તુકારામ ગાથા · શ્લોક 1801-2100

રજ્જુ ધરૂનિયાં હાતીં । ભેડસાવિલીં નેણતીં । કળોં યેતાં ચિત્તીં । દોરી દોઘાં સારિખી ॥1॥
તુહ્માંઆહ્માંમધ્યેં હરી । જાલી હોતી તૈસી પરી । મૃગજળાચ્યા પુરીં । ઠાવ પાહોં તરાવયા ॥ધ્રુ.॥
સરી ચિતાક ભોંવરી । અળંકારાચિયા પરી । નામેં જાલીં દુરી । એક સોનેં આટિતાં ॥2॥
પિસાંચીં પારવીં । કરોનિ બાજાગિરી દાવી । તુકા હ્મણે તેવીં । મજ નકો ચાળવૂં ॥3॥

નેઘેં તુઝેં નામ । ન કરીં સાંગિતલેં કામ ॥1॥
વાઢે વચનેં વચન । દોષ ઉચ્ચારિતાં ગુણ ॥ધ્રુ.॥
આતાં તુઝ્યા ઘરા । કોણ કરી યેરઝારા ॥2 ॥
તુકા હ્મણે ઠાયીં । મજપાશીં કાય નાહીં ॥3॥

વ્યવહાર તો ખોટા । આતાં ન વજોં તુઝ્યા વાટા॥1॥
એકા નામા નાહીં તાળ । કેલી સહજરાંચી માળ ॥ધ્રુ.॥
પાહોં જાતાં ઘાઇ઩। ખેળસી લપંડાઇ઩ ॥2॥
તુકા હ્મણે ચાર । બહુ કરિતોસી ફાર॥3॥

લટિકા ચિ કેલા । સોંગ પસારા દાવિલા ॥1॥
અવઘા બુડાલાસી ૠણેં । બહુતાંચે દેણેં ઘેણેં ॥ધ્રુ.॥
લાવિયેલીં ચાળા। બહૂ દાવૂનિ પુતળા ॥2॥
તુકા હ્મણે હાત । આહ્મી અવરિલી માત ॥3॥

દાખવૂનિ આસ । કેલા બહુતાંચા નાસ ॥1॥
થોંટા ઝોડા શિરોમણી । ભેટલાસી નાગવણી ॥ધ્રુ.॥
સુખાચેં ઉત્તર । નાહીં મુદલાસી થાર ॥2॥
તુકા હ્મણે કાય । તુઝે ઘ્યાવેં ઉરે હાય ॥3॥

લાજ ના વિચાર । બાજારી તૂં ભાંડખોર ॥1॥
ઐસેં જ્યાણેં વ્હાવેં । ત્યાચી ગાંઠી તુજસવેં ॥ધ્રુ.॥
ફેડિસી લંગોટી । ઘેસી સકળાંસી તુટી ॥2॥
તુકા હ્મણે ચોરા । તુલા આપ ના દુસરા ॥3॥

ઠાવ નાહીં બુડ । ઘરેં વસવિસી કુડ ॥1॥
ભલતે ઠાયીં તુઝા વાસ । સદા એરવી ઉદાસ ॥ધ્રુ.॥
જાગા ના નિજેલા । ધાલા ના ભુકેલા ॥2॥
ન પુસતાં ભલેં । તુકા હ્મણે બુઝેં બોલેં ॥3॥

શ્વાના દિલી સવે । પાયાંભોંવતેં તેં ભોંવે ॥1॥
તૈસી જાલી મજ પરી । વસે નિકટ સેજારીં ॥ધ્રુ.॥
જેવિતાં જવળી । યેઊનિયાં પુંસ ઘોળી ॥2॥
કોપેલ તો ઘની । તુકા હ્મણે નેણેં મનીં॥3॥

વટવટ કેલી । ન વિચારિતાં મના આલી ॥1॥
મજ કરાલ તેં ક્ષમા । કૈસેં નેણોં પુરુષોત્તમા ॥ધ્રુ.॥
ઉચિત ન કળે । જિવ્હા ભલતેં ચિ બરળે ॥2॥
તુકા હ્મણે કાંહીં । લૌકિકાચી ચાડ નાહીં ॥3॥

જીવેં વ્હાવેં સાટી । પડે સંવસારેં તુટી ॥1॥
ઐશીં બોલિલોં વચનેં । સવેં ઘેઉનિ નારાયણ ॥ધ્રુ.॥
નાહીં જન્મા આલોં । કરીલ ઐસેં નેદીં બોલોં ॥2॥
ઠાવ પુસી સેણેં । તુકા હ્મણે ખુંટી યેણેં ॥3॥

આતા પંઢરીરાયા । માઝ્યા નિરસાવેં ભયા ॥1॥
મનીં રાહિલી આશંકા । સ્વામિભયાચી સેવકા ॥ધ્રુ.॥
ઠેવા માથાં હાત । કાંહીં બોલા અભયમાત ॥2॥
તુકા હ્મણે લાડેં । ખેળેં ઐસેં કરા પુઢેં॥3॥

કવતુકવાણેં । બોલોં બોબડએઆ વચનેં ॥1॥
હેં તોં નસાવેં અંતરીં । આહ્માં ધરાયાચેં દુરી ॥ધ્રુ.॥
સ્તુતિ તૈસી નિંદા । માના સમ ચિ ગોવિંદા ॥2॥
તુકા હ્મણે બોલેં । મજ તુહ્મી શિકવિલેં॥3॥

અસો માગેં જાલેં । પુડેં ગોડ તેં ચાંગલેં ॥1॥
આતાં માઝે મનીં । કાંહીં અપરાધ ન મનીં ॥ધ્રુ.॥
નેદીં અવસાન । કરિતાં નામાચેં ચિંતન ॥2॥
તુકા હ્મણે બોલે । તુજ આધીં ચ ગોવિલેં॥3॥

માતેવિણ બાળા । આણિક ન માને સોહળા ॥1॥
તૈસેં જાલેં માઝ્યા ચિત્તા । તુજવિણ પંઢરિનાથા ॥ધ્રુ.॥
વાટ પાહેમેઘા બિંદુ । નેઘે ચાતક સરિતા સિંધૂ ॥2॥
સારસાંસી નિશીં । ધ્યાનરવીચ્યા પ્રકાશીં ॥3॥
જીવનાવિણ મત્સ્ય । જૈસેં ધેનૂલાગીં વત્સ ॥4॥
પતિવ્રતે જિણેં । ભ્રતારાચ્યા વર્ત્તમાનેં ॥5॥
કૃપણાચેં ધન । લોભાલાગીં જૈસેં મન ॥6॥
તુકા હ્મણે કાય । તુજવિણ પ્રાણ રાહે॥7॥

તુજઐસા કોણી ન દેખેં ઉદાર । અભયદાનશૂર પાંડુરંગા ॥1॥
શરણ યેતી ત્યાંચે ન વિચારિસી દોષ । ન માગતાં ત્યાંસ અઢળ દેસી ॥ધ્રુ.॥
ધાંવસી આડણી ઐકોનિયાં ધાંવા । કૈવારેં દેવા ભહાંચિયા ॥2॥
દોષ ત્યાંચે જાળી કલ્પકોટિવરી । નામાસાટીં હરિ આપુલિયા ॥3॥
તુકા હ્મણે તુજ વાણૂં કૈશા પરી । એક મુખ હરી આયુષ્ય થોડેં ॥4॥

કાય તુઝે ઉપકાર પાંડુરંગા । સાંગોં મી યા જગામાજી આતાં ॥1॥
જતન હેં માઝેં કરૂનિ સંચિત । દિલેં અવચિત આણૂનિયાં॥ધ્રુ.॥
ઘડલ્યા દોષાંચેં ન ઘલી ચ ભરી । આલી યાસ થોરી કૃપા દેવા ॥2॥
નવ્હતેં ઠાઉકેં આઇકિલેં નાહીં । ન મગતાં પાહીં દાન દિલેં ॥3॥
તુકા હ્મણે યાચ્યા ઉપકારાસાટીં । નાહીં માઝેં ગાઠીં કાંહીં એંક ॥4॥

વાળૂનિયાં જન સાંડી મજ દુરી । કરિસીલ હરી ઐસેં કધીં ॥1॥
આઠવીન પાય ધરૂનિ અનુતાપ । વાહે જળ ઝોંપ નાહીં ડોળાં ॥ધ્રુ.॥
નાવડતી જીવા આણીક પ્રકાર । આવડી તે ફાર એકાંતાચી ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસી ધરિતોં વાસના । હોઇપ નારાયણા સાહએ મજ ॥3॥

સાંગતોં યા મના તેં માઝેં નાઇકે । ઘાતાવરી ટેંકે ચાંડાળ હેં ॥1॥
હ્મણઊનિ પાહે તરતેં બુડતેં । ન લ્હાયે પુરતેં બળ કરૂં ॥ધ્રુ.॥
કાય તેં સંચિત ન કળે પાહાતાં । મતિમંદ ચિત્તા ઉપજતેં॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસેં બળ નાહીં અંગી । પાહોનિયાં વેગીં પાર ટાકીં ॥3॥

આતાં નકો ચુકોં આપુલ્યા ઉચિતા । ઉદારા યા કાંતા રખુમાઇ઩ચ્યા ॥1॥
આચરાવે દોષ હેં આહ્માં વિહિત । તારાવે પતિત તુમચેં તેં ॥ધ્રુ.॥
આહ્મી તોં આપુલેં કેલેસેં જતન । ઘડો તુહ્માંકૂન ઘડેલ તે ॥2॥
તુકા હ્મણે વિઠો ચતુરાચ્યા રાયા । આહે તે કાસયા મોડોં દેસી ॥3॥

મુખેં બોલાવેં તેં જીવિંચેં જાણસી । વિદિત પાયાંપાશીં સર્વ આહે ॥1॥
આતાં હેં ચિ ભલેં ભાકાવી કરુણા । વિનિયોગ તો જાણાં તુહ્મી ત્યાચા ॥ધ્રુ.॥
આપલેં તોં યેથેં કેલેં નવ્હે કાંહીં । સાધનાચા વાંહીં પડોં નયે ॥2॥
તુકા હ્મણે દેહ દિલા પિંડદાન । વેળોવેળાં કોણ ચિંતા કરી ॥3॥

કામાતુરા ભય લાજ ના વિચાર । શરીર અસાર તૃણતુલ્ય ॥1॥
નવલ હે લીળા કરાત્યાચેં લાઘવ । પ્રારબ્ધેં ભાવ દાખવિલે ॥ધ્રુ.॥
લોભાલોભ એકા ધનાચિયે ઠાયીં । આણિકાંચી સોઇ઩ ચાડ નાહીં ॥2॥
તુકા હ્મણે ભૂક ન વિચારી પ્રકાર । યોજે તેં ચિ સાર યથાકાળેં ॥3॥

બાંધે સોડી હેં તોં ધન્યાચિયે હાતીં । હેંકડેં ગોવિતી આપણાં બળેં ॥1॥
ભુલલિયાસી નાહીં દેહાચા આઠવ । ધોત†યાનેં ભાવ પાલટિલા ॥ધ્રુ.॥
ઘરાંત રિઘાવેં દારાચિયે સોઇ઩ । ભિંતીસવેં ડોઇ઩ ઘેઊનિ ફોડી ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા ગેલીં વિસરોન । આતાં વર્મ કોણ દાવી યાંસી ॥3॥

કવણ જન્મતા કવણ જન્મવિતા । ન કળે કૃપાવંતા માવ તુઝી ॥1॥
કવણ હા દાતા કવણ હા માગતા । ન કળે કૃપાવંતા માવ તુઝી ॥ધ્રુ.॥
કવણ ભોગિતા કવણ ભોગવિતા । ન કળે કૃપાવંતા માવ તુઝી ॥2॥
કવણ તે રૂપ કવણ અરૂપતા । ન કળે કૃપાવંતા માવ તુઝી ॥3॥
સર્વાં ઠાયીં તૂં ચિ સર્વ હી જાલાસી। તુકા હ્મણે યાસી દુજેં નવ્હે ॥4॥

જેથેં દેખેં તેથેં તુઝી ચ પાઉલેં । વિશ્વ અવઘેં કોંદાટલેં।
રૂપ ગુણ નામ અવઘા મેઘશ્યામ । વેગળેં તેં કાય ઉરલેં ।
જાતાં લોટાંગણીં અવઘી ચ મેદિની । સકળ દેવ પાટ જાલેં ।
સદા પર્વકાળ સુદિન સુવેળ । ચિત્ત પ્રેમેં અસે ધાલેં ॥1॥
અવઘા આહ્માં તૂં ચ જાલાસી દેવા । સંસાર હેવા કામધંદા ।
ન લગે જાણેં કોઠેં કાંહીં ચ કરણેં । મુખીં નામ ધ્યાન સદા ॥ધ્રુ.॥
વાચા બોલે તે તુઝે ચિ ગુણવાદ। મંત્રજપ કથા સ્તુતિ ।
ભોજન સારૂં ઠાયીં ફલ તાંબોલ કાંહીં । પૂજા નૈવેદ્ય તુજ હોતી ।
ચાલતાં પ્રદક્ષણા નિદ્રા લોટાંગણ । દંડવત તુજપ્રતિ ।
દેખોન દૃષ્ટી પરસ્પરેં ગોષ્ટી । અવઘ્યા તુઝ્યા મૂતિ઩॥2॥
જાલ્યા તીર્થરૂપ વાવી નદી કૂપ । અવઘેં ગંગાજળ જાલેં।
મહાલ મંદિરેં માડએઆ તનઘરેં । ઝોપડએઆ અવઘીં દેવ દેવાઇલેં।
ઐકેં કાનીં ત્યા હરિનામધ્વની । નાના શબ્દ હોત જાલે ।
તુકા હ્મણે યા વિઠોબાચે દાસ । સદા પ્રેમસુખેં ધાલે ॥3॥

જે દોષ ઘડલે ન ફિટે કરિતાં કાંહીં । સરતે તુઝ્યા પાયીં જાલે તૈસે ॥1॥
માઝા કાં હો કરૂં નયે અંગીકાર । જાલેતી નિષ્ઠ‍ પાંડુરંગા ॥ધ્રુ.॥
યાતિહીન નયે ઐકોં જ્યાં વેદ । તયાં દિલેં પદ વૈકુંઠીંચેં ॥2॥
તુકા હ્મણે કાં રે એકાચા આભાર । ઘેસી માથાં ભાર વાહોનિયાં ॥3॥

હરિકથેચી આવડી દેવા । કરિતો સેવા દાસાંચી॥1॥
હ્મણોનિ હિંડે માગેં માગેં । ઘરટી જાગે ઘાલિતસે ॥ધ્રુ.॥
નિર્લજ્જ ભોજેં નાચત રંગીં । ભરતેં અંગીં પ્રેમાચેં ॥2॥
તુકા હ્મણે વિકલેં દેવેં। આપણ ભાવેં સંવસાટી ॥3॥

સાધન સંપિત્ત હેં ચિ માઝેં ધન । સકળ ચરણ વિઠોબાચે ॥1॥
શીતળ હા પંથ માહેરાચી વાટ । જવળી ચ નીટ સુખરૂપ ॥ધ્રુ.॥
વૈષ્ણવાંચા સંગ રામગાણેં ગાણેં । મંડિત ભૂષણ અળંકાર ॥2॥
ભવનદી આડ નવ્હતીસી જાલી । કોરડી ચ ચાલી જાવેં પાયી ॥3॥
માયબાપ દોઘેં પાહાતીલ વાટ । ઠેવૂનિયા કટીં કર ઉભી ॥4॥
તુકા હ્મણે કેવ્હાં દેખેન કળસ । પળાલી આળસ નિદ્રા ભૂક ॥5॥

યથાર્થવાદેં તુજ ન વર્ણવે કદા । બોલતોં તે નિંદા કરિતોં તુઝી ।
વેદશ્રુતિ તુજ નેણતી કોણી । ચોવીસ ઠેંગણીં ધાંડોઇળતાં॥1॥
આતાં મજ ક્ષમા કરાવેં દેવા । સલગી તે કેશવા બોલિયેલોં ॥ધ્રુ.॥
સગુણ કીં સાકાર નિર્ગુણ કીં નિરાકાર । ન કળે હા પાર વેદાં શ્રુતીં ।
તો આહ્મી ભાવેં કેલાસી લહાન । ઠેવૂનિયાં નાંવેં પાચારિતોં ॥2॥
સહજરમુખેં શેષ સીણલા સ્તવિતાં । પાર ન કળતાં બ્રહ્મા ઠેલા ।
તેથેં માઝી દેહબુઇદ્ધ તેં કાઇ઩ । થોર મી અન્યાયી તુકા હ્મણે ॥3॥

કૃષ્ણ ગાતાં ગીતીં કૃષ્ણ ધ્યાતાં ચિત્તીં । તે હી કૃષ્ણ હોતી કૃષ્ણધ્યાનેં ॥1॥
આસનીં શયનીં ભોજનીં જેવિતાં । હ્મણારે ભોગિતા નારાયણ ॥ધ્રુ.॥
ઓવિયે દળણીં ગાવા નારાયણ । કાંડિતાં કાંડણ કરિતાં કામ ॥2॥
નર નારી યાતિ હો કોણી ભલતીં । ભાવેં એકા પ્રીતી નારાયણા ॥3॥
તુકા હ્મણે એકા ભાવેં ભજા હરી । કાંતિ તે દુસરી રૂપ એક ॥4॥

ડોઇળયાં પાઝર કંઠ માઝા દાટે । યેઊં દેઇપ ભેટે પાંડુરંગે ॥1॥
બહુ દિસ ટાકિલે નિરાસ કાં કેલેં । કોઠેં વો ગુંતલેં ચિત્ત તુઝેં ॥ધ્રુ.॥
બહુ ધંદા તુજ નાહીં વો આઠવ । રાહિલાસે જીવ માઝા કંઠીં ॥2॥
પંઢરીસ જાતી વારકરી સંતાં । નિરોપ બહુતાં હાતીં ધાડીં ॥3॥
તુજવિણ કોણ સાંવા ધાંવા કરી । યે વો ઝડકરી પાંડુરંગે ॥4॥
કાય તુઝી વાટ પાહોં કોઠવરી । કૃપાળુ કાંપરી વિસરલાસી ॥5॥
એક વેળ માઝા ધરૂનિ આઠવ । તુકા હ્મણે યે વો ન્યાવયાસી ॥6॥

અધિક કોંડિતાં ચરફડી । ભલતીકડે ઘાલી ઉડી॥1॥
કાય કરૂં યા મના આતાં । કા વિસરાતેં પંઢરિનાથા ।
કરી સંસારાચી ચિંતા । વેળોવેળાં માગુતી ॥ધ્રુ.॥
ભજન નાવડે શ્રવણ । ધાંવે વિષય અવલોકૂન ॥2॥
બહુત ચંચળ ચપળ । જાતાં યેતાં ન લગે વેળ॥3॥
કિતી રાખોં દોની કાળ । નિજલિયા જાગે વેળે ॥4॥
મજ રાખેં આતાં । તુકા હ્મણે પંઢરિનાથા ॥5॥

કંથા પ્રાવર્ણ । નવ્હે ભિક્ષેચેં તેં અન્ન ॥1॥
કરીં યાપરી સ્વહિત । વિચારૂનિ ધર્મ નીત ॥ધ્રુ.॥
દેઊળ નવ્હે ઘર । પ્રપંચ પરૌપકાર ॥2॥
વિધિસેવન કામ । નવ્હે શબ્દ રામરામ ॥3॥
હત્યા ક્ષત્રધર્મ । નવ્હે નિષ્કામ તેં કર્મ ॥4॥
તુકા હ્મણે સંતીં । કરૂનિ ઠેવિલી આઇતી ॥5॥

પડોનિયાં રાહીં । ઉગા ચ સંતાંચિયે પાયીં ॥1॥
ન લગે પુસણેં સાંગાવેં । ચિત્ત શુદ્ધ કરીં ભાવેં ॥ધ્રુ.॥
સહજ તે ઇસ્થતિ। ઉપદેશ પરયુઇહ્ ॥2॥
તુકા હ્મણે ભાવ । જવળી ધરૂનિ આણી દેવ॥3॥

દેવાચે ઘરીં દેવેં કેલે ચોરી । દેવેં દેવ નાગવૂનિ કેલા ભિકારી ॥1॥
ધાંવણિયાં ધાંવા ધાંવણિયાં ધાંવા । માગ ચિ નાહીં જાવેં કવણિયા ગાંવા ॥ધ્રુ.॥
સવેં ચિ હોતા ચોર ઘરિચિયા ઘરીં । ફાવલિયાવરી કેલેં અવઘેં વાટોળેં ॥2॥
તુકા હ્મણે યેથેં કોણી ચ નાહીં । નાગવલેં કોણ ગેલેં કોણાચેં કાઇ઩ ॥3॥

અવઘે ચિ નિજોં નકા અવઘિયે ઠાયીં । વેળ અવેળ તરી સાંભાળાવી કાંહીં ॥1॥
જતન કરા રે જતન કરા । ઘાલૂં પાહે ઘરાવરી ઘાલા ચોરટેં ॥ધ્રુ.॥
સીતરિલીં ફાર ખાતી ભોંવતાલે ફેરે । ગેલેં નયે હાતાં સેકીં તળમળ ઉરે ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્મી કરૂં આપલેં જતન । ન લગે કાંહીં કોણાં દ્યાવેં ઉઘડા રે કાન ॥3॥

