તુકારામ ગાથા · શ્લોક 2401-2700

સાકરેચેં નામ ઘેતાં કળે ગોડી । તૈસી આહ્માં જોડી વૈષ્ણવાંચી ॥1॥
મોક્ષ ગાંઠી અસે ઠેવિલા બાંધોની । સોસ તો ભજનીં આવડીચા ॥ધ્રુ.॥
ભોજનાચી ચિંતા માય વાહે બાળા । આહ્માંસિ તરી ખેળાવરિ ચિત્ત ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્મી દેહૌપકારેં । ગાઊં નિરંતર નાચોં લાગોં ॥3॥

સુખેં ઘેઊં જન્માંતરેં । એક બરેં ઇહલોકીં ॥1॥
પંઢરીચે વારકરી । હોતાં થોરી જોડી હે॥ધ્રુ.॥
હરિદાસાંચા સમાગમ। અંગીં પ્રેમ વિસાંવે ॥2॥
તુકા હ્મણે હેં ચિ મન । ઇચ્છાદાન માગતસે ॥3॥

કરૂં જાતાં સન્નિધાન । ક્ષણિ જન પાલટે ॥1॥
આતાં ગોમટે તે પાય । તુઝે માય વિઠ્ઠલે ॥ધ્રુ.॥
હેં તોં આલેં અનુભવા । પાહાવેં જીવાવરૂનિ ॥2॥
તુકા હ્મણે કેલા ત્યાગ । સર્વસંગ હ્મણઊનિ ॥3॥

ક્ષીર માગે તયા રાયતેં વાઢી । પાધાની ગધડી ઐશા નાંવેં ॥1॥
સમયો જાણાં સમયો જાણાં । ભલતેં નાણાં ભલતેથેં॥ધ્રુ.॥
અમંગળ વાણી વદવી મંગળી । અશુભ વોંગળી શોભન તેં ॥2॥
તુકા હ્મણે નેણેં સમયો ઠાયા ઠાવ । રાહાડી તે વાવ નરકાડી ॥3॥

વિંચા પીડી નાંગી । જ્યાચા દોષ ત્યાચે અંગીં ॥1॥
કેલા પાહિજે વિચાર । મન મિત્ર દાવેદાર ॥ધ્રુ.॥
મધુરા ઉત્તરીં । રાંવા ખેળે ઉરાવરી ॥2॥
તુકા હ્મણે રેડા । સુખેં જાતી ઐશા પીડા ॥3॥

તીથાઅચી અપેક્ષા સ્થળીં વાઢે ધર્મ । જાણાવેં તેં વર્મ બહુ પુણ્ય ॥1॥
બહુ બરી ઐસી ભાવિકાંચી જોડી । કાળ નાહીં ઘડી જાત વાંયાં ॥ધ્રુ.॥
કરૂની ચિંતન કરવાવેં આણિકાં । તો યા જાલા લોકાં નાવ જગીં ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસે પરૌપકારી । ત્યાંચ્યા પાયાંવરી ડોઇ઩ માઝી ॥3॥

ભયાચી તોં આહ્માં ચિંત્તીં । રાહો ખંતી સકેના ॥1॥
સમપિ઩લોં જીવેં ભાવેં । કાશા ભ્યાવેં કારણેં ॥ધ્રુ.॥
કરીન તેં કવતુકેં। અવઘેં નિકેં શોભેલ ॥2॥
તુકા હ્મણે માપ ભરૂં । દિસ સારૂં કવતુકેં ॥3॥

પાચારિતાં ધાવે । ઐસી ઠાયીંચી હે સવે ॥1॥
બોલે કરુણા વચનીં । કરી કૃપા લાવી સ્તનીં ॥ધ્રુ.॥
જાણે કળવળા । ભાવસિદ્ધીંચા જિવ્હાળા ॥2॥
તુકા હ્મણે નામ । માગેં માગેં ધાંવે પ્રેમ॥3॥

કાં જી માઝે જીવીં । આળસ ઠેવિલા ગોસાવીં ॥1॥
યેવઢા ઘાત આણીક કાય । ચિંતનાસી અંતરાય ॥ધ્રુ.॥
દેહઆત્મ વંદી । કેલા ઘાત કુબુદ્ધી ॥2॥
તુકા હ્મણે મન । કળવળી વાટે સીણ ॥3॥

દર્શનાચેં આર્ત જીવા । બહુ દેવા રાહિલેં ॥1॥
આતાં જાણસી તેં કરીં । વિશ્વંભરીં કાય ઉણેં ॥ધ્રુ.॥
યેથેં જરી ઉરે ચિંતા । કોણ દાતા યાહૂની ॥2॥
તુકા હ્મણે જાણવલેં । આહ્માં ભલેં એવઢેંચ॥3॥

બૈસોં પાઠમોરીં । મના વાટે તૈસે કરીં ॥1॥
પરિં તૂં જાણસીં આવડીં । બાળા બહુતાંચીં પરવડી ॥ધ્રુ.॥
આપુલાલ્યા ઇચ્છા। માગોં જયા વ્હાવેં જૈશા ॥2॥
તુકા હ્મણે આઇ઩ । નવ્હસી ઉદાસ વિઠાઇ઩ ॥3॥

વિશ્વંભરા વોળે । બહુત હાત કાન ડોળે ॥1॥
જેથેં અસે તેથેં દેખે । માગિતલેં તેં આઇકે ॥ધ્રુ.॥
જેં જેં વાટે ગોડ । તૈસેં પુરવિતો કોડ ॥2॥
તુકા હ્મણે ભેટી । કાંહીં પડોં નેદી તુટી ॥3॥

દાટે કંઠ લાગે ડોઇળયાં પાઝર । ગુણાચી અપાર વૃઇષ્ટ વરી ॥1॥
તેણેં સુખેં છંદેં ઘેઇ઩ન સોંહળા । હોઊનિ નિરાળા પાપપુણ્યાં॥ધ્રુ.॥
તુઝ્યા મોહેં પડો માગીલ વિસર । આલાપેં સુસ્વર કરિન કંઠ ॥2॥
તુકા હ્મણે યેથેં પાહિજે સૌરસ । તુહ્માંવિણ રસ ગોડ નવ્હે॥3॥

પસરૂનિ રાહિલોં બાહો । સોયી અહો તુમચિયે ॥1॥
આતાં યાવેં લાગવેગેં । પાંડુરંગે ધાંવત ॥ધ્રુ.॥
બૈસાયાચી ઇચ્છા કડે। ચાલી ખડે રુપતાતી ॥2॥
તુકા હ્મણે કૃપાળુવા । કરીન સેવા લાગલી ॥3॥

આહ્મી જાલોં એકવિધ । સુદ્યા સુદેં અસાવેં ॥1॥
યાવરી તુમચા મોળા । તો ગોપાળા અકળ ॥ધ્રુ.॥
ઘેતલેં તેં ઉસણેં દ્યાવેં । કાંહીં ભાવેં વિશેષેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ક્રિયાનષ્ટ । તરી કષ્ટ ઘેતસાં ॥3॥

આહ્મી આર્તભૂત જિવીં । તુહ્મી ગોસાવી તોં ઉદાસ॥1॥
વાદાવાદ સમર્થાશીં । કાશાનશીં કરાવા ॥ધ્રુ.॥
આહ્મી મરોં વેરઝારીં। સ્વામી ઘરીં બૈસલે ॥2॥
તુકા હ્મણે કરિતાં વાદ । કાંહીં ભેદ કળેના॥3॥

પુસાવેં તેં ઠાઇ઩ આપુલ્યા આપણ । અહંકારા શૂન્ય ઘાલૂનિયાં ॥1॥
યેર વાગ્જાળ માયેચા અહંકાર । વચનાશીં થાર અયાઆન તેં ॥ધ્રુ.॥
ફળ તેં ચિ બીજ બીજ તેં ચી ફળ । ઉપનાંવેં મૂળ ન પાલટે ॥2॥
તુકા હ્મણે અવઘે ગવ્હાંચે પ્રકાર । સોનેં અલંકાર મિથ્યા નાંવ ॥3॥

માઝી આતાં સત્તા આહે । તુહ્માં પાયાં હે વરતી ॥1॥
એકાવિણ નેણેં દુજા । પંઢરિરાજા સર્વાંગેં ॥ધ્રુ.॥
પુરવાવી કેલી આળી । જે જે કાળીં માગણ તેં ॥2॥
તુકા હ્મણે સુટસી કૈસા । ધરૂનિ દિશા રાહિલોં ॥3॥

ફાવલેં તુહ્માં માગેં । નવતોં લાગેં પાવલોં ॥1॥
આલોં આતાં ઉભા રાહેં । જવળી પાહેં સન્મુખ ॥ધ્રુ.॥
ઘરીં હોતી ગોવી જાલી । કામેં બોલી ન ઘડે ચિ ॥2॥
તુકા હ્મણે ધડફુડા । જાલોં ઝાડા દેઇપ દેવા ॥3॥

આતાં નયે બોલોં અવ્હેરાચી માત । બાળાવરિ ચિત્ત અસોં દ્યાવેં ॥1॥
તુજ કાં સાંગણેં લાગે હા પ્રકાર । પરિ હેં ઉત્તર આવડીચેં ॥ધ્રુ.॥
ન વંચીં વો કાંહીં એકહી પ્રકાર । આપણાં અંતર નકા મજ ॥2॥
તુકા હ્મણે મોહો રાખાવા સતંત । નયે પાહોં અંત પાંડુરંગા ॥3॥

કરૂનિ રાહોં જરી આત્મા ચિ પ્રમાણ । નિશ્ચળ નવ્હે મન કાય કરૂં ॥1॥
જેવલિયા વિણ કાશાચે ઢેંકર । શબ્દાચે પ્રકાર શબ્દ ચિ તે ॥ધ્રુ.॥
પુરે પુરે આતાં તુમચેં બ્રહ્મયાઆન । આહ્માસી ચરણ ન સોડણેં ॥2॥
વિરોધેં વિરોધ વાઢે પુઢતોપુઢતી । વાસનેચે હાતીં ગર્ભવાસ ॥3॥
સાંડીમાંડીઅંગીં વસે પુણ્યપાપ । બંધન સંકલ્પ યા ચિ નાંવેં ॥4॥
તુકા હ્મણે નાહીં મુહ્તા મોકળી । ઐસા કોણ બળી નિરસી દેહ ॥5॥

તુમચે સ્તુતિયોગ્ય કોટેં માઝી વાણી । મસ્તક ચરણીં ઠેવીતસેં ॥1॥
ભિહ્ભાગ્ય તરી નેદીં તુળસીદળ । જોડૂનિ અંજુળ ઉભા અસેં ॥ધ્રુ.॥
કૈચેં ભાગ્ય ઐસેં પાવિજે સંનિધ । નેણેં પાળૂં વિધ કરુણા ભાકીં ॥2॥
સંતાંચે સેવટીં ઉઇચ્છષ્ટાચી આસ । કરૂનિયાં વાસ પાહાતસેં ॥3॥
કરીં ઇચ્છા મજ હ્મણોત આપુલેં । એખાદિયા બોલેં નિમિત્યાચ્યા ॥4॥
તુકા હ્મણે શરણ આલોં હેં સાધન । કરિતોં ચિંતન રાત્રદિવસ ॥5॥

સર્વવિશીં આહ્મીં હે ચિ જોડી કેલી । સ્વીમીચી સાધિલી ચરણસેવા ॥1॥
પાહિલેં ચિ નાહીં માગેં પરતોની । જિંકિલા તો ક્ષણીં ક્ષણ કાળ ॥ધ્રુ.॥
નાહીં પડોં દિલા વિચારાચા ગોવા । નાહીં પાઠી હેવા યેઊં દિલા ॥2॥
કેલા લાગ વેગીં અવઘી ચિ તાંતડી । ભાવના તે કુડી દુરાવિલી ॥3॥
કોઠેં મગ ઐસેં હોતેં સાવકાસ । જળો તયા આસ વેવ્હારાચી ॥4॥
તુકા હ્મણે લાભ ઘેતલા પાલવીં। આતાં નાહીં ગોવી કશાચી હી ॥5॥

યેણેં મુખેં તુઝે વણાઅ ગુણ નામ । તેં ચિ મજ પ્રેમ દેઇપ દેવા ॥1॥
ડોળે ભરૂનિયાં પાહેં તુઝેં મુખ । તેં ચિ મજ સુખ દેઇપ દેવા ॥ધ્રુ.॥
કાન ભરોનિયાં ઐકેં તુઝી કીર્તી । તે મજ વિશ્રાંતી દેઇ઩ દેવા ॥2॥
વાહેં રંગીં ટાળી નાચેન ઉદાસ । હેં દેઇપ હાતાંસ પાયાં બળ॥3॥
તુકા હ્મણે માઝા સકળ દેહભાવ । આણીક નકો ઠાવ ચિંતૂં યાસી ॥4॥

તૂં માઝા માયબાપ સકળ વિત્ત ગોત । તૂં ચિ માઝેં હિત કરિતા દેવા ॥1॥
તૂં ચિ માઝા દેવ તૂં ચિ માઝા જીવ । તૂં ચિ માઝા ભાવ પાંડુરંગા ॥ધ્રુ.॥
તૂં ચિ માઝા આચાર તૂંચિ માઝા વિચાર। તૂં ચિ સર્વ ભાર ચાલવિસી ॥2॥
સર્વ ભાવેં મજ તૂં હોસી પ્રમાણ । ઐસી તુઝી આણ વાહાતુસેં ॥3॥
તુકા હ્મણે તુજ વિકલા જીવભાવ। કળે તો ઉપાવ કરીં આતાં ॥4॥

વારંવાર તુજ દ્યાવયા આઠવ । ઐક તો ભાવ માઝા કૈસા॥1॥
ગેલે મગ નયે ફિરોન દિવસ । પુડિલાંચી આસ ગણિત નાહીં ॥ધ્રુ.॥
ગુણાં અવગુણાંચે પડતી આઘાત । તેણેં હોય ચિત્ત કાસાવીસ ॥2॥
કાંહીં એક તુઝા ન દેખોં આધાર । હ્મણઊની ધીર નાહીં જીવા ॥3॥
તુકા હ્મણે તૂં બ્રહ્માંડાચા જીવ । તરી કાં આહ્મી કીંવ ભાકીતસોં ॥4॥

અસોત હે તુઝે પ્રકાર સકળ । કાય ખળખળ કરાવી હે ॥1॥
આમુચેં સ્વહિત જાણતસોં આહ્મી । તુઝેં વર્મ નામીં આહે તુઝ્યા ॥ધ્રુ.॥
વિચારિતાં આયુષ્ય જાતેં વાંયાંવિણ । રોજ જન્મા ગોવણ પડતસે ॥2॥
રાહેન મી તુઝે પાય આઠવૂની । આણીક તેં મનીં યેઊં નેદીં ॥3॥
તુકા હ્મણે યેથેં યેસી અનાયાસેં । થોર તુજ પિસેં કીર્તનાચેં ॥4॥

વિષ્ણુદાસાં ભોગ । જરી આહ્માં પીડી રોગ ॥1॥
તરિ હેં દિસે લાજિરવાણેં । કાય તુહ્માંસી સાંગણેં ॥ધ્રુ.॥
આહ્માં કાળેં ખાવેં । બોલિલેં તેં વાંયાં જાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે દાસ । આહ્મી ભોગૂં ગર્ભવાસ ॥3॥

ભાવેં ગાવેં ગીત । શુદ્ધ કરૂનિયાં ચિત્ત ॥1॥
તુજ વ્હાવા આહે દેવ । તરિ હા સુલભ ઉપાવ ॥ધ્રુ.॥
આણિકાંચે કાનીં । ગુણ દોષ મના નાણીં ॥2॥
મસ્તક ઠેંગણા । કરી સંતાંચ્યા ચરણા॥3॥
વેચીં તેં વચન । જેણેં રાહે સમાધાન ॥4॥
તુકા હ્મણે ફાર । થોડા તરી પર ઉપકાર ॥5॥

વચન તેં નાહીં તોડીત શરીરા । ભેદત અંતરા વજ્રા- ઐસેં ॥1॥
કાંહીં ન સહાવેં કાશા કરણેં । સંદેહ નિધાન દેહ બળી॥ધ્રુ.॥
નાહીં શબ્દ મુખીં લાગત તિખટ । નાહીં જડ હોત પોટ તેણેં ॥2॥
તુકા હ્મણે જરી ગિળે અહંકાર । તરી વસે ઘર નારાયણ॥3॥

નવ્હો આતાં જીવીં કપટવસતી । મગ કાકુળતી કોણા યાવેં ॥1॥
સત્યાચિયે માપેં ગાંઠીં નયે નાડ । આદિ અંત ગોડ નારાયણ ॥ધ્રુ.॥
ચોખટિયા નાહીં વિટાળાચા આઘાત । સાચ તે સાચાંત સાંચા પડે ॥2॥
વિચારિલી વાટ ઉસંત સીતળ । બુદ્ધીપુઢેં બળ તૃણતુલ્ય ॥3॥
આહારાચ્યા ઘાસેં પચોનિયાં જિરે । વાસના હી ઉરે ઉર્વરીત ॥4॥
તુકા હ્મણે તાળા ઘાલાવા વચનીં । તૂં માઝી જનની પાંડુરંગે ॥5॥

નવ્હતી હીં માઝીં જાયાચીં ભૂષણેં । અસે નારાયણેં ઉચિત કેલેં ॥1॥
શબ્દાચ્યા વોવોની રત્નાચિયા માળા । મુળીંચ જિવ્હાળા ઝરવણી ॥ધ્રુ.॥
અર્થાંતરીં અસે અનુભવસેવન । પરિપાકીં મન સાક્ષ યેથેં ॥2॥
તુકા હ્મણે મજ સરતેં પરતેં । હેં નાહીં અનંતેં ઉરોં દિલેં ॥3॥

સહજ લીળા મી સાક્ષી યાચા । નયે વંચૂં વાચા ઐસેં જાલેં ॥1॥
ઉપક્રમેં વદે નિશબ્દાચી વાણી । જે કોઠેં બંધનીં ગુંપોં નેણેં ॥ધ્રુ.॥
તમ નાસી પરિ વેવ્હારા વેગળા । રવિપ્રભાકળા વર્તે જન॥2॥
તુકા હ્મણે યેથેં ગેલા અતિશય । આતાં પુન્હા નયે તોંડ દાવૂં ॥3॥

બોલાલ યા આતાં આપુલ્યાપુરતેં । મજ યા અનંતેં ગોવિયેલેં ॥1॥
ઝાડિલા ન સોડી હાતીંચા પાલવ । વેધી વેધેં જીવ વેધિયેલા ॥ધ્રુ.॥
તુમચે તે શબ્દ કોરડિયા ગોષ્ટી । મજ સવેં મિઠી અંગસંગેં ॥2॥
તુકા હ્મણે તુહ્માં હોઇ઩લ હે પરી । અનુભવ વરી યેઇ઩લ મગ ॥3॥

જૈશા તુહ્મી દુરી આહાં । તૈશા રાહા અંતરેં ॥1॥
નકા યેઊં દેઊં આળ । અંગીં ગોપાળ જડલાસે ॥ધ્રુ.॥
અવઘા હા ચિ રાખા કાળ । વિક્રાળ ચિ ભોંવતા ॥2॥
તુકા હ્મણે મજ ઐશા । હોતાં પિશા જગનિંદ્ય ॥3॥

સતીચેં તેં ઘેતાં વાણ । બહુ કઠીણ પરિણામીં ॥1॥
જિવાસાટીં ગૌરવ વાઢે । આહાચ જોડે તેં નવ્હે ॥ધ્રુ.॥
જરિ હોય ઉઘડી દૃઇષ્ટ । તરિ ગોષ્ટી યુદ્ધાચ્યા ॥2॥
તુકા હ્મણે અંગા યેતાં । તરી સત્તા ધૈર્યાચી ॥3॥

આડવા તો ઉભા । અસે દાટોનિયાં પ્રભા ॥1॥
દેવ નાહીં એકવિધ । એક ભાવ અસે શુદ્ધ ॥ધ્રુ.॥
ભેદાભેદ આટી । નાહીં ફાર કોઠેં તુટી ॥2॥
તુકા હ્મણે ગોવા । ઉગવા વેવ્હારાચા હેવા॥3॥

એકા બોટાચી નિશાણી । પરીપાખ નાહીં મનીં ॥1॥
તરિં તેં સંપાદિલેં સોંગ । કારણાવાંચૂનિયાં વેંગ ॥ધ્રુ.॥
વૈષ્ણવાંચા ધર્મ। જગ વિષ્ણુ નેણે વર્મ ॥2॥
અતિશયેં પાપ । તુકા સત્ય કરી માપ ॥3॥

