તુકારામ ગાથા · શ્લોક 2101-2400

ટાળઘોળ સુખ નામાચા ગજર । ઘોષેં જેજેકાર બ્રહ્માનંદુ॥1॥
ગરુડટકે દિંડી પતાકાંચે ભાર । આનંદ અપાર બ્રહ્માદિકાં॥ધ્રુ.॥
આનંદેં વૈષ્ણવ જાતી લોટાંગણીં । એક એકાહુનિ ભદ્રજાતિ ॥2॥
તેણેં સુખેં સુટે પાષાણાં પાઝર । નષ્ટ ખળ નર શુદ્ધ હોતી ॥3॥
તુકા હ્મણે સોપેં વૈકુંઠવાસી જાતાં । રામકૃષ્ણ કથા હે ચી વાટ ॥4॥ ॥3॥

દેખોવેખીં કરિતી ગુરૂ । નાહીં ઠાઉકા વિચારુ॥1॥
વર્મ તેં ન પડે ઠાયીં । પાંડુરંગાવિણ કાંહીં ॥ધ્રુ.॥
શિકોં કળા શિકોં યેતી । પ્રેમ નાહીં કોણાં હાતીં ॥2॥
તુકા હ્મણે સાર । ભિહ્ નેણતી ગવ્હાર ॥3॥

ભાગ્યવંત હ્મણોં તયાં । શરણ ગેલે પંઢરિરાયા ॥1॥
તરલે તરલે હા ભરવસા । નામધારકાંચા ઠસા ॥ધ્રુ.॥
ભુઇહ્મુહીચેં તેં સ્થળ । ભાવિકનિર્મળ નિર્મળ ॥2॥
ગાઇલેં પુરાણીં । તુકા હ્મણે વેદવાણી ॥3॥

જૈસેં ચિત્ત જયાવરી । તૈસેં જવળી તેં દુરી ॥1॥
ન લગે દ્યાવા પરિહાર । યા કોરડેં ઉત્તર ।
અસે અભ્યંતર । સાક્ષભૂત જવળી ॥ધ્રુ.॥
અવઘેં જાણે સૂત્રધારી । કોણ નાચે કોણે પરી ॥2॥
તુકા હ્મણે બુઇદ્ધ । જ્યાચી તે ચ તયા સિઇદ્ધ ॥3॥

નાહીં પાઇતન ભૂપતીશીં દાવા । ધિગ ત્યા કર્તવ્યા આગી લાગો ॥1॥
મુંગિયાંચ્યા મુખા ગજાચા આહાર । ન સાહાવે ભાર જાય જીવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે આધીં કરાવા વિચાર । શૂરપણેં તીર મોકલાવા ॥3॥

તિન્હી લોક ૠણેં બાંધિલે જયાનેં । સર્વસિઇદ્ધ કેણેં તયે ઘરીં ॥1॥
પંઢરીચોહોટાં ઘાતલા દુકાન । માંડિયેલે વાન આવડીચે ॥ધ્રુ.॥
આષાઢી કાતિ઩કી ભરિયેલે હાટ । ઇનામ હે પેંઠ ઘેતાં દેતાં ॥2॥
મુઇહ્ કોણી તેથેં હાતીં નેઘે ફુકા । લુટિતીલ સુખા પ્રેમાચિયા ॥3॥
તુકા હ્મણે સંતસજ્જન ભાગ્યાચેં । અનંતાં જન્મીંચે સાંટેકરી ॥4॥

દુઃખાચિયે સાટીં તેથેં મિળે સુખ । અનાથાચી ભૂક દૈન્ય જાય ॥1॥
ઉદારાચા રાણા પંઢરીસ આહે । ઉભારોનિ બાહે પાલવિતો ॥1॥
જાણતિયાહૂનિ નેણત્યાચી ગોડી । આઇંળગી આવડી કરૂનિયાં ॥2॥
શીણ ઘેઊનિયાં પ્રેમ દેતો સાટી । ન વિચારી તુટી લાભા કાંહીં ॥3॥
તુકા હ્મણે અસોં અનાથ દુબળીં । આહ્માંસી તો પાળી પાંડુરંગ ॥4॥

આણિક માત માઝ્યા નાવડે જીવાસી । કાય કરૂં યાસી પાંડુરંગા ॥1॥
મુખા તેં ચિ ગોડ શ્રવણાં આવડી । ચિત્ત માઝેં ઓઢી તુઝે પાયીં ॥ધ્રુ.॥
જયે પદીં નાહીં વિઠ્ઠલાચેં નામ । મજ હોતી શ્રમ આઇકતાં ॥2॥
આણિકાચેં મજ હ્મણવિતાં લાજ । વાટે હેં સહજ ન બોલાવેં ॥3॥
તુકા હ્મણે મજ તૂં ચ આવડસી । સર્વભાવેંવિસીં પાંડુરંગા ॥4॥

કળેલ હેં તૈસેં ગાઇ઩ન મી તુજ । જનાસવેં કાજ કાય માઝેં ॥1॥
કરીન મી સ્તુતી આપુલે આવડી । જૈસી માઝ્યા ગોડી વાટે જીવા ॥ધ્રુ.॥
હોઊની નિર્ભર નાચેન મી છંદેં । આપુલ્યા આનંદેં કરૂનિયાં ॥2॥
કાય કરૂં કળા યુહી યા કુસરી । જાણિવેચ્યા પરી સકિળકા ॥3॥
તુકા હ્મણે માઝેં જયાસવેં કાજ । ભોળા તો સહજ પાંડુરંગ ॥4॥

તયાસી નેણતીં બહુ આવડતી । હોય જયાં ચિત્તીં એક ભાવ ॥1॥
ઉપમન્યુ ધુરુ હેં કાય જાણતી । પ્રલ્હાદાચ્યા ચિત્તીં નારાયણ ॥ધ્રુ.॥
કોળેં ભિલ્લેં પશુ શ્વાપદેં અપારેં । કૃપેચ્યા સાગરેં તારિયેલીં ॥2॥
કાય તેં ગોપાળેં ચાંગલીં શાહાણીં । તયાં ચક્રપાણી જેવી સવેં ॥3॥
તુકા હ્મણે ભોળા ભાવિક હા દેવ । આહ્મી ત્યાચે પાવ ધરૂની ઠેલોં ॥4॥

ન લગે પાહાવેં અબદ્ધ વાંકડેં । ઉચ્ચારાવેં કોડેં નામ તુઝેં ॥1॥
નાહીં વેળ નાહીં પંડિતાંચા ધાક । હોત કાં વાચક વેદવહે ॥ધ્રુ.॥
પુરાણીં હી કોઠેં ન મિળે પાહાતાં । તૈશીં યા અનંતા ઠેવૂં નામેં ॥2॥
આપુલિયા મના ઉપજે આનંદ । તૈસે કરૂં છંદ કથેકાળીં ॥3॥
તુકા હ્મણે આહ્મી આનંદેં ચિ ધાલોં । આનંદ ચિ લ્યાલોં અળંકાર ॥4॥

દૈન્ય દુઃખ આહ્માં ન યેતી જવળી । દહન હે હોળી હોતી દોષ ॥1॥
સર્વ સુખેં યેતી માનેં લોટાંગણીં । કોણ યાંસી આણી દૃષ્ટીપુઢેં ॥ધ્રુ.॥
આમુચી આવડી સંતસમાગમ । આણીક ત્યા નામ વિઠોબાચેં ॥2॥
આમચેં માગણેં માગોં ત્યાચી સેવા । મોક્ષાચી નિદ।વા કોણા ચાડ ॥3॥
તુકા હ્મણે પોટીં સાંટવિલા દેવ । નુન્ય તો ભાવ કોણ આહ્માં ॥4॥

કાળતોંડા સુના । ભલતેં ચોરુનિ કરી જના ॥1॥
ધિગ ત્યાચેં સાધુપણ । વિટાળુનિ વર્તે મન ॥ધ્રુ.॥
મંત્ર ઐસે ઘોકી । વશ વ્હાવેં જેણેં લોકીં ॥2॥
તુકા હ્મણે થીત । નાગવલા નવ્હે હિત॥3॥

વિઠ્ઠલ મુઇહ્દાતા । નવ્હે મરો હેં બોલતા ॥1॥
મજ ન સાહાવેં કાનીં । વિષ ઉત્તર લાગે મનીં ॥ધ્રુ.॥
હરીકથેતેં ધીકારી । શત્રુ માઝા તો વૈરી ॥2॥
સુના કાળતોંડા । જો યા દેવા હ્મણે ધોંડા॥3॥
અહં હ્મણે બ્રહ્મ । નેણે ભહીચેં તેં વર્મ ॥4॥
તુકા હ્મણે ક્ષણ। નકો તયાચેં દર્ષણ ॥5॥

યમપુરી ત્યાંણીં વસવિલી જાણા । ઉચ્છેદ ભજના વિધી કેલા ॥1॥
અવઘડ કોણી ન કરી સાંગતાં । સુલભ બહુતાં ગોડ વાટે ॥ધ્રુ.॥
કાય તે નેણતે હોતે માગેં ૠષી । આધાર લોકાંસી ગ્રંથ કેલે ॥2॥
દ્રવ્ય દારા કોણેં સ્થાપિયેલેં ધન । પિંડાચેં પાળણ વિષયભોગ ॥3॥
તુકા હ્મણે દોહીં ઠાયીં હા ફજિત । પાવે યમદૂતજના હાતીં ॥4॥

ન કળતાં કોણીં મોડિયેલેં વ્રત । તયા પ્રાયિશ્ચત્ત ચાલે કાંહીં ॥1॥
જાણતિયાં વજ્રલેપ જાલે થોર । તયાંસ અઘોર કુંભપાક ॥ધ્રુ.॥
આતાં જરી કોણી નાઇકે સાંગતાં । તયા શિકવિતાં તેં ચિ પાપ ॥2॥
કાય કરૂં મજ દેવેં બોલવિલેં । માઝેં ખોળંબિલેં કાય હોતેં ॥3॥
તુકા હ્મણે જના પાહા વિચારૂની । સુખ વાટે મનીં તેં ચિ કરા ॥4॥

વાચે વિઠ્ઠલ નાહીં । તો ચિ પ્રેતરૂપ પાહીં ॥1॥
ધિગ ત્યાચેં જ્યાલેપણ । ભાર ન સાહે મેદિન ॥ધ્રુ.॥
ન બૈસે કીર્તનીં । ગુણ નાઇકે જો કાનીં ॥2॥
જાતાં કાંટાળે દેઉળા । તો ચિ સુના મુખકાળા ॥3॥
હરિભહીવિણ । ત્યાચેં જળો શાહાણપણ ॥4॥
તુકા હ્મણે તેણેં । વંશા આણિયેલેં ઉણેં ॥5॥

તારિલીં બહુતેં ચુકવૂનિ ઘાત । નામ હેં અમૃત સ્વીકારિતાં॥1॥
નેણતાં સાયાસ શુદ્ધ આચરણ । યાતીકુળહીન નામાસાટીં ॥ધ્રુ.॥
જન્મ નાંવ ધરી ભહીચ્યા પાળણા । આકાર કારણા યા ચ સાટીં ॥2॥
અસુરીં દાટલી પાપ હોતાં ફાર । મગ ફેડી ભાર પૃથિવીચા ॥3॥
તુકા હ્મણે દેવ ભહ્પણ સાર । કવતુક- વેવ્હાર તયાસાટીં ॥4॥

યાચિયા આધારેં રાહિલોં નિઇંશ્ચત । ઠેવૂનિયાં ચિત્ત પાયીં સુખેં ॥1॥
માઝેં સુખદુઃખ જાણે હિત ફાર । ઘાતલાસે ભાર પાંડુરંગા ॥ધ્રુ.॥
કૃપેચીં પોસણીં ઠાયીંચીં અંખિલીં । હ્મણઊનિ લાગલી યાસ ચિંતા ॥2॥
મન રાખે હાતીં ઘેઊનિયાં કાઠી । ઇંઇદ્રયેં તાપટીં ફાંકોં નેદી ॥3॥
તુકા હ્મણે યાસી અવઘડ નાહીં । શરણાગતા કાંહીં રક્ષાવયા ॥4॥

ઉભાઉભી ફળ । અંગીં મંત્રાચે યા બળ ॥1॥
હ્મણા વિઠ્ઠલ વિઠ્ઠલ । ગોડ આણિ સ્વલ્પ બોલ ॥ધ્રુ.॥
કિળકાળાચી બાધા । નવ્હે ઉચ્ચારિતાં સદા ॥2॥
તુકા હ્મણે રોગ । વારે ભવાઐસા ભોગ ॥3॥

જૈસા અધિકાર । તૈસેં બોલાવેં ઉત્તર ॥1॥
કાય વાઉગી ઘસઘસ । આહ્મી વિઠોબાચે દાસ ॥ધ્રુ.॥
આહ્મી જાણોં એકા દેવા । જૈસી તૈસી કરૂં સેવા ॥2॥
તુકા હ્મણે ભાવેં । માઝેં પુઢેં પડેલ ઠાવેં ॥3॥

નવ જાતાં ઘરા । આહ્મી કોણાચ્યા દાતારા ॥1॥
કાં હે છળૂં યેતી લોક । દાટ બળેં ચિ કંટક ॥ધ્રુ.॥
નાહીં આહ્મી ખાત। કાંહીં કોણાચેં લાગત ॥2॥
કળે તૈસી સેવા । તુકા હ્મણે કરૂં દેવા ॥3॥

મોહરોની ચિત્તા । આણૂં હળૂં ચિ વરિ હિતા ॥1॥
તોં હે પડતી આઘાત । ખોડી કાઢિતી પંડિત ॥ધ્રુ.॥
સંવસારા ભેણેં । કાંહીં ઉસંતી તોં પેણેં ॥2॥
એખાદિયા ભાવેં । તુકા હ્મણે જવળી યાવેં ॥3॥

કાય જાણોં વેદ । આહ્મી આગમાચે ભેદ ॥1॥
એક રૂપ તુઝેં મનીં । ધરૂનિ રાહિલોં ચિંતની ॥ધ્રુ.॥
કોઠેં અધિકાર । નાહીં રાનટ વિચાર ॥2॥
તુકા હ્મણે દીના । નુપેક્ષાવેં નારાયણા॥3॥

ધર્માચે પાળણ । કરણેં પાષાંડ ખંડણ ॥1॥
હેં ચિ આહ્માં કરણેં કામ । બીજ વાઢવાવેં નામ ॥ધ્રુ.॥
તીક્ષણ ઉત્તરેં । હાતીં ઘેઉનિ બાણ ફિરેં ॥2॥
નાહીં ભીડ ભાર । તુકા હ્મણે સાના થોર॥3॥

નિવડાવેં ખડે । તરી દળણ વોજેં ઘડે ॥1॥
નાહીં તરિ નાસોનિ જાય । કારણ આળસ ઉરે હાય ॥ધ્રુ.॥
નિવડાવેં તન। સેતીં કરાવેં રાખણ ॥2॥
તુકા હ્મણે નીત । ન વિચારિતાં નવ્હે હિત॥3॥

દુર્જનાચા માન । સુખેં કરાવા ખંડણ ॥1॥
લાત હાણોનિયાં વારી । ગુંડ વાટ શુદ્ધ કરી ॥ધ્રુ.॥
બહુતાં પીડી ખળ । ત્યાચા ધરાવા વિટાળ ॥2॥
તુકા હ્મણે નખેં । કાઢુનિ ટાકિજેતી સુખેં ॥3॥

નકા ધરૂં કોણી । રાગ વચનાચા મનીં ॥1॥
યેથેં બહુતાંચેં હિત । શુદ્ધ કરોનિ રાખા ચિત્ત ॥ધ્રુ.॥
નાહીં કેલી નિંદા । આહ્મીં દુસિલેંસે ભેદા ॥2॥
તુકા હ્મણે મજ । યેણેં વિણ કાય કાજ॥3॥

કાંહીં જડભારી । પડતાં તે અવશ્વરી ॥1॥
તુજ આઠવાવે પાય । આહ્મીં મોકલૂનિ ધાય ॥ધ્રુ.॥
તાન પીડી ભૂક । શીત ઉષ્ણ વાટે દુઃખ ॥2॥
તુકા હ્મણે લાડ । તેથેં પુરે માઝેં કોડ॥3॥

હોઉનિ કૃપાળ । ભાર ઘેતલા સકળ ॥1॥
તૂં ચિ ચાલવિસી માઝેં । ભાર સકળ હી ઓઝેં ॥ધ્રુ.॥
દેહ તુઝ્યા પાયીં । ઠેવુનિ ઝાલોં ઉતરાઇ઩ ॥2॥
કાયાવાચામનેં । તુકા હ્મણે દુજેં નેણેં॥3॥

આતાં હોઇપ માઝે બુદ્ધીચા જનિતા । અવરાવેં ચિત્તા પાંડુરંગા ॥1॥
યેથૂનિયાં કોઠેં ન વજેં બાહેરી । ઐસેં મજ ધરીં સત્તાબળેં ॥ધ્રુ.॥
અનાવર ગુણ બહુતાં જાતીંચે । ન બોલાવેં વાચે ઐસેં કરીં ॥2॥
તુકા હ્મણે હિત કોણિયે જાતીચેં । તુજ ઠાવેં સાચેં માયબાપા ॥3॥

નિત્ય મનાસી કરિતોં વિચાર । તોં હેં અનાવર વિષયલોભી॥1॥
આતાં મજ રાખેં આપુલિયા બળેં । ન દેખેં હે જાળેં ઉગવતાં ॥ધ્રુ.॥
સાંપડલોં ગળીં નાહીં ત્યાચી સત્તા । ઉગળી માગુતા ઘેતલા તો ॥2॥
તુકા હ્મણે મી તોં અયાઆન ચિ આહેં । પરિ તુઝી પાહેં વાસ દેવા ॥3॥

દુર્બળાચે હાતીં સાંપડલેં ધન । કરિતાં જતન નયે ત્યાસી ॥1॥
તૈસી પરી મજ ઝાલી નારાયણા । યોગક્ષેમ જાણાં તુહ્મી આતાં ॥ધ્રુ.॥
ખાતાં લેતાં નયે મિરવિતાં વરિ । રાજા દંડ કરી જનરાગ ॥2॥
તુકા હ્મણે મગ તળમળ ઉરે । દેખિલેં તેં ઝુરે પાહાવયા ॥3॥

માગેં જૈસા હોતા માઝે અંગીં ભાવ । તૈસા એક ઠાવ નાહીં આતાં ॥1॥
ઐસેં ગોહી માઝેં મન મજપાશીં । તુટી મુદલેંસી દિસે પુઢેં ॥ધ્રુ.॥
પુઢિલાંચે મના આણિ ગુણદોષ । પૂજ્ય આપણાંસ કરાવયા ॥2॥
તુકા હ્મણે જાલી કોંબડએઆચી પરી । પુઢેં ચિ ઉકરી લાભ નેણેં ॥3॥

કિતી તુજપાશીં દેઊં પરિહાર । જાણસી અંતર પાંડુરંગા॥1॥
આતાં માઝેં હાતીં દેઇપ હિત । કરીં માઝેં ચિત્ત સમાધાન॥ધ્રુ.॥
રાગ આલા તરી કાપૂં નયે માન । બાળા માયેવિણ કોણ દુજેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસા હોઇ઩લ લૌકિક । માગે બાળ ભીક સમર્થાચેં ॥3॥

લાજ વાટે પુઢેં તોંડ દાખવિતાં । પરિ જાઊં આતાં કોણાપાશી ॥1॥
ચુકલિયા કામ માગતોં મુશારા । લાજ ફજિતખોરા નાહીં મજ ॥ધ્રુ.॥
પાય સાંડૂનિયા ફિરતોં બાસર । સ્વામિસેવે ચોર હોઊનિયાં ॥2॥
તુકા હ્મણે મજ પાહિજે દંડિલેં । પુઢેં હે ઘડલેં ન પાહિજે ॥3॥

પુઢિલિયા સુખેં નિંબ દેતાં ભલે । બહુત વારલેં હોય દુઃખ ॥1॥
હેં તોં વર્મ અસે માઉલીચે હાતીં । હાણી મારી પ્રીતી હિતાસાઠીં ॥ધ્રુ.॥
ખેળતાં વિસરે ભૂક તાન ઘર । ધરૂનિયાં કર આણી બળેં ॥2॥
તુકા હ્મણે પાળી તોંડ઴ઇચયા ઘાંસેં । ઉદાર સર્વસ્વેં સર્વકાળ ॥3॥

આતાં ગુણ દોષ કાય વિચારિસી । મી તોં આહે રાસી પાતકાંચી ॥1॥
પતિતપાવનાસવેં સમાગમ । અપુલાલા ધર્મ ચાલવીજે॥ધ્રુ.॥
ઘનઘાયેં ભેટી લોખંડપરિસા । તરી અનારિસા ન પાલટે ॥2॥
તુકા હ્મણે માતી કોણ પુસે ફુકા । કસ્તુરીચ્યા તુકા સમાગમેં ॥3॥

કૃપાવંતા દુજેં નાહીં તુહ્માં પોટીં । લાડેં બોલેં ગોઠી સુખ માતેં ॥1॥
ઘેઉનિ ભાતુકેં લાગસીલ પાઠી । લાવિસીલ ઓંઠીં બ્રહ્મરસ ॥ધ્રુ.॥
આપુલિયે પાંખ ઘાલિસી પાખર । ઉદાર મજવર કૃપાળૂ તૂં ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્માંકારણેં ગોવિંદા । વાગવિસી ગદા સુદર્શન ॥3॥

