તુકારામ ગાથા · શ્લોક 2701-3000

બુઇદ્ધહીના ઉપદેશ । તેં તેં વિષ અમૃતીં ॥1॥
હુંગોં નયે ગો†હવાડી । તેથેં જોડી વિટાળ ॥ધ્રુ.॥
અળસિયાચે અંતર કુડેં। જૈસેં મઢેં નિષ્કામ ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐશા હાતી । મજ શ્રીપતી વાંચવા ॥3॥

ન કરીં તુમચી સેવા । બાપુડેં મી પણ દેવા ।
બોલિલોં તો પાવવા । પણ સિદ્ધી સકળ ॥1॥
આણીક કાય તુહ્માં કામ । આહ્માં નેદા તરી પ્રેમ ।
કૈસે ધર્માધર્મ । નિશ્ચયેંસી રહાતી ॥ધ્રુ.॥
આહ્મીં વેચલોં શરીરેં । તુઝી બીજ પેરા ખરેં ।
સંયોગાચેં બરેં । ગોડ હોતેં ઉભયતાં ॥3॥
એકા હાતેં ટાળી । કોઠેં વાજતે નિરાળી ।
જાલા તરી બળી । સ્વામીવિણ શોભેના ॥3॥
રૂપા યાવે જી અનંતા । ધરીન પુટાચી ત્યા સત્તા ।
હોઇ઩ન સરતા । સંતાંમાજી પોસણા ॥4॥
ઠેવિલેં ઉધારા । વરી કાય તો પાતેરા ।
તુકા હ્મણે બરા । રોકડા ચિ નિવાડ ॥5॥
2704. ભુકે નાહીં અન્ન । મેલ્યાવરી પિંડદાન ॥1॥
હે તોં ચાળવાચાળવી । કેલેં આપણ ચિ જેવી ॥ધ્રુ.॥
નૈવેદ્યાચા આળ । વેચ ઠાકણીં સકળ ॥2॥
તુકા હ્મણે જડ । મજ ન રાખાવેં દગડ ॥3॥

સર્વ ભાગ્યહીન । ઐસેં સાંભાઇળલોં દીન ॥1॥
પાયીં સંતાંચે મસ્તક । અસોં જોડોનિ હસ્તક ॥ધ્રુ.॥
જાણેં તરિ સેવા । દીન દુર્બળ જી દેવા ॥2॥
તુકા હ્મણે જીવ । સમર્પૂન ભાકીં કીંવ ॥3॥

ભાગ્યાચા ઉદય । તે હે જોડી સંતપાય ॥1॥
યેથૂનિયા નુઠો માથા । મરણાંવાચૂનિ સર્વથા ॥ધ્રુ.॥
હોઇપ બળકટ । માઝ્યા મના તૂં રે ધીટ ॥2॥
તુકા હ્મણે લોટાંગણીં । ભિહ્ભાગ્યેં જાલી ધણી ॥3॥

નાહીં તરી આતાં કૈચા અનુભવ । જાલાસીં તૂં દેવ ઘરઘેણા ॥1॥
જેથેં તેથેં દેખેં લાંચાચા પર્વત । ઘ્યાવેં તરિ ચિત્ત સમાધાન ॥ધ્રુ.॥
આધીં વરી હાત યા નાંવેં ઉદાર । ઉસણ્યાચે ઉપકાર ફિટાફીટ ॥2॥
તુકા હ્મણે જૈસી તૈસી કરૂં સેવા । સામર્થ્ય ન દેવા પાયાંપાશીં ॥3॥

આહ્મી સર્વકાળ કૈંચીં સાવધાનેં । વેવસાયેં મન અભ્યાસલેં ॥1॥
તરી હ્મણા મોટ ઠેવિલી ચરણીં । કેલોં ગુણાગુણીં કાસાવીસ ॥ધ્રુ.॥
યાચે કાનસુળીં મારીતસે હાકા । મજ ઘાટૂં નકા મધીં આતાં ॥2॥
તુકા હ્મણે નિદ્રા જાગૃતિ સુષુઇપ્ત । તુહ્મી હો શ્રીપતી સાક્ષી યેથેં ॥3॥

નસતા ચિ દાઉનિ ભેવ । કેલા જીવ હિંપુટી ॥1॥
જાલોં તેવ્હાં કળલેં જના । વાઉગા હા આકાંત ॥ધ્રુ.॥
ગંવસિલોં પુઢેં માગેં લાગલાગે પાવલા ॥2॥
તુકા હ્મણે કેલી આણિ । સલગીચ્યાંની સન્મુખ ॥3॥

હેં કા આહ્માં સેવાદાન । દેખોં સીણ વિષમાચા ॥1॥
સાંભાળા જી બ્રીદાવળી । તુહ્મીં કાં કળીસારિખે ॥ધ્રુ.॥
શરણાગત વૈ†યા હાતીં । હે નિઇંશ્ચતી દેખિલી ॥2॥
તુકા હ્મણે ઇચ્છીં ભેટી । પાય પોટીં ઉફરાટે ॥3॥

કાં હો આલેં નેણોં ભાગા । પાંડુરંગા માઝિયા ॥1॥
ઉફરાટી તુહ્માં ચાલી । ક્રિયા ગેલી સત્યાચી ॥ધ્રુ.॥
સાક્ષી હેંગે માઝેં મન । આર્ત કોણ હોતેં તેં ॥2॥
તુકા હ્મણે સમર્થપણે । કાય નેણેં કરીતસાં ॥3॥

શકુનાનેં લાભ હાનિ । યેથૂનિ ચ કળતસે ॥1॥
ભયારૂઢ જાલેં મન । આતાં કોણ વિશ્વાસ ॥ધ્રુ.॥
પ્રીત કળે આલિંગનીં। સંપાદનીં અત્યંત ॥2॥
તુકા હ્મણે મોકલિલેં । કળોં આલેં બરવેં હેં॥3॥

નવ્હેવ નિગ્રહ દેહાસી દંડણ । ન વજે ભૂકતાન સહાવલી ॥1॥
તરિ નિત્ય નિત્ય કરીં આળવણ । માઝા અભિમાન અસોં દ્યાવા ॥ધ્રુ.॥
નાહીં વિટાઇળલેં કાયાવાચામન । સંકલ્પાસી ભિન્ન અસેં ચિ યા ॥2॥
તુકા હ્મણે ભવસાગરીં ઉતાર । કરાયા આધાર ઇચ્છીતસેં ॥3॥

ઐકિલી કીઇર્ત્ત સંતાંચ્યા વદનીં । તરિ હેં ઠાકોનિ આલોં સ્થળ ॥1॥
માગિલા પુઢિલા કરાવેં સારિખેં । પાલટોં પારિખેં નયે દેવા ॥ધ્રુ.॥
આહ્માસી વિશ્વાસ નામાચા આધાર । તુટતાં હે થાર ઉરી નાહીં ॥2॥
તુકા હ્મણે યેથેં નસાવેં ચિ દુજેં । વિનંતી પંઢરિરાજેં પરિસાવી હે ॥3॥

મોલાચેં આયુષ્ય વેચતસે સેવે । નુગવતાં ગોવે ખેદ હોતો ॥1॥
ઉગવૂં આલેતિ તુહ્મીં નારાયણા । પરિહાર યા સિણા નિમિસ્યાંત ॥ધ્રુ.॥
લિગાડાચે માસી ન્યાયેં જાલી પરી । ઉરલી તે ઉરી નાહીં કાંહીં ॥2॥
તુકા હ્મણે લાહો સાધીં વાચાબળેં । ઓઢિયેલોં કાળેં ધાંવ ઘાલા ॥3॥

હ્મણઊનિ જાલોં ક્ષેત્રીંચે સંન્યાસી । ચિત્ત આશાપાશીં આવરૂનિ ॥1॥
કદાપિ હી નવ્હે સીમા ઉલ્લંઘન । કેલેં વિસર્જન આવ્હાનીં ચ ॥ધ્રુ.॥
પારિખા તો આતાં જાલા દુજા ઠાવ । દૃઢ કેલા ભાવ એકવિધ ॥2॥
તુકા હ્મણે કાર્યકારણાચા હેવા । નાહીં જીવ દેવા સમપિ઩લા ॥3॥

વિભ્રંશિલી બુઇદ્ધ દેહાંત જવળી । કાળાચી અકાળીં વાયચાળા ॥1॥
પાલટલેં જૈસેં દેંઠ સોડી પાન । પિકલેં આપણ તયાપરી ॥ધ્રુ.॥
ન મારિતાં હીન બુઇદ્ધ દુઃખ પાવી । માજલ્યાચી ગોવી તયાપરી ॥2॥
તુકા હ્મણે ગળ લાગલિયા મત્સ્યા । તળમળેચા તૈસા લવલાહો ॥3॥

ન વજાવા તો કાળ વાંયાં । મુખ્ય દયા હે દેવા ॥1॥
હ્મણઊનિ જૈસેં તૈસેં । રહણી અસેં પાયાંચે ॥ધ્રુ.॥
મોકળેં હે મન કષ્ટ। કરી નષ્ટ દુર્જન ॥2॥
તુકા હ્મણે કાંહીં નેણેં । ન વજેં યેણેંપરી વાંયાં ॥3॥

કલ્પતરૂઅંગીં ઇઇચ્છલેં તેં ફળ । અભાગી દુર્બળ ભાવેં સિદ્ધી ॥1॥
ધન્ય ત્યા જાતી ધન્ય ત્યા જાતી । નારાયણ ચિત્તીં સાંઠવિલા ॥ધ્રુ.॥
બીજાઐસા દ્યાવા ઉદકેં અંકુર । ગુણાચે પ્રકાર જ્યાચે તયા ॥2॥
તુકા હ્મણે કળે પારખિયા હિરા । ઓઝેં પાઠી ખરા ચંદનાચેં ॥3॥

ઉકરડા આધીં અંગીં નરકાડી । જાતીચી તે જોડી તે ચિ ચિત્તીં ॥1॥
કાસયાનેં દેખે અંધળા માણિકેં । ચવીવિણ ફિકે વાંયાં જાય ॥ધ્રુ.॥
કાય જાણે વિષ પાલટોં ઉપચારેં । મુખાસી અંતર તોં ચિ બરેં ॥2॥
તુકા હ્મણે કાય ઉપદેશ વેડએઆ । સંગેં હોતો રેડએઆસવેં કષ્ટ ॥3॥

જયા શિરીં કારભાર । બુઇદ્ધ સાર તયાચી ॥1॥
વર્તે તૈસેં વર્તે જન । બહુતાં ગુણ એકાચા ॥ધ્રુ.॥
આપણીયાં પાક કરી । તો ઇતરીં સેવિજે ॥2॥
તુકા હ્મણે શૂર રાખે । ગાઢએઆ વાખેસાંગાતેં॥3॥

એક એકા સાહએ કરૂં । અવઘેં ધરૂં સુપંથ ॥1॥
કોણ જાણે કૈસી પરી । પુઢેં ઉરી ઠેવિતાં ॥ધ્રુ.॥
અવઘે ધન્ય હોઊં આતા । સ્મરવિતાં સ્મરણ ॥2॥
તુકા હ્મણે અવઘી જોડી । તે આવડા ચરણાંચી ॥3॥

ફળકટ તો સંસાર । યેથેં સાર ભગવંત ॥1॥
ઐસેં જાગવિતોં મના । સરસેં જનાસહિત ॥ધ્રુ.॥
અવઘેં નિરસૂનિ કામ । ઘ્યાવેં નામ વિઠોબાચેં ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવાવિણ । કેલા સીણ તો મિથ્યા ॥3॥

સુધારસેં ઓલાવલી । રસના ધાલી ન ધાય ॥1॥
કળોં નયે જાલી ધણી । નારાયણીં પૂર્ણતા ॥ધ્રુ.॥
આવડે તેં તેં ચ યાસી । બ્રહ્મરસીં નિરસેં ॥2॥
તુકા હ્મણે બહુતાં પરી । કરૂનિ કરીં સેવન ॥3॥

અસંતીં કાંટાળા હા નવ્હે મત્સર । બ્રહ્મ તેં વિકારવિરહિત॥1॥
તરિ હ્મણા ત્યાગ પ્રતિપાદલાસે । અનાદિ હા અસે વૈરાકાર ॥ધ્રુ.॥
સિજલેં હિરવેં એકા નાંવેં ધાન્ય । સેવનાપેં ભિન્ન નિવડે તેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ભૂતીં સાક્ષ નારાયણ । અવગુણીં દંડણ ગુણીં પુજા ॥3॥

આપુલેં આપણ જાણાવેં સ્વહિત । જેણેં રાહે ચિત્ત સમાધાન ॥1॥
બહુરંગેં માયા અસે વિખરલી । કુંટિત ચિ ચાલી હોતાં બરી ॥ધ્રુ.॥
પૂજા તે અબોલા ચિત્તાચ્યા પ્રકારીં । ભાવ વિશ્વંભરીં સમર્પાવા ॥2॥
તુકા હ્મણે ગેલા ફિટોનિયાં ભેવ । મગ હોતો દેવ મનાચા ચિ ॥3॥

અસોનિ ન કીજે અલિપ્ત અહંકારેં । ઉગી ચ યા ભારેં કુંથાકુંથી ॥1॥
ધાંવા સોડવણેં વેગીં લવકરી । મી તોં જાલોં હરી શિહ્હીન ॥ધ્રુ.॥
ભ્રમલ્યાનેં દિસેં બાંધલ્યાચેપરી । માઝેં મજવરી વાહોનિયાં ॥2॥
તુકા હ્મણે ધાંવ ઘેતલીસે સોઇ઩ । આતાં પુઢેં યેઇપ લવકરી ॥3॥

આપુલ્યાચા ભોત ચાટી । મારી કરંટીં પારિખ્યા॥1॥
ઐસેં જન ભુલલેં દેવા । મિથ્યા હેવા વાઢવી ॥ધ્રુ.॥
ગળ ગિળી આવિસેં માસા । પ્રાણ આશા ઘેતલા ॥2॥
તુકા હ્મણે બોકડમોહો । ધરી પહા હો ખાટિક ॥3॥

વિષય તો મરણસંગીં । નેણે સુટિકા અભાગી ॥1॥
શાસ્ત્રાચા કેલા લુંડા । તોંડીં પાડિયેલા ધોંડા ॥ધ્રુ.॥
અગદીં મોક્ષ નાહીં ઠાવા । કાય સાંગાવેં ગાઢવા ॥2॥
તુકા હ્મણે ગ્યાનગડ । સુખેં દેવા પાવેના નાડ ॥3॥

મી ચ વિખળ મી ચ વિખળ । યેર સકળ બહુ બરેં॥1॥
પાહિજે હેં ક્ષમા કેલેં । યેણેં બોલેં વિનવણી ॥ધ્રુ.॥
મી ચ માઝેં મી ચ માઝેં । જાલેં ઓઝેં અન્યાય ॥2॥
આધીં આંચવલા આધીં આંચવલા । તુકા જાલા નિમનુષ્ય ॥3॥

યેણેં જાણેં તરી । રાહે દેવ કૃપા કરી ॥1॥
ઐસેં તંવ પુણ્ય નાહીં । પાહાતાં માઝે ગાંઠી કાંહીં ॥ધ્રુ.॥
ભય નિવારિતા કોણ વેગળા અનંતા ॥2॥
તુકા હ્મણે વારે ભોગ । વારી તરી પાંડુરંગ ॥3॥

ભલ્યાચેં કારણ સાંગાવેં સ્વહિત । જૈસી કળે નીત આપણાસી ॥1॥
પરી આહ્મી અસોં એકાચિયે હાતીં । નાચવિતો ચિત્તીં ત્યાચેં તૈસેં ॥ધ્રુ.॥
વાટ સાંગે ત્યાચ્યા પુણ્યા નાહીં પાર । હોતી ઉપકાર અગણિત ॥2॥
તુકા હ્મણે તુહ્મી બહુ કૃપાવંત । આપુલેં ઉચિત કેલેં સંતીં ॥3॥

લાવૂનિયાં પુષ્ટી પોરેં । આણિ કરકર કથેમાજી ॥1॥
પડા પાયાં કરા વિનંતી । દવડા હાતીં ધરોનિયાં ॥ધ્રુ.॥
કુર્વાળૂનિ બૈસે મોહેં । પ્રેમ કાં હે નાસીતસે ॥2॥
તુકા હ્મણે વાટે ચિત્ત । કરા ફજિત હ્મણઊનિ ॥3॥

પુણ્ય ઉભેં રાહો આતાં । સંતાચેં યાકારણેં ॥1॥
પંઢરીચે લાગા વાટે । સખા ભેટે વિઠ્ઠલ ॥ધ્રુ.॥
સંકલ્પ હે યાવે ફળા । કળવળા બહુતાંચા ॥2॥
તુકા હ્મણે હોઊનિ ક્ષમા । પુરુષોત્તમા અપરાધ ॥3॥

આઇકિલી માત । પુરવિલે મનોરથ ॥ ॥
પ્રેમ વાઢવિલેં દેવા । બરવી ઘેઊનિયાં સેવા ॥ધ્રુ.॥
કેલી વિનવણી । તૈસી પુરવિલી ધણી ॥2॥
તુકા હ્મણે કાયા । રસા કુરોંડી વરોનિયાં ॥3॥

સંતાંચી સ્તુતિ તે દર્શનાચ્યા યોગેં । પડિલ્યા પ્રસંગેં ઐસી કીજેં ॥1॥
સંકલ્પ તે સદા સ્વામીચે ચિ ચિત્તીં । ફાકોં નયે વૃઇત્ત અખંડિત ॥ધ્રુ.॥
દાસ્યત્વ તેં અસે એકવિધ નાંવેં । ઉરોં નયે જીવેં ભિન્નત્વાસી ॥2॥
નિજ બીજા યેથેં તુકા અધિકારી । પાહિજે તેં પેરી તયે વેળે ॥3॥

સેજેચા એકાંત આગીપાશીં કળે । ઝાંકિલિયા ડોળે અધઃપાત ॥1॥
રાહો અથવા મગ જળો અગીમધીં । નિવાડુ તો આધીં હોઊનિ ગેલા ॥ધ્રુ.॥
ભેણેં ઝડપણી નાહીં યેથેં દુજેં । પાદરધિટા ઓઝેં હતિયારેં ॥2॥
તુકા હ્મણે મજ નાહીં જી ભરવસા । તોવરિ સહસા નિવાડુ તો ॥3॥

ન સરે ભાંડાર । ભરલેં વેચિતાં અપાર ॥1॥
મવિત્યાચેં પોટ ભરે । પુઢિલાસી પુઢેં ઉરે ॥ધ્રુ.॥
કારણાપુરતા લાહો આપુલાલ્યા હિતા ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । પુઢેં કેલા ચાલે હેવા ॥3॥

તરી હાંવ કેલી અમુપા વ્યાપારેં । વ્હાવેં એકસરેં ધનવંત ॥1॥
જાલોં હરિદાસ શૂરત્વાચ્યા નેમેં । જાલીં ઠાવીં વર્મેં પુઢિલાંચી ॥ધ્રુ.॥
જનાવેગળેં હેં અસે અભિન્નવ । બળી દિલા જીવ હ્મણઊનિ ॥2॥
તુકા હ્મણે તરી લાગલોં વિલ્હેસી । ચાલતિયા દિસીં સ્વામી ૠણી ॥3॥

કોણ દુજેં હરી સીણ । શરણ દીન આલ્યાચા ॥1॥
તુહ્માંવિણ જગદીશા । ઉદાર ઠસા ત્રિભુવનીં ॥ધ્રુ.॥
કોણ ઐસેં વારી પાપ । હરી તાપ જન્માચા ॥2॥
તુકા હ્મણે ધાંવ ઘાલી । કોણ ચાલી મનાચે ॥3॥

ગ્રંથાચે અર્થ નેણતી હે ખળ । બહુ અનર્ગળ જાલે વિષયીં ॥1॥
નાહીં ભેદૂ હ્મુણ ભલતેં ચિ આચરે । મોકળા વિચરે મનાસવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે વિષા નાંવ તેં અમૃત । પાપપુણ્યા ભીત નાહીં નષ્ટ ॥3॥

કાયાવાચામનેં જાલા વિષ્ણુદાસ । કામ ક્રોધ ત્યાસ બાધીતના ॥1॥
વિશ્વાસ તો કરી સ્વામીવરી સત્તા । સકળ ભોગિતા હોય ત્યાચેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ચિત્ત કરાવેં નિર્મળ । યેઊનિ ગોપાળ રાહે તેથેં ॥3॥

યાતી હીન મતિ હીન કર્મ હીન માઝેં । સાંડોનિયાં સર્વ લજ્જા શરણ આલોં તુજ ॥1॥
યેઇપ ગા તૂં માયબાપા પંઢરીચ્યા રાયા । તુજવિણ સીણ જાલા ક્ષીણ જાલી કાયા ॥ધ્રુ.॥
દિનાનાથ દીનબંધૂ નામ તુજ સાજે । પતિતપાવન નામ ઐસી બ્રીદાવળી ગાજે॥2॥
વિટેવરિ વીટ ઉભા કટાવરી કર । તુકા હ્મણે હેં ચિ આહ્માં ધ્યાન નિરંતર ॥3॥