સત્યત્વેંશીં ઘેણેં ભહીચા અનુભવ । સ્વામીચા ગૌરવ ઇચ્છીતસેં ॥1॥
મગ તેં અવીટ ન ભંગે સાચારેં । પાવલેં વિસ્તારેં ફિરોં નેણે ॥ધ્રુ.॥
વાણી વદે ત્યાચા કોણાંસી વિશ્વાસ । અભયેં કરેં દાસ સત્ય તૈપ ॥2॥
તુકા હ્મણે આધીં ન કરીં તાંતડી । પાયીં જાલી જોડી તેણેં શુદ્ધ ॥3॥

સર્વાત્મકપણ । માઝેં હિરોનિ નેતો કોણ ॥1॥
મનીં ભહીચી આવડી । હેવા વ્હાવી ઐશી જોડી ॥ધ્રુ.॥
ઘેઇ઩ન જન્માંતરેં। હેં ચિ કરાવયા ખરેં ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । ૠણી કરૂનિ ઠેવૂં સેવા॥3॥

આણિતાં ત્યા ગતી । હંસ કાઉળે ન હોતી ॥1॥
સાંડા સાંડા રે મઠારે । યેથેં ગાંઠીસવેં ધુરેં ॥ધ્રુ.॥
નાકેંવિણ મોતી । ઉભ્યા બાજારેં ફજિતી ॥2॥
હુકુમદાજ તુકા । યેથેં કોણી કાઉંફ્દોં નકા ॥3॥

ઢેંકણાસી બાજ ગડ । ઉતરચઢ કેવઢી ॥1॥
હોતા તૈસા કળોં ભાવ । આલા વાવ અંતરીંચા ॥ધ્રુ.॥
બોરામધ્યેં વસે અળી। અઠોળીચ ભોંવતી ॥2॥
પોટાસાટીં વેંચી ચણે । રાજા હ્મણે તોંડેં મી ॥3॥
બેડકાનેં ચિખલ ખાવા । કાય ઠાવા સાગર ॥4॥
તુકા હ્મણે ઐસેં આહે । કાય પાહે ત્યાંત તેં ॥5॥

ધાંવ ધાંવ ગરુડધ્વજા । આહ્માં અનાથાંચ્યા કાજા॥1॥
બહુ જાલોં કાસાવીસ । હ્મણોનિ પાહેં તુઝી વાસ ॥ધ્રુ.॥
પાહેં પાહેં ત્યા મારગેં । કોણી યેતેં માઝ્યા લાગેં ॥2॥
અસોનિયાં ઐસા । તુજ સારિખા કોંવસા ॥3॥
ન લવાવા ઉશીર । નેણોં કાં હા કેલા ધીર॥4॥
તુકા હ્મણે ચાલી । નકો ચાલૂં ધાંવ ઘાલીં ॥5॥

પાંડુરંગે પાંડુરંગે । માઝે ગંગે માઉલિયે ॥1॥
પાન્હાં ઘાલી પ્રેમધારા । પૂર ક્ષીરા લોટોં દે ॥ધ્રુ.॥
અંગેં અંગ મેળૌની । કરીં ધણી ફેડાયા ॥2॥
તુકા હ્મણે ઘેઇન ઉડએઆ । સાંડિન કુડએઆ ભાવના॥3॥

ગજૈંદ્ર પશુ આપ્તેં મોકલિલા । તો તુજ સ્મરલા પાંડુરંગા ॥1॥
ત્યાસાઠીં ગરુડ સાંડુનિ ધાંવસી । માયા ઝળંબેસી દિનાનાથા ॥ધ્રુ.॥
ધેનુ વત્સાવરી ઝેંપ ઘાલી જૈસી । તૈસેં ગજેંદ્રાસી સોડવિલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે બ્રીદ બાંધલેં યાસાઠીં । ભહાંસી સંકટીં રક્ષાવયા ॥3॥

ચારી વેદ જયાસાટીં । ત્યાચેં નામ ધરા કંઠીં ॥1॥
ન કરીં આણીક સાધનેં । કષ્ટસી કાં વાંયાંવિણ ॥ધ્રુ.॥
અઠરા પુરાણાંચે પોટીં । નામાવિણ નાહીં ગોઠી ॥2॥
ગીતા જેણેં ઉપદેશિલી। તે હી વિટેવરી માઉલી ॥3॥
તુકા હ્મણે સાર ધરીં । વાચે હરિનામ ઉચ્ચારીં ॥4॥

પાહાતાં ઠાયાઠાવ । જાતો અંતરોનિ દેવ ॥1॥
નયે વાટોં ગુણદોષીં । મના જતન યેવિશીં ॥ધ્રુ.॥
ત્રિવિધદેહ પરિચારા । જનીં જનાદ઩ન ખરા ॥2॥
તુકા હ્મણે ધીરેં- । વિણ કૈસેં હોતેં બરેં॥3॥

નામસંકીર્તન સાધન પૈં સોપેં । જળતીલ પાપેં જન્માંતરેં॥1॥
ન લગે સાયાસ જાવેં વનાંતરા । સુખેં યેતો ઘરા નારાયણ ॥ધ્રુ.॥
ઠાયીંચ બૈસોનિ કરા એકચિત્ત । આવડી અનંત આળવાવા ॥2॥
રામકૃષ્ણહરિવિઠ્ઠલકેશવા । મંત્ર હા જપાવા સર્વકાળ॥3॥
યાહૂનિ આણીક નાહીં પૈં સાધન । વાહાતસેં આણ વિઠોબાચી ॥4॥
તુકા હ્મણે સોપેં આહે સર્વાંહૂનિ । શાહાણા તો ધણી ઘેતો યેથેં ॥5॥

ભાવિકાંચેં કાજ અંગેં દેવ કરી । કાઢી ધર્માઘરીં ઉઇચ્છષ્ટ તેં ॥1॥
ઉઇચ્છષ્ટ તીં ફળેં ખાય ભિલ્લટીચીં । આવડી તયાંચી મોઠી દેવા ॥ધ્રુ.॥
કાય દેવા ઘરીં ન મિળેચી અન્ન । માગે ભાજીપાન દ્રૌપદીસી ॥2॥
અર્જુનાચીં ઘોડીં ધુતલીં અનંતેં । સંકટેં બહુતેં નિવારિલીં ॥3॥
તુકા હ્મણે ઐસીં આવડતી લડિવાળેં । જાણીવેચેં કાળેં તોંડ દેવા ॥4॥

સાંવળેં રૂપડેં ચોરટેં ચિત્તાચેં । ઉભેં પંઢરીચે વિટેવરી॥1॥
ડોઇળયાંચી ધણી પાહાતાં ન પુરે । તયા લાગીં ઝુરે મન માઝેં ॥ધ્રુ.॥
આન ગોડ કાંહીં ન લગે સંસારીં । રાહિલે અંતરીં પાય તુઝે॥2॥
પ્રાણ રિઘોં પાહે કુડી હે સાંડુની । શ્રીમુખ નયનીં ન દેખતાં ॥3॥
ચિત્ત મોહિયેલેં નંદાચ્યા નંદનેં । તુકા હ્મણે યેણેં ગરુડધ્વજેં ॥4॥

ઐકા ઐકા ભાવિકજન । કોણ કોણ વ્હાલ તે ॥1॥
તાકિકાંર્ચા ટાકા સંગ । પાંડુરંગ સ્મરા હો ॥ધ્રુ.॥
નકા શોધૂં મતાંતરેં। નુમગે ખરેં બુડાલ ॥2॥
કલિમધ્યેં દાસ તુકા । જાતો લોકાં સાંગત ॥3॥

આપુલિયા આંગેં તોડી માયાજાળ । ઐસેં નાહીં બળ કોણાપાશીં ॥1॥
રાંડાપોરેં ત્યાગ કરી કુટુંબાચા । નાવરે હે વાચા આણિ મન ॥ધ્રુ.॥
હર્ષામર્ષ જોં હે નાહીં જોં જિરાલે । તોંવરિ હે કેલે ચાર ત્યાંનીં ॥2॥
મુહ્ જાલોં ઐસેં બોલોં જાયે મુખેં । તુકા હ્મણે દુઃખેં બાંધલા તો ॥3॥

આલિયા અતીતા હ્મણતસાં પુઢારેં । આપુલેં રોકડેં સક્વ જાય ॥1॥
કાય ત્યાચા ભાર ઘેઊનિ મસ્તકીં । હીનકર્મી લોકીં હ્મણાવયા ॥ધ્રુ.॥
દારીં હાકા કૈસેં કરવતેં ભોજન । રુચી તરિ અન્ન કૈસેં દેતેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ધ્વજ ઉભારિલા કર । તે શિહ્ ઉદાર કાય જાલી ॥3॥

જેથેં લૈમીચા વાસ । ગંગા આલી પાપા નાસ ॥1॥
તેં મ્યાં હૃદયીં ધરિલેં । તાપેં હરણ પાઉલેં ॥ધ્રુ.॥
સેવા કેલી સંતજનીં। સુખેં રાહિલે લપોનિ ॥2॥
તુકા હ્મણે વાંકી । ભાટ જાલી તિહીં લોકીં ॥3॥

રૂપીં જડલે લોચન । પાયીં ઇસ્થરાવલેં મન ॥1॥
દેહભાવ હરપલા । તુજ પાહાતાં વિઠ્ઠલા ॥ધ્રુ.॥
કળોં નયે સુખદુઃખ। તાન હરપલી ભૂક ॥2॥
તુકા હ્મણે નવ્હે પરતી । તુઝ્યા દર્શનેં માગુતી ॥3॥

જાણતેં લેકરૂં । માતા લાગે દૂર ધરૂં ॥1॥
તૈસેં ન કરીં કૃપાવંતે । પાંડુરંગે માઝે માતે ॥ધ્રુ.॥
નાહીં મુહાફળા । ભેટી માગુતી ત્યા જળા ॥2॥
તુકા હ્મણે લોણી । તાક સાંડી નિવડૂનિ॥3॥

તુજવિણ કોણાં । શરણ જાઊં નારાયણા ॥1॥
ઐસા ન દેખેં મી કોણી । તુજા તિહીં ત્રિભુવનીં ॥ધ્રુ.॥
પાહિલીં પુરાણેં । ધાંડોઇળલીં દરુષણેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ઠાયીં । જડૂન ઠેલોં તુઝ્યા પાયીં ॥3॥

ઐસેં ભાગ્ય કૈપ લાહાતા હોઇ઩ન । અવઘેં દેખેં જન બ્રહ્મરૂપ ॥1॥
મગ તયા સુખા અંત નાહીં પાર । આનંદેં સાગર હેલાવતી ॥ધ્રુ.॥
શાંતિ ક્ષમા દયા મૂતિ઩મંત અંગીં । પરાવૃત્ત સંગીં કામાદિકાં ॥2॥
વિવેકાસહિત વૈરાગ્યાચેં બળ । ધગ્ધગિતોજ્જ્વાળ ઐગ્ન જૈસા ॥3॥
ભિહ્ નવવિધા ભાવશુદ્ધ બરી । અળંકારાવરી મુગુટમણિ ॥4॥
તુકા હ્મણે માઝી પુરવી વાસના । કોણ નારાયણા તુજવિણ ॥5॥

કાસયા કરાવે તપાચે ડોંગર । આણીક અપાર દુઃખરાસી॥1॥
કાસયા ફિરાવે અનેક તે દેશ । દાવિતીલ આસ પુઢેં લાભ ॥ધ્રુ.॥
કાસયા પુજાવીં અનેક દૈવતેં । પોટભરે તેથેં લાભ નાહીં ॥2॥
કાસયા કરાવે મુહીચે સાયાસ । મિળે પંઢરીસ ફુકા સાટીં ॥3॥
તુકા હ્મણે કરીં કીર્તન પસારા । લાભ યેઇ઩લ ઘરા પાહિજે તો ॥4॥

વૈષ્ણવમુનિવિપ્રાંચા સન્માન । કરાવા આપણ ઘેઊં નયે ॥1॥
પ્રભુ જાલા તરી સંસારાચા દાસ । વિહિત તયાસી યાંચી સેવા ॥2॥
તુકા હ્મણે હે આશીર્વાદેં બળી । જાઇ઩લ તો છળી નરકાયાસીં ॥3॥

દેવ વસે ચિત્તીં । ત્યાચી ઘડાવી સંગતી ॥1॥
ઐસેં આવડતેં મના । દેવા પુરવાવી વાસના ॥ધ્રુ.॥
હરિજનાસી ભેટી । નહો અંગસંગેં તુટી ॥2॥
તુકા હ્મણે જિણેં । ભલેં સંતસંઘષ્ટણેં ॥3॥

ભાગ સીણ ગેલા । માઝા સકળ વિઠ્ઠલા ॥1॥
તુઝા હ્મણવિતોં દાસ । કેલી ઉઇચ્છષ્ટાચી આસ ॥ધ્રુ.॥
રાહિલી તળમળ । તૈપ પાસોની સકળ ॥2॥
તુકા હ્મણે ધાલેં । પોટ ઐસેં કળોં આલેં॥3॥

રાયાચેં સેવક । સેવટીચેં પીડી રંક ॥1॥
હા તોં હિણાવ કવણા । કાં હો નેણાં નારાયણા ॥ધ્રુ.॥
પરિસેંસી ભેટી । નવ્હે લોહોપણા તુટી ॥2॥
તુઝેં નામ કંઠીં । તુક્યા કાળાસવેં ભેટી॥3॥

સુખરૂપ ઐસેં કોણ દુજેં સાંગા । માઝ્યા પાંડુરંગા સારિકેં તેં ॥1॥
ન લગે હિંડણેં મુંડણેં તે કાંહીં । સાધનાચી નાહીં આટાઆટી ॥ધ્રુ.॥
ચંદ્રભાગે સ્નાન વિધ તો હરિકથા । સમાધાન ચિત્તા સર્વકાળ ॥2॥
તુકા હ્મણે કાલા વૈકુંઠીં દુર્લભ । વિશેષ તો લાભ સંતસંગ ॥3॥

નસતાં અધિકાર ઉપદેશાસી બળત્કાર । તરિ તે કેલે હો ચાર માકડા આણિ ગારૂડી ॥1॥
ધન ધાન્ય રાજ્ય બોલ વૃથા રંજવણેં ફોલ । નાહીં તેથેં ઓલ બીજ વેચી મૂર્ખ તો ॥ધ્રુ.॥
નયે બાંધોં ગાંઠી પદરા આણ ઐસી તુટી । અસોન કસોટી શિષ્ટાચારઅનુભવ॥2॥
ઉપદેસી તુકા મેઘ વૃષ્ટીનેં આઇકા । સંકલ્પાસી ધોકા સહજ તેં ઉત્તમ ॥3॥

ઘાલુનિયાં માપીં । દેવભહ્ બૈસલે જપીં ॥1॥
તૈસી હોતે સાંડૌલંડી । નિજનિજાંચી મુડી ॥ધ્રુ.॥
અમુપીં ઉખતેં । આપણ વોસ આપણ યાતેં ॥2॥
દેવ આતાં જાલા । ઉગવે સંકોચ વહિલા॥3॥
અખંડ નેલેં વેઠી । ભાર સત્યાવિણ ગાંઠી ॥4॥
આડકિલા ઝોંપા । રિતા કિળવરચા ખોંપા ॥5॥
ગોદાતીરીં આડ । કરિતે કરવિતે દ્વાડ॥6॥
તુકા હ્મણે બળેં । ઉપદેશાચેં તોંડ કાળેં ॥7॥

ઉંબરાંતીલ કીટકા । હેં ચિ બ્રહ્માંડ ઐસેં લેખા ॥1॥
ઐસીં ઉંબરેં કિતી ઝાડીં । ઐશીં ઝાડેં કિતી નવખડીં ॥ધ્રુ.॥
હેં ચિ બ્રહ્માંડ આહ્માંસી । ઐસીં અગણિત અંડેં કૈસીં ॥2॥
વિરાટાચે અંગી તૈસે । મોજૂં જાતાં અગણિત કેંશ ॥3॥
ઐશા વિરાટાચ્યા કોટી । સાંટવલ્યા જ્યાચ્યા પોટીં ॥4॥
તો હા નંદાચા બાળમુકુંદ । તાન્હા હ્મણવી પરમાનંદ ॥5॥
ઐશી અગમ્ય ઇ઩શ્વરી લીળા । બ્રહ્માનંદીં ગમ્ય તુક્યાલા ॥6॥

બ્રહ્મયાઆન તરી એકે દિવસીં કળે । તાત્કાળ હા ગળે અભિમાન ॥1॥
અભિમાન લાગે શુકાચિયે પાઠી । વ્યાસેં ઉપરાટી દૃષ્ટી કેલી ॥ધ્રુ.॥
જનકભેટીસી પાઠવિલા તેણેં । અભિમાન નાણેં ખોટેં કેલેં ॥2॥
ખોટેં કરૂનિયાં લાવિલા અભ્યાસીં । મેરુશિખરાસી શુક ગેલા ॥3॥
જાઊનિયાં તેણેં સાધિલી સમાધી । તુકા હ્મણે તધીં હોતોં આહ્મી ॥4॥

સહજ પાવતાં ભગવંતીં પરિ હીં વિકલ્પેં પરતીં । ફુકાચી હે ચિત્તીં વાઠવણ કાં ન ધરિતી ॥1॥
હરિ વ્યાપક સર્વગત હેં તંવ મુખ્યત્વેં વેદાંત । ચિંતનાસી ચિત્ત અસોં દ્યાવેં સાવધ ॥ધ્રુ.॥
વિરજાહોમ યા ચિ નાંવેં દેહ નવ્હે મી જાણાવેં । મગ કાં જી યાવેં વરી લાગે સંકલ્પા ॥2॥
કામક્રોધે દેહ મિળણ સ્વાહાકારીં કૈંચેં પુણ્ય । મંત્રીં પૂજિયેલા યયા મનમુંડણ નવ્હે ચિ ॥3॥
અનન્યભહીચે ઉપાય તે યા વિઠોબાચે પાય । ધ્યાઇલ તો કાય જાણે ચુકોં મારગ ॥4॥
આતાં સાંગે તુકા એક તુહ્મી ચુકોં નકા । સાંડીમાંડી ધોકા શરણ રિઘતાં ગોમટેં ॥5॥

આહ્મીં જાણાવેં તેં કાઇ઩ તુઝેં વર્મ કોણે ઠાયીં । અંતપાર નાહીં ઐસેં શ્રુતિ બોલતી ॥1॥
હોઇપ મજ તૈસા મજ તૈસા સાના સકુમાર રુષીકેશા । પુરવીં માઝી આશા ભુજા ચારી દાખવીં॥ધ્રુ.॥
ખાલતા સપ્ત હી પાતાળા વરતા સ્વર્ગાહૂનિ ઢિસાળા । તો મી મસ્યક ડોળાં કૈસા પાહોં આપલા ॥2॥
મજ અસે હા ભરવસા પઢીયેં વોસી તયાં તૈસા । પંઢરીનિવાસા તુકા હ્મણે ગા વિઠોબા ॥3॥

વૃક્ષ વલ્લી આહ્માં સોયરીં વનચરેં । પક્ષી હી સુસ્વરેં આળવિતી ॥1॥
યેણેં સુખેં રુચે એકાંતાચા વાસ । નાહીં ગુણ દોષ અંગા યેત ॥ધ્રુ.॥
આકાશ મંડપ પૃથુવી આસન । રમે તેથેં મન ક્રીડા કરી ॥2॥
કંથાકુમંડલુ દેહૌપચારા । જાણવિતો વારા અવશ્વરુ॥3॥
હરિકથા ભોજન પરવડી વિસ્તાર । કરોનિ પ્રકાર સેવૂં રુચી ॥4॥
તુકા હ્મણે હોય મનાસી સંવાદ । આપુલા ચિ વાદ આપણાંસી ॥5॥

અનંત બ્રહ્માંડેં । એકે રોમીં ઐસેં ધેંડેં ॥1॥
તો યા ગૌઇળયાંચે ઘરીં । ઉંબરા ચઢતાં ટેંકા ધરી ॥ધ્રુ.॥
મારી દૈત્ય ગાડે । જ્યાંચે પુરાણીં પવાડે ॥2॥
તુકા હ્મણે કળા । અંગીં જયાચ્યા સકળા ॥3॥

સાવધાન ઐસેં કાય તેં વિચારા । આલે હો સંસારા સકળ હી ॥1॥
અંતીં સમયાચા કરણેં વિચાર । વેચતી સાદર ઘટિકા પળેં ॥ધ્રુ.॥
મંગળ હેં નોહે કન્યાપુત્રાદિક । રાહિલા લૌકિક અંતરપાટ ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવ અંતરલા દુરી । ડોઇળયા અંધારી પડલીસે ॥3॥

લવણ મેળવિતાં જળેં । કાય ઉરલેં નિરાળેં ॥1॥
તૈસા સમરસ જાલોં । તુજમાજી હરપલોં ॥ધ્રુ.॥
ઐગ્નકર્પુરાચ્યા મેળીં । કાય ઉરલી કાજળી ॥2॥
તુકા હ્મણે હોતી । તુઝી માઝી એક જ્યોતી ॥3॥