પાઇળલોં પોસિલોં જન્મજન્માંતરીં । વાગવિલોં કરીં ધરોનિયાં ॥1॥
આતાં કાય માઝા ઘડેલ અવ્હેર । માગેં બહુ દૂર વાગવિલેં ॥ધ્રુ.॥
નેદી વારા અંગીં લાગોં આઘાતાચા । ઘેતલા ઠાયીંચા ભાર માથાં ॥2॥
તુકા હ્મણે બોલ કરિતોં આવડી । અવિટ તે ચિ ગોડી અંતરીંચી ॥3॥

પાંડુરંગા કાંહીં આઇકાવી માત । ન કરાવેં મુહ્ આતાં મજ ॥1॥
જન્માંતરેં મજ તૈસીં દેઇપ દેવા । જેણેં ચરણસેવા ઘડે તુઝી ॥ધ્રુ.॥
વાખાણીન કીર્તી આપુલિયા મુખેં । નાચેન મી સુખેં તુજપુઢેં ॥2॥
કરૂનિ કામારી દાસ દીનાહુની । આપુલા અંગણીં ઠાવ મજ ॥3॥
તુકા હ્મણે આહ્મી મૃત્યુલોકીં ભલે । તુઝે ચિ અંખિલે પાંડુરંગા ॥4॥

માઝે અંતરીંચેં તો ચિ જાણે એક । વૈકુંઠનાયક પાંડુરંગ ॥1॥
જીવ ભાવ ત્યાચે ઠેવિયેલા પાયીં । મજ ચિંતા નાહીં કવણેવિશીં ॥ધ્રુ.॥
સુખસમારંભેં સંતસમાગમેં । ગાઊં વાચે નામ વિઠોબાચેં ॥2॥
ગાતાં પુણ્ય હોય આઇકતાં લાભ । સંસારબંદ તુટતીલ ॥3॥
તુકા હ્મણે જીવ તયાસી વિકિલા । આણીક વિઠ્ઠલાવિણ નેણેં ॥4॥

કથા દુઃખ હરી કથા મુહ્ કરી । કથા યાચી બરી વિઠોબાચી ॥1॥
કથા પાપ નાસી ઉદ્ધરિલે દોષી । સમાધિ કથેસી મૂઢજના ॥ધ્રુ.॥
કથા તપ ધ્યાન કથા અનુષ્ઠાન । અમૃત હે પાન હરિકથા ॥2॥
કથા મંત્રજપ કથા હરી તાપ । કથાકાળી કાંપ કિળકાળાસી ॥3॥
તુકા હ્મણે કથા દેવાચેં હી ધ્યાન । સમાધિ લાગોન ઉભા તેથેં ॥4॥
॥13॥

કાય ઐસા સાંગા । ધર્મ મજ પાંડુરંગા ॥1॥
તુઝે પાયીં પાવેં ઐસા । જેણેં ઉગવે હા ફાંસા ॥ધ્રુ.॥
કરીં કૃપાદાન । તૈસેં બોલવીં વચન ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । માઝેં હૃદય વસવા ॥3॥

ભલા હ્મણે જન । પરિ નાહીં સમાધાન ॥1॥
માઝેં તળમળી ચિત્ત । અંતરલેં દિસે હિત ॥ધ્રુ.॥
કૃપેચા આધાર । નાહીં દંભ જાલા ભાર ॥2॥
તુકા હ્મણે કૃપે । અંતરાય કોણ્યા પાપેં ॥3॥

શિકવિલે બોલ । બોલેં તૈસી નાહીં ઓલ ॥1॥
આતાં દેવા સંદેહ નાહીં । વાંયાં ગેલોં યાસી કાંહીં ॥ધ્રુ.॥
એકાંતાચા વાસ । નાહીં સંકલ્પાચા નાસ ॥2॥
બુઇદ્ધ નાહીં ઇસ્થર । તુકા હ્મણે શબ્દા ધીર ॥3॥

ઉચિતાચા દાતા । કૃપાવંતા તૂં અનંતા ॥1॥
કાં રે ન ઘાલિસી ધાંવ । તુઝેં ઉચ્ચારિતાં નાંવ ॥ધ્રુ.॥
કાય બળયુઇહ્ । નાહીં તુઝે અંગીં શિહ્ ॥2॥
તુકા હ્મણે તૂં વિશ્વંભર । ઓસ માઝેં કાં અંતર ॥3॥

વાહવિતોં પુરીં । આતાં ઉચિત તેં કરીં ॥1॥
માઝી શિહ્ નારાયણા । કીંવ ભાકાવી કરુણા ॥ધ્રુ.॥
આહ્માં ઓઢી કાળ। તુઝેં ક્ષીણ ઝાલેં બળ ॥2॥
તુકા હ્મણે ગોડી । જીવા માતેચિયા ઓઢી ॥3॥

આતાં ઘેઇપ માઝેં । ભાર સકળ હી ઓઝેં ॥1॥
કાય કરિસી હોઇ઩ વાડ । આલોં પોટાસીં દગડ ॥ધ્રુ.॥
તૂં ચિ ડોળે વાતી। હોઇ઩ દીપક સાંગાતીં ॥2॥
તુકા હ્મણે કાંહીં । વિચારાયા ચાડ નાહીં॥3॥

અસોત હે બોલ । અવઘેં તૂં ચિ ભાંડવલ ॥1॥
માઝા માયબાપ દેવા । સજ્જન સોયરા કેશવા ॥ધ્રુ.॥
ગાઇળયેલે ભેદ । સારિયેલે વાદાવાદ ॥2॥
તુકા હ્મણે મધીં । આતાં ન પડે ઉપાધિ॥3॥

કરીન કોલ્હાળ । આતાં હા ચિ સર્વકાળ ॥1॥
આતાં યે વો માઝે આઇ઩ । દેઇપ ભાતુકેં વિઠાઇ઩ ॥ધ્રુ.॥
ઉપાયાસી નામ। દિલેં યાચેં પુઢેં ક્ષેમ ॥2॥
બીજ આણિ ફળ । હેં ચિ તુકા હ્મણે મૂળ॥3॥

ધનાસીં ચ ધન । કરી આપણ જતન ॥1॥
તુજ આળવિતાં ગોડી । પાંડુરંગા ખરી જોડી ॥ધ્રુ.॥
જેવિલ્યાચેં ખરેં । વરી ઉમટે ઢેંકરેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ધાય । તેથેં કોઠેં ઉરે હાય ॥3॥

અનુભવા આલેં । માઝેં ચિત્તીંચેં ક્ષરલેં ॥1॥
અસે જવળી અંતર । ફિરે આવડીચ્યા ફેરેં ॥ધ્રુ.॥
ખાદલેં ચિ વાટે । ખાવેં ભેટલેં ચિ ભેટે ॥2॥
તુકા હ્મણે ઉભેં । આહ્મી રાખિયેલેં લોભેં॥3॥ ॥10॥

પોટીં શૂળ અંગીં ઉટી ચંદનાચી । આવડી સુખાચી કોણ તયા ॥1॥
તૈસેં મજ કાં ગા કેલેં પંઢરિરાયા । લૌકિક હા વાંયાં વાઢવિલા ॥ધ્રુ.॥
જ્વરિલિયાપુઢેં વાઢિલીં મિષ્ટાન્નેં । કાય ચવી તેણેં ઘ્યાવી ત્યાચી ॥2॥
તુકા હ્મણે મઢેં શૃંગારિલેં વરી । તે ચિ જાલી પરી મજ દેવા ॥3॥

બેગડાચા રંગ રાહે કોણ કાળ । અંગેં હેં પિતળ ન દેખતાં ॥1॥
માઝેં ચિત્ત મજ જવળીચ ગો હી । તુઝી મજ નાહીં ભેટી ઐસેં ॥ધ્રુ.॥
દાસીસુતાં નાહીં પિતિયાચા ઠાવ । અવઘેં ચિ વાવ સોંગ ત્યાચેં ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝી કેલી વિટંબના । અનુભવેં જના યેઇ઩લ કળોં ॥3॥

મજપુઢેં નાહીં આણીક બોલતા । ઐસેં કાંહીં ચિત્તા વાટતસેં ॥1॥
યાચા કાંહીં તુહ્મીં દેખા પરિહાર । સર્વયા ઉદાર પાંડુરંગા ॥ધ્રુ.॥
કામ ક્રોધ નાહીં સાંડિલેં આસન । રાહિલે વસોન દેહામધ્યેં ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં જાલોં ઉતરાઇ઩ । કળોં યાવેં પાયીં નિરોપિલેં ॥3॥

સાવિત્રીચી વિટંબણ । રાંડપણ કરીતસે ॥1॥
કાય જાળાવેં તેં નાંવ । અવઘેં વાવ અસે તેં ॥ધ્રુ.॥
કુબિર નાંવ મોળી વાહે। કૈસી પાહેં ફજિતી ॥2॥
તુકા હ્મણે ઠુણગુણ દેખેં । ઉગીં મૂર્ખ કાઉંફ્દતાં ॥3॥

ન ગમેસી જાલી દિવસરજની । રાહિલોં લાજોનિ નો બોલાવેં ॥1॥
રુચિવિણ કાય શબ્દ વા†યા માપ । અનાદરેં કોપ યેત અસે ॥ધ્રુ.॥
આપુલિયા રડે આપુલેં ચિ મન । દાટે સમાધાન પાવતસેં॥2॥
તુકા હ્મણે તુહ્મી અસા જી જાણતે । કાય કરૂં રિતે વાદાવાદ ॥3॥

મેલ્યાવરિ મોક્ષ સંસારસંબંધેં । આરાલિયા બધે ઠેવા આહ્માં ॥1॥
વાગવીત સંદેહ રાહોં કોઠવરી । મગ કાય થોરી સેવકાચી ॥ધ્રુ.॥
ગાણેં ગીત આહ્માં નાચણેં આનંદેં । પ્રેમ કોઠેં ભેદેં અંગા યેતેં ॥2॥
તુકા હ્મણે કિતી સાંગાવે દૃષ્ટાંત । નસતાં તૂં અનંત સાનકુળ ॥3॥

એકાએકીં આતાં અસાવેંસેં વાટે । તરિ ચ હે ખોટે ચાળે કેલે ॥1॥
વાજવૂનિ તોંડ ઘાતલોં બાહેરી । કુલ્પ કરુની દારીં માજી વસા ॥ધ્રુ.॥
ઉજેડાચા કેલા દાટોનિ અંધાર । સવેં હુદ્દેદાર ચેષ્ટાવિલા ॥2॥
તુકા હ્મણે ભય હોતેં તોં ચિ વરી । હોતી કાંહીં ઉરી સ્વામિસેવા ॥3॥

કાય નવ્હેસી તૂં એક । દેખોં કાસયા પૃથક ॥1॥
મુંગ્યા કૈંચે મુંગળે । નટનાટએ તુઝે ચાળે ॥ધ્રુ.॥
જાલી તરી મર્યાદા। કિંવા ત્રાસાવેં ગોવિંદા ॥2॥
તુકા હ્મણે સાચા । કોઠેં જાસી હૃદયીંચા॥3॥

કાં જી વાઢવિલેં । ન લગતાં હેં ઉગલેં ॥1॥
આતાં માનિતાં કાંટાળા । ભોવતીં મિળાલિયા બાળા ॥ધ્રુ.॥
લાવૂનિયાં સવે। પળતાં દિસાલ બરવે ॥2॥
તુકા હ્મણે બાપા । યેતાં ન કળા ચિ રૂપા ॥3॥ ॥3॥

ક્ષુધેલિયા અન્ન । દ્યાવેં પાત્ર ન વિચારૂન ॥1॥
ધર્મ આહે વર્મા અંગીં । કળલેં પાહિજે પ્રસંગીં ॥ધ્રુ.॥
દ્રવ્ય આણિ કન્યા। યેથેં કુળ કર્મ શોધણ્યા ॥2॥
તુકા હ્મણે પુણ્ય ગાંઠી । તરિ ચ ઉચિતાસી ભેટી ॥3॥

વેચાવેં તેં જીવેં । પૂજા ઘડે ઐશા નાવેં ॥1॥
બિગારીચી તે બિગારી । સાક્ષી અંતરીંચા હરી ॥ધ્રુ.॥
ફળ બીજાઐસેં । કાર્યકારણાસરિસેં ॥2॥
તુકા હ્મણે માન । લવણાસારિખેં લવણ॥3॥

મજ નાહીં ધીર । તુહ્મી ન કરા અંગીકાર ॥1॥
ઐસેં પડિલેં વિષમ । બળી દેવાહૂનિ કર્મ ॥ધ્રુ.॥
ચાલોં નેણેં વાટ । કેલ્યા ન પવા બોભાટ ॥2॥
વેચોં નેણે જીવેં । તુકા ઉદાસ ધરિલા દેવેં॥3॥

તળમળી ચિત્ત દર્શનાચી આશા । બહુ જગદીશા કરુણા કેલી ॥1॥
વચનીં ચ સંત પાવલે સ્વરૂપ । માઝેં નેદી પાપ યોગા યેઊં ॥ધ્રુ.॥
વેઠીઐસા કરીં ભિહ્વેવસાવ । ન પવે ચિ જીવ સમાધાન ॥2॥
તુકા હ્મણે કૈપ દેસીલ વિસાંવા । પાંડુરંગે ધાંવા ઘેતેં મન ॥3॥ ॥4॥

હાગતાં હી ખોડી । ચળણ મોડવિતેં કાડી ॥1॥
ઐસે અનાવર ગુણ । આવરાવે કાય હ્મુણ ॥ધ્રુ.॥
નાહીં જરી સંગ । તરી બડબડવિતી રંગ ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । તુમચી ન ઘડે ચિ સેવા ॥3॥ ॥1॥

દેહ નિરસે તરી । બોલાવયા નુરે ઉરી ॥1॥
યેર વાચેચેં વાગ્જાળ । અળંકારાપુરતે બોલ ॥ધ્રુ.॥
કાચેં તરી કઢે । જાતી ઐસેં ચિત્ત ઓઢે ॥2॥
વિષ્ણુદાસ તુકા । પૂર્ણ ધની જાણે ચુકા॥3॥

ખોટએઆચા વિકરા । યેથેં નવ્હે કાંચ હિરા ॥1॥
કાય દાવાયાચેં કામ । ઉગા ચ વાઢવાવા શ્રમ ॥ધ્રુ.॥
પરીક્ષકાવિણ । મિરવોં જાણોં તેં તેં હીણ ॥2॥
તુકા પાયાં પડે । વાદ પુરે હે ઝગડે॥3॥ ॥2॥

પંઢરીસ ઘડે અતિત્યાયેં મૃત્ય । તો જાય પતિત અધઃપાતા ॥1॥
દુરાચારેં મોક્ષ સુખાચે વસતિ । ભોળી બાળમૂતિ઩ પાંડુરંગ ॥ધ્રુ.॥
કેલા ન સહાવે તીર્થૌપવાસ । કથેવિણ દોષસાધન તેં ॥2॥
કાલિયાપેં ભેદ માનિતાં નિવડે । શ્રોત્રિયાંસી જોડે આંતેજેતા॥3॥
માહેરીં સલજ્જ તે જાણા સિંદળી । કાઇળમા કાજળી પાવવિતે ॥4॥
તુકા હ્મણે તેથેં વિશ્વાસ જતન । પુરે ભીમાસ્નાન સમ પાય ॥5॥ ॥1॥

ચાતુર્યાચ્યા અનંતકળા । સત્યા વિરળા જાણત ॥1॥
હાંસત્યાસવેં હાંસે જન । રડતાં ભિન્ન પાલટે ॥ધ્રુ.॥
જળો ઐસે વાંજટ બોલ । ગુણાં મોલ ભૂસ મિથ્યા ॥2॥
તુકા હ્મણે અંધઑયાઐસેં । વોંગળ પિસેં કૌતુક ॥3॥

નયો વાચે અનુચિત વાણી । નસો મનીં કુડી બુઇદ્ધ॥1॥
ઐસેં માગા અરે જના । નારાયણા વિનવૂનિ ॥ધ્રુ.॥
કામક્રોધાં પડો ચિરા । ઐસા બરા સાયાસ ॥2॥
તુકા હ્મણે નાનાછંદેં । યા વિનોદેં ન પડાવેં ॥3॥

માઝિયા દેહાચી મજ નાહીં ચાડ । કોઠેં કરૂં કોડ આણિકાંચેં ॥1॥
ઇઇચ્છતાં તે માન માગા દેવાપાસીં । આસા સંચિતાસી ગુંપલે હો ॥ધ્રુ.॥
દેહ આહ્મી કેલા ભોગાચે સાંભાળીં । રાહિલોં નિરાળીં માનામાનાં ॥2॥
તુકા હ્મણે કોણેં વેચાવેં વચન । નસતાં તો સીણ વાઢવાવા ॥3॥

ધરિતાં ઇચ્છા દુરી પળે । પાઠી સોહળે ઉદાસા ॥1॥
હ્મણઊનિ અસટ મન । નકા ખુણ સાંગતોં ॥ધ્રુ.॥
આવિસાપાસી અવઘેં વર્મ । સોસ શ્રમ પાવવી ॥2॥
તુકા હ્મણે બીજ ન્યાવેં । તેથેં યાવેં ફળાનેં ॥3॥ ॥4॥

વેદ શાસ્ત્ર નાહીં પુરાણ પ્રમાણ । તયાચેં વદન નાવલોકા॥1॥
તાકિર્યાચેં અંગ આપણા પારિખેં । માજિ†યાસારિખેં વાઇ઩ચાળે ॥ધ્રુ.॥
માતા નિંદી તયા કોણ તો આધાર । ભંગલેં ખપર યાચે નાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે આડરાણેં જ્યાચી ચાલી । તયાચી તે બોલી મિઠેંવિણ ॥3॥

કસ્તુરીચેં અંગીં મીનલી મૃઇત્તકા । મગ વેગળી કાં યેઇ઩લ લેખૂં ॥1॥
તયાપરિ ભેદ નાહીં દેવભહીં । સંદેહાચ્યા યુઇહ્ સરોં દ્યાવ્યા ॥ધ્રુ.॥
ઇંધનેં તે આગી સંયોગાચ્યા ગુણેં । સાગરા દરુષણેં વાહાળ તોં ચિ ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝેં સાક્ષીચેં વચન । યેથેં તોં કારણ શુદ્ધ ભાવ ॥3॥

ભિહ્ તેં નમન વૈરાગ્ય તો ત્યાગ । યાઆન બ્રહ્મીં ભોગ બ્રહ્મતનુ ॥1॥
દેહાચ્યા નિરસનેં પાવિજે યા ઠાયા । માઝી ઐસી કાયા જંવ નવ્હે ॥ધ્રુ.॥
ઉદક ઐગ્ન ધાન્ય જાલ્યા ઘડે પાક । એકાવિણ એક કામા નયે ॥2॥
તુકા હ્મણે મજ કેલે તે ચાંચણી । બડબડીચી વાણી અથવા સત્ય ॥3॥ ॥3॥

શ્રીસંતાંચિયા માથા ચરણાંવરી । સાષ્ટાંગ હેં કરીં દંડવત ॥1॥
વિશ્રાંતી પાવલોં સાંભાળૌત્તરીં । વાઢલેં અંતરીં પ્રેમસુખેં॥ધ્રુ.॥
ડૌરલી હે કાયા કૃપેચ્યા વોરસેં । નવ્હે અનારિસેં ઉદ્ધરલોં ॥2॥
તુકા હ્મણે મજ ન ઘડતાં સેવા । પૂર્વપુણ્યઠેવા વોડવલા ॥3॥

નેણોં કાય નાડ । આલા ઉચિત કાળા આડ ॥1॥
નાહીં જાલી સંતભેટી । યેવઢી હાની કાય મોઠી ॥ધ્રુ.॥
સહજ પાયાંપાસીં । જવળી પાવલિયા ઐસી ॥2॥
ચુકી જાલી આતાં કાય। તુકા હ્મણે ઉરલી હાય ॥3॥

આણીક કાંહીં નેણેં । અસેં પાયાંચ્યા ચિંતનેં ॥1॥
માઝા ન વ્હાવા વિસર । નાહીં આણીક આધાર ॥ધ્રુ.॥
ભાંડવલ સેવા। હા ચિ ઠેવિયેલા ઠેવા ॥2॥
કરીં માનભાવા । તુકા વિનંતી કરી દેવા ॥3॥

આરુશ માઝી વાણી બોબડીં ઉત્તરેં । કેલી તે લેકુરેં સલગી પાયીં ॥1॥
કરાવેં કવતુક સંતીં માયબાપીં । જીવન દેઉનિ રોપીં વિસ્તારિજે ॥ધ્રુ.॥
આધારેં વદલી પ્રસાદાચી વાણી । ઉઇચ્છષ્ટસેવણી તુમચિયા ॥2॥
તુકા હ્મણે હે ચિ કરિતોં વિનંતી । માગોનિ પુઢતી સેવાદાન ॥3॥ ॥4॥

પુરુષા હાતીં કંકણચુડા । નવલ દોડા વૃઇત્ત યા ॥1॥
પાહા કૈસી વિટંબણા । નારાયણા દેખિલી ॥ધ્રુ.॥
જળો ઐસી ઇબ્રદાવળી। ભાટવોળીપણાચી ॥2॥
તુકા હ્મણે પાહોં ડોળાં । અવકળા નયે હે॥3॥

વિતીયેવઢેંસેં પોટ । કેવઢા બોભાટ તયાચા ॥1॥
જળો યાચી વિટંબના । ભૂક જના નાચવી ॥ધ્રુ.॥
અભિમાન સિરીં ભાર । જાલે ખર તૃષ્ણેચે ॥2॥
તુકા હ્મણે નરકા જાવેં । હા ચિ જીવેં વ્યાપાર ॥3॥

