તુકારામ ગાથા · શ્લોક 1501-1800

તુહ્મી બૈસલેતી નિર્ગુણાચે ખોળે । આહ્માં કાં હે ડોળે કાન દિલે ॥1॥
નાઇકવે તુઝી અપકીઇર્ત્ત દેવા । અવ્હેરલી સેવા ન દેખવે ॥ધ્રુ.॥
આપુલે પોટીં તોં રાખિયેલા વાવ । આહ્માંસી કાં ભાવ અલ્પ દિલા ॥2॥
તુકા હ્મણે દુઃખી અસેં હેં કળોં દ્યા । પુઢિલિયા ધંદ્યા મન નેઘે ॥3॥

સોંગેં છંદેં કાંહીં । દેવ જોડે ઐસેં નાહીં ॥1॥
સારા અવઘેં ગાબાળ । ડોઑયા આડીલ પડળ ॥ધ્રુ.॥
શુદ્ધ ભાવાવિણ । જો જો કેલા તો તો સીણ ॥2॥
તુકા હ્મણે કળે । પરિ હોતાતી અંધળે ॥3॥

અવઘીં ભૂતેં સામ્યા આલીં । દેખિલીં મ્યાં કૈં હોતીં ॥1॥
વિશ્વાસ તો ખરા મગ । પાંડુરંગકૃપેચા ॥ધ્રુ.॥
માઝી કોણી ન ધરો શંકા ।હો કાં લોકાં નિદ્વપદ્વ ॥2॥
તુકા હ્મણે જેં જેં ભેટે । તેં તેં વાટે મી ઐસેં ॥3॥

સત્યસંકલ્પાચા દાતા નારાયણ । સર્વ કરી પૂર્ણ મનોરથ ॥1॥
યેથેં અળંકાર શોભતી સકળ । ભાવબળેં ફળ ઇચ્છેચેંતેં ॥ધ્રુ.॥
અંતરીંચેં બીજ જાણે કળવળા । વ્યાપક સકળાં બ્રહ્માંડાચા ॥2॥
તુકા હ્મણે નાહીં ચાલત તાંતડી । પ્રાપ્તકાળઘડી આલ્યાવિણ ॥3॥

કાય વાણૂં આતાં ન પુરે હે વાણી । મસ્તક ચરણીં ઠેવીતસેં ॥1॥
થોરીંવ સાંડિલી આપુલી પરિસેં । નેણે સિવોં કૈસેં લોખંડાસી ॥ધ્રુ.॥
જગાચ્યા કલ્યાણા સંતાંચ્યા વિભૂતિ । દેહ કષ્ટવિતી ઉપકારેં ॥2॥
ભૂતાંચી દયા હે ભાંડવલ સંતાં । આપુલી મમતા નાહીં દેહીં ॥3॥
તુકા હ્મણે સુખ પરાવિયા સુખેં । અમૃત હેં મુખેં જરવતસે ॥4॥

જન્મા આલોં ત્યાચેં । આજિ ફળ જાલેં સાચેં ॥1॥
તુહ્મી સાંભાઇળલોં સંતીં । ભય નિવારલી ખંતી ॥ધ્રુ.॥
કૃત્યાકૃત્ય જાલોં । ઇચ્છા કેલી તે પાવલોં ॥2॥
તુકા હ્મણે કાળ । આતાં કરૂં ન શકે બળ ॥3॥

કાય પુણ્યરાશી । ગેલ્યા ભેદૂનિ આકાશીં ॥1॥
તુહ્મી જાલેતિ કૃપાળ । માઝા કેલા જી સાંભાળ ॥ધ્રુ.॥
કાય વોળલેં સંચિત । ઐસેં નેણેં અગણિત ॥2॥
તુકા હ્મણે નેણેં । કાય કેલેં નારાયણેં ॥3॥

અસેં યેથીંચિયા દિનેં । ભાગ્યહીન સકળાં ॥1॥
ભાંડવલ એવઢેં ગાંઠી । નામ કંઠીં ધરિયેલેં ॥ધ્રુ.॥
આણિક તેં દુજેં કાંહીં । મજ નાહીં યાવરી ॥2॥
તુકા હ્મણે કેલી કોણેં । એવઢા નેણેં લૌકિક ॥3॥

ગાયેં નાચેં વાયેં ટાળી । સાધન કળી ઉત્તમ હેં ॥1॥
કાય જાણોં તરલે કિતી । નાવ ઐતી યા બૈસા ॥ધ્રુ.॥
સાયાસાચેં નાહીં કામ । ઘેતાં નામ વિઠોબાચેં ॥2॥
તુકા હ્મણે નિર્વાણીચેં । શસ્ત્ર સાચેં હેં એક ॥3॥

સર્વકાળ માઝે ચિત્તીં । હે ચિ ખંતી રાહિલી ॥1॥
બૈસલેં તેં રૂપ ડોળાં । વેળોવેળાં આઠવે ॥ધ્રુ.॥
વેવ્હારાચી સરલી માત । અખંડિત અનુસંધાન ॥2॥
તુકા હ્મણે વેધ જાલા । અંગા આલા શ્રીરંગ ॥3॥

જૈસેં દાવી તૈસા રાહે । તરિ કાં દેવ દુરી આહે ॥1॥
દુઃખ પાવાયાચેં મૂળ । રહની ઠાવ નાહીં તાળ ॥ધ્રુ.॥
માળામુદ્રાંવરી। કૈંચા સોંગેં જોડે હરિ ॥2॥
તુકા હ્મણે દેખેં । ઐસે પરીચીં બહુતેકેં ॥3॥

અવઘા તો શકુન । હૃદયીં દેવાચે ચરણ ॥1॥
યેથેં નસતાં વિયોગ । લાભા ઉણેં કાય મગ ॥ધ્રુ.॥
સંગ હરિચ્યા નામાચા। શુચિર્ભૂત સદા વાચા ॥2॥
તુકા હ્મણે હરિચ્યા દાસાં । શુભકાળ અવઘ્યા દિશા ॥3॥

બ્રહ્મરૂપાચીં કર્મેં બ્રહ્મરૂપ । વિરહિત સંકલ્પ હોતી જાતી ॥1॥
ઠેવિલિયા દિસે રંગાઐસી શિળા । ઉપાધિ નિરાળા સ્ફટિક મણિ ॥ધ્રુ.॥
નાનાભાષામતેં આળવિતી બાળા । પ્રબોધ તો મૂળા જનનીઠાયીં ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝેં નમન જાણતિયાં । લાગતસેં પાયાં વેળોવેળાં ॥3॥

નાહીં સુગંધાચી લાગતી લાવણી । લાવાવી તે મનીં શુદ્ધ હોતાં ॥1॥
વા†યા હાતીં માપ ચાલે સજ્જનાચેં । કીતિ઩ મુખ ત્યાચેં નારાયણ ॥ધ્રુ.॥
પ્રભા આણિ રવિ કાય અસે આન । ઉદયીં તંવ જન સકળ સાક્ષી ॥2॥
તુકા હ્મણે બરા સત્યાચા સાયાસ । નવનીતા નાશ નાહીં પુન્હા ॥3॥

તીર્થાટણેં એકેં તપેં હુંબરતી । નાથિલે ધરિતી અભિમાન ॥1॥
તૈસે વિષ્ણુદાસ નવ્હતી સાબડે । એકાચિયા પડે પાયાં એક ॥ધ્રુ.॥
અક્ષરેં આણિતી અંગાસી જાણીવ । ઇચ્છા તે ગૌરવ પૂજ્ય વ્હાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે વિધિનિષધાચે ડોહીં । પડિલે ત્યાં નાહીં દેવ કધીં ॥3॥

પટે ઢાળૂં આહ્મી વિષ્ણુદાસ જગીં । લાગોં નેદૂં અંગીં પાપપુણ્ય ॥1॥
નિર્ભર અંતરીં સદા સર્વકાળ । ઘેતલા સકળ ભાર દેવેં ॥ધ્રુ.॥
બિળવંત જેણેં રચિલેં સકળ । આહ્માં ત્યાચેં બળ અંકિતાંસી ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્મી દેખત ચિ નાહીં । દેવાવિણ કાંહીં દુસરેં તેં ॥3॥

કથેચા ઉલંઘ તો અધમાં અધમ । નાવડે જ્યા નામ ઓળખા તો ॥1॥
કાસયા જીઊન જાલા ભૂમી ભાર । અનૌપકાર માતે કુંસી ॥ધ્રુ.॥
નિદ્રેચા આદર જાગરણીં વીટ । ત્યાચે પોટીં કીટ કુપથ્યાચેં ॥2॥
તુકા હ્મણે દોન્હી બુડવિલીં કુળેં । જ્યાચેં તોંડ કાળેં કથેમાજી ॥3॥

સાંડોની દોં અક્ષરાં । કાય કરૂં હા પસારા ।
વિધિનિષેધાચા ભારા । તેણેં દાતારા નાતુડેસી ॥1॥
હ્મણોનિ બોબડા ઉત્તરીં । વાચેં જપેં નિરંતરીં ।
નામ તુઝેં હરી । ભવસાગરીં તારૂં તેં ॥ધ્રુ.॥
સર્વમય ઐસેં વેદાંચેં વચન । શ્રુતિ ગર્જતી પુરાણેં ।
નાહીં આણીક ધ્યાન । રે સાધન મજ ચાડ ॥2॥
શેવટીં બ્રહ્માર્પણ । યા ચિ મંત્રાચેં કારણ ।
કાના માત્ર વાંયાંવિણ । તુકા હ્મણે બિંદુલીં ॥3॥

હરિનામાચેં કરૂનિ તારૂં । ભવસિંધુપાર ઉતરલોં ॥1॥
ફાવલેં ફાવલેં આતાં । પાયીં સંતાં વિનટલોં ॥ધ્રુ.॥
હરિનામાચા શસ્ત્ર ઘોડા । સંસાર ગાઢા છેદિલા ॥2॥
હરિનામાચીં ધનુષ્યકાંડેં । વિન્મુખ તોંડેં કિળકાળ ॥3॥
યેણેં ચિ બળેં સરતે આહ્મી । હરિચે નામેં લોકીં તિહીં ॥4॥
તુકા હ્મણે જાલોં સાચે । શ્રીવિઠ્ઠલાચે ડિંગર ॥5॥

નવ્હેં હેં ગુરુત્વ મેઘવૃઇષ્ટ વાણી । ઐકાવી કાનીં સંતજનીં ॥1॥
આરુષ હા શબ્દ દેવાચા પ્રસાદ । કરવિલા વાદ તૈસા કેલા ॥ધ્રુ.॥
દેહપિંડ દાન દિલા એકસરેં । મુઇળચેં તેં ખરેં ટાંકસાળ ॥2॥
તુકા હ્મણે ઝરા લાગલા નવનીત । સેવિલિયા હિત પોટ ધાય ॥3॥

ઘટીં અલિપ્ત અસે રવિ । ઐગ્ન કાષ્ઠામાજી જેવી । તૈસા નારાયણ જીવીં । જીવસાક્ષીવર્તનેં ॥1॥
ભોગ જ્યાચે તયા અંગીં । ભિન્ન પ્રારબ્ધ જગીં । વિચિત્ર યે રંગીં । રંગેં રંગલા ગોસાવી ॥ધ્રુ.॥
દેહ સંકલ્પાસારિખેં । એક એકાંસી પારિખેં । સુખ આણિ દુઃખેં । અંગી કર્મેં ત્રિવિધ ॥2॥
તુકા હ્મણે કોડેં । ન કળે તયાસી સાંકડેં । ત્યાચિયા નિવાડેં । ઉગવે કેલેં વિંદાન ॥3॥

સદ્ગદિત કંઠ દાટો । યેણેં ફુટો હૃદય ॥1॥
ચિંતનાચા એક લાહો । તુમચ્યા અહો વિઠ્ઠલા ॥ધ્રુ.॥
નેત્રીં જળ વાહો સદાં । આનંદાચે રોમાંચ ॥2॥
તુકા હ્મણે કૃપાદાન । ઇચ્છી મન હે જોડી ॥3॥

જેથેં દેખેં તેથેં ઉભા । અવઘ્યા ગગનાચા ગાભા ॥1॥
ડોળાં બૈસલેં બૈસલેં । ધ્યાન રાહોનિ સંચલેં ॥ધ્રુ.॥
સરસાવલેં મન । કેલે સોજ્વળ લોચન ॥2॥
તુકા હ્મણે સવેં । આતાં અસિજેત દેવેં ॥3॥

તાન્હે તાન્હ પ્યાલી । ભૂક ભુકેને ખાદલી ॥1॥
જેથેં તેં ચ નાહીં જાલેં । ઝાડા ઘેતલા વિઠ્ઠલેં ॥ધ્રુ.॥
વાસ વાસનેસી નાહીં । મન પાંગુળલેં પાયીં ॥2॥
શેષ ઉરલા તુકા । જીવા જીવીં જાલા ચુકા ॥3॥

પાણિપાત્ર દિગાંબરા । હસ્ત કરા સારિખે ॥1॥
આવશ્યક દેવ મનીં । ચિંતનીંચ સાદર ॥ધ્રુ.॥
ભિક્ષા કામધેનુઐશી । અવકાશીં શયન ॥2॥
પાંઘરોનિ તુકા દિશા ॥ કેલા વાસ અલક્ષીં ॥3॥

વિષયીં વિસર પડિલા નિઃશેષ । અંગીં બ્રહ્મરસ ઠસાવલા ॥1॥
માઝી મજ ઝાલી અનાવર વાચા । છંદ યા નામાચા ઘેતલાસે ॥ધ્રુ.॥
લાભાચિયા સોસેં પુઢેં ચાલી મના । ધનાચા કૃપણા લોભ જૈસા ॥2॥
તુકા હ્મણે ગંગાસાગરસંગમીં । અવઘ્યા જાલ્યા ઊમિ઩ એકમય ॥3॥

કૃષ્ણરામનામ માંડીં પાં વોળી । તેણેં હોઇલ હોળી પાપા ધુની ॥1॥
ઐસા મના છંદ લાવીં રે અભ્યાસ । જયા નાહીં નાસ બ્રહ્મરસા ॥ધ્રુ.॥
જોડી તરી ઐસી કરાવી ન સરે । પુઢેં આસ નુરે માગુતાલી ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસેં ધરા કાંહીં મનીં । યાતાયાતી ખાણીં ચુકતીલ ॥3॥

પરમાર્થી તો ન હ્મણાવા આપુલા । સલગી ધાકુલા હેળૂં નયે ॥1॥
થોડા ચિ સ્ફુલિંગ બહુત દાવાગ્ની । વાઢતાં ઇંધનીં વાઢવિલા ॥ધ્રુ.॥
પિતિયાનેં તૈસા વંદાવા કુમર । જયાચેં અંતર દેવેં વસે ॥2॥
તુકા હ્મણે શિરીં વાહાવેં ખાપર । માજી અસે સાર નવનીત ॥3॥

જ્યાચા ઐસા અનુભવ । વિશ્વ દેવ સત્યત્વેં ॥1॥
દેવ તયા જવળી અસે । પાપ નાસે દરુષણેં ॥ધ્રુ.॥
કામક્રોધા નાહીં ચાલી । ભૂતીં જાલી સમતા ॥2॥
તુકા હ્મણે ભેદાભેદ । ગેલે વાદ ખંડોનિ ॥3॥

સેવા તે આવડી ઉચ્ચારાવેં નામ । ભેદાભેદકામ નિવારૂનિ ॥1॥
ન લગે હાલાવેં ચાલાવેં બાહેરી । અવઘેં ચિ ઘરીં બૈસલિયા ॥ધ્રુ.॥
દેવાચીં ચ નામેં દેવાચિયે શિરીં । સર્વ અળંકારીં સમર્પાવીં ॥2॥
તુકા હ્મણે આહે ભાવેં ચિ સંતોષી । વસે નામાપાશીં આપુલિયા ॥3॥