ગંગા આલી આમ્હાંવરિ । સંતપાઉલેં સાજિરીં ॥1॥
તેથેં કરીન મી અંઘોળી । ઉડે ચરણરજધુળી । યેતી તીર્થાવળી । પર્વકાળ સકળ ॥ધ્રુ.॥
પાપ પળાલેં જળાલેં । ભવદુઃખ દુરાવલેં॥2॥
તુકા હ્મણે ધન્ય જાલોં । સપ્તસાગરાંત ન્હાલોં ॥3॥

પોટાસાઠીં ખટપટ કરિસી અવઘા વીળ । રામ રામ હ્મણતાં તુઝી બસલી દાંતખીળ ॥1॥
હરિચેં નામ કદાકાળીં કાં રે નયે વાચે । હ્મણતાં રામ રામ તુઝ્યા બાચેં કાય વેચેં ॥ધ્રુ.॥
દ્રવ્યાચિયા આશા તુજલા દાહી દિશા ન પુરતી । કીર્તનાસી જાતાં તુઝી જડ ઝાલી માતી ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐશા જીવા કાય કરૂં આતા । રામ રામ ન હ્મણે ત્યાચા ગાઢવ માતાપિતા ॥3॥

આહ્માં સુકાળ સુખાચા । જવળી હાટ પંઢરીચા । સાદાવિતી વાચા । રામનામેં વૈષ્ણવ ॥1॥
ઘ્યા રે આપુલાલ્યા પરી । નકા ઠેવૂં કાંહી ઉરી । ઓસરતાં ભરી । તોંડવરી અંબર ॥ધ્રુ.॥
વાહે બંદર દ્વારકા । ખેપ આલી પુંડલિકા । ઉભે ચિ વિકિલેં એકા । સનકાદિકાં સાંપડલેં ॥2॥
ધન્ય ધન્ય હે ભૂમંડળી । પ્રગટલી નામાવળી । ઘેતી જીં દુબળીં । તીં આગળીં સદૈવ ॥3॥
માપ આપુલેનિ હાતેં । કોણી નાહીં નિવારિતેં । પૈસ કરૂનિ ચિત્તેં । ઘ્યાવેં હિતેં આપુલિયા ॥4॥
નાહીં વાટિતાં સરલેં । આહે તૈસેં ચિ ભરલેં । તુકા હ્મણે ગેલેં । વાંયાંવિણ ન ઘેતાં ॥5॥

ચુકલિયા તાળા । વાતી ઘાલુનિ બૈસે ડોળાં ॥1॥
તૈસેં જાગેં કરીં ચિત્તા । કાંહીં આપુલિયા હિતા ॥ધ્રુ.॥
નિક્ષેપિલેં ધન। તેથેં ગુંતલેસે મન ॥2॥
નાશિવંતાસાટીં । તુકા હ્મણે કરિસી આટી ॥3॥

કરૂનિ જતન । કોણા કામા આલેં ધન ॥1 ॥
ઐસેં જાણતાં જાણતાં । કાં રે હોતોસી નેણતા ॥ધ્રુ.॥
ઇપ્રયા પુત્ર બંધુ । નાહીં તુજ યાંશીં સંબંધુ ॥2॥
તુકા હ્મણે એકા । હરીવિણ નાહીં સખા ॥3॥

આહ્મીં દેતોં હાકા । કાં રે જાલાસી તૂં મુકા ॥1॥
ન બોલસી નારાયણા । કળલાસી ક્રિયાહીના ॥ધ્રુ.॥
આધીં કરૂં ચૌઘાચાર। મગ સાંડૂં ભીડભાર ॥2॥
તુકા હ્મણે સેવટીં । તુહ્માં આહ્માં ઘાલૂં તુટી ॥3॥

નવ્હે ભિડા હેં કારણ । જાણે કરૂં ઐસે જન ॥1॥
જોં જોં ધરાવા લૌકિક । રડવિતોસી આણીક ॥ધ્રુ.॥
ચાલ જાઊં સંતાંપુઢેં । તે હેં નિવડિતી રોકડેં ॥2॥
તુકા હ્મણે તૂં નિર્લજ્જ । આહ્માં રોકડી ગરજ ॥3॥

બહુ હોતા ભલા । પરિ યે રાંડેનેં નાસિલા ॥1॥
બહુ શિકલા રંગ ચાળે । ખરેં ખોટેં ઇચે વેળે ॥ધ્રુ.॥
નવ્હતેં આળવિતેં કોણી । ઇનેં કેલા જગૠણી ॥2॥
જ્યાચે ત્યાસી નેદી દેઊં । તુકા હ્મણે ધાંવે ખાઊં ॥3॥

કાય કરાવેં તેં આતાં । જાલેં નયેસેં બોલતાં ॥1॥
નાહીં દોઘાંચિયે હાતીં । ગાંઠી ઘાલાવી એકાંતીં ॥ધ્રુ.॥
હોય આપુલેં કાજ । તોં હે ભીડ સાંડૂં લાજ ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । આધીં નિવડૂં હા ગોવા ॥3॥

કેલી સલગી તોંડપિટી । આહ્મી લડિવાળેં ધાકુટીં॥1॥
ન બોલાવેં તેં ચિ આલેં । દેવા પાહિજે સાહિલેં ॥ધ્રુ.॥
અવઘ્યાંમધ્યેં એક વેડેં । તેં ચિ ખેળવિતી કોડેં ॥2॥
તુકા હ્મણે માયબાપા । મજવરિ કોપોં નકા ॥3॥

શિકવૂનિ બોલ । કેલેં કવતુક નવલ ॥1॥
આપણિયાં રંજવિલેં । બાપેં માઝિયા વિઠ્ઠલેં ॥ધ્રુ.॥
હાતીં પ્રેમાચેં ભાતુકેં । આહ્માં દેઊનિયાં નિકેં ॥2॥
તુકા કરી ટાહો । પાહે રખુમાઇ઩ચા નાહો ॥3॥

તેથેં સુખાચી વસતિ । ગાતી વૈષ્ણવ નાચતી । પતાકા ઝળકતી । ગર્જતી હરિનામેં ॥1॥
દોષા જાલી ઘેઘેમારી । પળતી ભરલે દિશા ચારી । ન યેતી માઘારીં । નાહીં ઉરી પરતાયા ॥ધ્રુ.॥
વિસરોનિ દેવપણા । ઉભા પંઢરીચા રાણા । વિટોનિ નિર્ગુણા । રૂપ ધરિલેં ગોજિરેં ॥2॥
પોટ સેવિતાં ન ધાયે । ભૂક ભુકેલી ચ રાહે । તુકા હ્મણે પાહે । કોણ આસ યા મુહીચી ॥3॥

શૂદ્રવંશી જન્મલોં । હ્મણોનિ દંભેં મોકલિલોં ॥1॥
અરે તૂં ચિ માઝા આતાં । માયબાપ પંઢરીનાથા ॥ધ્રુ.॥
ઘોકાયા અક્ષર। મજ નાહીં અધિકાર ॥2॥
સર્વભાવેં દીન । તુકા હ્મણે યાતિહીન ॥3॥

વેડેં વાંકડેં ગાઇ઩ન । પરિ મી તુઝા ચિ હ્મણવીન॥1॥
મજ તારીં દિનાનાથા । બ્રીદેં સાચ કરીં આતા ॥ધ્રુ.॥
કેલ્યા અપરાધાંચ્યા રાશીં । હ્મણઊનિ આલોં તુજપાશીં ॥2॥
તુકા હ્મણે મજ તારીં । સાંડીં બ્રીદ નાહીંતરી ॥3॥

હરિભહ્ માઝે જિવલગ સોઇરે । હૃદયીં પાઉલે ધરિન ત્યાંચે ॥1॥
અંતકાળીં યેતી માઝ્યા સોડવણે । મસ્તક બૈસણેં દેઇન ત્યાંસી ॥ધ્રુ.॥
આણિક સોઇરે સજ્જન વો કોણી । વૈષ્ણવાંવાંચોનિ નાહીં મજ ॥2॥
દેઇન આઇંળગણ ધરીન ચરણ । સંવસારસીણ નાસે તેણેં ॥3॥
કંઠીં તુળશીમાળા નામાચે ધારક । તે માઝે તારક ભવનદીચે ॥4॥
તયાંચે ચરણીં ઘાલીન મી મિઠી । ચાડ હે વૈકુંઠીં નાહીં મજ ॥5॥
અળસેં દંભેં ભાવેં હરિચેં નામ ગાતી । તે માઝે સાંગાતી પરલોકીંચે ॥6॥
કાયાવાચામનેં દેઇન ક્ષેમ ત્યાસી । ચાડ જીવિત્વાસી નાહીં મજ ॥7॥
હરિચેં નામ મજ મ્હણવિતી કોણી । તયા સુખા ધણી ધણી વરી ॥8॥
તુકા હ્મણે તયા ઉપકારેં બાંધલોં। હ્મણઊનિ આલોં શરણ સંતાં ॥9॥

લટિકા તો પ્રપંચ એક હરિ સાચા । હરિવિણ આહાચ સર્વ ઇંઇદ્રયેં ॥1॥
લટિકેં તેં મૌન્ય ભ્રમાચેં સ્વપ્ન । હરિવિણ ધ્યાન નશ્વર આહે ॥ધ્રુ.॥
લટિકિયા વિપિત્ત હરિવિણ કરિતી । હરિ નાહીં ચિત્તીં તો શવ જાણા ॥2॥
તુકા હ્મણે હરિ હેં ધરિસી નિર્ધારીં । તરીં તૂં ઝડકરી જાસી વૈકુંઠા ॥3॥

સર્વસ્વા મુકાવેં તેણેં હરીસી જિંકાવેં । અર્થ પ્રાણ જીવેં દેહત્યાગ ॥1॥
મોહ મમતા માયા ચાડ નાહીં ચિંતા । વિષયકંદુવેથા જાળૂનિયાં ॥ધ્રુ.॥
લોકલજ્જા દંભ આણિ અહંકાર । કરૂનિ મત્સર દેશધડી ॥2॥
શાંતિ ક્ષમા દયા સખિયા વિનૌની । મૂળ ચક્રપાણી ધાડી ત્યાંસી ॥3॥
તુકા હ્મણે યાતી અક્ષરેં અભિમાન । સાંડોનિયા શરણ રિઘેં સંતાં ॥4॥

એકાંતાંચે સુખ દેઇપ મજ દેવા । આઘાત યા જીવા ચુકવૂનિ ॥1॥
ધ્યાનીં રૂપ વાચે નામ નિરંતર । આપુલા વિસર પડોં નેદીં ॥ધ્રુ.॥
માયબાળા ભેટી સુખાચી આવડી । તૈશી મજ ગોડી દેઇપ દેવા ॥2॥
કીર્તી ઐકોનિયાં જાલોં શરણાંગત । દાસાચેં તૂં હિત કરિતોસી ॥3॥
તુકા હ્મણે મી તોં દીન પાપરાશી । ઘાલાવેં પાઠીશી માયબાપા ॥4॥

લટિકેં તેં યાઆન લટિકેં તે ધ્યાન । જરિ હરિકિર્તન ઇપ્રય નાહીં ॥1॥
લટિકેં ચિ દંભ ઘાતલા દુકાન । ચાળવિલેં જન પોટાસાટીં ॥ધ્રુ.॥
લટિકેં ચિ કેલેં વેદપારાયણ । જરિ નાહીં સ્કાઉંફ્દન પ્રેમ કથે ॥2॥
લટિકેં તેં તપ લટિકા તો જપ । અળસ નિદ્રા ઝોપ કથાકાળીં ॥3॥
નામ નાવડે તો કરીલ બાહેરી । નાહીં ત્યાચી ખરી ચિત્તશુઇદ્ધ ॥4॥
તુકા હ્મણે ઐસીં ગર્જતી પુરાણેં । શિષ્ટાંચી વચનેં માગિલા હી ॥5॥

ભૂતીં ભગવદ્ભાવ । માત્રાસહિત જીવ । અદ્વૈત ઠાવ । નિરંજન એકલા ॥1॥
ઐસીં ગર્જતી પુરાણેં । વેદવાણી સકળ જન । સંત ગર્જતીલ તેણેં । અનુભવેં નિર્ભર ॥ધ્રુ.॥
માઝેં તુઝેં હા વિકાર । નિરસતાં એકંકાર । ન લગે કાંહીં ફાર । વિચાર ચિ કરણેં ॥2॥
તુકા હ્મણે દુજેં । હેં તોં નાહીં સહજેં । સંકલ્પાચ્યા કાજેં । આપેં આપ વાઢલેં ॥3॥

નેણેં કાઉંફ્કોં કાન । નાહીં એકાંતીંચેં યાઆન ॥1॥
તુહ્મી આઇકા હો સંત । માઝા સાદર વૃત્તાંત ॥ધ્રુ.॥
નાહીં દેખિલા તો ડોળાં। દેવ દાખવૂં સકળાં ॥2॥
ચિંતનાચ્યા સુખેં । તુકા હ્મણે નેણેં દુઃખેં ॥3॥

ત્યાગ તરી ઐસા કરા । અહંકારા દવડાવેં ॥1॥
મગ જૈસા તૈસા રાહેં । કાય પાહેં ઉરલેં તેં ॥ધ્રુ.॥
અંતરીંચેં વિષમ ગાઢેં । યેઊં પુઢેં નેદાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે શુદ્ધ મન । સમાધાન પાહિજે॥3॥

માતેચિયે ચિત્તીં । અવઘી બાળકાચી વ્યાઇપ્ત ॥1॥
દેહ વિસરે આપુલા । જવળીં ઘેતાં સીણ ગેલા ॥ધ્રુ.॥
દાવી પ્રેમભાતેં। આણિ અંગાવરિ ચઢતેં ॥2॥
તુકા સંતાપુઢેં । પાયીં ઝોંબે લાડેં કોડેં॥3॥

કોણા પુણ્યા ફળ આલેં । આજિ દેખિલીં પાઉલેં॥1॥
ઐસેં નેણેં નારાયણા । સંતીં સાંભાઇળલેં દીના ॥ધ્રુ.॥
કોણ લાભકાળ। દીન આજિ મંગળ ॥2॥
તુકા હ્મણે જાલા । લાભ સહજ વિઠ્ઠલા॥3॥

માન ઇચ્છી તો અપમાન પાવે । અમંગળ સવે અભાગ્યાચી॥1॥
એકાચિયે અંગીં દુજિયાચા વાસ । આશા પુઢેં નાશ સિદ્ધ કરી ॥ધ્રુ.॥
આધીં ફળાસી કોઠેં પાવોં શકે । વાસનેચી ભિકેવરી ચાલી ॥2॥
તુકા હ્મણે રાજહંસ ઢોરા નાંવ । કાય તયા ઘ્યાવેં અળંકારાચેં ॥3॥

સંસારાપાસૂનિ કૈસેં સોડવિશી । ન કળે હૃષીકેશી કાય જાણેં । કરિતાં ન સરે અધિક વાટ પાહીં ।
તૃષ્ણા દેશધડી કેલોં। ભિહ્ભજનભાવ યાંસી નાહીં ઠાવ । ચરણીં તુઝ્યા અંતરલોં।
માગેં પુઢેં રીગ ન પુરે ચિ પાહાતાં । અવઘા અવઘીં વેઇષ્ટલોં ॥1॥
આતાં માઝી લાજ રાખેં નારાયણા । હીન હીન લીન યાચકાચી ।
કરિતાં ન કળે કાંહીં અસતીલ ગુણ દોષ । કરીં હોળી સંચિતાચી॥ધ્રુ.॥
ઇંઇદ્રયેં દ્વારેં મન ધાંવે સૈરેં । નાંગવે કરિતાં ચિ કાંહીં । હાત પાય કાન મુખ લિંગસ્થાન ।
નેત્ર ઘ્રાણદ્વારેં પાહીં । જયા જૈસી સોય તયા તૈસેં હોય। ક્ષણ એક ઇસ્થર નાહીં ।
કરિતી તાડાતોડી ઐસી યાંચી ખોડી। ન ચલે માઝેં યાસ કાંહીં ॥2॥
શરીરસંબંધુ પુત્ર પત્ની બંધુ। ધન લોભ માયાવંત । જન લોકપાળ મૈત્ર હે સકળ ।
સોઇરીં સજ્જનેં બહુતેં । નાના કર્મ ડાય કરિતી ઉપાય । બુડાવયા ઘાતપાતેં ।
તુકા હ્મણે હરી રાખે ભલત્યા પરી । આહ્મી તુઝીં શરણાગતેં ॥3॥

નામ ઘેતાં ઉઠાઉઠીં । હોય સંસારાસી તુટી ॥1॥
ઐસા લાભ બાંધા ગાંઠી । વિઠ્ઠલપાયીં પડે મિઠી ॥ધ્રુ.॥
નામાપરતેં સાધન નાહીં । જેં તૂં કરિશી આણિક કાંહીં ॥2॥
હાકારોનિ સાંગે તુકા । નામ ઘેતાં રાહોં નકા ॥3॥

પ્રાણ સમપિ઩લા આહ્મી । આતાં ઉશીર કાં સ્વામી॥1॥
માઝેં ફેડાવેં ઉસણેં । ભાર ન મના યા ૠણેં ॥ધ્રુ.॥
જાલા કંઠસ્ફોટ। જવળી પાતલોં નિકટ ॥2॥
તુકા હ્મણે સેવા । કૈસી બરી વાટે દેવા॥3॥

યેણેં માગૉ આલે । ત્યાંચેં નિસંતાન કેલેં ॥1॥
ઐસી અવઘડ વાટ । કોણા સાંગાવા બોભાટ ॥ધ્રુ.॥
નાગવિલ્યા થાટી । ઉરોં નેદી ચ લંગોટી ॥2॥
તુકા હ્મણે ચોર । તો હા ઉભા કટિકર ॥3॥

તોંવરિ તોંવરિ જંબુક કરિ ગર્જના । જંવ ત્યા પંચાનના દેખિલેં નાહીં ॥1॥
તોંવરિ તોવરિં સિંધુ કરિ ગર્જના । જંવ ત્યા અગિસ્તબ્રાહ્મણા દેખિલેં નાહીં ॥ધ્રુ.॥
તોંવરિ તોંવરિ વૈરાગ્યાચ્યા ગોષ્ટી। જંવ સુંદર વનિતા દૃષ્ટી પડિલી નાહીં ॥2॥
તોંવરિ તોંવરિ શૂરત્વાચ્યા ગોષ્ટી । જંવ પરમાઇ઩ચા પુત્ર દૃષ્ટી દેખિલા નાહીં ॥3॥
તોંવરિ તોંવરિ માળામુદ્રાંચીં ભૂષણેં । જંવ તુક્યાચેં દર્શન જાલેં નાહીં॥4॥

તોંવરિ તોંવરિ શોભતીલ ગારા । જંવ નાહીં હિરા પ્રકાશલા ॥1॥
તોંવરિ તોંવરિ શોભતીલ દીપિકા । નુગવતા એકા ભાસ્કરાસી ॥2॥
તોંવરિ તોંવરિ સાંગતી સંતાચિયા ગોષ્ટી । જંવ નાહીં ભેટી તુક્યાસવેં ॥3॥

ધરોનિ દોન્હી રૂપેં પાળણેં સંહાર । કરી કોપ રુદ્ર દયાળ વિષ્ણુ ॥1॥
જટાજૂટ એકા મુગુટ માથાં શિરીં । કમળાપતિ ગૌરીહર એક ॥ધ્રુ.॥
ભસ્મૌદ્ધળણ લૈમીચા ભોગ । શંકર શ્રીરંગ ઉભયરૂપીં ॥2॥
વૈજયંતી માળા વાસુગીચા હાર । લેણેં અળંકાર હરિહરા ॥3॥
કપાળ ઝોળી એકા સ્મશાનીંચા વાસ । એક જગન્નિવાસ વિશ્વંભર ॥4॥
તુકા હ્મણે મજ ઉભયરૂપીં એક । સારોનિ સંકલ્પ શરણ આલોં ॥5॥

ઉચિતાચા ભાગ હોતોં રાખોનિયાં । દિસતી તે વાંયાં કષ્ટ ગેલે ॥1॥
વચનાચી કાંહીં રાહે ચિ ના રુચિ । ખળાઐસેં વાચી કુચી જાલેં ॥ધ્રુ.॥
વિશ્વાસાનેં માઝેં બુડવિલેં ઘર । કરવિલા ધીર યેથવરી ॥2॥
તુકા હ્મણે શેકીં થાર નાહીં બુડ । કૈસેં તુહ્મીં કોડ પુરવિલેં ॥3॥

લાંબ લાંબ જટા કાય વાઢવૂનિ । પાવડેં ઘેઊનિ ક્રોધેં ચાલે ॥1॥
ખાયાચા વોળસા શિવ્યા દે જનાલા । ઐશા તાપશાલા બોધ કૈંચા ॥ધ્રુ.॥
સેવી ભાંગ અફૂ તમાખૂ ઉદંડ । પરિ તો અખંડ ભ્રાંતીમાજી ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસા સર્વસ્વેં બુડાલા । ત્યાસી અંતરલા પાંડુરંગ ॥3॥