સેવટાસી જરી આલેં । તરી જાલેં આંધળેં ॥1॥
સ્વહિતાચા લેશ નાહીં । દગડા કાંહીં અંતરીં ॥ધ્રુ.॥
કાય પરિસાસવેં ભેટી । ખાપરખુંટી જાલિયા ॥2॥
તુકા હ્મણે અધમ જન । અવગુણેં ચિ વાઢવી ॥3॥

પ્રાયિશ્ચત્તેં દેતો તુકા । જાતો લોકાં સકળાં ॥1॥
ધરિતીલ તે તરતી મનીં । જાતી ઘાણી વાંયાં ત્યા ॥ધ્રુ.॥
નિગ્રહઅનુગ્રહાચે ઠાય । દેતો ઘાય પાહોનિ ॥2॥
તુકા જાલા નરસિંહીં । ભય નાહીં કૃપેનેં ॥3॥ ॥4॥

દુર્જનાચેં અંગ અવઘેં ચિ સરળ । નકા઩ચા કોથળ સાંટવણ ॥1॥
ખાય અમંગળ બોલે અમંગળ । ઉઠવી કપાળ સંઘષ્ટણેં ॥ધ્રુ.॥
સર્પા મંત્ર ચાલે ધરાવયા હાતીં । ખળાચી તે જાતી નિખળે ચિ ॥2॥
તુકા હ્મણે કાંહીં ન સાહે ઉપમા । આણીક અધમા વોખટએઆચી ॥3॥

ઐકા જી સંતજન । સાદર મન કરૂનિ ॥1॥
સકળાંચેં સાર એક । કંટક તે તજાવે ॥ધ્રુ.॥
વિશેષતા કાંદ્યાહૂનિ । સેવિત્યા ઘાણી આગળી ॥2॥
તુકા હ્મણે જ્યાચી જોડી । તે પરવડી બૈસીજે॥3॥

આયાઆ પાળુનિયાં અસેં એકસરેં । તુમચીં ઉત્તરેં સંતાંચીં હીં ॥1॥
ભાગવૂનિ દેહ ઠેવિયેલા પાયીં । ચરણાવરિ ડોઇ઩ યેથુનેં ચિ॥ધ્રુ.॥
યેણેં જાણેં હેં તોં ઉપાધીચે મૂળ । પૂજા તે સકળ અકર્તવ્ય ॥2॥
તુકા હ્મણે અસેં ચરણીંચા રજ । પદીં ચ સહજ જેથેં તેથેં ॥3॥ ॥3॥

ન સંડાવા ઠાવ । ઐસા નિશ્ચયાચા ભાવ ॥1॥
આતાં પુરે પુન્હા યાત્રા । હેં ચિ સારૂનિ સર્વત્રા ॥ધ્રુ.॥
સંનિધ ચિ સેવા । અસોં કરુનિયાં દેવા ॥2॥
આયોચ્યા પાળણેં । અસેં તુકા સંતાં હ્મણે॥3॥

ઉપાધીજેં બીજ । જળોનિ રાહિલેં સહજ ॥1॥
આહ્માં રાહિલી તે આતાં । ચાલી દેવાચિયા સત્તા ॥ધ્રુ.॥
પ્રાધીન તેં જિણેં । કેલેં સત્તા નારાયણેં ॥2॥
તુકા હ્મણે જાણેં પાય । ખુંટલે આણીક ઉપાય ॥3॥

ગોવિંદાવાંચોનિ વદે જ્યાચી વાણી । હગવણ ઘાણી પિટપિટ તે ॥1॥
મસ્તક સાંડૂનિ સિસફૂલ ગુડઘાં । ચાર તો અવઘા બાવઑયાચા ॥ધ્રુ.॥
અંગભૂત હ્મૂણ પૂજિતો વાહાણા । હ્મણતાં શાહાણા યેઇલ કૈસા ॥2॥
તુકા હ્મણે વેશ્યા સાંગે સવાસિણી । ઇતર પૂજનીં ભાવ તૈસા ॥3॥

કુત†યાઐસેં જ્યાચેં જિણેં । સંગ કોણી ન કરીજે॥1॥
જાય તિકડે હાડહાડી । ગો†હવાડી ચ સોઇરીં ॥ધ્રુ.॥
અવગુણાંચા ત્યાગ નાહીં । ખવળે પાહીં ઉપદેશેં ॥2॥
તુકા હ્મણે કૈંચી લવી । ઠેંગ્યા કેવીં અંકુર ॥3॥

સર્વથા હી ખોટા સંગ । ઉપજે ભંગ મનાસી ॥1॥
બહુ રંગેં ભરલેં જન । સંપન્ન ચિ અવગુણી ॥ધ્રુ.॥
સેવિલિયા નિઃકામબુદ્ધી। મદેં શુદ્ધી સાંડવી ॥2॥
ત્રાસોનિયાં બોલે તુકા । આતાં લોકાં દંડવત ॥3॥ ॥5॥

ઉપચારાસી વાંજ જાલોં । નકા બોલોં યાવરી ॥1॥
અસેલ તેં અસો તૈસેં । ભેટીસરિસેં નમન ॥ધ્રુ.॥
દુસ†યામધ્યેં કોણ મિળે । છંદ ચાળે બહુ મતેં ॥2॥
એકાએકીં આતાં તુકા । લૌકિકા યા બાહેરી ॥3॥

મી તેં મી તૂં તેં તૂં । કુંકુડ હેં લાડસી ॥1॥
વચનાસી પડો તુટી । પોટીંચેં પોટીં રાખાવેં ॥ધ્રુ.॥
તેથીલ તેથેં યેથીલ યેથેં । વેગઑયા કુંથે કોણ ભારેં ॥2॥
યાચેં યાસ ત્યાચેં ત્યાસ । તુક્યાનેં કાસ ઘાતલી ॥3॥ ॥2॥

લાડાચ્યા ઉત્તરીં વાઢવિતી કલહે । હા તો અમંગળ જાતિગુણ ॥1॥
તમાચે શરીરીં વિટાળ ચિ વસે । વિચારાચા નસે લેશ તો હી ॥ધ્રુ.॥
કવતુકેં ઘ્યાવે લેંકરાચે બોલ । સાહિલિયા મોલ ઐસેં નાહીં ॥2॥
તુકા હ્મણે કાય ઉપદેશ ખળા । ન્હાઉનિ કાઉળા ખતેં ધુંડી ॥3॥

આતાં મજ દેવા । ઇચે હાતીંચેં સોડવા ॥1॥
પાઠી લાગલીસે લાંસી । ઇચ્છા જિતે જૈસી તૈસી ॥ધ્રુ.॥
ફેડા આતાં પાંગ। અંગીં લપવુની અંગ ॥2॥
દુજેં નેણેં તુકા । કાંહીં તુહ્માસી ઠાઉકા॥3॥

બહુ વાટે ભયે । માઝે ઉડી ઘાલા દયે ॥1॥
ફાંસા ગુંતલોં લિગાડીં । ન ચલે બળ ચરફડી ॥ધ્રુ.॥
કુંટિત ચિ યુઇહ્ । માઝ્યા જાલ્યા સર્વ શિહ્ ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । કામમોહેં કેલા ગોવા ॥3॥ ॥3॥

વિષ્ઠા ભક્ષી તયા અમૃત પારિખેં । વોંગળ ચિ સખેં વોંગળાચેં ॥1॥
નયે પાહોં કાંહીં ગો†હવાડીચા અંત । ઝણી ઠાકા સંત દુર્જનાપેં ॥ધ્રુ.॥
ભેંસળીચ્યા બીજા અમંગળ ગુણ । ઉપજવી સીણ દરુષણેં ॥2॥
તુકા હ્મણે છી થૂં જયા ઘરીં ધન । તેથેં તેં કારણ કાસયાચેં ॥3॥ ॥1॥

ચાવળલેં કાય ન કરી બડબડ । ન હ્મણે ફિકેં ગોડ ભુકેલેં તેં ॥1॥
ઉમજલ્યાવિણ ન ધરી સાંભાળ । અસો ખળખળ જનાચી હે ॥ધ્રુ.॥
ગરજ્યા ન કળે આપુલિયા ચાડા । કરાવી તે પીડા કોણા કાઇ઩ ॥2॥
તુકા હ્મણે ભોગ ભોગિતીલ ભોગેં । સંચિત તેં જોગેં આહે કોણા ॥3॥

આપુલા તો દેહ આહ્માં ઉપેક્ષીત । કોઠેં જાઊં હિત સાંગોં કોણા ॥1॥
કોણ નાહીં દક્ષ કરિતાં સંસાર । આહ્મીં હા વિચાર વમન કેલા ॥ધ્રુ.॥
નાહીં યા ધરીત જીવિત્વાચી ચાડ । કોઠેં કરૂં કોડ આણિકાંચેં ॥2॥
તુકા હ્મણે અસોં ચિંતોનિયાં દેવા । મી માઝેં હા હેવા સારૂનિયાં ॥3॥ ॥2॥

ચાકરીવાંચૂન । ખાણેં અનુચિત વેતન ॥1॥
ધણી કાઢોનિયાં નિજા । કરીલ યે કામાચી પૂજા ॥ધ્રુ.॥
ઉચિતાવેગળેં । અભિલાષેં તોંડ કાળેં ॥2॥
સાંગે તરી તુકા । પાહા લાજ નાહીં લોકાં ॥3॥

બરેં સાવધાન । રાહાવેં સમય રાખોન ॥1॥
નાહીં સારખિયા વેળા । અવઘ્યા પાવતાં અવકળા ॥ધ્રુ.॥
લાભ અથવા હાની । થોડએઆમધ્યેં ચ ભોવની ॥2॥
તુકા હ્મણે રાખા । આપણા નાહીં તોંચિ વાખા ॥3॥
॥2॥

કાય કરૂં જી દાતારા । કાંહીં ન પુરે સંસારા ॥1॥
જાલી માકડાચી પરિ । યેતોં તળા જાતોં વરી ॥ધ્રુ.॥
ઘાલીં ભલતે ઠાયીં હાત । હોતી શિવ્યા બૈસ લાત ॥2॥
આદિ અંતીં તુકા । સાંગે ન કળે ઝાલા ચુકા ॥3॥

ધર્મ તો ન કળે । કાય ઝાંકિતીલ ડોળે ॥1॥
જીવ ભ્રમલે યા કામેં । કૈસીં કળોં યેતી વર્મેં ॥ધ્રુ.॥
વિષયાંચા માજ । કાંહીં ધરૂં નેદી લાજ ॥2॥
તુકા હ્મણે લાંસી । માયા નાચવિતે કૈસી ॥3॥ ॥2॥

દુર્જનાચી જોડી । સજ્જનાચે ખેંટર તોડી ॥1॥
પાહે નિમિત્ય તેં ઉણેં । ધાંવે છળાવયા સુનેં ॥ધ્રુ.॥
ન હ્મણે રામરામ । મનેં વાચે હેં ચિ કામ ॥2॥
તુકા હ્મણે ભાગા । આલી નિંદા કરી માગા॥3॥

શાદીચેં તેં સોંગ । સંપાદિતાં જરા વેંગ ॥1॥
પાહા કૈસી વિટંબના । મૂર્ખા અભાગ્યાચી જના ॥ધ્રુ.॥
દિસતેં તેં લોપી । ઝિંજ્યા બોડુનિયાં પાપી ॥2॥
સિંદળી ત્યા સતી । તુકા હ્મણે થુંકા ઘેતી ॥3॥ ॥2॥

ભહા હ્મણઊનિ વંચાવેં જીવેં । તેણેં શેણ ખાવેં કાશાસાટીં ॥1॥
નાસિલે અડબંદ કૌપીન તે માળા । અડચણ રાઉળામાજી કેલી ॥ધ્રુ.॥
અંગીકારિલે સેવે અંતરાય । તયા જાલા ન્યાય ખાપરાચા ॥2॥
તુકા હ્મણે કોઠેં તગોં યેતી ઘાણીં । આહાચ હી મનીં અધીરતા ॥3॥ ॥1॥

ગયાળાચેં કામ હિતાચા આવારા । લાજ ફજિતખોરા અસત નાહીં ॥1॥
ચિત્તા ન મિળે તેં ડોળાં સલોં યેતેં । અસાવેં પરતેં જવળૂનિ ॥ધ્રુ.॥
ન કરાવા સંગ ન બોલાવી માત । સાવધાન ચિત્ત નાહીં ત્યાસી ॥2॥
તુકા હ્મણે દુઃખ દેતીલ માકડેં । ઘાલિતી સાંકડેં ઉફરાટેં ॥3॥

બહુ બરેં એકાએકીં । સંગ ચુકી કરાવા ॥1॥
ઐસેં બરેં જાલેં ઠાવેં । અનુભવેં આપુલ્યા ॥ધ્રુ.॥
સાંગાવેં તેં કામ મના । સલગી જના નેદાવી ॥2॥
તુકા હ્મણે નિઘે અગી । દુજે સંગીં આતળતાં ॥3॥ ॥2॥
અલકાપુરીં સ્વામી કીર્તનાસ ઉભે રાહિલે તેવ્હાં કવિત્વાચા નિષેધ કરૂન લોક
બોલિલે કીં કવિત્વ બુડવણેં તેવ્હાં કવિત્વ બુડવૂન પાંચ દિવસ હોતે ॥
લોકાંનીં ફાર પીડા કેલી કીં સંસારહી નાહીં વ પરમાર્થહી બુડવિલા
આણીક કોણી અસતેં તેં જીવ દેતેં મગ નિદ્રા કેલી તે અભંગ ॥ 20 ॥

ભૂતબાધા આહ્માં ઘરીં । હેં તોં આશ્ચર્ય ગા હરી ॥1॥
જાલા ભક્તીચા કળસ । આલે વસ્તીસ દોષ ॥ધ્રુ.॥
જાગરણાચેં ફળ । દિલી જોડોનિ તળમળ ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । આહાચ કળોં આલી સેવા ॥3॥

નાહીં જોં વેચલોં જિવાચિયા ત્યાગેં । તોંવરી વાઉગેં કાય બોલોં ॥1॥
જાણિવલેં આતાં કરીં યે ઉદેશ । જોડી કિંવા નાશ તુમચી જીવેં ॥ધ્રુ.॥
ઠાયીંચે ચિ આલેં હોતેં ઐસેં મના । જાવેં ઐસેં વના દૃઢ જાલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે મગ વેચીન ઉત્તરેં । ઉદ્ધેસિલેં ખરેં જાલ્યાવરી ॥3॥

કરૂં કવિ કાય આતાં નાહી લાજ । મજ ભહ્રાજ હાંસતીલ ॥1॥
આતાં આલા એકા નિવાડએઆચા દિસ । સત્યાવિણ રસ વિરસલા ॥ધ્રુ.॥
અનુભવાવિણ કોણ કરી પાપ । રિતે ચિ સંકલ્પ લાજલાવે ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં ન ધરવે ધીર । નવ્હે જીવ ઇસ્થર માઝા મજ ॥3॥

નાહીં આઇકત તુહ્મી માઝે બોલ । કાસયા હેં ફોલ ઉપણૂં ભૂસ ॥1॥
યેસી તેં કરીન બૈસલિયા ઠાયા । તૂં ચિ બુઝાવયા જવળી દેવા ॥ધ્રુ.॥
કરાવે તે કેલે સકળ ઉપાય । આતાં પાહોં કાય અઝુનિ વાસ ॥2॥
તુકા હ્મણે આલા આયોસી સેવટ । હોઊનિયાં નીટ પાયાં પડોં ॥3॥

નવ્હે તુહ્માં સરી । યેવઢેં કારણ મુરારી ॥1॥
મગ જૈસા તૈસા કાળ । દાટ સારાવા પાતળ ॥ધ્રુ.॥
સ્વામીંચેં તેં સાંડેં । પુત્ર હોતાં કાળતોંડેં ॥2॥
શબ્દા નાહીં રુચી । મગ કોઠેં તુકા વેચી॥3॥

કેલ્યાપુરતી આળી । કાંહીં હોતે ટાળાટાળી ॥1॥
સત્યસંકલ્પાચેં ફળ । હોતાં ન દિસે ચિ બળ ॥ધ્રુ.॥
દળણાંચ્યા ઓવ્યા । રિત્યા ખરેં માપેં ઘ્યાવ્યા ॥2॥
જાતીં ઉખળેં ચાટૂં । તુકા હ્મણે રાજ્ય ઘાટૂં ॥3॥

આતાં નેમ જાલા । યા ચ કળસીં વિઠ્ઠલા ॥1॥
હાતીં ન ધરીં લેખણી । કાય ભુસકટ તે વાણી ॥ધ્રુ.॥
જાણેં તેણેં કાળ । ઉરલા સારીન સકળ ॥2॥
તુકા હ્મણે ઘાટી । ચાટૂ કોરડા શેવટીં ॥3॥

પાવાવે સંતોષ । તુહ્મીં યાસાટીં સાયાસ ॥1॥
કરીં આવડી વચનેં । પાલટૂનિ ક્ષણક્ષણેં ॥ધ્રુ.॥
દ્યાવેં અભયદાન । ભુમીન પાડાવેં વચન ॥2॥
તુકા હ્મણે પરસ્પરેં । કાંહીં વાઢવીં ઉત્તરેં ॥3॥

બોલતાં વચન અસા પાઠમોરે । મજ ભાવ બરે કળોં આલે ॥1॥
માગતિલેં નયે અરુચીનેં હાતાં । નાહીં વરી સત્તા આદરાચી॥ધ્રુ.॥
સમાધાનાસાટીં લાવિલાસે કાન । ચોરલેં તેં મન દિસતસાં ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્માં તુમચે ચિ ફંદ । વરદળ છંદ કળોં યેતી ॥3॥

કાશાસાટીં બૈસોં કરૂનિયાં હાટ । વાઉગા બોભાટ ડાંગોરા હા ॥1॥
કાય આલેં એકા જિવાચ્યા ઉદ્ધારેં । પાવશી ઉચ્ચારેં કાય હો તેં ॥ધ્રુ.॥
નેદી પટ પરી અન્નેં તોં ન મરી । આપુલિયે થોરીસાટીં રાજા ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં અવ્હેરિલેં તરી । મગ કોણ કરી દુકાન હા ॥3॥

માઝા મજ નાહીં । આલા ઉબેગ તો કાંહીં ॥1॥
તુમચ્યા નામાચી જતન । નવ્હતાં થોર વાટે સીણ ॥ધ્રુ.॥
ન પડાવી નિંદા । કાનીં સ્વામીંચી ગોવિંદા ॥2॥
તુકા હ્મણે લાજ । આહ્માં સ્વામીચેં તેં કાજ ॥3॥

કાંહીં માગણેં હેં આહ્માં અનુચિત । વડિલાંચી રીત જાણતસોં ॥1॥
દેહ તુચ્છ જાલેં સકળ ઉપાધી । સેવેપાશીં બુઇદ્ધ રાહિલીસે ॥ધ્રુ.॥
શબ્દ તો ઉપાધિ અચળ નિશ્ચય । અનુભવ હો કાય નાહીં અંગીં ॥2॥
તુકા હ્મણે દેહ ફાંકિલા વિભાગીં । ઉપકાર અંગીં ઉરવિલા ॥3॥

માગિતલ્યાસ કર પસરી । પળતાં ભરી વાખતી ॥1॥
કાય આહ્મી નેણોં વર્મ । કેલા શ્રમ નેણતાં ॥ધ્રુ.॥
બોલતાં બરેં યેતાં રાગા । કઠીણ લાગા માગેંમાગેં ॥2॥
તુકા હ્મણે યેથેં બોલી । અસે ચાલી ઉફરાટી ॥3॥

અસો તુઝેં તુજપાશીં । આહ્માં ત્યાસી કાય ચાડ ॥1॥
નિરોધેં કાં કોંડૂં મન । સમાધાન અસોની ॥ધ્રુ.॥
કરાવા તો ઉરે આટ । ખટપટ વાઢતસે ॥2॥
તુકા હ્મણે યેઉનિ રાગા । કાં મી ભાગા મુકેન ॥3॥

આહે તેં ચિ પુઢેં પાહોં । બરે આહોં યેથેં ચિ ॥1॥
કાય વાઢવૂનિ કામ । ઉગા ચ શ્રમ તૃષ્ણેચા ॥ધ્રુ.॥
ઇસ્થરાવતાં ઓઘીં બરેં । ચાલી પુરેં પડેના ॥2॥
તુકા હ્મણે વિળતાં મન । આહ્માં ક્ષણ ન લગે ॥3॥

સાંગા દાસ નવ્હેં તુમચા મી કૈસા । ઐસેં પંઢરીશા વિચારૂનિ ॥1॥
કોણાસાટીં કેલી પ્રપંચાચી હોળી । યા પાયાં વેગળી માયબાપા ॥ધ્રુ.॥
નસેલ તો દ્યાવા સત્યત્વાસી ધીર । નયે ભાજૂં હીર ઉફરાટે ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્માં આહિક્ય પરત્રીં । નાહીં કુળગોત્રીં દુજેં કાંહીં ॥3॥

અનન્યાસી ઠાવ એક સર્વકાજેં । એકાવિણ દુજેં નેણે ચિત્ત ॥1॥
ન પુરતાં આળી દેશધડી વ્હાવેં । હેં કાય બરવેં દિસતસે॥ધ્રુ.॥
લેંકરાચા ભાર માઉલીચે શિરીં । નિઢળ તેં દુરી ધરિલિયા ॥2॥
તુકા હ્મણે કિતી ઘાતલી લાંબણી । સમર્થ હોઉનિ કેવઢએઆસાટીં ॥3॥