યાઆનિયાંચે ઘરીં ચોજવિતાં દેવ । તેથેં અહંભાવ પાઠી લાગે ॥1॥
હ્મણોનિયાં ઐસે સાંડિલે ઉપાય । ધરિયેલે પાય દૃઢ તુઝે ॥ધ્રુ.॥
વેદપારાયણ પંડિત વાચક । ન મિળતી એક એકાંમધીં ॥2॥
પાહોં ગેલોં ભાવ કૈસી આત્મનિષ્ઠા । તેથેં દેખેં ચેષ્ટા વિપરીત ॥3॥
આપુલિયા નાહીં નિવાલે જે અંગેં । યોગી કરતી રાગેં ગુરગુરુ ॥4॥
તુકા હ્મણે મજ કોણાંચા પાંગિલા । નકો બા વિઠ્ઠલા કરૂં આતાં ॥5॥

પંઢરીચી વાટ પાહેં નિરંતર । નિડળાવરી કર ઠેવૂનિયાં ॥1॥
જાતિયાં નિરોપ પાઠવીં માહેરા । કાં મજ સાસુરા સાંડિયેલેં ॥ધ્રુ.॥
પૈલ કોણ દિસે ગરુડાચે વારિકેં । વિઠ્ઠલાસારિકેં ચતુર્ભુજ ॥2॥
તુકા હ્મણે ધીર નાહીં માઝ્યા જીવા । ભેટસી કેધવાં પાંડુરંગા ॥3॥

ઐસી જોડી કરા રામ કંઠીં ધરા । જેણેં ચુકે ફેરા ગર્ભવાસ ॥1॥
નાસિવંત આટી ઇપ્રયાપુત્રધન । બીજ જ્યાચા સીણ તેં ચિ ફળ ॥ધ્રુ.॥
નાવ ધડ કરા સહજરા નામાંચી । જે ભવસિંધૂચી થડી પાવે ॥2॥
તુકા હ્મણે કાળા હાણા તોંડાવરી । ભાતા ભરા હરિરામબાણીં ॥3॥

પાહેં મજકડે ભરોનિયાં દૃષ્ટી । બહુત હિંપુષ્ટી જાલોં માતે ॥1॥
કરાવેંસે વાટે જીવા સ્તનપાન । નવ્હે હેં વચન શ્રુંઘારિક ॥ધ્રુ.॥
સત્યાસાટીં માઝી શબ્દવિવંચના । જોડિલ્યા વચનાચેં તેં નવ્હે ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝી કળવઑયાચી કીંવ । ભાગલાસે જીવ કર્તવ્યાનેં ॥3॥

તુજ હ્મણતીલ કૃપેચા સાગર । તરિ કાં કેલા ધીર પાંડુરંગા ॥1॥
આઝુનિ કાં નયે તુજ માઝી દયા । કાય દેવરાયા પાહાતોસિ ॥ધ્રુ.॥
આળવિતોં જૈસેં પાડસ કુરંગિણી । પીડિલિયા વનીં તાનભૂક ॥2॥
પ્રેમરસપાન્હા પાજીં માઝે આઇ઩ । ધાંવેં વો વિઠાઇ઩ વોરસોનિ ॥3॥
તુકા હ્મણે માઝેં કોણ હરી દુઃખ । તુજવિણ એક પાંડુરંગા ॥4॥

ભિહ્ તોં કઠિણ શુળાવરીલ પોળી । નિવડે તો બળી વિરળા શૂર ॥1॥
જેથેં પાહેં તેથેં દેખીચા પર્વત । પાયાવિણ ભિંત તાંતડીચી ॥ધ્રુ.॥
કામાવલેં તરિ પાકા ઓજ ઘડે । રુચિ આણિ જોડે શ્લાઘ્યતા હે ॥2॥
તુકા હ્મણે મના પાહિજે અંકુશ । નિત્ય નવા દિસ જાગૃતીચા ॥3॥

પાપી હ્મણોં તરિ આઠવિતોં પાય । દોષ બળી કાય તયાહૂનિ ॥1॥
ઐશા વિચારાચે ઘાલૂનિ કોંડણી । કાય ચક્રપાણી નિજલેતી ॥ધ્રુ.॥
એકવેળ જેણેં પુત્રાચ્યા ઉદ્દેશેં ॥ ઘેતલ્યાચેં કૈસેં નેલેં દુઃખ ॥2॥
તુકા હ્મણે અહો વૈકુંઠનાયકા । ચિંતા કાં સેવકા તુમચિયા ॥3॥

ઉગવિલ્યા ગુંતી । ઐશા માગેં નેણોં કિતી ॥1॥
ખ્યાત કેલી અજામેળેં । હોતેં નિઘાલેં દિવાળેં ॥ધ્રુ.॥
મોકલિલા પ્રાયિશ્ચતીં । કોણી ન ધરિતી હાતીં ॥2॥
તુકા હ્મણે મુહ્ વાટ । વૈકુંઠીચી ઘડઘડાટ ॥3॥

સરળીં હીં નામેં ઉચ્ચારાવીં સદા । હરિ બા ગોવિંદા રામકૃષ્ણા ॥1॥
પુણ્ય પર્વકાળ તીથૉ હી સકળ । કથા સિંધુજળ ન્હાઊં યેતી ॥ધ્રુ.॥
અવઘે ચિ લાભ બૈસલિયા ઘરા । યેતી ભાવ ધરા એકે ઠાયીં ॥2॥
સેઑયા મેંઢએઆ ગાઇ઩ સેવા ઘેતી હ્મૈસી । કામધેનુ તૈસી નવ્હે એક ॥3॥
તુકા હ્મણે સુખેં પાવિજે અનંતા । હેં વર્મ જાણતાં સુલભ ચિ ॥4॥

પવિત્ર તો દેહ વાણી પુણ્યવંત । જો વદે અચ્યુત સર્વ કાળ ॥1॥
તયાચ્યા ચિંતનેં તરતીલ દોષી । જળતીલ રાસી પાતકાચ્યા ॥ધ્રુ.॥
દેવ ઇચ્છી રજ ચરણીંચી માતી । ધાંવત ચાલતી માગેં માગેં ॥2॥
કાય ત્યાં ઉરલેં વેગળેં આણીક । વૈકુંઠનાયક જયાં કંઠીં ॥3॥
તુકા હ્મણે દેવભહાંચા સંગમ । તેથેં ઓઘ નામ ત્રિવેણીચા ॥4॥

પાપ તાપ દૈન્ય જાય ઉઠાઉઠીં । જાલિયા ભેટી હરિદાસાંચી ॥1॥
ઐસેં બળ નાહીં આણિકાંચે અંગીં । તપેં તિથૉ જગીં દાનેં વ્રતેં ॥ધ્રુ.॥
ચરણીંચે રજ વંદી શૂળપાણી । નાચતી કીર્તનીં ત્યાંચે માથાં ॥2॥
ભવ તરાવયા ઉત્તમ હે નાવ । ભિજોં નેંદી પાવ હાત કાંહીં ॥3॥
તુકા હ્મણે મન જાલેં સમાધાન । દેખિલે ચરણ વૈષ્ણવાંચે ॥4॥

યેણેં બોધેં આહ્મી અસોં સર્વકાળ । કરૂનિ નિર્મળ હરિકથા ॥1॥
આહ્મી ભૂમીવરી એક દૈવાંચે । નિધાન હેં વાચે સાંપડલેં ॥ધ્રુ.॥
તરતીલ કુળેં દોન્હી ઉભયતાં । ગાતાં આઇકતાં સુખરૂપ ॥2॥
ન ચળે હા મંત્ર ન હ્મણોં યાતીકુળ । ન લગે કાળ વેળ વિચારાવી ॥3॥
તુકા હ્મણે માઝા વિઠ્ઠલ વિસાંવા । સાંટવીન હાંવા હૃદયાંત ॥4॥

બહુતાં જન્મીંચેં સંચિત । સબળ હોય જરિ બહુત । તરિ ચિ હોય હરિભહ્ । કૃપાવંત માનસીં ॥1॥
હ્મણવી હ્મણિયારા તયાંચા । દાસ આપુલ્યા દાસાંચા । અનુસરલે વાચા । કાયા મનેં વિઠ્ઠલીં ॥ધ્રુ.॥
અસે ભૂતદયા માનસીં । અવઘા દેખે હૃષીકેશી । જીવેં ન વિસંબે તયાસી । માગેં માગેં હિંડતસે ॥2॥
તુકા હ્મણે નિવિ઩કાર । શરણાગતાં વજ્રપંજર । જે જે અનુસરલે નર । તયાં જન્મ ચુકલેં ॥3॥

તારૂં લાગલેં બંદરીં । ચંદ્રભાગેચિયે તિરીં ॥1॥
લુટા લુટા સંતજન । અમુપ હેં રાસી ધન ॥ધ્રુ.॥
જાલા હરિનામાચા તારા। સીડ લાગલેં ફરારા ॥2॥
તુકા જવળી હમાલ । ભાર ચાલવી વિઠ્ઠલ ॥3॥

આળવીન સ્વરેં । કૈશા મધુરા ઉત્તરેં ॥1॥
યેં વો યેં વો પાંડુરંગે । પ્રેમપાન્હા મજ દેં ગે ॥ધ્રુ.॥
પસરૂનિ ચોંચી । વચન હેં કરુણેચી ॥2॥
તુકા હ્મણે બળી । આહ્મી લડિવાળેં આળીં ॥3॥

સકિળકાંચેં સમાધાન । નવ્હે દેખિલ્યાવાંચૂન ॥1॥
રૂપ દાખવીં રે આતાં । સહજરભુજાંચ્યા મંડિતા ॥ધ્રુ.॥
શંખચક્રપદ્મગદા। ગરુડાસહિત યે ગોવિંદા ॥2॥
તુકા હ્મણે કાન્હા । ભૂક લાગલી નયનાં ॥3॥

પતિતપાવના । દિનાનાથા નારાયણા ॥1॥
તુઝેં રૂપ માઝે મનીં । રાહો નામ જપો વાણી ॥ધ્રુ.॥
બ્રહ્માંડનાયકા । ભહ્જનાચ્યા પાળકા ॥2॥
જીવાંચિયા જીવા । તુકા હ્મણે દેવદેવા ॥3॥

કરીં હેં ચિ કામ । મના જપેં રામ રામ ॥1॥
લાગો હા ચિ છંદ । મના ગોવિંદ ગોવિંદ ॥2॥
તુકા હ્મણે મના । મજ ભીક દ્યાવી દીના ॥3॥

આપુલિયા લાજા । ધાંવે ભહાંચિયા કાજા ॥1॥
નામ ધરિલેં દિનાનાથ । સત્ય કરાવયા વ્રત ॥ધ્રુ.॥
આઘાત નિવારી। છાયા પીતાંબરેં કરી ॥2॥
ઉભા કર કટીં । તુકા હ્મણે યાજસાટીં ॥3॥

સાધાવયા ભિહ્કાજ । નાહીં લાજ હા ધરીત ॥1॥
ઐસિયાસી શરણ જાવેં । શહી જીવેં ન વંચી ॥ધ્રુ.॥
ભીષ્મપણ કેલા ખરા । ધનુર્ધરા રક્ષીલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે સાક્ષ હાતીં । તો મ્યાં ચિત્તીં ધરિયેલા ॥3॥

ધેનુ ચરે વનાંતરીં । ચિત્ત બાળકાપેં ઘરીં ॥1॥
તૈસેં કરીં વો માઝે આઇ઩ । ઠાવ દેઊનિ રાખેં પાયીં ॥ધ્રુ.॥
ન કાઢિતાં તળમળી । જિવનાબાહેર માસોળી ॥2॥
તુકા હ્મણે કુડી । જીવાપ્રાણાંચી આવડી ॥3॥

હરિજનાચી કોણાં ન ઘડાવી નિંદા । સાહાત ગોવિંદા નાહીં ત્યાચેં ॥1॥
રૂપા યેઊનિયાં ધરી અવતાર । ભહાં અભયંકર ખળાં કષ્ટ ॥ધ્રુ.॥
દુર્વાસ હા છળોં આલા આંબૠષી । સુદર્શન ત્યાસી જાઇળત ફિરે ॥2॥
દ્રૌપદીચ્યા ક્ષોભેં કૌરવાંચી શાંતિ । હોઊનિ શ્રીપતિ સાહે કેલેં ॥3॥
ન સાહે ચિ બબ્રુ પાંડવાં પારિખા । ધુડાવિલા સખા બિળભદ્ર ॥4॥
તુકા હ્મણે અંગીં રાખિલી દુગપધિ । અશ્વત્થામા વધી પાંડવપુત્રાં ॥5॥

જ્યાસી આવડી હરિનામાંચી । તો ચિ એક બહુ શુચિ ॥1॥
જપતો હરિનામેં બીજ । તો ચિ વર્ણાંમાજી દ્વિજ ॥2॥
તુકા હ્મણે વર્ણા ધર્મ । અવઘેં આહે સમ બ્રહ્મ ॥3॥

વિઠ્ઠલ હા ચિત્તીં । ગોડ લાગે ગાતાં ગીતીં ॥1॥
આહ્માં વિઠ્ઠલ જીવન । ટાળ ચિપિળયા ધન ॥ધ્રુ.॥
વિઠ્ઠલ હે વાણી। અમૃત હે સંજિવની ॥2॥
રંગલા યા રંગેં । તુકા વિઠ્ઠલ સર્વાંગેં ॥3॥

વિઠ્ઠલ વિઠ્ઠલ મંત્ર સોપા । કરી પાપા નિર્મૂળ ॥1॥
ભાગ્યવંતા છંદ મનીં । કોડેં કાનીં ઐકતી ॥ધ્રુ.॥
વિઠ્ઠલ હેં દૈવત ભોળેં। ચાડ કાળેં ન ધરાવી ॥2॥
તુકા હ્મણે ભલતે યાતી । વિઠ્ઠલ ચિત્તીં તે શુદ્ધ ॥3॥

હ્મણે વિઠ્ઠલ બ્રહ્મ નવ્હે । ત્યાચે બોલ નાઇકાવે ॥1॥
મગ તો હો કા કોણી એક । આદિ કરોનિ બ્રહ્માદિક ॥ધ્રુ.॥
નાહીં વિઠ્ઠલ જયા ઠાવા । તો હી ડોળાં ન પાહાવા ॥2॥
તુકા હ્મણે નાહીં। ત્યાચી ભીડ મજ કાંહીં ॥3॥

એક પાહાતસાં એકાંચીં દહનેં । સાવધ ત્યા ગુણેં કાં રે નવ્હા ॥1॥
મારા હાક દેવા ભય અટાહાસેં । જંવ કાળાઐસેં જાલેં નાહીં ॥ધ્રુ.॥
મરણાંચી તંવ ગાંઠોડી પદરીં । જિણેં તો ચિ વરિ માપ ભરી ॥2॥
તુકા હ્મણે ધીંગ વાહાતી મારગ । અંગા આલેં મગ હાલોં નેદી ॥3॥

સંતાંસી તોં નાહીં સન્માનાચી ચાડ । પરિ પડે દ્વાડ અવ્હેરિતો ॥1॥
હ્મણઊનિ તયા ન વજાવેં ઠાયા । હોતસે ઘાત યા દુર્બળાચા ॥ધ્રુ.॥
ભાવહીના આડ યેતસે આશંકા । ઉચિતાસી ચુકા ઘાલાવયા ॥2॥
તુકા હ્મણે જયા સંકોચ દર્શનેં । તયા ઠાયા જાણેં અનુચિત ॥3॥

સંસારસંગેં પરમાર્થ જોડે । ઐસેં કાય ઘડે જાણતેનો ॥1॥
હેંડગ્યાચ્યા આળાં અવઘીં ચિપાડેં । કાય તેથેં ગોડેં નિવડાવીં ॥ધ્રુ.॥
ઢેકણાચે બાજે સુખાચી કલ્પના । મૂર્ખત્વ વચના યેઊં પાહે ॥2॥
તુકા હ્મણે મદ્ય સાંડવી લંગોટી । સાંગિતલા સેટીં વિચાર ત્યા ॥3॥