અવઘીં ચ તીથૉ ઘડલીં એકવેળા । ચંદ્રભાગા ડોળાં દેખિલિયા ॥1॥
અવઘીં ચ પાપેં ગેલીં દિગાંતરીં । વૈકુંઠ પંઢરી દેખિલિયા ॥ધ્રુ.॥
અવઘિયા સંતાં એકવેળા ભેટી । પુંડલીક દૃષ્ટી દેખિલિયા ॥2॥
તુકા હ્મણે જન્મા આલ્યાચેં સાર્થક । વિઠ્ઠલ ચિ એક દેખિલિયા ॥3॥

સદા સર્વકાળ અંતરીં કુટિલ । તેણેં ગળાં માળ ઘાલૂં નયે ॥1॥
જ્યાસી નાહીં દયા ક્ષમા શાંતિ । તેણેં અંગીં વિભૂતી લાવૂં નયે ॥ધ્રુ.॥
જયાસી ન કળે ભહીચેં મહિમાન । તેણેં બ્રહ્મયાઆન બોલોં નયે ॥2॥
જ્યાચેં મન નાહીં લાગલેં હાતાસી । તેણેં પ્રપંચાસી ટાકું નયે ॥3॥
તુકા હ્મણે જ્યાસી નાહીં હરિભિહ્ । તેણેં ભગવેં હાતીં ધરૂં નયે ॥4॥

આહ્મી અસોં નિઇંશ્ચતીનેં । એક્યા ગુણેં તુમચિયા॥1॥
દુરાચારી તરલે નામેં । ઘેતાં પ્રેમ હ્મણોનિ ॥ધ્રુ.॥
નાહીં તુહ્માં ધાંવ ઘેતા। કૃપાવંતા આળસ ॥2॥
તુકા હ્મણે વિસરૂં કાંહીં । તુજ વો આઇ઩ વિઠ્ઠલે ॥3॥

અનુભવેં વદે વાણી । અંતર ધ્યાનીં આપુલેં ॥1॥
કૈંચી ચિકા દુધચવી । જરી દાવી પાંઢરેં ॥ધ્રુ.॥
જાતીઐસા દાવી રંગ। બહુ જગ યા નાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ખદ્યોત તે । ઢુંગાભોંવતેં આપુલિયા ॥3॥

પરપીડક તો આહ્માં દાવેદાર । વિશ્વીં વિશ્વંભર હ્મણઊનિ॥1॥
દંડૂં ત્યાગૂં બળેં નાવલોકું ડોળા । રાખૂં તો ચાંડાળા ઐસા દુરિ ॥ધ્રુ.॥
અનાચાર કાંહીં ન સાહે અવગુણેં । બહુ હોય મન કાસાવીસ ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝી એકવિધ સેવા । વિમુખ તે દેવા વાળી ચિત્તેં ॥3॥

કાંહીં ન માગે કોણાંસી । તો ચિ આવડે દેવાસી॥1॥
દેવ તયાસી હ્મણાવેં । ત્યાચે ચરણીં લીન વ્હાવેં ॥ધ્રુ.॥
ભૂતદયા જ્યાચે મનીં । ત્યાચે ઘરીં ચક્રપાણી ॥2॥
નાહીં નાહીં ત્યાસમાન । તુકા હ્મણે મી જમાન ॥3॥

નામ ઉચ્ચારિતાં કંટીં । પુઢેં ઉભા જગજેઠી ॥1॥
ઐસેં ધરોનિયાં ધ્યાન । મનેં કરાવેં ચિંતન ॥ધ્રુ.॥
બ્રહ્માદિકાંચ્યા ધ્યાના નયે । તો હા કીર્તનાચે સોયે ॥2॥
તુકા હ્મણે સાર ઘ્યાવેં । મનેં હરિરૂપ પાહાવેં ॥3॥

આડલિયા જના હોસી સહાકારી । અંધિળયાકરીં કાઠી તૂં ચિ ॥1॥
આડિલે ગાંજિલે પીડિલે સંસારીં । ત્યાંચા તૂં કૈવારી નારાયણા ॥ધ્રુ.॥
પ્રલ્હાદ મહાસંકટીં રિક્ષલા । તુહ્મી અપંગિલા નાનાપરી ॥2॥
આપુલેં ચિ અંગ તુહ્મી વોડવિલેં । ત્યાચેં નિવારલેં મહા દુઃખ ॥3॥
તુકા હ્મણે તુઝે કૃપે પાર નાહીં । માઝે વિઠાબાઇ઩ જનનીયે ॥4॥

તપાસી તેં મન કરૂં પાહે ઘાત । ધરોનિ સાંગાત ઇંઇદ્રયાંચા ॥1॥
હ્મણોનિ કીર્તન આવડલેં મજ । સાંડોનિયાં લાજ હેં ચિ કરી ॥ધ્રુ.॥
પાહાતાં આગમનિગમાચે ઠાવ । તેથેં નાહીં ભાવ એકવિધ ॥2॥
તુકા હ્મણે યેથેં નાહીં વો વિકાર । નામ એક સાર વિઠોબાચેં ॥3॥

ગુરુશિષ્યપણ । હેં તોં અધમલક્ષણ ॥1॥
ભૂતીં નારાયણ ખરા । આપ તૈસા ચિ દુસરા ॥ધ્રુ.॥
ન કળતાં દોરી સાપ। રાહૂં નેંદાવા તો કાંપ ॥2॥
તુકા હ્મણે ગુણદોષી । ઐસેં ન પડાવેં સોસીં ॥3॥

અંગીકાર જ્યાચા કેલા નારાયણેં । નિંદ્ય તેં હિ તેણેં વંદ્ય કેલેં ॥1॥
અજામેળ ભિલ્લી તારીલી કુંટણી । પ્રત્યક્ષ પુરાણીં વંદ્ય કેલી ॥ધ્રુ.॥
બ્રહ્મહત્યારાશી પાતકેં અપાર । વાલ્મીક કિંકર વંદ્ય કેલા ॥2॥
તુકા હ્મણે યેથેં ભજન પ્રમાણ । કાય થોરપણ જાળાવેં તેં ॥3॥

ધનવંતા ઘરીં । કરી ધન ચિ ચાકરી ॥1॥
હોય બૈસલ્યા વ્યાપાર । ન લગે સાંડાવેં ચિ ઘર ॥ધ્રુ.॥
રાનીં વનીં દીપીં । અસતીં તીં હોતીં સોપીં ॥2॥
તુકા હ્મણે મોલ । દેતાં કાંહીં નવ્હે ખોલ ॥3॥

હા ગે માઝા અનુભવ । ભિહ્ભાવ ભાગ્યાચા ॥1॥
કેલા ૠણી નારાયણ । નવ્હે ક્ષણ વેગળા ॥ધ્રુ.॥
ઘાલોનિયાં ભાર માથા। અવઘી ચિંતા વારલી ॥2॥
તુકા હ્મણે વચન સાટીં । નામ કંઠીં ધરોનિ ॥3॥

દેવ આહે સુકાળ દેશીં । અભાગ્યાસી દુભિ઩ક્ષા ॥1॥
નેણતી હા કરૂં સાંટા । ભરલે ફાંટા આડરાનેં ॥ધ્રુ.॥
વસવૂનિ અસે ઘર । માગ દૂર ઘાતલા ॥2॥
તુકા હ્મણે મન મુરે । મગ જેં ઉરે તેં ચિ તૂં ॥3॥

ખુંટોનિયાં દોરી આપણિયાંપાશીં । વાવડી આકાશીં મોકલિલી ॥1॥
આપુલિયા આહે માલાસી જતન । ગાહાણાચે ૠણ બુડોં નેણેં ॥ધ્રુ.॥
બીજ નેલેં તેથેં યેઇ઩લ અંકુર । જતન તેં સાર કરા યાચી ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝી નિઇંશ્ચતીચી સેવા । વેગળેં નાહીં દેવા ઉરોં દિલેં ॥3॥

શાહાણપણેં વેદ મુકા । ગોપિકા ત્યા તાકટી ॥1॥
કૈસેં યેથેં કૈસેં તેથેં । શહાણે તે જાણતી ॥ધ્રુ.॥
યયામુખેં ખોડી કાઢી । કોણ ગોડી બોરાંચી ॥2॥
તુકા હ્મણે ભાવાવિણ । અવઘા સીણ કેલા હોય ॥3॥

મજુરાચેં પોટ ભરે । દાતા ઉરે સંચલા ॥1॥
યા રે યા રે હાતોહાતીં । કાય માતી સારાવી ॥ધ્રુ.॥
રોજકીદવ હોતાં ઝાડા । રોકડા ચિ પર્વત ॥2॥
તુકા હ્મણે ખોલ પાયા । વેચોં કાયા ક્લેશેસીં ॥3॥

સ્મશાનીં આહ્માં ન્યાહાલીચેં સુખ । યા નાંવેં કૌતુક તુમચી કૃપા ॥1॥
નાહીં તરીં વાંયાં અવઘેં નિર્ફળ । શબ્દ તે પોકળ બડબડ ॥ધ્રુ.॥
ઝાડેં ઝુડેં જીવ સોઇરે પાષાણ । હોતી તૈપ દાન તુહ્મીં કેલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં પાહે અનુભવ । ઘેઊનિ હાતીં જીવ પાંડુરંગા ॥3॥

આમચી જોડી તે દેવાચે ચરણ । કરાવેં ચિંતન વિઠોબાચેં ॥1॥
લાગેલ તરીં કોણી ઘ્યાવેં ધણીવરી । આમુપચિ પરી આવડીચ્યા ॥ધ્રુ.॥
ઉભારિલા કર પ્રસિદ્ધ યા જગ । કરૂં કેલા ત્યાગ માગેં પુઢેં ॥2॥
તુકા હ્મણે હોય દરિદ્ર વિઇચ્છન્ન । ઐસે દેઊં દાન એકવેળે ॥3॥

દધિમાઝી લોણી જાણતી સકળ । તેં કાઢી નિરાળેં જાણે મથન ॥1॥
ઐગ્ન કાષ્ઠામાજી ઐસેં જાણે જન । મથિલિયાવિણ કૈસા જાળી ॥ધ્રુ.॥
તુકા હ્મણે મુખ મળીણ દર્પણીં । ઉજિળલ્યાવાંચૂનિ કૈસેં ભાસે ॥2॥

નકો નકો મના ગુંતૂં માયાજાળીં । કાળ આલા જવળી ગ્રાસાવયા ॥1॥
કાળાચી હે ઉડી પડેલ બા જેવ્હાં । સોડવિના તેવ્હાં માયબાપ ॥ધ્રુ.॥
સોડવીના રાજા દેશીંચા ચૌધરી । આણીક સોઇરીં ભલીં ભલીં ॥2॥
તુકા હ્મણે તુલા સોડવીના કોણી । એકા ચક્રપાણી વાંચૂનિયાં ॥3॥

પુઢેં જેણેં લાભ ઘડે । તેં ચિ વેડે નાશિતી ॥1॥
યેવઢી કોઠેં નાગવણ । અંધારુણ વિષ ઘ્યાવેં ॥ધ્રુ.॥
હોણારાસી મિળે બુઇદ્ધ । નેદી શુદ્ધી ધરૂં તેં ॥2॥
તુકા હ્મણે જના સોંગ । દાવી રંગ આણીક ॥3॥

ઐકા ગા એ અવઘે જન । શુદ્ધ મન તેં હિત ॥1॥
અવઘા કાળ નવ્હે જરી । સમયાવરી જાણાવેં ॥ધ્રુ.॥
નાહીં કોણી સવેં યેતા । સંચિતા યા વેગળા ॥2॥
બરવા અવકાશ આહે । કરા સાહે ઇંઇદ્રયેં ॥3॥
કર્મભૂમીઐસા ઠાવ । વેવસાવ જાણાવા ॥4॥
તુકા હ્મણે ઉત્તમ જોડી । જાતી ઘડી નરદેહ ॥5॥

સંતસેવેસિ અંગ ચોરી । દૃષ્ટી ન પડો તયાવરી ॥1॥
ઐસિયાસી વ્યાલી રાંડ । જળો જળો તિચેં તોંડ ॥ધ્રુ.॥
સંતચરણીં ઠેવિતાં ભાવ । આપેંઆપ ભેટે દેવ ॥2॥
તુકા હ્મણે સંતસેવા । માઝ્યા પૂર્વજાંચા ઠેવા ॥3॥

ગેલે પળાલે દિવસ રોજ । કાય હ્મણતોસિ માઝેં માઝેં ॥1॥
સળે ધરોનિ બૈસલા કાળ । ફાકોં નેદી ઘટિકા પળ॥ધ્રુ.॥
કાં રે અદ્યાપિ ન કળે । કેશ ફિરલે કાન ડોળે ॥2॥
હિત કળોનિ અસતાં હાતીં । તોંડીં પાડોનિ ઘેસી માતી ॥3॥
તુજ ઠાઉકેં મી જાણાર । પાયા શોધોનિ બાંધિસી ઘર ॥4॥
તુકા હ્મણે વેગેં । પંઢરિરાયા શરણ રિઘેં ॥5॥

આતાં માઝ્યા માયબાપા । તૂં યા પાપા પ્રાયિશ્ચત્ત॥1॥
ફજિત હે કેલે ખળ । તો વિટાળ નિવારીં ॥ધ્રુ.॥
પ્રેમ આતાં પાજીં રસ । કરીં વાસ અંતરીં ॥2॥
તુકા હ્મણે પાંડુરંગા । જિવલગા માઝિયા ॥3॥

કાં રે ન પવસી ધાંવણ્યા । અંગરાખ્યા નારાયણા॥1॥
અંગીં અસોનિયાં બળ । હોસી ખટએઆળ નાઠએઆળ ॥ધ્રુ.॥
આહ્માં નરકાસી જાતાં । કાય યેઇલ તુઝ્યા હાતાં ॥2॥
તુકા હ્મણે કાન્હા। ક્રિયાનષ્ટા નારાયણા ॥3॥

માઝે પાય તુઝી ડોઇ઩ । ઐસેં કરિં ગા ભાક દેઇપ ॥1॥
પાહતાં તંવ ઉફરાટેં । ઘડે તૈ઩ ભાગ્ય મોઠેં ॥ધ્રુ.॥
બહુ સાધન મોલાચ। યાસી જોડા દુજેં કૈચેં ॥2॥
નકા અનમાનૂં વિઠ્ઠલા । તુકા હ્મણે ધડા જાલા ॥3॥

પવિત્ર તેં અન્ન । હરિચિંતનીં ભોજન ॥1॥
યેર વેઠએઆ પોટ ભરી । ચામ મસકાચે પરી ॥ધ્રુ.॥
જેઊનિ તો ધાલા । હરિચિંતનીં કેલા કાલા ॥2॥
તુકા હ્મણે ચવી આલેં । જેં કાં મિઇશ્રત વિઠ્ઠલેં॥3॥

ચરણાચા મહિમા । હા તો તુઝ્યા પુરુષોત્તમા ॥1॥
અંધ પારખી માણિકેં । બોલવિશી સ્પષ્ટ મુકેં ॥ધ્રુ.॥
કાય નાહીં સત્તા। હાતીં તુઝ્યા પંઢરીનાથા ॥2॥
તુકા હ્મણે મૂઢા । મજ ચેષ્ટવિલેં જડા ॥3॥

બિળવંત કર્મ । કરી આપુલા તો ધર્મ ॥1॥
પુઢેં ઘાલુનિયાં સત્તા । ન્યાવેં પતના પતિતા ॥ધ્રુ.॥
આચરણેં ખોટીં । કેલીં સલતાતી પોટીં ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । નાહીં ભજન કેલી સેવા ॥3॥

કૈં વાહાવેં જીવન । કૈં પલંગીં શયન ॥1॥
જૈસી જૈસી વેળ પડે । તૈસેં તૈસેં હોણેં ઘડે ॥ધ્રુ.॥
કૈં ભૌજ્ય નાનાપરી । કૈં કોરડએઆ ભાકરી ॥2॥
કૈં બસાવેં વહનીં । કૈં પાયીં અન્હવાણી ॥3॥
કૈં ઉત્તમ પ્રાવણૉ । કૈં વસનેં તીં જીણૉ ॥4॥
કૈં સકળ સંપત્તી । કૈં ભોગણેં વિપત્તી ॥5॥
કૈં સજ્જનાશીં સંગ । કૈં દુર્જનાશીં યોગ ॥6॥
તુકા હ્મણે જાણ । સુખ દુઃખ તેં સમાન ॥7॥

ઉંચનિંચ નેણે કાંહીં ભગવંત । તિષ્ઠે ભાવ ભહ્ દેખોનિયાં ॥1॥
દાસીપુત્ર કણ્યા વિદુરાચ્યા ભક્ષી । દૈત્યા ઘરીં રક્ષી પ્રલ્હાદાસી ॥ધ્રુ.॥
ચર્મ રંગૂં લાગે રોહિદાસા સંગીં । કબિરાચે માગીં વિણી શેલે ॥2॥
સજનકસાયા વિકું લાગે માસ । મળા સાંવત્યાસ ખુરપૂં લાગે ॥3॥
નરહરિસોનારા ઘડોં કાઉંફ્કું લાગે । ચોખ્યામેઑયા સંગેં ઢોરેં ઓઢી ॥4॥
નામયાચી જની સવેં વેચી શેણી । ધર્મા ઘરીં પાણી વાહે ઝાડી ॥5॥
નામ્યાસવેં જેવી નવ્હે સંકોચિત । યાઆનિયાચી ભિંત અંગીં ઓઢી ॥6॥
અર્જુનાચીં ઘોડીં હાકી હા સારથી । ભક્ષી પોહે પ્રીતી સુદામ્યાચી ॥7॥
ગૌઇળયાંચે ઘરીં ગાઇ઩ અંગેં વળી । દ્વારપાળ બળીદ્વારીં જાલા ॥8॥
યંકોબાચેં ૠણ ફેડી હૃષીકેશી । આંબૠષીચે સોશી ગર્ભવાસ ॥9॥
મિરાબાઇ઩ સાટીં ઘેતો વિષપ્યાલા । દામાજીચા જાલા પાડેવાર ॥10॥
ઘડી માતી વાહે ગો†યા કુંભારાચી। હુંડી મહત્યાચી અંગેં ભરી ॥11॥
પુંડલિકાસાટીં અઝૂનિ તિષ્ઠત । તુકા હ્મણે માત ધન્ય યાચી ॥12॥

ભેટીલાગીં જીવા લાગલીસે આસ । પાહે રાત્રીં દિવસ વાટ તુઝી ॥1॥
પૂણિ઩મેચા ચંદ્ર ચકોરાચેં જીવન । તૈસેં માઝેં મન વાટ પાહે ॥ધ્રુ.॥
દિવાળીચ્યા મુળા લેંકી આસાવલી । પાહતસે વાટુલી પંઢરીચી ॥2॥
ભુકેલિયા બાળ અતિ શોક કરી । વાટ પાહે પરિ માઉલીચી ॥3॥
તુકા હ્મણે મજ લાગલીસે ભૂક । ધાંવૂનિ શ્રીમુખ દાવીં દેવા ॥4॥

આલે સંત પાય ઠેવિતી મસ્તકીં । યેહીં ઉભયલોકીં સરતા કેલોં ॥1॥
વંદીન પાઉલેં લોળેન ચરણીં । આજિ ઇચ્છાધણી ફિટૈ઩લ ॥ધ્રુ.॥
અવઘીં પૂર્વ પુણ્યેં જાલીં સાનુકૂળ । અવઘેં ચિ મંગળ સંતભેટી ॥2॥
તુકા હ્મણે કૃતકૃત્ય જાલોં દેવા । નેણેં પરિ સેવા ડોળાં દેખેં ॥3॥

કરીં ધંદા પરિ આવડતી પાય । પ્રીતી સાંગોં કાય નેણાં દેવા ॥1॥
રૂપ ડોળાં દેખેં સદા સર્વકાળ । સંપાદિતોં આળ પ્રપંચાચા ॥ધ્રુ.॥
નેમૂન ઠેવિલી કારયા કારણીં । આમુચિયે વાણી ગુણ વદે ॥2॥
મનાસીં ઉત્કંઠા દર્શનાચા હેવા । નાહીં લોભ જીવા ધન ધાન્ય ॥3॥
ઉસંતિતોં પંથ વેઠીચિયા પરી । જીવનસૂત્ર દોરીપાશીં ઓઢ ॥4॥
તુકા હ્મણે ઐસેં કરિતોં નિર્વાણ । જીવ તુહ્માં ભિન્ન નાહીં માઝા ॥5॥

કાં રે માઝીં પોરેં હ્મણસીલ ઢોરેં । માયબાપ ખરેં કાય એક ॥1॥
કાં રે ગેલેં હ્મણોનિ કરિસી તળમળ । મિથ્યાચિ કોલ્હાળ મેલિયાચા ॥ધ્રુ.॥
કાં રે માઝેં માઝેં હ્મણસીલ ગોત । નો સંડવિતી દૂત યમા હાતીં ॥2॥
કાં રે મી બિળયા હ્મણવિસી ઐસા । સરણાપાશીં કૈસા ઉચલવિસી ॥3॥
તુકા હ્મણે ન ધરીં ભરવસા કાંહીં । વેગીં શરણ જાઇપ પાંડુરંગા ॥4 ॥