સ્તુતી તરિ કરૂં કાય કોણાપાસીં । કીર્ત તરિ કૈસી વાખાણાવી ॥1॥
ખોટએઆ તંવ નાહીં અનુવાદાચેં કામ । ઉરલા ભ્રમ વરિ બરા ॥ધ્રુ.॥
હ્મણવાવેં ત્યાચી ખુણ નાહીં હાતીં । અવકળા ફજિતી સાવકાશેં ॥2॥
તુકા હ્મણે હેંગે તુમચેં માઝેં તોંડ । હોઊનિયા લંડ આળવિતોં ॥3॥

કાંહીં ચ ન લગે આદિ અવસાન । બહુત કઠીણ દિસતસાં ॥1॥
અવઘ્યાચ માઝ્યા વેચવિલ્યા શહી । ન ચલેસી યુઇહ્ જાલી પુઢેં ॥ધ્રુ.॥
બોલિલેં વચન હારપલેં નભીં । ઉતરલોં તોં ઉભીં આહોં તૈસીં ॥2॥
તુકા હ્મણે કાંહીં ન કરાવેંસેં જાલેં । થકિત ચિ ઠેલેં વિત્ત ઉગેં ॥3॥

રૂપેં ગોવિલેં ચિત્ત । પાયીં રાહિલેં નિઇંશ્ચત ॥1॥
તુહ્મીં દેવા અવઘે ચિ ગોમટે । મુખ દેખતાં દુઃખ ન ભેટે ॥ધ્રુ.॥
જાલી ઇંઇદ્રયાં વિશ્રાંતિ । ભ્રમતાં પીડત તે હોતીં ॥2॥
તુકા હ્મણે ભેટી । સુટલી ભવબંદાચી ગાંઠી ॥3॥ ॥20॥
સ્વામીંનીં તેરા દિવસ નિદ્રા કેલી. મગ ભગવંતેં યેઊન સમાધાન કેલેં કીં,
કવિત્વ કોરડેં આહે તેં કાઢણેં ઉદકાંતૂન

થોર અન્યાય કેલા તુઝા અંત મ્યાં પાહિલા । જનાચિયા બોલાસાટીં ચિત્ત ક્ષોભવિલેં ॥1॥
ભાગવિલાસી કેલા સીણ અધમ મી યાતિહીન । ઝાંકૂનિ લોચન દિવસ તેરા રાહિલોં ॥ધ્રુ.॥
અવઘેં ઘાલૂનિયાં કોડેં તાનભુકેચેં સાંકડેં । યોગક્ષેમ પુઢેં તુજ કરણેં લાગેલ ॥2॥
ઉદકીં રાખિલે કાગદ ચુકવિલા જનવાદ । તુકા હ્મણે બ્રીદ સાચ કેલેં આપુલેં ॥3॥

તૂં કૃપાળૂ માઉલી આહ્માં દીનાંચી સાઉલી । ન સંરિત આલી બાળવેશેં જવળી ॥1॥
માઝેં કેલેં સમાધાન રૂપ ગોજિરેં સગુણ । નિવવિલેં મન આલિંગન દેઊની ॥ધ્રુ.॥
કૃપા કેલી જના હાતીં પાયીં ઠાવ દિલા સંતીં । કળોં નયે ચિત્તીં દુઃખ કૈસેં આહે તેં॥2॥
તુકા હ્મણે મી અન્યાયી ક્ષમા કરીં વો માઝે આઇ઩ । આતાં પુઢેં કાઇ઩ તુજ ઘાલૂં સાંકડેં ॥3॥

કાપો કોણી માઝી માન સુખેં પીડોત દુર્જન । તુજ હોય સીણ તેં મી ન કરીં સર્વથા ॥1॥
ચુકી જાલી એકવેળા મજ પાસૂનિ ચાંડાળા । ઉભેં કરોનિયાં જળા માજી વહએઆ રાખિલ્યા॥ધ્રુ.॥
નાહીં કેલા હા વિચાર માઝા કોણ અધિકાર । સમર્થાસી ભાર ન કળે કૈસા ઘાલાવા ॥2॥
ગેલેં હોઊનિયાં માગેં નયે બોલોં તેં વાઉગેં । પુઢિલિયા પ્રસંગેં તુકા હ્મણે જાણાવેં ॥3॥

કાય જાણેં મી પામર પાંડુરંગા તુઝા પાર । ધરિલિયા ધીર કાય એક ન કરિસી ॥1॥
ઉતાવિળ જાલોં આધીં મતિમંદ હીનબુઇદ્ધ । પરિ તૂં કૃપાનિધી નાહીં કેલા અવ્હેર ॥ધ્રુ.॥
તૂં દેવાંચા હી દેવ અવઘ્યા બ્રહ્માંડાચા જીવ । આહ્માં દાસાં કીંવ કાં ભાકણેં લાગલી ॥2॥
તુકા હ્મણે વિશ્વંભરા મી તોં પતિત ચિ ખરા । અન્યાય દુસરા દારીં ધરણેં બૈસલોં ॥3॥

નવ્હતી આલી સીસા સુરી અથવા ઘાય પાઠીવરી । તો મ્યાં કેલા હરી એવઢા તુહ્માં આકાંત ॥1॥
વાંટિલાસી દોહીં ઠાયીં મજપાશીં આણિ ડોહીં । લાગોં દિલા નાહીં યેથેં તેથેં આઘાત ॥ધ્રુ.॥
જીવ ઘેતી માયબાપેં થોડએઆ અન્યાચ્યા કોપેં । હેં તોં નવ્હે સોપેં સાહોં તોં ચિ જાણીતલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે કૃપાવંતા તુજ ઐસા નાહીં દાતા। કાય વાણૂં આતાં વાણી માઝી કુંટલી ॥3॥
વર્ષાવ કેલા

તૂં માઉલીહૂન મયાળ ચંદ્રાહૂનિ શીતળ । પાણિયાહૂનિ પાતળ કલ્લોળ પ્રેમાચા ॥1॥
દેઊં કાશાચી ઉપમા દુજી તુજ પુરુષોત્તમા । ઓંવાળૂનિ નામા તુઝ્યા વરૂનિ ટાકિલોં ॥ધ્રુ.॥
તુવાં કેલેં રે અમૃતા ગોડ ત્યા હી તૂં પરતા । પાંચાં તક્વાંચા જનિતા સકળ સત્તાનાયક ॥2॥
કાંહીં ન બોલોનિ આતાં ઉગા ચ ચરણીં ઠેવિતોં માથા । તુકા હ્મણે પંઢરિનાથા ક્ષમા કરીં અપરાધ ॥3॥

મી અવગુણી અન્યાયી કિતી હ્મણોન સાંગોં કાઇ઩ । આતાં મજ પાયીં ઠાવ દેઇપ વિઠ્ઠલે ॥1॥
પુરે પુરે હા સંસાર કર્મ બિળવંત દુસ્તર । રાહોં નેદી ઇસ્થર એકે ઠાયીં નિશ્ચળ ॥ધ્રુ.॥
અનેક બુઇદ્ધચે તરંગ ક્ષણક્ષણાં પાલટતી રંગ । ધરૂં જાતાં સંગ તંવ તો હોતો બાધક ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં અવઘી તોડીં માઝી ચિંતા । યેઊનિ પંઢરિનાથા વાસ કરીં હૃદયીં ॥3॥ ॥7॥

બરેં આહ્માં કળોં આલેં દેવપણ । આતાં ગુજ કોણ રાખે તુઝેં ॥1॥
મારિલેં કાં મજ સાંગ આજિવરી । આતાં સરોબરી તુજ મજ ॥ધ્રુ.॥
જેં આહ્મી બોલોં તેં આહે તુઝ્યા અંગીં । દેઇ઩ન પ્રસંગીં આજિ શિવ્યા ॥2॥
નિલાજિરા તુજ નાહીં યાતિ કુળ । ચોરટા શિંદળ ઠાવા જના ॥3॥
ખાસી ધોંડે માતી જીવ જંત ઝાડેં । એકલેં ઉઘડેં પરદેસી ॥4॥
ગાઢવ કુતરા ઐસા મજ ઠાવા બૈ઩લ તૂં દેવા ભારવાહી ॥5॥
લડિકા તૂં માગેં બહુતાંસી ઠાવા । આલેં અનુભવા માઝ્યા તેં હી ॥6॥
તુકા હ્મણે મજ ખવિળલેં ભાંડા । આતાં ધીર તોંડા ન ધરવે ॥7॥

આહ્મી ભાંડોં તુજસવેં । વર્મી ધરૂં જાલેં ઠાવેં ॥1॥
હોસી સરડ બેડુક । બાગ ગાંઢએઆ હી પાઇ઩ક ॥ધ્રુ.॥
બળ કરી તયા ભ્યાવેં । પળોં લાગે તયા ઘ્યાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે દૂર પરતા । નર નારી ના તૂં ભૂતા ॥3॥

કાય સાહતોસી ફુકા । માઝા બુડવિલા રુકા ॥1॥
રીણ ઘરાચેં પાંગિલેં । તેં ન સુટે કાંહીં કેલેં ॥ધ્રુ.॥
ચૌઘાંચિયા મતેં। આધીં ખરેં કેલેં હોતે ॥2॥
તુકા હ્મણે યાવરી । આતાં ભીડ કોણ ધરી ॥3॥

પ્રીતીચા કલહે પદરાસી ઘાલી પીળ । સરોં નેદી બાળ માગેં પુઢેં પિત્યાસી ॥1॥
કાય લાગે ત્યાસી બળ હેડાવિતાં કોણ કાળ । ગોવિતેં સબળ જાળીં સ્નેહસૂત્રાચીં ॥ધ્રુ.॥
સલગી દિલા લાડ બોલે તેં તેં વાટે ગોડ । કરી બુઝાવોનિ કોડ હાતીં દેઊનિ ભાતુકેં॥2॥
તુકા હ્મણે બોલ કોણા હેં કાં નેણાં નારાયણા । સલગીચ્યા વચના કૈચેં ઉપજે વિષમ।3॥ ॥4॥

ભાર દેખોનિ વૈષ્ણવાંચે । દૂત પળાલે યમાચે ॥1॥
આલે આલે વૈષ્ણવવીર । કાળ કાંપતી અસુર ॥ધ્રુ.॥
ગરુડટકયાચ્યા ભારેં । ભૂમી ગર્જે જેજેકારેં ॥ ।2॥
તુકા હ્મણે કાળ । પળે દેખોનિયાં બળ ॥3॥ ॥1॥

રંગીં રંગેં રે શ્રીરંગે । કાય ભુલલાસી પતંગેં ॥1॥
શરીર જાયાંચેં ઠેવણેં । ધરિસી અભિળાસ ઝણેં ॥ધ્રુ.॥
નવ્હે તુઝા હા પરિવાર । દ્રવ્ય દારા ક્ષણભંગુર ॥2॥
અંતકાળીંચા સોઇરા । તુકા હ્મણે વિઠો ધરા ॥3॥ ॥1॥

જન્મા યેઉનિ કાય કેલેં । તુવાં મુદલ ગમાવિલેં॥1॥
કાં રે ન ફિરસી માઘારા । અઝુનિ તરી ફજિતખોરા ॥ધ્રુ.॥
કેલી ગાંઠોળીચી નાસી । પુઢેં ભીકે ચિ માગસી ॥2॥
તુકા હ્મણે ઠાયા । જાઇપ આપલ્યા આલિયા ॥3॥ ॥1॥

પંઢરીસ જાતે નિરોપ આઇકા । વૈકુંઠનાયકા ક્ષમ સાંગા ॥1॥
અનાથાંચા નાથ હેં તુઝેં વચન । ધાંવેં નકો દીન ગાંજોં દેઊં ॥ધ્રુ.॥
ગ્રાસિલેં ભુજંગેં સર્પેં મહાકાળેં । ન દિસે હેં જાળેં ઉગવતાં॥2॥
કામક્રોધસુનીં શ્વાપદીં બહુતીં । વેઢલોં આવતાઅ માયેચિયે॥3॥
મૃદજલનદી બુડવિના તરી । આણૂનિયાં વરી તળા નેતે ॥4॥
તુકા હ્મણે તુવાં ધરિલેં ઉદાસ । તરિ પાહોં વાસ કવણાચી॥5॥

કૃપાળૂ સજ્જન તુહ્મી સંતજન । હેં ચિ કૃપાદાન તુમચેં મજ ॥1॥
આઠવણ તુહ્મી દ્યાવી પાંડુરંગા । કીંવ માઝી સાંગા કાકુલતી ॥ધ્રુ.॥
અનાથ અપરાધી પતિતાઆગળા । પરિ પાયાંવેગળા નકા કરૂં ॥2॥
તુકા હ્મણે તુહ્મી નિરવિલ્યાવરિ । મગ મજ હરિ ઉપેક્ષીના ॥3॥

સંતાંચિયા પાયીં માઝા વિશ્વાસ । સર્વભાવેં દાસ જાલોં ત્યાંચા ॥1॥
તે ચિ માઝેં હિત કરિતી સકળ । જેણેં હા ગોપાળ કૃપા કરી ॥ધ્રુ.॥
ભાગલિયા મજ વાહતીલ કડે । યાંચિયાતેં જોડે સર્વ સુખ ॥2॥
તુકા હ્મણે શેષ ઘેઇ઩ન આવડી । વચન ન મોડીં બોલિલોં તેં ॥3॥ ॥3॥

લાઘવી સૂત્રધારી દોરી નાચવી કુસરી । ઉપજવી પાળૂનિ સંસારિ નાનાપરિચીં લાઘવેં ॥1॥
પુરોનિ પંઢરિયે ઉરલેં ભિહ્સુખેં લાંચાવલેં । ઉભેં ચિ રાહિલેં કર કટીં ન બૈસે ॥ધ્રુ.॥
બહુ કાળેં ના સાવળેં બહુ કઠિણ ના કોંવળેં । ગુણત્રયા વેગળેં બહુબળેં આથીલેં ॥2॥
અસોનિ નસે સકળાંમધીં મના અગોચર બુદ્ધી । સ્વામી માઝા કૃપાનિધિ તુકા હ્મણે વિઠ્ઠલ ॥3॥

કીર્તન ઐકાવયા ભુલલે શ્રવણ । શ્રીમુખ લોચન દેખાવયા ॥1॥
ઉદિત હેં ભાગ્ય હોઇ઩લ કોણે કાળીં । ચિત્ત તળમળી હ્મણઊનિ ॥ધ્રુ.॥
ઉતાવીળ બાહએઆ ભેટિલાગીં દંડ । લોટાંગણીં ધડ જાવયાસી ॥2॥
તુકા હ્મણે માથા ઠેવીન ચરણીં । હોતીલ પારણી ઇંઇદ્રયાંચી ॥3॥

નામ ઘેતાં કંઠ શીતળ શરીર । ઇંઇદ્રયાં વ્યાપાર નાઠવતી ॥1॥
ગોડ ગોમટેં હેં અમૃતાસી વાડ । કેલા કૈવાડ માઝ્યા ચિત્તેં ॥ધ્રુ.॥
પ્રેમરસેં જાલી પુષ્ટ અંગકાંતિ । ત્રિવિધ સાંડિતી તાપ અંગ ॥2॥
તુકા હ્મણે તેથેં વિકારાચી માત । બોલોં નયે હિત સકળાંચેં ॥3॥ ॥3॥

સ્વામિકાજ ગુરુભિહ્ । પિતૃવચન સેવા પતિ ॥1॥
હે ચિ વિષ્ણૂચી મહાપૂજા । અનુભાવ નાહીં દુજા ॥ધ્રુ.॥
સત્ય બોલે મુખેં । દુખવે આણિકાંચ્યા દુઃખેં ॥2॥
નિશ્ચયાચેં બળ । તુકા હ્મણે તેં ચ ફળ ॥3॥

ચિત્ત ઘેઊનિયાં તૂ કાય દેસી । ઐસેં મજપાસીં સાંગ આધીં ॥1॥
તરિ ચ પંઢરિરાયા કરિન સાટોવાટી । નેઘેં જયા તુટી યેઇ઩લ તેં ॥ધ્રુ.॥
રિઇદ્ધસિઇદ્ધ કાંહીં દાવિસી અભિળાસ । નાહીં મજ આસ મુહીચી હી ॥2॥
તુકા હ્મણે તુઝેં માઝેં ઘડે તર । ભહીચા ભાવ રે દેણેં ઘેણેં ॥3॥

તુઝા સંગ પુરે સંગ પુરે । સંગતિ પુરે વિઠોબા ॥1॥
આપલ્યા સારિખેં કરિસી દાસાં । ભિકારિસા જગ જાણે ॥ધ્રુ.॥
રૂપા નાહીં ઠાવ નાંવા । તૈસેં આમુચેં કરિસી દેવા ॥2॥
તુકા હ્મણે તોયેં આપુલેં ભેંડોળેં । કરિસી વાટોળેં માઝેં તૈસેં ॥3॥

આતાં મજ તારીં । વચન હેં સાચ કરીં ॥1॥
તુઝેં નામ દિનાનાથ । ઇબ્રદાવળી જગવિખ્યાત ॥ધ્રુ.॥
કોણ લેખી માઝ્યા દોષા । તુઝા ત્રિભુવનીં ઠસા ॥2॥
વાંયાં જાતાં મજ । તુકા હ્મણે તુહ્માં લાજ ॥3॥

વિઠ્ઠલ આમુચા નિજાંચા । સજ્જન સોયરા જીવાચા॥1॥
માયબાપ ચુલતા બંધુ । અવઘા તુજશીં સંબંધુ ॥ધ્રુ.॥
ઉભયકુળીંસાક્ષ। તૂં ચિ માઝા માતુળપક્ષ ॥2॥
સમપિ઩લી કાયા । તુકા હ્મણે પંઢરિરાયા॥3॥

વેદાચા તો અર્થ આહ્માંસી ચ ઠાવા । યેરાંની વાહાવા ભાર માથાં ॥1॥
ખાદલ્યાચી ગોડી દેખિલ્યાસી નાહીં । ભાર ધન વાહી મજુરીચેં ॥ધ્રુ.॥
ઉત્પિત્તપાળણસંહારાચેં નિજ । જેણેં નેલેં બીજ ત્યાચે હાતીં ॥2॥
તુકા હ્મણે આલેં આપણ ચિ ફળ । હાતોહાતીં મૂળ સાંપડલેં ॥3॥

આમચા તૂં ૠણી ઠાયીંચા ચિ દેવા । માગાવયા ઠેવા આલોં દારા ॥1॥
વર્મ તુઝેં આહ્માં સાંપડલેં હાતીં । ધરિયેલે ચિત્તીં દૃઢ પાય ॥ધ્રુ.॥
બૈસલોં ધરણેં કોંડોનિયાં દ્વારીં । આંતૂનિ બાહેરી યેઓં નેદી ॥2॥
તુજ મજ સરી હોઇલ યા વિચારેં । જળો ભાંડખોરેં નિલાજિરીં ॥3॥
ભાંડવલ માઝેં મિરવિસી જનીં । સહજર વોવની નામમાળા ॥4॥
તુકા હ્મણે આહ્મી કેલી જિવેં સાટી । તુહ્માં આહ્માં તુટી ઘાલૂં આતાં ॥5॥

કાય ધોવિલેં બાહેરી મન મળલેં અંતરીં । ગાદલેં જન્મવરીં અસત્યકાટેં કાટલેં ॥1॥
સાંડી વ્યાપાર દંભાચા શુદ્ધ કરીં રે મન વાચા । તુઝિયા ચિત્તાચા તૂં ચ ગ્વાહી આપુલા ॥ધ્રુ.॥
પાપપુણ્યવિટાળ દેહીં ભરિતાં ન વિચારિસી કાંહીં । કાય ચાચપસી મહી જી અખંડ સોંવળી ॥2॥
કામક્રોધા વેગળા ઐસા હોઇપ કાં સોંવળા । તુકા હ્મણે કળા ગુંડુન ઠેવીં કુસરી ॥3॥

ઊંસ વાઢવિતાં વાઢલી ગોડી । ગુળ સાકર હે ત્યાચી પરવડી ॥1॥
સત્યકર્મેં આચરેં રે । બાપા સત્યકર્મેં આચરેં રે ।
સત્યકર્મેં આચરેં હોઇ઩લ હિત । વાઢેલ દુઃખ અસત્યાચેં ॥ધ્રુ.॥
સાકરેચ્યા આળાં લાવિલા કાંદા । સ્થૂળસાનાપરિ વાઢે દુગપધા ॥2॥
સત્ય અસત્ય હેં ઐસિયા પરી । તુકા હ્મણે યાચા વિચાર કરીં ॥3॥

પાષાણ દેવ પાષાણ પાયરી । પૂજા એકાવરી પાય ઠેવી ॥1॥
સાર તો ભાવ સાર તો ભાવ । અનુભવીં દેવ તે ચિ જાલે॥ધ્રુ.॥
ઉદકા ભિન્ન પાલટ કાઇ઩ । ગંગા ગોડ યેરાં ચવી કાય નાહીં ॥2॥
તુકા હ્મણે હેં ભાવિકાંચેં વર્મ । યેરીં ધર્માધર્મ વિચારાવેં॥3॥ ॥10॥

