩॥

કોણેં તુઝા સાંગ કેલા અંગીકાર । નિશ્ચિતિ ત્વાં થોર માનિયેલી ॥૧॥
કોણેં ઐસા તુજ ઉપદેશ કેલા । નકો યા વિઠ્ઠલા શરણ જાઊં ॥ધ્રુ.॥
તેવ્હાં તુજ કોણ ઘાલીલ પાઠીસી । ઘાસીલ ભૂમીસી વદન યમ ॥૨॥
કાં રે નાગવસી આયુષ્ય ખાતો કાળ । દિસેંદિસ બળ ક્ષીણ હોતેં ॥૩॥
તુકા મ્હણે યાસિ સાંગા કોણી તરી । વિસરલા હરી માયબાપ ॥૪॥

સાધૂની બચનાગ ખાતી તોળા તોળા । આણિકાતેં ડોળાં ન પાહવે ॥૧॥
સાધૂની ભુજંગ ધરિતીલ હાતીં । આણિકેં કાપતી દેખોનિયાં ॥૨॥
અસાધ્ય તેં સાધ્ય કરિતાં સાયાસ । કારણ અભ્યાસ તુકા મ્હણે ॥૩॥

આમચે ગોસાવી અયાચિતવૃત્તી । કરવી શિષ્યાહાતીં ઉપદેશ ॥૧॥
દગડાચી નાવ આધીંચ તે જડ । તે કાય દગડ તારૂં જાણે ॥૧॥
તુકા મ્હણે વેષ વિટંબિલા ત્યાંની । સોંગસંપાદણી કરિતી પરી॥૩॥

મૃગજળા કાય કરાવા ઉતાર । પાવાવયા પાર પૈલ થડી ॥૧॥
ખાપરાચે હોન ખેળતી લેંકુરેં । કોણ ત્યા વેવ્હારેં લાભ હાણિ ॥ધ્રુ.॥
મંગળદાયક કરિતી કુમારી । કાય ત્યાંચી ખરી સોયરીક ॥૨॥
સ્વપ્નીંચેં જેં સુખદુઃખ જાલેં કાહીં । જાગૃતીં તો નાહીં સાચ ભાવ ॥૩॥
સારીં જાલીં મેલીં લટિકેં વચન । બદ્ધ મુક્ત શીણ તુકા મ્હણે ॥૪॥
વર્ગ:ગાથા
વર્ગ:સંત તુકારામ સાહિત્ય
વર્ગ:તપાસણી કરાયચે સાહિત્ય‎