અગા કરુણાકરા કરિતસેં ધાંવા । યા મજ સોડવા લવકરિ ॥1॥
ઐકોનિયાં માઝીં કરુણેચીં વચનેં । વ્હાવેં નારાયણેં ઉતાવીળ ॥ધ્રુ.॥
માગેં પુઢેં અવઘા દિસે રિતા ઠાવ । ઠેવૂનિ પાયીં ભાવ વાટ પાહેં ॥2॥
ઉશીર તો આતાં ન પાહિજે કેલા । અહો જી વિઠ્ઠલા માયબાપા ॥3॥
ઉરલેં તેં એક હેં ચિ મજ આતાં । અવઘેં વિચારિતાં શૂન્ય જાલેં ॥4॥
તુકા હ્મણે આતાં કરીં કૃપાદાન । પાઉલેં સમાન દાવીં ડોળાં ॥5॥

ન મનીં તે યાઆની ન મનીં તે પંડિત । ઐસે પરીચે એકએકા ભાવેં ॥1॥
ધાતૂ પોસોનિયાં આણિકાં ઉપદેશ । અંતરીં તો લેશ પ્રેમ નાહીં ॥ધ્રુ.॥
ન મનીં તે યોગી ન મનીં તે હરિદાસ । દર્શનેં બહુવસ બહુતાં પરીચીં ॥2॥
તુકા હ્મણે તયાં નમન બાહએઆત્કારી । આવડતી પરી ચિત્તશુદ્ધીચે ॥3॥

કાસિયા પાષાણ પૂજિતી પિતળ । અષ્ટ ધાતુ ખળ ભાવેં વિણ ॥1॥
ભાવ ચિ કારણ ભાવ ચિ કારણ । મોક્ષાચેં સાધન બોલિયેલેં ॥ધ્રુ.॥
કાય કરિલ જપમાળા કંઠમાળા । કરિશી વેળોવેળાં વિષયજપ ॥2॥
કાય કરિશીલ પંડિત હે વાણી । અક્ષરાભિમાની થોર હોય ॥3॥
કાય કરિશીલ કુશલ ગાયન । અંતરીં મળીણ કુબુઇદ્ધ તે ॥4॥
તુકા હ્મણે ભાવ નાહીં કરી સેવા । તેણેં કાય દેવા યોગ્ય હોશી ॥5॥

અંતરીંચેં ગોડ । રાહેં આવડીચેં કોડ ॥1॥
સંઘષ્ટણેં યેતી અંગા । ગુણદોષ મનભંગા ॥ધ્રુ.॥
ઉચિતાચ્યા કળા । નાહીં કળતી સકળા ॥2॥
તુકા હ્મણે અભાવના । ભાવીં મૂળ તેં પતના॥3॥

શિળા જયા દેવ । તૈસા ફળે ત્યાચા ભાવ ॥1॥
હોય જતન તેં ગોડ । અંતરા યેતી નાડ ॥ધ્રુ.॥
દેવ જોડે ભાવેં । ઇચ્છેચેં તેં પ્રેમ ઘ્યાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે મોડ દાવી । તૈશીં ફળેં આલીં વ્હાવીં ॥3॥

કાસયા જી ઐસા માઝે માથાં ઠેવા । ભાર તુહ્મી દેવા સંતજન ॥1॥
વિચિત્ર વિંદાની નાનાકળા ખેળ । નાચવી પુતળે નારાયણ ॥ધ્રુ.॥
કાય વાનરાંચી અંગીંચી તે શિહ્ । ઉદકા તરતી વરી શિળા ॥2॥
તુકા હ્મણે કરી નિમિત્ય ચિ આડ । ચેષ્ટવૂનિ જડ દાવી પુઢેં ॥3॥

પાયાં પડાવેં હેં માઝેં ભાંડવલ । સરતી હે બોલ કોઠેં પાયીં ॥1॥
તરિ હે સલગી કવતુક કેલેં । લડિવાળ ધાકુલેં અસેં બાળ ॥ધ્રુ.॥
કાય ઉણેં તુહ્માં સંતાચિયે ઘરીં । વિદિત યા પરી સકળ હી ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝેં ઉચિત હે સેવા । નયે કરૂં ઠેવાઠેવી કાંહીં॥3॥

વદવાવી વાણી માઝી કૃપાવંતા । વાગપુષ્પ સંતાં સમર્પીશી ॥1॥
સર્વસંકટાચા તુહ્માં પરિહાર । ઘાલાવા મ્યાં ભાર પાંડુરંગા ॥ધ્રુ.॥
એકસરેં ચિંતા ઠેવૂનિયાં પાયીં । જાલોં ઉતરાઇ઩ હોતોં તેણેં ॥2॥
તુકા હ્મણે યેથેં જાલેં અવસાન । કાયા વાચા મન વેચૂનિયાં ॥3॥

નમાવે પાય હેં માઝેં ઉચિત । આશીર્વાદેં હિત તુમચિયા॥1॥
કૃપેચા વોરસ ન સમાયે પોટીં । હ્મણોનિ ઉફરાટીં વચનેં હીં ॥ધ્રુ.॥
તુમચી ઉષ્ટાવળી હેં માઝેં ભોજન । ઝાડાવેં અંગણ કેરપુંજે ॥2॥
પરિ ઐસેં પુણ્ય નાહીં માઝેં ગાંઠીં । જેણેં પડે મિઠી પાયાંસવેં ॥3॥
તુકા હ્મણે રાહે આઠવણ ચિત્તીં । ઐશી કૃપા સંતીં કેલી તુહ્મીં ॥4॥

કાય નાહીં માતા ગૌરવીત બાળા । કાય નાહીં લળા પાળીત તે ॥1॥
કાય નાહીં ત્યાચી કરીત તે સેવા । કાય નાહીં જીવા ગોમટેં તેં ॥ધ્રુ.॥
અમંગળપણેં કાંટાળા ન ધરી । ઉચલોનિ કરીં કંઠીં લાવી ॥2॥
લેવવી આપુલે અંગેં અળંકાર । સંતોષાયે ફાર દેખોનિયાં ॥3॥
તુકા હ્મણે સ્તુતિ યોગ્ય નાહીં પરી । તુહ્માં લાજ થોરી અંકિતાચી ॥4॥

માઝિયા મીપણાવર પડોં પાષાણ । જળો હેં ભૂષણ નામ માઝેં ।
પાપા નાહીં પાર દુઃખાચે ડોંગર । જાલોં યે ભૂમીસી ઓઝેં ॥1॥
કાય વિટંબના સાંગોં કિતી । પાષાણ ફુટતી ઐસેં દુઃખ ।
નર નારી સકળ ઉત્તમ ચાંડાળ । ન પાહાતી માઝેં મુખ ॥ધ્રુ.॥
કાયા વાચા મનેં અઘટિત કરણેં ચર્મચક્ષુ હાત પાય ।
નિંદા દ્વેષ ઘાત વિશ્વાસીં વ્યભિચાર । આણીક સાંગોં કિતી કાય ॥2॥
લૈમીમદેં માતેં ઘડલે મહા દોષ । પત્ની દોની ભેદભેદ ।
પિતૃવચન ઘડલી અવયાઆ અવિચાર। કુટિલ કચર વાદી નિંદ્ય ॥3॥
આણીક કિતી સાંગોં તે અવગુણ । ન વળે જિવ્હા કાંપે મન ।
ભુતદયા ઉપકાર નાહીં શબ્દા ધીર । વિષયીં લંપટ હીન ॥4॥
સંત મહાનુભાવ ઐકા હેં ઉત્તરેં। અવગુણ અવિચારેં વૃઇદ્ધ પાપા ।
તુકા હ્મણે સરતેં કરા પાંડુરંગીં । શરણ આલોં માયબાપા ॥5॥

ફિરાવિલીં દોની । કન્યા આણિ ચક્રપાણી ॥1॥
જાલા આનંદેં આનંદ । અવતરલે ગોવિંદ ॥ધ્રુ.॥
તુટલીં બંધનેં । વસુદેવદેવકીચીં દર્શનેં ॥2॥
ગોકુળાસી આલેં । બ્રહ્મ અવ્યહ્ ચાંગલેં ॥3॥
નંદ દસવંતી । ધન્ય દેખિલે શ્રીપતી ॥4॥
નિશીં જન્મકાળ । આલે અષ્ટમી ગોપાળ ॥5॥
આનંદલી મહી । ભાર ગેલા સકળ હી ॥6॥
તુકા હ્મણે કંસા । આટ ભોવિલા વળસા ॥7॥

સોડિયેલ્યા ગાંઠી । દરુષણેં કૃષ્ણભેટી ॥1॥
કરિતી નારી અક્ષવાણેં । જીવભાવ દેતી દાનેં ॥ધ્રુ.॥
ઉપજલ્યા કાળેં । રૂપેં મોહીલીં સકળેં ॥2॥
તુકા તેથેં વારી ॥એકી આડોનિ દુસરી ॥3॥

મુખ ડોળાં પાહે । તૈશી ચ તે ઉભી રાહે ॥1॥
કેલ્યાવિણ નવ્હે હાતીં । ધરોનિ આરતી પરતી ॥ધ્રુ.॥
ન ધરિતી મનીં। કાંહીં સંકોચ દાટણી ॥2॥
તુકા હ્મણેં દેવેં । ઓસ કેલ્યા દેહભાવેં ॥3॥

ગોકુળીચ્યા સુખા । અંતપાર નાહીં લેખા ॥1॥
બાળકૃષ્ણ નંદા ઘરીં । આનંદલ્યા નરનારી ॥ધ્રુ.॥
ગુઢિયા તોરણેં । કરિતી કથા ગાતી ગાણેં ॥2॥
તુકા હ્મણે છંદેં । યેણેં વેધિલીં ગોવિંદેં ॥3॥

વિટંબિલેં ભટ । દિલા પાઠીવરી પાટ ॥1॥
ખોટેં જાણોનિ અંતર । ન સાહે ચિ વિશ્વંભર ॥ધ્રુ.॥
તેં ચિ કરી દાન । જૈસેં આઇકે વચન ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવેં । પૂતના શોષિયેલી જીવેં॥3॥ ॥5॥

પ્રેમ દેવાચેં દેણેં । દેહભાવ જાય જેણેં । ન ધરાવી મનેં। શુદ્ધી દેશકાળાચી ॥1॥
મુહ્ લજ્જાવિરહિત । ભાગ્યવંત હરિભહ્। જાલે વોસંડત । નામકીતિ઩પવાડે ॥ધ્રુ.॥
જોડી જાલી અવિનાશ । જન્મોનિ જાલે હરિસે દાસ । ત્યાંસ નવ્હે ગર્ભવાસ । પરબ્રહ્મીં સૌરસ ॥2॥
હે ચિ વાહાતી સંકલ્પ । પુણ્યપ્રસંગાચે જપ । તુકા હ્મણે પાપ । ગાંવીં નાહીં હરિજના ॥3॥

તો ચિ લટિક્યામાજી ભલા । હ્મણે દેવ મ્યાં દેખિલા॥1॥
ઐશિયાચ્યા ઉપદેશેં । ભવબંધન કૈસેં નાસે ।
બુડવી આપણાસરિસે । અભિમાનેં આણિકાંસ ॥ધ્રુ.॥
આણિક નાહીં જોડા । દેવ હ્મણવિતાં યા મૂઢા ॥2॥
આણિકાંચે ન મની સાચેં । તુકા હ્મણે યા શ્રેષ્ઠાંચેં ॥3॥

હોઇ઩લ જાલા અંગેં દેવ જો આપણ । તયાસી હે જન અવઘે દેવ ॥1॥
યેરાંનીં સાંગાવી રેમટ કાહાણી । ચિત્તા રંજવણી કરાવયા ॥ધ્રુ.॥
ધાલા આણિકાંચી નેણે તાન ભૂક । સુખેં પાહેં સુખ આપુલિયા ॥2॥
તુકા હ્મણે યેથેં પાહિજે અનુભવ । શબ્દાચેં ગૌરવ કામા નયે ॥3॥

કાં ન વજાવેં બૈસોનિ કથે । ઐસેં ઐકા હો શ્રોતે । પાંડુરંગ તેથેં । ઉભા અસે તિષ્ઠત ॥1॥
હ્મણઊનિ કરી ધીર । લક્ષ લાવૂનિ સાદર । ભવસિંધુપાર । અસેલ જ્યા તરણેં ॥ધ્રુ.॥
કથે કાંહીં અણુમાત્ર। નો બોલાવેં હા વૃત્તાંત । દેવભહાં ચિત્ત । સમરસીં ખંડણા ॥2॥
કાં વૈષ્ણવા પૂજાવેં । ઐકા ઘેઇ઩લ જો ભાવેં । ચરણરજા શિવેં । વોડવિલા મસ્તક ॥3॥
ઐસેં જાણા હે નિભ્રાંત । દેવ વૈષ્ણવાંચા અંકિત । અલિપ્ત અતીત । પરમિત ત્યાસાઠીં ॥4॥
ઘાલોનિ લોળણા। તુકા આલા લોટાંગણીં । વંદી પાયવણીં । સંતચરણીંચેં માથાં ॥5॥

અનુભવેં આલેં અંગા । તેં યા જગા દેતસેં ॥1॥
નવ્હતી હાતતુકે બોલ । મૂળ ઓલ અંતરિંચી ॥ધ્રુ.॥
ઉતરૂનિ દિલેં કશીં । શુદ્ધરસીં સરે તેં ॥2॥
તુકા હ્મણે દુસરેં નાહીં । ઐસી ગ્વાહી ગુજરલી ॥3॥

સાધકાચી દશા ઉદાસ અસાવી । ઉપાધિ નસાવી અંતર્બાહી ॥1॥
લોલુપતા કાય નિદ્રેતેં જિણાવેં । ભોજન કરાવેં પરમિત ॥ધ્રુ.॥
એકાંતીઈં લોકાંતીં ઇસ્ત્રયાંશીં વચન । પ્રાણ ગેલ્યા જાણ બોલોં નયે ॥2॥
સંગ સજ્જનાચા ઉચ્ચાર નામાચા । ઘોષ કીર્તનાચા અહનિ઩શીં ॥3॥
તુકા હ્મણે ઐસા સાધનીં જો રાહે । તો ચિ યાઆન લાહે ગુરુકૃપા ॥4॥

અંતરીંચી જ્યોતી પ્રકાશલી દીઇપ્ત । મુળીંચી જે હોતી આચ્છાદિલી ॥1॥
તેથીંચા આનંદ બ્રહ્માંડીં ન માયે । ઉપમેશીં કાયે દેઊં સુખા ॥ધ્રુ.॥
ભાવાચે મથિલેં નિર્ગુણ સંચલેં । તેં હેં ઉભેં કેલેં વિટેવરી ॥2॥
તુરા હ્મણે આહ્માં બ્રહ્માંડ પંઢરી । પ્રેમાચી જે થોરી સાંઠવણ ॥3॥

કાસયા ગા મજ ઘાતલેં સંસારીં । ચિત્ત પાયાંવરી નાહીં તુઝ્યા ॥1॥
કાસયા ગા મજ ઘાતલેં યા જન્મા । નાહીં તુઝા પ્રેમા નિત્ય નવા ॥ધ્રુ.॥
નામાવિણ માઝી વાચા અમંગળ । ઐસા કાં ચાંડાળ નિમિ઩યેલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝી જળો જળો કાયા । વિઠ્ઠલા સખયા વાંચૂનિયાં ॥3॥

પ્રારબ્ધેં ચિ જોડે ધન । પ્રારબ્ધેં ચિ વાડે માન ॥1॥
સોસ કરિસી વાંયાં । ભજ મના પંઢરીરાયા ॥ધ્રુ.॥
પ્રારબ્ધેં ચિ હોય સુખ। પ્રારબ્ધેં ચિ પાવે દુઃખ ॥2॥
પ્રારબ્ધેં ચિ ભરે પોટ । તુકા કરીના બોભાટ ॥3॥

હીન માઝી યાતિ । વરી સ્તુતી કેલી સંતીં ॥1॥
અંગીં વસૂં પાહે ગર્વ । માઝેં હરાવયા સર્વ ॥ધ્રુ.॥
મી એક જાણતા । ઐસેં વાટતસે ચિત્તા ॥2॥
રાખ રાખ ગેલોં વાંયાં । તુકા હ્મણે પંઢરીરાયા ॥3॥

તપાચે સાયાસ । ન લગે ઘેણેં વનવાસ ॥1॥
ઐસેં કળલેં આહ્માં એક । જાલોં નામાચે ધારક ॥ધ્રુ.॥
જાળીં મહાકર્મેં । દાવીં નિજસુખ ધર્મેં ॥2॥
તુકા હ્મણે યેણેં । કિળકાળ તેં ઠેંગણેં॥3॥

માતા કાપી ગળા । તેથેં કોણ રાખી બાળા ॥1॥
હેં કાં નેણાં નારાયણા । મજ ચાળવિતાં દિના ॥ધ્રુ.॥
નાગવી ધાવણેં । તેથેં સાહએ વ્હાવેં કોણેં ॥2॥
રાજા સર્વ હરી । તેથેં દુજા કોણ વારી ॥3॥
તુઝ્યા કેલ્યાવિણ । નવ્હે ઇસ્થર વશ જન ॥4॥
તુકા હ્મણે હરી। સૂત્ર તુહ્માં હાતીં દોરી॥5॥

ગાઊં નેણેં પરી મી કાંહીં ગાઇ઩ન । શરણ જાઇ઩ન પાંડુરંગા ॥1॥
બ્રહ્માંડનાયક મી ત્યાચા અંકિત । કાય યમદૂત કરિતી કાળ ॥ધ્રુ.॥
વશ્યા જ્યાચ્યા નામેં તારિલી ગણિકા । અજામેળાસારિખા પાપરાસીં ॥2॥
ચરણીંચ્યા રજેં અહિલ્યા તારિલી। રૂપવંત કેલી કુબજા ક્ષણેં ॥3॥
પૃથિવી તારિલી પાતાળાસી જાતાં। તુકા હ્મણે આતાં આહ્મી કિતી ॥4॥

ગાજરાચી પુંગી । તૈસે નવે જાલે જોગી ॥1॥
કાય કરોનિ પઠન । કેલી અહંતા જતન ॥ધ્રુ.॥
અલ્પ અસે યાઆન । અંગીં તાઠા અભિમાન ॥2॥
તુકા હ્મણે લંડ । ત્યાચેં હાણોનિ ફોડા તોંડ॥3॥

પરદ્રવ્ય પરનારી । અભિળાસૂનિ નાક ધરી ॥1॥
જળો તયાચા આચાર । વ્યર્થ ભાર વાહે ખર ॥ધ્રુ.॥
સોહોઑયાચી ઇસ્થતી । ક્રોધેં વિટાળલા ચિત્તીં ॥2॥
તુકા હ્મણે સોંગ । દાવી બાહેરીલ રંગ ॥3॥

ટિળા ટોપી ઉંચ દાવી । જગીં મી એક ગોસાવી ॥1॥
અવઘા વરપંગ સારા । પોટીં વિષયાંચા થારા ॥ધ્રુ.॥
મુદ્રા લાવિતાં કોરોનિ । માન વ્હાવયાસી જનીં ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસે કિતી । નરકા ગેલે પુઢેં જાતી ॥3॥

ઐસે સંત જાલે કળીં । તોંડીં તમાખૂચી નળી ॥1॥
સ્નાનસંધ્યા બુડવિલી । પુઢેં ભાંગ વોડવલી ॥ધ્રુ.॥
ભાંગભુકા઩ હેં સાધન। પચી પડે મદ્યપાન ॥2॥
તુકા હ્મણે અવઘેં સોંગ । તેથેં કૈચા પાંડુરંગ ॥3॥

જાતીચી શિંદળી । તિલા કોણ વંશાવળી ॥1॥
આપઘર ના બાપઘર । ચિત્તીં મનીં વ્યભિચાર ॥ધ્રુ.॥
સેજે અસોનિયાં ધણી । પરદ્વાર મના આણી ॥2॥
તુકા હ્મણે અસીલ જાતી । જાતીસાઠીં ખાતી માતી ॥3॥

અંધઑયાચી કાઠી । હિરોનિયાં કડા લોટી ॥1॥
હેં કાં દેખણ્યા ઉચિત । લાભ કિંવા કાંહીં હિત ॥ધ્રુ.॥
સાકર હ્મણોનિ માતી । ચાળવૂનિ દ્યાવી હાતીં ॥2॥
તુકા હ્મણે વાટે । દેવા પસરાવે સરાટે ॥3॥

પ્રીતિચિયા બોલા નાહીં પેસપાડ । ભલતસેં ગોડ કરૂનિ ઘેઇ઩ ॥1॥
તૈસેં વિઠ્ઠલરાયા તુજ મજ આહે । આવડીનેં ગાયેં નામ તુઝેં ॥ધ્રુ.॥
વેડે વાંકડે બાળકાચે બોલ । કરિતી નવલ માયબાપ ॥2॥
તુકા હ્મણે તુજ યેવો માઝી દયા । જીવીંચ્યા સખયા જિવલગા ॥3॥