જન્મા યેઊનિ કાં રે નિદસુરા । જાયેં ભેટી વરા રખુમાઇ઩ચ્યા ॥1॥
પાપ તાપ દૈન્ય જાઇ઩લ સકળ । પાવસી અઢળૌત્તમ તેં ॥ધ્રુ.॥
સંતમહંતસિદ્ધહરિદાસદાટણી । ફિટતી પારણીં ઇંઇદ્રયાંચીં॥2॥
તુકા હ્મણે તેથેં નામાચા ગજર । ફુકાચી અપાર લુટી ઘેઇપ ॥3॥

કાય ધોવિલેં કાતડેં । કાળકુટ ભીતરિ કુડેં ॥1॥
ઉગા રાહેં લોકભાંડા । ચાળવિલ્યા પોરેં રાંડા ॥ધ્રુ.॥
ઘેસી બુંથી પાનવથાં । ઉગા ચ હાલવિસી માથા ॥2॥
લાવૂનિ બૈસે ટાળી । મન ઇંઇદ્રયેં મોકળીં ॥3॥
હાલવીત બૈસ માળા । વિષયજપ વેળોવેળાં॥4॥
તુકા હ્મણે હા વ્યાપાર । નામ વિઠોબાચેં સાર ॥5॥ ॥2॥

યેઇપ વો યેઇપ વો યેઇપ ધાંવોનિયાં । વિલંબ કાં વાયાં લાવિલા કૃપાળે ॥1॥
વિઠાબાઇ઩ વિશ્વંભરે ભવચ્છેદકે । કોઠેં ગુંતલીસ અગે વિશ્વવ્યાપકે ॥ધ્રુ.॥
ન કરીં ન કરીં ન કરીં આતાં અળસ અવ્હેરુ । વ્હાવયા પ્રકટ કૈંચેં દૂરિ અંતરુ ॥2॥
નેઘેં નેઘેં નેઘેં માઝી વાચા વિસાંવા । તુકા હ્મણે હાંવા હાંવા હાંવા સાધાવા ॥3॥

હેં ચિ યાચ્યા ઐસેં માગાવેં દાન । વંદૂનિ ચરણ નારાયણા ॥1॥
ધીર ઉદારીંવ નિર્મળ નિર્મત્સર । યેણેં સર્વેશ્વર ઐસેં નાંવ ॥ધ્રુ.॥
હા ચિ હોઇ઩જેલ યાચિયા વિભાગેં । અનુભવવી અંગેં અનુભવવીલ ॥2॥
જોડે તયાચે કાં ન કરાવે સાયાસ । જાલા તરિ અળસ દીનપણે ॥3॥
પાવલ્યામાગેં કાં ન ઘલાવી ધાંવ । ધરિલ્યા તરિ હાંવ બળ યેતેં ॥4॥
તુકા હ્મણે ઘાલૂં ખંડીમધ્યે ટાંક । દેવાચેં હેં એક કરુની ઘેઊં ॥5॥

સત્તાબળેં યેતો માગતાં વિભાગ । લાવાવયા લાગ નિમિત્ય કરૂં ॥1॥
તુઝીં ઐસીં મુખેં કરૂં ઉચ્ચારણ । બોલેં નારાયણ સાંપડવૂં ॥ધ્રુ.॥
આસેવિણ નાહીં ઉપજત મોહો । તરિ ચ હા ગોહો ન પડે ફંદીં ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં વ્હાવેં યાજઐસેં । સરિસેં સરિસેં સમાગમેં ॥3॥

કરિતાં હોયા વ્હાવેં ચિત્ત ચિ નાહીં । ઘટાપટા કાંહીં કરૂં નયે ॥1॥
મગ હાલત ચિ નાહીં જવળૂન । કરાવા તો સીણ સીણવિતો ॥ધ્રુ.॥
સાહત ચિ નાહીં કાંહીં પાંકુળલેં । ઉગલ્યા ઉગલેં ઢળત આહે ॥2॥
તુકા હ્મણે તરી બોલાવેં ઝાંકૂન । યેથેં ખુણે ખૂણ પુરતેં ચિ ॥3॥

સંતસંગેં યાચા વાસ સર્વકાળ । સંચલા સકળ મૂતિ઩મંત ॥1॥
ઘાલૂનિયાં કાળ અવઘા બાહેરી । ત્યાસી ચ અંતરીં વાસ દિલા ॥ધ્રુ.॥
આપુલેસેં જિંહીં નાહીં ઉરોં દિલેં । ચોજવિતાં ભલેં ઐસીં સ્થળેં ॥2॥
તુકા હ્મણે નાહી ઝાંકત પરિમળ । ચંદનાચેં સ્થળ ચંદન ચિ ॥3॥

પુષ્ટ કાંતિ નિવતી ડોળે । હે સોહળે શ્રીરંગીં ॥1॥
અંતર્બાહીં વિલેપન । હેં ભૂષણ મિરવૂં ॥ધ્રુ.॥
ઇચ્છેઐસી આવડ પુરે । વિશ્વંભરે જવળી ॥2॥
તુકા કરી નારાયણ । યા યા સેવન નામાચેં॥3॥

સુકાળ હા દિવસરજની । નીત ધણી નવી ચ ॥1॥
કરુણ સેવૂં નાનાપરી । રાહે ઉરી ગોડીનેં ॥ધ્રુ.॥
સરે ઐસા નાહીં ઝરા। પંહી કરા સમવેત ॥2॥
તુકા હ્મણે બરવા પાન્હા । કાન્હાબાઇ઩ માઉલીચા ॥3॥

પાહતાં તવ એકલા દિસે । કૈસા અસે વ્યાપક ॥1॥
જ્યાચે ત્યાચે મિળણીં મિળે । તરી ખેળે બહુરૂપી ॥ધ્રુ.॥
જાણિવેચેં નેદી અંગ । દિસોં રંગ નિવડીના ॥2॥
તુકા હ્મણે યે ચિ ઠાયીં । હેં તોં નાહીં સર્વત્ર ॥3॥ ॥8॥

તુહ્માંસાટીં આહ્માં આપુલા વિસર । કરિતાં અવ્હેર કૈસેં દિસે ॥1॥
વિચારાજી આતાં ઠાયીચેં હે દેવા । આહ્માં નયે હેવા વાઢવિતાં ॥ધ્રુ.॥
આલોં ટાકોનિયાં સુખાચી વસતી । પુઢેં માઝ્યા યુઇહ્ ખુંટલિયા ॥2॥
તુકા હ્મણે જાલા સકળ વૃત્તાંત । કેલા પ્રણિપાત હ્મણઊનિ ॥3॥

કરાવા ઉદ્ધાર હેં તુહ્માં ઉચિત । આહ્મી કેલી નીત કળલી તે ॥1॥
પાવવીલ હાક ધાંવા હ્મણઊન । કરાવેં જતન જ્યાચેં તેણેં ॥ધ્રુ.॥
દુઇશ્ચતાસી બોલ ઠેવાયાસી ઠાવ । ઐસા આહ્મી ભાવ જાણતસોં ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝેં કાયાવાચામન । દુસરેં તેં ધ્યાન કરિત નાહી ॥3॥

સંતાચે ઉપદેશ આમુચે મસ્તકીં । નાહીં મૃતેલોકીં રાહાણેસા ॥1॥
હ્મણઊનિ બહુ તળમળી ચિત્ત । યેઇપ વો ધાંવત પાંડુરંગે ॥ધ્રુ.॥
ઉપજલી ચિંતા લાગલા ઉસીર । હોત નાહીં ધીર નિઢળ વાટે ॥2॥
તુકા હ્મણે પોટીં રિઘાલેંસે ભય । કરૂં આતાં કાય ઐસેં જાલેં ॥3॥

કાળાવરિ ઘાલૂં તરિ તો સરિસા । ન પુરતાં ઇચ્છા દાસ કૈસે ॥1॥
આતાં નાહીં કાંહીં ઉસિરાચેં કામ । ન ખંડાવેં પ્રેમ નારાયણા ॥ધ્રુ.॥
દેણેં લાગે મગ વિલંબ કાં આડ । ગોડ તરિ ગોડ આદિ અંત ॥2॥
તુકા હ્મણે હોઇલ દરુષણેં નિઇંશ્ચતી । ગાઇ઩ન તેં ગીતીં ધ્યાન મગ ॥3॥

પરૌપકારેં કાયાવાચામન । વેચે સુદર્શન રક્ષી તયા॥1॥
યાજસાટીં અસેં યોજિલેં શ્રીપતિ । સંકલ્પાચે હાતીં સર્વ જોડા॥ધ્રુ.॥
પરપીડે જ્યાચી જિવ્હા મુંડતાળે । યમદૂત ડાળે કરિતી પૂજા ॥2॥
તુકા હ્મણે અંબૠષી દુયાઔધના । કાય ઝાલેં નેણાં દુર્વાસયા ॥3॥

હાગિલ્યાચે સિંકે વોણવા ચિ રાહે । અપશકુન પાહે વેડગળ ॥1॥
અત્યંત સમય નેણતાં અવકળા । યેઊં નયે બળા સિક ધરા ॥ધ્રુ.॥
ભોજનસમયીં ઓકાચા આઠવ । ઠકોનિયાં જીવ કષ્ટી કરી ॥2॥
તુકા હ્મણે કિતી સાંગોં ઉગવૂન । અભાગ્યાચે ગુણ અનાવર ॥3॥

નારે તરિ કાય નુજેડે કોંબડેં । કરૂનિયાં વેડેં આઘ્રો દાવી ॥1॥
આઇત્યાચેં સાહે ફુકાચા વિભાગ । વિક્ષેપાનેં જગ ચી થૂ કરી ॥ધ્રુ.॥
નેમૂન ઠેવિલા કરત્યાનેં કાળ । નલ્હાયેસેં બળ કરૂં પુઢેં॥2॥
તુકા હ્મણે દેવ સાહે જાલ્યાવરી । અસાંગ ચિ કરી સર્વ સંગ ॥3॥ ॥7॥

તરી સદા નિર્ભર દાસ । ચિંતાઆસવિરહિત ॥1॥
અવઘા ચિ એકીં ઠાવ । સર્વ ભાવ વિઠ્ઠલીં ॥ધ્રુ.॥
નિરવિલેં તેવ્હાં ત્યાસ । જાલા વાસ ત્યામાજી ॥2॥
તુકા હ્મણે રૂપ ધ્યાવેં । નાહીં ઠાવે ગુણદોષ ॥3॥

વેડિયા ઉપચાર કરિતાં સોહળે । કાય સુખ કળે તયાસી તેં ।
અંધાપુઢેં દીપ નાચતી નાચણેં । ભિહ્ભાવેંવિણ ભિહ્ તૈસી ॥1॥
તિમાણેં રાખણ ઠેવિયેલેં સેતા । ઘાલુનિયાં માથાં ચુના તયા ।
ખાદલેં હ્મણોનિ સેવટીં બોબાલી । ઠાયીંચી ભુલી કાં નેણાં રયા ॥ધ્રુ.॥
મુકિયાપાસાવ સાંગતાં પુરાણ । રોગિયા મિષ્ટાન્ન કાઇ઩ હોય ।
નપુંસકા કાય કરીલ પિદ્મણી । રુચિવિણ વાણી તૈસે હોય॥2॥
હાત પાય નાહીં કરિલ તો કાઇ઩ । વૃક્ષા ફળ આહે અમોલિક।
હાતાં નયે તૈસા વાંયાં ચ તળમળી । ભાવેંવિણ ભોળીં હ્મણે તુકા ॥3॥

મેઘવૃષ્ટીનેં કરાવા ઉપદેશ પરિ ગુરુનેં ન કરાવા શિષ્ય। વાંટા લાભે ત્યાસ કેલ્યા અર્ધકર્માચા ॥1॥
દ્રવ્ય વેચાવેં અન્નસત્રીં ભૂતીં દ્યાવેં સર્વત્ર । નેદાવા હા પુત્ર ઉત્તમયાતી પોસના ॥ધ્રુ.॥
બીજ ન પેરાવેં ખડકીં ઓલ નાહીં જ્યાચે બુડખીં । થીતાં ઠકે સેખીં પાઠી લાગે દિવાણ ॥2॥
ગુજ બોલાવેં સંતાંશીં પત્ની રાખાવી જૈસી દાસી । લાડ દેતાં તિયેસી વાંટા પાવે કર્માચા ॥3॥
શુદ્ધ કસૂનિપાહાવેં વરિ રંગા ન ભુલાવેં । તુકા હ્મણે ઘ્યાવેં જયા નયે તુટી તેં ॥4॥

નાવડાવેં જન નાવડાવા માન । કરૂનિ પ્રમાણ તૂં ચિ હોઇપ ॥1॥
સોડુનિ દેહસંબંધ વેસનેં । ઐસી નારાયણેં કૃપા કીજે॥ધ્રુ.॥
નાવડાવેં રૂપ નાવડાવે રસ । અવઘી રાહો આસ પાયાંપાશીં ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં આપુલિયા સત્તા । કરૂનિ અનંતા ઠેવા ઐસેં ॥3॥

ઉપાધિવેગળે તુહ્મી નિવિ઩કાર । કાંહીં ચ સંસાર તુહ્માં નાહીં ॥1॥
ઐસેં મજ કરૂનિ ઠેવા નારાયણા । સમૂળ વાસના નુરવાવી ॥ધ્રુ.॥
નિસંગ તુહ્માંસી રાહણેં એકટ । નાહીં કટકટ સાહોં યેક ॥2॥
તુકા હ્મણે નાહીં મિળોં યેત શિળા । રંગાસી સકળા સ્પટિકાચી ॥3॥

માહાર માતે ચપણી ભરે । ન કળે ખરેં પુઢીલ ॥1॥
વોંગળ અધમાચે ગુણ । જાતાં ઘડી ન લગે ચિ ॥ધ્રુ.॥
શ્વાન ઝોળી સ્વામિસત્તા । કોપ યેતાં ઉતરે ॥2॥
તુકા હ્મણે ગુમાન કાં । સાંગોં લોકાં અધમાસી ॥3॥

ડોઑયામધ્યેં જૈસેં કણુ । અણુ તેં હિ ન સમાયે ॥1॥
તૈસેં શુદ્ધ કરીં હિત । નકા ચિત્ત બાટવૂં ॥ધ્રુ.॥
આપલ્યાચા કળવળા। આણિકા બાળાવરિ ન યે ॥2॥
તુકા હ્મણે બીજ મુડા । જૈશા ચાડા પિકાચ્યા ॥3॥

મુખીં નામ હાતીં મોક્ષ । ઐસી સાક્ષ બહુતાંસી ॥1॥
વૈષ્ણવાંચા માલ ખરા । તુરતુરા વસ્તૂસી ॥ધ્રુ.॥
ભસ્મ દંડ ન લગે કાઠી । તીર્થાં આટી ભ્રમણ ॥2॥
તુકા હ્મણે આડકાઠી । નાહીં ભેટી દેવાચે ॥3॥

આગી લાગો તયા સુખા । જેણેં હરિ નયે મુખા ॥1॥
મજ હોત કાં વિપિત્ત । પાંડુરંગ રાહો ચિત્તીં ॥ધ્રુ.॥
જળો તેં સમૂળ। ધન સંપિત્ત ઉત્તમ કુળ ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । જેણેં ઘડે તુઝી સેવા॥3॥

આતાં ન હ્મણે મી માઝેં । નેઘેં ભાર કાંહીં ઓઝેં ॥1॥
તૂં ચિ તારિતા મારિતા । કળોં આલાસી નિરુતા ॥ધ્રુ.॥
અવઘા તૂં ચિ જનાદ઩ન । સંત બોલતી વચન ॥2॥
તુકા હ્મણે પાંડુરંગા । તુઝ્યા રિગાલોં વોસંગા ॥3॥

સમુદ્રવળયાંકિત પૃથ્વીચેં દાન । કરિતાં સમાન ન યે નામા ॥1॥
હ્મણઊનિ કોણીં ન કરાવા આળસ । હ્મણા રાત્રીદિવસ રામરામ ॥ધ્રુ.॥
સકળ હી શાસ્ત્રેં પઠણ કરતાં વેદ । સરી નયે ગોવિંદનામ એકેં ॥2॥
સકળ હી તીથૉ પ્રયાગ કાશી । કરિતાં નામાશીં તુળેતિ ના ॥3॥
કર્વતીં કર્મરીં દેહાસી દંડણ । કરિતાં સમાન નયે નામા ॥4॥
તુકા હ્મણે ઐસા આહે શ્રેષ્ઠાચાર । નામ હેં ચિ સાર વિઠોબાચેં ॥5॥

અવઘ્યા વાટા ઝાલ્યા ક્ષીણ કળીં ન ઘડે સાધન । ઉચિત વિધિ વિધાન ન કળે ન ઘડે સર્વથા ॥1॥
ભિહ્પંથ બહુ સોપા પુણ્ય નાગવયા પાપા । યેણેં જાણેં ખેપા યેણેં ચિ એક ખંડતી॥ધ્રુ.॥
ઉભારોનિ બાહે વિઠો પાલવીત આહે । દાસાં મી ચિ સાહે મુખેં બોલે આપુલ્યા ॥2॥
ભાવિક વિશ્વાસી પાર ઉતરિલેં ત્યાંસી । તુકા હ્મણે નાસી કુતક્યા઩ચે કપાળીં ॥3॥

આહ્મીં નામાચેં ધારક નેણોં પ્રકાર આણીક । સર્વ ભાવેં એક વિઠ્ઠલ ચિ પ્રમાણ ॥1॥
ન લગે જાણાવેં નેણાવેં ગાવેં આનંદેં નાચાવેં । પ્રેમસુખ ઘ્યાવેં વૈષ્ણવાંચે સંગતી ॥ધ્રુ.॥
ભાવબળેં ઘાલૂં કાસ લજ્જા ચિંતા દવડૂં આસ । પાયીં નિજધ્યાસ હ્મણોં દાસ વિષ્ણૂચે ॥2॥
ભય નાહીં જન્મ ઘેતાં મોક્ષપદા હાણોં લાતા । તુકા હ્મણે સત્તા ધરૂં નિકટ સેવેચી ॥3॥

આહ્મી હરિચે સવંગડે જુને ઠાયીંચે વેડે બાગડે । હાતીં ધરુની કડે પાઠીસવેં વાગવિલોં ॥1॥
હ્મણોનિ ભિન્ન ભેદ નાહીં દેવા આહ્માં એકદેહીં । નાહીં જાલોં કહીં એકા એક વેગળે ॥ધ્રુ.॥
નિદ્રા કરિતાં હોતોં પાયીં સવેં ચિ લંકા ઘેતલી તૈપ । વાન્નરેં ગોવળ ગાઇ઩ સવેં ચારિત ફિરતસોં ॥2॥
આહ્માં નામાચેં ચિંતન રામ કૃષ્ણ નારાયણ। તુકા હ્મણે ક્ષણ ખાતાં જેવિતાં ન વિસંભોં ॥3॥

માગેં બહુતાં જન્મીં હેં ચિ કરિત આલોં આહ્મી । ભવતાપશ્રમી દુઃખેં પીડિલીં નિવવૂં ત્યાં ॥1॥
ગજાૉ હરિચે પવાડે મિળોં વૈષ્ણવ બાગડે । પાઝર રોકડે કાઢૂં પાષાણામધ્યેં ॥ધ્રુ.॥
ભાવ શુદ્ધ નામાવળી હષૉ નાચોં પિટૂં ટાળી । ઘાલૂં પાયાં તળીં કિળકાળ ત્યાબળેં ॥2॥
કામક્રોધ બંદખાણી તુકા હ્મણે દિલે દોન્હી । ઇંઇદ્રયાંચે ધણી આહ્મી જાલોં ગોસાંવી ॥3॥

અમર તૂં ખરા । નવ્હે કૈસા મી દાતારા ॥1॥
ચાલ જાઊં સંતાંપુઢેં । વાદ સાંગેન નિવાડેં ॥ધ્રુ.॥
તુજ નાંવ જર નાહીં । તર માઝેં દાવ કાઇ઩ ॥2॥
તુજ રૂપ નાહીં । તર માઝેં દાવ કાઇ઩॥3॥
ખળસી તૂં લીળા । તેથેં મી કાય વેગળા ॥4॥
સાચ તૂં લટિકા । તૈસા મી હી હ્મણે તુકા ॥5॥

મંત્ર ચળ પિસેં લાગતેં સત્વર । અબદ્ધ તે ફાર તરલે નામેં ॥1॥
આશોચે તો બાધી આણિકાં અક્ષરાં । નામ નિદસુરા ઘેતાં તરે ॥ધ્રુ.॥
રાગયાઆનઘાત ચુકતાં હોય વેળ । નામ સર્વકાળ શુભદાયક॥2॥
આણિકાં ભજના બોલિલા નિષેધ । નામ તેં અભેદ સકળાં મુખીં ॥3॥
તુકા હ્મણે તપેં ઘાલિતી ઘાલણી । વેશ્યા ઉદ્ધરૂનિ નેલી નામેં ॥4॥

નવ્હતી તે સંત કરિતાં કવિત્વ । સંતાચે તે આપ્ત નવ્હતી સંત ॥1॥
યેથેં નાહીં વેશ સરતેં આડનાંવેં । નિવડે ઘાવડાવ વ્હાવા અંગીં ॥ધ્રુ.॥
નવ્હતી તે સંત ધરિતાં ભોંપળા । કરિતાં વાકળા પ્રાવરણ ॥2॥
નવ્હતી તે સંત કરિતાં કીર્તન । સાંગતાં પુરાણેં નવ્હતી સંત ॥3॥
નવ્હતી તે સંત વેદાચ્યા પઠણેં । કર્મ આચરણેં નવ્હતી સંત ॥4॥
નવ્હતી સંત કરિતાં તપ તીર્થાટણેં । સેવિલિયા વન નવ્હતી સંત ॥5॥
નવ્હતી સંત માળામુદ્રાંચ્યા ભૂષણેં । ભસ્મ ઉધળણેં નવ્હતી સંત ॥6॥
તુકા હ્મણે નાહીં નિરસલા દેહે । તોં અવઘે હે સાંસારિક ॥7॥