કાળોખી ખાઊન કૈવાડ કેલા ધીર । આપુલિયા હિતેં જાલે જનામધ્યેં શૂર ॥1॥
કાં રેં તુહ્મી નેણાં કાં રે તુહ્મી નેણાં। અલ્પસુખાસાટીં પડશી વિપત્તીચે ઘાણાં ॥ધ્રુ.॥
નાહીં ઐસી લાજ કાય તયાંપેં આગળેં । કાય નવ્હે કેલેં આપુલિયા બળેં ॥2॥
તુકા હ્મણે તરી સુખ અવઘેં ચિ બરેં । જતન કરૂન હે આપુલાલીં ઢોરેં॥3॥

જાય પરતેં કાય આણિલા કાંટાળા । બોલા એક વેળા ઐસેં તરી ॥1॥
કાં હો કેલેં તુહ્મી નિષ્ઠ‍ દેવા । માનેના હે સેવા કરિતોં તે ॥ધ્રુ.॥
ભાગ્યવંત ત્યાંસી સાંગિતલ્યા ગોષ્ટી । તેં નાહીં અદૃષ્ટીં આમુચિયા ॥2॥
તુકા હ્મણે તુહ્માપાસૂનિ અંતર । ન પડે નાહીં ઇસ્થર બુઇદ્ધ માઝી ॥3॥

અનુભવેં કળોં યેતેં પાંડુરંગા । રુસાવેં તેં કાં ગા તુહ્માંવરી ॥1॥
આવરિતાં ચિત્ત નાવરે દુર્જન । ઘાત કરી મન માઝેં મજ ॥ધ્રુ.॥
અંતરીં સંસાર ભિહ્ બાહએઆત્કાર । હ્મણોનિ અંતર તુઝ્યા પાયીં ॥2॥
તુકા હ્મણે કાય કરૂં નેણેં વર્મ । આલેં તૈસેં કર્મ સોસૂં પુઢેં ॥3॥

તુજકરિતાં હોતેં આનાચેં આન । તારિલે પાષાણ ઉદકીં દેવા ॥1॥
કાં નયે કૈવાર કરૂં અંગીકાર । માઝા બહુ ભાર ચડ જાલા ॥ધ્રુ.॥
ચુકલાસી હ્મણોં તરી જીવાંચા હી જીવ । રિતા નાહીં ઠાવ ઉરોં દિલા ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસેં કાય સત્તાબળ । માઝે પરી કૃપાળ આહાં તુહ્મી ॥3॥

ફળ દેંઠીંહૂન ઝડે । મગ માગુતેં ન જોડે ॥1॥
હ્મણોનિ તાંતડી ખોટી । કારણ ઉચિતાચે પોટીં ॥ધ્રુ.॥
પુઢેં ચઢે હાત। ત્યાગ માગિલાં ઉચિત ॥2॥
તુકા હ્મણે રણીં । નયે પાહોં પરતોનિ ॥3॥

અગી દેખોનિયાં સતી । અંગીં રોમાંચ ઉઠતી ॥1॥
હા તો નવ્હે ઉપદેશ । સુખ અંતરીં ઉલ્હાસે ॥ધ્રુ.॥
વિત્તગોતાંકડે । ચિત્ત ન ઘાલી ન રડે ॥2॥
આઠવૂનિ એકા । ઉડી ઘાલી હ્મણે તુકા ॥3॥

ફળ પિકે દેંઠીં । નિમિત્ય વારિયાચી ભેટી ॥1॥
હા તોં અનુભવ રોકડા । કળોં યેતો ખરા કુડા ॥ધ્રુ.॥
તોડિલિયા બળેં। વાંયાં જાતી કાચીં ફળેં ॥2॥
તુકા હ્મણે મન । તેથે આપુલેં કારણ ॥3॥

હાલવૂનિ ખુંટ । આધીં કરાવા બળકટ ॥1॥
મગ તયાચ્યા આધારેં । કરણેં અવઘેં ચિ બરેં ॥ધ્રુ.॥
સુખ દુઃખ સાહે । હર્ષામષાઅ ભંગા નયે ॥2॥
તુકા હ્મણે જીવેં । આધીં મરોનિ રાહાવેં॥3॥

ધાંવે માતે સોઇ઩ । બાળ ન વિચારિતાં કાંહીં ॥1॥
મગ ત્યાચેં જાણેં નિકેં । અંગ વોડવી કૌતુકેં ॥ધ્રુ.॥
નેણે સર્પ દોરી । અગી ભલતેં હાતીં ધરી ॥2॥
તીવિન તેં નેણેં । આણીક કાંહીં તુકા હ્મણે ॥3॥

ભોગ દ્યાવે દેવા । ત્યાગ ભોગીં ચ બરવા ॥1॥
આપણ વ્હાવેં એકીકડે । દેવ કળેવરી જોડે ॥ધ્રુ.॥
યોજે યથાકાળેં । ઉત્તમ પાલા કંદેં મૂળેં ॥2॥
વંચક ત્યાસી દોષ । તુકા હ્મણે મિથ્યા સોસ॥3॥

પાયાંચ્યા પ્રસાદેં । કાંહીં બોલિલોં વિનોદેં ॥1॥
મજ ક્ષમા કરણેં સંતીં । નવ્હે અંગભૂત યુઇહ્ ॥ધ્રુ.॥
નવ્હે હા ઉપદેશ । તુમચેં બડબડિલોં શેષ ॥2॥
તુમચે કૃપેચેં પોસણેં । જન્મોજન્મીં તુકા હ્મણે ॥3॥

જાયાંચેં અંગુલેં લેતાં નાહીં માન । શોભા નેદી જન હાંસવિલેં ॥1॥
ગુસિળતાં તાક કાંડિતાં ભૂસ । સાધ્ય નાહીં ક્લેશ જાતી વાંયાં ॥2॥
તુકા હ્મણે નાહીં સ્વતા ભાંડવલ । ભિકેચેં તેં ફોલ બીજ નવ્હે ॥3॥

ન બોલાવેં પરી પડિલા પ્રસંગ । હાકલિતેં જગ તુઝ્યા નામેં ॥1॥
લટિકેં ચિ સોંગ માંડિલા પસારા । ભિકારી તૂં ખરા કળોં આલેં ॥ધ્રુ.॥
નિલાજિરીં આહ્મી કરોનિયાં ધીર । રાહિલોં આધાર ધરૂનિયાં ॥2॥
કૈસા નેણોં આતાં કરિસી શેવટ । કેલી કટકટ ત્યાચી પુઢેં ॥3॥
તુકા હ્મણે કાંહીં ન બોલસી દેવા । ઉચિત હે સેવા ઘેસી માઝી ॥4॥

નાહીં જાલેં મોલ કળે દેતાં કાળીં । કોણ પાહોં બળી દોઘાંમધ્યેં ॥1॥
આહ્મી તરી જાલોં જીવાસી ઉદાર । કૈંચા હા ધીર તુજપાશીં ॥ધ્રુ.॥
બહુ ચાળવિલેં માગેં આજિવરી । આતાં પુઢેં હરિ જાઊં નેદીં ॥2॥
નવ્હતી જોં ભેટી નામાચી ઓળખી । હ્મણઊનિ દુઃખી બહુ જાલેં ॥3॥
તુકા હ્મણે કાંહીં રાહોં નેદીં બાકી । એકવેળા ચુકી જાલી આતાં ॥4॥

કૈસા કૃપાળુ હેં ન કળસી દેવા । ન બોલસી સેવા ઘેસી માઝી ॥1॥
કાય ઐસેં બળ આહે તુજપાશીં । પાહોં હા રિઘેસી કોણા આડ ॥ધ્રુ.॥
પાડિયેલા ઠાયીં તુઝા થારા મારા । અવઘા દાતારા લપસી તો ॥2॥
આતાં તુહ્માં આહ્માં ઉરી તોં ચિ બરેં । કાય હેં ઉત્તરેં વાઢવૂનિ ॥3॥
તુકા હ્મણે મજ સાહએ ઝાલે સંત । હ્મણઊનિ માત ફાવલી હે ॥4॥

ચુકલિયા આહ્માં કરિતસાં દંડ । હાકાસી કાં ખંડ પાંડુરંગા ॥1॥
ચાળવિલીં એકેં રિઇદ્ધસિદ્ધીવરી । તૈસા મી ભિકારી નવ્હેં દેવા ॥ધ્રુ.॥
કાં મી યેથેં ગુંતોં માંડૂનિ પસારા । માગુતા દાતારા દંભાસાટીં ॥2॥
કેલેં મ્યાં જતન આપુલેં વચન । ઠાયીંચેં ધરૂન હોતોં પોટીં ॥3॥
તુકા હ્મણે તાળા ઘાતલા આડાખીં । ઠાવેં હોતેં સેકીં આડવિસી ॥4॥

કૃપાવંતા કોપ ન ધરાવા ચિત્તીં । છળૂં વક્રોહી સ્તુતી કરૂં ॥1॥
આહ્મી તુઝા પાર કાય જાણોં દેવા । નેણોં કૈસી સેવા કરાવી તે ॥ધ્રુ.॥
અનંતા અરૂપા અલક્ષા અચ્યુતા । નિર્ગુણા સચિતા સવાઔત્તમા ॥2॥
ચાંગલીં હીં નામેં ઘેતલીં ઠેવૂન । જાલાસી લાહાન ભિહ્કાજા ॥3॥
તુકા હ્મણે તુઝ્યા પાયાંવરી સદા । મસ્તક ગોવિંદા અસો માઝા ॥4॥

આતાં તુઝા ભાવ કળોં આલા દેવા । ઠકૂનિયાં સેવા ઘેસી માઝી ॥1॥
ટાકૂનિ સાંકડેં આપુલિયે માથાં । ઘાતલા યા સંતાવરી ભાર ॥ધ્રુ.॥
સ્તુતી કરવૂનિ પિટિલા ડાંગોરા । તેં કોણ દાતારા સાચ કરી ॥2॥
જાતીચેં વાણી મી પોટીંચે કુડેં । નકા મજપુઢેં ઠકાઠકી ॥3॥
તુકા હ્મણે નાહીં આલેં અનુભવા । આધીં ચ મી દેવા કૈસેં નાચોં ॥4॥

જન પૂજી યાચા મજ કાં આભાર । હા તુહ્મી વિચાર જાણાં દેવા ॥1॥
પત્ર કોણ માની વંદિતીલ સિક્કા । ગૌરવ સેવકા ત્યા ચિ મુળેં ॥ધ્રુ.॥
મી મીપણેં હોતોં જનામધીં આધીં । કોણેં દિલેં કધીં કાય તેવ્હાં ॥2॥
આતાં તૂં ભોગિતા સર્વ નારાયણા । નકો આહ્માં દીનાં પીડા કરૂં ॥3॥
આપુલિયા હાતેં દેસીલ મુશારા । તુકા હ્મણે ખરા તો ચિ આહ્માં ॥4॥

આમચી કાં નયે તુહ્માસી કરુણા । કિતી નારાયણા આળવાવેં ॥1॥
કાય જાણાં તુહ્મી દુર્બળાચેં જિણેં । વૈભવાચ્યા ગુણેં આપુલિયા ॥ધ્રુ.॥
દેતી ઘેતી કરિતી ખટપટા આણિકેં । નિરાળા કૌતુકેં પાહોનિયાં ॥2॥
દિવસ બોટીઈં આહ્મીં ધરિયેલેં માપ । વાહાતોં સંકલ્પ સ્વહિતાચા ॥3॥
તુકા હ્મણે મગ દેસી કોણ્યા કાળેં । ચુકુર દુર્બળેં હોતોં આહ્મી ॥4॥

તુહ્માં આહ્માં તુટી હોઇ઩લ યાવરી । ઐસેં મજ હરી દિસતસે ॥1॥
વચનાચા કાંહીં ન દેખોં આધાર । કરાવા હા ધીર કોઠવરી ॥ધ્રુ.॥
સારિલેં સંચિત હોતેં ગાંઠી કાંહીં । પુઢેં ૠણ તેં હી નેદી કોણી ॥2॥
જાવેં ચિ ન લગે કોણાંચિયા ઘરા । ઉડાલા પાતેરા તુઝ્યા સંગેં ॥3॥
તુકા હ્મણે આહ્માં હા ચિ લાભ જાલા । મનુષ્યધર્મ ગેલા પાંડુરંગા ॥4॥

દેવ મજુર દેવ મજુર । નાહીં ઉજુર સેવેપુઢેં ॥1॥
દેવ ગાંઢએઆળ દેવ ગાંઢએઆળ । દેખોનિયાં બળ લપતસે ॥2॥
દેવ તર કાઇ઩ દેવ તર કાઇ઩ । તુકા હ્મણે રાઇ઩ તરી મોટી ॥3॥

દેવ દયાળ દેવ દયાળ । સાહે કોલ્હાળ બહુતાંચા॥1॥
દેવ ઉદાર દેવ ઉદાર । થોડએઆસાટીં ફાર દેઊં જાણે ॥2॥
દેવ ચાંગલા દેવ ચાંગલા । તુકા લાગલા ચરણીં ॥3॥

દેવ બાસર દેવ બાસર । અસે નિરંતર જેથેં તેથેં ॥1॥
દેવ ખોળંબા દેવ ખોળંબા । મજ ઝળંબા મ્હૂણ કોંડી ॥ધ્રુ.॥
દેવ લાગટ દેવ લાગટ । લાવિલિયા ચટ જીવીં જડે ॥2॥
દેવ બાવળા દેવ બાવળા । ભાવેં જવળા લુડબુડી ॥3॥
દેવ ન વ્હાવા દેવ ન વ્હાવા। તુકા હ્મણે ગોવા કરી કામીં ॥4॥

દેવ નિઢળ દેવ નિઢળ । મૂળ નાહીં ડાળ પરદેશી॥1॥
દેવ અકુળી દેવ અકુળી । ભલતે ઠાયીં સોયરીક ॥2॥
દેવ લિગાડએઆ દેવ લિગાડએઆ । તુકા હ્મણે ભાડએઆ દંભેં ઠકી ॥3॥

દેવ બરાડી દેવ બરાડી । ઘાલી દેંઠાસાટીં ઉડી ॥1॥
દેવ ભ્યાડ દેવ ભ્યાડ । રાખે બળીચેં કવાડ ॥ધ્રુ.॥
દેવ ભાવિક ભાવિક । હોય દાસાચેં સેવક ॥2॥
દેવ હોયા દેવ હોયા । જૈસા હ્મણે તૈસા તયા ॥3॥
દેવ લાહાન લાહાન । તુકા હ્મણે અનુરેણ॥4॥

દેવ ભલા દેવ ભલા । મિળોનિ જાય જૈસા ત્યાલા॥1॥
દેવ ઉદાર ઉદાર । દેતાં નાહીં થોડેં ફાર ॥ધ્રુ.॥
દેવ બળી દેવ બળી। જોડા નાહીં ભૂમંડળીં ॥2॥
દેવ વ્હાવા દેવ વ્હાવા । આવડે તો સર્વાં જીવાં ॥3॥
દેવ ચાંગલા ચાંગલા । તુકા ચરણીં લાગલા ॥4॥

દેવ પાહોં દેવ પાહોં । ઉંચે ઠાયીં ઉભે રાહોં ॥1॥
દેવ દેખિલા દેખિલા । તો નાહીં કોણાં ભ્યાલા ॥ધ્રુ.॥
દેવા કાંહીં માગોં માગોં । જીવ ભાવ ત્યાસી સાંગોં ॥2॥
દેવ જાણે દેવ જાણે । પુરવી મનીંચિયે ખુણે ॥3॥
દેવ કાતર કાતર । તુકા હ્મણે અભ્યંતર ॥4॥

દેવ આમચા આમચા । જીવ સકળ જીવાંચા ॥1॥
દેવ આહે દેવ આહે । જવળીં આહ્માં અંતરબાહે ॥ધ્રુ.॥
દેવ ગોડ દેવ ગોડ । પુરવી કોડાચેં હી કોડ ॥2॥
દેવ આહ્માં રાખે રાખે । ઘાલી કિળકાળાસી કાખે ॥3॥
દેવ દયાળ દેવ દયાળ । કરી તુક્યાચા સાંભાળ ॥4॥

જાઊં દેવાચિયા ગાંવાં । દેવ દેઇ઩લ વિસાંવા ॥1॥
દેવા સાંગોં સુખદુઃખ । દેવ નિવારીલ ભૂક ॥ધ્રુ.॥
ઘાલૂં દેવાસી ચ ભાર। દેવ સુખાચા સાગર ॥2॥
રાહોં જવળી દેવાપાશીં । આતાં જડોનિ પાયાંસી ॥3॥
તુકા હ્મણે આહ્મી બાળેં । યા દેવાચીં લડિવાળેં॥4॥

પ્રેમ તેથેં વાસ કરી । મુખીં ઉચ્ચારિતાં હરી ॥1॥
પ્રેમ યાવેં તયા ગાંવા । ચોજવીત યા વૈષ્ણવાં ॥ધ્રુ.॥
પ્રેમેં પાઠી લાગે બળેં। ભહ્ દેખોનિયાં ભોળે ॥2॥
પ્રેમ ન વજે દવડિતાં । શિરે બળેં જેથેં કથા ॥3॥
તુકા હ્મણે થોર આશા । પ્રેમા ઘરીં વિષ્ણુદાસાં॥4॥

સંત માનિતીલ મજ । તેણેં વાટતસે લાજ ॥1॥
તુહ્મી કૃપા કેલી નાહીં । ચિત્ત માઝેં મજ ગ્વાહી ॥ધ્રુ.॥
ગોવિલોં થોરિવાં । દુઃખ વાટતસે જીવા ॥2॥
તુકા હ્મણે માયા । અવરા હે પંઢરિરાયા ॥3॥

નાહીં તુહ્મી કેલા । અંગીકાર તો વિઠ્ઠલા ॥1॥
સોંગેં ન પવીજે થડી । માજી ફુટકી સાંગડી ॥ધ્રુ.॥
પ્રેમ નાહી અંગીં । ભલે હ્મણવિલેં જગીં ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । મજ વાંયાં કાં ચાળવા॥3॥

આતાં ચક્રધરા । ઝણી આહ્માંસ અવ્હેરા ॥1॥
તુમચીં હ્મણવિલ્યાવરી । જૈસીં તૈસીં તરી હરી ॥ધ્રુ.॥
કાળ આહ્માં ખાય । તરી તુઝેં નાંવ જાય ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । આતાં પણ સિદ્ધી ન્યાવા ॥3॥

મજ ઐસેં કોણ ઉદ્ધરિલેં સાંગા । બ્રીદેં પાંડુરંગા બોલતસાં ॥1॥
હાતીંચ્યા કાંકણાં કાયસા આરિસા । ઉરલોં મી જૈસા તૈસા આહેં ॥ધ્રુ.॥
ધનમંત્રી હરી રોગ્યાચિયે વેથે । તેં તોં કાંહીં યેથેં ન દેખિજે ॥2॥
તુકા હ્મણે નાહીં અનુભવ અંગેં । વચન વાઉગેં કોણ માની ॥3॥

કાય તેં સામર્થ્ય ન ચલે યા કાળેં । કાય જાલીં બળેં શિહ્હીણ ॥1॥
માઝિયા સંચિતેં આણિલાસી હરી । જાલેં તુજવરી વરિષ્ઠ તેં ॥ધ્રુ.॥
કાય ગમાવિલી સુદર્શન ગદા । નો બોલા ગોવિંદા લાજતસાં ॥2॥
તુકા હ્મણે કાય ઇબ્રદાચેં તેં કામ । સાંડા પરતેં નામ દિનાનાથ ॥3॥

બળ બુદ્ધી વેચુનિયાં શહી । ઉદક ચાલવાવેં યુહી॥1॥
નાહીં ચળણ તયા અંગીં । ધાંવેં લવણામાગેં વેગીં॥ધ્રુ.॥
પાટ મોટ કળા । ભરિત પખાળા સાગળા ॥2॥
બીજ જ્યાસી ઘ્યાવેં। તુકા હ્મણે તૈસેં વ્હાવેં ॥3॥

ન હ્મણે સાના થોર । દૃષ્ટ પાપી અથવા ચોર ॥1॥
સકળા દ્યાવી એકી ચવી । તાન હરૂનિ નિવવી ॥ધ્રુ.॥
ન હ્મણે દિવસ રાતી । સર્વ કાલ સર્વાં ભૂતીં ॥2॥
તુકા હ્મણે ઝારી । ઘેતાં તાંબ્યાનેં ખાપરી ॥3॥

ઇચ્છા ચાડ નાહીં । ન ધરી સંકોચ હી કાંહીં ॥1॥
ઉદકા નેલેં તિકડે જાવેં । કેલેં તૈસેં સહજ વ્હાવેં ॥ધ્રુ.॥
મોહરી કાંદા ઊંસ । એક વાફા ભિન્ન રસ ॥2॥
તુકા હ્મણે સુખ । પીડા ઇચ્છા પાવે દુઃખ ॥3॥

તરલે તે માગેં આપુલિયા સત્તા । કમાઇ઩ અનંતા કરૂનિયાં ॥1॥
ઉસનેં ફેડિતાં ધર્મ તેથેં કોણ । તે તુજ અનન્યે તુહ્મી ત્યાંસી ॥ધ્રુ.॥
મજ ઐસા કોણ સાંગા વાંયાં ગેલા । તો તુહ્મી તારિલા પાંડુરંગા ॥2॥
તુકા હ્મણે નાંવાસારિખી કરણી । ન દેખેં હેં મનીં સમજાવેં ॥3॥