માઝે મજ કળોં યેતી અવગુણ । કાય કરૂં મન અનાવર ॥1॥
આતાં આડ ઉભા રાહેં નારાયણા । દયાસિંધુપણા સાચ કરીં ॥ધ્રુ.॥
વાચા વદે પરી કરણેં કઠીણ । ઇંઇદ્રયાં અધીન જાલોં દેવા ॥2॥
તુકા હ્મણે તુઝા જૈસા તૈસા દાસ । ન ધરીં ઉદાસ માયબાપા ॥3॥

વર્ણાવી તે થોરી એકા વિઠ્ઠલાચી । કીર્તી માનવાચી સાંગોં નયે ॥1॥
ઉદંડ ચિ જાલે જન્મોનિયાં મેલે । હોઊનિયાં ગેલે રાવ રંક ॥ધ્રુ.॥
ત્યાંચેં નામ કોણી નેઘે ચરાચરીં । સાહી વેદ ચારી વણિ઩તાતી ॥2॥
અક્ષય અઢળ ચળેના ઢળેના । તયા નારાયણા ધ્યાત જાવેં ॥3॥
તુકા હ્મણે તુઝી વિઠ્ઠલ ચિત્તીં ધ્યાતાં । જન્મમરણ વ્યથા દૂર હોતી ॥4॥

નકો દેઊં દેવા પોટીં હેં સંતાન । માયાજાળેં જાણ નાઠવસી ॥1॥
નકો દેઊં દેવા દ્રવ્ય આણિ ભાગ્ય । તો એક ઉદ્વેગ હોય જીવા ॥2॥
તુકા હ્મણે કરીં ફકિરાચે પરી । રાત્રદિવસ હરિ યેઇલ ઘરા ॥3॥

જોડોનિયાં ધન ઉત્તમ વેવ્હારેં । ઉદાસ વિચારેં વેચ કરી ॥1॥
ઉત્તમ ચિ ગતી તો એક પાવેલ । ઉત્તમ ભોગીલ જીવ ખાણી ॥ધ્રુ.॥
પરૌપકારી નેણેં પરનિંદા । પરસ્ત્રિયા સદા બહિણી માયા ॥2॥
ભૂતદયા ગાઈપશૂચેં પાલન । તાન્હેલ્યા જીવન વનામાજી॥3॥
શાંતિરૂપેં નવ્હે કોણાચા વાઈટ । વાઢવી મહત્વ વડિલાંચેં ॥4॥
તુકા હ્મણે હેં ચિ આશ્રમાચેં ફળ । પરમપદ બળ વૈરાગ્યાચેં ॥5॥

હરિ હ્મણતાં ગતિ પાતકેં નાસતી । કિળકાળ કાંપતી હરિ હ્મણતાં ॥1॥
હરિ હ્મણતાં ભુઇહ્ હરિ હ્મણતાં મુઇહ્ । ચુકે યાતાયાતી હરિ હ્મણતાં ॥ધ્રુ.॥
તપેં અનુષ્ઠાનેં ન લગતી સાધનેં । તુટતી બંધનેં હરિ હ્મણતાં ॥2॥
તુકા હ્મણે ભાવેં જપા હરિચેં નામ । મગ કાળયમ શરણ તુહ્મા ॥3॥

નયે વાંટૂં મન । કાંહીં ન દેખાવેં ભિન્ન ॥1॥
પાય વિઠોબાચે ચિત્તીં । અસોં દ્યાવે દિવસરાતી ॥ધ્રુ.॥
નયે કાકુળતી । કોણા યાવેં હરિભિહ્ ॥2॥
તુકા હ્મણે સાઇ઩ । કરીલ કૃપેચી વિઠાઇ઩॥3॥

સકળ દેવાંચેં દૈવત । ઉભેં અસે રંગા આંત ॥1॥
રંગા લુટા માઝે બાપ । શુદ્ધ ભાવ ખરેં માપ ॥ધ્રુ.॥
રંગ લુટિલા બહુતીં । શુક નારદાદિ સંતીં ॥2॥
તુકા લુટિતાં હે રંગ । સાહએ જાલા પાંડુરંગ ॥3॥

ઉશીર કાં કેલા । કૃપાળુવા વિઠ્ઠલા ॥1॥
મજ દિલેં કોણા હાતીં । કાય માનિલી નિઇંશ્ચતી ॥ધ્રુ.॥
કોઠવરી ધરૂં ધીર । આતાં મન કરૂં ઇસ્થર ॥2॥
તુકા હ્મણે જીવ । ઐસી ભાકિતસે કીંવ ॥3॥

તુકા વેડા અવિચાર । કરી બડબડ ફાર ॥1॥
નિત્ય વાચે હા ચિ છંદ । રામ કૃષ્ણ હરિ ગોવિંદ ॥ધ્રુ.॥
ધરી પાંડુરંગીં ભાવ। આણીક નેણેં દુજા દેવ ॥2॥
ગુરુયાઆન સર્વા ઠાયીં । દુજેં ન વિચારી કાંહીં ॥3॥
બોલ નાઇ઩કે કોણાચે । કથે નાગવા ચિ નાચે॥4॥
સંગૌપચારેં કાંટાળે । સુખેં ભલતે ઠાયીં લોળે ॥5॥
કાંહીં ઉપદેશિલેં નેણે । વાચે વિઠ્ઠલ વિઠ્ઠલ હ્મણે ॥6॥
કેલા બહુતીં ફજિત । તરી હેં ચિ કરી નિત્ય ॥7॥
અહો પંડિતજન । તુકા ટાકાવા થુંકોન ॥8॥

આલી સિંહસ્થપર્વણી । ન્હાવ્યા ભટા જાલી ધણી॥1॥
અંતરીં પાપાચ્યા કોડી । વરિવરિ બોડી ડોઇ઩ દાઢી ॥ધ્રુ.॥
બોડિલેં તેં નિઘાલેં । કાય પાલટલેં સાંગ વહિલેં ॥2॥
પાપ ગેલ્યાચી કાય ખુણ । નાહીં પાલટલે અવગુણ ॥3॥
ભિહ્ભાવેં વિણ । તુકા હ્મણે અવઘા સીણ ॥4॥

તુજ ઘાલોનિયાં પૂજિતોં સંપુષ્ટીં । પરિ તુઝ્યા પોટીં ચવદા ભુવનેં ॥1॥
તુજ નાચઊનિ દાખવૂં કૌતુકા । પરી રૂપરેખા નાહીં તુજ ॥ધ્રુ.॥
તુજલાગીં આહ્મી ગાત અસોં ગીત । પરી તૂં અતીત શબ્દાહૂનિ ॥2॥
તુજલાગીં આહ્મીં ઘાતિયેલ્યા માળા । પરિ તૂં વેગળા કતૃ઩ત્વાસી ॥3॥
તુકા હ્મણે આતાં હોઊનિ પરમિત । માઝેં કાંહીં હિત વિચારાવેં ॥4॥

પાપાચી મી રાશી । સેવાચોર પાયાંપાશીં ॥1॥
કરા દંડ નારાયણા । માઝ્યા મનાચી ખંડણા ॥ધ્રુ.॥
જના હાતીં સેવા । ઘેતોં લંડપણેં દેવા ॥2॥
તુઝા ના સંસાર । તુકા દોહીંકડે ચોર ॥3॥

દુડીવરી દુડી । ચાલે મોકળી ગુજરી ॥1॥
ધ્યાન લાગો ઐસેં હરી । તુઝે ચરણીં તૈશાપરી ॥ધ્રુ.॥
આવંતણ્યાચી આસ । જૈસી લાગે દુર્બળાસી ॥2॥
લોભ્યા કળાંતરાચી આસ । બોટેં મોજી દિવસ માસ ॥3॥
તુકા હ્મણે પંઢરીનાથા । મજલા આણિક નકો વ્યથા ॥4॥

લાગોનિયાં પાયાં વિનવિતોં તુમ્હાલા । કરેં ટાળી બોલા મુખેં નામ ॥1॥
વિઠ્ઠલ વિઠ્ઠલ મ્હણા વેળોવેળાં । હા સુખસોહળા સ્વગાઅ નાહીં ॥ધ્રુ.॥
કૃષ્ણ વિષ્ણુ હરિ ગોવિંદ ગોપાળ । માર્ગ હા પ્રાંજળ વૈકુંઠીચા ॥2॥
સકળાંસીં યેથેં આહે અધિકાર । કલયુગીં ઉદ્ધાર હરિનામેં ॥3॥
તુકા હ્મણે નામાપાશીં ચારી મુઇહ્ । ઐસેં બહુગ્રંથીં બોલિયેલેં ॥4॥

લટિકેં હાસેં લટિકેં રડેં । લટિકેં ઉડેં લટિક્યાપેં॥1॥
લટિકેં માઝેં લટિકેં તુઝેં । લટિકેં ઓઝેં લટિક્યાચેં ॥ધ્રુ.॥
લટિકેં ગાયેં લટિકેં ધ્યાયેં । લટિકેં જાયેં લટિક્યાપેં ॥3॥
લટિકા ભોગી લટિકા ત્યાગી । લટિકા જોગી જગ માયા ॥3॥
લટિકા તુકા લટિક્યા ભાવેં । લટિકેં બોલે લટિક્યાસવેં ॥4॥
2866. જાલોં મ્હણતી ત્યાચેં મજ વાટે આશ્ચર્ય । ઐકા નવ્હે ધીર વચન માઝેં ॥1॥
શિજલિયા અન્ના ગ્વાહી દાંત હાત । જિવ્હેસી ચાખત ન કળે કૈસેં ॥ધ્રુ.॥
તાપલિયા તેલી બાવન ચંદન । બુંદ એક ક્ષણ શીતળ કરી ॥2॥
પારખી તો જાણે અંતરીંચા ભેદ । મૂઢજના છંદ લાવણ્યાંચા ॥3॥
તુકા હ્મણે કસીં નિવડે આપણ । શુદ્ધ મંદ હીન જૈસેં તૈસેં ॥4॥

હે ચિ થોર ભિહ્ આવડતી દેવા । સંકલ્પાવી માયા સંસારાચી ॥1॥
ઠેવિલેં અનંતેં તૈસેં ચિ રાહ વેં । ચિત્તીં અસોં દ્યાવેં સમાધાન ॥ધ્રુ.॥
વાહિલ્યા ઉદ્વેગ દુઃખ ચિ કેવળ । ભોગણેં તેં ફળ સંચિતાચેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ઘાલૂં તયાવરી ભાર । વાહૂં હા સંસાર દેવા પાયીં ॥3॥

જન્મા યેણેં ઘડે પાતકાચે મૂળેં । સંચિતાચેં ફળ આપુલિયા ॥1॥
મગ વાંયાંવિણ દુઃખ વાહોં નયે । રુસોનિયાં કાય દેવાવરી ॥ધ્રુ.॥
ઠાઉકા ચિ આહે સંસાર દુઃખાચા । ચિત્તીં સીણ યાચા વાહોં નયે ॥2॥
તુકા હ્મણે નામ ત્યાચેં આઠવાવેં । તેણેં વિસરાવેં જન્મદુઃખ ॥3॥

આતાં માઝે નકા વાણૂં ગુણ દોષ । કરિતોં ઉપદેશ યાચા કાંહીં ॥1॥
માનદંભાસાઠીં છળીતસેં કોણા । આણ યા ચરણાં વિઠોબાચી ॥2॥
તુકા હ્મણે હેં તોં ઠાવેં પાંડુરંગા । કાય કળે જગા અંતરીંચેં ॥3॥

કાય માઝેં નેતી વાઇ઩ટ હ્મણોન । કરૂં સમાધાન કશાસાટીં ॥1॥
કાય મજ લોક નેતી પરલોકા । જાતાં કોણા એકા નિવારેલ ॥ધ્રુ.॥
ન હ્મણેં કોણાસી ઉત્તમ વાઇ઩ટ । સુખેં માઝી કૂટ ખાવો માગેં ॥2॥
સર્વ માઝા ભાર અસે પાંડુરંગા । કાય માઝેં જગાસવેં કાજ ॥3॥
તુકા હ્મણે માઝેં સર્વ હી સાધન । નામસંકીર્ત્તન વિઠોબાચેં ॥4॥
દેવાંનીં સ્વામીંસ ચિંચવડાસ નેલેં હોતેં તે અભંગ, આરત્યા ॥ 13 ॥

વાંજા ગાઇ઩ દુભતી । દેવા ઐસી તુઝી ખ્યાતિ ॥1॥
ઐસેં માગત નાહીં તુજ । ચરણ દાખવાવે મજ ॥ધ્રુ.॥
ચાતક પાખરૂં। ત્યાસી વર્ષે મેઘધારુ ॥ ॥
પક્ષી રાજહંસ । અમોલિક મોતીં ત્યાસ॥3॥
તુકા હ્મણે દેવા । કાં ગા ખોચલાસી જીવા ॥4॥
2872. પરતેં મી આહેં સહજ ચિ દુરી । વેગળેં ભિકારી નામરૂપા ॥1॥
ન લગે રુસાવેં ધરાવા સંકોચ । સહજ તેં નીચ આલેં ભાગા ॥ધ્રુ.॥
પડિલિયે ઠાયીં ઉઇચ્છષ્ટ સેવાવેં । આરતે તેં ચિ દેવેં કેલેં ઐસેં ॥2॥
તુકા હ્મણે તુહ્મી આહ્માં જી વેગળે । કેલેતી નિરાળે દ્વિજ દેવેં ॥3॥

ચિંતામણિદેવા ગણપતીસી આણા । કરવાવેં ભોજના દુજે પાત્રીં ॥1॥
દેવ હ્મણતી તુક્યા એવઢી કૈચી થોરી । અભિમાનાભીતરી નાગવલોં ॥ધ્રુ.॥
વાડવેળ જાલા સિળેં જાલેં અન્ન । તટસ્થ બ્રાહ્મણ બૈસલેતી ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા તુમચ્યા સુકૃતેં । આણીન ત્વરિત મોરયાસી ॥3॥

ભોહા નારાયણ લક્ષુમીચા પતિ । હ્મણોનિ પ્રાણાહુતી ઘેતલિયા ॥1॥
ભર્તા આણિ ભોહા કર્ત્તા આણિ કરવિતા । આપણ સહજતા પૂર્ણકામ ॥ધ્રુ.॥
વિશ્વંભર કૃપાદૃષ્ટી સાંભાળીત । પ્રાર્થના કરીત બ્રાહ્મણાંચી ॥2॥
કવળોકવળીં નામ ઘ્યા ગોવિંદાચેં । ભોજન ભહાંચેં તુકા હ્મણે ॥3॥

માઝા સ્વામી તુઝી વાગવિતો લાત । તેથેં મી પતિત કાય આલોં ॥1॥
તીથૉ તુમચ્યા ચરણીં જાહાલીં નિર્મળ । તેથેં મી દુર્બળ કાય વાણૂં ॥2॥
તુકા હ્મણે તુહ્મી દેવા દ્વિજવંદ્ય । મી તોં કાય નિંદ્ય હીન યાતિ ॥3॥

વંદિલેં વંદાવેં જીવાચિયે સાટીં । કિંવા બરી તુટી આરંભીં ચ ॥1॥
સ્વહિતાચી ચાડ તે ઐકા હે બોલ । અવઘેં ચિ મોલ ધીરા અંગીં ॥ધ્રુ.॥
સિંપિલેં તેં રોંપ વરીવરી બરેં । વાળલિયા વરી કોંભ નયે ॥2॥
તુકા હ્મણે ટાકીઘાયેં દેવપણ । ફુટલિયા જન કુલા પુસી ॥3॥

આહ્માં વિષ્ણુદાસાં હેં ચિ ભાંડવલ । અવઘા વિઠ્ઠલ ધન વિત્ત ॥1॥
વાણી નાહીં ઘ્યાવેં આપુલિયા હાતેં । કરોનિયાં ચિત્તેં સમાધાન ॥2॥
તુકા હ્મણે દ્રવ્ય મેળવિલેં માગેં । હેં તોં કોણાસંગેં આલેં નાહીં ॥3॥

સુખાચે વ્યવહારીં સુખલાભ જાલા । આનંદેં કોંદલા માગેં પુઢેં ॥1॥
સંગતી પંગતી દેવાસવેં ઘડે । નિત્યાનિત્ય પડે તેં ચિ સાંચા ॥ધ્રુ.॥
સમર્થચે ઘરીં સકળ સંપદા । નાહીં તુટી કદા કાસયાચી॥2॥
તુકા હ્મણે યેથેં લાભાચિયા કોટી । બહુ વાવ પોટીં સમર્થાચે ॥3॥

કાય દેવેં ખાતાં ઘેતલેં હાતીંચેં । આલેં હેં તયાચેં થોર ભય ॥1॥
હ્મણતાં ગજરેં રામ એકસરેં । જળતી પાપેં થોરેં ભયધાકેં॥ધ્રુ.॥
કાય ખોળંબલે હાત પાય અંગ । નાશિલેં હેં સાંગ રૂપ કાય ॥2॥
કોણ લોકીં સાંગા ઘાતલા બાહેરી । હ્મણતાં હરિ હરિ તુકા હ્મણે॥3॥

ઉત્તમ ત્યા યાતિ । દેવા શરણ અનન્યગતિ ॥1॥
નાહીં દુજા ઠાવ । કાંહીં ઉત્તમ મધ્યમ ભાવ ॥ધ્રુ.॥
ઉમટતી ઠસે । બ્રહ્મપ્રાઇપ્ત અંગીં દિસે ॥2॥
ભાવિક વિશ્વાસી।તુકા હ્મણે નમન ત્યાંસી॥3॥ ॥10॥

જ્યાસી નાવડે એકાદશી । તો જિતા ચિ નરકવાસી॥1॥
જ્યાસી નાવડે હેં વ્રત । ત્યાસી નરક તો હી ભીત ॥ધ્રુ.॥
જ્યાસી માન્ય એકાદશી । તો જિતા ચિ મુહ્વાસી ॥2॥
જ્યાસી ઘડે એકાદશી । જાણેં લાગે વિષ્ણુપાશીં ॥3॥
તુકા હ્મણે પુણ્યરાશી । તો ચિ કરી એકાદશી ॥4॥

મુંગી હોઉનિ સાકર ખાવી । નિજવસ્તૂચી ભેટી ઘ્યાવી॥1॥
વાળવંટી સાકર પડે । ગજ યેઉનિ કાય રડે ॥ધ્રુ.॥
જાલા હરિદાસ ગોસાંવી । અવઘી માયિક ક્રિયા દાવી ॥2॥
પાઠ પાઠાંતરિક વિદ્યા । જનરંજવણી સંધ્યા ॥3॥
પ્રેમ નસતાં અંગા આણી । દૃઢ ભાવ નાહીં મનીં ॥4॥
બ્રહ્મયાઆન વાચે બોલે । કરણી પાહાતાં ન નિવતી ડોળે ॥5॥
મિથ્યા ભગલ વાઢવિતી । આપુલી આપણ પૂજા ઘેતી ॥6॥
તુકા હ્મણે ધાકુટેં વ્હાવેં । નિજવસ્તૂસી માગુનિ ઘ્યાવેં ॥7॥

ભય હરિજનીં । કાંહીં ન ધરાવેં મનીં ॥1॥
નારાયણ ઐસા સખા । કાય જગાચા હા લેખા ॥ધ્રુ.॥
ચિત્ત વિત્ત હેવા । સમર્પૂન રાહા દેવા ॥2॥
તુકા હ્મણે મન । અસોં દ્યાવેં સમાધાન॥3॥

આયુષ્ય મોજાવયા બૈસલા માપારી । તૂં કાં રે વેવ્હારી સંસારાચા ॥1॥
નેઇ઩લ ઓઢોનિ ઠાઉકેં નસતાં । ન રાહે દુઇશ્ચતા હરિવિણ ॥ધ્રુ.॥
કઠીણ હેં દુઃખ યમ જાચતીલ । કોણ સોડવીલ તયા ઠાયીં ॥2॥
રાહતીલ દુરી સજ્જન સોયરીં । આઠવીં શ્રીહરી લવલાહીં ॥3॥
તુકા હ્મણે કિતી કરિસી લંડાયી । હોઇ઩લ ભંડાઇ઩ પુઢેં થોર ॥4॥

હોઊં નકો કાંહીં યા મના આધીન । નાઇકેં વચન યાચેં કાંહીં ॥1॥
હટિયાચી ગોષ્ટી મોડૂન ટાકાવી । સોઇ઩ હી ધરાવી વિઠોબાચી ॥ધ્રુ.॥
આપુલે આધીન કરૂનિયાં ઠેવા । નાહીં તરિ જીવા ઘાતક હેં ॥2॥
તુકા હ્મણે જાલે જે મના આધીન । તયાંસી બંધન યમ કરી ॥3॥