હેં ચિ દાન દેગા દેવા । તુઝા વિસર ન વ્હાવા ॥1॥
ગુણ ગાઇ઩ન આવડી । હે ચિ માઝી સર્વ જોડી ॥ધ્રુ.॥
ન લગે મુઇહ્ આણિ સંપદા । સંતસંગ દેઇપ સદા ॥2॥
તુકા હ્મણે ગર્ભવાસીં । સુખેં ઘાલાવેં આહ્માસી ॥3॥

ભાગ્યવંતા હે પરવડી । કરિતી જોડી જન્માચી ॥1॥
આપુલાલ્યા લાહો ભાવેં । જેં જ્યા વ્હાવેં તેં આહે ॥ધ્રુ.॥
ઇચ્છાભોજનાચા દાતા । ન લગે ચિંતા કરાવી ॥2॥
તુકા હ્મણે આલ્યા થા†યા । વસ્તુ બ†યા મોલાચ્યા ॥3॥

વંચુનિયાં પિંડ । ભાતા દાન કરી લંડ ॥1॥
જૈસી યાચી ચાલી વરી । તૈસા અંતરલા દુરી ॥ધ્રુ.॥
મેલા રાખે દિસ । જ્યાલેપણેં જાલેં વોસ ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । લોભેં ન પુરે ચિ સેવા॥3॥

અધીરા માઝ્યા મના ઐક એકી માત । તૂં કાં રે દુઇશ્ચત નિરંતર ॥1॥
હે ચિ ચિંતા કાય ખાવેં હ્મણઊનિ । ભલે તુજહૂનિ પિક્ષરાજ ॥ધ્રુ.॥
પાહા તે ચાતક નેઘે ભૂમિજળા । વરુષે ઉન્હાળા મેઘ તયા ॥2॥
સકળયાતીંમધ્યેં ઠક હા સોનાર । ત્યાઘરીં વ્યાપાર ઝારિયાચા ॥3॥
તુકા હ્મણે જળીં વનીં જીવ એક । તયાપાશીં લેખ કાય અસે ॥4॥

કાં રે નાઠવિસી કૃપાળુ દેવાસી । પોસિતો જનાસી એકલા તો ॥1॥
બાળા દુધા કોણ કરિતેં ઉત્પત્તી । વાઢવી શ્રીપતિ સવેં દોન્હી ॥ધ્રુ.॥
ફુટતી તરુવર ઉષ્ણકાળમાસીં । જીવન તયાંસી કોણ ઘાલી ॥2॥
તેણેં તુઝી કાય નાહીં કેલી ચિંતા । રાહે ત્યા અનંતા આઠવૂનિ ॥3॥
તુકા હ્મણે જ્યાચેં નામ વિશ્વંભર । ત્યાચેં નિરંતર ધ્યાન કરીં ॥4॥

ઉદારા કૃપાળા પતિતપાવના । ઇબ્રદેં નારાયણા સાચ તુઝીં ॥1॥
વણિ઩લાસી જૈસા જાણતાં નેણતાં । તૈસા તૂં અનંતા સાચ હોસી ॥ધ્રુ.॥
દૈત્યાં કાળ ભહાં મેઘશ્યામમૂતિ઩ । ચતુર્ભુજ હાતીં શંખ ચક્ર ॥2॥
કામ ઇચ્છા તયાં તૈસા હોસી રાણીં । યશોદેચ્યા સ્તનીં પાન કરી ॥3॥
હોઊનિ સકળ કાંહીંચ ન હોસી । તુકા હ્મણે યાસી વેદ ગ્વાહી ॥4॥

ઐકા સંતજન ઉત્તરેં માઝે બોબડે બોલ । કરીં લાડ તુહ્માંપુઢેં હો કોણી ઝણી કોપાલ ॥1॥
ઉપાય સાધન આઇકા કોણ ગતિ અવગતિ । દૃઢ બૈસોનિ સાદર તુહ્મી ધરાવેં ચિત્તીં ॥ધ્રુ.॥
ધર્મ તયાસી ઘડે રે જ્યાચે સ્વાધીન ભાજ । કર્મ તયાસી જોડે રે ભીત નાહીં લાજ ॥2॥
પુણ્ય તેં જાણાં રે ભાઇનો પરૌપકારાચેં । પરપીડા પરનિંદા રે ખરેં પાપ તયાચેં ॥3॥
લાભ તયાસી જાલા રે મુખીં દેવ ઉચ્ચારી । પ્રપંચાપાઠી ગુંતલા હાણી તયાસી ચ થોરી ॥4॥
સુખ તેં જાણા રે ભાઇનો સંતસમાગમ । દુઃખ તેં જાણારે ભાઇનો શમ તેથે વિશમ ॥5॥
સાધન તયાસી સાધે રે જ્યાચી સ્વાધીન બુઇદ્ધ । પરાધીનાસી આહે ઘાત રે થોર જાણ સંબંધી ॥6॥
માન પાવે તો આગળા મુખ્ય ઇંઇદ્રયેં રાખે । અપમાની તો અધરરસસ્વાદ ચાખે॥6॥
જાણતા તયાસી બોલિજે જાણે સમાધાન । નેણતા તયાસી બોલિજે વાદ કરી ભૂષણ ॥8॥
ભલા તો ચિ એક જાણા રે ગયાવર્જન કરી । બુરા ધન નષ્ટ મેળવી પરદ્વાર જો કરી ॥9॥
આચારી અન્ન કાઢી રે ગાઇ઩ અતિતભાગ । અનાચારી કરી ભોજન ગ્વાહી નસતાં સંગ ॥10॥
સ્વહિત તેણેં ચિ કેલેં રે ભૂતીં દેખિલા દેવ । અનહિત તયાચેં જાલેં રે આણી અહંભાવ ॥11॥
ધન્ય જન્મા તે ચિ આલે રે એક હરિચે દાસ । ધિગ તે વિષયીં ગુંતલે કેલા આયુષ્યા નાસ ॥12॥
જોહોરિ તો ચિ એક જાણા રે જાણે સિદ્ધલક્ષણેં । વેડસરુ તો ભુલે રે વરદળભૂષણેં ॥13॥
બિળયાઢા તો ચિ જાણા રે ભિહ્ દૃઢ શરીરીં। ગાંઢએઆ તયાસી બોલિજે એક ભાવ ન ધરી ॥14॥
ખોલ તો વચન ગુરૂચેં જો ગિળૂનિ બૈસે । ઉથળ ધીર નાહીં અંગીં રે હ્મણે હોઇ઩લ કૈસેં॥15॥
ઉદાર તો જીવભાવ રે ઠેવી દેવાચે પાયીં । કૃપણ તયાસી બોલિજે પડે ઉપાધિડાઇપ ॥16॥
ચાંગલેંપણ તેં ચિ રે જ્યાચેં અંતર શુદ્ધ । વોંગળ મિળન અંતરીં વાણી વાહે દુગપધ ॥17॥
ગોડ તેં ચિ એક આહે રે સાર વિઠ્ઠલનામ । કડુ તો સંસાર રે લક્ષચૌ†યાશી જન્મ ॥18॥
તુકા હ્મણે મના ઘરી રે સંતસંગતિસોઇ઩ । ન લગે કાંહીં કરાવેં રાહેં વિઠ્ઠલપાયીં ॥19॥
॥ યેકાખડી ॥ 1॥

કરાવા કૈવાડ । નાહીં તરી આલા નાડ ॥1॥
સ્મરા પંઢરીચા દેવ । મનીં ધરોનિયા ભાવ ॥ધ્રુ.॥
ખચવિલેં કાળેં । ઉગવા લવલાહેં જાળેં ॥2॥
ગજર નામાચા । કરા લવલાહે વાચા ॥3॥
ઘરટી ચક્રફેરા । જન્મમૃત્યાચા ભોંવરા ॥4॥
નાનાહવ્યાસાંચી જોડી। તૃષ્ણા કરી દેશધડી ॥5॥
ચરણીં ઠેવા ચિત્ત । હ્મણવા દેવાચે અંકિત ॥6॥
છંદ નાનાપરી । કળા ન પવિજે હરી ॥7॥
જગાચા જનિતા । ભુઇહ્મુહીંચા હી દાતા ॥8॥
ઝણી માઝેં માઝેં । ભાર વાગવિસી ઓઝેં ॥9॥
યાંચી કાં રે ગેલી બુઇદ્ધ । નાહીં તરાયાચી શુઇદ્ધ ॥10॥
ટણક ધાકુલીં । અવઘીં સરતી વિઠ્ઠલીં ॥11॥
ઠસા ત્રિભુવનીં । ઉદાર હા શિરોમણિ ॥12॥
ડગમગી તો વાંયાં જાય । ધીર નાહીં ગોતા ખાય ॥13॥
ઢળોં નયે જરી । લાભ ઘરિચિયા ઘરીં॥14॥
નાહીં ઐસેં રાહે । કાંહીં નાસિવંત દેહે ॥15॥
તરણા ભાગ્યવંત । નટે હરિકીર્તનાંત ॥16॥
થડી ટાકી પૈલતીર । બાહે ઠોકે હોય વીર ॥17॥
દયા તિચેં નાંવ । અહંકાર જાય જંવ॥18॥
ધનધાન્ય હેવા । નાડે કુટુંબાચી સેવા ॥19॥
નામ ગોવિંદાચેં । ઘ્યા રે હેં ચિ ભાગ્ય સાચેં ॥20॥
પરૌપકારા । વેચા શિહ્ નિંદા વારા॥21॥
ફળ ભોગ ઇચ્છા । દેવ આહે જયાં તૈસા ॥22॥
બરવા ઐસા છંદ । વાચે ગોવિંદ ગોવિંદ ॥23॥
ભવિષ્યાચે માથાં । ભજન ન દ્યાવેં સર્વથા ॥24॥
માગ લાગલા ન સંડીં । અળસેં માતી ઘાલીં તોંડીં ॥25॥
યશ કીતિ઩ માન । તરી જોડે નારાયણ ॥26॥
રવિ લોપે તેજેં । જરી હારપે હેં દુજેં ॥27॥
લકાર લાવિલા । અસતાં નસતાં ચિ ઉગલા ॥28॥
વાસને ચિ ધાડી । બંદ ખોડએઆ નાડએઆ બેડી ॥29॥
સરતેં ન કળે । કાય ઝાંકિયેલે ડોળે ॥30॥
ખંતી તે ન ધરા । હોણેં ગાઢવ કુતરા ॥31॥
સાયાસાચ્યા જોડી । પિકે કાઢિયેલ્યા પેડી ॥32॥
હાતીં હિત આહે । પરિ ન કરિસી પાહેં॥33॥
અળંકાર લેણેં । લ્યા રે તુળસીમુદ્રાભૂષણેં ॥34॥
ખ્યાતિ કેલી વિષ્ણુદાસીં । તુકા હ્મણે પાહા કૈસી ॥35॥

દેવેં દેઊળ સેવિલેં । ઉદક કોરડેં ચિ ઠેવિલેં ॥1॥
નવ્હે મત ગૂઢ ઉમાનેં કાંહીં । તૂં આપણઆપણાપેં પાહીં ॥ધ્રુ.॥
પાઠેં પૂર વોસંડલા । સરિતા સાગર તુંબોનિ ઠેલા ॥2॥
વાંજેઘરીં બાળ તાન્હા । એક બાળી દોં કાનાં ॥3॥
તુકા હ્મણે પૈસ । અનુભવિયા ઠાવા ગોડીરસ ॥4॥
॥ લોહાગાંવીં કીર્તનાંત મેલેં મૂલ જીત ઝાલેં તે સમયીં સ્વામીંનીં અભંગ કેલે તે ॥

અશક્ય તોં તુહ્માં નાહીં નારાયણા । નિર્જીવા ચેતના આણાવયા ॥1॥
માગેં કાય જાણોં સ્વામીચે પવાડે । આતાં કાં રોકડે દાવૂં નયે ॥ધ્રુ.॥
થોર ભાગ્ય આહ્મી સમર્થાચે કાસે । હ્મણવિતોં દાસ કાય થોડેં ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝે નિવવાવે ડોળે । દાવૂનિ સોહળે સામર્થ્યાચે ॥3॥

દાતા તો એક જાણા । નારાયણા સ્મરવી ॥1॥
આણીક નાસિવંતેં કાય । ન સરે હાય જ્યાંચ્યાનેં ॥ધ્રુ.॥
યાવેં તયાં કાકુલતી । જે દાવિતી સુપંથ ॥2॥
તુકા હ્મણે ઉરી નુરે । ત્યાચે ખરે ઉપકાર ॥3॥
અલંકાપુરીં બ્રાહ્મણ ધરણેં બસૂન બેતાળીસ દિવસ ઉપવાસી હોતા ત્યાસ દ્દષ્ટાંત
કીં દેહૂસ તુકોબાપાશી જાણેં. બ્રાહ્મણ સ્વામીપેં આલા ત્યાબદ્દલ અભંગ ॥ 31 ॥

શ્રીપંઢરીશા પતિતપાવના । એક વિયાઆપના પાયાંપાશીં॥1॥
અનાથાં જીવાંચા તૂં કાજકૈવારી । ઐસી ચરાચરીં ઇબ્રદાવળી ॥ધ્રુ.॥
ન સંગતાં કળે અંતરીચેં ગુજ । આતાં તુઝી લાજ તુજ દેવા ॥2॥
આઇળકર જ્યાચેં કરિસી સમાધાન । અભયાચેં દાન દેઊનિયાં ॥3॥
તુકા હ્મણે તૂં ચિ ખેળેં દોહીં ઠાયીં । નસેલ તો દેઇપ ધીર મના ॥4॥

અગા યે ઉદારા અગા વિશ્વંભરા । રખુમાઇ઩ચ્યા વરા પાંડુરંગા ॥1॥
અગા સવાઔત્તમા અગા કૃષ્ણા રામા । અગા મેઘશ્યામા વિશ્વજનિત્યા ॥ધ્રુ.॥
અગા કૃપાવંતા જીવન તૂં દાતા । અગા સર્વસત્તા ધરિતયા ॥2॥
અગા સર્વજાણા અગા નારાયણા । કરુણવચના ચિત્ત દ્યાવેં ॥3॥
તુકા હ્મણે નાહીં અધિકાર તૈસી । સરતી પાયાંપાશીં કેલી માગેં ॥4॥

નવ્હેં દાસ ખરા । પરિ જાલા હા ડાંગોરા ॥1॥
યાસી કાય કરૂં આતાં । તૂં હેં સકળ જાણતા ॥ધ્રુ.॥
નાહીં પુણ્યગાઠીં । જે હેં વેચૂં કોણાસાઠીં ॥2॥
તુકા હ્મણે કાં ઉપાધી । વાઢવિલી કૃપાનિધી ॥3॥

તુજવિણ સત્તા । નાહીં વાચા વદવિતા ॥1॥
ઐસે આહ્મી જાણોં દાસ । હ્મણોનિ જાલોં ઉદાસ ॥ધ્રુ.॥
તુહ્મી દિલા ધીર। તેણેં મન ઝાલેં ઇસ્થર ॥2॥
તુકા હ્મણે આડ । કેલોં મી હેં તુઝેં કોડ॥3॥

કાય મી જાણતા । તુહ્માંહુનિ અનંતા ॥1॥
જો હા કરૂં અતિશય । કાં તુહ્માં દયા નયે ॥ધ્રુ.॥
કાય તુજ નાહીં કૃપા । વિશ્વાચિયા માયબાપા ॥2॥
તુકા હ્મણે વાણી । માઝી વદે તુહ્માંહુનિ॥3॥

કાય યાઆનેશ્વરીં ઉણેં । તિંહીં પાઠવિલેં ધરણેં ॥1॥
ઐકોનિયાં લિખિત । હ્મુણ જાણવલી હે માત ॥ધ્રુ.॥
તરી જાણે ધણી। વદે સેવકાચી વાણી ॥2॥
તુકા હ્મણે ઠેવા । હોતાં સાંભાળાવેં દેવા ॥3॥

ઠેવૂનિયાં ડોઇ઩ । પાયીં જાલોં ઉતરાઇ઩ ॥1॥
કારણ તેં તુહ્મીં જાણાં । મી તરાળ નારાયણા ॥ધ્રુ.॥
પ્રસંગીં વચન । દિલેં તેં ચિ ખાવેં અન્ન ॥2॥
તુકા હ્મણે ભાર । તુહ્મી જાણાં થોડા ફાર ॥3॥
ઉપદેશ અભંગ ॥ 11 ॥

નકો કાંહીં પડોં ગ્રંથાચે ભરીં । શીઘ વ્રત કરીં હેં ચિ એક ॥1॥
દેવાચિયે ચાડે આળવાવેં દેવા । ઓસ દેહભાવા પાડોનિયાં॥ધ્રુ.॥
સાધનેં ઘાલિતી કાળાચિયે મુખી । ગર્ભવાસ સેકીં ન ચુકતી ॥2॥
ઉધારાચા મોક્ષ હોય નવ્હે ઐસા । પતનાસી ઇચ્છા આવશ્યક ॥3॥
રોકડી પાતલી અંગસંગેં જરા । આતાં ઉજગરા કોઠવરિ ॥4॥
તુકા હ્મણે ઘાલીં નામાસાઠી ઉડી । પાંડુરંગ થડી પાવવીલ ॥5॥

નાહીં દેવાપાશીં મોક્ષાચે ગાંઠોળેં । આણૂનિ નિરાળેં દ્યાવેં હાતીં ॥1॥
ઇંઇદ્રયાંચા જય સાધુનિયાં મન । નિવિ઩ષય કારણ અસે તેથેં ॥ધ્રુ.॥
ઉપાસ પારણીં અક્ષરાંચી આટી । સત્કર્માં શેવટીં અસે ફળ ॥2॥
આદરેં સંકલ્પ વારીં અતિશય । સહજ તેં કાય દુઃખ જાણ ॥3॥
સ્વપ્નીંચ્યા ઘાયેં વિળવસી વાંયાં । રડે રડતિયાસવેં મિથ્યા ॥4॥
તુકા હ્મણે ફળ આહે મૂળાપાશીં । શરણ દેવાસીં જાય વેગીં ॥5॥

તજિલેં ભેટવી આણૂનિ વાસના । દાવિલ્યાચે જના કાય કાજ ॥1॥
આળવાવેં દેવા ભાકૂનિ કરુણા । આપુલિયા મના સાક્ષ કરીં ॥ધ્રુ.॥
નાહીં જાવેં યાવેં દુરૂનિ લાગત । આહે સાક્ષભૂત અંતરીંચા ॥2॥
તુકા હ્મણે હા આહે કૃપાસિંધુ। તોડી ભવબંધુ તાત્કાઇળક ॥3॥

ગોવિંદ ગોવિંદ । મના લાગલિયા છંદ ॥1॥
મગ ગોવિંદ તે કાયા । ભેદ નાહીં દેવા તયા ॥ધ્રુ.॥
આનંદલેં મન । પ્રેમેં પાઝરતી લોચન ॥2॥
તુકા હ્મણે આળી । જેવી નુરે ચિ વેગળી॥3॥

જ્યાચેં જયા ધ્યાન । તેં ચિ હોય ત્યાચેં મન ॥1॥
હ્મણઊનિ અવઘેં સારા । પાંડુરંગ દૃઢ ધરા ॥ધ્રુ.॥
સમ ખૂણ જ્યાચે પાય । ઉભા વ્યાપક વિટે ઠાય ॥2॥
તુકા હ્મણે નભા । પરતા અનૂચા હી ગાભા ॥3॥

પાહુનિયાં ગ્રંથ કરાવેં કીર્તન । તેવ્હાં આલેં જાણ ફળ ત્યાચેં ॥1॥
નાહીં તરિ વાંયાં કેલી તોંડપિટી । ઉરી તે શેવટી ઉરલીસે ॥ધ્રુ.॥
પઢોનિયાં વેદ હરિગુણ ગાવે । ઠાવેં તેં જાણાવેં તેવ્હાં જાલેં ॥2॥
તપ તિર્થાટણ તેવ્હાં કાર્યસિઇદ્ધ । ઇસ્થર રાહે બુઇદ્ધ હરિચ્યા નામીં ॥3॥
યાગયયાઆદિક કાય દાનધર્મ । તરિ ફળ નામ કંઠીં રાહે ॥4॥
તુકા હ્મણે નકો કાબાડાચે ભરી । પડોં સાર ધરીં હેં ચિ એક ॥5॥

સુખેં ખાવેં અન્ન । ત્યાચેં કરાવેં ચિંતન ॥1॥
ત્યાચેં દિલેં ત્યાસી પાવે । ફળ આપણાસી ફાવે ॥ધ્રુ.॥
આહે હા આધાર। નામ ત્યાચેં વિશ્વંભર ॥2॥
નાહી રિતા ઠાવ । તુકા હ્મણે પસરીં ભાવ॥3॥

સંકોચોનિ કાય જાલાસી લહાન । ઘેઇપ અપોશણ બ્રહ્માંડાચેં ॥1॥
કરોનિ પારણેં આંચવેં સંસારા । ઉશીર ઉશિરા લાવૂં નકો ॥ધ્રુ.॥
ઘરકુલાનેં હોતા પડિલા અંધાર । તેણેં કેલેં ફાર કાસાવીસ ॥2॥
ઝુગારૂનિ દુરી લપવિલેં કાખે । તુકા હ્મણે વાખે કૌતુકાચે ॥3॥