જાતીચેં તેં ચઢે પ્રેમ । પક્ષી સ્મરે રામ રામ ॥1॥
તે કાય ગુણ લાગતી યેરાં । કાગા પિંજરા શોભેના ॥ધ્રુ.॥
શિકવિલેં તેં સુજાત સોસી । મગ તયાસી મોલ ચઢે ॥2॥
તુકા હ્મણે વેષધારી ॥ હિજડએઆ નારી નવ્હતી ॥3॥

વસનેં થિલ્લરીં । બેડુક સાગરા ધિક્કારી ॥1॥
નાહીં દેખિલા ના ઠાવા । તોંડ પિટી કરી હાંવા ॥ધ્રુ.॥
ફુગાતેં કાઉળેં । હ્મણે મી રાજહંસા આગળેં ॥2॥
ગજાહૂનિ ખર । હ્મણે ચાંગલા મી ફાર ॥3॥
મુલામ્યાચેં નાણેં । તુકા હ્મણે નવ્હે સોનેં ॥4॥

મુહ્ હોતા પરી બળેં જાલા બદ્ધ । ઘેઉનિયાં છંદ માઝેં માઝેં ॥1॥
પાપ પુણ્ય અંગીં ઘેતલેં જડૂન । વર્મ નેણે કોણ કરિતા તો ॥2॥
તુકા હ્મણે વાંયાં ગેલેં વાંયાં વિણ । જૈસા મૃગશીણ મૃગજળીં ॥3॥

પંઢરીયે માઝેં માહેર સાજણી । ઓવિયે કાંડણીં ગાઊં ગીત ॥1॥
રાહી રખુમાઇ઩ સત્યભામા માતા । પાંડુરંગ પિતા માહિયેર ॥ધ્રુ.॥
ઉદ્ધવ અક્રૂર વ્યાસ આંબૠષિ । ભાઇ઩ નારદાસી ગૌરવીન ॥2॥
ગરુડ બંધુ લડિવાળ પુંડલીક । યાંચેં કવતુક વાટે મજ ॥3॥
મજ બહુ ગોત સંત આણિ મહંત । નિત્ય આઠવીત ઓવિયેસી ॥4॥
નિવૃઇત્ત યાઆનદેવ સોપાન ચાંગયા । જિવલગા માઝિયા નામદેવા ॥5॥
નાગોજન મિત્રા નરહરિ સોનારા । રોહિદાસ કબિરા સોઇ઩ઇરયા ॥6॥
પરસો ભાગવતા સુરદાસ સાંવતા । ગાઇ઩ન નેણતાં સકળાંસી ॥7॥
ચોખામેળા સંત જિવાચે સોઇરે । ન પડે વિસર યાંચા ઘડી ॥8॥
જીવીંચ્યા જીવના એકા જનાદ઩ના । પાટકા કાન્હયા મિરાબાઇ઩ ॥9॥
આણીક હે સંત મહાનુભાવ મુનિ । સકળાં ચરણીં જીવ માઝા ॥10॥
આનંદેં ઓવિયા ગાઇ઩ન મી ત્યાંસી । જાતી પંઢરીસી વારકરી ॥11॥
તુકા હ્મણે માઝા બિળયા બાપમાય । હરુષેં નાંદોં સયે ઘરાચારી ॥12॥

પોટ લાગલેં પાઠીશીં । હિંડવિતેં દેશોદેશીં ॥1॥
પોટાભેણેં જિકડે જાવેં । તિકડે પોટ યેતેં સવેં ॥ધ્રુ.॥
જપ તપ અનુષ્ઠાન। પોટાસાટીં જાલે દીન ॥2॥
પોટેં સાંડિયેલી ચવી । નીચાપુઢેં તેં નાચવી ॥3॥
પોટ કાશિયાનેં ભરે । તુકા હ્મણે ઝુરઝુરૂં મરે ॥4॥
આરત્યા ॥ 13 ॥

જગદેશ જગદેશ તુજ હ્મણતી । પરિ યા જનામાજી અસશીલ યુઇહ્ ।
પુણ્યપાપવિરહિત સકળાં અધિપતિ । દૃષ્ટા પરિ નળણી અલિપ્ત ગતિ ॥1॥
જય દેવ જય દેવ જય પંઢરિનાથા । શ્રીપંઢરિનાથા । નુરે પાપ વિઠ્ઠલ હ્મણતાં સર્વથા ॥ધ્રુ.॥
આગમ નિગમ તુજ નેણતી કોણી । પરિ તૂં ભાવ ભિહ્ જવળી ચ દોન્હી ।
નેણતાં વિધિયુહ્ રાતે પૂજેની । ન માયે બ્રહ્માંડીં સંપુષ્ટશયનીં ॥2॥
અસુરાં કાળ ભાસે વિક્રાળ પુઢેં । પસરી મુખએક ચાવિતો ધુડેં ।
ભહા શરણાગતા ચાલે તો પુઢેં । દાવી વાટ જાઊ નેદી વાંકડેં ॥3॥
એકાએકીં બહુ વિસ્તરલા સુખેં । ખેળે ત્યાચી લીળા તો ચિ કવતુકેં।
તેથેં નરનારી કવણ બાળકેં । કાય પાપપુણ્ય કવણ સુખદુઃખેં ॥4॥
સકળા વર્માં તૂં ચિ જાણશી એક । બદ્ધ મોક્ષ પ્રાપ્ત આણિ સુખદુઃખ।
જાણોં હ્મણતાં તુજ ટકલીં બહુતેકેં । તુકા હ્મણે શરણ આલોં મજ રાખેં ॥5॥

દૈત્યભારેં પીડિલી પૃથુવી બાળા । હ્મણોનિ તૂજ યેણેં જાલેં ગોપાળા ।
ભિહ્પ્રતિપાળક ઉત્સવ સોહળા । મંગળેં તુજ ગાતી આબળ બાળા ॥1॥
જય દેવ જય દેવ જય ગરુડધ્વજા । શ્રીગરુડધ્વજા। આરતી ઓવાળૂં તુજ ભહીકાજા ॥ધ્રુ.॥
ગુણ રૂપ નામ નાહીં જયાસી। ચિંતિતાં તૈસા ચિ હોસી તયાંસી ।
મત્સ્ય કૂર્મ વરાહ નરસિંહ જાલાસી। અસુરાં કાળ મુણિ ઠાકે ધ્યાનાસી ॥2॥
સહજર રૂપેં નામ સાંવળા ના ગોરા । શ્રુતિ નેતી હ્મણતી તુજ વિશ્વંભરા।
જીવનાં જીવન તૂં ચિ હોસી દાતારા । ન કળે પાર બ્રહ્માદિકાં સુરવરાં ॥3॥
સંતાં મહંતાં ઘરીં હ્મણવી હ્મણિયારા । શંખચક્રગદાઆયુધાંચા ભારા ।
સુદર્શન ઘરટી ફિરે અવશ્વરા । સકુમાર ના સ્થૂળ હોસી ગોજિરા ॥4॥
ભાવેંવિણ તુઝેં ન ઘડે પૂજન । સકળ હી ગંગા જાલ્યા તુજપાસૂન ।
ઉત્પિત્ત પ્રળય તૂ ચિ કરિસી પાળણ । ધરૂનિ રાહિલા તુકા નિશ્ચયીં ચરણ ॥5॥

કાય તુઝા મહિમા વણૂપ મી કિતી । નામેં માત્રે ભવપાશ તુટતી ।
પાહાતાં પાઉલે હે વિષ્ણુમૂર્તી । કોટિકુળાં સહિત જે ઉદ્ધરતી ॥1॥
જય દેવ જય દેવ જય પંઢરિરાયા । શ્રીપંઢરિરાયા। કરુનિયાં કુરવંડી । સાંડીન કાયા ॥ધ્રુ.॥
મંગળઆરતીચા થોર મહિમા । આણીક દ્યાવયા નાહીં ઉપમા ।
શ્રીમુખાસહિત દેખે જો કર્મા । પાસુન સુટે જૈસા રવિ નાસી તમા ॥2॥
ધન્ય વ્રતકાળ હે એકાદશી । જાગરણ ઉપવાસ ઘડે જયાંસી ।
વિષ્ણૂચેં પૂજન એકાભાવેંસી। નિત્યમુહ્ પૂજ્ય તિહીં લોકાંસી ॥3॥
ન વજે વાંયાં કાળ જે તુજ ધ્યાતી । અસે તુઝા વાસ તયાંચ્યા ચિત્તીં ।
ધાલેં સુખેં સદા પ્રેમેં ડુલ્લતી । તીથૉ મિળન વાસ તયાંચા વાહાતી ॥4॥
દેવ ભહ્ તૂં ચિ જાલાસી દોન્હી । વાઢાવયા સુખ ભિહ્ હે જનીં ।
જડ જીવાં ઉદ્ધાર હોય લાગોનિ । શરણ તુકા વંદી પાઉલેં દોન્હી ॥5॥

કંસરાયેં ગર્ભ વધિયેલે સાત । હ્મણોનિ ગોકુળાસી આલે અનંત ।
ઘ્યાવયા અવતાર જાલેં હેં ચિ નિમિત્ય । અસુર સંહારૂનિ તારાવે ભહ્ ॥1॥
જય દેવ જય દેવ જય વિશ્વરૂપા । શ્રીવિશ્વરૂપા । ઓવાળીન તુજ દેહદીપેં બાપા ॥ધ્રુ.॥
સ્થૂળરૂપ હોઊનિ ધરિતસે સાનેં । જૈસા ભાવ તૈસા તયાંકારણેં ।
દૈત્યાંસી ભાસલા સિહીં ગજાન । કાળાસી મહાકાળ યશોદેસી તાન્હેં ॥2॥
અનંત વર્ણી કોણા ન કળે ચિ પાર । સગુણ કીં નિર્ગુણ હા હી નિર્ધાર ।
પાંગલીં સાઇ઩ અઠરા કરિતાં વેવ્હાર । તો વિળતસે ગૌઇળયાંચેં ખિલ્લાર ॥3॥
તેહતિસ કોટિ તિહીં દેવાંસી શ્રેષ્ઠ । પાઉલેં પાતાળીં નેણતી સ્વર્ગ મુગુટ ।
ગિઇળલીં ચૌદા ભૂવનેં તરિ ન ભરે ચિ પોટ । તો ખાઉન ધાલા ગોપાળાચેં ઉઇચ્છષ્ટ ॥4॥
મહિમા વણૂપ તરિ પાંગલિયા શ્રુતિ । સિણલા શેષ ચિરલ્યા જિવ્હા કરિતાં સ્તુતી ।
ભાવેંવિણ કાંહીં ન ચલે ચિ યુઇહ્ । રાખેં શરણ તુકયાબંધુ કરી વિનંતી ॥5॥

પરમાનંદા પરમપુરુષોત્તમરામા । અચ્યુતા અનંતા હરિ મેઘશ્યામા ।
અવિનાશા અલક્ષા પરતા પરબ્રહ્મા । અકળકળા કમળાપતી ન કળે મહિમા ॥1॥
જય દેવ જય દેવ જયા જી શ્રીપતી । મંગળશુભદાયકા કરીન આરતી ॥ધ્રુ.॥
ગોવિંદા ગોપાળા ગોકુળરક્ષણા। ગિરિધરકર ભવસાગરતારક દધિમથના ।
મધુસૂદન મુનિજીવન ધરણીશ્રમહરણા । દીનવત્સળ સકળાં મૂળ જય જયનિધાના ॥2॥
વિશ્વંભરા સર્વેશ્વર જગદાધારા । ચક્રધર કરુણાકર પાવન ગજેંદ્રા ।
સુખસાગર ગુણઆગર મુગુટમણી શૂરા । કલ્યાણકૈવલ્યમૂતિ઩ મનોહરા ॥3॥
ગરુડાસના શેષશયના નરહરી । નારાયણા ધ્યાના સુરહરવરગૌરી।
નંદા નંદનવંદન ત્રિભુવનાંભીતરી । અનંતનામીં ઠસા અવતારાંવરી ॥4॥
સગુણનિર્ગુણસાક્ષ શ્રીમંત સંતાં । ભગવાના ભગવંતા કાલકૃદાંતા।
ઉત્પિત્તપાળણપાસુન સંહારણસત્તા । શરણ તુકયાબંધુ તારીં રિતિ બહુતાં ॥5॥

પંઢરિ પુણ્યભૂમી ભીમા દિક્ષણાવાહિની । તીર્થ હેં ચંદ્રભાગા મહા પાતકાં ધુની ।
ઉતરલેં વૈકુંઠમહાસુખ મેદિની ॥1॥
જય દેવા પાંડુરંગા જય અનાથનાથા । આરતી ઓંવાળીન તુહ્માં લૈમીકાંતા ॥ધ્રુ.॥
નિત્ય નવા સોહળા હો મહાવાદ્યાં ગજર । સન્મુખ ગરુડ પારીં ઉભા જોડુનિ કર ।
મંડિતચતુર્ભુજા કટીં મિરવતી કર ॥2॥
હરિનામ કીર્તન હો આનંદ મહાદ્વારીં । નાચતી પ્રેમસુખેં નર તેથિંચ્યા નારી ।
જીવન્મુહ્ લોક નિત્ય પાહાતી હરી ॥3॥
આષાઢી કાતિ઩કી હો ગરુડટકયાં ભાર । ગર્જતી નામ ઘોષ મહાવૈષ્ણવવીર ।
પાપાસી રીગ નાહીં અસુર કાંપતી સુર ॥4॥
હેં સુખ પુંડલિકેં કસેં આણિલેં બાપેં । નિર્ગુણ સાકારલે આહ્માંલાગિં હેં સોપેં ।
હ્મણોનિ ચરણ ધરોનિ તુકા રાહિલા સુખેં ॥5॥

અવતાર ગોકુળીં હો જન તારાવયાસી । લાવણ્યરૂપડેં હે તેજપુંજાળરાસી ।
ઉગવતાં કોટિ બિંબેં રવિ લોપલે શશી । ઉત્સાવ સુરવરાં મહી થોર માનસીં ॥1॥
જય દેવા કૃષ્ણનાથા જય રખુમાઇ઩કાંતા। આરતી ઓંવાળીન તુહ્માં દેવકીસુતા । જય દેવા કૃષ્ણનાથા ॥ધ્રુ.॥
વસુદેવદેવકીચી બંદ ફોડુની શાળ । હોઉનિ વિશ્વજનિતા તયા પોટિંચા બાળ ।
દૈત્ય હે ત્રાસિયેલે સમૂળ કંસાસી કાળ । રાજયા ઉગ્રસેના કેલા મથુરાપાળ ॥2॥
રાખતાં ગોધનેં હો ઇંદ્ર કોપલા વરિ । મેઘ જો કડાડિલા શિળા વર્ષતાં ધારીં ।
રાખિલેં ગોકુળ હેં નખીં ધરિલા ગિરી। નિર્ભય લોકપાળ અવતરલે હરી ॥3॥
કૌતુક પાહાવયા માવ બ્રહ્મ્યાનેં કેલી । વત્સેં ચોરોનિયાં સત્યલોકાસિ નેલીં ।
ગોપાળ ગાઇ઩વત્સેં દોહીં ઠાયીં રાખીલીં । સુખાચા પ્રેમસિંધુ અનાથાંચી માઉલી ॥4॥
તારિલેં ભહ્જના દૈત્ય નિદા઩ળૂનિ । પાંડવાં સાહકારી આડલ્યાં નિર્વાણી ।
ગુણ મી કાય વણૂપ મતિ કેવઢી વાણી । વિનવિતો દાસ તુકા ઠાવ દેઇપ ચરણીં ॥5॥