નામાવિણ કાય વાઉગી ચાવટ । વાંયાં વટવટ હરીવિણ॥1॥
ફુકટ ચિ સાંગે લોકાચિયા ગોષ્ટી । રામ જગજેઠી વાચે નયે ॥ધ્રુ.॥
મેળવૂનિ ચાટ કરી સુરાપાન । વિષયાંચ્યા ગુણેં માતતસે ॥2॥
બૈસોનિ ટવાળી કરી દુજયાચી । નાહીં ગોવિંદાચી આઠવણ ॥3॥
બળેં યમ દાંત ખાય તયાવરી । જંવ ભરે દોરી આયુષ્યાચી ॥4॥
તુકા હ્મણે તુલા સોડવીલ કોણ । નાહીં નારાયણ આઠવિલા ॥5॥

સંત ગાતી હરિકીર્ત્તનીં । ત્યાંચેં ઘેઇન પાયવણી ॥1॥
હેં ચિ તપ તીર્થ માઝેં । આણીક મી નેણેં દુજેં ॥ધ્રુ.॥
કાયા કુરવંડી કરીન । સંત મહંત ઓંવાળીન ॥2॥
સંત મહંત માઝી પૂજા । અનુભાવ નાહીં દુજા ॥3॥
તુકા હ્મણે નેણેં કાંહીં । અવઘેં આહે સંતાપાયીં ॥4॥

જાલેં ભાંડવલ । અવઘા પિકલા વિઠ્ઠલ ॥1॥
આતાં વાણી કાશાસાટીં । ધીર ધરાવા ચ પોટીં ॥ધ્રુ.॥
આપુલ્યા સંકોચેં । હ્મણઊનિ તેથેં ટાંચે ॥2॥
ઘેતોં ખ†યા માપેં । તુકા દેખોનિયાં સોપેં ॥3॥

શુદ્ધ ઐસેં બ્રહ્મયાઆન । કરા મન સાદર ॥1॥
રવિ રસાં સકળાં શોષી । ગુણદોષીં ન લિંપે ॥ધ્રુ.॥
કોણાસવેં નાહીં ચોરી । સકળાંવરી સમત્વ ॥2॥
સત્ય તરી ઐસેં આહે । તુકા પાહે ઉપદેશીં॥3॥

ઐગ્ન હા પાચારી કોણાસી સાક્ષેપેં । હિંવેં તો ચિ તાપે જાણોનિયાં ॥1॥
ઉદક હ્મણે કાય યા હો મજ પ્યાવેં । તૃષિત તો ધાંવે સેવાવયા ॥ધ્રુ.॥
કાય વસ્ત્ર હ્મણે યાવો મજ નેસા । આપુલે સ્વૈચ્છા જગ વોઢી ॥2॥
તુક્યાસ્વામી હ્મણે કાય મજ સ્મરા । આપુલ્યા ઉદ્ધારા લાગૂનિયાં ॥3॥

ભહ્ દેવાઘરચા સુના । દેવ ભહાચા પોસણા ॥1॥
યેર યેરાં જડલેં કૈસેં । જીવા અંગેં જૈસેં તૈસેં ॥ધ્રુ.॥
દેવ ભહાચી કૃપાળુ માતા । ભહ્ દેવાચા જનિતા ॥2॥
તુકા હ્મણે અંગેં । એક એકાચિયા સંગેં ॥3॥

બરવયાંબરવંટ । વિટે ચરણ સમ નીટ ॥1॥
તે મ્યા હૃદયીં ધરિલે । તાપશમન પાઉલેં ॥ધ્રુ.॥
સકળાં તીર્થાં અધિષ્ઠાન । કરી લક્ષુમી સંવાહન ॥2॥
તુકા હ્મણે અંતીં । ઠાવ માગિતલા સંતીં॥3॥

માસં ચર્મ હાડેં । દેવા અવઘીં ચ ગોડેં ॥1॥
જે જે હરિરંગીં રંગલે । કાંહીં ન વચે વાંયાં ગેલે ॥ધ્રુ.॥
વેદ ખાય શંખાસુર। ત્યાચેં વાગવી કલિવર ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસા । બરાડી હા ભિહ્રસા॥3॥

કોણા ચિંતા આડ । કોણા લોકલાજ નાડ ॥1॥
કૈંચા રામ અભાગિયા । કરી કટકટ વાંયાં ॥ધ્રુ.॥
સ્મરણાચા રાગ । ક્રોધેં વિટાળલેં અંગ ॥2॥
તુકા હ્મણે જડા । કાય ચાલે યા દગડા॥3॥

આપુલિયા કાજા । આહ્મીં સાંડિયેલેં લાજા ॥1॥
તુહ્માં અસોં જાગવીત । આપુલેં આપુલે હિત ॥ધ્રુ.॥
તુહ્મી દેહશૂન્ય। આહ્માં કળે પાપ પુણ્ય ॥2॥
સાંગાયાસી લોકાં । ઉરૌરીત ઉરલા તુકા ॥3॥

માયબાપેં કેવળ કાશી । તેણેં ન વજાવેં તીર્થાસી॥1॥
પુંડલીકેં કાય કેલેં । પરબ્રહ્મ ઉભેં ઠેલેં ॥ધ્રુ.॥
તૈસા હોઇપ સાવધાન। હૃદયીં ધરીં નારાયણ ॥2॥
તુકા હ્મણે માયબાપેં । અવઘીં દેવાચીં સ્વરૂપેં ॥3॥

સત્ય આહ્માં મનીં । નવ્હોં ગાબાળાચે ધની ॥1॥
ઐસેં જાણા રે સકળ । ભરા શુદ્ધ ટાંકા મળ ॥ધ્રુ.॥
દેતોં તીઇણ ઉત્તરેં । પુઢેં વ્હાવયાસી બરેં ॥2॥
તુકા હ્મણે બરેં ઘડે । દેશોદેશીં ચાલે કોડેં॥3॥

શિકવૂનિ હિત । સોયી લાવાવે હે નીત ॥1॥
ત્યાગ કરૂં નયે ખરેં । ઐસેં વિચારાવેં બરેં ॥ધ્રુ.॥
તુમચિયા તોંડેં । ધર્માધર્મ ચિ ખંડે ॥2॥
મજસાટીં દેવા । કાં હો લપવિલા હેવા ॥3॥
જાલા સાવધાન । ત્યાસી ઘાલાવેં ભોજન ॥4॥
તુકા હ્મણે પિતા । વરી બાળાચ્યા તો હિતા ॥5॥

સુખ સુખા ભેટે । મગ તોડિલ્યા ન તુટે ॥1॥
રવિરિશ્મકળા । નયે ઘાલિતાં પૈં ડોળાં ॥ધ્રુ.॥
દુરિ તેં જવળી । સ્નેહેં આકાશા કવળી ॥2॥
તુકા હ્મણે ચિત્ત । માઝેં પાયીં અખંડિત॥3॥

તુહ્માં ન પડે વેચ । માઝા સરેલ સંકોચ ॥1॥
ફુકાસાટીં જોડે યશ । યેથેં કાં કરા આળસ ॥ધ્રુ.॥
કૃપેચેં ભુકેલેં। હોય જીવદાન કેલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે શિકવિલેં । માઝેં ઐકાવેં વિઠ્ઠલેં॥3॥

લોક હ્મણતી મજ દેવ । હા તોં અધર્મ ઉપાવ ॥1॥
આતાં કળેલ તેં કરીં । સીસ તુઝે હાતીં સુરી ॥ધ્રુ.॥
અધિકાર નાહીં। પૂજા કરિતી તૈસા કાંહીં ॥2॥
મન જાણે પાપા । તુકા હ્મણે માયબાપા॥3॥

એકા હ્મણે ભલેં । આણિકા સહજ ચિ નિંદિલેં ॥1॥
કાંહીં ન કરિતાં આયાસ । સહજ ઘડલે તે દોષ ॥ધ્રુ.॥
બરેં વાઇટાચેં। નાહીં મજ કાંહીં સાચેં ॥2॥
તુકા હ્મણે વાણી । ખંડોનિ રાહાવેં ચિંતનીં॥3॥

આણિલેં સેવટા । આતાં કામા નયે ફાંટા ॥1॥
મજ આપુલેંસેં હ્મણા । ઉપરિ યા નારાયણા ॥ધ્રુ.॥
વેચિયેલી વાણી । યુહી અવઘી ચરણીં ॥2॥
તુકા ધરી પાય । ક્ષમા કરવૂનિ અન્યાય॥3॥

ન કરા ટાંચણી । યેથેં કાંહીં આડચણી ॥1॥
જિવ્હા અમુપ કરી માપ । વિઠ્ઠલ પિકલા માઝા બાપ ॥2॥
તુકા હ્મણે સર્વકાળ । અવઘા ગોવિંદ ગોપાળ ॥3॥

તુઝ્યા નામાચી આવડી । આહ્મી વિઠો તુઝીં વેડીં॥1॥
આતાં ન વજોં અણિકાં ઠાયાં । ગાઊં ગીત લાગોં પાયાં ॥ધ્રુ.॥
કાય વૈકુંઠ બાપુડેં । તુઝ્યા પ્રેમાસુખાપુઢેં ॥2॥
સંતસમાગમમેળે । પ્રેમસુખાચા સુકાળ ॥3॥
તુકા હ્મણે તુઝ્યા પાયીં । જન્મમરણા ઠાવ નાહીં ॥4॥

સાકરેચ્યા યોગેં વર્ખ । રાજા કાગદાતેં દેખે ॥1॥
તૈસેં આહ્માં માનુસપણ । રામનામ કેણ્યાગુણેં ॥ધ્રુ.॥
ફિરંગીચ્યા યોગેં કરી । રાજા કાષ્ઠ હાતીં ધરી ॥2॥
રત્નકનકા યોગેં લાખ । કંઠીં ધરિતી શ્રીમંત લોક ॥3॥
દેવા દેવપાટ દેવ્હા†યાવરી બૈસે સ્પષ્ટ॥4॥
બ્રહ્માનંદયોગેં તુકા । પઢીયંતા સજ્જન લોકાં ॥5॥

ધનવંતાલાગીં । સર્વમાન્યતા આહે જગીં ॥1॥
માતા પિતા બંધુ જન । સર્વ માનિતી વચન ॥ધ્રુ.॥
જવ મોઠા ચાલે ધંદા । તંવ બહિણ મ્હણે દાદા ॥2॥
સદા શૃંગારભૂષણેં । કાંતા લવે બહુમાનેં॥3॥
તુકા હ્મણે ધન । ભાગ્ય અશાશ્વત જાણ ॥4॥

ન વિચારિતાં ઠાયાઠાવ । કાય ભુંકે તો ગાઢવ ॥1॥
કેલા તૈસા લાહે દંડ । ખળ અવિચારી લંડ ॥ધ્રુ.॥
કરાવેં લાતાળેં। ઐસેં નેણે કોણ્યા કાળેં ॥2॥
ન કળે ઉચિત । તુકા હ્મણે નીત હિત॥3॥

કંઠ નામસિકા । આતાં કિળકાળાસી ધકા ॥1॥
રોખા માના કીં સિકા માના । રોખા સિકા તત્સમાના ॥ધ્રુ.॥
રોખા ન મના સિકા ન મના । જતન કરા નાકકાના ॥2॥
સિકા ન મની રાવણ । ત્યાચેં કેલેં નિસંતાન ॥3॥
સિકા માની હળાહળ । જાલેં સર્વાંગીં શીતળ ॥4॥
તુકા હ્મણે નામ સિકા । પટીં બૈસલોં નિજસુખા॥5॥

ભૂતીં દેવ હ્મણોનિ ભેટતોં યા જના । નાહીં હે ભાવના નરનારી ॥1॥
જાણે ભાવ પાંડુરંગ અંતરીંચા । નલગે દ્યાવા સાચા પરિહાર ॥ધ્રુ.॥
દયેસાટીં કેલા ઉપાધિપસારા । જડ જીવા તારા નાવ કથા ॥2॥
તુકા હ્મણે નાહીં પડત ઉપવાસ । ફિરતસે આસ ધરોનિયાં॥3॥

હારપલ્યાચી નકા ચિત્તીં । ધરૂં ખંતી વાંયાં ચ ॥1॥
પાવલેં તેં હ્મણા દેવા । સહજ સેવા યા નાંવેં ॥ધ્રુ.॥
હોણાર તેં તેં ભોગેં ઘડે । લાભ જોડે સંકલ્પેં ॥2॥
તુકા હ્મણે મોકળેં મન । અવઘેં પુણ્ય યા નાંવેં ॥3॥

નેસણેં આલેં હોતેં ગઑયા । લોક રઑયા કરિતી॥1॥
આપણિયાં સાવરિલેં । જગ ભલેં આપણ ॥ધ્રુ.॥
સંબંધ તો તુટલા યેણેં । જાગેપણેં ચેષ્ટાચા ॥2॥
ભલતી સેવા હોતી અંગેં । બારસ વેગેં પડિલેં ॥3॥
સાવરિલેં નીટ વોજા । દૃઇષ્ટલાજા પુઢિલાંચ્યા ॥4॥
બરે ઉઘડિલે ડોળે । હળહળેપાસૂનિ ॥5॥
તુકા હ્મણે વિટંબના । નારાયણા ચુકલી ॥6॥

જિવ્હા જાણે ફિકેં મધુર ક્ષાર । યેર માસ પર હાતાસ ન કળે ॥1॥
દેખાવેં નેત્રીં બોલાવેં મુખેં । ચિત્તા સુખદુઃખેં કળોં યેતી ॥ધ્રુ.॥
પરિમળાસી ઘ્રાણ ઐકતી શ્રવણ । એકાચે કારણ એકા નવ્હે ॥2॥
એકદેહીં ભિન્ન ઠેવિયેલ્યા કળા । નાચવી પુતળા સૂત્રધારી॥3॥
તુકા હ્મણે ઐશી જયાચી સત્તા । કાં તયા અનંતા વિસરલેતી ॥4॥

ન લગે દ્યાવા જીવ સહજ ચિ જાણાર । આહે તો વિચાર જાણા કાંહીં ॥1॥
મરણ જો માગે ગાઢવાચા બાળ । બોલિજે ચાંડાળ શુદ્ધ ત્યાસી ॥2॥
તુકા હ્મણે કૈપ હોઇ઩લ સ્વહિત । નિધાન જો થીત ટાકું પાહે ॥3॥

મોલ વેચૂનિયાં ધુંડિતી સેવકા । આહ્મી તરી ફુકા માગોં બળેં ॥1॥
નસતાં જવળી હિત ફાર કરૂં । જીવ ભાવ ધરૂં તુઝ્યા પાયીં ॥ધ્રુ.॥
નેદૂં ભોગ આહ્મી આપુલ્યા શરીરા । તુહ્માંસી દાતારા વ્હાવેં મ્હૂણ ॥2॥
કીર્તી તુઝી કરૂં આમુચે સાયાસ । તૂં કા રે ઉદાસ પાંડુરંગા ॥3॥
તુકા હ્મણે તુજ કાય માગોં આહ્મી । ફુકાચે કાં ના ભી હ્મણસી ના ॥4॥

કાય લવણ કિળકેવિણ । એકે ક્ષીણ સાગરા ॥1॥
માં હે યેવઢી અડચણ । નારાયણીં મજવિણ ॥ધ્રુ.॥
કુબેરા અટાહાસે જોડી । કાય કવડી કારણેં ॥2॥
તુકા હ્મણે કાચમણિ । કોણ ગણી ભાંડારી ॥3॥

તુજ મજ નાહીં ભેદ । કેલા સહજ વિનોદ ॥1॥
તૂં માઝા આકાર । મી તોં તૂં ચ નિર્ધાર ॥ધ્રુ.॥
મી તુજમાજી દેવા । ઘેસી માઝ્યા અંગેં સેવા ॥2॥
મી તુજમાજી અચળ । મજમાજી તુઝેં બળ॥3॥
તૂં બોલસી માઝ્યા મુખેં । મી તોં તુજમાજી સુખેં ॥4॥
તુકા હ્મણે દેવા । વિપરીત ઠાયીં નાંવા ॥5॥

વૈરાગ્યાચેં ભાગ્ય । સંતસંગ હા ચિ લાગ ॥1॥
સંતકૃપેચે હે દીપ । કરી સાધકા નિષ્પાપ ॥ધ્રુ.॥
તો ચિ દેવભહ્ । ભેદાભેદ નાહીં જ્યાંત ॥2॥
તુકા પ્રેમેં નાચે ગાયે । ગાણિયાંત વિરોન જાયે ॥3॥

જપ તપ ધ્યાન ન લગે ધારણા । વિઠ્ઠલકીર્ત્તનામાજી સર્વ ॥1॥
રાહેં માઝ્યા મના દૃઢ યા વચનીં । આણિક તેં મનીં ન ધરાવેં ॥ધ્રુ.॥
કીર્તનસમાધિ સાધન તે મુદ્રા । રાહતીલ થારા ધરોનિયાં॥2॥
તુકા હ્મણે મુઇહ્ હરિદાસાંચ્યા ઘરીં । વોળગતી ચારી ૠઇદ્ધસિઇદ્ધ ॥3॥

નાહીં તુજ કાંહીં માગત સંપત્તી । આઠવણ ચિત્તીં અસોં દ્યાવી ॥1॥
સરલિયા ભોગ યેઇ઩ન સેવટીં । પાયાપેં યા ભેટી અનુસંધાનેં ॥ધ્રુ.॥
આતાં મજસાટીં યાલ આકારાસ । રોકડી હે આસ નાહીં દેવા ॥2॥
તુકા હ્મણે મુખીં અસો તુઝેં નામ । દેઇ઩લ તો શ્રમ દેવો કાળ ॥3॥

હિતાવરી યાવેં । કોણી બોલિલોં યા ભાવેં ॥1॥
નવ્હે વિનોદૌત્તર । કેલે રંજવાયા ચાર ॥ધ્રુ.॥
કેલી અટાઅટી । અક્ષરાંચી દેવાસાટીં ॥2॥
તુકા હ્મણે ખિજોં । નકા જાગા યેથેં નિજોં ॥3॥

સંચિત પ્રારબ્ધ ક્રિયમાણ । અવઘા જાલા નારાયણ॥1॥
નાહીં આહ્માંસી સંબંધુ । જરા મરણ કાંહીં બાધુ ॥ધ્રુ.॥
દ્વૈતાદ્વૈતભાવેં। અવઘેં વ્યાપિયેલેં દેવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે હરિ । આહ્માંમાજી ક્રીડા કરી ॥3॥

નેણે કરૂં સેવા । પાંડુરંગા કૃપાળુવા ॥1॥
ધાંવેં બુડતોં મી કાઢીં । સત્તા આપુલિયા ઓઢીં ॥ધ્રુ.॥
ક્રિયાકર્મહીન । જાલોં ઇંઇદ્રયાં અધીન ॥2॥
તુકા વિનંતી કરી । વેળોવેળાં પાય ધરી॥3॥

જયાપાસોનિ સકળ । મહીમંડળ જાલેં ॥1॥
તો એક પંઢરીચા રાણા । નયે શ્રુતી અનુમાના ॥ધ્રુ.॥
વિવાદતી જયાસાઠીં। જગજેટી તો વિઠ્ઠલ ॥2॥
તુકા હ્મણે તો આકળ । આહે સકળવ્યાપક॥3॥

નાહીં રૂપ નાહીં નાંવ । નાહીં ઠાવ ધરાયા ॥1॥
જેથેં જાવેં તેથેં આહે । વિઠ્ઠલ માયબહીણ ॥ધ્રુ.॥
નાહીં આકાર વિકાર । ચરાચર ભરલેંસે ॥2॥
નવ્હે નિર્ગુણ સગુણ । જાણે કોણ તયાસી॥3॥
તુકા હ્મણે ભાવાવિણ । ત્યાચેં મન વોળેના ॥4॥

આહે સકળાં વેગળા । ખેળે કળા ચોરોનિ ॥1॥
ખાંબસુત્રાચિયે પરી । દેવ દોરી હાલવિતો ॥ધ્રુ.॥
આપણ રાહોનિ નિરાળા । કૈસી કળા નાચવી ॥2॥
જેવ્હાં અસુડિતો દોરી । ભૂમીવરી પડે તેવ્હાં ॥3॥
તુકા હ્મણે તો જાણાવા । સખા કરાવા આપુલા ॥4॥

આતાં પુઢેં મના । ચાલી જાલી નારાયણા ॥1॥
યેથેં રાહિલેં રાહિલેં । કૈસેં ગુંતોનિ ઉગલેં ॥ધ્રુ.॥
ભોવતેં ભોંવની । આલિયાંચી જાલી ધણી ॥2॥
તુકા હ્મણે રંગ રંગ । રંગલેં પાંડુરંગે ॥3॥

આળસ પાડી વિષયકામીં । શહી દેઇપ તુઝ્યા નામીં॥1॥
હે ચિ વિનવણી વિનવણી । વિનવિલી ધરા મનીં ॥ધ્રુ.॥
આણિક વચના મુકી વાણી । તુમચ્યા ગજાૉ દ્યાવી ગુણીં ॥2॥
તુકા હ્મણે પાય ડોળાં । પાહેં એરવી અંધળા ॥3॥