સુખ નાહીં કોઠેં આલિયા સંસારીં । વાંયા હાંવભરી હોઊં નકા ॥1॥
દુઃખબાંદવડી આહે હા સંસાર । સુખાચા વિચાર નાહીં કોઠેં ॥ધ્રુ.॥
ચવદા કલ્પેંવરી આયુષ્ય જયાલા । પરી તો રાહિલા તાટીખાલીં ॥2॥
તુકા હ્મણે વેગીં જાય સુટોનિયાં । ધરૂનિ હૃદયામાજી હરિ ॥3॥

તુજ કરિતાં હોય ઐસેં કાંહીં નાહીં । ડોંગરાચી રાઇ઩ રંક રાણા ॥1॥
અશુભાચેં શુભ કરિતાં તુજ કાંહી । અવઘડ નાહીં પાંડુરંગા ॥ધ્રુ.॥
સોળા સહજર નારી બ્રહ્મચારી કૈસા । નિરાહારી દુર્વાસા નવલ નવ્હે ॥2॥
પંચભ્રતાર દ્રૌપદી સતી । કરિતાં પિતૃશાંતી પુણ્ય ધર્મા ॥3॥
દશરથા પાતકેં બ્રહ્મહત્યે ઐસીં । નવલ ત્યાચે કુશીં જન્મ તુઝા ॥4॥
મુનેશ્વરા નાહીં દોષ અનુમાત્ર । ભાંડવિતાં સુત્ર વધ હોતી ॥5॥
તુકા હ્મણે માઝે દોષ તે કાયી । સરતા તુઝા પાયીં જાલોં દેવા ॥6॥
પાળણા

જનનિયા બાળકા રે ઘાતલેં પાળણા । પંચતક્વીં જડિયેલ્યા વારતિયા ચહૂં કોણા । અખંડ જડિયેલ્યા તયા ઢાળ અંગણા । વૈખરી ધરૂનિ હાતીં ભાવ દાવી ખેળણા ॥1॥
નિજીં રે નિજીં આતાં । હ્મણોનિ પરિયે દે માતા । ખેળતાં કષ્ટલાસી બાળા તૂં રે નેણતાં । નિજીં રે નિજીં આતાં ॥ધ્રુ.॥
ખેળતાં બાહેરિ રે મુલા લોકાંચ્યા સવેં । બાગુલ કાળતોંડા નાહીં નેતો તેં ઠાવેં । ખેળતાં દુઇશ્ચત્તા રે દેખોનિ તેં ન્યાવેં । હ્મણોનિ સાંગેં તુજ શીઘ્ર વચન પાળાવેં॥2॥
સંચિત માગેં તુજ શુદ્ધ હોતેં સાંગાતી । તેણેં તુજ વાંચવિલેં વેરઝારિયા હાતીં । આણીક નેલી માગેં કાય જાણોં તીં કિતી । આલાસિ યેથવરિ થોરપુણ્યેં બહુતીં ॥3॥
ખેળતાં શુક દેવા તો રે લાગલા પાઠીં । લપાલા વરુષેં બારા તિયે માતેચે પોટીં । રિઘતાં બાહેરિ રે પળે ઘેઊનિ કાસોટી । તે ચિ પરી જાલી સ્વામી ભેણેં રિઘેં કપાટીં ॥4॥
ખેળતાં ચક્રવર્તી જનકા લાગલા ધાક । પડિલા અગ્નીમાજી પાવ જળત એક। ભરલાસે કાંપ અંગીં સુખ નાઠવેં દુઃખ। આપ પર તેં હી નાહીં દેહભાવ સકિળક ॥5॥
સિભ્રીયા ચક્રવર્તી કવ પડિલી અવચિતી । ધીટ તો ન ભે તયા માસ કાપિલેં હાતીં । ટાકિલેં તયાવરી ખુણેં ગોવિલા અંતીં । પાવલા માયબાપ હિરોન ઘેતલા હાતીં ॥6॥
બાંધલેં અજામેળા વેશ્યાગણીકા કૈસી । મારિલી હાક ધાકેં કળલેં માયબાપાસી। ઘાતલી ધાંવ નેટેં વેગીં પાવલા ત્યાસી । હિરોનિ નેલીં દોઘેં આપણયાં તીં પાસી ॥7॥
ધરૂની આઠવૂ રે બાળા રાહેં નિશ્ચળ । ખેળતાં દુઇશ્ચતા રે નકો જાઊં બરળ। ટોંકતાહે તુજલાગીં દિવસ લેખૂની કાળ । મગ નેદી આઠવૂં રે નેત્રીં ઘાલીં પડળ ॥8॥
ઐસી તીં કૃપાવંતેં બાળા મોહિલેં ચિત્ત । સુસ્વરેં કંઠ ગાય મધુર આણિ સંગીત । તેણેં તેં ચિ ચિત્ત રાહે હોઊનિયાં નિવાંત । પાવતી તુકા હ્મણે નાહીં વિશ્વાસ તે ઘાત ॥9॥
॥1॥

ઉભ્યા બાજારાંત કથા । હે તોં નાવડે પંઢરિનાથા॥1॥
અવઘેં પોટાસાટીં ઢોંગ । તેથેં કૈંચા પાંડુરંગ ॥ધ્રુ.॥
લાવી અનુસંધાન। કાંહીં દેઇ઩લ હ્મણઊન ॥2॥
કાય કેલેં રાંડલેંકા । તુલા રાજી નાહીં તુકા ॥3॥

અસોત લોકાંચે બોલ શિરાવરી । માઝી મજ બરી વિઠાબાઇ઩ ॥1॥
આપંગિલેં મજ આહે તે કૃપાળુ । બહુત કનવાળુ અંતરીંચી ॥ધ્રુ.॥
વેદશાસ્ત્રેં જિસી વણિ઩તી પુરાણેં । તિચેં મી પોસણેં લડિવાળ ॥2॥
જિચેં નામ કામધેનુ કલ્પતરૂ । તિચેં મી લેંકરૂં તુકા હ્મણે ॥3॥

વારાણસી ગયા પાહિલી દ્વારકા । પરી નયે તુકા પંઢરીચ્યા ॥1॥
પંઢરીસી નાહીં કોણા અભિમાન । પાયાં પડે જન એકમેકા ॥2॥
તુકા હ્મણે જાય એકવેળ પંઢરી । તયાચિયે ઘરીં યમ ન યે ॥3॥

સાંડુનિયાં સર્વ લૌકિકાચી લાજ । આળવા યદુરાજ ભિહ્ભાવેં ॥1॥
પાહૂનિયાં ઝાડેં વરબડૂનિ પાલા । ખાઊનિ વિઠ્ઠલા આળવાવેં ॥ધ્રુ.॥
વેંચૂનિયાં ચિંધ્યા ભરૂનિયાં ધાગા । ગુંડાળૂનિ ઢુંગા આળવાવેં ॥2॥
તુકા મ્હણે ઐસેં માંડિલ્યા નિર્વાણ । તયા નારાયણ ઉપેક્ષીના ॥3॥

દહએઆંચિયા અંગીં નિઘે તાક લોણી । એકા મોલેં દોન્હી માગોં નયે ॥1॥
આકાશાચે પોટીં ચંદ્ર તારાંગણેં । દોહીંશી સમાન પાહોં નયે ॥ધ્રુ.॥
પૃથ્વીચા પોટીં હિરા ગારગોટી । દોહોંસી સમસાટી કરૂં નયે ॥2॥
તુકા હ્મણે તૈસે સંત આણિ જન । દોહીંસી સમાન ભજૂં નયે ॥3॥

તેરા દિવસ જાલે નિશ્ચક્ર કરિતાં । ન પવસી અનંતા માયબાપા ॥1॥
પાષાણાંચી ખોળ ઘેઉનિ બૈસલાસી । કાય હૃષીકેશી જાલેં તુજ ॥ધ્રુ.॥
તુજવરી આતાં પ્રાણ મી તજીન । હત્યા મી ઘાલીન પાંડુરંગા ॥2॥
ફાર વિઠાબાઇ઩ ધરિલી તુઝી આસ । કરીન જીવા નાસ પાંડુરંગા ॥3॥
તુકા હ્મણે આતાં માંડિલેં નિર્વાણ । પ્રાણ હા સાંડીન તુજવરી ॥4॥

લોક ફાર વાખા અમંગળ જાલા । ત્યાચા ત્યાગ કેલા પાંડુરંગા ॥1॥
વિષયાં વંચલોં મીપણા મુકલોં । શરણ તુજ આલોં પાંડુરંગા ॥ધ્રુ.॥
ઘર દાર અવઘીં તજિલીં નારાયણા । જીવીંચ્યા જીવના પાંડુરંગા ॥2॥
તુકા હ્મણે પડિલોં પુંડલિકાપાશીં । ધાંવ હૃષીકેશી આઇંળગીં મજ ॥3॥

ઇંઇદ્રયાંચીં દિનેં । આહ્મી કેલોં નારાયણેં ॥1॥
હ્મણઊનિ ઐસેં સોસીં । કાય સાંગોં કોણાંપાશી ॥ધ્રુ.॥
નાહીં અંગીં બળ । ત્યાગ કરીંસા સકળ ॥2॥
તુકા હ્મણે મોટેં । પ્રારબ્ધ હોતેં ખોટેં ॥3॥

હાતીં ધરૂં જાવેં । તેણેં પરતેં ચિ વ્હાવેં ॥1॥
ઐસા કાં હો આલા વાંટા । હીન ભાગ્યાચા કરંટા ॥ધ્રુ.॥
દેવ ના સંસાર । દોહીં ઠાયીં નાહીં થાર ॥2॥
તુકા હ્મણે પીક । ભૂમિ ન દે ન મિળે ભીક ॥3॥

મોલેં ઘાતલેં રડાયા । નાહીં અસું આણિ માયા ॥1॥
તૈસા ભિહ્વાદ કાય । રંગબેગડીચા ન્યાય ॥ધ્રુ.॥
વેઠી ધરિલ્યા દાવી ભાવ । માગેં પળાયાચા પાવ ॥2॥
કાજવ્યાચ્યા જ્યોતી । તુકા હ્મણે ન લગે વાતી ॥3॥

તરિ ચ જન્મા યાવેં । દાસ વિઠ્ઠલાચેં વ્હાવેં ॥1॥
નાહીં તરિ કાય થોડીં । શ્વાનશૂકરેં બાપુડીં ॥ધ્રુ.॥
જ્યાલ્યાચેં તેં ફળ। અંગીં લાગોં નેદી મળ ॥2॥
તુકા હ્મણે ભલે । જ્યાચ્યા નાવેં માનવલેં ॥3॥
॥ લળતેં 9 ॥

દેવ તે સંત દેવ તે સંત । નિમિત્ય ત્યા પ્રતિમા ॥1॥
મી તોં સાંગતસેં ભાવેં । અસો ઠાવેં સકળાં ॥ધ્રુ.॥
નિરાકારી ઓસ દિશા । યેથેં ઇચ્છા પુરતસે ॥2॥
તુકા હ્મણે રોકડેં કેણેં । સેવિતાં યેણેં પોટ ધાય ॥3॥

ન કળે માવ મુનિ માગે એકી અંતુરી । સાઠી સંવત્સરાં જન્મ તયા ઉદરીં ॥1॥
કૈસા આકળે ગે માયે ચપળ વો । ત્રિભુવનવ્યાપક સકળ વો ॥ધ્રુ.॥
હનુમંતા ભેટી ગર્વ હરિલા દોહીંચા । ગરુડા વિટંબના રૂપા સત્યભામેચ્યા ॥2॥
દ્રૌપદીચા ભેદ પુરવિલા સમયીં । ૠષિ ફળવનીં દેંઠીં લાવિતાં ઠાયીં ॥3॥
અર્જુનાચ્યા રથીં કપિ સ્તંભીં ઠેવિલા । દોહીં પૈજ તેથેં ગર્વ હરી દાદુલા ॥4॥
ભાવભહી સક્વગુણ જાલા દુર્જના । તુકા હ્મણે સકળાં છંદેં ખેળે આપણ ॥5॥

ઉદારા કૃપાળા અંગા દેવાંચ્યા દેવા । તુજસવેં પણ આતાં આમુચા દાવા ॥1॥
કૈસા જાસી સાંગ આતાં મજપાસુની । કેલેં વાતાહાત દિલે સંસારા પાણી ॥ધ્રુ.॥
અવઘીં આવરૂનિ તુઝે લાવિલીં પાઠીં । આતાં ત્યા વિસર સોહંકોહંચ્યા ગોષ્ટી ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં ચરણીં ઘાતલી મિઠી । પડિલી તે પડો તુહ્મા આહ્માંસી તુટી ॥3॥

જાલી હોતી કાયા । બહુ મળીન દેવરાયા ॥1॥
તુમચ્યા ઉજળલી નામેં । ચિત્ત પ્રક્ષાઇળલેં પ્રેમેં ॥ધ્રુ.॥
અનુતાપેં ઝાલા ઝાડા । પ્રારબ્ધાચા કેલા તોડા ॥2॥
તુકા હ્મણે દેહ પાયીં । ઠેવૂનિ ઝાલોં ઉતરાઇ઩ ॥3॥

આજિ આનંદુ રે એકી પરમાનંદુ રે । જયા શ્રુતિ નેતિ નેતિ હ્મણતી ગોવિંદુ રે ॥1॥
વિઠોબાચીં વેડીં આહ્માં આનંદુ સદા । ગાઊં નાચોં વાઊં ટાળી રંજવૂં ગોવિંદા ॥ધ્રુ.॥
સદા સન સાંત આહ્માં નિત્ય દિવાળી । આનંદેં નિર્ભર આમચા કૈવારી બળી ॥2॥
તુકા હ્મણે નાહીં જન્મમરણાંચા ધાક । સંત સનકાદિક તેં આમચેં કવતુક॥3॥

પ્રાણિયાં એક બીજમંત્ર ઉચ્ચારીં । પ્રતિદિનીં રામકૃષ્ણ હ્મણ કાં મુરારિ ॥1॥
હેં ચિ સાધન રે તુજ સર્વ સિદ્ધીંચે । નામ ઉચ્ચારીં પાં ગોપાળાચેં વાચે ॥ધ્રુ.॥
ઉપાસ પારણેં ન લગે વનસેવન। ન લગે ધૂમ્રપાન પંચાઅગ્નતાપન ॥2॥
ફુકાચેં સુખાચેં કાંહીં ન વેચેં ભાંડાર । કોટી યયાઆં પરિસ તુકા હ્મણે હેં સાર ॥3॥

વિઠ્ઠલ કીર્તનાચે અંતીં । જય જય હરી જે હ્મણતી॥1॥
તેં ચિ સુકૃતાચેં ફળ । વાચા રામનામેં નિખળ ॥ધ્રુ.॥
બૈસોનિ હરિકથેસી । હોય સાવધ ચિત્તાસી ॥2॥
તુકા હ્મણે ત્યાચા જન્મ । સુફળ જાલા ભવક્રમ ॥3॥

ન ચલવે પંથ વેચ નસતાં પાલવીં । શરીર વિટંબિલેં વાટે ભીક માગાવી ॥1॥
ન કરીં રે તૈસેં આપઆપણાં । નિત્ય રામ રામ તુહ્મી સકળ હ્મણા ॥ધ્રુ.॥
રામ હ્મણવિતાં રાંડા પોરેં નિરવિશી । પડસી યમા હાંતીં જાચવિતી ચૌ†યાશી ॥2॥
મુખીં નાહીં રામ તો હી આત્મહત્યારા । તુકા હ્મણે લાજ નાહીં તયા ગંવ્હારા ॥3॥

થડિયેસી નિઘતાં પાષાણાંચ્યા સાંગડી । બુડતાં મધ્યભાગીં તેથેં કોણ ઘાલી ઉડી ॥1॥
ન કરી રે તૈસેં આપઆપણા । પતંગ જાય વાંયાં જીવેં જ્યોતી ઘાલૂનિયાં ॥ધ્રુ.॥
સાવધપણેં સોમવલ વાટી ભરોનિયાં પ્યાલા । મરણા અંતીં વૈદ્ય બોલાવિતો ગહિલા ॥2॥
તુકાહ્મણે કરીં ઠાયીંચા ચિ વિચાર । જંવેં નાહીં પાતલા યમાચા કિંકર ॥3॥
॥9॥

દ્યા જી માઝા વિચારોનિયાં વિભાગ । ન ખંડે હા લાગ આહાચપણેં ॥1॥
કિતી નેણોં તુહ્માં સાહાતે કટકટ । આહ્મી ચ વાઇ઩ટ નિવડલોં તે ॥ધ્રુ.॥
કરવિતાં કલ્હેં જિવાચિયેસાટીં । હે તુહ્માં વોખટીં ઢાળ દેવા ॥2॥
તુકા હ્મણે ધીર કારણ આપુલા । તુહ્મીં તોં વિઠ્ઠલા માયાતીત ॥3॥

આમુચે ઠાઉકે તુહ્માં ગર્ભવાસ । બિળવંત દોષ કેલે ભોગ ॥1॥
કાય હા સાંગાવા નસતાં નવલાવો । મૈંદપણેં ભાવ ભુલવણેચા ॥ધ્રુ.॥
એકા પળવૂનિ એકા પાઠી લાવા । કવતુક દેવા પાહાવયા ॥2॥
તુકા હ્મણે જ્યાણેં અસેં ચેતવિલેં । ત્યાચ્યાનેં ઉગળેં કૈસેં નવ્હે ॥3॥

નિદ઩યાસી તુહ્મી કરિતાં દંડણ । તુમચેં ગા†હાણેં કોઠેં દ્યાવેં ॥1॥
ભાકિતોં કરુણા ઐકતી કાન ।ઉગલેં ચિ મૌન્ય ધરિલેં ઐસેં ॥ધ્રુ.॥
દીનપણેં પાહેં પાય ભિડાવોનિ । મંજુળા વચનીં વિનવીતસેં॥2॥
તુકા હ્મણે ગાંઠી મનાચી ઉકલા । કાય જી વિઠ્ઠલા પાહાતસાં ॥3॥

નસતોં કિવિલવાણેં । કાંહીં તુમચ્યા કૃપાદાનેં ॥1॥
હે ચિ તયાચી ઓળખી । ધાલેં ટવટવિત મુખીં ॥ધ્રુ.॥
વાંયાં જાત નાહીં । વચન પ્રીતીચેં તેં કાંહીં ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । સત્ય યેતેં અનુભવા ॥3॥

જાલોં તંવ સાચેં । દાસ રાહવણેં કાચેં ॥1॥
હેં કાં મિળતેં ઉચિત । તુહ્મી નેણા કૃપાવંત ॥ધ્રુ.॥
સિંહાચેં તે પિલેં । જાય ઘેઊનિયાં કોલ્હેં ॥2॥
તુકા હ્મણે નાસ । આહ્માં હ્મણવિલિયાં દાસ॥3॥

દેવાચ્યા ઉદ્દેશેં જેથેં જેથેં ભાવ । તો તો વસે ઠાવ વિશ્વંભરેં ॥1॥
લોભાચે સંકલ્પ પળાલિયાવરી । કૈંચી તેથેં ઉરી પાપપુણ્યા ॥ધ્રુ.॥
શુદ્ધ ભહી મન જાલિયા નિર્મળ । કુશ્ચળી વિટાળ વજ્રલેપ ॥2॥
તુકા હ્મણે જ્યાચેં તયાસી ચ કળે । પ્રાંત યેતો ફળેં કળોં મગ ॥3॥

કડસણી ધરિતાં અડચણીચા ઠાવ । હ્મણઊનિ જીવ ત્રાસલાસે ॥1॥
લૌકિકાબાહેરિ રાહિલોં નિરાળા । તુજવિણ વેગળા નાહીં તુજા ॥ધ્રુ.॥
સંકોચાનેં નાહીં હોત ધણીવરી । ઉરવૂનિ ઉરી કાય કાજ ॥2॥
તુકા હ્મણે કેલેં ઇચ્છે ચિ સારિખેં । નાહીંસેં પારિખેં યેથેં કોણી ॥3॥

હેં ચિ જતન કરા દાન । ધરુની ચરણ રાહિલોં તો॥1॥
આણીક કાંહીં ન ઘલીં ભાર । બહુત ફાર સાંકડેં ॥ધ્રુ.॥
ઘ્યાવી માઝ્યા હાતેં સેવા । હે ચિ દેવા વિનવણી ॥2॥
તુકા તુમચા હ્મણવી દાસ । તેણેં આસ પુરવાવી ॥3॥

આપલ્યા ચ સ્કાઉંફ્દેં । જેથેં તેથેં ઘેતી છંદેં ॥1॥
પડિલા સત્યાચા દુષ્કાળ । બહુ ફાર જાલી ઘોળ ॥ધ્રુ.॥
વિશ્વાસાચે માઠ । ત્યાચે કપાળીં તેં નાટ ॥2॥
તુકા હ્મણે ઘાણા । મૂઢા તીથાઅ પ્રદિક્ષણા ॥3॥