સુંદર અંગકાંતી મુખેં ભાળ સુરેખ । બાણલી ઉટી અંગીં ટિળા સાજિરી રેખ ।
મસ્તકીં મુગુટ કાનીં કુંડલાં તેજ ફાંકે। આરહ્ દંત હિરે કૈસે શોભલે નિકે ॥1॥
જય દેવા ચુતર્ભુજા જયા લાવણ્યતેજા । આરતી ઓવાળીન ભવતારિયા હા વોજા । જય. ॥ધ્રુ.॥
ઉદાર જુંઝાર હા જયા વાણિતી શ્રુતિ । પરતલ્યા નેતિ હ્મણતી તયાં ન કળે ગતિ ।
ભાટ હા ચતુર્મુખેં અનુવાદ કરિતી । પાંગલીં સાહી અઠરા રૂપ ન ગતિ ॥2॥
ઐકોનિ રૂપ ઐસેં તુજલાગીં ધુંડિતી। બોડકે નગ્ન એક નિરાહાર ઇ઩ઇત ।
સાધનેં યોગ નાના તપેં દારુણ કિતી। સાંડિલેં સુખ દિલી સંસારા શાંતી ॥3॥
ભરૂનિ માજી લોકાં તિહીં નાંદસિ એક। કામિની મનમોહના રૂપ નામ અનેક ।
નાસતિ નામમાત્રેં ભવપાતકેં શોક । પાઉલેં વંદિતાતી સિદ્ધ આણિ સાધક ॥4॥
ઉપમા દ્યાવયાસી દુજેં કાય હેં તુજ । તક્વાસિ તક્વસાર મૂળ જાલાસી બીજ ।
ખેળસિ બાળલીળા અવતાર સહજ । વિનવિતો દાસ તુકા કર જોડોનિ તુજ ॥5॥

સકુમાર મુખકમળ નિજસારનિર્મળ । સાવળી સુનીળ તનુ ભ્રમરાંગ કુરળ ।
ઝળકતિ દિવ્ય તેજેં દંત માજ પાતળ । મિરવલિં મયોરપત્રેં મુગુટ કુંડલેં માળ ॥1॥
જય દેવા જગદીશ્વરા । ધન્ય રખુમાઇ઩વરા । આરતી કરીન કાયા । ઓંવાઇળન સુંદરા । જય. ॥ધ્રુ.॥
ગોજિરેં ઠાણમાણ ભુજા મંડિત ચારી । શોભતિ શંખચક્રગદાપદ્મ મોહરી ।
હૃદયીં બ્રહ્મપદ બાણલેં શૃંગારીં । ગર્જતિ ચરણીં વાંકી કંઠ કોકિળાસ્વરીં ॥2॥
ઘવઘવિત ઉટી અંગીં બાવન ચંદનાંચી । લલ્હાટ કસ્તુરિચા કાસ પિતાંબરીચી ।
કટિસૂત્ર વરિ સાજિરેં પ્રભા વર મોતિયાંચી। સંગીત સકળ મુદ્રા પાઉલેં કુંકુમાચીં ॥3॥
સૌભાગ્યસુખ સાગર ગુણલાવણ્યખાણી । લાઘવી દીનવત્સળ વિશ્વ લાવિલેં ધ્યાનીં ।
આશ્ચર્ય દેવ કરિતી ૠષિ રાહિલે મુનિ । ધન્ય તે પ્રસવલી ઐસિયા નંદપત્ની ॥4॥
વણિ઩તાં ધ્યાન મહિમા શ્રુતિ રાહિલ્યા નેતિ । રવિકોટિ ચંદ્ર તારા પ્રકાશા ન તુળતી ।
ઉદાર સુર ગંભીર પૂર્ણ આનંદમૂતિ઩ । તુકયાબંધુ હ્મણે સ્તવૂં મી કાય કિતી ॥5॥

મહા જી મહાદેવા મહાકાળમદ઩ના । માંડિયેલેં ઉગ્રતપ મહાદીપ્ત દારુણા ।
પરિધાન વ્યાઘ્રાંબર ચિદાભસ્મલેપના । સ્મશાન ક્રીડાસ્થળ તુહ્મા જી ત્રિનયના ॥1॥
જય દેવા હરેશ્વરા જય પાર્વતીવરા। આરતી ઓંવાઇળન કૈવલ્યદાતારા । જય. ॥ધ્રુ.॥
રુદ્ર હેં નામ તુહ્માં ઉગ્ર સંહારાસી । શંકર શિવ ભોળા ઉદાર સર્વસ્વીં ।
ઉદક બેલપત્ર ટાળી વાહિલ્યા દેસી । આપુલેં પદ દાસાં ઠાવ દેઇપ કૈલાસીં ॥2॥
ત્રૈલોક્યવ્યાપકા હો જન આણિ વિજન । વિરાટસ્વરૂપ હેં તુઝેં સાજિરેં ધ્યાન ।
કરિતો વેદ સ્તુતી કીર્તી મુખેં આપણ । જાણતાં નેણવે હો તુમચેં મહિમાન ॥3॥
બોલતાં નામ મહિમા અસે આશ્ચર્ય જગીં । ઉપદેશ કેલ્યાનંતરેં પાપેં પળતી વેગીં ।
હરહર વાણી ગર્જે પ્રેમ સંચરે અંગીં । રાહિલિ દૃષ્ટી ચરણીં રંગ મીનલા રંગીં ॥4॥
પુજૂનિ લિંગ ઉભા તુકા જોડોની હાત। કરિતી વિયાઆપના પરિસાવી હે માત ।
અખંડ રાહૂં દ્યાવેં માઝેં ચરણીં ચિત્ત । ઘાતલે સાષ્ટાંગ માગે મસ્તકીં હાત ॥5॥

અવતારનામભેદ ગણા આદિ અગાદ । જયાસિ પાર નાહીં પુઢેં ખુંટલા વાદ ।
એક ચિ દંત શોભે મુખ વિક્રાળ દોંદ । બ્રહ્માંડામાજિ દાવી અનંત હે છંદ ॥1॥
જય જયા ગણપતી ઓંવાઇળત આરતી । સાજિ†યા સરળ ભુજા ફરશકમળ શોભતી ॥ધ્રુ.॥
હે મહી ઠેંગણી હો તુજ નૃત્યનાયકા । ભોંવરિ ફેર દેતાં અસુર મદિલે એકાં ।
ઘાતલે તોડરીં હો ભહ્જનપાળકા । સહસ્ર નામ તુજ ભુઇહ્મુઇહ્દાયકા ॥2॥
સુંદર શોભલા હો રૂપેં લોપલીં તેજેં । ઉપમા કાય દેઊં અસે આણિક દુજેં ।
રવિશશિતારાગણેં જયામાજી સહજેં । ઉદરી સામાવલીં જયા બ્રહ્માંડબીજેં ॥3॥
વણિ઩તા શેષ લીળા તયા ભાગલીં મુખેં । પાંગુળલે વેદ ચારી કૈસે રાહિલે સુખેં ।
અવતાર જન્મલા હો લિંગનાભી યા મુખેં । અમૂર્ત મૂતિ઩મંત હોય ભહીચ્યા સુખેં ॥4॥
વિશ્વ હેં રૂપ તુઝેં હસ્ત પાદ મુખડેં । ઐસા ચિ ભાવ દેઇપ તયા નાચતાં પુઢેં ।
ધૂપ દીપ પંચારતિ ઓંવાઇળન નિવાડેં । રાખેં યા શરણાગતા તુકા ખેળતાં લાડેં ॥5॥

કનકાચ્યા પરિયેળીં ઉજળૂનિ આરતી । રત્નદીપશોભા કૈશા પાજળલ્યા જ્યોતી ॥1॥
ઓંવાળૂં ગે માયે સબાહએ સાજિરા । રાહિરખુમાઇ઩સત્યભામેચ્યા વરા ।ધ્રુ.॥
મંડિતચતુર્ભુજ દિવ્ય કાનીં કુંડલેં। શ્રીમુખાચી શોભા પાહાતાં તેજ ફાંકલેં ॥2॥
વૈજયંતી માળ ગળાં શોભે શ્રીમંત । શંખચક્રગદાપદ્મ આયુધેં શોભત ॥3॥
સાંવળા સકુમાર જૈસા કદ઩ળીગાભા । ચરણીચીં નેપુરેં વાંકી ગર્જતી નભા ॥4॥
ઓંવાઇળતાં મન હેં ઉભેં ઠાકલેં ઠાયીં । સમદૃઇષ્ટ સમાધિ તુકયા લાગલી પાયીં ॥5॥

ભહીચિયા પોટીં બોધ કાંકડા જ્યોતી । પંચપ્રાણ જીવેં ભાવેં ઓંવાળૂં આરતી ॥1॥
ઓંવાળૂ આરતી માઝ્યા પંઢરીનાથા। દોન્હી કર જોડોનિ ચરણીં ઠેવીન માથા ॥ધ્રુ.॥
કાય મહિમા વણૂપ આતાં સાંગણેં તેં કિતી । કોટિ બ્રહ્મહત્યા મુખ પાહતાં જાતી ॥2॥
રાહી રખુમાઇ઩ દોહી દોં બાહી । મયૂર પિચ્છચામરેં ઢાઇળતિ ઠાયીં ઠાયીં ॥3॥
તુકા હ્મણે દીપ ઘેઊનિ ઉન્મનતિ શોભા । વિટેવરી ઉભા દિસે લાવણ્યગાભા ॥4॥
॥13॥

ધન્ય દિવસ આજિ દરુષણ સંતાંચેં । નાંદે તયા ઘરીં દૈવત પંઢરીચેં ॥1॥
ધન્ય પુણ્ય રૂપ કૈસા જાલેં સંસાર । દેવ આણિ ભહ્ દુજા નાહીં વિચાર ॥ધ્રુ.॥
ધન્ય પૂર્વ પુણ્ય વોડવલેં નિરુતેં । સંતાંચેં દર્શન જાલેં ભાગ્યેં બહુતેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ધન્ય આહ્માં જોડલી જોડી । સંતાંચે ચરણ આતાં જીવેં ન સોડીં ॥3॥

ગાઊં વાણૂં તુજ વિઠો તુઝા કરૂં અનુવાદ । જિકડે પાહેં તિકડે સર્વમય ગોવિંદ ॥1॥
આનંદ રે વિઠોબા જાલા માઝે મનીં। દેખિલે લોચનીં વિટેસહિત પાઉલે ॥ધ્રુ.॥
ન કરીં તપસાધનેં રે મુહીચે સાયાસ । હા ચિ જન્મોજન્મી ગોડ ભહીચા રસ ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્માં પ્રેમા ઉણેં તેં કાઇ઩ । પંઢરીચા રાણા સાંટવિલા હૃદયીં ॥3॥

માગણેં તેં એક તુજપ્રતિ આહે । દેશી તરિ પાહેં પાંડુરંગા ॥1॥
યા સંતાંસી નિરવીં હેં મજ દેઇપ । આણિક દુજેં કાહીં ન મગેં તુજ ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં ઉદાર હોઇપ । મજ ઠેવીં પાયીં સંતાંચિયા ॥3॥
સ્વામીંનીં કાયા બ્રહ્મ કેલી તે અભંગ ॥ 24 ॥

શોધિતાં ચિ નયે । હ્મણોનિ વોળગતોં પાયે ॥1॥
આતાં દિસોં નયે જના । ઐસેં કરા નારાયણા ॥ધ્રુ.॥
પરતોનિ મન । ગેલેં ઠાયીં ચિ મુરોન ॥2॥
વિસરલા તુકા । બોલોં ચાલોં જાલા મુકા ॥3॥

રજ્જુસર્પાકાર । ભાસયેલેં જગડંબર ॥1॥
હ્મણોનિ આઠવતી પાય । ઘેતોં આલાય બલાય ॥ધ્રુ.॥
દ્રુશ દ્રુમાકાર લાણી। કેલોં સર્વ સાસી ધણી ॥2॥
તુકીં તુકલા તુકા । વિશ્વીં ભરોનિ ઉરલા લોકાં ॥3॥

હ્મણવિતોં દાસ । પરિ મી અસેં ઉદાસ ॥1॥
હા ચિ નિશ્ચય માઝા । પરિ મી નિશ્ચયાહુનિ દુજા ॥ધ્રુ.॥
સરતેં કર્તુત્વ માઝ્યાનેં । પરિ મી ત્યાહી હૂન ભિન્ન ॥2॥
તુકા તુકાસી તુકલા । તુકા તુકાહુનિ નિરાળા ॥1॥

ઘોંટવીન લાળ બ્રહ્મયાઆન્યા હાતીં । મુહાં આત્મિસ્થતી સાંડવીન ॥1॥
બ્રહ્મભૂત હોતે કાયા ચ કીર્તનીં । ભાગ્ય તરી ૠણી દેવા ઐસા ॥ધ્રુ.॥
તીર્થ ભ્રમકાસી આણીન આળસ । કડુ સ્વર્ગવાસ કરિન ભોગ ॥2॥
સાંડવીન તપોનિધા અભિમાન । યયા આણિ દાન લાજવીન ॥3॥
ભિહ્ભાગ્યપ્રેમા સાધીન પુરુષાર્થ । બ્રહ્મીંચા જો અર્થ નિજઠેવા ॥4॥
ધન્ય હ્મણવીન યેહે લોકીં લોકાં । ભાગ્ય આહ્મીં તુકા દેખિયેલા ॥5॥

સંસારાચે અંગીં અવઘીં ચ વેસનેં । આહ્મી યા કીર્તનેં શુદ્ધ જાલોં ॥1॥
આતાં હેં સોંવળેં જાલેં ત્રિભુવન । વિષમ ધોઊન સાંડિયેલેં ॥ધ્રુ.॥
બ્રહ્મપુરીં વાસ કરણેં અખંડ । ન દેખિજે તોંડ વિટાળાચેં ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્માં એકાંતાચા વાસ । બ્રહ્મીં બ્રહ્મરસ સેવૂં સદા ॥3॥

તુહ્મી સનકાદિક સંત । હ્મણવિતાં કૃપાવંત ॥1॥
એવઢા કરા ઉપકાર । દેવા સાંગા નમસ્કાર ॥ધ્રુ.॥
ભાકૂનિ કરુણા । વિનવા વૈકુંઠીંચા રાણા ॥2॥
તુકા હ્મણે મજ આઠવા । મુળ લવકરી પાઠવા ॥3॥

આપુલ્યા માહેરા જાઇ઩ન મી આતાં । નિરોપ યા સંતાં હાતીં આલા ॥1॥
સુખ દુઃખ માઝેં ઐકિલેં કાનીં । કળવળા મનીં કરુણેચા ॥ધ્રુ.॥
કરુની સિદ્ધ મૂળ સાઉલેં ભાતુકેં । યેતી દિસેં એકેં ન્યાવયાસી ॥2॥
ત્યા ચિ પંથેં માઝેં લાગલેંસે ચિત્ત । વાટ પાહેં નિત્ય માહેરાચી ॥3॥
તુકા હ્મણે આતાં યેતીલ ન્યાવયા । અંગેં આપુલિયા માયબાપ ॥4॥

ચિન્હેં ઉમટતાતી અંગીં । શકુના જોગીં ઉત્તમ ॥1॥
આઠવલા બાપમાય । યેઇલ કાય મૂળ નેણોં ॥ધ્રુ.॥
ઉત્કંઠિત જાલેં મન । તે ચિ ખુણ તેથીંચિ ॥2॥
તુકા હ્મણે કામ વારીં । આળસ ઘરીં કરમેના ॥3॥

આરોનિયાં પાહે વાટ । કટકટ સોસેના ॥1॥
આલિયાંસ પુસેં માત । તેથેં ચિત્ત લાગલેં ॥ધ્રુ.॥
દળીં કાંડીં લોકાંઐસેં । પરિ મી નસેં તે ઠાયીં ॥2॥
તુકા હ્મણે યેથેં પિસેં । તેથેં તૈસેં અસેલ ॥3॥