કવણાંશીં ભાંડોં કોણ માઝેં સાહે । કોણ મજ આહે તુજવિણ ॥1॥
ધરિલેં ઉદાસ દુરદુરાંતરેં । સાંડી એકસરેં કેલી માઝી॥ધ્રુ.॥
આઇકોન માઝે નાઇકસી બોલ । દેખોનિયાં ખોળ બુંથી ઘેસી ॥2॥
તુકા હ્મણે એકે ગાંવીંચી વસતી । હ્મણઊનિ ખંતી વાટે દેવા ॥3॥

આળવિતાં કંઠ શોકલા ભીતર । આયુષ્ય વેચે ધીર નાહીં મના ॥1॥
અઝૂન કાં નયે હેં તુઝ્યા અંતરા । દિનાચ્યા માહેરા પાંડુરંગા ॥ધ્રુ.॥
ધન દિસે ડોળા દગડાચે પરી । ભોગ તે શરીરીં વિષ જાલેં ॥2॥
ચુકલોં કાય તેં મજ ક્ષમા કરીં । આઇંળગૂનિ હરી પ્રેમ દ્યાવેં ॥3॥
અવસ્થા રાહિલી રૂપાચી અંતરીં । બાહેર ભીતરી સર્વ કાળ ॥4॥
તુકા હ્મણે માજે સકળ ઉપાય । પાંડુરંગા પાય તુઝે આતાં ॥5॥
॥ શિવાજી રાજે યાંનીં સ્વામીંસ અબદાગિરી, ઘોડા,
કારકૂન અસે ન્યાવયાસ પાઠવિલે તે અભંગ ॥ 14 ॥

દિવટએઆ છત્રી ઘોડે । હેં તોં બ†યાંત ન પડે ॥1॥
આતાં યેથેં પંઢરિરાયા । મજ ગોવિસી કાસયા ॥ધ્રુ.॥
માન દંભ ચેષ્ટા। હે તોં શૂકરાચી વિષ્ઠા ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । માઝે સોડવવણે ધાંવા ॥3॥

નાવડે જેં ચિત્તા । તેં ચિ હોસી પુરવિતા ॥1॥
કાં રે પુરવિલી પાઠી । માઝી કેલી જીવેસાટીં ॥ધ્રુ.॥
ન કરાવા સંગ । વાટે દુરાવાવેં જગ ॥2॥
સેવાવા એકાંત । વાટે ન બોલાવી માત ॥3॥
જન ધન તન । વાટે લેખાવેં વમન ॥4॥
તુકા હ્મણે સત્તા । હાતીં તુઝ્યા પંઢરિનાથા ॥5॥

જાણોનિ અંતર । ટાઇળસીલ કરકર ॥1॥
તુજ લાગલી હે ખોડી । પાંડુરંગા બહુ કુડી ॥ધ્રુ.॥
ઉઠવિસી દારીં । ધરણેં એખાદિયા પરી ॥2॥
તુકા હ્મણે પાયે । કૈસે સોડીન તે પાહેં ॥3॥

નાહીં વિચારીત । મેઘ હાગનદારી સેત ॥1॥
નયે પાહોં ત્યાચા અંત । ઠેવીં કારણાપેં ચિત્ત ॥ધ્રુ.॥
વર્જીત ગંગા । નાહીં ઉત્તમ અધમ જગા ॥2॥
તુકા હ્મણે મળ । નાહીં અગ્નીસી વિટાળ॥3॥

કાય દિલા ઠેવા । આહ્માં વિઠ્ઠલ ચિ વ્હાવા ॥1॥
તુહ્મી કળલેતી ઉદાર । સાટીં પરિસાચી ગાર ॥ધ્રુ.॥
જીવ દિલા તરી। વચના માઝ્યા નયે સરી ॥2॥
તુકા હ્મણે ધન । આહ્માં ગોમાસાસમાન ॥3॥

પિકવાવેં ધન । જ્યાચી આસ કરી જન ॥1॥
પુઢેં ઉરે ખાતાં દેતાં । નવ્હે ખંડણ મવિતાં ॥ધ્રુ.॥
ખોલીં પડે ઓલી બીજ। તરીં ચ હાતીં લાગે નિજ ॥2॥
તુકા હ્મણે ધની । વિઠ્ઠલ અક્ષરી હીં તિન્હી ॥3॥

મુંગી આણિ રાવ । આહ્માં સારખાચી જીવ ॥1॥
ગેલા મોહ આણિ આશા । કિળકાળાચા હા ફાંસા ॥ધ્રુ.॥
સોનેં આણિ માતી। આહ્માં સમાન હેં ચિત્તીં ॥2॥
તુકા હ્મણે આલેં । ઘરા વૈકુંઠ સગળેં ॥3॥

તિહીં ત્રિભુવનીં । આહ્મી વૈભવાચે ધની ॥1॥
હાતાં આલે ઘાવ ડાવ । આમચા માયબાપ દેવ ॥ધ્રુ.॥
કાય ત્રિભુવનીં બળ। અંગીં આમુચ્યા સકળ ॥2॥
તુકા હ્મણે સત્તા । અવઘી આમુચી ચ આતાં ॥3॥

આહ્મી તેણેં સુખી । હ્મણા વિઠ્ઠલ વિઠ્ઠલ મુખીં ॥1॥
તુમચેં યેર વિત્ત ધન । તેં મજ મૃઇત્તકેસમાન ॥ધ્રુ.॥
કંટીં મિરવા તુળસી । વ્રત કરા એકાદશી ॥2॥
હ્મણવા હરિચે દાસ । તુકા હ્મણે મજ હે આસ ॥3॥
॥9॥

નાહી કાષ્ઠાચા ગુમાન । ગોવી ભ્રમરા સુમન ॥1॥
પ્રેમ પ્રીતીચેએ બાંધલેં । તેં ન સુટે કાંહીં કેલેં ॥ધ્રુ.॥
પદરીં ઘાલીં પિળા। બાપ નિર્બળ સાટી બાળા ॥2॥
તુકા હ્મણે ભાવેં । ભેણેં દેવા આકારાવેં ॥3॥

ભાવાપુઢેં બળ । નાહીં કોણાચે સબળ ॥1॥
કરી દેવાવરી સત્તા । કોણ ત્યાહૂનિ પરતા ॥ધ્રુ.॥
બૈસે તેથેં યેતી । ન પાચારિતાં સર્વ શિહ્ ॥2॥
તુકા હ્મણે રાહે । તયાકડે કોણ પાહે॥3॥

ભાવાચિયા બળેં । આહ્મી નિર્ભર દુર્બળેં ॥1॥
નાહીં આણિકાંચી સત્તા । સદા સમાધાન ચિત્તા ॥ધ્રુ.॥
તકા઩ નાહીં ઠાવ । યેથેં રિઘાવયા વાવ ॥2॥
એકછત્રીં રાજ । તુક્યા પાંડુરંગીં કાજ॥3॥

સત્તાવર્ત્તે મન । પાળી વિઠ્ઠલાચી આન ॥1॥
આયાઆ વાહોનિયાં શિરીં । સાંગિતલેં તેં ચિ કરીં ॥ધ્રુ.॥
સરલીસે ધાંવ । ન લગે વાઢવાવી હાંવ ॥2॥
આહે નાહીં ત્યાચેં । તુકા હ્મણે કળે સાચેં॥3॥

ખાવેં લ્યાવેં દ્યાવેં । જમાખર્ચ તુઝ્યા નાંવેં ॥1॥
આતાં ચુકલી ખટપટ । ઝાડએઆ પાડએઆચા બોભાટ ॥ધ્રુ.॥
આહે નાહીં ત્યાચેં । આહ્માં કામ સાંગાયાચેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ચિંતા । ભાર વાહે તુઝ્યા માથાં ॥3॥

આતાં બરેં જાલેં । માઝે માથાંચેં નિઘાલેં ॥1॥
ચુકલી હે મરમર । ભાર માથાંચે ડોંગર ॥ધ્રુ.॥
નસતાં કાંહીં જોડી । કરિતી બહુતેં તડાતોડી ॥2॥
જાલા ઝાડાપાડા । તુકા હ્મણે ગેલી પીડા ॥3॥

સંચિતેં ચિ ખાવેં । પુઢેં કોણાચેં ન ઘ્યાવેં ॥1॥
આતાં પુરે હે ચાકરી । રાહોં બૈસોનિયાં ઘરીં ॥ધ્રુ.॥
નાહીં કામ હાતીં। આરાણૂક દિસરાતી ॥2॥
તુકા હ્મણે સત્તા । પુરે પરાધીન આતાં ॥3॥

જ્યાચે ગાંવીં કેલા વાસ । ત્યાસી નસાવેં ઉદાસ॥1॥
તરી ચ જોડિલેં તેં ભોગે । કાંહીં આઘાત ન લગે ॥ધ્રુ.॥
વાઢવાવી થોરી। મુખેં હ્મણે તુઝે હરી ॥2॥
તુકા હ્મણે હે ગોમટી । દાસા ન ઘલાવી તુટી ॥3॥

માઝા તુહ્મી દેવા કેલા અંગીકાર । હેં મજ સાચાર કૈસેં કળે ॥1॥
કાં હો કાંહીં માઝ્યા નયે અનુભવા । વિચારિતાં દેવા આહેં તૈસા ॥ધ્રુ.॥
લૌકિકાચા મજ લાવિસી આભાર । શિરોરત્નભાર દુઃખાચા હા ॥2॥
તુકા હ્મણે નાહીં પાલટ અંતરીં । તેથેં દિસે હરી ઠકાઠકી ॥3॥

તોંડેં બોલાવેં તેં તરી વાટે ખરેં । જીવ યેરેયેરેં વંચિજે ના ॥1॥
હેં તુહ્માં સાંગણેં કાય ઉગવૂનિ । જાવેં સમજોનિ પાંડુરંગા॥ધ્રુ.॥
જેવિત્યાચી ખૂણ વાઢિત્યા અંતરીં । પ્રીતીનેં હે ધરી ચાલી તેથેં ॥2॥
તુકા હ્મણે બહુ પરીચે આદર । અત્યંત વેવ્હારસંપાદણી ॥3॥

ન પાલટે એક । ભોળા ભહ્ ચિ ભાવિક ॥1॥
યેરાં નાસ આહે પુઢેં । પુણ્ય સરતાં ઉઘડેં ॥ધ્રુ.॥
નેણે ગર્ભવાસ । એક વિષ્ણૂચા ચિ દાસ ॥2॥
તુકા હ્મણે ખરેં । નામ વિઠોબાચે બરેં ॥3॥
॥ સ્વામીંનીં પત્ર પંઢરીનાથાસ પંઢરીસ પાઠવિલેં તે અભંગ ॥ 66 ॥
સંતાંબરોબર પાઠવિલ્યા પત્રાચે અભંગ 36

કોણા મુખેં ઐસી ઐકેન મી માત । ચાલ તુજ પંઢરિનાથ બોલાવિતો ॥1॥
મગ મી ન ધરીં આસ માગીલ બોભાટ । વેગીં ધરિન વાટ માહેરાચી ॥ધ્રુ.॥
નિરાંજિરેં ચિત્ત કરિતેં તળમળ । કેધવાં દેખતી મૂળ આલેં ડોળે ॥2॥
તુકા હ્મણે કૈપ ભાગ્યાચી ઉજરી। હોઇ઩લ પંઢરી દેખાવયા ॥3॥

કાં માઝા વિસર પડિલા માયબાપ । સાંડિયેલી કૃપા કોણ્યા ગુણેં ॥1॥
કૈસા કંઠૂનિયાં રાહોં સંવસાર । કાય એક ધીર દેઊં મના ॥ધ્રુ.॥
નાહીં નિરોપાચી પાવલી વારતા । કરાવી તે ચિંતા ઐસી કાંહીં ॥2॥
તુકા હ્મણે એક વેચૂનિ વચન । નાહીં સમાધાન કેલેં માઝેં ॥3॥

કાંહીં માઝે કળોં આલે ગુણદોષ । હ્મણઊનિ ઉદાસ ધરિલેં ઐસેં ॥1॥
નાહીં તરી યેથેં ન ઘડે અનુચિત । નાહીં ઐસી રીત તયા ઘરીં ॥ધ્રુ.॥
કળાવેં તેં મના આપુલિયા સવેં । ઠાયીંચે હેં ઘ્યાવેં વિચારૂનિ ॥2॥
મજ અવ્હેરિલેં દેવેં । માઝિયા કર્તવ્યેં બુદ્ધીચિયા॥3॥

નવ્હે ધીર કાંહીં પાઠવૂં નિરોપ । આલા તરીં કોપ યેઊ સુખેં ॥1॥
કોપોનિયાં તરી દેઇ઩લ ઉત્તર । જૈસેં તૈસેં પર ફિરાવૂનિ ॥ધ્રુ.॥
નાહીં તયા તરી કાય એક પોર । મજ તોં માહેર આણીક નાહીં ॥2॥
તુકા હ્મણે અસે તયામધ્યેં હિત । આપણ નિવાંત અસોં નયે ॥3॥

આતાં પાહોં પંથ માહેરાચી વાટ । કામાચા બોભાટ પડો સુખેં ॥1॥
કાય કરૂં આતાં ન ગમેસેં જાલેં । બહુત સોસિલેં બહુ દિસ ॥ધ્રુ.॥
ઘર લાગે પાઠી ચિત્તા ઉભે વારે । આપુલેં તેં ઝુરે પાહાવયા ॥2॥
તુકા હ્મણે જીવ ગેલા તરી જાવ । ધરિલા તો દેવ ભાવ સિદ્ધી ॥3॥

વિનવીજે ઐસેં ભાગ્ય નાહીં દેવા । પાયાંશીં કેશવા સલગી કેલી ॥1॥
ધીટપણેં પત્ર લિહિલેં આવડી । પાર નેણે થોડી મતિ માઝી ॥ધ્રુ.॥
જેથેં દેવા તુઝા ન કળે ચિ પાર । તેથેં મી પામર કાય વાણૂં ॥2॥
જૈસે તૈસે માઝે બોલ અંગીકારીં । બોબડએઆ ઉત્તરીં ગૌરવિતોં ॥3॥
તુકા હ્મણે વિટેવરિ જી પાઉલેં । તેથેં મ્યાં ઠેવિલેં મસ્તક હેં ॥4॥

દેવાંચ્યા હી દેવા ગોપિકાંચ્યા પતી । ઉદાર હે ખ્યાતી ત્રિભુવનીં ॥1॥
પાતકાંચ્યા રાસી નાસિતોસી નામેં । જળતીલ કર્મેં મહા દોષ ॥ધ્રુ.॥
સર્વ સુખેં તુઝ્યા વોળગતી પાયીં । રિઇદ્ધ સિઇદ્ધ ઠાયીં મુઇહ્ચારી ॥2॥
ઇંદ્રાસી દુર્લભ પાવિજે તેં પદ । ગીત ગાતાં છંદ વાતાં ટાળી ॥3॥
તુકા હ્મણે જડ જીવ શિહ્હીન । ત્યાંચેં તૂં જીવન પાંડુરંગા ॥4॥

કાય જાલેં નેણોં માઝિયા કપાળા । ન દેખીજે ડોળાં મૂળ યેતાં ॥1॥
બહુ દિસ પાહેં વચનાસી વાસ । ધરિલેં ઉદાસ પાંડુરંગા ॥ધ્રુ.॥
નાહીં નિરોપાચેં પાવલેં ઉત્તર । ઐસેં તોં નિષ્ઠ‍ ન પાહિજે ॥2॥
પડિલા વિસર કિંવા કાંહીં ધંદા । ત્યાહૂનિ ગોવિંદા જરૂરસા ॥3॥
તુકા હ્મણે આલેં વેચાચેં સાંકડેં । દેણેં ઘેણેં પુઢેં તો હી ધાક ॥4॥

એવઢા સંકોચ તરિ કાં વ્યાલાસી । આહ્મી કોણાંપાશીં તોંડ વાસૂં ॥1॥
કોણ મજ પુસે સિણલેં ભાગલેં । જરી મોકલિલેં તુહ્મીં દેવા ॥ધ્રુ.॥
કવણાચી વાટ પાહોં કોણીકડે । કોણ મજ ઓઢે જીવલગ ॥2॥
કોણ જાણે માઝે જીવીંચેં સાંકડેં । ઉગવીલ કોડેં સંકટાચેં॥3॥
તુકા હ્મણે તુહ્મી દેખિલી નિઇંશ્ચતી । કાય માઝે ચિત્તીં પાંડુરંગા ॥4॥

દેઇપ ડોળે ભેટી ન ધરીં સંકોચ । ન ઘલીં કાંહીં વેચ તુજવરી ॥1॥
તુજ બુડવાવેં ઐસા કોણ ધર્મ । અહનિ઩શીં નામ ઘેતાં થોડેં ॥ધ્રુ.॥
ફાર થોડેં કાહીં કરૂનિ પાતળ । ત્યાજમધ્યેં કાળ કડે લાવૂં ॥2॥
આહે માઝી તે ચિ સારીન સિદોરી । ભાર તુજવરી નેદીં માઝા ॥3॥
તુકા હ્મણે આહ્માં લેંકરાચી જાતી । ભેટાવયા ખંતી વાટતસે ॥4॥

સીણ ભાગ હરે તેથીંચ્યા નિરોપેં । દેખિલિયા રૂપ ઉરી નુરે ॥1॥
ઇંઇદ્રયાંચી ધાંવ હોઇ઩લ કુંટિત । પાવેલ હેં ચિત્ત સમાધાન॥ધ્રુ.॥
માહેર આહેસેં લૌકિકીં કળાવેં । નિઢળ બરવેં શોભા નેદી ॥2॥
આસ નાહીં પરી ઉરી બરી વાટે । આપલેં તેં ભેટે આપણાસી ॥3॥
તુકા હ્મણે માઝી અવિટ આવડી । ખંડણ તાંતડી હોઊં નેદીં ॥4॥

ધરિતોં વાસના પરી નયે ફળ । પ્રાપ્તીચા તો કાળ નાહીં આલા ॥1॥
તળમળી ચિત્ત ઘાતલેં ખાપરીં । ફુટતસે પરી લાહીચિયા ॥ધ્રુ.॥
પ્રકાર તે કાંહીં નાવડતી જીવા । નાહીં પુઢેં ઠાવા કાળ હાતીં ॥2॥
જાતોં તળા યેતોં માગુતા લૌકરી । વોળશાચે ફેરી સાંપડલોં ॥3॥
તુકા હ્મણે બહુ કરિતોં વિચાર । ઉતરેં ડોંગર એક ચઢેં ॥4॥

કાં માઝે પંઢરી ન દેખતી ડોળે । કાય હેં ન કળે પાપ યાંચેં ॥1॥
પાય પંથેં કાં હે ન ચલતી વાટ । કોણ હેં અદૃષ્ટ કર્મ બળી ॥ધ્રુ.॥
કાં હેં પાયાંવરી ન પડે મસ્તક । ક્ષેમ કાં હસ્તક ન પવતી ॥2॥
કાં યા ઇંઇદ્રયાંચી ન પુરે વાસના । પવિત્ર હોઇ઩ના જિવ્હા કીર્તી ॥3॥
તુકા હ્મણે કૈપ જાઊનિ મોટળેં । પડેન હા લોળેં મહાદ્વારીં ॥4॥

કાય પોરેં જાલીં ફાર । કિંવા ન સાહે કરકર ॥1॥
હ્મણઊનિ કેલી સાંડી । ઘાંસ ઘેઊં ન લ્હાં તોંડીં ॥ધ્રુ.॥
કરૂં કલાગતી। તુજ ભાંડણેં ભોંવતીં ॥2॥
તુકા હ્મણે ટાંચેં । ઘરીં જાલેંસે વરોચેં ॥3॥

કાંહીં ચિંતેવિણ । નાહીં ઉપજત સીણ ॥1॥
તરી હા પડિલા વિસર । માઝા તુહ્માં જાલા ભાર ॥ધ્રુ.॥
આલી કાંહીં તુટી । ગેલી સુટોનિયાં ગાંઠી ॥2॥
તુકા હ્મણે ઘરીં । બહુ બૈસલે રિણકરી॥3॥

નિરોપાસી વેચે । કાય બોલતાં ફુકાચેં ॥1॥
પરી હેં નેઘેવે ચિ યશ । ભેઓં નકો સુખી આસ ॥ધ્રુ.॥
સુખ સમાધાનેં । કોણ પાહે દેણેં ઘેણેં ॥2॥
ન લગે નિરોપાસી મોલ । તુકા હ્મણે વેચે બોલ ॥3॥

જોડીચ્યા હવ્યાસેં । લાગે ધનાંચેં ચિ પિસેં ॥1॥
મગ આણીક દુસરેં । લોભ્યા નાવડતી પોરેં ॥ધ્રુ.॥
પાહે રુક્યાકડે । મગ અવઘેં ઓસ પડે ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । તુલા બહુત ચિ હેવા ॥3॥

મવિલેં મવિતી । નેણોં રાસી પડિલ્યા કિતી ॥1॥
પરિ તૂં ધાલા ચિ ન ધાસી । આલેં ઉભાઉભીં ઘેસી ॥ધ્રુ.॥
અવઘ્યાં અવઘા કાળ । વાટા પાહાતી સકળ ॥2॥
તુકા હ્મણે નાહીં । અરાણૂક તુજ કાંહીં ॥3॥