કોણ વેચી વાણી । આતાં ક્ષુલ્લકા કારણીં ॥1॥
આતાં હેં ચિ કામ કરૂં । વિઠ્ઠલ હૃદયાંત ધરૂં ॥ધ્રુ.॥
નેંદાવિયા વૃઇત્ત। આતાં ઉઠોં ચિ બહુતી ॥2॥
ઉપદેશ લોકાં । કરૂની વેડા હોતો તુકા ॥3॥

માગેન તેં એક તુજ । દેઇપ વિચારોનિ મજ ॥1॥
નકો દુર્જનાંચા સંગ । ક્ષણક્ષણા ચિત્તભંગ ॥ધ્રુ.॥
જન્મ ઘેઇ઩ન મી નાના । બહુ સોસીન યાતના ॥2॥
રંક હોઇ઩ન દીનાંચા । ઘાયેં દેહપાત સાચા॥3॥
તુકા હ્મણે હેં ચિ આતાં । દેઇપ દેઇપ તૂં સર્વથા ॥4॥

જાણસી ઉચિત । પાંડુરંગા ધર્મનીત ॥1॥
તરિ મ્યાં બોલાવેં તેં કાઇ઩ । સરે ઐસેં તુઝે પાયીં ॥ધ્રુ.॥
પાલટતી ક્ષણેં । સંચિતપ્રારબ્ધક્રિયમાણ ॥2॥
તુકા હ્મણે સત્તા । હોસી સકળ કરિતા॥3॥

તુહ્મી કાંટાળલાં તરી । આહ્માં ન સોડણેં હરી ॥1॥
જાવેં કવણિયા ઠાયા । સાંગા વિનવિતોં પાયાં ॥ધ્રુ.॥
કેલી જિવા સાટી । આતાં સુખેં લાગા પાઠી ॥2॥
તુકા હ્મણે ઠાવ । ન સોડણેં હા ચિ ભાવ ॥3॥

યેઉનિ સંસારીં । મી તોં એક જાણેં હરી ॥1॥
નેણેં આણિક કાંહીં ધંદા । નિત્ય ધ્યાતસેં ગોવિંદા ॥ધ્રુ.॥
કામક્રોધલોભસ્વાર્થ। અવઘા માઝા પંઢરિનાથ ॥2॥
તુકા હ્મણે એક । ધણી વિઠ્ઠલ મી સેવક ॥3॥

સર્વપક્ષીં હરિ સાહેસખા જાલા । ઓલ્યા અંગણીચ્યા કલ્પલતા ત્યાલા ॥1॥
સહજચાલી ચાલતાં પાયવાટે । ચિંતામણીંસમાન હોતી ગોટે ॥2॥
તુકા તરી સહજ બોલે વાણી । ત્યાચે ઘરીં વેદાંત વાહે પાણી ॥3॥

કાય પુણ્ય ઐસેં આહે મજપાશીં । તાંતડી ધાંવસી પાંડુરંગા ॥1॥
કાય ઐસા ભહ્ વાંયાં ગેલોં થોર । તૂં મજ સમોર હોસી વેગા ॥ધ્રુ.॥
કાય કષ્ટ માઝે દેખિલી ચાકરી । તો તૂં ઝડકરી પાચારિશી ॥2॥
કોણ મી નાંવાચા થોર ગેલોં મોટા । અપરાધી કરંટા નારાયણા ॥3॥
તુકા હ્મણે નાહીં ઠાઉકેં સંચિત । યેણેં જન્મહિત નાહીં કેલેં ॥4॥

આમુચિયા ભાવેં તુજ દેવપણ । તેં કાં વિસરોન રાહિલાસી ॥1॥
સમર્થાસી નાહીં ઉપકારસ્મરણ । દિલ્યા આઠવણ વાંચોનિયાં ॥ધ્રુ.॥
ચળણ વળણ સેવકાચ્યા બળેં । નિર્ગુણાચ્યામુળેં સાંભાળાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં આલોં ખંડાવરી । પ્રેમ દેઉનિ હરી બુઝવાવેં ॥3॥

આહ્મી મેલોં તેવ્હાં દેહ દિલા દેવા । આતાં કરૂં સેવા કોણાચી ॥1॥
સૂત્રધારી જૈસા હાલવિતો કળા । તૈસા તો પુતળા નાચે છંદેં ॥ધ્રુ.॥
બોલતસેં જૈસેં બોલવિતો દેવ । મજ હા સંદેહ કાસયાચા ॥2॥
પાપ પુણ્ય જ્યાચેં તો ચિ જાણેં કાંહીં । સંબંધ હા નાહીં આહ્માંસવેં ॥3॥
તુકા હ્મણે તુહ્મી આઇકા હો માત । આહ્મી યા અતીત દેહાહૂની ॥4॥

લાગોં નેદીં બોલ પાયાં તુઝ્યા હરી । જીવ જાવો પરિ ન કરીં આણ ॥1॥
પરનારી મજ રખુમાઇ઩સમાન । વમનાહૂનિ ધન નીચ માનીં ॥2॥
તુકા હ્મણે યાચી લાજ અસે કોણા । સહાકારી દીના જ્યાચી તયા ॥3॥

હે ચિ ભેટી સાચ રૂપાચા આઠવ । વિસાવલા જીવ આવડીપેં ॥1॥
સુખાચેં ભાતુકેં કરાવેં જતન । સેવિલ્યા તાહાન ભૂક જાય ॥ધ્રુ.॥
દુરીલ જવળી આપણ ચિ હોતેં । કવિળલેં ચિત્તેં જિવાપાસીં ॥2॥
તુકા હ્મણે નામ ઘેતોં વેળોવેળાં । હોતીલ સકળા શીતળા નાડી ॥3॥

આપુલિયા બળેં નાહીં મી બોલત । સખા ભગવંત વાચા ત્યાચી ॥1॥
સાળુંકી મંજૂળ બોલતસે વાણી । શિકવિતા ધણી વેગળાચી ॥ધ્રુ.॥
કાય મ્યાં પામરેં બોલાવીં ઉત્તરેં । પરિ ત્યા વિશ્વંભરેં બોલવિલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ત્યાચી કોણ જાણે કળા । ચાલવી પાંગળા પાયાંવિણ ॥3॥

હિત સાંગે તેણેં દિલેં જીવદાન । ઘાતકી તો જાણ મનામાગેં ॥1॥
બળેં હે વારાવે અધર્મ કરિતાં । અંધળેં ચાલતાં આડરાનેં ॥ધ્રુ.॥
દ્રવ્ય દેઊનિયાં ધાડાવેં તીર્થાસી । નેદાવેં ચોરાસી ચંદ્રબળ ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસેં આહે હેં પુરાણીં । નાહીં માઝી વાણી પદરીંચી ॥3॥

ઐસા ઘેઇપ કાં રે સંન્યાસ । કરીં સંકલ્પાચા નાસ॥1॥
મગ તૂં રાહેં ભલતે ઠાયીં । જનીં વનીં ખાટે ભોઇ઩ ॥ધ્રુ.॥
તોડીં જાણિવેચી કળા । હોઇપ વૃત્તીસી વેગળા ॥2॥
તુકા હ્મણણે નભા । હોઇપ આણુચા હી ગાભા ॥3॥

સોળા સહસ્ર હોઊં યેતેં । ભરલેં રિતેં આહ્માપેં ॥1॥
ઐસે તુહ્માં ઠાયાઠાવ । દેવ હ્મુણ સંપાદે ॥ધ્રુ.॥
કૈચી ચિરામધ્યેં ચિરે। મના બરેં આલેં તેં ॥2॥
તુકા હ્મણે પાંડુરંગા । અંગલગા ભિન્ન કરા॥3॥

ઇહલોકીં આહ્માં ભૂષણ અવકળા । ભોપળા વાકળા આણિ ભિક્ષા ॥1॥
નિમોલી સંપદા ભયવિરહિત । સર્વકાળ ચિત્ત સમાધાન ॥ધ્રુ.॥
છિદ્રાચા આશ્રમ ઉંદીરકુળવાડી । ધન નામ જોડી દેવાચેં તેં ॥2॥
તુકા હ્મણે એક સેવટીં રાહાણેં । વર્તતોં યા જના વિરહિત ॥3॥

આહ્મી ભાગ્યાચે ભાગ્યાચે । આહ્માં તાંબે ભોપઑયાચે॥1॥
લોકાં ઘરીં ગાઇ઩ હ્મૈસી । આહ્માં ઘરીં ઉંદીરઘુસી ॥ધ્રુ.॥
લોકાં ઘરીં હત્તી ઘોડે । આહ્માં આધોડીચે જોડે ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્મી સુડકે। આહ્માં દેખોન કાળ ધાકે ॥3॥

ગાઊં નેણેં કળા કુસરી । કાન ધરોનિ હ્મણેં હરી॥1॥
માઝ્યા બોબડિયા બોલા । ચિત્ત દ્યાવેં બા વિઠ્ઠલા ॥ધ્રુ.॥
મજ હંસતીલ લોક । પરિ મી ગાઇ઩ન નિઃશંક ॥2॥
તુઝે નામીં મી નિર્લજ્જ । કાય જનાસવેં કાજ ॥3॥
તુકા હ્મણે માઝી વિનંતી । તુહ્મી પરિસા કમળાપતી ॥4॥

વિષ પોટીં સર્વા । જન ભીતેં તયા દર્પા ॥1॥
પંચ ભૂતેં નાહીં ભિન્ન । ગુણ દુઃખ દેતી શીણ ॥ધ્રુ.॥
ચંદન ઇપ્રય વાસેં । આવડે તેં જાતીઐસેં ॥2॥
તુકા હ્મણે દાણા । કુચર મિળોં નયે અન્ના॥3॥

દેવ અવઘેં પ્રતિપાદી । વંદી સકળાં એક નિંદી ॥1॥
તેથેં અવઘેં ગેલેં વાંયાં । વિષ ઘાસ એકે ઠાયાં ॥ધ્રુ.॥
સર્વાંગ કુરવાળી । ઉપટી એકચ રોમાવળી ॥2॥
તુકા હ્મણે ચિત્ત । નાહીં જયાચેં અંકિત ॥3॥

મજ માઝા ઉપદેશ । આણિકાં નયે યાચા રીસ ॥1॥
તુહ્મી અવઘે પાંડુરંગ । મી ચ દુષ્ટ સકળ ચાંગ ॥ધ્રુ.॥
તુમચા મી શરણાગત । કાંહીં કરા માઝેં હિત ॥2॥
તુકા પાય ધરી । મી હેં માઝેં દુર કરીં ॥3॥

જાણે ત્યાચેં વર્મ નેણે ત્યાચેં કર્મ । કેલ્યાવિણ ધર્મ નેણવતી ॥2॥
મૈથુનાચેં સુખ સાંગિતલ્યા શૂન્ય । અનુભવાવિણ કળૂં નયે ॥2॥
તુકા હ્મણે જળો શાઇબ્દક હેં યાઆન । વિઠોબાચી ખૂણ વિરળા જાણે ॥3॥

અભિમાની પાંડુરંગ । ગોવા કાશાચા હો મગ ॥1॥
અનુસરા લવલાહીં । નકા વિચાર કરૂં કાંહીં ॥ધ્રુ.॥
કોઠેં રાહતીલ પાપેં । જાલિયા હો અનુતાપેં ॥2॥
તુકા હ્મણે યે ચિ ઘડી । ઉભ્યા પાવવીલ થડી ॥3॥

તુઝેં વર્મ હાતીં । દિલેં સાંગોનિયાં સંતીં ॥1॥
મુખીં નામ ધરીન કંઠીં । અવઘા સાંટવીન પોટીં ॥ધ્રુ.॥
નવવિધા વેઢિન આધીં । સાંપડલાસી ભાવસંધી ॥2॥
તુકા હ્મણે બિળયે ગાઢે । કિળકાળ પાયાં પડે ॥3॥

માઝ્યા મના લાગો ચાળા । પહાવયા વિઠ્ઠલા ડોળાં॥1॥
આણીક નાહી ચાડ । ન લગે સંસાર હા ગોડ ॥ધ્રુ.॥
તરિ ચ ફળ જન્મા આલોં । સરતા પાંડુરંગીં જાલોં ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । દેઇપ ચરણાંચી સેવા ॥3॥

અવઘેં જેણેં પાપ નાસે । તેં હેં અસે પંઢરીસી ॥1॥
ગાત જાગા ગાત જાગા । પ્રેમ માગા વિઠ્ઠલા ॥ધ્રુ.॥
અવઘી સુખાચી ચ રાશી । પુંડલિકાશીં વોળલી હે ॥2॥
તુકા હ્મણે જવળી આલેં। ઉભે ઠાલેં સમચરણીં ॥3॥

દેહ તુઝ્યા પાયીં । ઠેવૂનિ જાલોં ઉતરાઇ઩ ॥1॥
આતાં માઝ્યા જીવાં । કરણેં તેં કરીં દેવા ॥ધ્રુ.॥
બહુ અપરાધી । મતિમંદ હીનબુઇદ્ધ ॥2॥
તુકા હ્મણે નેણેં । ભાવભહીચીં લક્ષણેં ॥3॥

જન હેં સુખાચેં દિલ્યાઘેતલ્યાચેં । અંત હેં કાળીંચેં નાહીં કોણી ॥1॥
જાલ્યા હીન શિહ્ નાકડોળે ગળતી । સાંડોનિ પળતી રાંડાપોરેં ॥ધ્રુ.॥
બાઇલ હ્મણે ખર મરતા તરી બરેં । નાસિલેં હેં ઘર થુંકોનિયાં ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝીં નવ્હતીલ કોણી । તુજ ચક્રપાણી વાંચૂનિયાં ॥3॥

જાણોનિ નેણતેં કરીં માઝેં મન । તુઝી પ્રેમખૂણ દેઊનિયાં ॥1॥
મગ મી વ્યવહારીં અસેન વર્તત । જેવીં જળાઆંત પદ્મપત્ર ॥ધ્રુ.॥
ઐકોનિ નાઇકેં નિંદાસ્તુતિ કાનીં । જૈસા કાં ઉન્મની યોગિરાજ ॥2॥
દેખોનિ ન દેખેં પ્રપંચ હા દૃષ્ટી । સ્વપ્ન઴ઇચયા સૃઇષ્ટ ચેવિલ્યા જેવીં ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસેં જાલિયાવાંચૂન । કરણેં તેં તેં સીણ વાટતસે ॥4॥

વિઠ્ઠલા વિઠ્ઠલા । કંઠ આળવિતાં ફુટલા ॥1॥
કૈપ કૃપા કરિસી નેણેં । મજ દીનાચેં ધાંવણેં ॥ધ્રુ.॥
જાલ્યા યેરઝારા । જન્માં બહુતાંચા ફેરા ॥2॥
તુકા હ્મણે નષ્ટા । અબોલણ્યા તુઝ્યા ચેષ્ટા ॥3॥

જ્યાસી વિષયાચેં ધ્યાન । ત્યાસી કૈંચા નારાયણ॥1॥
સાધુ કૈંચા પાપીયાસી । કાય ચાંડાળાસી કાશી ॥ધ્રુ.॥
કાય પતિતાસી પિતા । કાય અધમાસી ગીતા ॥2॥
તુકા હ્મણે નિરંજની। શટ કૈંચા બ્રહ્મયાઆની ॥3॥

વરતેં કરોનિયાં તોંડ । હાકા મારિતો પ્રચંડ ॥1॥
રાગ આળવિતો નાના । ગાતો કાય તેં કળેના ॥ધ્રુ.॥
આશા ધરોનિ મનીં । કાંહીં દેઇ઩લ હ્મણઊનિ ॥2॥
પોટા એકા સાટીં । તુકા હ્મણે જાલે કષ્ટી ॥3॥

પ્રપંચ વોસરો । ચિત્ત તુઝે પાયીં મુરો ॥1॥
ઐસેં કરિં ગા પાંડુરંગા । શુદ્ધ રંગવાવેં રંગા ॥ધ્રુ.॥
પુરે પુરે આતાં । નકો દુજિયાચી સત્તા ॥2॥
લટિકેં તેં ફેડા । તુકા હ્મણે જાય પીડા॥3॥

ઐકા કલીચેં હેં ફળ । પુઢેં હોઇલ બ્રહ્મગોળ ॥1॥
ચારી વર્ણ અઠરા યાતી । ભોજન કરિતી એકે પંહી ॥ધ્રુ.॥
પૂજિતીઅસુરા રાંડા । મદ્ય પ્રાશિતીલ પેંઢા ॥2॥
વામકવળ માર્જન । જન જાઇ઩લ અધોપતન ॥3॥
તુકા હરિભિહ્ કરી । શિહ્ પાણી વાહે ઘરીં॥4॥

ગુરુમાર્ગામુળેં ભ્રષ્ટ સર્વકાળ । હ્મણતી યાતી કુળ નાહીં બ્રહ્મીં ॥1॥
પવિત્રાલા હ્મણતી નકો હા કંટક । માનિતી આઇત્મક અનામિકા ॥ધ્રુ.॥
ડોહોર હોલાર દાસી બલુતી બારા । ઉપદેશિતી ફારા રાંડાપોરા ॥2॥
કાંહીં ટાણ્યા ટોણ્યા વિપ્ર શિષ્ય હોતી । ઉઘડી ફજિતી સ્વધર્માચી ॥3॥
નસતા કરુની હોમ ખાતી એકે ઠાયીં । હ્મણતી પાપ નાહીં મોક્ષ યેણેં ॥4॥
ઇંઇદ્રયાંચે પેઠે ભલા કૌલ દેતી । મર્યાદા જકાતી માફ કેલી ॥5॥
નાહીં શાસ્ત્રાધાર પાત્રાપાત્ર નેણે । ઉપદેશૂન ઘેણેં દ્રવ્ય કાંહીં ॥6॥
તુકા હ્મણે ઐસે ગુરુ શિષ્ય પૂર્ણ । વિઠોબાચી આણ નરકા જાતી ॥7॥

બોલાચે ગૌરવ । નવ્હે માઝા હા અનુભવ ॥1॥
માઝી હરિકથા માઉલી । નવ્હે આણિકાંસી પાંગિલી ॥ધ્રુ.॥
વ્યાલી વાઢવિલેં। નિજપદીં નિજવલેં ॥2॥
દાટલી વો રસેં । ત્રિભુવન બ્રહ્મરસેં ॥3॥
વિષ્ણુ જોડી કર । માથાં રજ વંદી હર ॥4॥
તુકા હ્મણે બળ । તોરડીં હા કિળકાળ ॥5॥

સેવટ તો ભલા । માઝા બહુ ગોડ જાલા ॥1॥
આલોં નિજાંચ્યા માહેરા । ભેટોં રખુમાઇ઩ચ્યા વરા ॥ધ્રુ.॥
પરિહાર જાલા । અવઘ્યા દુઃખાચા માગિલ્યા ॥2॥
તુકા હ્મણે વાણી । ગેલી આતાં ઘેઊં ધણી ॥3॥

તુઝેં નામ ગાઊં આતાં । તુઝ્યા રંગીં નાચોં થા થા॥1॥
તુઝ્યા નામાચા વિશ્વાસ । આહ્માં કૈંચા ગર્ભવાસ ॥ધ્રુ.॥
તુઝે નામીં વિસર પડે । તરી કોટી હત્યા ઘડે ॥2॥
નામ ઘ્યા રે કોણી ફુકા। ભાવેં સાંગતસે તુકા ॥3॥

બાઇલ તરી ઐસી વ્હાવી । નરકીં ગોવી અનિવાર॥1॥
ઘડોં નેદી તીર્થયાત્રા । કેલા કુતરા હાતસોંકા ॥ધ્રુ.॥
આપુલી ચ કરવી સેવા । પુજવી દેવાસારિખેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ગાઢવ પશુ । કેલા નાશુ આયુષ્યા ॥3॥

બાઇલે અધીન હોય જ્યાચેં જિણેં । તયાચ્યા અવલોકનેં પડિજે દ્વાડ ॥1॥
કાસયા તે જંત જિતાતી સંસારીં । માકડાચ્યા પરી ગારોડએઆંચ્યા ॥ધ્રુ.॥
વાઇલેચ્યા મના યેઇ઩લ તેં ખરેં । અભાગી તેં પુરેં બાઇલેચેં ॥2॥
તુકા હ્મણે મેંગ્યા ગાઢવાચેં જિણેં । કુત†યાચેં ખાણેં લગબગા ॥3॥

જગીં માન્ય કેલેં હા તુઝા દેકાર । કીં કાંહીં વિચાર આહે પુઢેં ॥1॥
કરિતોં કવિત્વ જોડિતોં અક્ષરેં । યેણેં કાય પુરેં જાલેં માઝેં ॥ધ્રુ.॥
તોંવરિ હે માઝી ન સરે કરકર । જો નવ્હે વિચાર તુઝ્યા મુખેં ॥2॥
તુકા હ્મણે તુજ પુંડલિકાચી આણ । જરી કાંહીં વચન કરિસી મજ ॥3॥