યેથીલિયા અનુભવેં । કળોં જીવેં હેં યેતસે ॥1॥
દોહીં ઠાયીં એક જીવ । માઝી કીંવ ત્યા અંગીં ॥ધ્રુ.॥
ભૂક ભુકે ચિ ખાઉનિ ધાય । નાહીં હાય અન્નાચી ॥2॥
તુકા હ્મણે સુખ જાલેં । અંતર ધાલેં ત્યાગુણેં ॥3॥

પૈલ આલે હરિ । શંખ ચક્ર શોભે કરીં ॥1॥
ગરુડ યેતો ફડત્કારેં । ના ભી ના ભી હ્મણે ત્વરે ॥ધ્રુ.॥
મુગુટકુંડલાંચ્યા દીઇપ્ત । તેજેં લોપલા ગભિસ્ત ॥2॥
મેઘશ્યામવર્ણ હરિ । મૂતિ઩ ડોળસ સાજિરી ॥3॥
ચુતર્ભુજ વૈજયંતી । ગળાં માળ હે રુળતી ॥4॥
પીતાંબર ઝળકે કૈસા । ઉજળલ્યા દાહી દિશા ॥5॥
તુકા જાલાસે સંતુષ્ટ । ઘરા આલેં વૈકુંઠપીઠ ॥6॥

શંખચક્રગદાપદ્મ । પૈલ આલા પુરુષોત્તમ ॥1॥
ના ભી ના ભી ભહ્રાયા । વેગીં પાવલોં સખયા ॥ધ્રુ.॥
દુરૂનિ યેતાં દિસે દૃષ્ટી। ધાકેં દોષ પળતી સૃષ્ટી ॥2॥
તુકા દેખોનિ એકલા । વૈકુંઠીંહૂનિ હરિ આલા ॥3॥

પૈલ દિસતીલ ભાર । દિંડી પતાકા અપાર ॥1॥
આલા પંઢરીચા રાણા । દિસતીલ ત્યાચ્યા ખુણા ।
સુખ વાટે મના । ડોળે બાહએઆ સ્ફુરતી ॥ધ્રુ.॥
ઉઠિલે ગજર નામાચે । દળભાર વૈષ્ણવાંચે ॥2॥
તુકા કરી રિતા ઠાવ । ત્યાંસી બૈસાવયા વાવ ॥3॥

ચલા જાઊં રે સામોરે । પુઢેં ભેટોં વિઠ્ઠલ ધુરે ॥1॥
તુકા આનંદલા મનીં । કૈસા જાતો લોટાંગણીં ।
ફેડાવયા ધણી । પ્રેમસુખાચી આજિ ॥ધ્રુ.॥
પુઢેં આલે કૃપાવંત । માયબાપ સાધુસંત ॥2॥
આળંગિલા બાહીં । ઠેવિલા વિઠોબાચે પાયીં ॥3॥

પાહુણે ઘરાસી । આજિ આલે હૃષીકેશી ॥1॥
કાય કરૂં ઉપચાર । કોંપ મોડકી જર્જર ।
કણ્યા દરદર । પાણ્યામાજી રાંધિલ્યા ॥ધ્રુ.॥
ઘરીં મોડકિયા બાજા । વરિ વાકળાંચ્યા શેજા ॥2॥
મુખશુઇદ્ધ તુળસી દળ । તુકા હ્મણે મી દુર્બળ ॥3॥

સંતીં કેલા અંગીકાર । ત્યાસી અભિમાન થોર ॥1॥
કાંહીં ઠેવિલેં ચરણીં । ઘેતીં તેં ચિ પુરવૂનિ ।
તુકા પાયવણી । ઘેઊનિયાં નિરાળા ॥ધ્રુ.॥
નસતાં કાંહીં સંચિત । ભેટી જાલી અવચિત ॥2॥
દેવ મિળોનિયાં ભહ્ । તુકા કેલાસે સનાથ ॥3॥

અવઘિયાંચ્યા આલોં મુળેં । એકા વેળે ન્યાવયા ॥1॥
સિદ્ધ વ્હાવેં સિદ્ધ વ્હાવેં । આધીં ઠાવેં કરિતોં ॥ધ્રુ.॥
જોંવરિ તે ઘટિકા દુરી । આહે ઉરી તો કાળ ॥2॥
મંગળાચે વેળે ઉભે । અસોં શોભે સાવધ ॥3॥
અવઘિયાંચા યોગ ઘડે । તરી જોડે શ્લાઘ્યતા ॥4॥
તુકા હ્મણે પાહેં વાટ । બહુ આટ કરૂનિ ॥5॥

સકળ હી માઝી બોળવણ કરા । પરતોનિ ઘરા જાવેં તુહ્મીં ॥1॥
કર્મધર્મેં તુહ્માં અસાવેં કલ્યાણ । ઘ્યા માઝેં વચન આશીર્વાદ ॥ધ્રુ.॥
વાઢવૂનિ દિલોં એકાચિયે હાતીં । સકળ નિઇંશ્ચતી જાલી તેથેં ॥2॥
આતાં મજ જાણેં પ્રાણેશ્વરાસવેં । માઝિયા ભાવેં અનુસરલોં ॥3॥
વાઢવિતાં લોભ હોઇ઩લ ઉસીર । અવઘીંચ ઇસ્થર કરા ઠાયીં ॥4॥
ધર્મ અર્થ કામ જાલા એકે ઠાયીં । મેળવિલા જિંહીં હાતા હાત ॥5॥
તુકા હ્મણે આતાં જાલી હે ચિ ભેટી । ઉરલ્યા ત્યા ગોષ્ટી બોલાવયા ॥6॥

બોલિલોં તેં આતાં પાળાવેં વચન । ઐસેં પુણ્ય કોણ માઝે ગાંઠી ॥1॥
જાતોં આતાં આયાઆ ઘેઊનિયાં સ્વામી । કાળક્ષેપ આહ્મી કરૂં કોઠેં ॥ધ્રુ.॥
ન ઘડે યાવરિ ન ધરવે ધીર । પીડતાં રાષ્ટધ દેખોનિ જગ ॥2॥
તુકા હ્મણે તુહ્મી દિસે મોકલિલેં । કાય આતાં આલેં જીવિત્વાચેં ॥3॥

કરાવેં તેં કામ । ઉગાચ વાઢવાવા શ્રમ ॥1॥
અવઘેં એકમય । રાજ્ય બોલોં ચાલોં નયે ॥ધ્રુ.॥
દુજયાચી સત્તા । ન ચલેસી જાલી આતાં ॥2॥
આતાં નાહીં તુકા । પુન્હા હારપલા લોકાં ॥3॥

આહ્મી જાતોં તુહ્મી કૃપા અસોં દ્યાવી । સકળા સાંગાવી વિનંતી માઝી ॥1॥
વાડવેળ જાલા ઉભા પાંડુરંગ । વૈકુંઠા શ્રીરંગ બોલાવિતો ॥2॥
અંતકાળીં વિઠો આહ્માંસી પાવલા । કુડીસહિત જાલા ગુપ્ત તુકા ॥3॥

તુકા ઉતરલા તુકીં । નવલ જાલેં તિહીં લોકીં ॥1॥
નિત્ય કરિતોં કીર્તન । હેં ચિ માઝેં અનુષ્ઠાન ॥ધ્રુ.॥
તુકા બૈસલા વિમાનીં । સંત પાહાતી લોચનીં ॥2॥
દેવ ભાવાચા ભુકેલા । તુકા વૈકુંઠાસી નેલા ॥3॥

ન દેખિજે ઐસેં કેલેં । યા વિઠ્ઠલેં દુઃખાસી ॥1॥
કૃપેચિયે સિંવ્હાસનીં । અધિષ્ઠાનીં બૈસવિલેં ॥ધ્રુ.॥
વાજતા તો નલગે વારા ક્ષીરસાગરા શયનીં ॥2॥
તુકા હ્મણેં અવઘેં ઠાયીં । મજ પાયીં રાખિલેં ॥3॥

વારાણસીપયપત અસોં સુખરૂપ । સાંગાવા નિરોપ સંતાંસી હા ॥1॥
યેથૂનિયાં આહ્માં જાણેં નિજધામા । સવેં અસે આહ્માં ગરુડ હા ॥2॥
કૃપા અસોં દ્યાવી મજ દીનાવરી । જાતોંસોં માહેરી તુકા હ્મણે ॥3॥ ॥24॥
શખે 1571 એકાહત્તરીં વિરોધનામસંવત્સરીં ફાલગુનવદ્ય
દ્વિતીયા સોમવાસરીં પ્રથમપ્રહરીં તુકોબા ગુપ્ત જાલે ॥1॥

જાતી પંઢરીસ । હ્મણે જાઇપન તયાંસ ॥1॥
તયા આહે સંવસાર । ઐસેં બોલે તો માહાર ॥ધ્રુ.॥
અસો નસો ભાવ । જો હા દેખે પંઢરિરાવ ॥2॥
ચંદ્રભાગે ન્હાતી । તુકા હ્મણે ભલતે યાતી ॥3॥

ધરિયેલીં સોંગેં । યેણેં અવઘીં પાંડુરંગેં ॥1॥
તેં હેં બ્રહ્મ વિટેવરી । ઉભેં ચંદ્રભાગે તિરીં ॥ધ્રુ.॥
અંતર વ્યાપી બાહે । ધાંડોઇળતાં કોઠેં નોહે ॥2॥
યોગયાગતપેં । જ્યાકારણેં દાનજપેં ॥3॥
દિલે નેદી જતિ । ભોગ સકળ જ્યા હોતી ॥4॥
અવઘી લીળા પાહે । તુકા હ્મણે દાસાં સાહે ॥5॥

જ્યાચે ગર્જતાં પવાડે । કિળકાળ પાયાં પડે ॥1॥
તો હા પંઢરીચા રાણા । પુસા સા ચૌં અઠરા જણાં ॥ધ્રુ.॥
ચિંતિતાં જયાસી । ભુઇહ્મુઇહ્ કામારી દાસી ॥2॥
વૈકુંઠાસી જાવેં । તુકા હ્મણે જ્યાચ્યા નાંવેં ॥3॥

જ્યાચે ગર્જતાં પવાડે । શ્રુતિશાસ્ત્રાં મૌન્ય પડે ॥1॥
તેથેં માઝી વાચા કિતી । પુરે કરાવયા સ્તુતી ॥ધ્રુ.॥
સિણલેં સહજર તોંડેં । શેષાફણી ઐસેં ધેંડેં ॥2॥
તુકા હ્મણે મહી । પત્ર સિંધુ ન પુરે શાહી ॥3॥

દેવ રાખે તયા મારીલ કોણ । ન મોડે કાંટા હિંડતાં વન ॥1॥
ન જળે ન બુડે નવ્હે કાંહીં । વિષ તેં હી અમૃત પાહીં ॥ધ્રુ.॥
ન ચુકે વાટ ન પડે ફંદીં । નવ્હે કધીં કધીં યમબાધા ॥2॥
તુકા હ્મણે નારાયણ । યેતા ગોઑયા વારી વાણ ॥3॥

કોઠે ગુંતલાસી દ્વારકેચ્યા રાયા । વેળ કાં સખયા લાવિયેલા ॥1॥
દિનાનાથ બ્રીદ સાંભાળીં આપુલે । નકો પાહોં કેલેં પાપપુણ્ય ॥ધ્રુ.॥
પતિતપાવન બ્રીદેં ચરાચર । પાતકી અપાર ઉદ્ધરિલે ॥2॥
તુકયાબંધુ હ્મણે દ્રૌપદીચા ધાંવા । કેલા તૈસા મલા પાવેં આતાં ॥3॥

કોઠેં ગુંતલાસી કોણાંચ્યા ધાંવયા । આલી દેવરાયા નિદ્રા તુજ ॥1॥
કોઠેં ગુંતલાસી ભિહ્પ્રેમસુખેં । ન સુટેતી મુખેં ગોપિકાંચીં ॥ધ્રુ.॥
કાય પડિલેં તુજ કોણાચેં સંકટ । દુરી પંથ વાટ ન ચાલવે ॥2॥
કાય માઝે તુજ ગુણ દોષ દિસતી । હ્મણોનિ શ્રીપતી કોપલાસી ॥3॥
કાય જાલેં સાંગ માઝિયા કપાળા । ઉરલા જીવ ડોળાં તુકા હ્મણે ॥4॥

પરસ્ત્રીતેં હ્મણતાં માતા । ચિત્ત લાજવિતેં ચિત્તા ॥1॥
કાય બોલોનિયાં તોંડેં । મનામાજી કાનકોંડેં ॥ધ્રુ.॥
ધર્મધારિષ્ટગોષ્ટી સાંગે । ઉષ્ટએઆ હાતે નુડવી કાગ ॥2॥
જેં જેં કર્મ વસે અંગીં । તેં તેં આઠવે પ્રસંગીં ॥3॥
બોલે તૈસા ચાલે । તુકા હ્મણે તો અમોલ ॥4॥

અસત્ય વચન હોતાં સર્વ જોડી । જરી લગ્નઘડી પરૌપકાર ॥1॥
જાઇ઩લ પતના યાસિ સંદેહ નાહીં । સાક્ષ આહે કાંહીં સાંગતોં તે ॥ધ્રુ.॥
વદવિલેં મુખેં નારાયણેં ધર્મા । અંગુષ્ઠ ત્યા કર્માસાટીં ગેલા ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં સાંભળા રે પુઢેં । અંતરિંચે કુડેં દેઇલ દુઃખ ॥3॥

જળોં ત્યાચેં તોંડ । ઐસી કાં તે વ્યાલી રાંડ ॥1॥
સદા ભોવયાસી ગાંઠી । ક્રોધ ધડધડીત પોટીં ॥ધ્રુ.॥
ફોડિલી ગોંવરી। ઐસી દિસે તોંડાવરી ॥2॥
તુકા હ્મણે નાહીં । ચિત્તા સમાધાન કાંહીં ॥3॥

તોંડેં ખાયે ફાર । પાદે બોચા કરી માર ॥1॥
એક ઐસે તે શાહાણે । આપુલે અધીન તેં નેણેં ॥ધ્રુ.॥
કુલે ઘાલૂનિ ઉઘડે। રાગેં પાહે લોકાંકડે ॥2॥
ખેળે જુતકર્મ । મગ બોંબલી જુલૂમ ॥3॥
નિજતાં આલા મોહો । વીતાં હ્મણે મેલા ગોહો ॥4॥
તુકા હ્મણે ત્યાંનીં। મનુષ્યપણા કેલી હાની ॥5॥

પતિવ્રતા નેણે આણિકાંચી સ્તુતી । સર્વભાવેં પતિ ધ્યાનીં મનીં ॥1॥
તૈસેં માઝેં મન એકવિધ જાલેં । નાવડે વિઠ્ઠલેંવિણ દુજેં ॥ધ્રુ.॥
સૂર્યવિકાસિની નેઘે ચંદ્રકળા । ગાય તે કોકિળા વસંતેંસી ॥2॥
તુકા હ્મણે બાળ માતેપુઢેં નાચે । બોલ આણિકાંચે નાવડતી ॥3॥

પંડિત હ્મણતાં થોર સુખ । પરિ તો પાહાતાં અવઘા મૂર્ખ ॥1॥
કાય કરાવેં ઘોકિલેં । વેદપઠણ વાંયાં ગેલેં ॥ધ્રુ.॥
વેદીં સાંગિતલેં તેં ન કરી । સમ બ્રહ્મ નેણે દુરાચારી ॥2॥
તુકા દેખે જીવીં શિવ । હા તેથીંચા અનુભવ ॥3॥

પંડિત તો ચિ એક ભલા । નિત્ય ભજે જો વિઠ્ઠલા ॥1॥
અવઘેં સમ બ્રહ્મ પાહે । સર્વાં ભૂતીં વિઠ્ઠલ આહે ॥ધ્રુ.॥
રિતા નાહીં કોણી ઠાવ । સર્વાં ભૂતીં વાસુદેવ ॥2॥
તુકા હ્મણે તો ચિ દાસ। ત્યાં દેખિલ્યા જાતી દોષ ॥3॥