ઉદ્વેગાચી ધાંવ બૈસલી આસનીં । પડિલેં નારાયણીં મોટળેં હેં ॥1॥
સકળ નિઇંશ્ચતી જાલી હા ભરવસા । નાહીં ગર્ભવાસા યેણેં ઐસા ॥ધ્રુ.॥
આપુલિયા નાંવેં નાહીં આહ્માં જિણેં । અભિમાન તેણેં નેલા દેવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ચેળેં એકાચિયા સત્તા । આપુલેં મિરવિતાં પણેં ઐસેં ॥3॥

બહુતાં પુરે ઐસા વાણ । આલેં ધન ઘરાસી ॥1॥
ઘ્યા રે ફુકા મોલેંવિણ । નારાયણ ન ભુલા ॥ધ્રુ.॥
ઐકા નિવળલ્યા મનેં। બરવેં કાનેં સાદર ॥2॥
તુકા હ્મણે કરૂનિ અંતીં । નિઇંશ્ચતી હે ઠેવાવી ॥3॥

માઝી મજ જાતી આવરલી દેવા । નવ્હતાં યા ગોવા ઇંઇદ્રયાંચા ॥1॥
કાસયા મી તુઝા હ્મણવિતોં દાસ । અસતોં ઉદાસ સર્વ ભાવેં ॥ધ્રુ.॥
ભયાચિયા ભેણેં ધરિયેલી કાસ । ન પુરતાં આસ કાય થોરી ॥2॥
તુકા હ્મણે આપઆપુલીં જતન । કૈચેં થોરપણ મગ તુહ્માં ॥3॥

વિનવિતોં તરી આણિતોસિ પરી । યાચકાનેં થોરી દાતયાચી ॥1॥
આમુચે હી કાંહીં અસોં દ્યા પ્રકાર । એકલ્યાનેં થોર કૈચે તુહ્મી ॥ધ્રુ.॥
નેઘાવી જી કાંહીં બહુ સાલ સેવા । ગૌરવ તેં દેવા યત્ન કીજે ॥2॥
તુકા હ્મણે નાહીં આમુચી મિરાસી । અસાવેંસેં ઐસીં દુર્બળેં ચિ ॥3॥

એકા ઐસેં એક હોતેં કોણાં કાળેં । સમર્થાચ્યા બળેં કાય નવ્હે ॥1॥
ઘાલૂનિ બૈસલોં મિરાસીસ પાયા । જિંકોં દેવરાયા સંદેહ નાહીં ॥ધ્રુ.॥
કેલા તો ન સંડીં આતાં કૈવાડ । વારીન હે આડ કામક્રોધ ॥2॥
તુકા હ્મણે જાળીં અળસાચી ધાડી । નવ્હતી આલી જોડી કળોં સાચ ॥3॥

જાલે સમાધાન । તુમચે ધરિલે ચરણ ॥1॥
આતાં ઉઠાવેંસેં મના । યેત નાહીં નારાયણા ॥ધ્રુ.॥
સુરવાડિકપણેં । યેથેં સાંપડલેં કેણેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ભાગ । ગેલા નિવારલા લાગ ॥3॥

મુખાકડે વાસ । પાહેં કરૂનિયાં આસ ॥1॥
આતાં હોઇ઩લ તે શિરીં । મનોગત આયાઆ ધરીં ॥ધ્રુ.॥
તુહ્મીં અંગીકાર । કેલા પાહિજે હેં સાર ॥2॥
તુકા હ્મણે દારીં । ઉભેં યાચક મીં હરી ॥3॥

નાહીં માથાં ભાર । તુહ્મી ઘેત હા વિચાર ॥1॥
જાણોનિયાં ઐસેં કેલેં । દુરિલ અંગેસી લાવિલેં ॥ધ્રુ.॥
આતાં બોલાવેં આવડી । નામ ઘ્યાવેં ઘડી ઘડી ॥2॥
તુકા હ્મણે દુરી । દેવા ખોટી ઐસી ઉરી ॥3॥

માઝેં જડ ભારી । આતાં અવઘેં તુહ્માંવરી ॥1॥
જાલોં અંકિત અંકિલા । તુમચ્યા મુકલોં માગિલા ॥ધ્રુ.॥
કરિતોં જેં કામ। માઝી સેવા તુઝેં નામ ॥2॥
તુકા પાયાં લાગે । કાંહીં નેદી ના ન મગે॥3॥

તુહ્મી આહ્મી ભલે આતાં । જાલોં ચિંતા કાશાચી॥1॥
આપુલાલે આલોં સ્થળીં । મૌન કળી વાઢેના ॥ધ્રુ.॥
સહજ જેં મનીં હોતેં । તેં ઉચિતેં ઘડલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે નસતેં અંગા । યેત સંગા સારિખેં ॥3॥

ચિત્તા ઐસી નકો દેઊં આઠવણ । જેણેં દેવાચે ચરણ અંતરે તેં ॥1॥
આલિયા વચનેં રામનામધ્વનિ । ઐકાવીં કાનીં ઐસીં ગોડેં ॥ધ્રુ.॥
મત્સરાચા ઠાવ શરીરીં નસાવા । લાભેંવિણ જીવા દુઃખ દેતો ॥2॥
તુકા હ્મણે રાહે અંતર શીતળ । શાંતીચેં તેં બળ ક્ષમા અંગીં ॥3॥

કોણ પુણ્ય કોણા ગાંઠી । જ્યાસી ઐસિયાંચી ભેટી॥1॥
જિહીં હરી ધરિલા મનીં । દિલેં સંવસારા પાણી ॥ધ્રુ.॥
કોણ હા ભાગ્યાચા । ઐસિયાંસી બોલે વાચા ॥2॥
તુકા હ્મણે ત્યાંચે ભેટી। હોય સંસારાસી તુટી ॥3॥

તરિ ચ હા જીવ સંસારીં ઉદાસ । ધરિલા વિશ્વાસ તુહ્માં સોઇ઩ ॥1॥
એકે જાતીવિણ નાહીં કળવળા । ઓઢલી ગોપાળા સૂત્રદોરી ॥ધ્રુ.॥
ફુટતસે પ્રાણ ક્ષણાંચ્યા વિસરેં । હેં તોં પરસ્પરેં સારિખેં ચિ ॥2॥
તુકા હ્મણે ચિત્તીં રાખિલા અનુભવ । તેણેં હા સંદેહ નિવારલા ॥3॥

કિતી વિવંચના કરીતસેં જીવીં । મન ધાંવડવી દાહી દિશા ॥1॥
કોણા એકા ભાવેં તુહ્મી અંગીકાર । કરાવા વિચાર યા ચ સાટીં ॥ધ્રુ.॥
ઇતર તે આતાં લાભ તુચ્છ જાલે । અનુભવા આલે ગુણાગુણ ॥2॥
તુકા હ્મણે લાગો અખંડ સમાધિ । જાવેં પ્રેમબોધીં બુડોનિયાં ॥3॥

દિક ચિ યા નાહીં સંસારસંબંધા । તુટેના યા બાધા ભવરોગાચી ॥1॥
તાંતડીંત કરીં હ્મણઊનિ તાંતડી । સાધિલી તે ઘડી સોનિયાચી ॥ધ્રુ.॥
સંકલ્પાચ્યા બીજેં ઇંઇદ્રયાંચી ચાલી । પ્રારબ્ધ તેં ઘાલી ગર્ભવાસીં ॥2॥
તુકા હ્મણે બીજેં જાળુની સકળ । કરાવા ગોપાળ આપુલા તો ॥3॥

આતાં હોઇન ધરણેકરી । ભીતરીચ કોંડીન ॥1॥
નાહી કેલી જીવેંસાટી । તોં કાં ગોષ્ટી રુચે તેં ॥ધ્રુ.॥
આધી નિર્ધાર તો સાર । મગ ભાર સોસીન ॥2॥
તુકા હ્મણે ખાઊં જેવૂં । નેદૂં હોઊં વેગળા ॥3॥

હોઇલ તરિ પુસાપુસી । ઉત્તર ત્યાસી યોજાવેં ॥1॥
તોંવરિ મી પુઢેં કાંહીં । આપુલેં નાહીં ઘાલીત ॥ધ્રુ.॥
જાણેનિયાં અંતર દેવ । જેવ્હાં ભેવ ફેડીલ ॥2॥
તુકા હ્મણે ધરિલા હાતીં । કરીલ ખંતીવેગળેં ॥3॥

હા તોં નવ્હે કાંહીં નિરાશેચા ઠાવ । ભલેં પોટીં વાવ રાખિલિયા ॥1॥
વિશ્વંભરેં વિશ્વ સામાવિલેં પોટી । તેથેં ચિ સેવટીં આહ્મી અસોં ॥ધ્રુ.॥
નેણતાં ચિંતન કરિતોં અંતરીં । તેથેં અભ્યંતરીં ઉમટેલ ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝા સ્વામી અબોલણા । પુરવૂં ખુણે ખુણા જાણતસોં ॥3॥

નિષ્ઠ‍ તો દિસે નિરાકારપણેં । કોંવળા સગુણેં પ્રતિપાળી॥1॥
કેલા ચ કરાવા કેલા કૈવાડ । હોઇ઩લ તેં ગોડ ન પરેતે ॥ધ્રુ.॥
મથિલિયા લાગે નવનીત હાતાં । નાસે વિતિળતાં આહાચ તેં ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં મનાશીં વિચાર । કરાવા તો સાર એકચિત્ત ॥3॥

બહુ દેવા બરેં જાલેં । નસતેં ગેલેં સોંવળેં ॥1॥
ધોવટાશીં પડિલી ગાંઠી । જગજેઠીપ્રસાદેં ॥ધ્રુ.॥
ગાદલ્યાચા જાલા જાડા । ગેલી પીડા વિકલ્પ ॥2॥
તુકા હ્મણે વરાવરી । નિર્મળ કરી નિર્મળા ॥3॥

સ્વામિત્વાચીં વર્મેં અસોનિ જવળી । વાહોં જાવેં મોળી ગુણાંસવેં ॥1॥
કાબાડાપાસૂનિ સોડવા દાતારા । કાંહીં નકા ભારા પાત્ર કરૂં ॥ધ્રુ.॥
ધનવંજ્યાચિયે અંગીં સત્તાબળ । વ્યાધિ તો સકળ તોડાવયા ॥2॥
તુકા હ્મણે આલેં મોડએઆસી કોંપટ । સાંડવ્યાચી વાટ વિસરાવી ॥3॥

ૠણાચ્યા પરિહારા જાલોં વોળગણા । દ્યાવી નારાયણા વાસલાતી ॥1॥
જાલોં ઉતરાઇ઩ શરીરસંકલ્પેં । ચુકોં દ્યાવીં પાપેં સકળ હી ॥ધ્રુ.॥
આજિવરિ હોતોં ધરૂનિ જિવાસી । વ્યાજેં કાસાવિસી બહુ કેલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે મના આણિલા મ્યાં ભાવ । તુમચા તેથેં ઠાવ આહે દેવા ॥3॥

યેણેં પાંગેં પાયાંપાશીં । નિશ્ચયેંસી રાહેન ॥1॥
સાંગિતલી કરીન સેવા । સકળ દેવા દાસ્યત્વ ॥ધ્રુ.॥
બંધનાચી તુટલી બેડી । હે ચિ જોડી મગ આહ્માં ॥2॥
તુકા હ્મણે નવ્હેં ક્ષણ । પાયાંવિણ વેગળા ॥3॥

આપુલ્યા આપણ ઉગવા લિગાડ । કાય માઝેં જડ કરુન ઘ્યાલ ॥1॥
ઉધારાસી કાય ઉધારાચેં કામ । વાઢવૂં ચિ શ્રમ નયે દેવા ॥ધ્રુ.॥
કરા આતાં મજસાટીં વાડ પોટ । ઠાવ નાહીં તંટે જાલેં લોકીં ॥2॥
તુકા હ્મણે બાકી ઝડલિયાવરી । ન પડેં વેવ્હારીં સંચિતાચે ॥3॥

સર્વ સંગીં વિટ આલા । તૂં એકલા આવડસી ॥1॥
દિલી આતાં પાયીં મિઠી । જગજેઠી ન સોડીં ॥ધ્રુ.॥
બહુ જાલોં ક્ષીદક્ષીણ । યેણેં સીણ તો નાસે ॥2॥
તુકા હ્મણે ગંગવાસ । બહુ ત્યા આસ સ્થળાચી ॥3॥

શીતળ તેં શીતળાહુની । પાયવણી ચરણીંચેં ॥1॥
સેવન હે શિરસા ધરીં । અંતરીં હીં વરદળા ॥ધ્રુ.॥
અવઘેં ચિ નાસી પાપ । તીર્થ બાપ માઝ્યાચેં ॥2॥
બૈસોનિયાં તુકા તળીં । ત્યા કલ્લોળીં ડૌરલા ॥3॥

ગોદે કાંઠીં હોતા આડ । કરૂનિ કોડ કવતુકેં॥1॥
દેખણ્યાંનીં એક કેલેં । આઇત્યા નેલેં જિવનાપેં ॥ધ્રુ.॥
રાખોનિયાં ઠાવ । અલ્પ જીવ લાવૂનિ ॥2॥
તુકા હ્મણે ફિટે ધની । હે સજ્જનીં વિશ્રાંતિ ॥3॥

ન પાહેં માઘારેં આતાં પરતોનિ । સંસારાપાસૂનિ વિટલા જીવ ॥1॥
સામોરેં યેઊનિ કવળીં દાતારા । કાળાચા હાકારા ન સાહાવે ॥ધ્રુ.॥
સાવધાન ચિત્ત હોઇ઩લ આધારેં । ખેળતાં હી બરેં વાટૈ઩લ ॥2॥
તુકા હ્મણે કંઠ દાટલા યા સોસેં । ન પવે કૈસેં જવળી હેં ॥3॥

મથનીચેં નવનીત । સર્વ હિતકારક ॥1॥
દંડવત દંડા પરી । માગેં ઉરી નુરાવી ॥ધ્રુ.॥
વચનાચા તો પસરું કાઇ઩ । તાંતડી ડોઇ઩પાશીંચ ॥2॥
તુકા હ્મણે જગજેઠી । લાવીં કંઠીં ઉચલૂનિ ॥3॥

અવચિતા ચિ હાતીં ઠેવા । દિલા સેવા ન કરિતાં॥1॥
ભાગ્ય ફળલેં જાલી ભેટી । નેઘેં તુટી યાવરી ॥ધ્રુ.॥
દૈન્ય ગેલેં હરલી ચિંતા । સદૈવ આતાં યાવરી ॥2॥
તુકા હ્મણે વાંટા જાલા । બોલોં બોલી દેવાસીં ॥3॥

સમર્થાચી ધરિલી કાસ । આતાં નાશ કાશાચા ॥1॥
ધાંવ પાવેં કરીન લાહો । તુમચ્યા આહો વિઠ્ઠલા ॥ધ્રુ.॥
ન લગે મજ પાહાણેં દિશા । હાકેસરિસા ઓઢસી ॥2॥
તુકા હ્મણે નવ્હે ધીર । તુહ્માં ઇસ્થર દયેનેં ॥3॥

કરૂં તૈસેં પાઠાંતર । કરુણાકર ભાષણ ॥1॥
જિહીં કેલા મૂતિ઩મંત । ઐસે સંતપ્રસાદ ॥ધ્રુ.॥
સોજ્જ્વળ કેલ્યા વાટા । આઇત્યા નીટા માગીલાં ॥2॥
તુકા હ્મણે ઘેઊં ધાંવા । કરૂં હાંવા તે જોડી ॥3॥

અચળ ન ચળે ઐસેં જાલેં મન । ધરૂનિ નિજ ખુણ રાહિલોંસેં ॥1॥
આવડી બૈસલી ગુણાંચી અંતરીં । કરૂં ધણીવરી સેવન તેં ॥ધ્રુ.॥
એકવિધ ભાવ નવ્હે અભાવના । આણિકિયા ગુણાં ન મિળવે ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝે પડિલેં આહારીં । ધ્યાન વિટેવરી ઠાકલે તેં ॥3॥

કાય તુઝી થોરી વણૂપ મી પામર । હોસી દયાકર કૃપાસિંધુ ॥1॥
તુજ ઐસી દયા નાહીં આણિકાસી । ઐસેં હૃષીકેશી નવલ એક ॥ધ્રુ.॥
કુરુક્ષેત્રભૂમીવરી પક્ષી વ્યાલે । તૃણામાજી કેલેં કોઠેં ત્યાંનીં ॥2॥
અકસ્માત તેથેં રણખાંબ રોવિલા । યુદ્ધાચા નેમિલા ઠાવ તેથેં ॥3॥
કૌરવ પાંડવ દળભાર દોન્હી । ઝુંજાવયા રણીં આલે તેથેં ॥4॥
તયે કાળીં તુજ પક્ષી આઠવિતી । પાવ બા શ્રીપતી હ્મણોનિયાં ॥5॥
હસ્તી ઘોડે રથ યેથેં ધાંવતીલ । પાષાણ હોતીલ શતચૂર્ણ ॥6॥
ઐસિયે આકાંતીં વાંચોં કૈસે પરી । ધાંવ બા શ્રીહરી લવલાહેં ॥7॥
ટાકોનિયાં પિલીં કૈસેં જાવેં આતાં । પાવેં જગન્નાથા લવલાહીં ॥8॥
આલી તિયે કાળીં કૃપા તુઝ્યા ચિત્તા । અનાથાંચ્યા નાથા નારાયણા ॥9॥
એકા ગજાચિયા કંઠીં ઘંટા હોતી। પાડિલી અવચિતી તયાંવરી ॥10॥
અઠરા દિવસ તેથે દ્વંદજુંજ જાલેં । વારા ઊન લાગલેં નાહીં તયાં ॥11॥
જુંજ જાલ્યાવરી દાવિલેં અર્જુના । તુહ્મીં નારાયણા પિક્ષયાંસી ॥12॥
પાહેં આપુલિયા દાસાં મ્યાં રિક્ષલેં । રણીં વાંચવિલેં કૈશા પરી ॥13॥
ઐસી તુજ માયા આપુલ્યા ભહાંચી । માઉલી આમુચી તુકા હ્મણે ॥14॥

વૈષ્ણવાં સંગતી સુખ વાટે જીવા । આણીક મી દેવા કાંહીં નેણેં ॥1॥
ગાયેં નાચેં ઉડેં આપુલિયા છંદેં । મનાચ્યા આનંદેં આવડીનેં ॥ધ્રુ.॥
લાજ ભય શંકા દુરાવિલા માન । ન કળે સાધન યાપરતેં ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં આપુલ્યા સાયાસેં । આહ્માં જગદેશેં સાંભાળાવેં ॥3॥

શરણ શરણ વાણી । શરણ ત્રિવાચા વિનવણી ॥1॥
સ્તુતી ન પુરે હે વાચા । સત્ય દાસ મી દાસાંચા ॥ધ્રુ.॥
દેહ સાંભાળૂન। પાયાંવરી લોટાંગણ ॥2॥
વિનવી સંતા તુકા દીન । નવ્હે ગોરવેં ઉત્તીર્ણ ॥3॥

લેંકરા લેવવી માતા અળંકાર । નાહીં અંતપાર આવડીસી॥1॥
કૃપેચેં પોસણેં તુમચેં મી દીન । આજિ સંતજન માયબાપ ॥ધ્રુ.॥
આરુષા ઉત્તરીં સંતોષે માઉલી । કવળૂનિ ઘાલી હૃદયાત ॥2॥
પોટા આલેં ત્યાચે નેણે ગુણદોષ । કલ્યાણ ચિ અસે અસાવેં હેં ॥3॥
મનાચી તે ચાલી મોહાચિયે સોઇ઩ । ઓઘેં ગંગા કાઇ઩ પરતોં જાણે ॥4॥
તુકા હ્મણે કોઠેં ઉદાર મેઘાં શિહ્ । માઝી તૃષા કિતી ચાતકાચી ॥5॥

યુઇહ્ તંવ જાલ્યા કુંટિત સકળા । ઉરલી હે કળા જીવનાચી ॥1॥
સંતચરણીં ભાવેં ઠેવિલેં મસ્તક । જોડોનિ હસ્તક રાહિલોંસેં ॥ધ્રુ.॥
જાણપણેં નેણેં કાંહીં ચિ પ્રકાર । સાક્ષી તેં અંતર અંતરાસી ॥2॥
તુકા હ્મણે તુહ્મી કેલેં અભયદાન । જેણેં સમાધાન રાહિલેંસે ॥3॥

હા ગે આલોં કોણી હ્મણે બુડતિયા । તેણેં કિતી તયા બળ ચઢે ॥1॥
તુહ્મી તંવ ભાર ઘેતલા સકળ । આશ્વાસિલોં બાળ અભયકરેં ॥ધ્રુ.॥
ભુકેલિયાં આસ દાવિતાં નિર્ધાર । કિતી હોય ધીર સમાધાન ॥2॥
તુકા હ્મણે દિલી ચિંતામણીસાટીં । ઉચિત કાંચવટી દંડવત ॥3॥