ન બૈસસી ખાલીં । સમ ઉભા ચ પાઉલીં ॥1॥
ઐસે જાલે બહુત દિસ । જાલીં યુગેં અઠ્ઠાવિસ ॥ધ્રુ.॥
નાહીં ભાગ સીણ । અરાણૂક એક ક્ષણ ॥2॥
તુકા હ્મણે કિતી । માપેં કેલીં દેતી ઘેતી॥3॥

જોડી કોણાંસાટીં । એવઢી કરિતોસી આટી ॥1॥
જરી હેં આહ્માં નાહીં સુખ । રડોં પોરેં પોટીં ભૂક ॥ધ્રુ.॥
કરૂનિ જતન। કોણા દેસીલ હેં ધન ॥2॥
આમચે તળમળે । તુઝેં હોઇ઩લ વાટોળેં ॥3॥
ઘેસીલ હા શ્રાપ । માઝા હોઊનિયાં બાપ ॥4॥
તુકા હ્મણે ઉરી । આતાં ન ઠેવીં યાવરી ॥5॥

કરૂનિ ચાહાડી । અવઘી બુડવીન જોડી ॥1॥
જરિ તૂં હોઊનિ ઉદાસ । માઝી બુડવિસી આસ ॥ધ્રુ.॥
યેથેં ન કરી કામ। મુખેં નેઘેં તુઝેં નામ ॥2॥
તુકા હ્મણે કુળ । તુઝેં બુડવીન સમૂળ॥3॥

સમર્થાચે પોટીં । આહ્મી જન્મલોં કરંટીં ॥1॥
ઐસી જાલી જગીં કીતિ઩ । તુઝ્યા નામાચી ફજિતી ॥ધ્રુ.॥
યેથેં નાહીં ખાયા। ન યે કોણી મૂળ ન્યાયા ॥2॥
તુકા હ્મણે જિણેં । આતાં ખોટેં જીવપણેં ॥3॥

પુઢેં તરી ચિત્તા । કાય યેઇ઩લ તેં આતાં ॥1॥
મજ સાંગોનિયા ધાડીં । વાટ પાહાતોં વરાડી ॥ધ્રુ.॥
કંઠીં ધરિલા પ્રાણ । પાયાંપાશીં આલેં મન ॥2॥
તુકા હ્મણે ચિંતા । બહુ વાટતસે આતાં॥3॥

કૈંચા મજ ધીર । કોઠેં બુઇદ્ધ માઝી ઇસ્થર ॥1॥
જેં યા મનાસી આવરૂં । આંત પોટીં વાવ ધરૂં ॥ધ્રુ.॥
કૈંચી શુદ્ધ મતિ। ભાંડવલ ઐસેં હાતીં ॥2॥
તુકા હ્મણે કોણ દશા આલી સાંગા ॥3॥

સમર્પક વાણી । નાહીં ઐકિજેસી કાનીં ॥1॥
આતાં ભાવેં કરૂનિ સાચા । પાયાં પડિલોં વિઠોબાચ્યા ॥ધ્રુ.॥
ન કળે ઉચિત। કરૂં સમાધાન ચિત્ત ॥2॥
તુકા હ્મણે વિનંતી । વિનવિલી ધરા ચિત્તીં ॥3॥

યેતી વારકરી । વાટ પાહાતોં તોંવરી ॥1॥
ઘાલૂનિયાં દંડવત । પુસેન નિરોપાચી માત ॥ધ્રુ.॥
પત્ર હાતીં દિલેં । જયા જેથેં પાઠવિલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે યેતી । જાઇન સામોરા પુઢતી ॥3॥

રુળેં મહાદ્વારીં । પાયાંખાલીલ પાયરી ॥1॥
તૈસેં માઝેં દંડવત । સાંગા નિરોપ હા સંત ॥ધ્રુ.॥
પડે દંડકાઠી । દેહ ભલતીસવા લોટી ॥2॥
તુકા હ્મણે બાળ । લોળે ન ધરિતાં સાંભાળ॥3॥

તુહ્મી સંતજનીં । માઝી કરાવી વિનવણી ॥1॥
કાય તુક્યાચા અન્યાય । ત્યાસી અંતરલે પાય ॥ધ્રુ.॥
ભાકા બહુતાં રીતી। માઝી કીવ કાકુલતી ॥2॥
ન દેખે પંઢરી । તુકા ચરણ વિટેવરી॥3॥

હોઇલ કૃપાદાન । તરી મી યેઇ઩ન ધાંવોન ॥1॥
હોતી સંતાંચિયા ભેટી । આનંદેં નાચોં વાળવંટીં ॥ધ્રુ.॥
રિઘેન માતેપુઢેં । સ્તનપાન કરીન કોડેં ॥2॥
તુકા હ્મણે તાપ । હરતી દેખોનિયાં બાપ॥3॥

પરિસોનિ ઉત્તર । જાબ દેઇ઩જે સત્વર ॥1॥
જરી તૂં હોસી કૃપાવંત । તરિ હા બોલાવીં પતિત ॥ધ્રુ.॥
નાણીં કાંહીં મના । કરૂનિ પાપાચા ઉગાણા ॥2॥
તુકા હ્મણે નાહીં । કાય શિહ્ તુઝે પાયીં ॥3॥

ઐકોનિયાં કીર્તી । ઐસી વાટતી વિશ્રાંતી ॥1॥
માતે સુખ ડોળાં પડે । તેથેં કોણ લાભ જોડે ॥ધ્રુ.॥
બોલતાં યે વાચે । વીટ નયે જિવ્હા નાચે ॥2॥
તુકા હ્મણે ધાંવે । વાસના તે રસ ઘ્યાવે॥3॥

કિતી કરૂં શોક । પુઢેં વાઢે દુઃખેં દુઃખ ॥1॥
આતાં જાણસી તેં કરીં । માઝેં કોણ મનીં ધરી ॥ધ્રુ.॥
પુણ્ય હોતેં ગાંઠી । તરિ કાં લાગતી હે આટી ॥2॥
તુકા હ્મણે બળ । માઝી રાહિલી તળમળ ॥3॥

કરીલ આબાળી । માઝ્યા દાંતાચી કસાળી ॥1॥
જાસી એખાદા મરોન । પાઠી લાગેલ હેં જન ॥ધ્રુ.॥
ઘરીં લાગે કળહે। નાહીં જાત તો શીતળ ॥2॥
તુકા હ્મણે પોરવડે । મજ યેતીલ રોકડે ॥3॥

આતાં આશીર્વાદ । માઝા અસો સુખેં નાંદ ॥1॥
હ્મણસી કોણા તરી કાળેં । આહેતસી માઝીં બાળેં ॥ધ્રુ.॥
દુરી દૂરાંતર। તરી ઘેસી સમાચાર ॥2॥
નેસી કધીં તરી । તુકા હ્મણે લાજ હરી ॥3॥

આતાં હે સેવટીં । માઝી આઇકાવી ગોષ્ટી ॥1॥
આતાં દ્યાવા વચનાચા । જાબ કળે તૈસા યાચા ॥ધ્રુ.॥
આતાં કરકર। પુઢેં ન કરીં ઉત્તર ॥2॥
તુકા હ્મણે ઠસા । તુઝા આહે રાખેં તૈસા ॥3॥

બોલિલોં તે આતાં । કાંહીં જાણતાં નેણતાં ॥1॥
ક્ષમા કરાવે અન્યાય । પાંડુરંગે માઝે માય ॥ધ્રુ.॥
સ્તુતી નિંદા કેલી। લાગે પાહિજે સાહિલી ॥2॥
તુકા હ્મણે લાડ । દિલા તૈસેં પુરવા કોડ ॥3॥ ॥36॥
યા પત્રાચ્યા ઉત્તરાચ્યા માર્ગપ્રતીક્ષેચે અભંગ 19

માહેરિંચા કાય યેઇ઩લ નિરોપ । હ્મણઊનિ ઝોંપ નાહીં ડોળાં ॥1॥
વાટ પાહેં આસ ધરૂનિયાં જીવીં । નિડળા હે ઠેવીં વરી બાહે ॥ધ્રુ.॥
બોટવરી માપ લેખિતોં દિવસ । હોતોં કાસાવીસ ધીર નાહીં ॥2॥
કાય નેણોં સંતાં પડેલ વિસર । કીં નવ્હે સાદર માયબાપ॥3॥
તુકા હ્મણે તેથેં હોઇ઩લ દાટણી । કોણ માઝેં આણી મના તેથેં ॥4॥

પરિ તો આહે કૃપેચા સાગર । તોંવરી અંતર પડોં નેદી॥1॥
બહુકાનદૃષ્ટી આઇકે દેખણા । પુરોનિયાં જના ઉરલાસે॥ધ્રુ.॥
સાંગિતલ્યાવિણેં જાણે અંતરિંચેં । પુરવાવેં જ્યાચેં તૈસેં કોડ ॥2॥
બહુમુખેં કીર્તી આઇકિલી કાનીં । વિશ્વાસ હી મનીં આહે માઝા ॥3॥
તુકા હ્મણે નાહીં જાત વાંયાંવિણ । પાઇળતો વચન બોલિલોં તેં ॥4॥

યાવરિ ન કળે સંચિત આપુલેં । કૈસેં વોડવલેં હોઇલ પુઢેં ॥1॥
કરીલ વિક્ષેપ ધાડિતાં મુળાસી । કિંવા ધાડા ઐસી તાંતડી હે ॥ધ્રુ.॥
જોંવરી હે ડોળાં દેખેં વારકરી । તોં હેં ભરોવરી કરી ચિત્ત ॥2॥
આસ વાઢવિતે બુદ્ધીચે તરંગ । મનાચે હી વેગ વાવડતી॥3॥
તુકા હ્મણે તેવ્હાં હોતીલ નિશ્ચળ । ઇંઇદ્રયેં સકળ નિરોપાનેં ॥4॥

હોઇ઩લ નિરોપ ઘેતલા યાવરી । રાઉળાભીતરીં જાઊનિયાં॥1॥
કરૂનિયાં દધિમંગળભોજન । પ્રયાણ શકુનસુમુહૂર્તેં॥ધ્રુ.॥
હોતીલ દાટલે સદ્ગદિત કંઠીં । ભરતેં યા પોટીં વિયોગાચેં ॥2॥
યેરયેરાં ભેટી ક્ષેમ આલિંગનેં । કેલીં સમાધાન હોતીં સંતીં ॥3॥
તુકા હ્મણે ચાલી ન સાહે મનાસ । પાહાતી કળસ પરપરતોં ॥4॥

ઐસી તે સાંડિલી હોઇ઩લ પંઢરી । યેતે વારકરી હોત વાટે ॥1॥
દેખિલે સોહળે હોતી આઠવત । ચાલતી તે માત કરૂનિયાં ॥ધ્રુ.॥
કેલી આઇકિલી હોઇ઩લ જે કથા । રાહિલેં તેં ચિત્તા હોઇલ પ્રેમ ॥2॥
ગરુડટકે ટાળ મૃદાંગ પતાકા । સાંગતી તે એકાં એક સુખ ॥3॥
તુકા હ્મણે આતાં યેતી લવલાહીં । આલિંગૂનિ બાહીં દેઇન ક્ષેમ ॥4॥

ક્ષેમ માયબાપ પુસેન હેં આધીં । ન ઘલીં હેં મધીં સુખ દુઃખ ॥1॥
ન કરીં તાંતડી આપણાંપાસૂનિ । આઇકેન કાનીં સાંગતીં તેં ॥ધ્રુ.॥
અંતરીંચેં સંત જાણતીલ ગૂજ । નિરોપ તો મજ સાંગતીલ॥2॥
પાયાંવરી ડોઇ઩ ઠેવીન આદરેં । પ્રીતિપડિભરેં આઇંળગૂન ॥3॥
તુકા હ્મણે કાયા કરીન કુરવંડી । ઓવાળૂન સાંડીં ત્યાંવરૂન ॥4॥

હોઇલ માઝી સંતીં ભાકિલી કરુણા । જે ત્યા નારાયણા મનીં બૈસે ॥1॥
શૃંગારૂનિ માઝીં બોબડીં ઉત્તરેં । હોતીલ વિસ્તારેં સાંગિતલીં ॥ધ્રુ.॥
ક્ષેમ આહે ઐસેં હોઇલ સાંગિતલેં । પાહિજે ધાડિલેં શીઘ્ર મૂળ ॥2॥
અવસ્થા જે માઝી ઠાવી આહે સંતાં । હોઇલ કૃપાવંતા નિરોપિલી ॥3॥
તુકા હ્મણે સવેં યેઇ઩લ મુ†હાળી । કિંવા કાંહીં ઉરી રાખતીલ ॥4॥

દોહીંમધ્યેં એક ઘડેલ વિશ્વાસેં । ભાતુકેં સરિસેં મૂળ તરી ॥1॥
કરિતી નિરાસ નિઃશેષ ન ઘડે । કાંહીં તરી ઓઢે ચિત્ત માયે ॥ધ્રુ.॥
લૌકિકાચી તરી ધરિતીલ લાજ । કાય માઝ્યા કાજ આચરણેં ॥2॥
અથવા કોણાચેં ઘેણેં લાગે રીણ । નાહીં તરી હીનકર્મી કાંહીં ॥3॥
વ્યાલીચિયે અંગીં અસતી વેધના । તુકા હ્મણે મના મન સાક્ષ ॥4॥

બૈસતાં કોણાપેં નાહીં સમાધાન । વિવરે હેં મન તે ચિ સોઇ઩ ॥1॥
ઘડી ઘડી મજ આઠવે માહેર । ન પડે વિસર ક્ષણભરી॥ધ્રુ.॥
નો બોલાવેં ઐસા કરિતોં વિચાર । પ્રસંગીં તોં ફાર આઠવતેં ॥2॥
ઇંઇદ્રયાંસી વાહો પડિલી તે ચાલી । હોતી વિસાંવલી યે ચિ ઠાયીં॥3॥
એકસરેં સોસ માહેરાસી જાવેં । તુકા હ્મણે જીવેં ઘેતલાસે ॥4॥

નાહીં હાનિ પરી ન રાહાવે નિસુર । ન પડે વિસર કાય કરૂં ॥1॥
પુસાવિસી વાટે માત કાપડિયાં । પાઠવિતી ન્યાયા મૂળ મજ ॥ધ્રુ.॥
આણીક યા મના નાવડે સોહળા । કરિતેં ટકળા માહેરીંચા ॥2॥
બહુ કામેં કેલેં બહુ કાસાવીસ । બહુ જાલે દિસ ભેટી નાહીં ॥3॥
તુકા હ્મણે ત્યાચેં ન કળે અંતર । અવસ્થા તોં ફાર હોતે મજ ॥4॥

તોંવરી મ્યાં ત્યાસ કૈસેં નિષેધાવેં । જોં નાહીં બરવેં કળોં આલેં ॥1॥
કોણાચિયા મુખેં તટ નાહીં માગેં । વચન વાઉગેં બોલોં નયે ॥ધ્રુ.॥
દિસે હાનિ પરી નિરાસ ન ઘડે । હે તંવ રોકડે અનુભવ॥2॥
આપુલિયા ભોગેં હોઇ઩લ ઉશીર । તોંવરી કાં ધીર કેલા નાહીં ॥3॥
તુકા હ્મણે ગોડ કરીલ સેવટ । પાહિલી તે વાટ ઠાયીં આહે ॥4॥

માહેરીંચેં આલેં તેં મજ માહેર । સુખાચેં ઉત્તર કરિન ત્યાસી ॥1॥
પાયાંવરી માથા આઇંળગીન બાહીં । ઘેઇ઩ન લવલાહીં પાયવણી ॥ધ્રુ.॥
સુખ સમાચાર પુસેન સકળ । કૈસા પર્વકાળ આહે ત્યાસ ॥2॥
આપુલે જીવીંચેં સુખદુઃખ ભાવેં । સાંગેન અઘવેં આહે તૈસેં ॥3॥
તુકા હ્મણે વીટ નેઘેં આવડીચા । બોલિલી ચ વાચા બોલવીન ॥4॥

વિયોગ ન ઘડે સન્નિધ વસલેં । અખંડ રાહિલેં હોય ચિત્તીં ॥1॥
વિસરુ ન પડે વિકલ્પ ન ઘડે । આલેં તેં આવડે તયા પંથેં ॥ધ્રુ.॥
કામાચા વિસર નાઠવે શરીર । રસના મધુર નેણે ફિકેં॥2॥
નિરોપાસી કાજ અસો અનામિક । નિવડિતાં એક નયે મજ ॥3॥
તુકા હ્મણે હિત ચિત્તેં ઓઢિયેલેં । જેથેં તેં ઉગલેં જાવેં યેણેં ॥4॥

આતાં માઝે સખે યેતી વારકરી । જીવા આસ થોરી લાગલી તે ॥1॥
સાંગતીલ માઝ્યા નિરોપાચી માત । સકળ વૃત્તાંત માહેરીંચા ॥ધ્રુ.॥
કાય લાભ જાલા કાય હોતેં કેણેં । કાય કાય કોણે સાંટવિલેં ॥2॥
માગણેં તેં કાય ધાડિલેં ભાતુકેં । પુસેન તેં સુખેં આહેતસીં ॥3॥
તુકા હ્મણે કાય સાંગતી તે કાનીં । ઐકોનિયાં મનીં ધરુનિ રાહેં ॥4॥

કાય કરાવેં મ્યાં કેલે તે વિચાર । ઘડેલ સાચાર કાય પાહોં ॥1॥
કાય મન નાહીં ધરીત આવડી । પ્રારબ્ધીં જોડી તે ચિ ખરી ॥ધ્રુ.॥
કાય મ્યાં તેથીંચેં રાંધિલેં ચાખોનિ । તેં હેં કરીં મનીં વિવંચના ॥2॥
આણીક હી ત્યાસી બહુત કારણ । બહુ અસે જિણેં ઓઢીચેં હી ॥3॥
તુકા હ્મણે આહ્માં બોળવિલ્યાવરી । પરતી માઘારી કેલી નાહીં ॥4॥

આહ્માં અરાણૂક સંવસારા હાતીં । પડિલી નવ્હતી આજિવરી ॥1॥
પુત્રદારાધન હોતા મની ધંદા । ગોવિયેલોં સદા હોતોં કામેં ॥ધ્રુ.॥
વોડવલેં ઐસેં દિસતેં કપાળ । રાહિલેં સકળ આવરોનિ॥2॥
માગેં પુઢેં કાંહીં ન દિસે પાહાતાં । તેથૂનિયાં ચિંતા ઉપજલી ॥3॥
તુકા હ્મણે વાટ પાહ્યાચેં કારણ । યેથીચિયા હિંણેં જાલેં ભાગ્ય ॥4॥

બહુ દિસ નાહીં માહેરિંચી ભેટી । જાલી હોતી તુટી વ્યવસાયેં ॥1॥
આપુલ્યાલા હોતોં ગુંતલોં વ્યાસંગેં । નાહીં ત્યા પ્રસંગેં આઠવલેં ॥ધ્રુ.॥
તુટાતેં તુટતેં જડતી જડલેં । આહે તેં આપુલેં આપણાપેં ॥2॥
બહુ નિરોપાચેં પાવલેં ઉત્તર । જવળી ચ પર એક તેં હી ॥3॥
કાય જાણોં મોહ હોઇ઩લ સાંડિલા । બહુ દિસ તુટલા તુકા હ્મણે ॥4॥

હોતીં નેણોં જાલીં કઠિણેં કઠીણ । જવળી ચ મન મનેં ગ્વાહી ॥1॥
આહ્મી હોતોં સોઇ઩ સાંડિલા મારગ । ઘડિલેં તેં મગ તિકૂન હી ॥ધ્રુ.॥
નિઇંશ્ચતીનેં હોતે પુઢિલાંચી સાંડી । ન ચાલે તે કોંડી માયબાપા ॥2॥
આહ્માં નાહીં ત્યાંચા ઘડિલા આઠવ । ત્યાંચા બહુ જીવ વિખુરલા ॥3॥
તુકા હ્મણે જાલેં ધર્માચેં માહેર । પડિલેં અંતર આહ્માંકૂનિ ॥4॥

આતાં કરાવા કાં સોંસ વાંયાંવિણ । લટિકા ચિ સીણ મનાસી હા ॥1॥
અસેલ તેં કળોં યેઇ઩લ લૌકરી । આતાં વારકરી આલ્યાપાઠી ॥ધ્રુ.॥
બહુ વિલંબાચેં સન્નિધ પાતલેં । ધીરાચેં રાહિલેં ફળ પોટીં ॥2॥
ચાલિલેં તેં ઠાવ પાવેલ સેવટીં । પુરલિયા તુટી પાઉલાંચી ॥3॥
તુકા હ્મણે આસે લાગલાસે જીવ । હ્મણઊનિ કીંવ ભાકીતસેં ॥4॥ ॥19॥
વ સંત પરત આલે ત્યાંચી ભેટ ઝાલી તે અભંગ 11

ભાગલેતી દેવા । માઝા નમસ્કાર ઘ્યાવા ॥1॥
તુહ્મી ક્ષેમ કીં સકળ । બાળ અવઘે ગોપાળ ॥ધ્રુ.॥
મારગીં ચાલતાં । શ્રમલેતી યેતાં જાતાં ॥2॥
તુકા હ્મણે કાંહીં । કૃપા આહે માઝ્યા ઠાયીં ॥3॥

ઘાલૂનિયાં જ્યોતી । વાટ પાહેં દિવસરાતી ॥1॥
બહુ ઉતાવિળ મન । તુમચેં વ્હાવેં દરુષણ ॥ધ્રુ.॥
આલોં બોળવીત । તૈસેં યા ચિ પંથેં ચિત્ત ॥2॥
તુકા હ્મણે પેણી । યેતાં જાતાં દિવસ ગણીં॥3॥