કોંડિલા ગે માજ । નિરોધુની દ્વાર । રાખણ તેં બરેં । યેથેં કરા કારણ ॥1॥
હા ગે હા ગે હરિ । કરિતાં સાંપડલા ચોરી । ઘાલા ગાંઠી ધરી । જીવેં માય ત્રાસાયા ॥ધ્રુ.॥
તેં ચિ પુઢેં આડ । તિચા લોભ તિલા નાડ । લાવુની ચરફડ । હાત ગોઉની પળાવેં॥2॥
સંશયાચેં બિ†હડેં । યાચે નિરસલે ભેટી । ઘેતલી તે તુટી । આતાં ઘેતાં ફાવેલ ॥3॥
તુકા યેતો કાકુલતી । વાઉગિયા સોડ । યાસી ચિ નિવાડ । આહ્મી ભાર વાહિકા ॥4॥

ઝડ મારોનિયાં બૈસલોં પંગતી । ઉઠવિતાં ફજિતી દાતયાચી ॥1॥
કાય તેં ઉચિત તુહ્માં કાં ન કળે । કાં હો ઝાંકા ડોળે પાંડુરંગા ॥ધ્રુ.॥
ઘેઇ઩ન ઇચ્છેચેં માગોનિ સકળ । નાહીં નવ્હે કાળ બોલાયાચા ॥2॥
તુકા હ્મણે જાલોં માના અધિકારી । નાહીં લોક પરી લાજ દેવા ॥3॥

નામ ન વદે જ્યાચી વાચા । તો લેંક દો બાપાંચા॥1॥
હે ચિ ઓળખ તયાચી । ખૂણ જાણા અભહાચી ॥ધ્રુ.॥
જ્યાચી વિઠ્ઠલ નાહીં ઠાવા । ત્યાચા સંગ ન કરાવા ॥2॥
નામ ન મ્હણે જ્યાચેં તોંડ । તેં ચિ ચર્મકાચેં કુંડ ॥3॥
તુકા હ્મણે ત્યાચે દિવશીં। રાંડ ગેલી મહારાપાશીં ॥4॥

પતિત મી પાપી શરણ આલોં તુજ । રાખેં માઝી લાજ પાંડુરંગા ॥1॥
તારિયેલે ભહ્ ન કળે તુઝા અંત । થોર મી પતિત પાંડુરંગા ॥ધ્રુ.॥
દ્રૌપદી બહિણી વૈરીં ગાંજિયેલી । આપણાઐસી કેલી પાંડુરંગા ॥2॥
પ્રલ્હાદાકારણેં સ્તંભીં અવતાર । માઝા કાં વિસર પાંડુરંગા ॥3॥
સુદામા બ્રાહ્મણ દારિદ્રેં પીડિલા । આપણાઐસા કેલા પાંડુરંગા ॥4॥
તુકા હ્મણે તુજ શરણ નિજભાવેં । પાપ નિદા઩ળાવેં પાંડુરંગા ॥5॥

કસ્તૂરીચેં રૂપ અતિ હીનવર । માજી અસે સાર મોલ તયા ॥1॥
આણીક હી તૈસીં ચંદનાચીં ઝાડેં । પરિમળેં વાઢે મોલ તયાં ॥ધ્રુ.॥
કાય રૂપેં અસે પરીસ ચાંગલા । ધાતુ કેલી મોલા વાઢ તેણેં ॥2॥
ફિરંગી આટિતાં નયે બારા રુકે । ગુણેં મોલેં વિકેં સહસ્રવરી ॥ ।3॥
તુકા હ્મણે નાહીં જાતીસવેં કામ । જ્યાચે મુખીં નામ તો ચિ ધન્ય ॥4॥

નવ્હેં મી સ્વતંત્ર અંગાચા પાઇ઩ક । જે હે સકિળક સત્તા વારૂં ॥1॥
તુહ્માં આળવાવેં પાઉલા પાઉલીં । કૃપેચી સાઉલી કરીં મજ ॥ધ્રુ.॥
શિહ્હીન તરી જાલોં શરણાગત । આપુલા વૃત્તાંત જાણોનિયાં ॥2॥
તુકા હ્મણે ભવાભેણેં ધરિલેં પાય । આણીક ઉપાય નેણેં કાંહીં ॥3॥

પાહોં ગ્રંથ તરી આયુષ્ય નાહીં હાતીં । નાહીં ઐશી મતિ અર્થ કળે ॥1॥
હોઇ઩લ તેં હો યા વિઠોબાચ્યા નાંવેં । આચરલેં ભાવેં જીવીં ધરૂં ॥ધ્રુ.॥
એખાદા અંગાસી યેઇ઩લ પ્રકાર । વિચારિતાં ફાર યુઇહ્ વાઢે ॥2॥
તુકા હ્મણે આળી કરિતાં ગોમટી । માયબાપા પોટીં યેતે દયા ॥3॥

પાહાતાં રૂપ ડોળાં ભરેં । અંતર નુરે વેગળેં । ઇચ્છાવશેં ખેળ માંડી । અવઘેં સાંડી બાહેરી ॥1॥
તો હા નંદાનંદન બાઇયે । યાસી કાય પરિચાર વો ॥ધ્રુ.॥
દિસતો હા નવ્હે તૈસા । અસે દિશાવ્યાપક । લાઘવ હા ખોળેસાટીં । હોતાં ભેટી પરતેના ॥2॥
હ્મણોનિ ઉભી ઠાલીયે । પરતલીયે યા વાટા । આડ કરોનિયાં તુકા। જો યા લોકાં દાખવિતો ॥3॥

દુઃખેં દુભાગલેં હૃદયસંપુષ્ટ । ગહિંવરેં કંઠ દાટતાહે॥1॥
ઐસેં કાય કેલેં સુમિત્રા સખયા । દિલેં ટાકોનિયાં વનામાજી ॥ધ્રુ.॥
આક્રંદતી બાળેં કરુણાવચનીં । ત્યા શોકેં મેદિની ફુટોં પાહે ॥2॥
કાય હે સામર્થ્ય નવ્હતેં તુજપાશીં । સંગેં ન્યાવયાસી અંગભૂતાં ॥3॥
તુજ ઠાવેં આહ્માં કોણી નાહીં સખા । ઉભયલોકીં તુકા તુજવિણ॥4॥
કાન્હા હ્મણે તુઝ્યા વિયોગેં પોરટીં । જાલોં દે રે ભેટી બંધુરાયા ॥5॥

સખ્યત્વાસી ગેલોં કરીત સલગી । નેણેં ચિ અભાગી મહિમા તુઝા ॥1॥
પાવલોં આપુલેં કેલેં લાહેં રાસ । નિદ।વાં પરિસ કાય હોય ॥ધ્રુ.॥
કષ્ટવિલાસી મ્યાં ચાંડાળેં સંસારીં । અદ્યાપિવરિ તરિ ઉપદેશીં ॥2॥
ઉચિત અનુચિત સાંભાઇળલેં નાહીં । કાન્હા હ્મણે કાંહીં બોલોં આતાં ॥3॥

અસો આતાં કાંહીં કરોનિયાં ગ્લાંતી । કોણા કાકુલતી યેઇલ યેથેં ॥1॥
કરૂં કાંહીં દિસ રાહે તોં સાયાસ । ઝોંબોં ત્યા લાગાસ ભાવાચિયે ॥ધ્રુ.॥
કરિતાં રોદના બાપુડેં હ્મણતી । પરિ નયે અંતીં કામા કોણી ॥2॥
તુકયાબંધુ હ્મણે પડિલિયા વનીં । વિચાર તો મનીં બોલિલા હે ॥3॥

ચરફડેં ચરફડ શોકેં શોક હોયે । કાર્યમૂળ આહે ધીરાપાશીં ॥1॥
કલ્પતસે મજ ઐસેં હેં પાહાતાં । કરાવી તે ચિંતા મિથ્યા ખોટી ॥ધ્રુ.॥
ન ચુકે હોણાર સાંડિલ્યા શૂરત્વા । ફુકટ ચિ સક્વા હોઇલ હાની ॥2॥
તુકયાબંધુ હ્મણે દિલ્યા બંદ મના । વાંચૂનિ નિધાના ન પવીજે ॥3॥

ન લગે ચિંતા આતાં અન્મોન હાતા । આલેં મૂળ ભ્રાતા ગેલા ત્યાચેં ॥1॥
ઘરભેદ્યા યેથેં આહે તેં સુકાનુ । ધરિતોં કવળૂન પાય દોન્હી ॥ધ્રુ.॥
ત્યાચેં ત્યાચિયા મુખેં પડિલેં ઠાવેં । ન લગે સારાવેં માગેં પુઢેં ॥2॥
તુકયાબંધુ હ્મણે કરીલ ભેટી ભાવા । સોડીન તેધવાં યા વિઠ્ઠલા ॥3॥

મૂળસ્થળ જ્યાચેં ગોમતીચે તીરીં । તો હા સારી દોરી ખેળવિતો ॥1॥
ઐસેં હે કળલેં અસાવેં સકળાં । ચોર ત્યા વેગળા નાહીં દુજા ॥ધ્રુ.॥
વૈષ્ણવ હે રે તયાચે પાળતી । ખૂણ હે નિરુતી સાંગિતલી ॥2॥
તુકયાબંધુ હ્મણે આલેં અનુભવાસ । તેણેં ચ આહ્માંસ નાગવિલેં ॥3॥

બરા રે નિર્ગુણા નષ્ટ નારાયણા । ઘરબુડવણા ભેટલાસી ॥1॥
એકે ઘરીં કોણી કોણાસી ન ધરી । ઐસી અપરાંપરી કેલી આહ્માં ॥2॥
કાન્હા હ્મણે કાં રે નિઃકામ દેખિલેં । હ્મણોનિ મના આલેં કરિતોસી ॥3॥

ધિંદધિંદ તુઝ્યા કરીન ધિંદડએઆ । ઐસેં કાય વેડએઆ જાણિતલેં ॥1॥
કેલી તરી બરેં મજ ભેટી ભાવાસ । નાહીં તરિ નાસ આરંભિલા ॥ધ્રુ.॥
મરાવેં મારાવેં યા આલેં પ્રસંગા । બરેં પાંડુરંગા કળલેંસાવેં ॥2॥
તુકયાબંધુ હ્મણે તુઝી માઝી ઉરી । ઉડાલી ન ધરીં ભીડ કાંહીં ॥3॥

ભુઇહ્ મુઇહ્ તુઝેં જળોં બ્રહ્મયાઆન । દે માઝ્યા આણોની ભાવા વેગીં ॥1॥
રિદ્ધી સિદ્ધી મોક્ષ ઠેવીં ગુંડાળૂન । દે માઝ્યા આણૂન ભાવા વેગીં ॥ધ્રુ.॥
નકો આપુલિયા નેઊં વૈકુંઠાસી । દે માઝ્યા ભાવાસી આણુન વેગીં ॥2॥
નકો હોઊં કાંહીં હોસીલ પ્રસન્ન। દે માઝ્યા આણૂન ભાવા વેગીં ॥3॥
તુકયાબંધુ હ્મણે પાહા હો નાહીંતરી । હત્યા હોઇ઩લ શિરીં પાંડુરંગા ॥4॥

મુખ્ય આહે આહ્માં માતેચા પટંગા । તુજ પાંડુરંગા કોણ લેખી ॥1॥
નકો લાવૂં આહ્માં સવેં તૂં તોંવરી । પાહા દૂરવરી વિચારૂની ॥ધ્રુ.॥
સાહે સંતજન કેલે મહારાજ । ન ઘડે આતાં તુજ ભેઇ઩ન મી ॥2॥
તુકયાબંધુ હ્મણે અહિક્યેં ઐક્યતા । વાઢતેં અનંતા દુઃખેં દુઃખ ॥3॥

નયે સોમસરી ઉપચારાચી હરી । કરકરેચેં કરીં કાળેં તોંડ ॥1॥
માગતોં ઇતુકેં જોડુનિયાં કર । ઠેઉનિયાં શીર પાયાંવરી॥ધ્રુ.॥
તુહ્માં આહ્માં એકે ઠાયીં સહવાસ । યેથેં દ્વૈત દ્વેષ કાય બરા ॥2॥
તુકયાબંધુ હ્મણે બહુતાં બહુતાં રીતી । અનંતા વિનંતી પરિસાવી હે॥3॥

લાલુચાઇ઩સાટીં બળકાવિસી ભાવા । પરી મી જાણ દેવા જિરોં નેદીં ॥1॥
અસોં દ્યા નિશ્ચય હા મનીં માનસીં । ઘાતલી યેવિશીં દૃઢ કાસ ॥ધ્રુ.॥
મજ આહે બળ આળીચેં સબળ । ફોડીન અંત્રાળ હૃદય તુઝેં ॥2॥
કરુણારસેં તુકયાબંધુ હ્મણે ભુલવીન । કાઢૂનિ ઘેઇ઩ન નિજ વસ્તુ ॥3॥

તુઝીં વર્મેં આહ્માં ઠાવીં નારાયણા । પરી તૂં શાહાણા હોત નાહીં ॥1॥
મગ કાલાબુલી હાકા દેતે વેળે । હોતોસિ પરી ડોળે નુઘડિસી ॥ધ્રુ.॥
જાણોનિ અયાઆન કરાવેં મોહરેં । ખોટી ખોડી હે રે તુઝી દેવા ॥2॥
તુકયાબંધુ હ્મણે કારણ પ્રચીતિ । પાહાતોં વેળ કિતી તેચ ગુણ ॥3॥

અવઘીં તુજ બાળેં સારિખીં નાહીં તેં । નવલ વાટતેં પાંડુરંગા ॥1॥
હ્મણતાં લાજ નાહીં સકળાંચી માઉલી । જવળી ધરિલીં એકેં દુરી ॥ધ્રુ.॥
એકાં સુખ દ્યાવેં ઘેઊનિ વોસંગા । એક દારીં ગળા શ્રમવિતી ॥2॥
એકાં નવનીત પાજાવેં દાટૂન । એકેં અન્ન અન્નેં કરિતીલ ॥3॥
એકેં વાટતીલ ન વજાવીં દુરી । એકાંચા મત્સર જવળી યેતાં ॥4॥
તુકયાબંધુ હ્મણે નાવડતીં ત્યાંસ । કાસયા વ્યાલાસ નારાયણા ॥5॥

નિનાંવા હેં તુલા । નાંવ સાજે રે વિઠ્ઠલા ।
બરા શિરવિલા । ફાટક્યામધ્યેં પાવ ॥1॥
કાંહીં તરી વિચારિલેં । પાપ પુણ્ય ઐસેં કેલેં ।
ભુરળેં ઘાતલેં । એકાએકીં ભાવાસી ॥ધ્રુ.॥
મુદ્રાધારણેં માળ માળા ટિળે । બોલ રસાળ કોંવળે ।
હાતીં ફાંશાચે ગુંડાળે । કોણ ચાળે ગૃહસ્થા હે ॥2 ॥
તુકયાબંધુ હ્મણે મિઇસ્કન । કરિતોસી દેખોન ।
પાહા દુરિવરી વિઇચ્છન્ન । કેલા પરી સંસાર ॥3॥

નાહીં ઘટિકા હ્મણસી । લાગ લાગલા તુજપાશીં ।
પડિલા હૃષીકેશી । જાબ સકળ કરણેં ॥1॥
માઝેં નેલેં પાંઘરુણ । ઠાવેં અસોન દુર્બળ દીન ।
માણસાંમધૂન । ઉઠવિલેં ખાણો†યા ॥ધ્રુ.॥
આહ્મીં હેં જગઊનિ હોતોં પાણી । સંદીં દેવદેવ કરૂનિ ।
જાલાસી કોઠોનિ । પૈદા ચોરા દેહાચ્યા ॥2॥
તુકયાબંધુ હ્મણે કેલેં। ઉઘડેં મજચિ ઉમગિલેં ।
ઐસેં કાય ગેલેં । હોતેં તુજ ન પુરતેં॥3॥

કનવાળ કૃપાળ । ઉદાર દયાળ માયાળ । હ્મણવિતોસી પરિ કેવળ । ગળેકાટૂ દિસતોસી ॥1॥
કાય કેલેં હોતેં આહ્મીં । સાંગ તુઝેં એકયે જન્મીં । જાલાસી જો સ્વામી । એવઢી સત્તા કરાવયા॥ધ્રુ.॥
ભલેપણાચા પવાડા । બરા દાવિલા રોકડા । કરૂનિ બંધુ વેડા । જોડા માઝા વિખંડિલા ॥2॥
તુકયાબંધુ હ્મણે ભલા । કૈસેં હ્મણતાતી તુજલા । જીવ આમુચા નેલા । અંત પાહિલા કાંહીંતરી॥3॥

આતાં કળોં આલે ગુણ । અવઘે ચિ યાવરોન । ચોખટ લક્ષણ । ધરિલેં હેં ઘરઘેણેં ॥1॥
યા નાંવેં કૃપાસિંધુ । હ્મણવિતોસી દીનબંધુ । મજ તરી મૈંદુ । દિસતોસી પાહાતાં ॥ધ્રુ.॥
અમળ દયા નાહીં પોટીં । કઠીણ તૈસાચિ કપટી । અંધઑયાચી કાઠી । માઝી ગુદરસી ચ ના ॥2॥
તુકયાબંધુ હ્મણે પુરતા । નાહીં હ્મુણ બરેં અનંતા। એરવીં અસતાં । તુઝા ઘોંટ ભરિયેલા ॥3॥

કાય સાંગોં હૃષીકેશા । આહે અનુતાપ આલા ઐસા । ગિળાવાસી નિમિષા । નિમિષ લાગોં નેદાવેં ॥1॥
માઝેં બુડવિલેં ઘર। લેંકરેં બાળેં દારોદાર । લાવિલીં કાહાર । તારાતીર કરોનિ ॥ધ્રુ.॥
જીવ ઘ્યાવા કીં દ્યાવા । તુઝા આપુલા કેશવા । ઇતુકેં ઉરલેં આહે। ભાવાચિયા નિમિત્યેં ॥2॥
તુકયાબંધુ હ્મણેં જગ । બરેં વાઇ઩ટ હ્મણો મગ । યા કારણેં પરી લાગ । ન સંડાવા સર્વથા ॥3॥

માયબાપ નિમાલ્યાવરી । ઘાતલેં ભાવાચે આભારીં । તો હી પરિ હરી । તુજ જાલા અસમાઇ઩ ॥1॥
હે કાં ભિહ્ચે ઉપકાર। નાંદતેં વિધ્વંસિલેં ઘર । પ્રસન્નતા વેવ્હાર । સેવટીં હે જાલાસી ॥ધ્રુ.॥
એકા જિવાવરી । હોતોં દોની કુટુંબારી । ચાળવૂં તો તરીં । તુજ યેતો નિર્લજ્જા ॥2॥
તુકયાબંધુ હ્મણે ભલા । આણીક કાય હ્મણાવેં તુલા । વેડા ત્યાનેં કેલા । તુજસવેં સંબંધુ ॥3॥

પૂવાઅ પૂર્વજાંચી ગતી । હે ચિ આઇ઩ઇકલી હોતી । સેવે લાવૂનિ શ્રીપતી । નિઇંશ્ચતી કેલી તયાંચી ॥1॥
કાં રે પાઠી લાગલાસી। ઐસા સાંગ હૃષીકેશી । અદ્યાપવરી ન રાહાસી । અંત પાહાસી કિતી હ્મુણ ॥ધ્રુ.॥
જન્મજન્માંતરીં દાવા । આહ્માં આપણાં કેશવા । નિમિત્ય ચાલવા । કાઇ઩સયાસ્તવ હેં ॥2॥
તુકયાબંધુ હ્મણે અદેખણા । કિતી હોસી નારાયણા । દેખોં સકવેના । ખાતયાસી ન ખાત્યા ॥3॥

નિસુર સંસાર કરૂન । હોતોં પોટ ભરૂન । કેલી વિવસી નિર્માણ । દેવપણ દાખવિલેં ॥1॥
ઐસા કાઢિયેલા નિસ । કાય હ્મુણ સહિત વંશ । આણિલેં શેવટાસ । હાઉસ તરી ન પુરે॥ધ્રુ.॥
ઉરલોં પાલવ્યા સેવટીં । તેં હી ન દેખવે દૃષ્ટી । દોઘાંમધ્યે તુટી । રોકડીચિ પાડીલી ॥2॥
તુકયાબંધુ હ્મણે ગોડ । બહુ જાલેં અતિ વાડ । હ્મણોની કાં બુડ । મુઑયાંસહિત ખાવેં ॥3॥

બરા જાણતોસી ધર્મનીતી । ઉચિત અનુચિત શ્રીપતી। કરૂં યેતે રાતી । ઐસી ડોળે ઝાંકૂનિ ॥1॥
આતાં જાબ કાય કૈસા। દેસી તો દે જગદીશા । આણિલા વોળસા । આપણાં ભોંવતા ॥ધ્રુ.॥
સેવેચિયા સુખાસ્તવ । બળેં ધરિલેં અયાઆનત્વ । યેઇલ પરિ હા ભાવ। જ્યાચા ત્યાસી કારણા ॥2॥
તુકયાબંધુ હ્મણે નાહીં । આતાં આહ્માં બોલ કાંહીં । જડોનિયાં પાયીં । તુઝે ત્વાં ચિ ઘેતલેં ॥3॥
વર્ગ:ગાથા
વર્ગ:સંત તુકારામ સાહિત્ય
વર્ગ:તપાસણી કરાયચે સાહિત્ય‎