કૈસા તીં દેખિલા હોસીલ ગોપાળીં । પુણ્યવંતીં ડોળીં નારાયણા ॥1॥
તેણેં લોભેં જીવ જાલાસે બરાડી । આહ્મી ઐશી જોડી કૈપ લાભોં ॥ધ્રુ.॥
અસેલ તેં કૈસેં દર્શનાચેં સુખ । અનુભવેં શ્રીમુખ અનુભવિતાં ॥2॥
તુકા હ્મણે વાટે દેસી આલિંગન । અવસ્થા તે ક્ષણાક્ષણાં હોતે ॥3॥

કાસયા યા લોભેં કેલેં આર્તભૂત । સાંગા માઝેં ચિત્ત નારાયણા ॥1॥
ચાતકાચે પરી એક ચિ નિર્ધાર । લક્ષભેદીતીર ફિરોં નેણે ॥ધ્રુ.॥
સાંવળેં રૂપડેં ચતુર્ભુજ મૂતિ઩ । કૃષ્ણનામ ચિત્તીં સંકલ્પ હા ॥2॥
તુકા હ્મણે કરીં આવડીસી ઠાવ । નકો માઝા ભાવ ભંગોં દેઊં ॥3॥

કાય માઝા પણ હોઇ઩લ લટિકા । ઇબ્રદાવળી લોકાં દાવિલી તે ॥1॥
ખરી કરૂનિયાં દેઇપ માઝી આળી । યેઊનિ કૃવાળી પાંડુરંગે ॥ધ્રુ.॥
આણીક મ્યાં કોણા હ્મણવાવેં હાતીં । નયે કાકુલતી દુજિયાસી ॥2॥
તુકા હ્મણે મજ યેથેં ચિ ઓળખી । હોઇ઩ન તો સુખી પાયાંનીં ચ ॥3॥

તુહ્માં આહ્માં જંવ જાલિયા સમાન । તેથેં કોણાં કોણ સનમાની ॥1॥
ઉરી તોં રાહિલી ગોમટેં ગૌરવ । ઓઢે માઝા જીવ પાયાંપાશીં ॥ધ્રુ.॥
નેણપણેં આહ્મી આળવૂં વોરસેં । બોલવિતોં રસેં શબ્દરત્નેં ॥2॥
તુકા હ્મણે લળે પાળીં વો વિઠ્ઠલે । કાં હે ઉરવિલે ભેદાભેદ ॥3॥

નકો માઝે માનૂં આહાચ તે શબ્દ । કળવઑયાચા વાદ કરીતસેં ॥1॥
કાસયાનેં બળ કરૂં પાયાંપાશીં । ભાકાવી તે દાસીં કરુણા આહ્મીં ॥ધ્રુ.॥
કાય મજ ચાડ અસે યા લૌકિકેં । પરી અસે નિકેં અનુભવાચેં ॥2॥
લાંચાવલ્યાસાટીં વચનાચી આળી । ટકઑયાનેં ઘોળી જવળી મન ॥3॥
વાટતસે આસ પુરવિસી ઐસેં । તરિ અંગીં પિસેં લાવિયેલે ॥4॥
તુકા હ્મણે માઝી યેથેં ચિ આવડી। શ્રીમુખાચી જોડી ઇચ્છીતસેં ॥5॥

હ્મણઊની લવલાહેં । પાય આહેં ચિંતીત ॥1॥
પાઠિલાગા યેતો કાળ । તૂં કૃપાળૂ માઉલી ॥ધ્રુ.॥
બહુ ઉસંતીત આલોં । તયા ભ્યાલોં સ્થળાસી ॥2॥
તુકા હ્મણે તૂં જનની । યે નિર્વાણીં વિઠ્ઠલેં॥3॥

જેણેં વાઢે અપકીતિ઩ । સર્વાથાઅ તેં વર્જાવેં ॥1॥
સત્ય રુચે ભલેપણ । વચન તેં જગાસી ॥ધ્રુ.॥
હોઇજેતેં શૂર ત્યાગેં । વાઉગેં તેં સારાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ખોટેં વર્મ । નિંદ્યકર્મ કાઇળમા ॥3॥

યાચી સવે લાગલી જીવા । ગોડી હેવા સંગાચા ॥1॥
પરતેં ન સરવે દુરી । ક્ષણ હરીપાસૂનિ ॥ધ્રુ.॥
જાલેં તરી કાય તંટ । આતાં ચટ ન સંટે ॥2॥
તુકા હ્મણે ચક્રચાળે । વેળ બળેં લાવિલેં॥3॥

યાચા તંવ હા ચિ મોળા । દેખિલા ડોળા ઉદંડ॥1॥
નેદી મગ ફિરોં માગેં । અંગા અંગેં સંચરે ॥ધ્રુ.॥
કાં ગા યાચી નેણાં ખોડી । જીભા જોડી કરિતસાં ॥2॥
પાંઘરે તેં બહુ કાળેં । ઘોંગડેં હી ઠાયીંચેં ॥3॥
અંગીં વસે ચિ ના લાજ । ન હ્મણે ભાજ કોણાચી॥4॥
સર્વસાક્ષી અબોલ્યાનેં । દુઇશ્ચત કોણેં નસાવેં ॥5॥
તુકા હ્મણે ધરિલા હાતીં । મગ નિઇંશ્ચતીં હરીનેં ॥6॥

પ્રસિદ્ધ હા અસે જગા । અવઘ્યા રંગારંગાચા ॥1॥
તરી વાટા ન વજે કોણી । નારાયણીં ઘરબુડી ॥ધ્રુ.॥
બહુતાં ઐસેં કેલેં માગેં । લાગ લાગેં લાગેના ॥2॥
હો કાં નર અથવા નારી । લાહાન થોરીં આદર ॥3॥
જાલેં વેગળેં લોકીં પુરે । મગ નુરે સમૂળ ॥4॥
કળેના તો આહે કૈસા । કોણી દિશા બહુ થોડા ॥5॥
તુકા હ્મણે દુસ†યા ભાવેં । છાયેં નાવેં ન દેખવે ॥6॥

ન સંડાવા આતાં ઐસેં વાટે ઠાવ । ભયાશી ઉપાવ રક્ષણાચા ॥1॥
હ્મણઊનિ મનેં વિળયેલેં મન । કારિયેકારણ ચાડ નાહીં ॥ધ્રુ.॥
નાના વીચિ ઉપાધિ કરૂનિયાં મૂળ । રાખતાં વિટાળ તેં ચિ વ્હાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે યેથેં ન વેચે વચન । નિજીં નિજખૂણ સાંપડલી ॥3॥

સત્તેચેં ભોજન સમયીં આતુડે । સેવન હી ઘડે રુચિનેસી॥1॥
વર્મેં શ્રમ નેલા જાલેં એકમય । હૃદયસ્થીં સોય સંગ જાલા ॥ધ્રુ.॥
કોથળીસ જમા પડિલેં સંચિત । માપલ્યાચા વિત્ત નેમ જાલા ॥2॥
તુકા હ્મણે ધણી ઐસા જાલોં આતાં । કરીન તે સત્તા માઝી આહે ॥3॥

દેઇ઩લ તેં ઉણેં નાહીં । યાચે કાંહીં પદરીં ॥1॥
પાહિજે તેં સંચિત આતાં । યેથેં સત્તા કરાવયા ॥ધ્રુ.॥
ગુણાં ઐસા ભરણા ભરી। જો જેં ચારી તેં લાભે ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવીં દેવ । ફળે ભવ આપુલા ॥3॥

તેવ્હાં હોતોં ભોગાધીન । તુહ્માં ભિન્ન પાસૂનિ ॥1॥
આતાં બોલોં નયે ઐસેં । આનારિસેં વેગળેં ॥ધ્રુ.॥
સન્મુખ જાલોં સ્વામીકડે । ભવ ઔઠડે નિરાળે ॥2॥
ચિંતિલેં તેં ચિંતામણી । ફિટે ધણી તોં દ્યાવેં ॥3॥
સહજ ઇસ્થત આહે અંગીં । પ્રસંગીં તે વંચેના॥4॥
તુમચી દેવા ધરિલી કાસ । કેલા નાસ પ્રપંચા ॥5॥
તુકા હ્મણે જાણોનિ વર્મ । કર્માકર્મેં ઠેવિલીં ॥6॥
॥5॥

કેલા કૈવાડ સંતાંચ્યા આધારેં । અનુભવેં ખરેં કળોં આલેં ॥1॥
કાય જીવિત્વાચી ધરુનિયાં આશા । વ્હાવેં ગર્ભવાસા પાત્ર ભેણેં ॥ધ્રુ.॥
અબાળીનેં જાવેં નિચિંતિયા ઠાયાં । રાંડા રોટા વાંયાં કરૂં નયે ॥2॥
તુકા હ્મણે બળી દેતાં તેં નિધાન । ભિકેસાટીં કોણ રાજ્ય દેતો ॥3॥

સંગતીનેં હોતો પંગતીચા લાભ । અશોભીં અનુભવ અસિજેતેં ॥1॥
જૈસીં તૈસીં અસોં પુઢિલાંચે સોઇ઩ । ધરિતી હાતીં પાયીં આચારિયે ॥ધ્રુ.॥
ઉપકારી નાહીં દેખત આપદા । પુઢિલાંચી સદા દયા ચિત્તીં ॥2॥
તુકા હ્મણે તરીં સજ્જનાચી કીતિ઩ । પુરવાવી આતિ઩ નિર્બળાંચી ॥3॥

કરિતાં વિચાર સાંપડલેં વર્મ । સમૂળ નિશ્રમ પરિહારાચેં॥1॥
મજ ઘેઊનિયાં આપણાંસી દ્યાવેં । સાટી જીવેં જીવેં નારાયણા ॥ધ્રુ.॥
ઉરી નાહીં મગ પડદા કાં આલા । સ્વમુખેં ચિ ભલા કરિતાં વાદ ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝેં ખરેં દેણેં ઘેણેં । તુહ્મી સાક્ષી જાણેં અંતરીંચેં ॥3॥

કુળીંચી હે કુળદેવી । કેલી ઠાવી સંતાંનીં ॥1॥
બરવેં જાલેં શરણ ગેલોં । ઉગવિલોં સંકટીં ॥ધ્રુ.॥
આણિલા રૂપા હી બળેં । કરૂનિ ખળેં હરિદાસીં ॥2॥
તુકા હ્મણે સમાગમેં । નાચોં પ્રેમેં લાગલોં ॥3॥

આતાં દેહ અવસાન । હેં જતન તોંવરી ॥1॥
ગાઊં નાચોં ગદારોળેં । જિંકોં બળેં સંસાર ॥ધ્રુ.॥
યા ચિ જીઊં અભિમાનેં। સેવાધનેં બળકટ ॥2॥
તુકા હ્મણે ન સરેં માગેં । હોઇ઩ન લાગેં આગળા ॥3॥

જ્યાને આડ યાવેં કાંહીં । ત્યાચેં નાહીં બળ આતાં॥1॥
મન યેથેં સાહએ જાલેં । હરિચ્યા ધાલેં ગુણવાદીં ॥ધ્રુ.॥
ચુકુર તો ગેલા કાળ । જાલેં બળ સંગાચેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ધરૂં સત્તા । હોઇ઩લ આતાં કરૂં તેં ॥3॥

દેવાસી તો પુરે એકભાવ ગાંઠી । તો ચિ ત્યાચે મિઠી દેઇલ પાયીં ॥1॥
પાહોનિ રાહીન કવતુક નિરાળા । મી મજ વેગળા હોઊનિયાં ॥ધ્રુ.॥
કાંહીં નેઘેં શિરીં નિમિક્યાચા ભાર । ન લગે ઉત્તર વેચાવેં ચિ ॥2॥
તુકા હ્મણે જીવેં પડિલિયા ગાંઠી । મગ નાહીં મિઠી સુટોં યેત ॥3॥

લૌકિકાસાટીં યા પસા†યાચા ગોવા । કાંહીં નાહીં દેવા લાગોં યેત ॥1॥
ઠેવાવા માથા તો નુચલાવા પાયીં । ઠાંયીંચિયે ઠાંયીં હાલોં નયે ॥ધ્રુ.॥
ડવ્હિળલ્યા મનેં વિતિળલેં રૂપ । નાંવઐસેં પાપ ઉપાધીચેં ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવ પ્રીતીનેં કવળી । ઠેવીલ જવળી ઉઠવૂનિ ॥3॥

નાહીં હોત ભાર ઘાતલ્યા ઉદાસ । પુરવાવી આસ સકળ હી ॥1॥
ઐસા નાહીં મજ એકાચા અનુભવ । ધરિલા તો ભાવ ઉદ્ધરલેં ॥ધ્રુ.॥
ઉતાવીળ અસે શરણાગતકાજેં । ધાંવ કેશીરાજે આઇકતાં ॥2॥
તુકા હ્મણે હિત ચિંતન ભરવંસા । નેદી ગર્ભવાસા યેઊં દેવા ॥3॥

ઉપજોં મરોં હે તોં આમુચી મિરાસી । હેં તૂં નિવારિસી તરી થોર ॥1॥
ઉભા રાહીં કરીં ખરા ખોટા વાદ । આહ્મી જાલોં નિંદ લંડીપણેં ॥ધ્રુ.॥
ઉભયતાં આહે કરણેં સમાન । તુહ્માં ઐસા હ્મણેં મી હી દેવા ॥2॥
તુકા હ્મણે હાતીં સાંપડલેં વર્મ । અવઘાચી ભ્રમ ફેડિન આતાં ॥3॥

મેલિયાંચ્યા રાંડા ઇઇચ્છતી લેકરૂં । લાજ નાહીં ધરૂં પ્રીતી કૈશી ॥1॥
માગિલાં પુઢિલાં એકી સરોબરી । કાળાચી પેટારી ખાંદા વાહે ॥ધ્રુ.॥
આન દિસે પરી મરણેં ચિ ખરેં । સાંપળા ઉંદિરેં સામાવિલીં ॥2॥
તુકા હ્મણે જાલી મનાચી પરતી । નિવળલી જ્યોતી દિસોં આલી ॥3॥

નિષ્ઠ‍ મી જાલોં અતિવાદાગુણેં । હેં કાં નારાયણેં નેણિજેલ ॥1॥
સાંડિયેલી તુહ્મી ગોત પરિસોય । ફોડવિલી ડોય કર્મા હાતીં ॥ધ્રુ.॥
સાંપડૂનિ સંદી કેલી જીવેંસાટીં । ઘ્યાવયાસિ તુટી કારણ હેં ॥2॥
તુકા હ્મણે તુજ કાય હ્મણોં ઉણેં । નાહીં અભિમાનેં ચાડ દેવા ॥3॥

માઝેં માઝ્યા હાતા આલેં । આતાં ભલેં સકળ ॥1॥
કાશાસાટીં વિષમ થારા । તો અંતરા વિટાળ ॥ધ્રુ.॥
જાલીં તયા દુઃખેં તુટી । માગિલ પોટીં નસાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે શુદ્ધકુળ । તેથેં મળ કાશાચા ॥3॥

સમર્થપણેં હે કરા સંપાદણી । નસતેં ચિ મનીં ધરિલ્યાચી॥1॥
દુસ†યાચેં યેથેં નાહીં ચાલોં યેત । તરિ મી નિવાંત પાય પાહેં ॥ધ્રુ.॥
ખોટિયાચેં ખરેં ખરિયાચેં ખોટેં । માનલેં ગોમટેં તુહ્માંસી તેં ॥2॥
તુકા હ્મણે તુહ્માં સવેં કરિતાં વાદ । હોઇ઩જેતેં નિંદ જનીં દેવા ॥3॥

તુહ્માં આહ્માંસવેં ન પડાવી ગાંઠી । આલેતિ જગજેઠી કળોં આતાં ॥1॥
કિતી હ્મણોં આતાં વાઇટા વાઇટ । શિવોં નયે વીટ આલ્યાવરી ॥ધ્રુ.॥
બોલિલ્યાચી આતાં હે ચિ પરચિત । ભીડ ભાર થીત બુડવીલ ॥2॥
તુકા હ્મણે આલી રોકડી પ્રચિતી । ઝાંકણેં તેં કિતી કોઠેં દેવા ॥3॥

સકળ સત્તાધારી । વ્હાવેં ઐસેં કાય હરી ॥1॥
પરિ યા કૃપેચ્યા વોરસેં । કુઢાવયાચેં ચિ પિસેં ॥ધ્રુ.॥
અંગેં સવાઔત્તમ । અવઘા ચિ પૂર્ણકામ ॥2॥
તુકા હ્મણે દાતા । તરિ હા જીવ દાન દેતા॥3॥

કોણાપાશીં દ્યાવેં માપ । આપીં આપ રાહિલેં ॥1॥
કાસયાચી ભરોવરી । કાય દુરી જવળી ॥ધ્રુ.॥
એકેં દાખવિલે દાહા। ફાંટા પાહા પુસૂન ॥2॥
તુકા હ્મણે સરલેં વોઝેં । આતાં માઝેં સકળ॥3॥

નભોમય જાલેં જળ । એકીં સકળ હરપલેં ॥1॥
આતાં કાય સારાસારી । ત્યાચ્યા લહરી તયાંત ॥ધ્રુ.॥
કૈચા તેથ યાવા સાંડી । આપ કોંડી આપણ્યાં ॥2॥
તુકા હ્મણે કલ્પ જાલા। અસ્ત ગેલા ઉદય ॥3॥

રાજા કરી તૈસે દામ । તે હી ચામ ચાલતી ॥1॥
કારણ તે સત્તા શિરીં । કોણ કરી અવ્હેર ॥ધ્રુ.॥
વાઇલે તેં સુનેં ખાંદીં । ચાલે પદીં બૈસવિલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે વિશ્વંભરેં । કરુણાકરેં રિક્ષલેં ॥3॥

આહ્મી દેવ તુહ્મી દેવ । મધ્યેં ભેવ અધીક ॥1॥
કૈવાડાચ્યા ધાંવા લાગેં । માગેં માગેં વિઠ્ઠલે ॥ધ્રુ.॥
ભેડસાવિલેં હાકે નાદેં । વોળખી ભેદેં મોડિલી ॥2॥
તુકા હ્મણે ઉભા રાહે । માગેં પાહે પરતોનિ ॥3॥

હીનસુરબુદ્ધીપાસાઈં । આકૃતીસી ભેદ નાહીં ॥1॥
એક દાંડી એક ખાંદી । પદીં પદીં ભોગણેં ॥ધ્રુ.॥
એકાઐસેં એક નાહીં । ભિન્ન પાહીં પ્રકૃતી ॥2॥
તુકા હ્મણે ભૂમી ખંડે । પીક દંડે જેથેં તેં॥3॥

કાય બોલોં સાંગા । યાઉપરી પાંડુરંગા ॥1॥
કાંહીં આધારાવાંચૂન । પુઢેં ન ચલે વચન ॥ધ્રુ.॥
વાઢે ઐસા રસ । કાંહીં કરાવા સૌરસ ॥2॥
ભિહ્ભાગ્યસીમા । દ્યાવા જોડોનિયાં પ્રેમા॥3॥
કોરડએઆ ઉત્તરીં । નકા ગૌરવૂં વૈખરી ॥4॥
કરી વિયાઆપના । તુકા પ્રસાદાચી દાના ॥5॥

આહાચ તો મોડ વાળલિયામધીં । અધીરાચી બુઇદ્ધ તેણેં ન્યાયેં ॥1॥
હ્મણઊનિ સંગ ન કરીં દુસરેં । ચિત્ત મળીન દ્વારેં દોડ પડે ॥ધ્રુ.॥
વિષાસાટીં સર્પાં ભયાભીત લોક । હેં તોં સકળીક જાણતસાં ॥2॥
તુકા હ્મણે કાચેં રાહે કુળાંકુડ । અવગુણ તો નાડ જ્યાચા તયા ॥3॥

ક્ષણક્ષણાં જીવા વાટતસે ખંતી । આઠવતી ચિત્તીં પાય દેવા ॥1॥
યેઇપ વો યેઇપ વો યેઇપ લવલાહીં । આઇંળગૂનિ બાહીં ક્ષેમ દેઇપ ॥ધ્રુ.॥
ઉતાવિળ મન પંથ અવલોકી । આઠવા તે ચુકી કાય જાલી ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝ્યા જીવીંચ્યા જીવના । ઘાલા નારાયણા ઉડી વેગીં ॥3॥

આળી કરાવી તે કળતેં બાળકા । બુઝવાવેં હેં કાં નેણાં તુહ્મી ॥1॥
નિવાડ તો તેથેં અસે પાયાંપાશીં । તુહ્માંઆહ્માંવિશીં એકેઠાયીં ॥ધ્રુ.॥
આણીક તોં આહ્મી ન દેખોંસેં જાલેં । જાણાવેં શિણલેં ભાગલેંસેં ॥2॥
તુકા હ્મણે તુહ્માં લાગતેં સાંગાવેં । અંતરીંચેં ઠાવેં કાય નાહીં ॥3॥