આજિ દિવસ ધન્ય । તુમચેં જાલેં દરુષણ ॥1॥
સાંગા માહેરીંચી માત । અવઘા વિસ્તારીં વૃત્તાંત ॥ધ્રુ.॥
આઇકતોં મન। કરૂનિ સાદર શ્રવણ ॥2॥
તુકા હ્મણે નામ । માઝા સકળ સંભ્રમ ॥3॥

બોલિલીં તીં કાય । માઝા બાપ આણિ માય ॥1॥
ઐસેં સાંગા જી ઝડકરી । તુહ્મી સખે વારકરી ॥ધ્રુ.॥
પત્રાચેં વચન । કાય દિલેં ફિરાવૂન ॥2॥
તુકા હ્મણે કાંહીં । મના આણિલેં કીં નાહીં ॥3॥

કાય પાઠવિલેં । સાંગા ભાતુકેં વિઠ્ઠલેં ॥1॥
આસે લાગલાસે જીવ । કાય કેલી માઝી કીંવ ॥ધ્રુ.॥
ફેડિલેં મુડતર । કિંવા કાંહીં જરજર ॥2॥
તુકા હ્મણે સાંગા । કૈસેં આર્ત પાંડુરંગા॥3॥

આજિચિયા લાભેં બ્રહ્માંડ ઠેંગણેં । સુખી જાલેં મન કલ્પવેના ॥1॥
આર્તભૂત માઝા જીવ જયાંસાટીં । ત્યાંચ્યા જાલ્યા ભેટી પાયાંસવેં ॥ધ્રુ.॥
વાટુલી પાહાતાં સિણલે નયન । બહુ હોતેં મન આર્તભૂત ॥2॥
માઝ્યા નિરોપાચેં આણિલેં ઉત્તર । હોઇલ સમાચાર સાંગતી તો ॥3॥
તુકા હ્મણે ભેટી નિવારલા તાપ । ફળલેં સંકલ્પ સંત આલે ॥4॥

આજિ બરવેં જાલેં । માઝેં માહેર ભેટલેં ॥1॥
ડોળાં દેખિલે સજ્જન । નિવારલા ભાગ સીણ ॥ધ્રુ.॥
ધન્ય જાલોં આતાં । ક્ષેમ દેઊનિયાં સંતાં ॥2॥
ઇચ્છેચેં પાવલોં । તુકા હ્મણે ધન્ય જાલોં॥3॥

વોરસોનિ યેતી । વત્સેં ધેનુવેચ્યા ચિત્તીં ॥1॥
માઝા કરાયા સાંભાળ । વોરસોનિયાં કૃપાળ ॥ધ્રુ.॥
સ્નેહેં ભૂક તાન । વિસરતી જાલે સીણ ॥2॥
તુકા હ્મણે કૌતુકેં । દિલેં પ્રેમાચેં ભાતુકેં॥3॥

આલેં તેં આધીં ખાઇ઩ન ભાતુકેં । મગ કવતુકેં ગાઇ઩ન ઓવ્યા ॥1॥
સાંગિતલા આધીં આઇકોં નિરોપ । હોઇલ માઝા બાપ પુસેં તોં તેં ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝે સખે વારકરી । આલે હે માહેરીહૂન આજિ ॥3॥

આમુપ જોડલ્યા સુખાચિયા રાસી । પાર ત્યા ભાગ્યાસી નાહીં આતાં ॥1॥
કાય સાંગોં સુખ જાલેં આલિંગન । નિવાલી દર્શનેં કાંતિ માઝી ॥2॥
તુકા હ્મણે યાંચ્યા ઉપકારાસાટીં । નાહીં માઝે ગાંઠી કાંહીં એક ॥3॥

પવિત્ર વ્હાવયા ઘાલીન લોળણી । ઠેવીન ચરણીં મસ્તક હેં ॥1॥
જોડોનિ હસ્તક કરીન વિનવણી । ઘેઇન પાયવણી ધોવોનિયાં ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝેં ભાંડવલ સુચેં । સંતાં હેં ઠાયીંચેં ઠાવેં આહે ॥3॥ ॥11॥
પત્રાચે અભંગ સમાપ્ત । 36 । 19 । 11 ॥ 66॥

મના એક કરીં । હ્મણે જાઇ઩ન પંઢરી । ઉભા વિટેવરી। તો પાહેન સાંવળા ॥1॥
કરીન સાંગતી તેં કામ । જરી જપસી હેં નામ । નિત્ય વાચે રામ । હરિ કૃષ્ણ ગોવિંદા ॥ધ્રુ.॥
લાગેં સંતાંચિયા પાયાં । કથે ઉલ્હાસ ગાવયા । આલોં માગાવયા । શરણ દેઇપ ઉચિત॥2॥
નાચેં રંગીં વાહેં ટાળી । હોય સાદર તે કાળીં । તુકા હ્મણે મળી । સાંડૂનિયાં અંતરી ॥3॥

ન રાહે ક્ષણ એક વૈકુંઠીં । ક્ષીરસાગરીં ત્રિપુટી ।
જાય તેથેં દાટી । વૈષ્ણવાંચી ધાંવોનિ ॥1॥
ભાવિક ગે માયે ભોળેં ગુણાચેં। આવડે તયાચેં નામ ઘેતાં તયાસી ॥ધ્રુ.॥
જો નાતુડે કવણિયે પરી । તપેં દાનેં વ્રતેં થોરી ।
હ્મણતાં વાચે હરિ । રામ કૃષ્ણ ગોવિંદા ॥2॥
ચૌદા ભુવનેં જયા પોટીં । તો રાહે ભહાંચિયે કંઠીં ।
કરૂનિયાં સાટી। ચિત્ત પ્રેમ દોહીંચી ॥3॥
જયા રૂપ ના આકાર । ધરી નાના અવતાર ।
ઘેતલીં હજાર । નાંવેં ઠેવૂનિ આપણાં ॥4॥
ઐસા ભહાંચા ૠણી । પાહાતાં આગમીં પુરાણીં ।
નાહીં તુકા હ્મણે ધ્યાનીં । તો કીર્તનીં નાચતસે ॥5॥

સ્વલ્પ વાટ ચલા જાઊં । વાચે ગાઊં વિઠ્ઠલ ॥1॥
તુહ્મી આહ્મી ખેળીમેળીં । ગદા રોળી આનંદેં ॥ધ્રુ.॥
ધ્વજા કુંચે ગરુડટકે । શૃંગાર નિકે કરોનિ ॥2॥
તુકા હ્મણે હેં ચિ નીટ । જવળી વાટ વૈકુંઠા ॥3॥

આનંદાચ્યા કોટી । સાંટવલ્યા આહ્માં પોટીં ॥1॥
પ્રેમ ચાલિલા પ્રવાહો । નામઓઘ લવલાહો ॥ધ્રુ.॥
અખંડ ખંડેના જીવન । રામ કૃષ્ણ નારાયણ ॥2॥
થડી આહિક્ય પરત્ર । તુકા હ્મણે સમ તીર ॥3॥

ચાહાડાચી માતા । વ્યભિચારીણ તક્વતા ॥1॥
પાહે સંતાંચેં ઉણેં । છિદ્ર છળાવયા સુનેં ॥ધ્રુ.॥
જેણોં ત્યાચ્યા વાચેં । કાંહીં સોડિલેં ગાઠીચેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ઘાત । વ્હાવા ઐસી જોડી માત ॥3॥

સાપેં જ્યાસી ખાવેં । તેણેં પ્રાણાસી મુકાવેં ॥1॥
કાય લાધલા દુર્જન । તોંડાવરી થુંકી જન ॥ધ્રુ.॥
વિંચુ હાણેં નાંગી। અગ્ન લાવી આણિકાં અંગીં ॥2॥
તુકા હ્મણે જાતી । નરકા પાઉલીં ચાલતી ॥3॥
॥6॥
સ્વામીંનીં સ્ત્રીસ ઉપદેશ કેલા તે અભંગ ॥ 11 ॥

પિકલ્યા સેતાચા આહ્માં દેતો વાંટા । ચૌધરી ગોમટા પાંડુરંગ ॥1॥
સત્તર ટકે બાકી ઉરલી માગે તો હા । માગેં ઝડલે દાહા આજિવરી ॥ધ્રુ.॥
હાંડા ભાંડીં ગુરેં દાખવી ઐવજ । માજઘરીં બાજે બૈસલાસે ॥2॥
મજ યાસી ભાંડતાં જાબ નેદી બળેં । હ્મણે એકા વેળે ઘ્યાલ વાંટા ॥3॥
તુકા હ્મણે ઇસ્ત્રયે કાય વો કરાવેં । નેદિતાં લપાવેં કાય કોઠેં ॥4॥

કરિતાં વિચાર અવઘેં એક રાજ્ય । દુજા કોણ મજ પાઠી ઘાલી ॥1॥
કોણ્યા રીતી જાવેં આહ્મી વો પળોનિ । મોકળ અંગણીં માગેં પુઢેં ॥ધ્રુ.॥
કાય તેં ગવ્હાણેં હિંડાવીં વો કિતી । દૂત તે લાગતી યાચ પાઠી ॥2॥
કોઠેં યાચી કરૂં કેલોં કુળવાડી । આતાં હા ન સોડી જીવેં આહ્માં ॥3॥
હોઊનિ બેબાખ યેથેં ચિ રાહાવેં। દેઇ઩લ તેં ખાવેં તુકા હ્મણે ॥4॥

નાગવૂનિ એકેં નાગવીં ચ કેલી । ફિરોનિયાં આલીં નાહીં યેથેં ॥1॥
ભેણેં સુતી કોણી ન ઘેતી પાલવીં । કરૂનિયાં ગોવી નિસંતાન ॥ધ્રુ.॥
એકેં તીં ગોવિલીં ઘેઊનિ જમાન । હાંસતીલ જન લોક તયાં ॥2॥
સરલે તયાંસી ઘાલી વૈકુંઠીં । ન સોડી હે સાટી જીવેં જાલી ॥3॥
તુકા હ્મણે જાલોં જાણોનિ નેણતી । સાંપડલોં હાતીં યાચે આહ્મી ॥4॥

આતાં તૂં તયાસ હોઇ઩ વો ઉદાસ । આરંભલા નાસ માઝ્યા જીવા ॥1॥
જરૂર હેં જાલેં મજ કાં નાવડે । ઉપાસ રોકડે યેતી આતાં ॥ધ્રુ.॥
બરેં મ્યા તુઝિયા જીવાચેં તેં કાય । વ્હાવેં હેં તેં પાહેં વિચારૂનિ ॥2॥
તુજ મજ તુટી નવ્હે યા વિચારેં । સહિત લેકુરેં રાહોં સુખેં ॥3॥
તુકા હ્મણે તરી તુઝા માઝા સંગ । ઘડેલ વિયોગ કધીં નવ્હે ॥4॥

કાય કરૂં આતાં માઝિયા સંચિતા । તેણેં જીવવિત્તા સાટી કેલી ॥1॥
ન હ્મણાવેં કોણી માઝેં હેં કરણેં । હુકુમ તો યેણેં દેવેં કેલા ॥ધ્રુ.॥
કરૂનિ મોકળા સોડિલોં ભિકારી । પુરવિલી તરી પાઠી માઝી ॥2॥
પાણિયા ભોંપળા જેવાવયા પાનેં । લાવિલીં વો યેણેં દેવેં આહ્માં ॥3॥
તુકા હ્મણે યાસી નાહીં વો કરુણા । આહે નાગવણા ઠાવા મજ ॥4॥

નકો ધરૂં આસ વ્હાવેં યા બાળાંસ । નિર્માણ તેં ત્યાંસ ત્યાંચેં આહે ॥1॥
આપુલા તૂં ગળા ઘેઇપ ઉગવૂનિ । ચુકવીં જાચણી ગર્ભવાસ ॥ધ્રુ.॥
અવેજ દેખોનિ બાંધિતીલ ગળા । હ્મણોનિ નિરાળા પળતુસેં ॥2॥
દેખોનિયાં ત્યાંચા અવઘડ માર । કાંપે થરથર જીવ માઝા ॥3॥
તુકા હ્મણે જરી આહે માઝી ચાડ । તરી કરીં વાડ ચિત્ત આતાં ॥4॥

ભલે લોક તુજ બહુ માનવતી । વાઢેલ યા કીતિ઩ જગામાજી ॥1॥
હ્મણે મેલીં ગુરેં ભાંડીં નેલીં ચોરેં । નાહીંત લેંકુરેં જાલીં મજ ॥ધ્રુ.॥
આસ નિરસૂનિ કઠિણ હેં મન । કરીં વો સમાન વજ્ર તૈસેં ॥2॥
કિંચિત હેં સુખ ટાકીં વો થુંકોનિ । પાવસીલ ધની પરમાનંદ ॥3॥
તુકા હ્મણે થોર ચુકતી સાયાસ । ભવબંદ પાશ તુટોનિયાં ॥4॥

ઐક હેં સુખ હોઇ઩લ દોઘાંસી । સોહળા હે ૠષિ કરિતી દેવ ॥1॥
જડિતવિમાનેં બૈસવિતી માનેં । ગંધર્વાંચેં ગાણેં નામઘોષ ॥ધ્રુ.॥
સંત મહંત સિદ્ધ યેતીલ સામોરે । સર્વસુખા પુરે કોડ તેથેં ॥2॥
આલિંગૂનિ લોળોં ત્યાંચ્યા પાયાંવરી । જાઊં તેથવરી માયબાપેં ॥3॥
તુકા હ્મણે તયા સુખા વણૂપ કાય । જેવ્હાં બાપમાય દેખેં ડોળાં ॥4॥

દેવ પાહાવયા કરીં વો સાયાસ । ન ધરીં હે આસ નાશિવંત ॥1॥
દિન શુદ્ધ સોમ સકાળીં પાતલા । દ્વાદશી ઘડલા પર્વકાળ ॥ધ્રુ.॥
દ્વિજાં પાચારૂનિ શુદ્ધ કરીં મન । દેઇપ વો હેં દાન યથાવિધ ॥2॥
નકો ચિંતા કરૂં વસ્ત્રા યા પોટાચી । માઉલી આમુચી પાંડુરંગ ॥3॥
તુકા હ્મણે દુરી સાંગતોં પાલ્હાળીં । પરી તો જવળી આહે આહ્માં ॥4॥

સુખ હેં નાવડે આહ્માં કોણા બળેં । નેણસી અંધળેં જાલીશી તૂં ॥1॥
ભૂક તાન કૈસી રાહિલી નિશ્ચળ । ખુંટલેં ચપળ મન ઠાયીં ॥ધ્રુ.॥
દ્રવ્ય જીવાહૂનિ આવડે યા જના । આહ્માંસી પાષાણાહૂનિ હીન ॥2॥
સોઇરે સજ્જન જન આણિ વન । અવઘેં સમાન કાય ગુણેં ॥3॥
તુકા હ્મણે આહ્માં જવળી ચ આહે । સુખ દુઃખ સાહે પાંડુરંગ ॥4॥

ગુરુકૃપે મજ બોલવિલેં દેવેં । હોઇ઩લ હેં ઘ્યાવેં હિત કાંહીં ॥1॥
સત્ય દેવેં માઝા કેલા અંગીકાર । આણીક વિચાર નાહીં આતાં ॥ધ્રુ.॥
હોઇ઩ બળકટ ઘાલૂનિયાં કાસ । હા ચિ ઉપદેશ તુજ આતાં ॥2॥
સડા સંમાર્જન તુળસીવૃંદાવન । અતીતપૂજન બ્રાહ્મણાચેં॥3॥
વૈષ્ણવાંચી દાસી હોઇપ સર્વભાવેં । મુખીં નામ ઘ્યાવેં વિઠોબાચેં ॥4॥
પૂર્ણબોધ સ્ત્રીભ્રતારસંવાદ । ધન્ય જિહીં વાદ આઇકિલા॥5॥
તુકા હ્મણે આહે પાંડુરંગકથા । તરેલ જો ચિત્તા ધરીલ કોણી ॥6॥ ॥11॥

ખડા રવાળી સાકર । જાલા નામાચા ચિ ફેર ।
ન દિસે અંતર । ગોડી ઠાયીં નિવડિતાં ॥1॥
તુહ્મી આહ્મી પાંડુરંગા । ભિન્ન ઐસેં કાય સાંગા ।
જાળવિલેં જગા । મી હેં માઝેં યાસાટીં॥ધ્રુ॥
પાયીં હાતીં નાકીં શિરીં । હેમ રાહે અળંકારીં ।
મુસે આલ્યાવરી। કાય નિવડે વેગળેં ॥2॥
નિજલિયા લાભ હાની । તોં ચ ખરી તે સ્વપ્નીં ।
તુકા હ્મણે દોન્હી । નિવારલીં જાગતાં ॥3॥

આહ્મી જાણોં તુઝા ભાવ । કૈંચા ભહ્ કૈંચા દેવ । બીજા નાહીં ઠાવ । કૈંચેં ફળ શેવટીં ॥1॥
સંપાદિલેં બહુ રૂપ । કૈંચેં પુણ્ય કૈંચેં પાપ । નવ્હતોં આહ્મી આપ । આપણાસી દેખિલેં॥ધ્રુ.॥
એકે ઠાયીં ઘરિચ્યાઘરીં । ન કળતાં જાલી ચોરી । તેથેં તેં ચિ દુરી । જાણેં યેણેં ખુંટલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ધરૂનિ હાતીં । ઉર ઠેવિલી માગુતી । એકાંતીં લોકાંતીં । દેવભિહ્સોહળા ॥3॥

કાંહીં બોલિલોં બોબડેં । માયબાપા તુહ્માંપુઢેં । સલગી લાડેં કોડેં । મજ ક્ષમા કરાવી ॥1॥
કાય જાણાવા મહિમા । તુમચા મ્યાં પુરુષોત્તમા । આવડીનેં સીમા । સાંડવિલી મજ હાતીં ॥ધ્રુ.॥
ઘડે અવયાઆ સખ્યત્વેં । બાળેં બાપાસી ન ભ્યાવેં । કાય મ્યાં સાંગાવેં । આહે ઠાવેં તુહ્માસી ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । પ્રેમ લોભ ન સંડાવા । પાઇળલા પાળાવા । લળા પુઢતી આગળા ॥3॥

બહુ ભિતોં જાણપણા । આડ ન યો નારાયણા ।
ઘેઇન પ્રેમપાન્હા । ભિહ્સુખ નિવાડેં ॥1॥
યાસી તુળે ઐસે કાંહીં । દુજેં ત્રિભુવનીં નાહીં ।
કાલા ભાત દહીં । બ્રહ્માદિકાં દુર્લભ ॥ધ્રુ.॥
નિમિશા અર્ધ સંતસંગતિ । વાસ વૈકુંઠીં કલ્પાંતીં ।
મોક્ષપદેં હોતી । તે વિશ્રાંતિ બાપુડી ॥2॥
તુકા હ્મણે હેં ચિ દેઇપ । મીતૂંપણા ખંડ નાહીં।
બોલિલોં ત્યા નાહીં । અભેદાચી આવડી ॥3॥ ॥4॥

દેવા આતાં ઐસા કરીં ઉપકાર । દેહેચા વિસર પાડીં મજ ॥1॥
તરીં ચ હા જીવ સુખ પાવે માઝા । બરેં કેશીરાજા કળોં આલેં ॥ધ્રુ.॥
ઠાવ દેઇપ ચિત્તા રાખ પાયાંપાશીં । સકળ વૃત્તીંસી અખંડિત ॥2॥
અસે ભય આતાં લાજ કામ ક્રોધ । તોડાવા સંબંધ યાંચા માઝા ॥3॥
માગણેં તેં એક હેં ચિ આહે આતાં । નામ મુખીં સંતસંગ દેઇપ ॥4॥
તુકા હ્મણે નકો વરપંગ દેવા । ઘેઇપ માઝી સેવા ભાવશુદ્ધ ॥5॥

તુજ ન કરિતાં કાય નવ્હે એક । હે તોં સકિળક સંતવાણી ॥1॥
ઘેઇપ માઝા ભાર કરીં કૈવાર । ઉતરીં હા પાર ભવસિંધુ ॥ધ્રુ.॥
ઉચિત અનુચિત પાપપુણ્યકાલા । હા તોં નયે મલા નિવડિતાં ॥2॥
કુંટિત રાહિલી બોલતાં બોલતાં । પાર ન પવતાં વાણી પુઢેં ॥3॥
પુસતાં હી કોણાં ન કળે હેં ગુજ । રાખેં આતાં લાજ પાંડુરંગા ॥4॥
તુકા હ્મણે બહુ પાહિલેં યા જીવેં । વર્મ જાલેં જી ઠાવેં નામ તુઝેં ॥5॥

મજ ત્યાચી ભીડ નુલંઘવે દેવા । જો હ્મણે કેશવા દાસ તુઝા ॥1॥
મજ આવડતી બહુ તૈસે જન । કરિતી કીર્તન કથા તુઝી ॥ધ્રુ.॥
સાંડૂનિયાં લાજ નાચેન ત્યાંપુઢેં । આઇકતી કોડેં નામ તુઝેં ॥2॥
ન લગે ઉપચાર હોઇ઩ન ભિકારી । વૈષ્ણવાંચ્યા ઘરીં ઉષ્ટાવળી॥3॥
તુકા હ્મણે જાણોં ઉચિત અનુચિત । વિચારૂનિ હિત તેં ચિ કરૂં ॥4॥