ઐકા પંડિતજન । તુમચે વંદિતોં ચરણ ॥1॥
નકા કરૂં નરસ્તુતિ । માઝી પરિસા હે વિનંતી ॥ધ્રુ.॥
અન્ન આચ્છાદન । હેં તોં પ્રારબ્ધા અધીન ॥2॥
તુકા હ્મણે વાણી । સુખેં વેચા નારાયણીં ॥3॥

વિઠ્ઠલ ટાળ વિઠ્ઠલ દિંડી । વિઠ્ઠલ તોંડીં ઉચ્ચારા ॥1॥
વિઠ્ઠલ અવઘ્યા ભાંડવલા । વિઠ્ઠલ બોલા વિઠ્ઠલ ॥ધ્રુ.॥
વિઠ્ઠલ નાદ વિઠ્ઠલ ભેદ । વિઠ્ઠલ છંદ વિઠ્ઠલ ॥2॥
વિઠ્ઠલ સુખા વિઠ્ઠલ દુઃખા। તુકયા મુખા વિઠ્ઠલ ॥3॥

કાય તુઝેં વેચે મજ ભેટી દેતાં । વચન બોલતાં એક દોન ॥1॥
કાય તુઝેં રૂપ ઘેતોં મી ચોરોનિ । ત્યા ભેણેં લપોનિ રાહિલાસી ॥ધ્રુ.॥
કાય તુઝેં આહ્માં કરાવેં વૈકુંઠ । ભેવોં નકો ભેટ આતાં મજ ॥2॥
તુકા હ્મણે તુઝી નલગે દસોડી । પરિ આહે આવડી દર્શનાચી ॥3॥

સંતનિંદા જ્યાચે ઘરીં । નવ્હે ઘર તે યમપુરી ॥1॥
ત્યાચ્યા પાપા નાહીં જોડા । સંગેં જના હોય પીડા ॥ધ્રુ.॥
સંતનિંદા આવડે જ્યાસી । તો જિતા ચિ નર્કવાસી ॥2॥
તુકા હ્મણે તો નષ્ટ। જાણા ગાઢવ તો સ્પષ્ટ ॥3॥

આલેં દેવાચિયા મના । તેથેં કોણાચેં ચાલેના ॥1॥
હરિશ્ચંદ્ર તારારાણી । વાહે ડોંબા ઘરીં પાણી ॥ધ્રુ.॥
પાંડવાંચા સાહાકારી। રાજ્યાવરોનિ કેલે દુરી ॥2॥
તુકા હ્મણે ઉગેચિ રાહા । હોઇ઩લ તેં સહજ પાહા ॥3॥

નિજલ્યાનેં ગાતાં ઉભા નારાયણ । બૈસલ્યા કીર્તન કરિતાં ડોલે ॥1॥
ઉભા રાહોનિયાં મુખીં નામ વદે । નાચે નાના છંદેં ગોવિંદ હા ॥ધ્રુ.॥
મારગીં ચાલતાં મુખીં નામ વાણી । ઉભા ચક્રપાણી માગેં પુઢેં ॥2॥
તુકા હ્મણે યાસી કીર્તનાચી ગોડી । પ્રેમે ઘાલી ઉડી નામાસાટીં ॥3॥

કામ ક્રોધ આહ્મી વાહિલે વિઠ્ઠલીં । આવડી ધરિલી પાયાંસવેં ॥1॥
આતાં કોણ પાહે માગેં પરતોનિ । ગેલે હારપોનિ દેહભાવ ॥ધ્રુ.॥
રિઇદ્ધસિદ્ધી સુખેં હાણિતલ્યા લાતા । તેથેં યા પ્રાકૃતા કોણ માની ॥2॥
તુકા હ્મણે આમ્હી વિઠોબાચે દાસ । કરૂનિ ઠેલોં ગ્રાસ બ્રહ્માંડાચા ॥3॥

ઉઠાઉઠીં અભિમાન । જાય ઐસેં સ્થળ કોણ ॥1॥
તેં યા પંઢરીસ ઘડે । ખળાં પાઝર રોકડે ॥ધ્રુ.॥
અશ્રૂચિયા ધારા । કોઠેં રોમાંચ શરીરા ॥2॥
તુકા હ્મણે કાલા । કોઠેં અભેદ દેખિલા ॥3॥

પંઢરી પંઢરી । હ્મણતાં પાપાચી બોહોરી ॥1॥
ધન્ય ધન્ય જગીં ઠાવ । હોતો નામાચા ઉત્સાવ ॥ધ્રુ.॥
રિઇદ્ધસિદ્ધી લોટાંગણીં। પ્રેમસુખાચિયા ખાણી ॥2॥
અધિક અક્ષરાનેં એકા । ભૂવૈકુંઠ હ્મણે તુકા ॥3॥

ભાર ઘાલીં દેવા । ન લગે દેશ ડોઇ઩ ઘ્યાવા ॥1॥
દેહ પ્રારબ્ધા અધીન । સોસેં અધિક વાઢે સીણ ॥ધ્રુ.॥
વ્યવસાય નિમિત્ત। ફળ દેતસે સંચિત ॥2॥
તુકા હ્મણે ફિરે । ભોંવડીનેં દમ જિરે ॥3॥

ભોગ ભોગાવરી દ્યાવા । સંચિતાચા કરુની ઠેવા ॥1॥
શાંતી ધરણેં જિવાસાટીં । દશા ઉત્તમ ગોમટી ॥ધ્રુ.॥
દેહ લેખાવેં અસાર । સત્ય પરૌપકાર ॥2॥
તુકા હ્મણે હે મિરાસી । બુડી દ્યાવી બ્રહ્મરસી ॥3॥

યેથેં બોલોનિયાં કાય । વ્હાવા ગુરૂ તરિ જાય ॥1॥
મજ ન સાહે વાંકડેં । યે વિઠ્ઠલકથેપુઢેં ॥ધ્રુ.॥
ઐકોનિ મરસી કથા। જંવ આહેસિ તું જીતા ॥2॥
હુરમતીચી ચાડ । તેણેં ન કરાવી બડબડ ॥3॥
પુસેલ કોણી ત્યાસ । જા રે કરીં ઉપદેશ ॥4॥
આહ્મી વિઠ્ઠલાચે વીર । ફોડૂં કિળકાળાચેં શીર ॥5॥
ઘેઊં પુઢતી જન્મ । વાણૂં કીર્ત મુખેં નામ ॥6॥
તુકા હ્મણે મુહી । નાહીં આસ ચિ યે ચિત્તી ॥7॥

આનુહાતીં ગુંતલા નેણે બાહએ રંગ । વૃઇત્ત યેતાં મગ બળ લાગે ॥1॥
મદેં માતે તયા નાહીં દેહભાવ । આપુલે આવેવ આવરિતાં ॥ધ્રુ.॥
આણિકાંચી વાણી વેદ તેણેં મુખેં । ઉપચારદુઃખેં નાઠવતી ॥2॥
તેં સુખ બોલતાં આશ્ચર્ય યા જના । વિપરીત મના ભાસતસે ॥3॥
તુકા હ્મણે બાહએ રંગ તો વિઠ્ઠલ । અંતર નિવાલેં બ્રહ્મરસેં ॥4॥

બ્રહ્મરસગોડી તયાંસી ફાવલી । વાસના નિમાલી સકળ જ્યાંચી ॥1॥
નાહીં ત્યા વિટાળ અખંડ સોંવળીં । ઉપાધીવેગળીં જાણિવેચ્યા ॥ધ્રુ.॥
મન હેં નિશ્ચળ જાલેં એકે ઠાયીં । તયાં ઉણેં કાઇ઩ નિજસુખા ॥2॥
તીં ચિ પુણ્યવંતેં પરૌપકારી । પ્રબોધી ત્યા નારીનરલોકાં ॥3॥
તુકા હ્મણે ત્યાંચે પાયીં પાયપોસ । હોઊનિયાં વાસ કરિન તેથેં ॥ 4॥

જૈસેં તૈસેં રાહે દેવાચેં હેં દેણેં । યત્ન કરિતાં તેણેં કાય નવ્હે ॥1॥
દાસાં કૃપાસિંધુ નુપેક્ષી સર્વથા । અંતરીંચી વ્યથા કળે ત્યાસી ॥ધ્રુ.॥
માગોં નેણે પરી માય જાણે વર્મ । બાળા નેદી શ્રમ પાવોં કાંહીં ॥2॥
તુકા હ્મણે મજ અનુભવ અંગેં । વચન વાઉગેં માનેના હેં ॥3॥

આહ્માં હરિચ્યા દાસાં કાંહીં । ભય નાહીં ત્રૈલોકીં ॥1॥
દેવ ઉભા માગેં-પુઢેં । ઉગવી કોડેં સંકટ ॥ધ્રુ.॥
જૈસા કેલા તૈસા હોય। ધાંવે સોય ધરોનિ ॥2॥
તુકા હ્મણે અસોં સુખેં । ગાઊં મુખેં વિઠોબા ॥3॥

પરદ્રવ્યપરનારીચા અભિળાસ । તેથૂનિ હારાસ સર્વભાગ્યા ॥1॥
ઘટિકા દિવસ માસ વરુષેં લાગેતીન । બાંધલેં પતન ગાંઠોડીસ ॥ધ્રુ.॥
પુઢેં ઘાત ત્યાચા રોકડા શકુન । પુઢેં કરી ગુણ નિશ્ચયેંસી ॥2॥
તુકા હ્મણે એકાં તડતાંથવડ । કાળ લાગે નાડ પરી ખરા ॥3॥

સમર્થાચેં કેલેં । કોણાં જાઇ઩લ મોડિલેં ॥1॥
વાંયાં કરાવી તે ઉરે । ખટપટેં સોસ પુરે ॥ધ્રુ.॥
ઠેવિલા જો ઠેવા । આપુલાલા તૈસા ખાવા ॥2॥
જ્યાચેં ત્યાચેં હાતીં । ભુકે તયાચી ફજિતી ॥3॥
તુકા હ્મણે કોટી । બાળે જાલે શૂળ પોટી ॥4॥

હે માઝી મિરાશી । ઠાવ તુઝ્યા પાયાંપાશીં ॥1॥
યાચા ધરીન અભિમાન । કરીન આપુલેં જતન ॥ધ્રુ.॥
દેઊનિયાં જીવ। બળી સાધિલા હા ઠાવ ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । જુન્હાટ હે માઝી સેવા ॥3॥

નેણે ગતિ કાય કવણ અધોગતિ । માનિલી નિઇંશ્ચતી તુઝ્યા પાયીં ॥1॥
કર્મ ધર્મ કોણ નેણેં હા ઉપાવ । તુઝ્યા પાયીં ભાવ ઠેવિયેલા ॥ધ્રુ.॥
નેણેં નિરસં પાપ પુણ્ય નેણેં કાય । હ્મણઊનિ પાય ધરિલે તુઝે ॥2॥
વેડા મી અવિચાર ન કળે વિચાર । તુજ માઝા ભાર પાંડુરંગા ॥3॥
તુકા હ્મણે તુજ કરિતાં નવ્હે કાય । માઝા તો ઉપાય કવણ તેથેં ॥4॥

તુઝા હ્મણઊનિ જાલોં ઉતરાઇ઩ । ત્યાચેં વર્મ કાઇ઩ તેં મી નેણેં ॥1॥
હાતીં ધરોનિયાં દાવીં મજ વાટ । પુઢેં કોણ નીટ તેં ચિ દેવા ॥ધ્રુ.॥
દેવભહ્પણ કરાવેં જતન । દોહીં પક્ષીં જાણ તૂં ચિ બળી ॥2॥
અભિમાનેં તુજ લાગલી હે લાજ । શરણાગતાં કાજ કરાવયા ॥3॥
તુકા હ્મણે બહુ નેણતા મી ફાર । હ્મણઊનિ વિચાર જાણવિલા ॥4॥

મારગીં ચાલતાં પાઉલાપાઉલીં । ચિંતાવી માઉલી પાંડુરંગ ॥1॥
સર્વ સુખ લાગે ઘેઉનિયા પાઠી । આવડીંચા કંઠીં રસ ઓતી ॥ધ્રુ.॥
પીતાંબરેં છાયા કરી લોભાપર । પાહે તેં ઉત્તર આવડીચેં ॥2॥
તુકા હ્મણે હેં ચિ કરાવેં જીવન । વાચે નારાયણ તાન ભૂક ॥3॥

જાલોં આતાં દાસ । માઝે તોડોનિયાં પાશ ॥1॥
ઠાવ દ્યાવા પાયાંપાશીં । મી તો પાતકાંચી રાશી ॥ધ્રુ.॥
સકળ હી ગોવા । માઝા ઉગવૂનિ દેવા ॥2॥
તુકા હ્મણે ભય । કરા જવળી તેં નયે ॥3॥

અંતરીંચેં જાણાં । તરિ કાં યેઊં દિલેં મના ॥1॥
તુમચી કરાવી મ્યાં સેવા । આતાં અવ્હેરિતાં દેવા ॥ધ્રુ.॥
નવ્હતી મોડામોડી । કેલી માગેં તે ચિ ઘડી ॥2॥
તુકા હ્મણે દિલા વાવ । પાયીં લાગોં દિલા ભાવ ॥3॥

પવિત્ર હોઇ઩ન ચરિત્રૌચ્ચારેં । રૂપાચ્યા આધારેં ગોજિરિયા ॥1॥
આપુરતી બુઇદ્ધ પુણ્ય નાહીં ગાંઠી । પાયીં ઘાલીં મિઠી પાહેં ડોળાં ॥ધ્રુ.॥
ગાઇ઩ન ઓવિયા શિષ્ટાંચ્યા આધારેં । સારીન વિચારેં આયુષ્યા યા ॥2॥
તુકા હ્મણે તુઝેં નામ નારાયણા । ઠેવીન મી મના આપુલિયા ॥3॥

કાય ઐસા જન્મ જાવા વાંયાંવિણ । કાંહીં તરી ૠણ અસો માથાં ॥1॥
કોણે તરી કાળેં હોઇ઩લ આઠવ । નાહીં જરી ભાવ ભાર ખરા ॥ધ્રુ.॥
શતા એકાતરી જન્માચ્યા શેવટીં । કૃપાળુવા પોટીં હોઇલ દયા ॥2॥
તુકા હ્મણે નાહીં ફાંકોં તરી દેત । સર્વાંચેં ઉચિત સાંપડલેં ॥3॥

નાહીં કોણી દિસ જાત વાંયાંવિણ । સાધ્ય નાહીં સીણ લટિકા ચિ ॥1॥
એકાચિયે માથાં અસાવેં નિમિત્ત । નસો નાહીં હિત કપાળીં તેં ॥ધ્રુ.॥
કાંહીં એક તરી બોલાયાચા જાગા । નેદિતી વાઉગા ઉભા ઠાકોં ॥2॥
તુકા હ્મણે વર્મેં કળોં યેતી કાંહીં । ઓળખી જે નાહીં હોઇ઩લ તે ॥3॥

કાય કરીલ તેં નવ્હે વિશ્વંભર । સેવકા દારિદ્ર લાજ નાહીં ॥1॥
મજપાસૂનિ હેં પડિલેં અંતર । કાય તો અવ્હેર કરૂં જાણે ॥ધ્રુ.॥
નામાચ્યા ચિંતનેં નાસી ગર્ભવાસ । નેદી કરૂં આસ આણિકાંચી ॥2॥
તુકા હ્મણે નેણોં કિતી વાંયાં ગેલે । તયાં ઉદ્ધરિલેં પાંડુરંગેં ॥3॥