તાંતડીનેં આહ્માં ધીર ચિ ન કળે । પાળાવે હે લળે લવલાહીં ॥1॥
નકા કાંહીં પાહોં સાવકાશીં દેવા । કરા એક હેવા તુમચા માઝા ॥ધ્રુ.॥
વોરસાચા હેવા સાંભાળાવી પ્રીત । નાહીં રાહોં યેત અંગીં સદા ॥2॥
તુકા હ્મણે મજ નકા ગોવૂં ખેળા । ભોજનાચી વેળા રાખિયેલી ॥3॥

નાહીં લોપોં યેત ગુણ । વેધી આણીકેં ચંદન ॥1॥
ન સંગતાં પડે તાળા । રૂપ દર્પણીં સકળાં ॥ધ્રુ.॥
સારવિલેં વરી । આહાચ તેં ક્ષણભરી ॥2॥
તુકા હ્મણે વોહળેં । સાગરાચ્યા ઐસેં વ્હાવેં॥3॥

વચનેં ચિ વ્હાવેં આપણ ઉદાર । હોઇલ વિશ્વંભર સંપુષ્ટ ચિ ॥1॥
સત્યસંકલ્પાચીં ફળેં બીજાઐસીં । શુદ્ધ નાહીં નાસી પાવોં યેત ॥ધ્રુ.॥
વંચિલિયા કાયા યેતસે ઉપેગા । શરીર હેં નરકાચેં ચિ આળેં ॥2॥
તુકા હ્મણે જીવ જિતાં થારે લાવા । પડિલિયા ગોવા દેશધડી ॥3॥

ઉખતેં આયુષ્ય જાયાંચેં કિળવર । અવઘેં વોડંબર વિષયાંચેં ॥1॥
કોણાસી હા લાગે પુસણેં વિચાર । મનેં ચિ સાદર કરૂં આતાં ॥ધ્રુ.॥
ઉત્પિત્ત પ્રળય પડિલેં દળણ । પાકાચેં ભોજન બીજ વાઢે ॥2॥
તુકા હ્મણે જાઊં અભયાચ્યા ઠાયાં । રિઘોં દેવરાયા શરણ વેગીં ॥3॥

બોલાવે હ્મુણ હે બોલતોં ઉપાય । પ્રવાહેં હેં જાય ગંગાજળ ॥1॥
ભાગ્યયોગેં કોણાં ઘડેલ સેવન । કૈંચે યેથેં જન અધિકારી ॥ધ્રુ.॥
મુખીં દેતાં ઘાંસ પળવિતીં તોંડેં । અંગીંચિયા ભાંડે અસુકાનેં ॥2॥
તુકા હ્મણે પૂજા કરિતોં દેવાચી । આપુલિયા રુચી મનાચિયે ॥3॥

લટિક્યાચે વાણી ચવી ના સંવાદ । નાંહીં કોણાં વાદ રુચોં યેત ॥1॥
અન્યાય તો ત્યાચા નવ્હે વાયચાળા । માયબાપીં વેળા ન સાધિલી ॥ધ્રુ.॥
અનાવર અંગીં પ્રબળ અવગુણ । તાંતડીનેં મન લાહો સાધી ॥2॥
તુકા હ્મણે દોષ આણિ અવકળા । ન પડતાં તાળા ઘડે તસે ॥3॥

નયે સ્તવૂં કાચેં હોતેં ક્રિયાનષ્ટ । કાઉંફ્દાચે તે કષ્ટ ભંગા મૂળ ॥1॥
નાહીં પરમાર્થ સાધત લૌકિકેં । ધરુન હોતોં ફિકેં અંગા આલેં ॥ધ્રુ.॥
પારખિયા પુઢેં નયે ઘાલૂં તોંડ । તુટી લાભા ખંડ હોતો માના ॥2॥
તુકા હ્મણે તરી મિરવતેં પરવડી । કામાવલ્યા ગોડી અવિનાશ ॥3॥

કોણ્યા કાળેં યેઇ઩લ મના । નારાયણા તુમચિયા॥1॥
માઝા કરણેં અંગીકાર । સર્વ ભાર ફેડૂનિ ॥ધ્રુ.॥
લાગલી હે તળમળ ચિત્તા । તરી દુઇશ્ચતા સંસારી ॥2॥
સુખાચી ચ પાહેં વાસ । માગેં દોષ સાંભાળીં ॥3॥
ઇચ્છા પૂર્ણ જાલ્યાવિણ । કૈસા સીણ વારેલ ॥4॥
લાહો કાયા મનેં વાચા । દેવા સાચ્યા ભેટીચા ॥5॥
કાંટાળા તો ન ધરાવા । તુહ્મી દેવા દાસાંચા ॥6॥
તુકા હ્મણે માઝે વેળે । ન કળે કાં હેં ઉફરાટેં ॥7॥

ઘ્યાવી તરી ઘ્યાવી ઉદંડ ચિ સેવા । દ્યાવેં તરી દેવા ઉદંડ ચિ ॥1॥
ઐસીં કૈંચીં આહ્મી પુરતીં ભાંડવલેં । આલ્યા કરીં બોલેં સમાધાન ॥ધ્રુ.॥
વ્હાવેં તરીં વ્હાવેં બહુત ચિ દુરી । આલિયા અંતરીં વસવાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે તુઝેં સખ્યત્વ આપણીં । અસસીલ ૠણી આવડીચા ॥3॥

કાય કરૂં જીવ હોતો કાસાવીસ । કોંડલિયે દિસ ગમે ચિ ના ॥1॥
પડિલેં હેં દિસે બ્રહ્માંડ ચિ વોસ । દાટોનિ ઉચ્છ્વાસ રાહાતસે ॥2॥
તુકા હ્મણે આગા સર્વજાણતિયા । વિશ્વંભરેં કાયા નિવવાવી ॥3॥

સુકલિયાં કોમાં અત્યંત જળધર । તેણેં ચ પ્રકાર ન્યાય અસે ॥1॥
ન ચલેં પાઉલીં સાંડીં ગરુડાસન । મનાચેં હો મન ત્વરેલાગીં ॥2॥
તુકા હ્મણે ભૂક ન સાહાવે બાળા । જીવનાંચી કળા ઓઢલીસે ॥3॥

શૃંગારિક માઝીં નવ્હતી ઉત્તરેં । આળવિતોં ખરે અવસ્થેચ્યા ॥1॥
ન ઘલાવા મધીં કામાચા વિલંબ । તુહ્મી તોં સ્વયંભ કરુણામૂતિ઩ ॥2॥
તુકા હ્મણે કેલેં સન્મુખ વદન । દેખતાં ચરણ પોટાળીન ॥3॥

તૂં માઝી માઉલી તૂં માઝી સાઉલી । પાહાતોં વાટુલી પાંડુરંગે ॥1॥
તૂં મજ યેકુલા વડીલ ધાકુલા । તૂં મજ આપુલા સોયરા જીવ ॥2॥
તુકા હ્મણે જીવ તુજપાશીં અસે । તુઝિયાનેં ઓસ સર્વ દિશા ॥3॥

કરાલ તેં કરા । હાતેં આપુલ્યા દાતારા ॥1॥
બિળયાચીં આહ્મી બાળેં । અસોં નિર્ભર યા સળે ॥ધ્રુ.॥
આતાં કોઠેં કાળ । કરીલ દેવાપાશીં બળ ॥2॥
તુકા હ્મણે પંઢરીરાયા । થાપટિતોં ઠોક બાહએઆ ॥3॥

ડોળાં ભરિલેં રૂપ । ચિત્તા પાયાંપેં સંકલ્પ ॥1॥
અવઘી ઘાતલી વાંટણી । પ્રેમ રાહિલેં કીર્તની ॥ધ્રુ.॥
વાચા કેલી માપ । રાસીં હરિનામ અમુપ ॥2॥
ભરૂનિયાં ભાગ । તુકા બૈસલા પાંડુરંગ ॥3॥

આતાં આહે નાહીં । ન કળે આળી કરા કાંહીં ॥1॥
દેસી પુરવુની ઇચ્છા । આતાં પંઢરીનિવાસા ॥ધ્રુ.॥
નેણે ભાગ સીણ । દુજેં કોણી તુહ્માંવિણ ॥2॥
આતાં નવ્હે દુરી । તુકા પાયીં મિઠી મારી॥3॥

સંકલ્પાસી અધિષ્ઠાન । નારાયણ ગોમટેં ॥1॥
અવઘિયાંચેં પુરે કોડ । ફિડે જડ દેહત્વ ॥ધ્રુ.॥
ઉભય લોકીં ઉત્તમ કીતિ઩ । દેવ ચિત્તીં રાહિલિયા ॥2॥
તુકા હ્મણે જીવ ધાય । નયે હાય જવળી ॥3॥

ભાગ્યવંતા ઐશી જોડી । પરવડી સંતાંચી ॥1॥
ધન ઘરીં પાંડુરંગ । અભંગ જેં સરેના ॥ધ્રુ.॥
જનાવિરહિત હા લાભ । ટાંચેં નભ સાંટવણેં ॥2॥
તુકા હ્મણે વિષ્ણુદાસાં । નાહીં આશા દુસરી॥3॥

જરી આલેં રાજ્ય મોળવિક્યા હાતાં । તરી તો માગુતા વ્યવસાયી ॥1॥
તૃષ્ણેચીં મંજુરેં નેણતી વિસાંવા । વાઢેં હાંવ હાંવાં કામ કામીં ॥ધ્રુ.॥
વૈભવાચીં સુખેં નાતળતાં અંગા । ચિંતા કરી ભોગા વિઘ્ન જાળી ॥2॥
તુકા હ્મણે વાહે મરણાચેં ભય । રક્ષણૌપાય કરૂનિ અસે ॥3॥

કોણ હોઇ઩લ આતાં સંસારપાંગિલેં । આહે ઉગવલેં સહજેં ચિ ॥1॥
કેલા તો ચાલવીં આપુલા પ્રપંચ । કાય કોણાં વેચ આદા ઘે દે ॥ધ્રુ.॥
સહજેં ચિ ઘડે આતાં મોઑયાવિણ । યેથેં કાય સીણ આણિ લાભ ॥2॥
તુકા હ્મણે જાલોં સહજ દેખણા । જ્યાચ્યા તેણેં ખુણા દાખવિલ્યા ॥3॥

આહ્માં શરણાગતાં । એવઢી કાય કરણેં ચિંતા ॥1॥
પરિ હે કૌતુકાચે ખેળ । અવઘે પાહાતોં સકળ ॥ધ્રુ.॥
અભયદાનવૃંદેં। આહ્માં કૈંચીં દ્વંદેં ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્મી । હરિજન સાધનાચે સ્વામી॥3॥

દેવાચિયે ચાડે પ્રમાણ ઉચિત । નયે વાંટૂં ચિત્ત નિષેધાસીં ॥1॥
નયે રાહોં ઉભેં કસમળાપાશીં । ભુંકતીલ તૈસીં સાંડાવીં તીં ॥2॥
તુકા હ્મણે ક્ષમા સુખાચી હે રાસી । સાંડૂનિ કાં ઐસી દુઃખી વ્હાવેં ॥3॥
॥1॥

ખળા સદા ક્ષુદ્રીં દૃષ્ટી । કરી કષ્ટી સજ્જના ॥1॥
કરિતાં આપુલાલે પરી । ધણીવરી વ્યાપાર ॥ધ્રુ.॥
દયા સંતાં ભાંડવલ। વેચી બોલ ઉપકાર ॥2॥
તુકા હ્મણે આપુલાલેં । ઉસંતિલેં જ્યાંણીં તેં ॥3॥

જગ ઐસેં બહુનાંવેં । બહુનાવેં ભાવના ॥1॥
પાહોં બોલોં બહુ નયે । સત્ય કાય સાંભાળા ॥ધ્રુ.॥
કારિયાસી જેં કારણ। તેં જતન કરાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે સંતજનીં । હેં ચિ મનીં ધરાવેં ॥3॥

નિઘાલેં તેં અગીહૂનિ । આતાં ઝણી આતળે ॥1॥
પળવા પરપરતેં દુરી । આતાં હરી યેથૂનિ ॥ધ્રુ.॥
ધરિલેં તૈસેં શ્રુત કરા હો । યેથેં આહો પ્રપંચીં ॥2॥
અબોલ્યાનેં ઠેલા તુકા । ભેઉનિ લોકાં નિરાળા ॥3॥

આતાં દુસરેં નાહીં વનીં । નિરાંજની પડિલોં ॥1॥
તુમચી ચ પાહેં વાસ । અવઘી આસ નિરસલી ॥ધ્રુ.॥
માગિલાંચા મોડલા માગ । ઘડલા ત્યાગ અરુચી ॥2॥
તુકા હ્મણે કરુણાકરા । તૂં સોયરા જીવીંચા ॥3॥

ધરૂનિયાં સોઇ઩ પરતલેં મન । અનુલક્ષીં ચરણ કરૂનિયાં॥1॥
યેઇપ પાંડુરંગે નેઇપ સાંભાળૂનિ । કરુણાવચનીં આળવિતોં॥ધ્રુ.॥
બુઇદ્ધ જાલી સાહએ પરિ નાહીં બળ । અવલોકિતોં જળ વાહે નેત્રીં ॥2॥
ન ચલતી પાય ગિળત જાલી કાયા । હ્મણઊનિ દયા યેઊં દ્યાવી ॥3॥
દિશચ્યા કરિતોં વારિયાસીં માત । જોડુનિયાં હાત વાસ પાહેં ॥4॥
તુકા હ્મણે વેગ કરાવા સત્વર । પાવાવયા તીર ભવનદીચેં ॥5॥

કૌલેં ભરિયેલી પેંઠ । નિગ્રહાચે ખોટે તંટ ॥1॥
ઐસેં માતા જાણે વર્મ । બાળ વાઢવિતાં ધર્મ ॥ધ્રુ.॥
કામવિતાં લોહો કસે। તાંતડીનેં કામ નાસે ॥2॥
તુકા હ્મણે ખડે । દેતાં અક્ષરેં તેં જોડે ॥3॥

ચાલિલેં ન વાટે । ગાઊનિયાં જાતાં વાટે ॥1॥
બરવા વૈષ્ણવાંચા સંગ । યેતો સામોરા શ્રીરંગ ॥ધ્રુ.॥
નાહીં ભય આડ । કાંહીં વિષમાંચેં જડ ॥2॥
તુકા હ્મણે ભિહ્ । સુખરૂપ આદીં અંતીં ॥3॥

કરિતાં વિચાર તો હા દૃઢ સંસાર । બ્રહ્માંદિકાં પાર નુલંઘવે સામથ્યૉ ॥1॥
શરણ શરણ નારાયણા મજ અંગીકારીં દીના। આલેં તેં વચનાંપાસીં માઝ્યા સામર્થ્ય ॥ધ્રુ.॥
પાઠીવરી મોળી તો ચિ કળવા પાયીં તળીં । સાંપડલા જાળીં મત્સ્ય જાલા તો ન્યાય ॥2॥
આતાં કરીન તાંતડી લાભાચી તે યાચ જોડી । તુકા હ્મણે ઓઢી પાયાં સોઇ઩ મનાચી ॥3॥

બહુતાં જાતીચા કેલા અંગીકાર । બહુત હી ફાર સવાઔત્તમેં ॥1॥
સરલા ચિ નાહીં કોણાંચિયે વેચેં । અક્ષોભ ઠાયીંચેં ઠાયીં આહે ॥ધ્રુ.॥
લાગત ચિ નાહીં ઘેતાં અંતપાર । વસવી અંતર અણુચેં હી ॥2॥
તુકા હ્મણે કેલા હોય ટાકીઐસા । પુરવાવી ઇચ્છા ધરિલી તે ॥3॥

પોટ ધાલેં આતાં જીવનીં આવડી । પુરવાવે પરવડી બહુતાંચે ॥1॥
કાય આંચવણા તાંતડીચેં કામ । માગીલ તીં શ્રમ ન પવાવીં ॥ધ્રુ.॥
વાઢિતિયા પોટીં બહુ અસે વાવ । સાંભાઇળતાં ઠાવ કાય વાંચે ॥2॥
દાવિલ્યાવાંચૂનિ નાહીં કળોં યેત । તેથેં હી દુઇશ્ચત એકપણેં ॥3॥
નાવેચા ભાર તો ઉદકાચે શિરીં । કાય હળૂ ભારી તયે ઠાયીં ॥4॥
તુકા હ્મણે ગીતીં ગાઊનિ ગોવિંદ । કરૂં બ્રહ્માનંદ એકસરેં॥5॥

એકા હાતીં ટાળ એકા હાતીં ચિપિળયા । ઘાલિતી હુંમરી એક વાતાતી ટાઇળયા ॥1॥
માતલે વૈષ્ણવ નટતી નાના છંદેં। નાહીં ચાડ મોક્ષપદેં ભજનીં આવડી ॥ધ્રુ.॥
હાકા અરોઇળયા ગીતવાદેં સુખસોહળે । જાય તેં ન કળે કેવ્હાં રજની દિવસ ॥2॥
તીથાઅ નાહીં ચાડ ન લગે જાવેં વનાંતરા । તુકા હ્મણે હરિહરાત્મક ચિ પૃથુવી॥3॥

દેવ સખા આતાં કેલેં નવ્હે કાઇ઩ । યેણેં સકળૈ઩ સોઇરીં ચ ॥1॥
ભાગ્યવંત જાલોં ગોતેં સપુરતીં । આતાં પુણ્યા નીતી પાર નાહીં ॥ધ્રુ.॥
પાહાતાં દિસતી ભરલિયા દિશા । ઠસાવલા ઠસા લોકત્રયીં ॥2॥
અવિનાશ જોડી આહ્માં ભાગ્યવંતાં । જાલી હોતી સત્તા સંચિતાચી ॥3॥
પાયાંવરી ડોઇ઩ ઠેવાયા અરોથા । જાલી દ્યાવી સત્તા ક્ષેમ ઐસી ॥4॥
તુકા હ્મણે જીવ પાવલા વિસાવા । હ્મણવિતાં દેવા તુમચીંસીં ॥5॥

કોણ આતાં કિળકાળા । યેઊં બળા દેઇ઩લ ॥1॥
સત્તા ઝાલી ત્રિભુવનીં । ચક્રપાણી કોંવસા ॥ધ્રુ.॥
લડિવાળાંચા ભાર વાહે । ઉભા આહે કુઢાવયા ॥2॥
તુકા હ્મણે ઘટિકા દિસ । નિમિશ હી ન વિસંભે ॥3॥

આહ્માં આવડે નામ ઘેતાં । તો હી પિતા સંતોષે ॥1॥
ઉભયતાં એકચિત્ત । તરી પ્રીત વાઢલી ॥ધ્રુ.॥
આહ્મી શોભોં નિકટવાસેં। અનારિસેં ન દિસે ॥2॥
તુકા હ્મણે પાંડુરંગે । અવઘીં અંગેં નિવાલીં॥3॥

દેહ તંવ અસે ભોગાચે અધીન । યાચેં સુખ સીણ ક્ષીણભંગર ॥1॥
અવિનાશ જોડી દેવાપાયીં ભાવ । કલ્યાણાચા ઠાવ સકળહી ॥ધ્રુ.॥
ક્ષણભંગુર હા તેથીલ પસારા । આલિયા હાકારા અવઘેં રાહે ॥2॥
તુકા હ્મણે યેથેં સકળ વિશ્રાંતિ । આઠવાવા ચિત્તીં નારાયણ ॥3॥

આતાં આવશ્યક કરણેં સમાધાન । પાહિલેં નિર્વાણ ન પાહિજે ॥1॥
કેલેં તરીં આતાં શુશોભેં કરાવેં । દિસતેં બરવેં સંતાંમધીં ॥ધ્રુ.॥
નાહીં ભહ્રાજીં ઠેવિલા ઉધાર । નામાચા આકાર ત્યાંચિયાનેં ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝ્યા વડિલાંચેં ઠેવણેં । ગોપ્ય નારાયણેં ન કરાવેં ॥3॥

કાયા વાચા મનેં શ્રીમુખાચી વાસ । આણીક ઉદાસ વિચારાસી ॥1॥
કાય આતાં મોક્ષ કરાવા જી દેવા । તુમચિયા ગોવા દર્શનાસી ॥ધ્રુ.॥
કેલિયા નેમાસી ઉભેં ઠાડેં વ્હાવેં । નેમલેં તેં ભાવેં પાલટેના ॥12॥
તુકા હ્મણે જોં જોં કરાલ ઉશીર । તોં તોં મજ ફાર રડવીલ ॥3॥