તુઝે પાય માઝે રાહિયેલે ચિત્તીં । તે મજ દાવિતી વર્મ દેવા ॥1॥
આહ્માં અંધાં તુઝ્યા પાયાંચા આધાર । જાણસી વિચાર ચાળવિતાં ॥ધ્રુ.॥
મન ઇસ્થર ઠેલેં ઇંઇદ્રયેં નિશ્ચળ । હેં તોં માઝેં બળ નવ્હે દેવા ॥2॥
પાપપુણ્ય ભેદ નાસિલેં તિમિર । ત્રિગુણ શરીર સાંડિયેલેં ॥3॥
તુકા હ્મણે તુઝા પ્રતાપ હા ખરા । મી જાણેં દાતારા શરણાગત ॥4॥

જેથેં જાતોં તેથેં તૂ માઝા સાંગાતી । ચાલવિસી હાતીં ધરૂનિયાં ॥1॥
ચાલોં વાટે આહ્મી તુઝા ચિ આધાર । ચાલવિસી ભાર સવેં માઝા ॥ધ્રુ.॥
બોલોં જાતાં બરળ કરિસી તેં નીટ । નેલી લાજ ધીટ કેલોં દેવા ॥2॥
અવઘેં જન મજ જાલે લોકપાળ । સોઇરે સકળ પ્રાણસખે ॥3॥
તુકા હ્મણે આતાં ખેળતોં કૌતુકેં । જાલેં તુઝેં સુખ અંતર્બાહીં ॥4॥

જાલેં પીક આહ્માં અવઘા સુકાળ । ઘેઊં અવઘા કાળ પ્રેમસુખ ॥1॥
જાલી અરાણુક અવઘિયાંપાસૂન । અવઘા ગેલા સીણ ભાગ આતાં ॥ધ્રુ.॥
અવઘા જાલા આહ્માં એક પાંડુરંગ । આતાં નાહીં જગ માઝેં તુઝેં ॥2॥
અવઘે ચિ આહ્મી લ્યાલોં અળંકાર । શોભલોં હિ ફાર અવઘ્યાંવરી ॥3॥
તુકા હ્મણે આહ્મી સદેવાંચે દાસ। કરણેં ન લગે આસ આણિકાંચી ॥4॥ ॥6॥

સાધનેં આમુચીં આયોચીં ધારકેં । પ્રમાણ સેવકેં સ્વામિસત્તા ॥1॥
પ્રકાશિલેં જગ આપુલ્યા પ્રકાશેં । રવિ કર્મરસેં અલિપ્ત ત્યા ॥ધ્રુ.॥
સાંગણેં તેં તેં નાહીં કરણેં આપણ । મોલહી વચન બાધ જાલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્માં ભાંડવલ હાતીં । યેરઝારા ખાતી કેવઢિયેં ॥3॥

શુભ જાલ્યા દિશા અવઘા ચિ કાળ । અશુભ મંગળ મંગળાચેં ॥1॥
હાતીંચિયા દીપેં દુરાવિલી નિશી । ન દેખિજે કૈસી આહે તે હી ॥ધ્રુ.॥
સુખ દુઃખાહૂનિ નાહીં વિપરીત । દેતીલ આઘાત હિતફળેં ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં આહ્માંસી હેં ભલેં । અવઘે ચિ જાલે જીવ જંત ॥3॥

પાપ પુણ્ય દોન્હી વાહાતી મારગ । સ્વર્ગનર્કભોગ યાંચીં પેણીં ॥1॥
એકા આડ એક ન લગે પુસાવેં । જેવિલ્યા દેખાવેં માગેં ભૂક ॥ધ્રુ.॥
રાહાટીં પડિલેં ભરોનિયાં રિતીં । હોતીલ માગુતીં યેતીં જાતીં ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્મી ખેળતિયાંમધીં । નાહીં કેલી બુદ્ધી ઇસ્થર પાહોં ॥3॥
॥3॥

હિત તેં હેં એક રામ કંઠીં રાહે । નાઠવિતી દેહભાવ દેહી ॥1॥
હા ચિ એક ધર્મ નિજ બીજવર્મ । હેં ચિ જાળી કર્મેં કેલીં મહા ॥ધ્રુ.॥
ચિત્ત રાહે પાયીં રૂપ બૈસે ડોળાં । જીવેં કળવળા આવડીચા ॥2॥
અખંડ ન ખંડે અભંગ ન ભંગે । તુકા હ્મણે ગંગે મિળણી સિંધુ ॥3॥ ॥1॥

માઝિયે જાતીચેં મજ ભેટો કોણી । આવડીચી ધણી ફેડાવયા ॥1॥
આવડે જ્યા હરિ અંતરાપાસૂનિ । ઐસિયાચે મનીં આર્ત માઝેં ॥ધ્રુ.॥
તયાલાગીં જીવ હોતો કાસાવીસ । પાહાતીલ વાસ નયન હે ॥2॥
સુફળ હા જન્મ હોઇ઩લ તેથૂન । દેતાં આલિંગન વૈષ્ણવાંસી ॥3॥
તુકા હ્મણે તો ચિ સુદિન સોહળા । ગાઊં યા ગોપાળા ધણીવરિ ॥4॥

આમુચેં જીવન હેં કથાઅમૃત । આણિક હી સંતસમાગમ॥1॥
સારૂં એકે ઠાયીં ભોજન પરવડી । સ્વાદરસેં ગોડી પદોપદીં ॥ધ્રુ.॥
ધાલિયા ઢેંકર યેતી આનંદાચે । વોસંડલેં વાચે પ્રેમસુખ ॥2॥
પિકલેં સ્વરૂપ આલિયા ઘુમરિ । રાસી તે અંબરીં ન સમાયે ॥3॥
મોજિતાં તયાચા અંત નાહીં પાર । ખુંટલા વ્યાપાર તુકા હ્મણે ॥4॥

જોડિલેં તેં આતાં ન સરે સારિતાં । જીવ બળી દેતાં હાતા આલેં ॥1॥
સંચિત સારૂનિ બાંધિલેં ધરણેં । તુંબિલેં જીવન આક્ષય હેં ॥ધ્રુ.॥
શીત ઉષ્ણ તેથેં સુખદુઃખ નાહીં । અંતર સબાહી એક જાલેં ॥2॥
બીજ તો અંકુર પત્ર શાખા ફળેં । પ્રાપ્તબીજ મુળેં અવઘેં નાસે ॥3॥
તુકા હ્મણે નામીં રાહિલીસે ગોડી । બીજાચ્યા પરવડી હોતી જાતી ॥4॥

ભિહ્ભાવ આહ્મી બાંધિલાસે ગાંઠી । સાધાવિતોં હાટીં ઘ્યા રે કોણી ॥1॥
સુખાચિયા પેંઠે ઘાતલા દુકાન । માંડિયેલે વાન રામનામ ॥ધ્રુ.॥
સુખાચેં ફુકાચેં સકળાંચેં સાર । તરાવયા પાર ભવસિંધુ ॥2॥
માગેં ભાગ્યવંત જાલે થોર થોર । તિહીં કેલા ફાર હા ચિ સાંટા ॥3॥
ખોટેં કુડેં તેથેં નાહીં ઘાતપાત । તુકા હ્મણે ચિત્ત શુદ્ધ કરીં ॥4॥

પ્રજન્યેં પડાવેં આપુલ્યા સ્વભાવેં । આપુલાલ્યા દૈવેં પિકે ભૂમિ ॥1॥
બીજ તેં ચિ ફળ યેઇ઩લ શેવટીં । લાભહાનિતુટી જ્યાચી તયા ॥ધ્રુ.॥
દીપાચિયે અંગીં નાહીં દુજાભાવ । ધણી ચોર સાવ સારિખે ચિ ॥2॥
કાઉળેં ઢોંપરા કકર તિઇત્તરા । રાજહંસા ચારા મુહાફળેં ॥3॥
તુકા હ્મણે યેથેં આવડી કારણ । પિકલા નારાયણ જયાં તૈસા ॥4॥

ધીર તો કારણ એકવિધભાવ । પતિવ્રતે નાહો સર્વભાવેં॥1॥
ચાતક હે જળ ન પાહાતી દૃષ્ટી । વાટ પાહે કંઠીં પ્રાણ મેઘા ॥ધ્રુ.॥
સૂર્યવિકાશની નેઘે ચંદ્રામૃત । વાટ પાહે અસ્તૌદયાચી॥2॥
ધેનુ યેઊં નેદી જવળી આણિકાં । આપુલ્યા બાળકાવિણ વત્સા ॥3॥
તુકા હ્મણે નેમ પ્રાણાંસવેંસાટી । તરી ચ યા ગોષ્ટી વિઠોબાચી ॥4॥ ॥6॥

રામેં સ્નાનસંધ્યા કેલેં ક્રિયાકર્મ । ત્યાચા ભવશ્રમ નિવારલા ॥1॥
આણિકેં દુરાવલીં કરિતાં ખટપટ । વાઉગે બોભાટ વર્માવિણ॥ધ્રુ.॥
રામનામીં જિંહીં ધરિલા વિશ્વાસ । તિંહીં ભવપાશ તોડિયેલે ॥2॥
તુકા હ્મણે કેલેં કિળકાળ ઠેંગણેં । નામસંકીર્તનેં ભાવિકાંનીં ॥3॥

વૈષ્ણવાંચી કીર્તી ગાઇલી પુરાણીં । સાહી અઠરાંજણીં ચહૂં વેદીં ॥1॥
ઐસે કોણી દાવા ગ્રંથાંચે વાચક । કર્મઠ ધામિ઩ક પુણ્યશીલ ॥ધ્રુ.॥
આદિનાથ શંકર નારદ મુનેશ્વર । શુકા ઐસા થોર આણિક નાહીં ॥2॥
તુકા હ્મણે મુગુટમણી હે ભિહ્ । આણીક વિશ્રાંતિ અરતિયા ॥3॥

બોલિલોં જૈસેં બોલવિલેં દેવેં । માઝેં તુમ્હાં ઠાવેં જાતિકુળ ॥1॥
કરા ક્ષમા કાંહીં નકા ધરૂં કોપ । સંત માયબાપ દીનાવરિ ॥ધ્રુ.॥
વાચેચા ચાળક જાલા દાવી વર્મ । ઉચિત તે ધર્મ મજપુઢેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ઘડે અપરાધ નેણતાં । દ્યાવા મજ આતાં ઠાવ પાયીં ॥3॥

સંતાંચે ઘરીંચા દાસ મી કામારી । દારીં પરોપરીં લોળતસેં ॥1॥
ચરણીંચે રજ લાગતી અંગાંસ । તેણ બેતાળીસ ઉદ્ધરતી ॥ધ્રુ.॥
ઉઇચ્છષ્ટ હેં જમા કરુનિ પત્રાવળી । ઘાલીન કવળી મુખામાજી ॥2॥
તુકા હ્મણે મી આણીક વિચાર । નેણેં હે ચિ સાર માનીતસેં ॥3॥ ॥4॥

એક શેરા અન્ના ચાડ । યેર વાઉગી બડબડ ॥1॥
કાં રે તૃષ્ણા વાઢવિસી । બાંધવૂનિ મોહપાશીં ॥ધ્રુ.॥
ઓઠ હાત તુઝા જાગા। યેર સિણસી વાઉગા ॥2॥
તુકા હ્મણે શ્રમ । એક વિસરતાં રામ ॥3॥

આલેં ધરાયચ પેટ । પુઢેં માગુતેં ન ભેટે ॥1॥
હોસી ફજીતી વરપડા । લક્ષ ચૌ†યાસીચે વેઢાં ॥ધ્રુ.॥
નાહીં કોણાંચા સાંગાત । દુઃખ ભોગિતાં આઘાત ॥2॥
એકા પાઉલાચી વાટ । કોણાં સાંગાવા બોભાટ ॥3॥
જુંતિજેસી ઘાણાં । નાહીં મારિત્યા કરુણા ॥4॥
તુકા હ્મણે હિત પાહેં । જોંવરિ હેં હાતીં આહે ॥5॥

લાભ જાલા બહુતાં દિસીં । લાહો કરા પુઢેં નાસી । મનુષ્યદેહા ઐસી । ઉત્તમજોડી જોડિલી ॥1॥
ઘેઇપ હરિનામ સાદરેં । ભરા સુખાચીં ભાંડારેં । જાલિયા વ્યાપારેં । લાહો હેવા જોડીચા॥ધ્રુ.॥
ઘેઉનિ માપ હાતીં । કાળ મોવી દિવસ રાતી । ચોર લાગ ઘેતી । પુઢેં તૈસેં પળાવેં ॥2॥
હિત સાવકાસેં । હ્મણે કરીન તેં પિસેં । હાતીં કાય ઐસેં । તુકા હ્મણે નેણસી ॥3॥ ॥3॥

સુખાચેં ઓતલેં । દિસે શ્રીમુખ ચાંગલેં ॥1॥
મનેંધરિલા અભિળાસ । મિઠી ઘાતલી પાયાંસ ॥ધ્રુ.॥
હોતાં દૃષ્ટાદૃષ્ટી । તાપગેલા ઉઠાઉઠી ॥2॥
તુકા હ્મણે જાલા । લાભેં લાભ દુણાવલા ॥3॥

ઝરા લાગલા સુખાચા । ઐસા માપારી કૈંચા ॥1॥
જો હેં માપ તોંડેં ધરી । સળે જાલી તે આવરી ॥ધ્રુ.॥
જાલે બહુ કાળ । કોણા નાહીં ઐસેં બળ ॥2॥
તુકા હ્મણે તળ । નાહીં પાહેસા સકળ ॥3॥

આહ્મી બોલોં તેં તુજ કળે । એક દોહીં ઠાયીં ખેળે॥1॥
કાય પરિહારાચેં કામ । જાણેં અંતરીંચેં રામ ॥ધ્રુ.॥
કળોનિયાં કાય ચાડ । માઝી લોકાંસી બડબડ ॥2॥
કારણ સવેં એકા । અવઘેં આહે હ્મણે તુકા ॥3॥

ઉમટે તેં ઠાયીં । તુઝે નિરોપાવેં પાયીં ॥1॥
આહ્મીં કરાવેં ચિંતન । તુઝેં નામસંકીર્તન ॥ધ્રુ.॥
ભોજન ભોજનાચ્યા કાળીં। માગોં કરૂનિયાં આળી ॥2॥
તુકા હ્મણે માથાં । ભાર તુઝ્યા પંઢરિનાથા॥3॥

કેલા પણ સાંડી । ઐસિયાસી હ્મણતી લંડી ॥1॥
આતાં પાહા વિચારૂન । સમર્થાસી બોલે કોણ ॥ધ્રુ.॥
આપલા નિવાડ। આપણેં ચિ કરિતાં ગોડ ॥2॥
તુહ્મીં આહ્મીં દેવા । બોલિલા બોલ સિદ્ધી ન્યાવા ॥3॥
આસે ધુરે ઉણેં । માગેં સરે તુકા હ્મણે॥4॥

ન વ્હાવેં તેં જાલેં । તુહ્માં આહ્માંસી લાગલેં ॥1॥
આતાં હાલમાકલમેં । ભાંડોનિયાં કાઢૂં વર્મેં ॥ધ્રુ.॥
પાટોઑયાસવેંસાટી। દિલી રગટએઆચી ગાંઠી ॥2॥
તુકા હ્મણે હરી । આણૂનિયાં કરિન સરી ॥3॥

પતિતમિરાસી । તે મ્યાં ધરિલા જીવેંસી ॥1॥
આતાં બિળયા સાંગ કોણ । ગ્વાહી તુઝેં માઝેં મન ॥ધ્રુ.॥
પાવણાંચા ઠસા। દાવીં મજ તુઝા કૈસા ॥2॥
વાવ તુકા હ્મણે જાલેં । રોખ પાહિજે દાવિલેં ॥3॥

કરિતાં વેરઝારા । ઉભા ન રાહાસી વેવ્હારા ॥1॥
હે તોં ઝોંડાઇ઩ચે ચાળે । કાય પોટીં તેં ન કળે ॥ધ્રુ.॥
આરગુણી મુગ । બૈસલાસી જૈસા બગ ॥2॥
તુકા હ્મણે કિતી । બુડવિલીં આળવિતીં॥3॥

નાહીં દેણેં ઘેણે । ગોવી કેલી અભિમાનેં ॥1॥
આતાં કાં હો નિવડૂં નેદાં । પાંડુરંગા યેવઢા ધંદા ॥ધ્રુ.॥
પાંચાંમધીં જાવેં । થોડએઆસાટીં ફજિત વ્હાવેં ॥2॥
તુજ ઐસી નાહીં । પાંડુરંગા આહ્મી કાંહીં ॥3॥
ટાકું તો વેવ્હાર । તુજ બહૂ કરકર ॥4॥
તુકા હ્મણે આતાં । નિવડૂં સંતાં હેં દેખતાં ॥5॥ ॥9॥

સિંચન કરિતાં મૂળ । વૃક્ષ વોલ્હાવે સકળ ॥1॥
નકો પૃથકાચે ભરી । પડોં એક મૂળ ધરીં ॥ધ્રુ.॥
પાણચો†યાચેં દાર। વરિલ દાટાવેં તેં થોર ॥2॥
વસ્વ જાલા રાજા । મગ આપુલ્યા ત્યા પ્રજા ॥3॥
એક ચિંતામણી । ફિટે સર્વ સુખધણી ॥4॥
તુકા હ્મણે ધાંવા । આહે પંઢરિયે વિસાંવા ॥5॥

કરૂં યાચી કથા નામાચા ગજર । આહ્માં સંવસાર કાય કરી ॥1॥
હ્મણવૂં હરિચે દાસ લેઊં તીં ભૂષણેં । કાંપે તયાભેણેં કિળકાળ ॥ધ્રુ.॥
આશા ભય લાજ આડ નયે ચિંતા । ઐસી તયા સત્તા સમર્થાચી ॥2॥
તુકા હ્મણે કરૂં ઐસિયાંચા સંગ । જેણેં નવ્હે ભંગ ચિંતનાચા ॥3॥ ॥2॥

કાય સર્પ ખાતો અન્ન । કાય ધ્યાન બગાચેં ॥1॥
અંતરીંચી બુઇદ્ધ ખોટી । ભરલેં પોટીં વાઇ઩ટ ॥ધ્રુ.॥
કાય ઉંદીર નાહીં ધાંવીં । રાખ લાવી ગાઢવ ॥2॥
તુકા હ્મણે સુસર જળીં । કાઉળીં કાં ન ન્હાતી ॥3॥

મદેં માતલેં નાગવેં નાચે । અનુચિત વાચે બડબડી॥1॥
આતાં શિકવાવા કોણાસી વિચાર । કર્મ તેં દુસ્તર કરવી ધીટ॥ધ્રુ.॥
આલેં અંગાસી તેં બિળવંત ગાઢેં । કાય વેડએઆપુઢેં ધર્મનીત ॥2॥
તુકા હ્મણે કળોં યેઇ઩લ તો ભાવ । અંગાવરિલ ઘાવ ઉમટતાં ॥3॥ ॥2॥

સોન્યાચે પર્વત કરવતી પાષાણ । અવઘે રાનોરાન કલ્પતરૂ ॥1॥
પરિ યા દુર્લભ વિઠોબાચે પાય । તેથેં હે ઉપાય ન સરતી ॥ધ્રુ.॥
અમૃતેં સાગર ભરવે તી ગંગા । હ્મણવેલ ઉગા રાહેં કાળા ॥2॥
ભૂત ભવિષ્ય કળોં યેઇ઩લ વર્તમાન । કરવતી પ્રસન્ન રિઇદ્ધસિદ્ધી ॥3॥
સ્થાન માન કળોં યેતી યોગમુદ્રા । નેવવેલ વારા બ્રહ્માંડાસી ॥4॥
તુકા હ્મણે મોક્ષ રાહે આલીકડે । ઇતર બાપુડેં કાય તેથેં ॥5॥ ॥1॥

ભાવિકાં હેં વર્મ સાંપડલેં નિકેં । સેવિતી કવતુકેં ધણીવરિ ॥1॥
ઇઇચ્છતીલ તૈસા નાચે ત્યાંચે છંદેં । વંદિતી તીં પદેં સકુમારેં ॥ધ્રુ.॥
વિસરલે મુહી ભિહભિળાસેં । ઓઢત સરિસેં સુખા આલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે નાહીં માગાયાચી આસ । પાંડુરંગ ત્યાંસ વિસંબેના ॥3॥

ભહાં સમાગમેં સર્વભાવેં હરિ । સર્વ કામ કરી ન સંગતાં ॥1॥
સાંટવલા રાહે હૃદયસંપુષ્ટીં । બાહેર ધાકુટી મૂતિ઩ ઉભા॥ધ્રુ.॥
માગણ્યાચી વાસ પાહે મુખાકડે । ચિંતિલ્યા રોકડે મનોરથ ॥2॥
તુકા હ્મણે જીવ ભાવ દેવાપાયીં । ઠેવૂનિ તે કાંહીં ન મગતી ॥3॥

પ્રેમઅમૃતેં રસના ઓલાવલી । મનાચી રાહિલી વૃઇત્ત પાયીં ॥1॥
સકળ હી તેથેં વોળલીં મંગળેં । વૃઇષ્ટ કેલી જળેં આનંદાચ્યા ॥ધ્રુ.॥
સકળ ઇંઇદ્રયેં જાલીં બ્રહ્મરૂપ । ઓતલેં સ્વરૂપ માજી તયા ॥2॥
તુકા હ્મણે જેથેં વસે ભહ્રાવ । તેથેં નાંદે દેવ સંદેહ નાહીં ॥3॥
॥3॥