સંધ્યા કરિતોસી કેશવાચ્યા નાંવેં । આરંભીં તેં ઠાવેં નાહીં કૈસેં ॥1॥
કિતી યા સાંગાવેં કરૂનિ ફજિત । ખળ નેણે હિત જવળીં તેં ॥ધ્રુ.॥
માજલ્યા ન કળે ઉચિત તેં કાય । નેઘાવેં તેં ખાય ઘ્યાવેં સાંડી ॥2॥
તુકા હ્મણે ઘેતી ભિંતી સવેં ડોકેં । વાવસી તેં એકેં અંધારલીં ॥3॥

દુધાચે ઘાગરી મદ્યાચા હા બુંદ । પડિલિયા શુદ્ધ નવ્હે મગ ॥1॥
તૈસે ખળાં મુખેં ન કરાવેં શ્રવણ । અહંકારેં મન વિટાળલેં ॥ધ્રુ.॥
કાય કરાવીં તેં બત્તીસ લક્ષણેં । નાક નાહીં તેણેં વાંયાં ગેલીં ॥2॥
તુકા હ્મણે અન્ન જિરોં નેદી માશી । આપુલિયા જૈશી સવેં શ્વગૉ ॥3॥

સાંગાવેં તેં બરેં અસતેં હેં પોટીં । દુઃખ દેતે ખોટી બુઇદ્ધ મગ ॥1॥
આપલા આપણ કરાવા વેવ્હાર । જિંકોનિ અંતર મન ગ્વાહી ॥ધ્રુ.॥
નાહીં માગેં યેત બોલિલેં વચન । પાવાવા તો સીણ બરા મગ ॥2॥
તુકા હ્મણે બહુ ભ્યાલોં ખટપટે । આતાં દેવા ખોટે શબ્દ પુરે ॥3॥
વારાણસીસ યાત્રા ચાલલી તેવ્હાં સ્વામીંનીં ભાગીરથીસ પત્ર ધાડિલેં - તે અભંગ ॥ 4 ॥

પરિસેં વો માતે માઝી વિનવણી । મસ્તક ચરણીં ઠેવીતસેં ॥1॥
ભાગીરથી મહાદોષ નિવારણી । સકળાં સ્વામિણી તીર્થાંચિયે ॥ધ્રુ.॥
જીતાં ભુઇહ્ મોક્ષ મરણેં તુઝ્યા તિરીં । અહિક્યપરત્રી સુખરૂપ ॥2॥
તુકા વિષ્ણુદાસ સંતાંચેં પોસનેં । વાગપુષ્પ તેણેં પાઠવિલેં ॥3॥

તુહ્મી વિશ્વનાથ । દીનરંક મી અનાથ ॥1॥
કૃપા કરાલ તે થોડી । પાયાં પડિલોં બરાડી ॥ધ્રુ.॥
કાય ઉણેં તુહ્માંપાશીં। મી તોં અલ્પેં ચિ સંતોષી ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । કાંહીં ભાતુકેં પાઠવા ॥3॥

પિંડ પદાવરી । દિલા આપુલિયે કરીં ॥1॥
માઝેં જાલેં ગયાવર્જન । ફિટલેં પિતરાંચેં ૠણ ॥ધ્રુ.॥
કેલેં કર્માંતર । બોંબ મારિલી હરિહર ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝેં । ભાર ઉતરલેં ઓઝેં ॥3॥ ॥3॥

મથુરેચ્યા રાયા । માઝેં દંડવત પાયાં ॥1॥
તુમચે કૃપેચેં પોસનેં । માઝા સમાચાર ઘેણેં ॥ધ્રુ.॥
નામ ધરિલેં કંઠીં । અસેં આર્તભૂત પોટીં ॥2॥
જીવીંચેં તે જાણા । તુકા હ્મણે નારાયણા ॥3॥

જાય તિકડે લાગે પાઠીં । નાહીં તુટી આઠવાચી ॥1॥
હરૂનિયાં નેલેં ચિત્ત । માઝેં થીત ભાંડવલ ॥ધ્રુ.॥
દાવૂનિયાં રૂપ ડોળાં। મન ચાળા લાવિયેલેં ॥2॥
આણીક તોંડા પડિલી મિઠી । કાન ગોઠી નાઇકતી ॥3॥
બોલિલ્યાચા આઠવ ન ઘડે । વાણી ઓઢે તે સોઇ઩ ॥4॥
તુકા હ્મણે પ્રેમધગી । ભરલી અંગીં અખંડ ॥5॥

નકો ઐસેં જાલેં અન્ન । ભૂક તાન તે ગેલી ॥1॥
ગોવિંદાચી આવડી જીવા । કરીન સેવા ધણીવરી ॥ધ્રુ.॥
રાહિલેં તેં રાહો કામ । સકળ ધર્મ દેહીચે ॥2॥
દેહ ઘરિલા ત્યાચેં ફળ । આણીક કાળ ધન્ય હા ॥3॥
જાઊં નેદીં કરિતાં સોસ । ક્ષેમા દોષ કરવીન ॥4॥
તુકા હ્મણે યા ચ પાઠી । આતા સાટી જીવાચી ॥5॥

વાટ પાહેં હરિ કાં નયે આઝૂનિ । નિષ્ઠ‍ કાં મનીં ધરિયેલેં ॥1॥
કાય કરૂં ધીર હોત નાહીં જીવા । કાય આડ ઠેવા ઉભા ઠેલા ॥ધ્રુ.॥
નાહીં માઝા ધાંવા પડિયેલા કાનીં । કોઠેં ચક્રપાણી ગુંતલેતી ॥2॥
નાહી આલેં કળોં અંતરા અંતર । કૃપાવંત ફાર ઐકતો ॥3॥
બહુતા દિસાંચેં રાહિલેં ભાતુકેં । નાહીં કવતુકેં કૃવાઇળલેં ॥4॥
તુકા હ્મણે દેઇપ એકવેળા ભેટી । શીતળ હેં પોટીં હોઇલ મગ ॥5॥

નાહીં દિલેં કધીં કઠિણ ઉત્તર । તરી કાં અંતર પડિયેલેં ॥1॥
હ્મણઊનિ આતાં વિયોગ ન સાહે । લાંચાવલેં દેહે સંઘષ્ટણેં ॥ધ્રુ.॥
વેળોવેળાં વાચે આઠવિતોં નામ । અધિક ચિ પ્રેમ ચઢે ઘેતાં ॥2॥
તુકા હ્મણે પાંડુરંગે જનનિયે । ઘેઊનિ કડિયે બુઝાવિલેં ॥3॥

આતાં ન કરીં સોસ । સેવીન હા બ્રહ્મરસ ॥1॥
સુખેં સેવીન અમૃત । બ્રહ્મપદીંચેં નિઇશ્ચત ॥ધ્રુ.॥
તુમચા નિજ ઠેવા । આહ્મી પાડિયેલા ઠાવા ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવરાંયા । આતાં લપાલેતી વાંયાં ॥3॥

જેથેં જેથેં જાસી । તેથેં મજ ચિ તૂં પાસી ॥1॥
ઐસા પસરીન ભાવ । રિતા નાહીં કોણી ઠાવ ॥ધ્રુ.॥
ચિત્ત જડલેં પાયીં । પાળતી હેં ઠાયીં ઠાયીં ॥2॥
તુકા હ્મણે પોટીં । દેવ ઘાલુનિ સાંગેં ગોષ્ટી ॥3॥

સાંપડલા હાતીં । તરી જાલી હે નિઇંશ્ચતી ॥1॥
નાહીં ધાંવા ઘેત મન । ઇંઇદ્રયાંચેં સમાધાન ॥ધ્રુ.॥
સાંડિયેલા હેવા । અવઘા સંચિતાચા ઠેવા ॥2॥
તુકા હ્મણે કામ । નિરસુનિયાં ઘેતોં નામ ॥3॥

મુઇહ્પાંગ નાહીં વિષ્ણુચિયા દાસાં । સંસાર તો કૈસા ન દેખતી ॥1॥
બૈસલા ગોવિંદ જડોનિયાં ચિત્તી । આદિ તે ચિ અંતીં અવસાન ॥ધ્રુ.॥
ભોગ નારાયણા દેઊનિ નિરાળીં । ઓવિયા મંગળીં તો ચિ ગાતી ॥2॥
બળ બુઇદ્ધ ત્યાંચી ઉપકારાસાટીં । અમૃત તેં પોટી સાંટવલેં ॥3॥
દયાવેંત તરી દેવા ચ સારિખીં । આપુલીં પારખીં નોળખતી ॥4॥
તુકા હ્મણે ત્યાંચા જીવ તો ચિ દેવ । વૈકુંઠ તો ઠાવ વસતી તો ॥5॥

સેવીન ઉઇચ્છષ્ટ લોળેન અંગણીં । વૈષ્ણવાં ચરણીં હોઇન જોડા ॥1॥
ઐસેં જન્મ આતાં મજ દેઇપ દેવા । આવડી હે જીવા સર્વ કાળ ॥ધ્રુ.॥
ત્યાંચે ચરણરજ યેતી અંગાવરી । વંદીત તે શિરીં જાઇન માગેં ॥2॥
તુકા હ્મણે યેથેં રાહિલાસે ભાવ । સકળ હી વાવ જાણોનિયાં ॥3॥

ક્ષેમ દેયાલા હો । સ્ફુરતાતી દંડ બાહો ॥1॥
આતાં ઝડઝડાં ચાલેં । દેઇપ ઉચલૂં પાઉલેં ॥ધ્રુ.॥
સાંડીં હંસગતી । બહુ ઉત્કંઠા હે ચિત્તીં ॥2॥
તુકા હ્મણે આઇ઩ । શ્રીરંગે વિઠાબાઇ઩ ॥3॥

જેણેં વેળ લાગે । ઐસેં સાંડીં પાંડુરંગે ॥1॥
કંઠ કંઠા મિળોં દેઇપ । માઝા વોરસ તૂં ઘેઇપ ॥ધ્રુ.॥
નકો પીતાંબર । સાંવરૂં હે અળંકાર ॥2॥
ટાકીં વો ભાતુકેં । લૌકિકાચેં કવતુકેં ॥3॥
હાતાં પાયાં નકો । કાંહીં વેગળાલેં રાખોં ॥4॥
તુકા હ્મણે યાવરી । મગ સુખેં અળંકારીં ॥5॥

કૃપેચા ઓલાવા । દિસે વેગળા ચિ દેવા ॥1॥
મી હેં ઇચ્છીતસેં સાચેં । ન લગે ફુકટશાઇ઩ કાચેં ॥ધ્રુ.॥
જેણેં જાય કળસા। પાયા ઉત્તમ તો તૈસા ॥2॥
તુકા હ્મણે ઘરીં । તુઝ્યા અવઘિયા પરી ॥3॥

દાવૂનિયાં કોણાં કાંહીં । તે ચિ વાહીં ચાળવિલીં ॥1॥
તૈસેં નકો કરૂં દેવા । શુદ્ધભાવા માઝિયા ॥ધ્રુ.॥
રિઇદ્ધસિદ્ધી ઐસે આડ । યેતી નાડ નાગવૂં ॥2॥
ઉદકાઐસે દાવુનિ ઓઢી । ઉર ફોડી ઝળૈ઩ ॥3॥
દર્પણીંચેં દિલેં ધન । દિસે પણ ચરફડી ॥4॥
તુકા હ્મણે પાયાંસાટીં । કરીં આટી કળોં દ્યા ॥5॥

કાય માતા વિસરે બાળા । કળવળા પ્રીતીચા ॥1॥
આવડીનેં ગળાં મિઠી । ઘાલી ઉઠી બૈસવી ॥ધ્રુ.॥
લાવૂં ધાંવે મુખ સ્તના । નયે મના નિરાળેં ॥2॥
ભાવંડાચેં ભાતેં દાવી । આપુલેં લાવી ત્યાસ જી ॥3॥
માઝેં થોડેં ત્યાચેં ફાર । ઉત્તર હેં વાઢવી ॥4॥
તુકા હ્મણે નારાયણા । તુહ્મી જાણાં બુઝાવૂં ॥5॥

તરીં આહ્મી તુઝી ધરિયેલી કાસ । નાહીં કોણી દાસ વાંયાં ગેલા ॥1॥
આગા પંઢરીચ્યા ઉભ્યા વિટેવરી । યેઇપ લવકરી ધાંવેં નેટે ॥ધ્રુ.॥
પાલવિતોં તુજ ઉભી કરોનિ બાહે । કૃપાવંતા પાહે મજકડે ॥2॥
તુકા હ્મણે તુજ બહુ કાન ડોળે । કાં હે માઝે વેળે ઐસી પરી ॥3॥

કરાવા કાંટાળા નવ્હે હેં ઉચિત । આધીં ચ કાં પ્રીત લાવિયેલી ॥1॥
જાણતસાં તુહ્મીં રૂપાચેં લાઘવ । આપુલેં તેં જીવ ઘેતેં ઐસા ॥ધ્રુ.॥
કાય હ્મણઊનિ આલેતી આકારા । આહ્માં ઉજગરા કરાવયા ॥2॥
તુકા હ્મણે ભીડ હોતી આજિવરી । આતાં દેવા ઉરી કોણ ઠેવી ॥3॥

ધરૂનિ પાલવ અસુડીન કરેં । મગ કાય બરેં દિસે લોકીં ॥1॥
કાય તેં વિચારા ઠાયીંચેં આપણાં । જો હા નારાયણા અવકાશ ॥ધ્રુ.॥
અંતર પાયાંસી તો વરી યા ગોષ્ટી । પડિલિયા મિઠી હાલોં નેદીં ॥2॥
રુસલેતી તરી હોઇ઩લ બુઝાવણી । તાંતડી કરૂનિ સાધાવેં હેં ॥3॥
સાંપડલિયા આધીં કારણાસી ઠાવ । યેથેં કરૂં ભાવ દૃઢ આતાં ॥4॥
તુકા હ્મણે તુઝે ઠાઉકે બોભાટ । મગ ખટપટ ચુકલી તે ॥5॥

નિષ્ઠ‍આ ઉત્તરીં ન ધરાવા રાગ । આહે લાગભાગ ઠાયીંચા ચિ ॥1॥
તૂં માઝા જનિતા તૂં માઝા જનિતા । રખુમાઇ઩ચ્યા કાંતા પાંડુરંગા ॥ધ્રુ.॥
મુળીંચ્યા ઠેવણ્યાં આહે અધિકાર । દુરાવોનિ દૂર ગેલોં હોતોં ॥2॥
પોટીંચ્યા આઠવા પડિલા વિસર । કાહીં આલા ભાર માથાં તેણેં ॥3॥
રાખિલા હા હોતા બહુ ચૌઘાં ચાર । સાક્ષીને વેવ્હાર નિવડિલા ॥4॥
તુકા હ્મણે કાંહીં બોલણેં ન લગે । આતાં પાંડુરંગે તૂં મી ઐસેં ॥5॥

સાંગતાં ગોષ્ટી લાગતી ગોડા । હા તો રોકડા અનુભવ ॥1॥
સુખ જાલેં સુખ જાલેં । નયે બોલે બોલતાં ॥ધ્રુ.॥
અંતર તેં નયે દિસોં । આતાં સોસ કાસયા ॥2॥
તુકા હ્મણે જતન કરૂં । હેં ચિ ધરૂં જીવેંસી ॥3॥

મજશીં પુરે ન પડે વાદેં । સુખ દોહીંચ્યા સંવાદેં ॥1॥
તૂં ચિ આગળા કાશાનેં । શિર કાય પાયાંવિણે ॥ધ્રુ.॥
વાહોં તુઝા ભાર । દુઃખ સાહોનિ અપાર ॥2॥
તુકા હ્મણે નાહીં ભેદ । દેવા કરૂં નયે વાદ ॥3॥

તુજ નાહીં શિહ્ । કામ ઘેસી આહ્માં હાતીં ॥1॥
ઐસેં અનુભવેં પાહીં । ઉરલેં બોલિજેસેં નાહીં ॥ધ્રુ.॥
લપોનિયાં આડ । આહ્માં તુઝા કૈવાડ ॥2॥
તુકા હ્મણે તુજસાઠી । આહ્માં સંવસારેં તુટી ॥3॥