માઝ્યા બાપેં મજ દિધલેં ભાતુકેં । હ્મણોનિ કવતુકેં ક્રીડા કરીં ॥1॥
કેલી આળી પુઢેં બોલિલોં વચન । ઉત્તમ હેં યાઆન આલેં ત્યાચેં ॥ધ્રુ.॥
ઘેઊનિ વિભાગ જાવેં લવલાહા । આલેતિ યા ઠાયા આપુલિયા ॥2॥
તુકા યાઆનદેવીં સમુદાય । કરાવા મી પાય યેઇન વંદૂં ॥3॥

યાઆનિયાંચા ગુરુ રાજા મહારાવ । હ્મણતી યાઆનદેવ ઐસેં તુહ્માં ॥1॥
મજ પામરા હેં કાય થોરપણ । પાયીંચી વાહાણ પાયીં બરી ॥ધ્રુ.॥
બ્રહ્માદિક જેથેં તુહ્માં વોળગણે । ઇતર તુળણેં કાય પુરે॥2॥
તુકા હ્મણે નેણે યુહીચી તે ખોલીં । હ્મણોનિ ઠેવિલી પાયીં ડોઇ઩ ॥3॥

બોલિલીં લેકુરેં । વેડીં વાંકુડીં ઉત્તરેં ॥1॥
કરા ક્ષમા અપરાધ । મહારાજ તુહ્મી સિદ્ધ ॥ધ્રુ.॥
નાહીં વિચારિલા । અધિકાર મ્યાં આપુલા ॥2॥
તુકા હ્મણે યાઆનેશ્વરા । રાખા પાયાંપેં કિંકરા ॥3॥

કાય તુહ્મી જાણાં । કરૂં અવ્હેર નારાયણા ॥1॥
તરી યા લટિક્યાચી ગોહી । નિવડલી દુસરે ઠાયીં ॥ધ્રુ.॥
કળોં અંતરીંચા ગુણ । નયે ફિટલ્યાવાંચૂન ॥2॥
આણિલેં અનુભવા । જનાચ્યા હેં યાઆનદેવા ॥3॥
આણીક કોણી મિતી । ત્યાંચ્યા ચિંતનેં વિશ્રાંતિ॥4॥
તુકા હ્મણે બીજ પોટીં । ફળ તૈસેં ચિ સેવટીં ॥5॥

અવિશ્વાસીયાચેં શરીર સુતકી । વિટાળ પાતકી ભેદ વાહી ॥1॥
કાય ત્યાચે વેલ જાઇ઩લ માંડવા । હોતા તૈસા ઠેવા આલા પુઢેં ॥ધ્રુ.॥
માતેચા સંકલ્પ વ્હાવા રાજબિંડા । કપાળીચેં ધોંડા ઉભા ઠાકે । તુકા હ્મણે જૈસા કુચરાચા દાણા । પરિપાકીં અન્ના ન મિળે જૈસા ॥3॥
2327. તામસાચીં તપેં પાપાચી સિદોરી । તમોગુણેં ભરી ઘાતલે તે ॥1॥
રાજ્યમદા આડ સુખાચી સંપિત્ત । ઉલંઘૂનિ જાતી નિરયગાંવા॥ધ્રુ.॥
ઇંઇદ્રયેં દમિલીં ઇચ્છા જિતી જીવીં । નાગવિતી ઠાવીં નાહીં પુઢેં ॥2॥
તુકા હ્મણે હરિભજનાવાંચૂન । કરિતી તો સીણ પાહોં નયે ॥3॥

હરિકથેવાંચૂન ઇઇચ્છતી સ્વહિત । હરિજન ચિત્ત ન ઘલા તેથેં ॥1॥
જાઇ઩લ ભંગોન આપુલા વિશ્વાસ । હોઇ઩લ યા નાસ કારણાંચા ॥ધ્રુ.॥
જ્યાચિયા બૈસાવે ભોજનપંગતી । ત્યાચિયા સંગતી તૈસે ખાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે કાય જાલેસિ જાણતે । દેવા હી પરતે થોર તુહ્મી ॥3॥

સેવકેં કરાવેં સ્વામીચેં વચન । ત્યાસી હુંતૂંપણ કામા નયે ॥1॥
ઘેઇ઩લ જીવ કાં સારીલ પરતેં । ભંગલિયા ચિત્તેં સાંદી જનાં॥ધ્રુ.॥
ખદ્યોતેં દાવાવી રવી કેવીં વાટ । આપુલેં ચિ નીટ ઉસંતાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે તો યાઆનાચા સાગર । પરિ નેંદી અગર ભિજોં ભેદેં ॥3॥

જયાચિયે દ્વારીં સોન્યાચા પિંપળ । અંગીં ઐસેં બળ રેડા બોલે ॥1॥
કરીલ તેં કાય નવ્હે મહારાજ । પરિ પાહે બીજ શુદ્ધ અંગીં ॥ધ્રુ.॥
જેણેં હે ઘાતલી મુહીચી ગવાંદી । મેળવિલી માંદી વૈષ્ણવાંચી ॥2॥
તુકા હ્મણે તેથેં સુખા કાય ઉણેં । રાહે સમાધાનેં ચિત્તાચિયા ॥3॥

બહુતાં છંદાચેં બહુ વસે જન । નયે વાંટૂં મન ત્યાંચ્યા સંગેં ॥1॥
કરાવા જતન આપુલા વિશ્વાસ । અંગા આલા રસ આવડીચા ॥ધ્રુ.॥
સુખાચી સમાધી હરિકથા માઉલી । વિશ્રાંતિ સાઉલી સિણલિયાંચી ॥2॥
તુકા હ્મણે બુડે બાંધોનિ દગડ । તેથેં કાય કોડ ધાંવાયાચેં ॥3॥

હરિકથે નાહીં । વિશ્વાસ જ્યાચે ઠાયીં ॥1॥
ત્યાચી વાણી અમંગળ । કાન ઉંદરાચેં બીળ ॥ધ્રુ.॥
સાંડુનિ હા રસ । કરિતી આણીક સાયાસ ॥2॥
તુકા હ્મણે પિસીં । વાંયાં ગેલીં કિતી ઐસીં॥3॥

પ્રેમ અમૃતાચી ધાર । વાહે દેવા હી સમોર ॥1॥
ઉર્ધ્વવાહિની હરિકથા । મુગુટમણિ સકળાં તીર્થાં ॥ધ્રુ.॥
શિવાચેં જીવન। જાળી મહાદોષ કીર્તન ॥2॥
તુકા હ્મણે હરિ । ઇચી સ્તુતિ વાણી થોરી ॥3॥

આતાં માઝ્યા મના । ઇચી ઘડો ઉપાસના ॥1॥
ઐસેં કરીંપાંડુરંગા।પ્રેમવોસંડેસેંઅંગા ॥ધ્રુ.॥
સર્વ કાળ નયે । વાચેવિટ આડ ભયે ॥2॥
તુકા વૈષ્ણવાંસંગતી । હેં ચિ ભજન પંગતી ॥3॥

ઉપાસ કરાડી । તિહીં કરાવીં બાપુડીં ॥1॥
આહ્મી વિઠોબાચે દાસ । ચિંતા ઝુગારાવી આસ ॥ધ્રુ.॥
ભહીચ્યા ઉત્કષૉ । નાહીં મુહીચેં તેં પિસેં ॥2॥
તુકા હ્મણે બળ । અંગીં આમુચ્યા સકળ ॥3॥

કરવિલી તૈસી કેલી કટકટ । વાંકડેં કીં નીટ દેવ જાણે ॥1॥
કોણાકારણેં હેં જાલેંસે નિર્માણ । દેવાચેં કારણ દેવ જાણે ॥2॥
તુકા હ્મણે મી યા અભિમાના વેગળા । ઘાલુનિ ગોપાળા ભાર અસેં ॥3॥

તુહ્મી યેથેં પાઠવિલા ધરણેકરી । ત્યાચી જાલી પરી આઇકા તે ॥1॥
આતાં કાય પુઢેં વાઢવુનિ વિસ્તાર । જાલા સમાચાર આઇકા તો ॥ધ્રુ.॥
દેવાચેં ઉચિત એકાદશ અભંગ । મહાફળ ત્યાગ કરૂનિ ગેલા ॥2॥
તુકા હ્મણે સેવા સમર્પૂનિ પાયીં । જાલોં ઉતરાઇ઩ ઠાવેં અસો ॥3॥ ॥31॥

મરણ માઝેં મરોન ગેલેં । મજ કેલેં અમર ॥1॥
ઠાવ પુસિલેં બુડ પુસિલેં । વોસ વોસલેં દેહભાવા ॥ધ્રુ.॥
આલા હોતા ગેલા પૂર । ધરિલા ધીર જીવનીં ॥2॥
તુકા હ્મણે બુનાદીચેં । જાલેં સાચેં ઉજવણેં ॥3॥

માઝે લેખીં દેવ મેલા । અસો ત્યાલા અસેલ ॥1॥
ગોષ્ટી ન કરી નાંવ નેઘેં । ગેલોં દોઘેં ખંડોની ॥ધ્રુ.॥
સ્તુતિસમવેત નિંદા । કેલા ધંદા ઉદંડ ॥2॥
તુકા હ્મણે નિવાંત ઠેલોં । વેચિત આલોં જીવિત્વ ॥3॥

લવવિલેં તયા સવેએં લવે જાતી । અભિમાના હાતીં સાંપડેના ॥1॥
ભોઇળવેચેં લેણેં વિષ્ણુદાસાં સાજે । તેથેં ભાવ દુજે હારપતી ॥ધ્રુ.॥
અર્ચન વંદન નવવિધા ભિહ્ । દયા ક્ષમા શાંતિ ઠાયીં ॥2॥
તયે ગાંવીં નાહીં દુઃખાચી વસતી । અવઘા ચિ ભૂતીં નારાયણ ॥3॥
અવ ઘેં ચિ જાલેં સોંવળેં બ્રહ્માંડ । વિટાળાચેં તોંડ ન દેખતી ॥4॥
તુકા હ્મણે ગાજે વૈકુંઠીં સોહળા । યાહી ભૂમંડળામાજી કીતિ઩ ॥5॥

પંઢરીચી વારી આહે માઝે ઘરીં । આણીક ન કરીં તીર્થવ્રત ॥1॥
વ્રત એકાદશી કરીન ઉપવાસી । ગાઇન અહનિ઩શીં મુખીં નામ ॥2॥
નામ વિઠોબાચેં ઘેઇ઩ન મી વાચે । બીજ કલ્પાંતીંચેં તુકા હ્મણે ॥3॥

સંપદા સોહળા નાવડે મનાલા । કરી તેં ટકળા પંઢરીચા ॥1॥
જાવેં પંઢરિસી આવડી મનાસી । કધીં એકાદશી આષાઢી હે ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસેં આર્ત જ્યાચે મનીં । ત્યાચી ચક્રપાણી વાટ પાહે ॥3॥

કથની પઠણી કરૂનિ કાય । વાંચુનિ રહણી વાંયાં જાય ॥1॥
મુખીં વાણી અમૃતગોડી । મિથ્યા ભુકેં ચરફડી ॥ધ્રુ.॥
પિળણી પાક કરિતાં દગડા । કાય જડા હોય તેં ॥2॥
મધુ મેળવૂનિ માશી । આણિકા સાંસી પારધિયા ॥3॥
મેળઊનિ ધન મેળવી માતી । લોભ્યા હાતીં તેં ચિ મુખીં ॥4॥
આપલેં કેલેં આપણ ખાય । તુકા વંદી ત્યાચે પાય ॥5॥

ઉમટતી વાણી । વાટે નામાચિયા ધ્વની ॥1॥
બરેં સેવન ઉપકારા । દ્યાવેં દ્યાવેં યા ઉત્તરા ॥ધ્રુ.॥
સરળ આણિ મૃદ । કથા પાહાવી તેં ઉર્ધ ॥2॥
ગાત જાત તુકા । હા ચિ ઉપદેશ આઇકા॥3॥

કથાકાળીંચી મર્યાદા સાંગતોં તે ભાવેં વંદા । પ્રીતીને ગોવિંદા હેં ચિ એક આવડે ॥1॥
ટાળ વાદ્યા ગીત નૃત્ય અંતઃકરણેં પ્રેમભરિત । વાણિતા તો કીર્ત તદ્ભાવને લેખાવા ॥ધ્રુ.॥
નયે અળસેં મોડૂં અંગ કથે કાનવડેં હુંગ । હેળણેચા રંગ દાવી તો ચાંડાળ ॥2॥
તોંડી વિડા માને તાઠા થોરપણે ધાલી ગેંઠા । ચિત્ત નેદી નામપાઠા ગોષ્ટી લાવી તો ચાંડાળ ॥4॥
કથે ઇચ્છી માન દાવૂનિયાં થોરપણ રજા સંકોચ ન લુગડી સાંવરી તો ચાંડાળા ॥4॥
આપણ બૈસે બાજેવરી સામાન હરિચ્યા દાસાં ધરી । તરિ તો સુળાવરિ વાહિજે નિશ્ચયેસીં ॥5॥
યેતાં નકરી નમસ્કાર કર જોડોનિયાં નમ્ર । ન મ્હણવિતાં થોર આણિકાં ખેટી તો ચાંડાળ ॥6॥
તુકા વિનવી જના કથે નાણાવેં અવગુણા । કરા નારાયણા ૠણી સમર્પક ભાવેં ॥7॥

કથા દેવાચેં ધ્યાન । કથા સાધના મંડણ । કથે ઐસેં પુણ્ય આણીક નાહીં સર્વથા ॥1॥
ઐસા સાચ ખરા ભાવ । કથેમાજી ઉભા દેવ ॥ધ્રુ.॥
મંત્ર સ્વલ્પ જના ઉચ્ચારિતાં વાચે મના । મ્હણતાં નારાયણા ક્ષણેં જળતી મહા દોષ ॥2॥
ભાવેં કરિતાં કીર્તન તરે તારી આણીક જન । ભેટે નારાયણ સંદેહ નાહીં હ્મણે તુકા ॥3॥

કથા ત્રિવેણીસંગમ દેવ ભહ્ આણિ નામ । તેથીંચેં ઉત્તમ ચરણરજ વંદિતાં ॥1॥
જળતી દોષાંચે ડોંગર શુદ્ધ હોતી નારી નર । ગાતી ઐકતી સાદર જે પવિત્ર હરિકથા ॥ધ્રુ.॥
તીથૉ તયા ઠાયા યેતી પુનીત વ્હાવયા । પર્વકાળ પાયાં તળીં વસે વૈષ્ણવાં॥2॥
અનુપમ્ય હા મહિમા નાહીં દ્યાવયા ઉપમા । તુકા હ્મણે બ્રહ્મા નેણે વણૂપ યા સુખા ॥3॥

સાંડૂનિ કીર્તન ન કરીં આણીક કાજ । નાચેન નિર્લજ્જ તુઝ્યા રંગીં ॥1॥
આવડીચેં આર્ત પુરવીં પંઢરિરાયા । શરણ તુઝ્યા પાયાં યા ચિ લાગીં ॥ધ્રુ.॥
ટાળી વાહૂનિયાં વિઠ્ઠલ હ્મણેન । તેણેં નિવારીન ભવશ્રમ ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા નુપેક્ષાવેં આહ્માં । ન્યાવેં નિજધામા આપુલિયા ॥3॥

જળતી કીર્તનેં દોષ પળતીલ વિઘ્નેં ॥1॥
હેં ચિ બિળવંત ગાઢેં । આનંદ કરૂં દિંડીપુઢેં ॥ધ્રુ.॥
કિળ પાપાચી હે મૂતિ઩। નામખડ્ગ ઘેઊં હાતીં ॥2॥
તુકા હ્મણે જાઊં । બળેં દમામે હી લાવૂં ॥3॥

યમ સાંગે દૂતાં તુહ્માં નાહીં તેથેં સત્તા । જેથેં હોય કથા સદા ઘોષ નામાચા ॥1॥
નકા જાઊં તયા ગાંવાં નામધારકાચ્યા શિવાં । સુદર્શન યેવા ઘરટી ફિરે ભોંવતી ॥ધ્રુ.॥
ચક્ર ગદા ઘેઉની હરિ ઉભા અસે ત્યાંચે દ્વારીં । લૈમી કામારી રિઇદ્ધસિદ્ધીસહિત ॥2॥
તે બિળયાશિરોમણી હરિભહ્ યે મેદિની । તુકા હ્મણે કાનીં યમ સાંગે દૂતાંચે ॥3॥

કાન્હયા રે જગજેઠી । દેઇપ ભેટી એકવેળે ॥1॥
કાય મોકલિલેં વનીં । સાવજાંનીં વેઢિલેં ॥ધ્રુ.॥
યેથવરી હોતા સંગ । અંગેં અંગ લપવિલેં ॥2॥
તુકા હ્મણેં પાહિલેં માગેં । એવઢએઆ વેગેં અંતરલા ॥3॥

આપુલ્યા આહ્મી પુસિલેં નાહી । તુજ કાંહીં કારણેં॥1॥
માગેં માગેં ધાંવત આલોં । કાંહીં બોલોં યાસાટીં ॥ધ્રુ.॥
બહુત દિસ હોતેં મનીં । ઘ્યાવી ધણી એકાંતીં ॥2॥
તુકા હ્મણે ઉભા રાહેં । કાન્હો પાહેં મજકડે ॥3॥

ધન્ય બા હએઆ ઐશા નારી । ઘરીં દારીં નાંદતી ॥1॥
ચોરૂનિયા તુજપાશીં । યેતાં ત્યાંસી ન કળતાં ॥ધ્રુ.॥
દોન્હીં ઠાયીં સમાધાન । સમ કઠીણ બહુતચિ ॥2॥
તુકા હ્મણે જીવાસાઠીં । દુર્લભ ભેટી તે દેવા ॥3॥

ઉદાસીના પાવલ્યા વેગીં । અંગા અંગીં જડલિયા॥1॥
વેટાઇળલા ભોંવતા હરી । મયોરફેરીં નાચતી ॥ધ્રુ.॥
મના આલે કરિતી ચાર । ત્યા ફાર હા એકલા ॥2॥
તુકા હ્મણે નારાયણીં । નિરાજની મીનલિયા ॥3॥

વિશમાચી શંકા વાટે । સારિખેં ભેટે તરી સુખ ॥1॥
હ્મણઊનિ ચોરિલેં જના । આલ્યા રાણાં એકાંતીં ॥ધ્રુ.॥
દુજિયાસી કળોં નયે । જયા સોય નાહીં હે ।2॥
તુકા હ્મણે મોકળેં મન । નારાયણ ભોગાસી ॥3॥

આલિંગન કંઠાકંઠીં । પડે મિઠી સર્વાંગેં ॥1॥
ન ઘડે માગેં પરતેં મન । નારાયણ સંભોગી ॥ધ્રુ.॥
વચનાસી વચન મિળે। રિઘતી ડોળે ડોઇળયાંત ॥2॥
તુકા હ્મણે અંતર્ધ્યાનીં । જીવ જીવનીં વિરાલ્યા ॥3॥

કોણી સુના કોણી લેંકી । કોણી એકી સતંતા ॥1॥
અવઘિયાંચી જગનિંદ । જાલી ધિંદ સારખી ॥ધ્રુ.॥
અવઘ્યા અવઘ્યા ચોરા । વિના વરા માયબાપા ॥2॥
તુકા હ્મણે કરા સેવા । આલેં જીવાવર તરી ॥3॥

યેથીલ જેં એક ઘડી । તયે જોડી પાર નાહીં ॥1॥
તી ત્યાંચા સાસુરવાસ । કૈંચા રસ હા તેથેં ॥ધ્રુ.॥
અવઘે દિવસ ગેલે કામા । હીં જન્મા ખંડણ ॥2॥
તુકા હ્મણે રતલ્યા જનીં । સોડા ઝણી કાન્હોબા ॥3॥ ॥8॥

ચિંતા નાહીં ગાંવીં વિષ્ણુદાસાંચિયે । ઘોષ જયજયકાર સદા ॥1॥
નારાયણ ઘરીં સાંઠવિલેં ધન । અવઘે ચિ વાણ તયા પોટીં ॥ધ્રુ.॥
સવંગ સકળાં પુરે ધણીવરી । સેવાવયા નારી નર બાળા॥2॥
તુકા હ્મણે યેણેં આનંદી આનંદુ । ગોવિંદેં ગોવિંદુ પિકવિલા॥3॥

કરિતી તયા વેવસાવ આહે । યેથેં વ્હા રે સાહે એકાં એક ॥1॥
ગાતાં આઇકતાં સમાન ચિ ઘડે । લાભેં લાભ જોડે વિશેષતા ॥ધ્રુ.॥
પ્રેમાચેં ભરતેં ભાતેં ઘ્યાવેં અંગીં । નટે ટાળી રંગીં શૂરત્વેંસી ॥2॥
તુકા હ્મણે બહુજન્માંચે ખંડણ । હોઇલ હા સીણ નિવારોનિ ॥3॥ ॥2॥

નાહીં ઘાટાવેં લાગત । એકા સિતેં કળેં ભાત ॥1॥
ક્ષીર નિવડિતેં પાણી । ચોંચી હંસાચિયે આણી ॥ધ્રુ.॥
આંગડેં ફાડુનિ ઘોંગડેં કરી । અવકળા તયે પરી ॥2॥
તુકા હ્મણે કણ । ભુસીં નિવડે કૈંચા સીણ ॥3॥
સ્વામીચેં અભંગીંચેં નાંવ કાઢૂન સાલોમાલો આપલેં નાંવ ઘાલીત ત્યાવર અભંગ ॥ 8 ॥