કાસયા ગુણદોષ પાહોં આણિકાંચે । મજ કાય ત્યાંચેં ઉણેં અસે ॥1॥
કાય પાપપુણ્ય પાહોં આણિકાંચેં । મજ કાય ત્યાંચેં ઉણેં અસેં ॥ધ્રુ.॥
નષ્ટદુષ્ટપણ કવણાચેં વાણૂ । તયાહૂન આનુ અધિક માઝેં ॥2॥
કુચર ખોટા મજ કોણ અસે આગળા । તો મી પાહોં ડોળાં આપુલિયે ॥3॥
તુકા હ્મણે મી ભાંડવલેં પુરતા । તુજસી પંઢરિનાથા લાવિયેલેં ॥4॥ ॥1॥

કાળ જવિળ ચ ઉભા નેણાં । ઘાલી ઝાંપડી ખુંટી કાનાં ॥1॥
કૈસા હુશાર સાવધ રાહીં । આપુલા તૂં અપુલેઠાયીં॥ધ્રુ.॥
કાળ જવિળચ ઉભા પાહીં । નેદી કોણાસિ દેઊં કાંહીં ॥2॥
કાળેં પુરવિલી પાઠી । વરુષેં જાલીં તરી સાઠી ॥3॥
કાળ ભોંવતાલા ભોંવે। રામ યેઊં નેદી જિવ્હે ॥4॥
તુકા હ્મણે કાળા । કર્મ મિળતેં તેં જાળા ॥5॥ ॥1॥

દુષ્ટ ભૂષણ સજ્જનાચેં । અલભ્યલાભ પુણ્ય ત્યાચેં॥1॥
ધન્ય ઐસા પરૌપકારી । જાય નરકા આણિકાંવારિ ॥ધ્રુ.॥
મળ ખાયે સંવદણી । કરી આણિકાંચી ઉજળણી ॥2॥
તુકા હ્મણે ત્યાચા । પ્રીતી આદર કરા સાચા ॥3॥

સાહોનિયાં ટાંકીઘાયે । પાષાણ દેવ ચિ જાલા પાહેં॥1॥
તયા રીતી દૃઢ મન । કરીં સાધાયા કારણ ॥ધ્રુ.॥
બાણ શસ્ત્ર સાહે ગોળી । સુરાં ઠાવ ઉંચ સ્થળીં ॥2॥
તુકા હ્મણે સતી । અગ્ન ન દેખે જ્યા રીતી ॥3॥ ॥2॥

તેણેં વેશેં માઝીં ચોરિલીં અંગેં । માનાવયા જગ આત્મૈપણે।
નાહીં ચાડ ભીડ સંસારાચેં કોડ । ઉદાસીન સર્વ ગુણેં ।
ભય મોહ લજ્જા નિરસલી શંકા । અવઘિયાં એક ચિ પણેં ।
વિઠ્ઠલાચ્યા પાયીં બૈસોનિ રાહિલીં । ભાગલીં નુટિત તેણેં ॥1॥
આતાં ત્યાંસીં કાય ચાલે માઝેં બળ । જાલોંસેં દુર્બળ સક્વહીન ।
દગ્ધ પટ દિસે સંગતિ બરવંટ । કાય ત્યાચેં કારણ ॥ધ્રુ.॥
આળસેં દૃષ્ટી ન પાહે આપુલેં । એક ચિ દેખિલેં સર્વરૂપ ।
માનામાન તેથેં ખુંટોનિ રાહિલેં । પિસુન તો કોણ બાપ ।
જ્યોતિ ના અંધાર અવઘા એકંકાર। તેથેં કાય પુણ્યપાપ ।
વિઠ્ઠલાવાંચુનિ કાંહીં ચ નાવડે । વેગળાલ્યા ભાવેં રૂપ ॥2॥
બળબડિવાર લૌકિક વેવ્હાર । ગેલી આશા તૃષ્ણા માયા ।
સુખદુઃખાચી વાર્તા નાઇકે । અંતરલોં દુરી તયા ।
મીતૂંપણનિઃકામ હોઊનિ । રાહિલોં આપુલિયા ઠાયાં ।
તુજવિણ આતાં મજ નાહીં કોણી । તુકા હ્મણે દેવરાયા ॥3॥ ॥1॥

કથા પુરાણ ઐકતાં । ઝોંપ નાથિલિ તક્વતા । ખાટેવરિ પડતાં । વ્યાપી ચિંતા તળમળ ॥1॥
ઐસી ગહન કર્મગતિ। કાય તયાસી રડતી । જાલે જાણતે જો ચિત્તીં । કાંહીં નેઘે આપુલા॥ધ્રુ.॥
ઉદક લાવિતાં ન ધરે । ચિંતા કરી કેવ્હાં સરે । જાઊં નકા ધીરેં । હ્મણે કરિતાં ઢવાઑયા ॥2॥
જવળી ગોંચિડ ક્ષીરા । જૈસી કમળણી દદુ઩રા । તુકા હ્મણે દુરા । દેશત્યાગેં તયાસી ॥3॥

સંદેહ બાધક આપઆપણયાંતેં । રજ્જુસર્પવત ભાસતસે।
ભેઊનિયાં કાય દેખિલેં યેણેં । મારેં ઘાયેંવિણ લોળતસે ॥1॥
આપણેં ચિ તારી આપણ ચિ મારી । આપણ ઉદ્ધરી આપણયાં ।
શુકનિળકેન્યાયેં ગુંતલાસી કાય । વિચારૂનિ પાહેં મોકિળયા ॥ધ્રુ॥
પાપપુણ્ય કૈસે ભાંજિલે અખ । દશકાચા એક ઉરવિલા ।
જાણોનિયાં કાય હોતોસી નેણતા । શૂન્યા ઠાવ રિતા નાહીં નાહીં ॥2॥
દુરા દૃષ્ટી પાહેં ન્યાહાળૂનિ । મૃગજલા પાણી ન હ્મણેં ચાડા ।
ધાંવતાં ચિ ફુટે નવ્હે સમાધાન । તુકા હ્મણે જાણ પાવે પીડા ॥3॥ ॥2॥

કથે ઉભા અંગ રાખે જો કોણી । ઐસા કોણ ગણી તયા પાપા ॥1॥
યેથેં તો પાતકી ન યેતા ચ ભલા । રણીં કુચરાલા કાય ચાલે ॥ધ્રુ.॥
કથે બૈસોની આણીક ચર્ચા । ધિગ ત્યાચી વાચા કુંભપાક ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐલપૈલ તે થડીચે । બુડતીલ સાચ મધ્યભાગીં ॥3॥

નાવડે જ્યા કથા ઉઠોનિયાં જાતી । તે યમા ફાવતી બરે વોજા ॥1॥
તો અસે જવળી ગોંચિડાચ્યા ન્યાયેં । દેશત્યાગેં ઠાયેં તયા દુરી ॥ધ્રુ.॥
નવ્હે ભલા કોણી નાવડે દુસરા । પાહુણા કિંકરા યમા હોય ॥2॥
તુકા હ્મણે તયા કરાવેં તેં કાઇ઩ । પાષાણ કાં નાહીં જળામધ્યેં ॥3॥

જવળી નાહીં ચિત્ત । કાય માંડિયેલેં પ્રેત ॥1॥
કૈસા પાહે ચિદ્રદ્રાઇષ્ટ । દીપ સ્નેહાચ્યા શેવટીં ॥ધ્રુ.॥
કાંતેલેંસેં શ્વાન । તૈસેં દિશા હિંડે મન ॥2॥
ત્યાચે કાનીં હાણે । કોણ બોંબ તુકા હ્મણે॥3॥

દુર્બળા વાણીચ્યા એક દોનિ સિઇદ્ધ । સદૈવા સમાધિ વિશ્વરૂપીં ॥1॥
કાય ત્યાચેં વાંયાં ગેલેં તેં એક । સદા પ્રેમસુખ સર્વકાળ ॥ધ્રુ.॥
તીર્થ દેવ દુરી તયા ભાગ્યહીના । વિશ્વ ત્યા સજ્જના દુમદુમિલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે એક વાહાતી મોઇળયા । ભાગ્યેં આગિળયા ઘરા યેતી ॥3॥ ॥4॥

પરિમળેં કાષ્ઠ તાજવાં તુળવિલેં । આણીક નાંવાંચીં થોડીં । એક તેં કાતિવેં ઉભવિલીં ઢવળારેં
એકાચિયા કુડ મેડી । એક દીનરૂપ આણિતી મેઇળયા । એક તે બાંધોનિ માડી
અવઘિયાં બાજાર એક ચિ જાલા । માંવિકલીં આપુલ્યા પાડીં ॥1॥
ગુણ તો સાર રૂપમધ્યકાર । અવગુણ તો ફાર પીડીતસે ॥ધ્રુ.॥
એક ગુણેં આગળે અસતી । અમોલ્ય નાંવાંચે ખડે । એક સમર્થ દુર્બળા ઘરીં
ફાર મોલાચે થોડે । એક ઝગમગ કરિતી વાળવંટીં । કોણી ન પાહાતી તયાંકડે
સભાગ્ય સંપન્ન આપુલાલે ઘરીં । માયેક દૈન્ય બાપુડેં ॥2॥
એક માનેં રૂપેં સારિખ્યા અસતી । અનેકપ્રકાર યાતી। જ્યાચિયા સંચિતેં જૈસેં આલેં પુઢેં
તયાચી તૈસી ચ ગતિ । એક ઉંચપદીં બૈસૌનિ સુખેં । દાસ્ય કરવી એકા હાતીં
તુકા હ્મણે કાં માનિતી સુખ । ચુકલિયા વાંયાં ખંતી ॥3॥ ॥1॥

નાહીં આહ્માં શત્રુ સાસુરેં પિસુન । દાટલેં હેં ઘન માહિયેર ॥1॥
પાહેં તેથેં પાંડુરંગ રખુમાઇ઩ । સત્યભામા રાહી જનનિયા॥ધ્રુ.॥
લજ્જા ભય કાંહી આહ્માં ચિંતા નાહીં । સર્વસુખેં પાયીં વોળગતી ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્મી સદૈવાચીં બાળેં । જાલોં લડિવાળેં સકળાંચીં ॥3॥

ગભાઅ અસતાં બાળા । કોણ પાળી ત્યાચા લળા॥1॥
કૈસા લાઘવી સૂત્રધારી । કૃપાળુવા માઝા હરી ॥ધ્રુ.॥
સર્પ પિલીં વિતાં ચિ ખાય । વાંચલિયા કોણ માય ॥2॥
ગગનીં લાગલા કોસરા । કોણ પુરવી તેથેં ચારા ॥3॥
પોટીં પાષાણાંચે જીવ । કવણ જીવ ત્યાચા ભાવ ॥4॥
તુકા હ્મણે નિશ્ચળ રાહેં । હોઇ઩લ તેં સહજ પાહેં ॥5॥

ન હ્મણે કવણાં સિદ્ધ સાધક ગંવ્હાર । અવઘા વિશ્વંભર વાંચૂનિયાં ॥1॥
ઐસેં માઝે બુઇદ્ધ કાયા વાચા મન । લાવીં તુઝેં ધ્યાન પાંડુરંગા ॥ધ્રુ.॥
ગાતાં પ્રેમગુણ શંકા માઝ્યા મનીં । નાચતાં રંગણીં નાઠવાવી ॥2॥
દેઇપ ચરણસેવા ભૂતાંચેં ભજન । વર્ણા અભિમાન સાંડવૂનિ ॥3॥
આશાપાશ માઝી તોડીં માયા ચિંતા । તુજવિણ વેથા નકો કાંહીં ॥4॥
તુકા હ્મણે સર્વ ભાવ તુઝે પાયીં । રાહે ઐસેં દેઇપ પ્રેમ દેવા ॥5॥

ઐગ્નમાજી ગેલેં । ઐગ્ન હોઊન તેં ચ ઠેલેં ॥1॥
કાય ઉરલેં તયા પણ । માગીલ તેં નામ ગુણ ॥ધ્રુ.॥
લોહ લાગેપરિસા અંગીં । તો હી ભૂષણ જાલા જગીં ॥2॥
સરિતા વોહળા ઓઘા। ગંગે મિળોનિ જાલ્યા ગંગા ॥3॥
ચંદનાચ્યા વાસેં । તરુ ચંદન જાલેસ્પર્શે॥4॥
તુકા જડલા સંતાં પાયીં । દુજેપણા ઠાવ નાહીં॥5॥ ॥4॥

ઐશા ભાગ્યેં જાલોં । તરી ધન્ય જન્મા આલોં ॥1॥
રુળેં તળીલે પાયરી । સંત પાય દેતી વરી ॥ધ્રુ.॥
પ્રેમામૃતપાન । હોઇ઩લ ચરણરજેં સ્નાન ॥2॥
તુકા હ્મણે સુખેં । તયા હરતીલ દુઃખેં॥3॥

કરિતાં યા સુખા । અંતપાર નાહીં લેખા ॥1॥
માથાં પડતી સંતપાય । સુખ કૈવલ્ય તેં કાય ॥ધ્રુ.॥
ઐસા લાભ નાહીં । દુજા વિચારિતાં કાંહીં ॥2॥
તુકા હ્મણે ગોડ । તેથેં પુરે માઝેં કોડ॥3॥ ॥2॥

વેદ જયા ગાતી । આહ્માં તયાચી સંગતિ ॥1॥
નામ ધરિયેલેં કંઠીં । અવઘા સાંટવિલા પોટીં ॥ધ્રુ.॥
ૐકારાચેં બીજ । હાતીં આમુચે તેં નિજ ॥2॥
તુકા હ્મણે બહુ મોટેં । અણુરણિયાં ધાકુટેં ॥3॥

તૂં શ્રીયેચા પતિ । માઝી બહુ હીન યાતી ॥1॥
દોઘે અસોં એકે ઠાયીં । માઝા માથા તુઝે પાયીં ॥ધ્રુ.॥
માઝ્યા દીનપણાં પાર । નાહીં બહુ તૂં ઉદાર ॥2॥
તુકા હ્મણે પાંડુરંગા । મી ઓહોળ તૂં ગંગા ॥3॥

મી યાચક તૂં દાતા । કાય સત્ય પાહોં આતાં ॥1॥
મ્યા તોં પસરિલા હાત । કરીં આપુલેં ઉચિત ॥ધ્રુ.॥
આહ્મી ઘ્યાવેં નામ । તુહ્માં સમાધાન કામ ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવરાજા । વાદ ખંડીં તુઝા માઝા ॥3॥

તુઝે પોટીં ઠાવ । વ્હાવા ઐસા માઝા ભાવ ॥1॥
કરીં વાસનેસારિખેં । પ્રાણ ફુટે યેણેં દુઃખેં ॥ધ્રુ.॥
અહંકાર ખોટે । વાટે શ્વાપદાંચી થાટે ॥2॥
તુકા હ્મણે આઇ઩ । હાતીં ધરૂનિ સંગ દેઇ઩ ॥3॥

દારીં પરોવરી । કુડીં કવાડીં મી ઘરીં ॥1॥
તુમચ્યા લાગલોં પોષણા । અવઘે ઠાયીં નારાયણા ॥ધ્રુ.॥
નેદીં ખાઊં જેવૂં । હાતીંતોંડીંચેં હી ઘેઊં ॥2 ॥
તુકા હ્મણે અંગીં । જડલોં ઠાયીંચા સલગી ॥3॥

મજ કોણી કાંહીં કરી । ઉમટે તુમચે અંતરીં ॥1॥
વ્યાલા વાડવિલેં હ્મુણ । મજ સુખ તુજ સીણ ॥ધ્રુ.॥
માઝેં પોટ ધાલેં। તુઝે અંગીં ઉમટલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ખેળેં । તેથેં તુમચિયા બળેં ॥3॥

જોડોનિયાં કર । ઉભા રાહિલોં સમોર ॥1॥
હેં ચિ માઝેંભાંડવલ।જાણે કારણ વિઠ્ઠલ ॥ધ્રુ.॥
ભાકિતોં કરુણા । આતાં નુપેક્ષાવેં દીના ॥2॥
તુકા હ્મણે ડોઇ઩ । ઠેવીં વેળોવેળાં પાયીં ॥3॥

આહ્મી ઘ્યાવેં તુઝેં નામ । તુહ્મી આહ્માં દ્યાવેં પ્રેમ॥1॥
ઐસેં નિવડિલેં મુળીં । સંતીં બૈસોનિ સકળીં ॥ધ્રુ.॥
માઝી ડોઇ઩ પાયાંવરી । તુહ્મી ન ધરાવી દુરી ॥2॥
તુકા હ્મણે કેલા । ખંડ દોઘાંચા વિઠ્ઠલા ॥3॥

વારિલેં લિગાડ । બહુદિસાંચેં હેં જાડ ॥1॥
ન બોલાવેં ઐસેં કેલેં । કાહીં વાઉગેં તિતુલેં ॥ધ્રુ.॥
જાલા ચૌઘાંચાર । ગેલા ખંડોનિ વેવ્હાર ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । કરીન તે ઘ્યાવી સેવા॥3॥

પાયરવે અન્ન । મગ કરી ક્ષીદક્ષીણ ॥1॥
ઐસે હોતી ઘાતપાત । લાભે વિણ સંગેં થીત ॥ધ્રુ.॥
જન્માચી જોડી । વાતાહાત એકે ઘડી ॥2॥
તુકા હ્મણે શંકા । હિત આડ યા લૌકિકા ॥3॥

આહ્માંવૈષ્ણવાંચા।નેમકાયામનેંવાચા॥1॥
ધીર ધરૂં જિવાસાટીં । યેઊં નેદૂં લાભા તુટી ॥ધ્રુ.॥
ઉચિત સમય । લાજનિવારાવેં ભય ॥2॥
તુકા હ્મણે કળા । જાણોં નેમ નાહીં બાળા ॥3॥

ઉલંઘિલી લાજ । તેણેં સાધિયેલેં કાજ ॥1॥
સુખેં નાચે પૈલતીરીં । ગેલોં ભવાચે સાગરીં ॥ધ્રુ.॥
નામાચી સાંગડી । સુખેં બાંધલી આવડી ॥2॥
તુકા હ્મણે લોકાં । ઉરલી વાચા મારીં હાકા॥3॥

બૈસલોંસે દારીં । ધરણેં કોંડોનિ ભિકારી ॥1॥
આતાં કોઠેં હાલોં નેદીં । બરી સાંપડલી સંદી ॥ધ્રુ.॥
કિતી વેરઝારા । માગેં ઘાતલીયા ઘરા ॥2॥
માઝેં મજ નારાયણા । દેતાં આં રે નયે મના॥3॥
ભાંડાવેં તેં કિતી । બહુ સોસિલી ફજિતી ॥4॥
તુકા હ્મણે નાહીં । લાજ તુઝે અંગીં કાંહીં ॥5॥

જાલોં દ્વારપાળ । તુઝેં રાખિલેં સકળ ॥1॥
નાહીં લાગોં દિલેં અંગા । આડ ઠાકલોં મી જગા ॥ધ્રુ.॥
કરૂનિયાં નીતી। દિલ્યાપ્રમાણેં ચાલતી ॥2॥
હાતીં દંડ કાઠી । ભા જિવાચિયે સાટીં॥3॥
બળ બુદ્ધી યુહી । તુજ દિલ્યા સર્વ શહી ॥4॥
તુકા હ્મણે ખરા । આતાં ઘેઇ઩ન મુશારા ॥5॥

ફળાચી તોં પોટીં । ઘડે વિયોગેં હી ભેટી ॥1॥
કરાવેં ચિંતન । સાર તેં ચિ આઠવણ ॥ધ્રુ.॥
ચિત્ત ચિત્તા ગ્વાહી । ઉપચારેં ચાડ નાહીં ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । પાવે ંતરીંચી સેવા॥3॥ ॥15॥

દુર્બળાચેં કોણ । ઐકે ઘાલૂનિયાં મન । રાહિલેં કારણ। તયાવાંચૂનિ કાય તેં ॥1॥
કળોં આલેં અનુભવેં । પાંડુરંગા માઝ્યા જીવેં । ન સંગતાં ઠાવેં । પડે ચર્યા દેખોનિ ॥ધ્રુ.॥
કામ ક્રોધ માઝા દેહીં । ભેદાભેદ ઓલે નાહીં । હોતેં તેથેં કાંહીં । તુજ કૃપા કરિતાં॥2॥
હેં તોં નવ્હે ઉચિત । નુપેક્ષાવેં શરણાગત । તુકા હ્મણે રીત । તુમચી આહ્માં ન કળે ॥3॥

આહ્મી ભાવ જાણોં દેવા । ન કળતી તુઝિયા માવા । ગણિકેચા કુઢાવા । પતના ન્યાવા દશરથ ॥1॥
તરી મ્યાં કાય ગા કરાવેં । કોણ્યા રીતી તુજ પાવેં । ન સંગતાં ઠાવેં । તુહ્માંવિણ ન પડે॥ધ્રુ.॥
દોની ફાકલિયા વાટા । આઓવી કેલા ઘટાપટા । નવ્હે ધીર ફાંટા । આડ રાનેં ભરતી ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝે ડોળે । તુઝે દેખતી હે ચાળે । આતાં યેણેં વેળે । ચરણ જીવેં ન સોડીં ॥3॥