પુઢીલાંચે સોયી માઝ્યા મના ચાલી । મતાચી આણિલી નાહીં બુદ્ધી ॥1॥
કેલાસી તો ઉભા આજવરી સંતીં । ધરવિલેં હાતીં કટ દેવા ॥ધ્રુ.॥
આહે તેં ચી માગોં નાહીં ખોટા ચાળા । નયે યેઊં બળા લેંકરાશીં ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝા સાક્ષીચા વેવ્હાર । કૃપણ જી થોર પરી તુહ્મી ॥3॥

બહુત કરૂનિ ચાળવાચાળવી । કિતી તુહ્મી ગોવી કરીતસાં ॥1॥
લાગટપણેં મી આલોં યેથવરી । ચાડ તે દુસરી ન ધરૂનિ ॥ધ્રુ.॥
દુજિયાચા તંવ તુહ્માંસી કાંટાળા । રાહાસી નિરાળા એકાએકીં ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં યાવરી ગોવિંદા । મજશીં વિનોદા યેઊં નયે ॥3॥

તીર્થ જળ દેખે પાષાણ પ્રતિમા । સંત તે અધમા માણસાઐસે ॥1॥
વાંજેચ્યા મૈથુનાપરી ગેલેં વાંયાં । બાંડેલ્યાચેં જાયાં જાલેં પીક ॥ધ્રુ.॥
અભાવિક સદા સુતકી ચાંડાળ । સદા તળમળ ચુકે ચિ ના ॥2॥
તુકા હ્મણે વરદળી જ્યાચી દૃષ્ટી । દેહબુઇદ્ધ કષ્ટી સદા દુઃખી ॥3॥

નવ્હે મતોઑયાચા વાણ । નીચ નવા નારાયણ ॥1॥
સુખ ઉપજે શ્રવણેં । ખરેં ટાંકસાળી નાણેં ॥ધ્રુ.॥
લાભ હાતોહાતીં । અધિક પુઢતોંપુઢતી ॥2॥
તુકા હ્મણે નેણોં કિતી । પુરોનિ ઉરલેં પુઢતી ॥3॥

ઘાતલા દુકાન । દેતી આલિયાસી દાન ॥1॥
સંત ઉદાર ઉદાર । ભરલેં અનંત ભાંડાર ॥ધ્રુ.॥
માગત્યાચી પુરે । ધણી આણિકાંસી ઉરે ॥2॥
તુકા હ્મણે પોતેં । દેવેં ભરિલેં નવ્હે રિતેં ॥3॥

નરસ્તુતિ આણિ કથેચા વિકરા । હેં નકો દાતારા ઘડોં દેઊં ॥1॥
ઐસિયે કૃપેચિ ભાકિતોં કરુણા । આહેસિ તૂં રાણા ઉદારાચા ॥ધ્રુ.॥
પરાવિયા નારી આણિ પરધના । નકો દેઊં મનાવરી યેઊં ॥2॥
ભૂતાંચા મત્સર આણિ સંતનિંદા । હેં નકો ગોવિંદા ઘડોં દેઊં ॥3॥
દેહઅભિમાન નકો દેઊં શરીરીં । ચઢોં કાંહીં પરી એક દેઊં ॥4॥
તુકા હ્મણે તુઝ્યા પાયાંચા વિસર । નકો વારંવાર પડોં દેઊં ॥5॥

લૌકિકાપુરતી નવ્હે માઝી સેવા । અનન્ય કેશવા દાસ તુઝા ॥1॥
હ્મણઊનિ કરીં પાયાંસવેં આળી । આણીક વેગળી નેણેં પરી ॥ધ્રુ.॥
એકવિધ આહ્મી સ્વામિસેવેસાટીં । વરી તો ચિ પોટીં એકભાવ ॥2॥
તુકા હ્મણે કરીં સાંગિતલેં કામ । તુહ્માં ધર્માધર્મ ઠાવે દેવા ॥3॥

જ્યાંચ્યા સંગેં હોતોં પડિલોં ભોવનીં । તે કેલી ધોવની ઝાડૂનિયાં ॥1॥
આતાં એકાએકીં મનાસીં વિચાર । કરૂં નાહીં ભાર દુજા યાચા ॥ધ્રુ.॥
પ્રસાદસેવનેં આલી ઉષ્ટાવળી । ઉચિત તે કાળીં અવચિત ॥2॥
તુકા હ્મણે વર્મ સાંપડલેં હાતીં । સાંડિલી તે ખંતી ચિંતા દેવા ॥3॥

આવડીભોજન પ્રકાર પરવડી । ભિન્નાભિન્ન ગોડી એક રસા ॥1॥
ભોગિત્યા પંગતી લાધલોં પ્રસાદ । તિંહીં નાહીં ભેદ રાખિયેલા ॥ધ્રુ.॥
પાકસિઇદ્ધ સ્વહસ્તકેં વિનિયોગ। આવડીચે ભાગ સિદ્ધ કેલે ॥2॥
તુકા હ્મણે આલા ઉઇચ્છષ્ટ પ્રસાદ । તેણેં હા આનંદ માઝ્યા જીવા ॥3॥

સમર્થાચા ઠાવ સંચલાચિ અસે । દુર્બળાચી આસ પુઢેં કરી ॥1॥
પાવલેં ઘેઇ઩ન પદરીં હેં દાન । એકાંતીં ભોજન કરૂં દાઊં॥ધ્રુ.॥
ન લગે પાહાવી ઉચિતાચી વેળ । અયાચિત કાળ સાધલા તો ॥2॥
તુકા હ્મણે પોટ ધાલિયા ઉપરી । ગૌરવા ઉત્તરીં પૂજૂં દેવા ॥3॥

આપુલ્યાંચા કરીન મોળા । માઝ્યા કુળાચારાંચા॥1॥
અવઘિયાંચે વંદિન પાય । ઠાયાઠાય ન દેખેં ॥ધ્રુ.॥
નેદીં તુટોં સમાધાન । થાંબોં જન સકળ ॥2॥
તુકા હ્મણે ઝાડા હોય । તોં હે સોય ન સંડીં ॥3॥

જન્મમરણાંચી વિસરલોં ચિંતા । તૂં માઝા અનંતા માયબાપ ॥1॥
હોતીલ તે ડોળાં પાહેન પ્રકાર । ભય આણિ ભાર નિરસલીં ॥ધ્રુ.॥
લિગાડાચેં મૂળ હોતીં પંચ ભૂતેં । ત્યાંચેં યાં પુરતેં વિભાગિલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે જાલા પ્રપંચ પારિખા । જિવાસી તૂં સખા પાંડુરંગા ॥3॥

ઉદાર તૂં હરી ઐસી કીતિ઩ ચરાચરીં । અનંત હે થોરી ગર્જતીલ પવાડે ॥1॥
તુઝે લાગોં પાયીં માઝા ભાવ પુસી જન્મમરણાં ઠાવ। દેવાચા તૂં દેવ સ્વામી સકળા બ્રહ્માંડા ॥ધ્રુ.॥
માગણેં તેં તુજ માગોં જીવભાવ તુજ સાંગોં । લાગોં તરી લાગોં પાયાં તુમચ્યા દાતારા ॥2॥
દિસોં દેસી કીવિલવાણેં તરી તુજ ચિ હેં ઉણેં । તુકા હ્મણે જિણેં માઝેં તુજ અધીન ॥3॥

પાહા કિતી આલે શરણ સમાન ચિ કેલે । નાહીં વિચારિલે ગુણ દોષ કોણાંચે ॥1॥
મજ સેવટીંસા દ્યાવા ઠાવ તયાંચિયે દેવા । નાહીં કરીત હેવા કાંહીં થોરપણાચા ॥ધ્રુ.॥
નાહીં પાહિલા આચાર કુળગોત્રાંચા વિચાર । ફેડૂં આલા ભાર મગ ન હ્મણે દગડ ॥2॥
તુકા હ્મણે સર્વજાણા તુઝ્યા આલ્યાવરિ મના । કેલા તો ઉગાણા ઘડલ્યા દોષાંચ્યા ॥3॥

આતાં ચુકલેં બંધન ગેલેં વિસરોનિ દાન । આપુલે તે વાણ સાવકાશ વિકાવે ॥1॥
લાભ જોડલા અનંત ઘરીં સાંપડલેં વિત્ત । હાતોહાતીં થીત ઉરોં તળ નલ્હાચિ ॥ધ્રુ.॥
હોતેં ગોવિલેં વિસારેં માપ જાલેં એકસરેં । હોતેં હોરેં વારેં તોં ચિ લાહો સાધિલા॥2॥
કરાયા જતન તુકા હ્મણે નિજધન । કેલા નારાયણ સાહએ નેદી વિસંબોં ॥3॥

તુઝ્યા રૂપેં માઝી કાયા ભરોં દ્યાવી પંઢરીરાયા । દર્પણીંચી છાયા એકા રૂપેં ભિન્નત્વ ॥1॥
સુખ પડિલેં સાટવણ સત્તા વેચે શનેં શનેં । અડચણીચે કોન ચારી માર્ગ ઉગવલે ॥ધ્રુ.॥
વસો ડોઑયાંચી બાહુલી કવળે ભિન્ન છાયા આલી । કૃષ્ણાંજન ચાલી નવ્હે પ્રતિ માઘારી ॥2॥
જીવ ઠસાવલા શિવેં મના આલેં તેથેં જાવેં । ફાંટા પડિલા નાંવેં તુકા હ્મણે ખંડલેં ॥3॥

સોસેં સોસેં મારૂં હાકા । હોઇલ ચુકા હ્મણઊનિ॥1॥
માગેં પુઢેં ક્ષણભરી । નવ્હે દુરી અંતર ॥ધ્રુ.॥
નામ મુખીં બૈસલા ચાળા। વેળોવેળાં પડતાળીં ॥2॥
તુકા હ્મણે સુખી કેલેં । યા વિઠ્ઠલેં બહુતાંસી ॥3॥

ધરૂનિયાં ચાલી હાંવા । યેઇન ગાંવાં ધાંવત ॥1॥
પાઠવિસી મૂળ તરી । લવકરી વિઠ્ઠલે ॥ધ્રુ.॥
નાચેન ત્યા પ્રેમસુખેં । કીર્તી મુખેં ગાઇ઩ન ॥2॥
તુકા હ્મણે સંતમેળીં । પાયધુળી વંદીન॥3॥

માયબાપાચિયે ભેટી । અવઘ્યા તુટી સંકોચા ॥1॥
ભોગિલેં તેં આહે સુખ । ખાતાં મુખ મોકળેં ॥ધ્રુ.॥
ઉત્તમ તેં બાળાસાટીં । લાવી ઓઠીં માઉલી ॥2॥
તુકા હ્મણે જાલી ધણી । આનંદ મનીં ન સમાયે ॥3॥

ઉદાસીનાચા દેહ બ્રહ્મરૂપ । નાહીં પુણ્ય પાપ લાગત ત્યા ॥1॥
અનુતાપ અંગીં ઐગ્નચિયા જ્વાળા । નાહીં મૃગજળા વિઝોં યેત ॥ધ્રુ.॥
દોષ ઐશા નાવેં દેહાચા આદર । વિટલેં અંતર અહંભાવેં॥2॥
તુકા હ્મણે જાય નાસોનિયાં ખંતી । તંવ ચિ હે ચિત્તીં બદ્ધતા તે ॥3॥

બંધનાચા તોડૂં ફાંસા । દેઊં આશા ટાકોનિ ॥1॥
નાહીં તેં ચ ઘેતાં શિરીં । હોઇલ દુરી નિજપંથ ॥ધ્રુ.॥
નાથિલેં ચિ માઝેં તુઝેં । કોણ વોઝેં વાગવી ॥2॥
તુકા હ્મણે અંતરાય । દેવીં કાય જિણેં તેં ॥3॥

તેં ચ કિતી વારંવાર । બોલોં ફાર બોલિલેં ॥1॥
આતાં માઝેં દંડવત । તુમચ્યા સંત ચરણાંસી ॥ધ્રુ.॥
આવડી તે નીચ નવી । જાલી જીવીં વસતી ॥2॥
તુકા હ્મણે બરવેં જાલેં । ઘરા આલેં બંદરીચેં ॥3॥

ઉપાસા સેવટીં અન્નાસવેં ભેટી । તૈસી માઝી મિઠી પડો પાયીં ॥1॥
પુરવીં વાસના સાચ સર્વજાણા । આહ્માં નારાયણા અંકિતાચી ॥ધ્રુ.॥
બહુદિસાં પુત્રામાતેમધ્યેં ભેટીં । તૈસા દાટો પોટીં પ્રીતિઉભોડ ॥2॥
તુકા હ્મણે ધન કૃપણા સોયરેં । યાપરિ દુસરેં નહો આતાં ॥3॥

રણીં નિઘતાં શૂર ન પાહે માઘારેં । ઐશા મજ ધીરેં રાખ આતાં ॥1॥
સંસારા હાતીં અંતરલોં દુરી । આતાં કૃપા કરીં નારાયણા ॥ધ્રુ.॥
વાગવિતોં તુઝિયા નામાચેં હત્યાર । હા ચિ બડિવાર મિરવિતોં ॥2॥
તુકા હ્મણે મજ ફિરતાં માઘારેં । તેથેં ઉણેં પુરેં તુહ્મી જાણાં ॥3॥

સકળ પૂજા સ્તુતિ । કરાવી તે વ્હોવેં યાતી ॥1॥
હ્મણઊનિ વારા જન । સંતપૂજા નારાયણ ॥ધ્રુ.॥
સેવાવેં તેં વરી । દાવી ઉમટૂનિ ઢેંકરીં ॥2॥
તુકા હ્મણે સુરા । દુધા હ્મણતાં કેવીં બરા॥3॥

ધીર નવ્હે મનેં । કાય તયાપાશીં ઉણેં ॥1॥
ભાર ઘાતલિયાવરી । દાસાં નુપેક્ષીલ હરી ॥ધ્રુ.॥
યાઐસી આટી । દ્યાવી દ્રવ્યાચિયે સાટી ॥2॥
તુકા હ્મણે પોટેં । દેવા બહુ કેલેં ખોટેં ॥3॥

દ્રવ્યાચિયા કોટી । નયે ગાંડીચી લંગોટી ॥1॥
અંતી બોળવણેસાટીં । પાંડુરંગ ધરા કંઠીં ॥ધ્રુ.॥
લોભાચી લોભિકેં । યાંચેં સન્નિધાન ફિકેં ॥2॥
તુકા હ્મણે હિતેં । જગ નવ્હો પડો રિતેં॥3॥

કોણાપાશીં આતાં સાંગોં મી બોભાટ । કધીં ખટખટ સરેલ હે ॥1॥
કોણાં આરાણૂક હોઇ઩લ કોણે કાળીં । આપુલાલીં જાળીં ઉગવૂનિ ॥ધ્રુ.॥
માઝા યેણેં દુઃખેં ફુટતસે પ્રાણ । ન કળતાં જન સુખી અસે ॥2॥
ભોગા આધીં મનેં માનિલાસે ત્રાસ । પાહેં લપાયાસ ઠાવ કોઠેં ॥3॥
તુકા હ્મણે દેતોં દેવાચેં ગા†હાણેં । માઝેં રિણ યેણેં સોસિયેલેં ॥4॥

રાહિલોં નિરાળા । પાહોં કવતુક ડોળાં ॥1॥
કરૂં જગાચા વિનોદ । ડોળાં પાહોનિયાં છંદ ॥ધ્રુ.॥
ભુલલિયા સંસારેં । આલેં ડોઑયાસી માજિરેં ॥2॥
તુકા હ્મણે માથા । કોણી નુચલી સર્વથા ॥3॥

આહ્માં એકવિધા પુણ્ય સર્વકાળ । ચરણસકળ સ્વામીચે તે ॥1॥
ચિત્તાચે સંકલ્પ રાહિલેં ચળણ । આયાઆ તે પ્રમાણ કરુની અસોં ॥ધ્રુ.॥
દુજિયાપાસૂન પરતલેં મન । કેલેં દ્યાવેં દાન હોઇ઩લ તેં॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં પુરલા નવસ । એકાવિણ ઓસ સકળ હી॥3॥

રાહાણેં તેં પાયાંપાશી । આણિકાં રસીં વિટોનિ ॥1॥
ઐસા ધીર દેઇપ મના । નારાયણા વિનવિતોં ॥ધ્રુ.॥
અંતરીં તોં તુઝા વાસ । આણિકાં નાસ કારણ ॥2॥
તુકા હ્મણે શેવટીંચેં । વાટે સાચેં રાખાવેં ॥3॥

ચંદન તો ચંદનપણેં । સહજ ગુણસંપન્ન ॥1॥
વેધલિયા ધન્ય જાતી । ભાગ્યેં હોતી સન્મુખ ॥ધ્રુ.॥
પરિસા અંગીં પરિસપણ । બાણોનિ તેં રાહિલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે કૈંચી ખંતી । સુજાતી તે ઠાકણી ॥3॥

લય લક્ષી મન ન રાહે નિશ્ચળ । મુખ્ય તેથેં બળ આસનાચેં ॥1॥
હેં તોં અસાધ્ય જી સર્વત્ર યા જના । ભલેં નારાયણાં આળવિતાં ॥ધ્રુ.॥
કામનેચા ત્યાગ વૈરાગ્ય યા નાંવ । કુટુંબ તે સર્વવિષયજાત ॥2॥
કર્મ ઉસંતાવેં ચાલત પાઉલીં । હોય જોં રાહિલી દેહબુઇદ્ધ ॥3॥
ભિહ્ તેં નમાવેં જીવજંતુભૂત । શાંતવૂનિ ઊત કામક્રોધ ॥4॥
તુકા હ્મણે સાધ્ય સાધન અવઘડેં । દેતાં હેં સાંકડેં દેહ બળી ॥5॥

ઐસેં કાં હો ન કરા કાંહીં । પુઢેં નાહીં નાસ જ્યા ॥1॥
વિશ્વંભરા શરણાગત । ભૂતજાત વંદૂનિ ॥ધ્રુ.॥
શ્રુતીચેં કાં નેઘા ફળ। સારમૂળ જાણોનિ ॥2॥
તુકા હ્મણે પુઢેં કાંહીં । વાટ નાહીં યાવરી॥3॥

જાલા પ્રેતરૂપ શરીરાચા ભાવ । લિક્ષયેલા ઠાવ શ્મશાનીંચા ॥1॥
રડતી રાત્રદિવસ કામક્રોધમાયા । હ્મણતી હાયહાયા યમધર્મ ॥ધ્રુ.॥
વૈરાગ્યાચ્યા શેણી લાગલ્યા શરીરા । યાઆનાઇગ્ન ભરભરાં જીવિત્વેસી ॥2॥
ફિરવિલા ઘટ ફોડિલા ચરણીં । મહાવાક્ય જનીં બોંબ જાલી ॥3॥
દિલી તિળાંજુળી કુળનામરૂપાંસી । શરીર જ્યાચેં ત્યાસી સમપિ઩લેં ॥4॥
તુકા હ્મણે રક્ષા જાલી આપીંઆપ । ઉજળલા દીપ ગુરુકૃપા ॥5॥

આપુલેં મરણ પાહિલેં મ્યાં ડોળાં । તો જાલા સોહળા અનુપમ્ય ॥1॥
આનંદે દાટલીં તિન્હી ત્રિભુવનેં । સર્વાત્મકપણેં ભોગ જાલા ॥ધ્રુ.॥
એકદેશીં હોતોં અહંકારેં આથિલા । ત્યાચ્યા ત્યાગેં જાલા સુકાળ હા ॥2॥
ફિટલેં સુતક જન્મમરણાચેં । મી માઝ્યા સંકોચેં દુરી જાલોં ॥3॥
નારાયણેં દિલા વસ્તીસ ઠાવ । ઠેવૂનિયાં ભાવ ઠેલોં પાયીં ॥4॥
તુકા હ્મણે દિલેં ઉમટૂનિ જગીં । ઘેતલેં તેં અંગીં લાવૂનિયાં ॥5॥

બોળવિલા દેહ આપુલેનિ હાતેં । હુતાશિલીં ભૂતેં બ્રહ્માગ્નીસીં ॥1॥
એકવેળે જાલેં સકળ કારણ । આતાં નારાયણ નારાયણ ॥ધ્રુ.॥
અમૃતસંજીવની નિવવિલી ખાઇ઩ । અંગેં તયે ઠાયીં હારપલીં ॥2॥
એકાદશીવિધ જાગરણ ઉપવાસ । બારાવા દિવસ ભોજનાચા ।3॥
અવઘીં કર્મેં જાલીં ઘટસ્પોટાપાશીં । સંબંધ એકેસી ઉરલા નામીં ॥4॥
તુકા હ્મણે આતાં આનંદીં આનંદુ । ગોવિંદીં ગોવિંદુ વિસ્તારલા ॥5॥