સાલોમાલો હરિચે દાસ । હ્મણૌન કેલા અવઘા નાસ॥1॥
અવઘેં બચમંગળ કેલેં । હ્મણતી એકાંચેં આપુલે ॥ધ્રુ.॥
મોડૂનિ સંતાંચીં વચનેં । કરિતી આપણાં ભૂષણેં ॥2॥
તુકા હ્મણે કવી । જગામધીં રૂઢ દાવી ॥3॥

જાયાચે અળંકાર । બુડવૂનિ હોતી ચોર ॥1॥
ત્યાંસી તાડણાચી પૂજા । યોગ ઘડે બ†યા વોજા ॥ધ્રુ.॥
અભિલાષાચ્યા સુખેં। અંતીં હોતી કાળીં મુખેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ચોરા । હોય ભૂષણ માતેરા ॥3॥

કાલવૂનિ વિષ । કેલા અમૃતાચા નાસ ॥1॥
ઐશા અભાગ્યાચ્યા બુઇદ્ધ । સત્ય લોપી નાહીં શુઇદ્ધ ॥ધ્રુ.॥
નાક કાપુનિ લાવી સોનેં । કોણ અળંકાર તેણેં ॥2॥
તુકા હ્મણે બાવી । મોડૂનિ મદાર બાંધાવી ॥3॥

કણ ભુસાચ્યા આધારેં । પરિ તેં નિવડિતાં બરેં ॥
કાય ઘોંગાલિ પાધાણી । તાકામધ્યેં ઘાટી લોણી ॥ધ્રુ.॥
સુઇણીપુઢેં ચેંટા । કાય લપવિસી ચાટા ॥2॥
તુકા હ્મણે યાઆન । દિમાકાચી ભનભન ॥3॥

વિકલ તેથેં વિકા । માતી નાંવ ઠેવૂનિ બુકા ॥1॥
હા તો નિવાડએઆચા ઠાવ । ખ†યા ખોટએઆ નિવડી ભાવ ॥ધ્રુ.॥
ગ†હવારે હા વિધિ । પોટ વાઢવિલેં ચિંધીં ॥2॥
લાવૂં જાણે વિલ્હે। તુકા સાચ આણિક કલ્હે ॥3॥

વિષયીં અદ્વયે । ત્યાસી આહ્માં સિવો નયે ॥1॥
દેવ તેથુનિ નિરાળા । અસે નિષ્કામ વેગળા ॥ધ્રુ.॥
વાસનેચી બુંથી । તેથેં કૈચી બ્રહ્મિસ્થતિ ॥2॥
તુકા હ્મણે અસતાં દેહીં । તેથેં નાહી જેમેતીં ॥3॥

નમિતોં યા દેવા । માઝી એકે ઠાયીં સેવા ॥1॥
ગુણઅવગુણ નિવાડા । હ્મૈસ હ્મૈસ રેડા રેડા ॥ધ્રુ.॥
જનીં જનાદ઩ન। સાક્ષ ત્યાસી લોટાંગણ ॥2॥
તુકા હ્મણે ખડે । નિવડૂ દળણીં ઘડઘડે ॥3॥ ॥8॥

જીવ જીતી જીવના સંગેં । મત્સ્યા મરણ ત્યા વિયોગેં॥1॥
જયા ચિત્તીં જૈસા ભાવ । તયાં જવિળ તૈસા દેવ ॥ધ્રુ.॥
સકળાં પાડીયે ભાનુ । પરિ ત્યા કમળાચેં જીવનુ ॥2॥
તુકા હ્મણે માતા । વાહે તાન્હે યાચી ચિંતા ॥3॥

મુંગીચિયા ઘરા કોણ જાય મૂળ । દેખોનિયાં ગૂળ ધાંવ ઘાલી ॥1॥
યાચકાવિણ કાય ખોળંબલા દાતા । તોચિ ધાંવે હિતા આપુલિયા ॥ધ્રુ.॥
ઉદક અન્ન કાયે હ્મણે મજ ખા યે । ભુકેલા તો જાયે ચોજવીત ॥2॥
વ્યાધી પિડિલા ધાંવે વૈદ્યાચિયા ઘરા । દુઃખાચ્યા પરિહારા આપુલિયા ॥3॥
તુકા હ્મણે જયા આપુલેં સ્વહિત। કરણેં તો ચિ પ્રીત ધરી કથે ॥4॥

જન્માંતરિંચા પરિટ ન્હાવી । જાત ઠેવી ત્યાનેં તેં॥1॥
વાખર જૈસા ચરચરી । તોંડ કરી સંવ દણી ॥ધ્રુ.॥
પૂર્વ જન્મ શિખાસૂત્ર । મળ મૂત્ર અંતરીં ॥2॥
તુકા હ્મણે કરિતી નિંદા । ધુવટધંદા પુઢિલાંચા ॥3॥

નામ દુસી ત્યાચેં નકો દરષણ । વિષ તેં વચન વાટે મજ ॥2॥
અમંગળ વાણી નાઇકવે કાનીં । નિંદેચી પોહોણી ઉઠે તેથેં॥ધ્રુ.॥
કાય લભ્ય ત્યાચિયે વચનીં । કોણત્યા પુરાણીં દિલી ગ્વાહી ॥2॥
કાય આડ લાવૂં ત્યાચિયા તોંડાસી । આતાં યા જિભેસી કાય કરૂં ॥3॥
તુકા હ્મણે સંત ન મનિતી ત્યાંસ । ઘેઊં પાહે ગ્રાસ યમદૂત ॥4॥

યેઊનિ નરદેહા ઝાંકિતીલ ડોળે । બળેં ચિ અંધળે હોતી લોક ॥1॥
ઉજડાસરસી ન ચલતી વાટ । પુઢીલ બોભાટ જાણોનિયાં ॥ધ્રુ.॥
બહુ ફેરે આલે સોસોનિ વોળસા । પુઢેં નાહીં ઐસા લાભ મગ ॥2॥
તુકા હ્મણે જાઊં સાદાવીત વાટ । ભેટે તરી ભેટો કોણી તરી ॥3॥

નવ્હે જોખાઇ઩ જોખાઇ઩ । માયરાણી મેસાબાઇ઩ ॥1॥
બિળયા માઝા પંઢરિરાવ । જો યા દેવાંચા હી દેવ ॥ધ્રુ.॥
રંડી ચંડી શિહ્ । મદ્યમાંસ ભિક્ષતી ॥2॥
બહિરવ ખંડેરાવ । રોટીસુટીસાટીં દેવ ॥3॥
ગણોબા વિક્રાળ । લાડુમોદકાંચા કાળ ॥4॥
મુંજ્યા હ્મૈસાસુરેં । હેં તોં કોણ લેખી પોરેં ॥5॥
વેતાળેં ફેતાળેં । જળો ત્યાંચેં તોંડ કાળેં ॥6॥
તુકા હ્મણે ચિત્તીં । ધરા રખુમાઇ઩ચા પતી॥7॥

પડતાં જડ ભારી । દાસીં આઠવાવા હરી ॥1॥
મગ તો હોઊં નેદી સીણ । આડ ઘાલી સુદર્શન ॥ધ્રુ.॥
નામાચ્યા ચિંતનેં । બારા વાટા પળતી વિઘ્નેં ॥2॥
તુકા હ્મણે પ્રાણ । કરા દેવાસી અર્પણ ॥3॥

માયેં મોકલિલેં કોઠેં જાવેં બળેં । આપુલિયા બળેં ન વંચે તેં ॥1॥
રુસોનિયાં પળે સાંડુનિયાં તાટ । માગેં પાહે વાટ યાવેં ઐસીં ॥ધ્રુ.॥
ભાંડવલ આહ્માં આળી કરાવી હે । આપણેં માયે ધાંવસીલ ॥2॥
તુકા હ્મણે આળી કરુનિયાં નિકી । દેસીલ ભાતુકીં બુઝાઊનિ ॥3॥

નાગર ગોડેં બાળરૂપ । તેં સ્વરૂપ કાળીચેં ॥1॥
ગાઇ઩ગોપાળાંચ્યા સંગેં । આલેં લાગેં પુંડલીકા ॥ધ્રુ.॥
તેં હેં ધ્યાન દિગાંબર । કટીં કર મિરવતી ॥2॥
નેણપણે ઉગેં ચિ ઉભેં । ભિહ્લોભેં રાહિલેં ॥3॥
નેણે વરદળાચા માન । વિટે ચરણ સમ ઉભેં ॥4॥
સહજ કટાવરી હાત । દહીંભાત શિદોરી ॥5॥
મોહરી પાંવા ગાંજિવા પાઠીં । ધરિલી કાઠી જ્યા કાળેં ॥6॥
રમ્ય સ્થળ ચંદ્રભાગા । પાંડુરંગા ક્રીડેસી ॥7॥
ભીમા દક્ષણમુખ વાહે । દૃષ્ટી પાહે સમોર॥8॥
તારાવેસે મૂઢ લોક । દિલી ભાક પુંડલિકા ॥9॥
તુકા હ્મણે વૈકુંઠવાસી । ભહાંપાસીં રાહિલા ॥10॥

વિઠ્ઠલનામાચા નાહીં જ્યા વિશ્વાસ । તો વસે ઉદાસ નરકામધ્યેં ॥1॥
તયાસી બોલતાં હોઇ઩લ વિટાળ । નેવ જાયે તો જળસ્નાન કરિતાં ॥ધ્રુ.॥
વિઠ્ઠલનામાચી નાહીં જ્યા આવડી । ત્યાચી કાળ ઘડી લેખિતાહે ॥2॥
તુકા હ્મણે મજ વિઠોબાચી આણ। જરી પ્રતિવચન કરિન ત્યાસી ॥3॥

તયા ઘડલે સકળ નેમ । મુખીં વિઠોબાચેં નામ॥1॥
કાંહીં ન લગે સિણાવેં । આણિક વેગળાલ્યા ભાવેં । વાચે ઉચ્ચારાવેં। રામકૃષ્ણગોવિંદા ॥ધ્રુ.॥
ફળ પાવાલ અવલિળા । ભોગ વૈકુંઠ સોહળા ॥2॥
તુકા હ્મણે ત્યાચ્યા નાંવેં । તો ચિ હોઇજેલ સ્વભાવેં॥3॥

પુરાણપ્રસિદ્ધ સીમા । નામતારકમહિમા ॥1॥
માગેં જાળી મહા દોષ । પુઢેં નાહી ગર્ભવાસ ॥ધ્રુ.॥
જેં નિંદિલેં શાસ્ત્રેં । વંદ્ય જાલેં નામમાત્રેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસા । ત્રિભુવનીં નામઠસા ॥3॥

નામ ઘેતાં ન લગે મોલ । નામમંત્ર નાહીં ખોલ ॥1॥
દોં અક્ષરાંચેં કામ । ઉચ્ચારાવેં રામ રામ ॥ધ્રુ.॥
નાહીં વર્ણાધમયાતી। નામીં અવઘીં ચિ સરતીં ॥2॥
તુકા હ્મણે નામ । ચૈતન્ય નિજધામ॥3॥

નામ ઘેતાં વાંયાં ગેલાં । ઐસા કોણેં આઇ઩ઇકલા ॥1॥
સાંગા વિનવિતોં તુહ્માંસી । સંત મહંત સિદ્ધ ૠષી ॥ધ્રુ.॥
નામેં તરલા નાહીં કોણ । ઐસા દ્યાવા નિવડૂન ॥2॥
સલગીચ્યા ઉત્તરા । તુકા હ્મણે ક્ષમા કરા ॥3॥

ફુકાચેં તેં લુટા સાર । વ્હા રે અમર સદૈવ ॥1॥
નાહીં ગર્ભવાસ પુઢતી । ડોંગર જળતી દોષાંચે ॥ધ્રુ.॥
ઉદંડ ભાવેં ઉદંડ ઘ્યાવેં । નામ ગાવેં આવડી ॥2॥
તુકા હ્મણે ઘરિચ્યા ઘરીં । દેશા ઉરીં ન સીણીજે ॥3॥ ॥15॥

પ્રીતિ નાહી રાયા વજિ઩લી તે કાંતા । પરી તિચી સત્તા જગાવરી ॥1॥
તૈસે દંભી જાલોં તરી તુઝે ભહ્ । વાસ યમદૂત ન પાહાતી ॥ધ્રુ.॥
રાજયાચા પુત્ર અપરાધી દેખા । તો કાય આણિકાં દંડવેલ ॥2॥
બાહાતરી ખોડી પરી દેવમણ કંઠીં । તૈસો જગજેઠી હ્મણે તુકા ॥3॥

કરાવા ઉદ્ધાર કિંવા ઘ્યાવી હારી । એકા બોલા ઇસ્થરી રાહેં દેવા ॥1॥
નિરસનેં માઝા હોઇ઩લ સંદેહ । અવઘેં ચિ આહે મૂળ પાયીં ॥ધ્રુ.॥
રાહિલોં ચિકટૂણ કાંહીં ચિ ન કળે । કોણા નેણોં કાળે ઉદય ભાગ્ય ॥2॥
તુકા હ્મણે બહુ ઉદ્વેગલા જીવ । ભાકીતસેં કીવ દેવરાયા ॥3॥ ॥1॥

આલિયા ભોગાસી અસાવેં સાદર । દેવાવરી ભાર ઘાલૂનિયાં ॥1॥
મગ તો કૃપાસિંધુ નિવારી સાંકડેં । યેર તેં બાપુડેં કાય રંકે ॥ધ્રુ.॥
ભયાચિયે પોટીં દુઃખાચિયા રાસી । શરણ દેવાસી જાતાં ભલે ॥2॥
તુકા હ્મણે નવ્હે કાય ત્યા કરિતાં । ચિંતાવા તો આતાં વિશ્વંભર ॥3॥

ભોગ તો ન ઘડે સંચિતાવાંચૂનિ । કરાવેં તેં મનીં સમાધાન ॥1॥
હ્મણઊની મનીં માનૂં નયે ખેદુ । હ્મણાવા ગોવિંદ વેળોવેળાં ॥ધ્રુ.॥
આણિકાં રુસાવેં ન લગે બહુતાં । આપુલ્યા સંચિતાવાંચૂનિયાં ॥2॥
તુકા હ્મણે ભાર ઘાતલિયા વરી । હોઇ઩લ કૈવારી નારાયણ ॥3॥

નિર્વૈર વ્હાવેં સર્વભૂતાંસવેં । સાધન બરવેં હેં ચિ એક॥1॥
તરી ચ અંગીકાર કરિલ નારાયણ । બડબડ તો સીણ યેણેંવિણ ॥ધ્રુ.॥
સોઇરેં પિશુન સમાન ચિ ઘટે । ચિત્ત પર ઓઢે ઉપકારી ॥2॥
તુકા હ્મણે ચિત્ત જાલિયા નિર્મળ । તરિ ચ સકળ કેલેં હોય ॥3॥

દિલી ચાલે વાચા । ક્ષય માગિલ્યા તપાચા ॥1॥
રિઇદ્ધ સિઇદ્ધ યેતી ઘરા । ત્યાચા કરિતી પસારા ॥ધ્રુ.॥
માનદંભાંસાટીં। પડે દેવાસવેં તુટી ॥2॥
તુકા હ્મણે મેવા । કૈચા વેઠીચ્યા નદવાં॥3॥

તાપલ્યાવાંચૂન નવ્હે અળંકાર । પિટૂનિયાં સાર ઉરલેં તેં ॥1॥
મગ કદાકાળીં નવ્હે શુદ્ધ જાતિ । નાસેં શત્રુ હોતી મિત્ર તે ચિ ॥ધ્રુ.॥
કિળવર બરેં ભોગૂં દ્યાવેં ભોગા । ફાંસિલેં તેં રોગા હાતીં સુટે ॥2॥
તુકા હ્મણે મન કરાવેં પાઠેળ । સાહાવે ચિ જાળ સિજેવરિ ॥3॥

પાઠેળ કરિતાં ન સાહાવે વારા । સાહેલિયા ઢોરા ગોણી ચાલે ॥1॥
આપણાં આપણ હે ચિ કસવટી । હર્ષામર્ષ પોટીં વિરોં દ્યાવેં ॥ધ્રુ.॥
નવનીત તોંવરી કડકડી લોણી । નિશ્ચળ હોઊની રાહે મગ ॥2॥
તુકા હ્મણે જરી જગ ટાકી ઘાયા । ત્યાચ્યા પડે પાયાં જન મગ ॥3॥

કાવિળયાસી નાહીં દયા ઉપકાર । કાઇળમા અંતર વિટાળસેં ॥1॥
તૈસેં કુધનાચેં જિણેં અમંગળ । ઘાણેરી વોંગળ વદે વાણી ॥ધ્રુ.॥
કડુ ભોંપઑયાચા ઉપચારેં પાક । સેવિલ્યા તિડીક કપાળાસી ॥2॥
તુકા હ્મણે વિષ સાંડૂં નેણે સાપ । આદરેં તેં પાપ ત્યાચે ઠાયીં ॥3॥

લાભ ખરા નયે તુટી । નાહીં આડખળા ભેટી ॥1॥
જાય અવઘિયા દેશા । યેથેં સંચલાચી તૈસા ॥ધ્રુ.॥
મગ ન લગે પારખી। અવઘીં સકટ સારખીં । તુકા હ્મણે વોળે । રૂપેં ભુલવિલે ડોળે ॥3॥
2394. નકો આતાં પુસોં કાંહીં । લવલાહીં ઉસંતી ॥1॥
જાય વેગીં પંઢરપુરા । તો સોયરા દીનાંચા ॥ધ્રુ.॥
વચનાચા ન કરીં ગોવા । રિઘેં દેવાસીં શરણ ॥2॥
તુકા હ્મણે કૃપાવંતા । બહુ ચિંતા દીનાચી ॥3॥

બુઇદ્ધહીનાં જડજીવાં । નકો દેવા ઉપેક્ષૂં ॥1॥
પરિસાવી હે વિયાઆપના । આહ્માં દીનાં દાસાંચી ॥ધ્રુ.॥
ચિંતૂનિયાં આલે પાય । ત્યાંસી કાય વંચન ॥2॥
તુકા હ્મણે પુરુષોત્તમા । કરીં ક્ષમા અપરાધ॥3॥

હ્મણઊનિ કાકુળતી । યેતોં પુઢતોં પુઢતી । તુહ્માં અસે હાતીં । કમળાપતી ભાંડાર ॥1॥
ફેડૂં આલેતી દરિદ્ર । તરી ન લગે ઉશીર । પુરે અભયંકર । ઠાયા ઠાવ રંકાશી ॥ધ્રુ.॥
કોઠેં ન ઘલી ધાંવ । યાજસાઠીં તજિલી હાંવ । ઘેઊં નેદી વાવ । મના કેલા વિરોધ ॥2॥
કારણાંચ્યા ગુણેં । વેળ કાળ તોહી નેણેં । તુમચ્યા કીર્તનેં । તુકા તુહ્માં જાગવી ॥3॥

બહુ નાંવેં ઠેવિલીં સ્તુતીચે આવડી । બહુત યા ગોડી આલી રસા ॥1॥
બહુ સોસેં સેવન કેલેં બહુવસ । બહુ આલા દિસ ગોમટએઆચા ॥ધ્રુ.॥
બહુતાં પુરલા બહુતાં ઉરલા । બહુતાંચા કેલા બહુ નટ ॥2॥
બહુ તુકા જાલા નિકટ વૃત્તી । બહુ કાકુલતી યેઊનિયાં॥3॥

યેહલોકીં આહ્માં વસ્તીચેં પેણેં । ઉદાસીન તેણેં દેહભાવીં॥1॥
કાર્યાપુરતેં કારણ મારગીં । ઉલંઘૂનિ વેગીં જાવેં સ્થળા ॥ધ્રુ.॥
સોંગસંપાદણી ચાલવિતોં વેવ્હાર । અત્યંતિક આદર નાહીં ગોવા ॥2॥
તુકા હ્મણે વેંચ લાવિલા સંચિતા । હોઇલ ઘેતાં લોભ કોણાં ॥3॥

રોજકીદવ જમા ધરુની સકળ । ખતાવિલા કાળ વરાવરી ॥1॥
નાહીં હોત ઝાડએઆપાડએઆચેં લિગાડ । હુજરાતી તે ગોડ સેવા રૂજૂ ॥ધ્રુ.॥
ચોરાસાટીં રદબદલ આટા હાશ । જળો જિણે દાશ બહુતાચેં ॥2॥
સાવધાન તુકા નિર્ભર માનસીં । સાલઝાડએઆપાશી ગુંપોં નેણે ॥3॥

ત્રિવિધકર્માચે વેગળાલે ભાવ । નિવડૂનિ ઠાવ દાખવિલા॥1॥
આલિયાચા ઝાડા રાહિલ્યાચા ઠાવ । સુખ ગૌરવ સંતાં અંગીં ॥ધ્રુ.॥
હિશેબેં આલેં તેં સકળાંસી પ્રમાણ । તેથેં નાહી આન ચાલોં યેત ॥2॥
તુકા હ્મણે નાહીં પાપપુણ્ય ખતીં । ઝાડએઆચી હુજતી હાતાં આલી ॥3॥
વર્ગ:ગાથા
વર્ગ:સંત તુકારામ સાહિત્ય
વર્ગ:તપાસણી કરાયચે સાહિત્ય‎