વેરઝારીં જાલા સીણ । બહુ કેલેં ક્ષીદક્ષીણ । ભાંડણાસી દિન । આજી યેથેં ફાવલા ॥1॥
આતાં કાય ભીડ ભાર । ધરૂનિયાં લોકચાર । બુડવૂનિ વેવ્હાર । સરોબરી કરાવી ॥ધ્રુ.॥
આલેં બહુતાંચ્યા મના । કાં રે ન ઓસી આઆહાણા । મુળીંચ્યા વચના । આહ્મી જાગોં આપુલ્યા ॥2॥
તુકા હ્મણે ચૌઘાંમધીં । તુજ નેલેં હોતેં આધીં । આતાં નામધીં । ઉરી કાંહીં રાહિલી ॥3॥ ॥3॥

કલ્પતરૂખાલીં । ફળેં યેતી માગીતલીં ॥1॥
તેથેં બૈસલ્યાચા ભાવ । વિચારૂનિ બોલેં ઠાવ ॥ધ્રુ.॥
દ્યાવેં તેં ઉત્તર । યેતો પ્રતિત્યાચા ફેર ॥2॥
તુકા હ્મણે મનીં । આપુલ્યા ચ લાભહાનિ॥3॥

રંગલેં યા રંગેં પાલટ ન ઘરી । ખેવલેં અંતરીં પાલટેના॥1॥
સાવળેં નિખળ કૃષ્ણનામ ઠસે । અંગસંગેં કૈસે શોભા દેતી ॥ધ્રુ.॥
પવિત્ર જાલેં તેં ન લિંપે વિટાળા । નૈદી બૈસોં મલા આડવરી ॥2॥
તુકા હ્મણે કાળેં કાળેં કેલેં તોંડ । પ્રકાશ અભંડ દેખોનિયાં ॥3॥

જગા કાળ ખાય । આહ્મી માથાં દિલે પાય ॥1॥
નાચોં તેથેં ઉભા રાહે । જાતાં વ્યંગ કરી સાહે ॥ધ્રુ.॥
હરિચ્યા ગુણેં ધાલા । હોતા ખાત ચિ ભુકેલા ॥2॥
તુકા હ્મણે હળુ । જાલા કઢત શીતળુ ॥3॥
॥3॥

બ્રહ્મરસ ઘેઇપ કાઢા । જેણેં પીડા વારેલ ॥1॥
પથ્ય નામ વિઠોબાચેં । અણીક વાચે ન સેવીં ॥ધ્રુ.॥
ભવરોગાઐસેં જાય । આણીક કાય ક્ષુલ્લકેં ॥2॥
તુકા હ્મણે નવ્હે બાધા । અણીક કદા ભૂતાંચી ॥3॥

અંગેં અનુભવ જાલા મજ । સંતરજચરણાંચા ॥1॥
સુખી જાલોં યા સેવનેં । દુઃખ નેણેં યાવરી ॥ધ્રુ.॥
નિર્માલ્યાચેં તુળસીદળ । વિષ્ણુજળ ચરણીંચેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ભાવસાર । કરૂનિ ફાર મિઇશ્રત ॥3॥

વૈદ્ય એક પંઢરિરાવ । અંતર્ભાવ તો જાણે ॥1॥
રોગાઐશા દ્યાવ્યા વલ્લી । જાણે જાલી બાધા તે ॥ધ્રુ.॥
નેદી રુકા વેચોં મોલ । પોહે બોલ પ્રીતીચે ॥2॥
તુકા હ્મણે દયાવંતા । સદા ચિંતા દીનાંચી ॥3॥

કરિતાં કોણાચેં હી કાજ । નાહીં લાજ દેવાસી ॥1॥
બરે કરાવેં હેં કામ । ધરિલેં નામ દીનબંધુ ॥ધ્રુ.॥
કરુનિ અરાણૂક પાહે । ભલત્યા સાહએ વ્હાવયા ॥2॥
બોલે તૈસી કરણી કરી । તુકા હ્મણે એક હરિ ॥3॥ ॥4॥

ઉભેં ચંદ્રભાગે તીરીં । કટ ધરોનિયાં કરીં ।
પાઉલેં ગોજિરીં । વિટેવરી શોભલીં ॥1॥
ત્યાચા છંદ માઝ્યા જીવા । કાયા વાચા મનેં હેવા ।
સંચિતાચા ઠેવા । જોડી હાતીં લાગલી ॥ધ્રુ.॥
રૂપ ડોઇળયાં આવડે । કીતિ઩ શ્રવણીં પવાડે ।
મસ્તક નાવડે । ઉઠોં પાયાંવરોનિ ॥2॥
તુકા હ્મણે નામ । જ્યાચેં નાસી ક્રોધ કામ ।
હરી ભવશ્રમ । ઉચ્ચારિતાં વાચેસી ॥3॥

આહ્માં હેં ચિ ભાંડવલ । હ્મણોં વિઠ્ઠલ વિઠ્ઠલ ॥1॥
સુખેં તરોં ભવનદી । સંગ વૈષ્ણવાંચી માંદી ॥ધ્રુ.॥
બાખરાચેં વાણ। સાંડૂં હેં જેવૂં જેવણ ॥2॥
ન લગે વારંવાર । તુકા હ્મણે વેરઝાર ॥3॥

આતાં માઝ્યા ભાવા । અંતરાય નકો દેવા ॥1॥
આલેં ભાગા તેં કરિતોં । તુઝેં નામ ઉચ્ચારિતોં ॥ધ્રુ.॥
દૃઢ માઝેં મન। યેથેં રાખાવેં બાંધોન ॥2॥
તુકા હ્મણે વાટે । નકો ફુટોં દેઊં ફાંટે॥3॥ ॥3॥

કાય દેવાપાશીં ઉણેં । હિંડે દારોદારીં સુનેં ॥1॥
કરી અક્ષરાંચી આટી । એકે કવડી ચ સાટીં ॥ધ્રુ.॥
નિંદી કોણાં સ્તવી । ચિંતાતુર સદા જીવીં ॥2॥
તુકા હ્મણે ભાંડ । જલો જળો ત્યાચેં તોંડ ॥3॥

માગણેં તેં માગોં દેવા । કરૂં ભહી ત્યાચી સેવા ॥1॥
કાય ઉણે તયાપાશીં । રિઇદ્ધસિદ્ધી જ્યાચ્યા દાસી ॥ધ્રુ.॥
કાયાવાચામન । કરૂં દેવા હેં અર્પણ ॥2॥
તુકા હ્મણે વિશ્વંભર । જ્યાચ્યાનેં હેં ચરાચર ॥3॥

ચિત્તીં નાહીં આસ । ત્યાચા પાંડુરંગ દાસ ॥1॥
અસે ભહાંચિયે ઘરીં । કામ ન સંગતાં કરી ॥ધ્રુ.॥
અનાથાચા બંધુ । અસે અંગીં હા સંબંધું ॥2॥
તુકા હ્મણે ભાવેં । દેવા સત્તા રાબવાવેં ॥3॥

કર્કશસંગતિ । દુઃખ ઉદંડ ફજિતી ॥1॥
નાહીં ઇહ ના પરલોક । મજુર દિસે જૈસેં રંક ॥ધ્રુ.॥
વચન સેંટાવરી । ત્યાચેં ઠેવૂનિ ધિક્કારી ॥2॥
તુકા હ્મણે પાયીં બેડી । પડિલી કપાળીં કુ†હાડી ॥3॥ ॥4॥

બીજ પેરે સેતીં । મગ ગાડેવરી વાહાતી ॥1॥
વાંયાં ગેલેં ઐસેં દિસે । લાભ ત્યાચે અંગીં વસે ॥ધ્રુ.॥
પાલ્યાચી જતન । તરિ પ્રાંતીં યેતી કણ ॥2॥
તુકા હ્મણે આળા । ઉદક દેતાં લાભે ફળા ॥3॥

જાણાવેં તેં સાર । નાહીં તરી દગા ફાર ॥1॥
ડોળે ઝાંકિલિયા રવિ । નાહીં ઐસા હોય જેવીં ॥ધ્રુ.॥
બહુથોડએઆ આડ । નિવારિતાં લાભેં જાડ ॥2॥
તુકા હ્મણે ખરેં । નેલેં હાતીંચે અંધારેં॥3॥

મુળીં નેણપણ । જાલા તરી અભિમાન ॥1॥
વાંયાં જાવેં હેં ચિ ખરેં । કેલેં તેણેં ચિ પ્રકારેં ॥ધ્રુ.॥
અરાણૂક નાહીં કધીં। જાલી તરિ ભેદબુઇદ્ધ ॥2॥
અંતરલી નાવ । તુકા હ્મણે નાહીં ઠાવ॥3॥ ॥3॥

સંવસારસાંતે આલે હો આઇકા । તુટીચેં તે નકા કેણેં ભરૂં ॥1॥
લાભાચા હા કાળ અવઘે વિચારા । પારખી તે કરા સાહએ યેથેં ॥ધ્રુ.॥
શૃંગારિલેં દિસે ન કળેં અંતર । ગોવિલા પદર ઉગવેના ॥2॥
તુકા હ્મણે ખોટેં ગુંપતાં વિસારેં । હાતિંચિયા ખરેં હાતીં ઘ્યાવેં ॥3॥

સારાવીં લિગાડેં ધરાવા સુપંથ । જાવેં ઉસંતીત હળૂહળૂ ॥1॥
પુઢેં જાતિયાચે ઉમટલે માગ । ભાંબાવલેં જગ આડરાનેં ॥ધ્રુ.॥
વેચલ્યાચા પાહે વરાવરિ ઝાડા । બળાચા નિધડા પુઢિલિયા ॥2॥
તુકા હ્મણે જૈસી દાખવાવી વાણી । તે દ્યાવી ભરોની શેવટ તોં ॥3॥

બુઇદ્ધમંદ શિરીં । ભાર ફજિતી પદરીં ॥1॥
જાય તેથેં અપમાન । પાવે હાણી થુંકી જન ॥ધ્રુ.॥
ખરિયાચા પાડ । માગેં લાવાવેં લિગાડ ॥2॥
તુકા હ્મણે કરી । વર્મ નેણેં ભરોવરી ॥3॥ ॥3॥

પૂર્વજાંસી નકા઩ । જાણેં તેં આઇકા ॥1॥
નિંદા કરાવી ચાહાડી । મનીં ધરૂનિ આવડી ॥ધ્રુ.॥
માત્રાગમના ઐસી।જોડી પાતકાંચી રાસી ॥2॥
તુકા હ્મણે વાટ । કુંભપાકાચી તે નીટ॥

વેડીં તેં વેડીં બહુત ચિ વેડીં । ચાખતાં ગોડી ચવી નેણે ॥ધ્રુ.॥
દેહા લાવી વાત । પાલવ ઘાલી જાલી રાત ॥1॥
કડિયે મૂલ ભોંવતેં ભોંયે । મોકલુનિ રડે ધાયે ॥2॥
લેંકરેં વિત્ત પુસે જગા । માઝા ગોહો કોણ તો સાંગા ॥3॥
આપુલી શુઇદ્ધ જયા નાહીં । આણિકાંચી તે જાણે કાઇ઩ ॥4॥
તુકા હ્મણે ઐસે જન । નકા઩ જાતાં રાખે કોણ ॥5॥

આવડીચેં દાન દેતો નારાયણ । બાહે ઉભારોનિ રાહિલાસે॥1॥
જેં જયાસી રુચે તેં કરી સમોર । સર્વયા ઉદાર માયબાપ ॥ધ્રુ.॥
ઠાયીં પડિલિયા તેં ચિ લાગે ખાવેં । ઠાયીંચે ચિ ઘ્યાવેં વિચારૂનિ ॥2॥
બીજ પેરૂનિયાં તેં ચિ ઘ્યાવેં ફળ । ડોરલીસ કેળ કૈંચેં લાગે ॥3॥
તુકા હ્મણે દેવા કાંહીં બોલ નાહીં । તુઝા તૂં ચિ પાહીં શત્રુ સખા ॥4॥

અડચણીચેં દાર । બાહેર માજી પૈસ ફાર ॥1॥
કાય કરાવેં તેં મૌન્ય । દાહી દિશા હિંડે મન ॥ધ્રુ.॥
બાહેર દાવી વેશ । માજી વાસનેચે લેશ ॥2॥
નાહીં ઇંઇદ્રયાં દમન । કાય માંડિલા દુકાન ॥3॥
સારવિલેં નિકેં । વરિ માજી અવઘેં ફિકેં ॥4॥
તુકા હ્મણે અંતીં । કાંહીં ન લગે ચિ હાતીં ॥5॥

લય લક્ષૂનિયાં જાલોં હ્મણતી દેવ । તો હી નવ્હે ભાવ સત્ય જાણા ॥1॥
જાલોં બહુશ્રુત ન લગે આતાં કાંહીં । નકો રાહૂં તે હી નિઇશ્ચતીનેં ॥ધ્રુ.॥
તપેં દાન કાય માનિસી વિશ્વાસ । બીજ ફળ ત્યાસ આહે પુઢેં ॥2॥
કર્મ આચરણ યાતીચા સ્વગુણ । વિશેષ તો ગુણ કાય તેથેં ॥3॥
તુકા હ્મણે જરી હોઇ઩લ નિષ્કામ । તરિ ચ હોય રામ દેખે ડોળાં ॥4॥ ॥5॥

પુરલી ધાંવ કડિયે ઘેઇપ । પુઢેં પાયીં ન ચલવીં ॥1॥
કૃપાળુવે પાંડુરંગે । અંગસંગે જિવલગે ॥ધ્રુ.॥
અવઘી નિવારાવી ભૂક। અવઘ્યા દુઃખ જન્માચેં ॥2॥
તુકા હ્મણે બોલવેના । લાવીં સ્તનાં વિશ્વરેં ॥3॥

જેં જેં મના વાટે ગોડ । તેં તેં કોડ પુરવિસી ॥1॥
આતાં તૂં ચિ બાહએઆત્કારીં । અવઘ્યાપરી જાલાસી ॥ધ્રુ.॥
નાહીં સાયાસાચેં કામ । ઘેતાં નામ આવડી ॥2॥
તુકા હ્મણે સર્વસાંગે । પાંડુરંગે દયાળે ॥3॥

જેથેં માઝી દૃઇષ્ટ જાય । તેથેં પાય ભાવીન ॥1॥
અસેન યા સમાધાનેં । પૂજા મનેં કરીન ॥ધ્રુ.॥
અવઘા ચ અવઘે દેસી। સુખ ઘેવવિસી સંપન્ન ॥2॥
તુકા હ્મણે બંધન નાહીં । ઐસેં કાંહીં તે કરૂં ॥3॥ ॥3॥

નાતુડે જો કવણે પરી । ઉભા કેલા વિટેવરી ॥1॥
ભલા ભલા પુંડલિકા । માનલાસી જનલોકાં ॥ધ્રુ.॥
કોણ્યા કાળેં સુખા। ઐશા કોણ પાવતા ॥2॥
અવઘા આણિલા પરિવાર । ગોપી ગોપાળાંચા ભાર ॥3॥
તુકા હ્મણે ધન્ય જાલેં । ભૂમી વૈકુંઠ આણિલેં॥4॥

અવઘે ચુકવિલે સાયાસ । તપ રાસી જીવા નાસ॥1॥
જીવ દેઊનિયાં બળી । અવઘીં તારિલીં દુર્બળીં । કેલા ભૂમંડળીં । માજી થોર પવાડા ॥ધ્રુ.॥
કાંહીં ન મગે યાચી ગતી । લુટવિતો જગા હાતીં ॥2॥
તુકા હ્મણે ભહ્રાજા । કોણ વર્ણી પાર તુઝા ॥3॥

પ્રમાણ હેં ત્યાચ્યા બોલા । દેવ ભહાંચા અંકિલા॥1॥
ન પુસતાં જાતાં નયે । ખાલીં બૈસતાં હી ભિયે ॥ધ્રુ.॥
અવઘા ત્યાચા હોત । જીવ ભાવાહી સહિત ॥2॥
વદે ઉપચારાચી વાણી । કાંહીં માગ હ્મણઊનિ ॥3॥
ઉદાસીનાચ્યા લાગેં । તુકા હ્મણે ધાંવે માગેં॥4॥

કાંહીં ન માગતી દેવા । ત્યાંચી કરૂં ધાંવે સેવા ॥1॥
હળૂહળૂ ફેડી ૠણ । હોઊનિયાં રૂપેં દીન ॥ધ્રુ.॥
હોઊં ન સકે વેગળા । ક્ષણ એક ત્યાં નિરાળા ॥2॥
તુકા હ્મણે ભિહ્ભાવ । હા ચિ દેવાચા હી દેવ ॥3॥

જાણે અંતરિંચા ભાવ । તો ચિ કરિતો ઉપાવ ॥1॥
ન લગેં સાંગાવેં માંગાવેં ॥
જીવેં ભાવેં અનુસરાવેં । અવિનાશ ઘ્યાવેં। ફળ ધીર ધરોનિ ॥ધ્રુ.॥
બાળા ન માગતાં ભોજન । માતા ઘાલી પાચારૂન ॥2॥
તુકા હ્મણે તરી । એકીં લંઘિયેલે ગિરી ॥3॥

આહ્મી નાચોં તેણેં સુખેં । વાઊં ટાળી ગાતોં મુખેં॥1॥
દેવ કૃપેચા કોંવળા । શરણાગતા પાળી લળા ॥ધ્રુ.॥
આહ્માં જાલા હા નિર્ધાર । માગેં તારિલેં અપાર ॥2॥
તુકા હ્મણે સંતીં । વર્મ દિલેં આહ્માં હાતીં ॥3॥

જાલોં નિર્ભર માનસીં । હ્મણઊનિ કળલાસી ॥1॥
તુઝે હ્મણવિતી ત્યાંસ । ભય ચિંતા નાહીં આસ ॥ધ્રુ.॥
ચુકવિસી પાશ । ગર્ભવાસયાતના ॥2॥
તુઝેં જાણોનિયાં વર્મ । કંઠીં ધરિયેલેં નામ ॥3॥
તુકા હ્મણે તેણેં સુખેં । વિસરલોં જન્મદુઃખ ॥4॥ ॥7॥

નકો દુષ્ટસંગ । પડે ભજનામધીં ભંગ ॥1॥
કાય વિચાર દેખિલા । સાંગ માઝા તો વિઠ્ઠલા ॥ધ્રુ.॥
તુજ નિષેધિતાં । મજ ન સાહે સર્વથા ॥2॥
એકા માઝ્યા જીવેં । વાદ કરૂં કોણાસવેં॥3॥
તુઝે વણૂપ ગુણ । કીં હે રાખોં દુષ્ટજન ॥4॥
કાય કરૂં એકા। મુખેં સાંગ હ્મણે તુકા ॥5॥

વિઠ્ઠલ માઝી માય । આહ્માં સુખા ઉણેં કાય ॥1॥
ઘેતોં અમૃતાચી ધની । પ્રેમ વોસંડલેં સ્તનીં ॥ધ્રુ.॥
ક્રીડોં વૈષ્ણવાંચ્યા મેળીં । કરૂં આનંદાચ્યા જળીં ॥2॥
તુકા હ્મણે કૃપાવંત । ઠેવીં આહ્માંપાશીં ચિત્ત ॥3॥

ભિહ્સુખેં જે માતલે । તે કિળકાળા શૂર જાલે॥1॥
હાતીં બાણ હરિનામાચે । વીર ગર્જતી વિઠ્ઠલાચે ॥ધ્રુ.॥
મહાં દોષાં આલા ત્રાસ । જન્મમરણાં કેલા નાશ ॥2॥
સહસ્રનામાચી આરોળી। એક એકાહૂનિ બળી ॥3॥
નાહીં આણિકાંચા ગુમાન । જ્યાચેં અંકિત ત્યાવાંચૂન ॥4॥
તુકા હ્મણે ત્યાંચ્યા ઘરીં । મોક્ષસિદ્ધી યા કામારી॥5॥ ॥3॥

પંધરાં દિવસાં એક એકાદશી । કાં રે ન કરિસી વ્રતસાર ॥1॥
કાય તુઝા જીવ જાતો એકા દિસેં । ફરાળાચ્યા મિસેં ધણી ઘેસી ॥ધ્રુ.॥
સ્વહિત કારણ માનવેલ જન । હરિકથા પૂજન વૈષ્ણવાંચેં ॥2॥
થોડે તુજ ઘરીં હોતી ઉજગરે । દેઉળાસી કાં રે મરસી જાતાં ॥3॥
તુકા હ્મણે કાં રે સકુમાર જાલાસી । કાય જાબ દેસી યમદૂતાં ॥4॥

કથા હેં ભૂષણ જનામધ્યેં સાર । તરલે અપાર બહુત યેણેં ॥1॥
નીચિયે કુળીંચા ઉંચા વંદ્ય હોય । હરીચે જો ગાય ગુણવાદ ॥ધ્રુ.॥
દેવ ત્યાચી માથાં વંદી પાયધુળી । દીપ ઝાલા કુળીં વંશાચિયે ॥2॥
ત્યાચી નિંદા કરી ત્યાચી કુષ્ઠ વાણી । મુખ સંવદણી રજકાચી ॥3॥
તુકા હ્મણે નાહીં ચોરીચા વ્યાપાર । વિઠ્ઠલાચેં સાર નામ ધ્યાવેં ॥4॥
વર્ગ:ગાથા
વર્ગ:સંત તુકારામ સાહિત્ય
વર્ગ:તપાસણી કરાયચે સાહિત્ય‎