પિંડદાન પિંડેં ઠેવિલેં કરૂન । તિળીં તિળવણ મૂળત્રયીં॥1॥
સારિલે સંકલ્પ એકા ચિ વચનેં । બ્રહ્મીં બ્રહ્માર્પણ સેવટીંચ્યા ॥ધ્રુ.॥
સવ્ય અપસવ્ય બુડાલેં હેં કર્મ । એકા એક વર્મ એકોવિષ્ણુ ॥2॥
પિત્યાપુત્રત્વાચેં જાલેં અવસાન । જનીં જનાદ઩ન અભેદેંસી ॥3॥
આહે તૈસી પૂજા પાવલી સકળ । સહજ તો કાળ સાધિયેલા ॥4॥
તુકા હ્મણે કેલા અવઘિયાંચા ઉદ્ધાર । આતાં નમસ્કાર સેવટીંચા ॥5॥

સરલેં આતાં નાહીં । ન હ્મણે વેળકાળ કાંહીં ॥1॥
વિઠ્ઠલ કૃપાળુ માઉલી । સદા પ્રેમેં પાન્હાયેલી ॥ધ્રુ.॥
સીણ ન વિચારી ભાગ । નવ્હે નિષ્ઠ‍ નાહીં રાગ ॥2॥
ભેદાભેદ નાહીં । તુકા હ્મણે તિચ્યાઠાયીં ॥3॥

તુજ પાહાવેં હે ધરિતોં વાસના । પરિ આચરણા નાહીં ઠાવ ॥1॥
કરિસી કૈવાર આપુલિયા સત્તા । તરિ ચ દેખતા હોઇન પાય ॥ધ્રુ.॥
બાહિરલ્યા વેષેં ઉત્તમ દંડલેં । ભીતરી મુંડલેં નાહીં તૈસેં॥2॥
તુકા હ્મણે વાંયાં ગેલોં ચ મી આહે । જરિ તુહ્મી સાહે ન વ્હા દેવા ॥3॥

દુષ્ટ આચરણ ગ્વાહી માઝેં મન । મજ ઠાવે ગુણ દોષ માઝે ॥1॥
આતાં તુહ્મી સર્વજાણ પાંડુરંગા । પાહિજે પ્રસંગાઐસેં કેલેં॥ધ્રુ.॥
વ્યાહએઆજાંવાયાંચે પંગતી દુર્બળ । વંચિજે તો કાળ નવ્હે કાંહીં ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં જાલોં શરણાગત । પુઢિલ ઉચિત તુહ્માં હાતીં ॥3॥

આતાં ભય નાહીં ઐસેં વાટે જીવા । ઘડલિયા સેવા સમર્થાચી ॥1॥
આતાં માઝ્યા મનેં ધરાવા નિર્ધાર । ચિંતનીં અંતર ન પડાવેં ॥ધ્રુ.॥
યેથેં નાહીં જાલી કોણાંચી નિરાસ । આલ્યા યાચકાસ કૃપેવિશીં ॥2॥
તુકા હ્મણે યેથેં નાહીં દુજી પરી । રાયા રંકા સરી દેવા પાયીં ॥3॥

વૈષ્ણવેં ચોરટીં । આલીં ઘરાસી કરંટીં ॥1॥
આજિ આપુલેં જતન । કરા ભાંડેં પાંઘુરણ ॥ધ્રુ.॥
જ્યાચે ઘરીં ખાવેં ।ત્યાચેં સર્વસ્વેં હી ન્યાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે માગ । નાહીં લાગોં દેત લાગ॥3॥

ઐકતોં દાટ । આલે એકાંચેં બોભાટ ॥1॥
નકા વિશ્વાસોં યાવરી । ચોર દેહાચે ખાણોરી ॥ધ્રુ.॥
હે ચિ યાંચી જોડી। સદા બોડકીં ઉઘડીં ॥2॥
તુકા હ્મણે ન્યાવેં । જ્યાચે ત્યાસી નાહીં ઠાવેં ॥3॥

આણિકાંચી સેવા કરાવી શરીરેં । તીં યેથેં ઉત્તરે કોરડીં ચ ॥1॥
ઐસા પાંડુરંગ સુલભ સોપારા । નેઘે યેરઝારા સેવકાચ્યા ॥ધ્રુ.॥
આણિકાંચે ભેટી આડકાઠી પડે । યેથેં તેં ન ઘડે વચન હી ॥2॥
આણિકાંચે દેણેં કાળીં પોટ ભરે । યેથીલ ન સરે કલ્પાંતીં હી ॥3॥
આણિકેં દંડિતી ચુકલિયા સેવા । યેથેં સોસ હેવા નાહીં દોન્હી ॥4॥
તુકા હ્મણે કરી આપણ્યાસારિખેં । ઉદ્ધરી પારિખેં ઉંચ નિંચ ॥5॥

દુર્જનાચી જાતી । ત્યાચે તોંડીં પડે માતી ॥1॥
ત્યાચી બુઇદ્ધ ત્યાસી નાડી । વાચે અનુચિત બડબડી ॥ધ્રુ.॥
પાહેં સંતાંકડે । દોષદૃષ્ટી સાંડી ભડે ॥2॥
ઉંચ નિંચ નાહીં । તુકા હ્મણે ખળા કાંહીં ॥3॥

ન કરીં ઉદાસ । માઝી પુરવાવી આસ ॥1॥
ઐકા ઐકા નારાયણા । માઝી પરિસા વિયાઆપના ॥ધ્રુ.॥
માયબાપ બંધુજન। તૂં ચિ સોયરા સજ્જન ॥2॥
તુકા હ્મણે તુજવિરહિત । માઝેં કોણ કરી હિત ॥3॥

જીવન ઉપાય । વૈદેવાણી તુઝે પાય ॥1॥
તે મી નાઠવીં ઘડિઘડી । હ્મણોનિયાં ચરફડીં ॥ધ્રુ.॥
તુટે ભવરોગ । જેથેં સર્વ સુખેં ભોગ ॥2॥
તુકા હ્મણે વિટે । ધરિયેલે જેં ગોમટેં ॥3॥

ઐકા હેં વચન માઝેં સંતજન । વિનવિતોં જોડુન કર તુહ્માં ॥1॥
તર્ક કરૂનિયાં આપુલ્યા ભાવના । બોલતિયા જના કોણ વારી ॥ધ્રુ.॥
આમુચ્યા જીવીંચા તો ચિ જાણે ભાવો । રકુમાઇ઩ચા નાહો પાંડુરંગ ॥2॥
ચિત્ત માઝેં ત્યાચે ગુંતલેંસે પાયીં । હ્મણઊનિ કાંહીં નાવડે ત્યા ॥3॥
તુકા હ્મણે મજ ન સાહે મીનતી । ખેદ હોય ચિત્તીં ભંગ મના ॥4॥

ઐસા કોણી નાહીં હેં જયા નાવડે । કન્યા પુત્ર ઘોડે દારા ધન ॥1॥
નિંબ ઘેતેં રોગી કવણિયા સુખેં । હરાવયા દુઃખેં વ્યાધિ પીડા ॥ધ્રુ.॥
કાય પળે સુખેં ચોરા લાગે પાઠી । ન ઘલાવી કાઠી આડ તયા ॥2॥
જયાચેં કારણ તો ચિ જાણે કરૂં । નયે કોણાં વારૂં આણિકાસી ॥3॥
તુકા હ્મણે તરી સાંપડે નિધાન । દ્યાવા ઓંવાળૂન જીવ બળી ॥4॥

કાય મી અન્યાયી તેં ઘાલા પાલવીં । આણીક વાટ દાવીં ચાલાવયા ॥1॥
માગ પાહોનિયાં જાતોં તે ચ સોયી । ન વજાવેં કાયી કોણ સાંગા ॥ધ્રુ.॥
ધોપટ મારગ લાગલાસે ગાઢા । મજ કાય પીડા કરા તુહ્મી ॥2॥
વારિતાં હી ભય કોણ ધરી ધાક । પરી તુહ્માં એક સાંગતોં મી ॥3॥
તુકા હ્મણે શૂર દોહીં પક્ષીં ભલા । મરતાં મુહ્ જાલા માન પાવે ॥4॥

નવ્હતી માઝે બોલ જાણાં હા નિર્ધાર । મી આહેં મજૂર વિઠોબાચા ॥1॥
નિર્ધારા વચન સોડવિલેં માઝ્યા । કૃપાળુવેં લજ્જા રાખિયેલી ॥ધ્રુ.॥
નિર્ભર માનસીં જાલોં આનંદાચા । ગોડાવલી વાચા નામઘોષેં ॥2॥
આતાં ભય માઝેં નાસલેં સંસારીં । જાલોંસેં યાવરી ગગનાચા ॥3॥
તુકા હ્મણે હા તોં સંતાંચા પ્રસાદ । લાધલોં આનંદ પ્રેમસુખ ॥4॥

જરા કર્ણમૂળીં સાંગોં આલી ગોષ્ટી । મૃત્યાચિયે ભેટી જવળી આલી ॥1॥
આતાં માઝ્યા મના હોઇપ સાવધાન । વોંપુણ્યાચી જાણ કાર્યસિદ્ધી ॥ધ્રુ.॥
શેવટીલ ઘડી બુડતાં ન લગે વેળ । સાધાવા તો કાળ જવળી આલા ॥2॥
તુકા હ્મણે ચિંતીં કુળીંચી દેવતા । વારાવા ભોંવતા શબ્દ મિથ્યા ॥3॥

માગીલ તે આટી યેણેં ઘડે સાંગ । સુતવેલ અંગ એકા સૂત્રેં ॥1॥
પહિપાહુણેર તે સોહઑયાપુરતે । તેથુનિ આરતે ઉપચાર તે॥ધ્રુ.॥
આવશ્યક તેથેં આગળા આદર । ચાલી થોડેં ફાર સંપાદતેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ૠણ ફિટે એકે ઘડી । અલભ્ય તે જોડી હાતાં આલ્યા ॥3॥

સાધાવા તો દેવ સર્વસ્વાચેસાટીં । પ્રારબ્ધ તુટી ક્રિયમાણ॥1॥
મગ કાસયાનેં પુન્હા સંવસાર । બીજાચે અંકુર દગ્ધ હોતી ॥ધ્રુ.॥
જિણેં દિલ્હેં ત્યાસી દ્યાવા પિંડદાન । ઉત્તીર્ણ ચરણ ધરૂનિ વ્હાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે નિજ ભોગૈ઩લ નિજતા । નાહીં હોઇલ સત્તા દુજિયાચી ॥3॥

જળોં અગી પડો ખાન । નારાયણ ભોહા ॥1॥
ઐસી જ્યાચી વદે વાણી । નારાયણીં તે પાવે ॥ધ્રુ.॥
ભોજનકાળીં કરિતાં ધંદા । હ્મણા ગોવિંદા પાવલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ન લગે મોલ। દેવા બોલ આવડતી ॥3॥

સંતાંસી ક્ષોભવી કોણ્યા હી પ્રકારેં । ત્યાચેં નવ્હેં બરેં ઉભયલોકીં ॥1॥
દેવાચા તો વૈરી શત્રુ દાવેદાર । પૃથ્વી હી થાર નેદી તયા ॥ધ્રુ.॥
સંતાંપાશીં જ્યાચા નુરે ચિ વિશ્વાસ । ત્યાચે જાલે દોષ બિળવંત ॥2॥
તુકા હ્મણે ક્ષીર વાસરાચ્યા અંગેં । કિંવા ધાંવે લાગેં વિષમેં મારૂં ॥3॥

ઉદકીં કાલવી શેણ મલમૂત્ર । તો હોય પવિત્ર કાસયાનેં ॥1॥
ઉદ્ધારાસી ઠાવ નાહીં ભાગ્યહીના । વિન્મુખ ચરણાં સંતાંચિયા ॥ધ્રુ.॥
દુખવી તો બુડે સાંગડીચા તાપા । અતિત્યાઇ઩ પાપાચી ચ મૂતિ઩ ॥2॥
તુકા હ્મણે જેવ્હાં ફિરતેં કપાળ । તરી અમંગળ યોગ હોતો ॥3॥

શોકવાવા મ્યાં દેહે । ઐસેં નેણોં પોટીં આહે ॥1॥
તરી ચ નેદા જી ઉત્તર । દુઃખી રાખિલેં અંતર ॥ધ્રુ.॥
જાવેં વનાંતરા। યેણેં ઉદ્દેશેં દાતારા ॥2॥
તુકા હ્મણે ગિરી । મજ સેવવાવી દરી ॥3॥

યેઇલ તુઝ્યા નામા । જાલ હ્મણોં પુરુષોત્તમા ॥1॥
ધીર રાહિલોં ધરૂનિ । ત્રાસ ઉપજલા મનીં ॥ધ્રુ.॥
જગા કથા નાંવ। નિરાશેનેં નુપજે ભાવ ॥2॥
તુહ્મી સાક્ષી કીં ગા । તુકા હ્મણે પાંડુરંગા ॥3॥

નેણેં જપ તપ અનુષ્ઠાન યાગ । કાળેં તંવ લાગ ઘેતલાસે ॥1॥
રિઘાલો યા ભેણેં દેવાચે પાઠીસી । લાગે ત્યાચેં ત્યાસી સાંભાળણેં ॥ધ્રુ.॥
માપેં માપ સળે ચાલિલી ચઢતી । જાલી મગ રાતી કાય ચાલે ॥2॥
તુકા હ્મણે ચોરા હાતીં જે વાંચલેં । લાભાવરી આલેં વારિલેશુ ॥3॥

કળોં આલેં ઐસેં આતાં । નાહીં સત્તા તુહ્માંસી ॥1॥
તરી વીર્ય નાહીં નામા । જાતો પ્રેમા ખંડત ॥ધ્રુ. ॥
આડ ઐસેં યેતેં પાપ। વાઢે તાપ આગળા ॥2॥
તુકા હ્મણે ગુણ જાલા । હા વિઠ્ઠલા હીનશિહ્ ॥3॥

લાગોં દિલેં અંગા । ઐસેં કાં ગા સન્નિધ ॥1॥
કોણ્યા પાપેં ઉદો કેલા । તો દેખિલા પ્રળય ॥ધ્રુ.॥
ન દેખવે પિડલા સર્પ। દયા દર્પ વિષાચા ॥2॥
તુકા હ્મણે ભલેં । મજ તો ન વજે સાહિલેં॥3॥

ધાંવા શીઘ્રવત । કિંવા ઘ્યાવેં દંડવત ॥1॥
તુમચા જાતો બડિવાર । આહ્મીં હોતોં હીનવર ॥ધ્રુ.॥
ન ધરાવા ધીર । ધાંવા નકા ચાલોં ઇસ્થર ॥2॥
તુકા હ્મણે વાણી । માઝી લાજલી જી ગુણીં ॥3॥

સેવકાસી આયાઆ નિરોપાસી કામ । સ્વામીચે તે ધર્મ સ્વામી જાણે ॥1॥
મનાચિયે મુળીં રહાવેં બૈસોન । આક્રશાવે ગુણ પાયાંપાશીં ॥ધ્રુ.॥
ભેટીચે તાંતડી કરીતસે લાહો । ઓંવાળાવા દેહો ઐસેં વાટે ॥4॥
તુકા હ્મણે માઝેં કરાવેં કારણ । આપુલેં જતન બ્રીદ કશાલા ॥3॥
2689. ઉદ્વેગાસી બહુ ફાકતી મારગ । નવ્હે ઐસેં અંગ માઝેં હોતેં ॥1॥
આતાં કોણ યાસી કરણેં વિચાર । તો દેખા સાચાર પાંડુરંગા ॥ધ્રુ
॥
મજ તો અત્યંત દર્શનાચી આસ । જાલા તરિ હો નાશ જીવિત્વાચા ॥2॥
તુકા હ્મણે આહે વચનાચી ઉરી । કરિતોં તોંવરિ વિયાઆપના ॥3॥

દુઃખાચી સંગતિ । તિચ્યાઠાયીં કોણ પ્રીતિ ॥1॥
અવઘેં અસો હેં નિરાળેં । કરૂં સોઇરેં સાવળેં ॥ધ્રુ.॥
ક્ષણભંગુર તે ઠાવ। કરૂનિ સાંડાવે ચિ વાવ ॥2॥
તુકા હ્મણે બરા । ઠાવ પાવલોં હા થારા ॥3॥

મેલા તરી જાવો સુખેં નરકાસી । કળંકી યાવિશીં શિવોં નયે ॥1॥
રજસ્વલા કરી વેલાસી આઘાત । અંતરેં તોં હિત દુરી બરેં ॥ધ્રુ.॥
ઉગી ચ કાં આલીં નાસવાવીં ફળેં । વિટાળ વિટાળેં કાલવૂનિ ॥2॥
તુકા હ્મણે લોણી ઘાલોનિ શેણાંત । ઉપેગાચી માત કાય અસે ॥3॥

વર્ણાવે તે કિતી । કેલે પવાડે શ્રીપતિ ॥1॥
વિશ્વાસિયા ઘડે લાભ । દેઇલ તરી પદ્મનાભ ॥ધ્રુ.॥
ભાવ શુદ્ધ તરી । સાંગિતલેં કામ કરી ॥2॥
તુકા હ્મણે ભોળા દેવ । પરિ હા નાગવી સંદેહ ॥3॥

સંચિતાવાંચૂન । પંથ ન ચલવે કારણ ॥1॥
કોરડી તે અવઘી આટી । વાંયાં જાય લાળ ઘોંટીં ॥ધ્રુ.॥
ધન વિત્ત જોડે । દેવ ઐસેં તોં ન ઘડે ॥2॥
તુકા હ્મણે આડ । સ્વહિતાસી બહુ નાડ ॥3॥

અતિત્યાઇ઩ બુડે ગંગે । પાપ લાગે ત્યાચેં ત્યા ॥1॥
હેં તોં આપુલિયા ગુણેં । અસે જેણેં યોજિલેં ॥ધ્રુ.॥
અવચટેં ઐગ્ન જાળી । ન સાંભાળી દુઃખ પાવે ॥2॥
જૈસેં તૈંસેં દાવી આરસા । નકટએઆ કૈસા પાલટે ॥3॥

હેંદ†યાચેં ભરિતાં કાન । હલવી માન ભોંક રિતેં ॥1॥
નાહીં મી યેથેં સાંગોં સ્પષ્ટ । ભાવેં નષ્ટ ઘેત નાહીં ॥ધ્રુ.॥
અવગુણી વાટલેં ચિત્ત । તયા હિત આતળે ના ॥2॥
તુકા હ્મણે ફજિતખોરા। હ્મણતાં બરા ઉગા રહા ॥3॥

નાહીં સરો યેત જોડિલ્યા વચનીં । કવિત્વાચી વાણી કુશળતા ॥1॥
સત્યાચા અનુભવ વેધી સત્યપણેં । અનુભવાચ્યા ગુણેં રુચોં યેતોં ॥ધ્રુ.॥
કાય આગીપાશીં શૃંગારિલેં ચાલે । પોટીંચેં ઉકલે કસાપાશીં ॥2॥
તુકા હ્મણે યેથે કરાવા ઉકલ । લાગે ચિ ના બોલ વાઢવૂનિ ॥3॥

લચાળાચ્યા કામા નાહીં તાળાવાળા । ન કળે ઓંગળા ઉપદેશ ॥1॥
વચનચર્યેચી ન કળે ચાંચણી । ઐસી સંઘષ્ટની અમંગળ ॥ધ્રુ.॥
સમય ન કળે વેડગળ બુઇદ્ધ । વિજાતી તે શુઇદ્ધ ચાંચ ચાટ ॥2॥
તુકા હ્મણે યાચા ધિક્કાર ચિ બરા । બહુમતિ ખરાહૂનિ હીન ॥3॥

એક ધરિલા ચિત્તીં । આહ્મીં રખુમાઇ઩ચા પતી ॥1॥
તેણેં જાલેં અવઘેં કામ । નિવારલા ભવશ્રમ ॥ધ્રુ.॥
પરદ્રવ્ય પરનારી । જાલીં વિષાચિયે પરી ॥2॥
તુકા હ્મણે ફાર । નાહીં લાગત વેવ્હાર ॥3॥

ભેણેં પળે ડોળસા । ન કળે મૃત્યુ તો સરિસા ॥1॥
કૈસી જાલી દિશાભુલી । ન વજાતિયે વાટે ચાલી ॥ધ્રુ.॥
સંસારાચી ખંતી । માવળલ્યા તરી શિહ્ ॥2॥
તુકા હ્મણે હીણા । બુઇદ્ધ ચુકલી નારાયણા ॥3॥

અભિમાનાચેં તોંડ કાળેં । દાવી બળેં અંધાર ॥1॥
લાભ ન્યાવા હાતોહાતીં । તોંડી માતી પાડોનિ ॥ધ્રુ.॥
લાગલીસે પાઠી લાજ । જાલેં કાજ નાસાયા ॥2॥
તુકા હ્મણે કુશ્ચળ મનીં । વિટંબનીં પડિલીં તીં ॥3॥
વર્ગ:ગાથા
વર્ગ:સંત તુકારામ સાહિત્ય
વર્ગ:તપાસણી કરાયચે સાહિત્ય‎