તુઝાઠાયીં ઓસ । દોન્હી પુણ્ય આણિ દોષ ॥1॥
ઝડલેં ઉરલેં કિતી । આહ્મી ધરિયેલેં ચિત્તીં ॥ધ્રુ.॥
કળલાસી નષ્ટા। યાતિક્રિયાકર્મભ્રષ્ટા ॥2॥
તુકા હ્મણે બોલા । નાહીં તાળા ગા વિઠ્ઠલા ॥3॥

ભાંડાવેં તોં હિત । ઠાયી પડા તેં ઉચિત ॥1॥
નયે ખંડોં દેઊં વાદ । આહ્માં ભાંડવલભેદ ॥ધ્રુ.॥
શબ્દાસારસેં ભેટી । નયે પડોં દેઊં તુટી ॥2॥
તુકા હ્મણે આળસ । તો ચિ કારણાંચા નાસ ॥3॥

નવ્હોં ગાંઢે આળસી । જો તૂં આહ્માંપુઢેં જાસી ॥1॥
અરે દિલેં આહ્માં હાતીં । વર્મ વેવાદાચેં સંતીં ॥ધ્રુ.॥
ધરોનિયાં વાટ। જાલોં શિરોમણિ થોંટ ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા । વાદ કરીન ખરી સેવા ॥3॥

તુઝા વિસર નકો માઝિયા જીવા । ક્ષણ એક કેશવા માયબાપા ॥1॥
જાઓ રાહો દેહ આતાં યે ચિ ઘડી । કાયસી આવડી યાચી મજ ॥ધ્રુ.॥
કુશ્ચીળ ઇંઇદ્રયેં આપુલિયા ગુણેં । યાંચિયા પાળણેં કોણ હિત ॥2॥
પુત્ર પત્ની બંધુ સોયરીં ખાણોરીં । યાંચા કોણ ધરી સંગ આતાં ॥3॥
પિંડ હા ઉસના આણિલા પાંચાંચા । સેકીં લાગે જ્યાચા ત્યાસી દેણેં ॥4॥
તુકા હ્મણે નાહીં આણિક સોઇરેં । તુજવિણ દુસરેં પાંડુરંગા ॥5॥

ઐસેં સત્ય માઝેં યેઇ઩લ અંતરા । તરિ મજ કરા કૃપા દેવા ॥1॥
વચનાંસારિખેં તળમળી ચિત્ત । બાહેરિ તો આંત હોઇલ ભાવ ॥ધ્રુ.॥
તરિ મજ ઠાવ દ્યાવા પાયાંપાશીં । સત્યત્વેં જાણસી દાસ ખરા ॥2॥
તુકા હ્મણે સત્ય નિકટ સેવકેં । તરિ ચ ભાતુકેં પ્રેમ દ્યાવેં ॥3॥

આદિ વર્તમાન જાણસી ભવિષ્ય । માગેં પુઢેં નીસ સંચિતાચા ॥1॥
આતાં કાય દેઊં પાયાંપેં પરિહાર । જાણાં તો વિચાર કરા દેવા ॥ધ્રુ.॥
આપુલેં તેં યેથેં કાય ચાલે કેલેં । જોડાવે તે ભલે હાત પુઢેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ફિકે બોલ માઝે વારા । કરાલ દાતારા હોઇ઩લ તેં ॥3॥

સુખેં ન મની અવગુણ । દુઃખ ભોગી ત્યાચેં કોણ ॥1॥
હેં કાં ઠાયીંચેં ન કળે । રાતી કરા ઝાંકુનિ ડોળે ॥ધ્રુ.॥
ચાલોનિ આડ વાટે । પાયીં મોડવિલે કાંટે ॥2॥
તુકા હ્મણે કોણા। બોલ ઠેવિતો શાહાણા ॥3॥

આહ્મી ન દેખોં અવગુણાં । પાપી પવિત્ર શાહાણા ॥1॥
અવઘીં રૂપેં તુઝીં દેવા । વંદૂં ભાવેં કરૂં સેવા ॥ધ્રુ.॥
મજ મુહી સવેં ચાડ । નેણેં પાષાણ ધાતુ વાડ ॥2॥
તુકા હ્મણે ઘોટીં। વિષ અમૃત તુજસાટીં ॥3॥

મજ નાહીં તુઝ્યા યાઆનાચી તે ચાડ । ઘેતાં વાટે ગોડ નામ તુઝેં ॥1॥
નેણતેં લેંકરૂં આવડીચેં તાન્હેં । બોલતોં વચનેં આવડીનેં ॥ધ્રુ.॥
ભહી નેણેં કાંહીં વૈરાગ્ય તેં નાહીં । ઘાતલા વિઠાઇ઩ ભાર તુજ ॥2॥
તુકા હ્મણે નાચેં નિર્લજ્જ હોઊનિ । નાહીં માઝે મનીં દુજા ભાવ ॥3॥

કાય માઝી સંત પાહાતી જાણીવ । સર્વ માઝા ભાવત્યાંચે પાયીં ॥1॥
કારણ સરતેં કરા પાંડુરંગીં । ભૂષણાચી જગીં કાય ચાડ ॥ધ્રુ.॥
બોબડા ઉત્તરીં હ્મણેં હરિહરિ । આણીક ભીકારી નેણેં દુજેં॥2॥
તુકા હ્મણે તુહ્મી વિઠ્ઠલાચે દાસ । કરિતોં મી આસ ઉઇચ્છષ્ટાચી॥3॥

જીવાચેં જીવન અમૃતાચી તનુ । બ્રહ્માંડ ભૂષણુ નારાયણ ॥1॥
સુખાચા સાંગાત અંતકાસી અંત । નિજાંચા નિવાંત નારાયણ ॥ધ્રુ.॥
ગોડાચેં હી ગોડ હર્ષાચેં હી કોડ । પ્રીતીચા હી લાડ નારાયણ ॥2॥
ભાવાચા નિજ ભાવ નાંવાંચા હા નાંવ । અવઘા પંઢરિરાવ અવતરલાસે ॥3॥
તુકા હ્મણે જેં હેં સારાચેં હેં સાર । માઝા અંગીકાર તેણેં કેલા ॥4॥

આતાં મી સર્વથા નવ્હેં ગા દુર્બળ । યાતિહીનકુળ દૈન્યવાણા ॥1॥
માય રખુમાઇ઩ પાંડુરંગ પિતા । શુદ્ધ ઉભયતાં પક્ષ દોન્હી ॥ધ્રુ.॥
બાપુડા મી નવ્હેં દુર્બળ ઠેંગણા । પાંગિલા હા કોણા આણિકાંસી ॥2॥
દૃષ્ટ નવ્હોં આહ્મી અભાગી અનાથ । આમુચા સમર્થ કૈવારી હા ॥3॥
સંવસાર આહ્માં સરલા સકળ । લપોનિયાં કાળ ઠેલા ધાકેં ॥4॥
તુકા હ્મણે જાલોં નિર્ભર માનસીં । જોડલિયા રાસી સુખાચિયા ॥5॥

કેલેં નાહીં મનીં તયા ઘડે ત્યાગ । ઉબગેં ઉદ્વેગ નાહીં ચિત્તીં ॥1॥
દેવ ચિ હા જાણે અંતરીંચા ભાવ । મિથ્યા તો ઉપાવ બાહએ રંગ ॥ધ્રુ.॥
ત્યાગિલ્યાચેં ધ્યાન રાહિલેં અંતરીં । અવઘી તે પરી વિટંબના ॥2॥
તુકા હ્મણે આપઆપણ્યાં વિચારા । કોણ હા દુસરા સાંગે તુહ્માં ॥3॥

હિત વ્હાવેં તરી દંભ દુરી ઠેવા । ચિત્ત શુદ્ધ સેવા દેવાચી હે ॥1॥
આવડી વિઠ્ઠલ ગાઇ઩જે એકાંતીં । અલભ્ય તે યેતી લાભ ઘરા ॥ધ્રુ.॥
આણીકાં અંતરીં નિદાવી વસતિ । કરાવી હે શાંતી વાસનેચી ॥2॥
તુકા હ્મણે બાણ હા ચિ નિર્વાણીંચા । વાઉગી હે વાચા વેચૂં નયે ॥3॥

હો કાં નર અથવા નારી । જ્યાંચા આવડતા હરિ ॥1॥
તે મજ વિઠોબાસમાન । નમૂં આવડી તે જન ॥ધ્રુ.॥
જ્યાચેં અંતર નિર્મળ । ત્યાચેં સબાહએ કોમળ ॥2॥
તુકા હ્મણે ભાવેં । જિવ્હેં પ્રેમ વોસંડાવેં ॥3॥

હરિચી હરિકથા નાવડે જયા । અધમ હ્મણતાં તયા વેળ લાગે ।
મનુષ્યદેહીં તયા નાટ લાગલેં । અઘોર સાધિલેં કુંભપાક ॥1॥
કાસયા જન્મા આલા તો પાષાણ । જંત કાં હોઊન પડિલા નાહીં।
ઉપજે મરોનિ વેળોવેળાં ભાંડ । પરિલાજ લંડ ન ધરી કાંહીં ॥ધ્રુ.॥
ઐસિયાચી માતા કાસયા પ્રસવલી । વર નાહીં ઘાતલી મુખાવરી।
દેવધર્માંવિણ તો હા ચાંડાળ નર । ન સાહે ભૂમિ ભાર ક્ષણભરી ॥2॥
રામ હ્મણતાં તુઝેં કાય વેચેલ । કાં હિત આપુલેં ન વિચારિસી ।
જન્મોજન્મીંચા હોઇ઩લ નરકીં । તુકા હ્મણે ચુકી જરી યાસી ॥3॥

ઉપેઇક્ષલા યેણેં કોણી શરણાગત । ઐસી નાહીં માત આઇ઩ઇકલી ॥1॥
આતાં કાય બ્રીદ સાંડીલ આપુલેં । ઠાયીંચેં ધરિલેં જાણોનિયાં ॥ધ્રુ.॥
માઝ્યા દોષાસાટીં હોઇલ પાઠમોરા । ઐસા કોણ પુરા ભોગ બળી ॥2॥
તુકા હ્મણે રૂપ આમુચ્યા કૈવારેં । ધરિલેં ગોજિરેં ચતુર્ભુજ ॥3॥

આવડીસારિખેં સંપાદિલેં સોંગ । અનંત હેં મગ જાલેં નામ ॥1॥
કળે ઐશા વાટા રચિલ્યા સુલભા । દુર્ગમ યા નભાચા હી સાક્ષી ॥ધ્રુ.॥
હાતેં જેવી એક મુખીં માગે ઘાંસ । માઉલી જયાસ તૈસી બાળા ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝેં ધ્યાન વિટેંવરી । તૈસી ચ ગોજિરી દિસે મૂતિ઩ ॥3॥

ધન્ય મી માનીન આપુલેં સંચિત । રાહિલીસે પ્રીત તુઝે નામીં ॥1॥
ધન્ય જાલોં આતાં યાસિ સંદેહ નાહીં । ન પડોં યા વાહીં કાળા હાતીં ॥ધ્રુ.॥
બ્રહ્મરસ કરૂં ભોજન પંગતી । સંતાંચે સંગતી સર્વકાળ ॥2॥
તુકા હ્મણે પોટ ધાલેં ચિ ન ધાયે । ખાદલેં ચિ ખાયેં આવડીનેં ॥3॥

આવડી ન પુરે સેવિતાં ન સરે । પડિયેલી ધુરેસવેં ગાંઠી ॥1॥
ન પુરે હા જન્મ હેં સુખ સાંટિતાં । પુઢતી હી આતાં હેં ચિ માગોં ॥ધ્રુ.॥
મારગાચી ચિંતા પાલખી બૈસતાં । નાહીં ઉસંતિતાં કોસપેણી ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝી વિઠ્ઠલ માઉલી । જાણે તે લાગલી ભૂક તાન ॥3॥

નાહીં ત્રિભુવનીં સુખ યા સમાન । હ્મણઊનિ મન ઇસ્થરાવલેં ॥1॥
ધરિયેલીં જીવીં પાઉલેં કોમળીં । કેલી એકાવળી નામમાળા ॥ધ્રુ.॥
શીતળ હોઊનિયાં પાવલોં વિશ્રાંતી । ન સાહે પુઢતી ઘાલી ચિત્તા ॥2॥
તુકા હ્મણે જાલે સકળ સોહળે । પુરવિલે ડોહળે પાંડુરંગેં ॥3॥

માયબાપાપુઢેં લાટિકેં લેંકરૂં । તૈસે બોલ કરૂં કવતુકેં ॥1॥
કૃપાવંતા ઘાલીં પ્રેમપાન્હારસ । વોળલી વોરસે પાંડુરંગ ॥ધ્રુ.॥
નાહીં ધીર ખુંટી જવળી હુંબરે । ઠાયીં ચ પાખર કવિળતે ॥2॥
તુકા હ્મણે મજ હોઊં નેદી સીણ । કળોં નેદી ભિન્ન આહે ઐસેં ॥3॥

આઠવોં નેંદી આવડી આણીક । ભરૂનિયાં લોક તિન્હી રાહે ॥1॥
મન ધાંવે તેથેં તિચેં ચિ દુભતેં । સંપૂર્ણ આઇતેં સર્વકાળ ॥ધ્રુ.॥
ન લગે વોળાવીં ઇંઇદ્રયેં ધાંવતાં । ઠાવ નાહીં રિતા ઉરોં દિલા ॥2॥
તુકા હ્મણે સમપાઉલાચા ખુંટ । કેલા બળકટ હાલોં નેદી ॥3॥

ઉત્તમ ઘાલાવેં આમુચિયે મુખીં । નિવારાવેં દુઃખી હોઊનિ તેં ॥1॥
ન બૈસે ન વજે જવળૂનિ દુરી । માગેં પુઢેં વારી ઘાતપાત ॥ધ્રુ.॥
નાહીં શંકા અસો ભલતિયે ઠાયીં । માવળલેં પાહીં દ્વૈતાદ્વૈત ॥2॥
તુકા હ્મણે ભાર ઘેતલા વિઠ્ઠલેં । અંતરીં ભરલેં બાહએ રૂપ ॥3॥

આહ્માં અળંકાર મુદ્રાંચે શૃંગાર । તુળસીચે હાર વાહોં કંઠીં ॥1॥
લાડિકે ડિંગર પંઢરિરાયાચે । નિરંતર વાચે નામઘોષ ॥ધ્રુ.॥
આહ્માં આણિકાંચી ચાડ ચિ નાહીં । સર્વ સુખેં પાયીં વિઠોબાચ્યા ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્મી નેઘોં યા મુહી । એકવિણ ચિત્તીં દુજેં નાહીં ॥3॥

ચલા પંઢરીસી જાઊં । રખુમાદેવીવરા પાહૂં ॥1॥
ડોળે નિવતીલ કાન । મના તેથેં સમાધાન ॥ધ્રુ.॥
સંતાં મહંતાં હોતીલ ભેટી । આનંદેં નાચોં વાળવંટીં ॥2॥
તેં તીર્થાંચે માહેર । સર્વસુખાચેં ભાંડાર ॥3॥
જન્મ નાહીં રે આણીક । તુકા હ્મણે માઝી ભાક ॥4॥

પૈલ ઘરીં જાલી ચોરી । દેહા કરીં બોંબ ॥1॥
હાબા હાબા કરિસી કાયે । ફિરાઊનિ નેટએઆં વાયેં ॥ધ્રુ.॥
સાંડુનિયાં શુદ્ધી। નિજલાસી ગેલી બુદ્ધી ॥2॥
ચોરીં તુઝા કાઢલા બુર । વેગળેં ભાવા ઘાતલેં દૂર ॥3॥
ભલતિયાસી દેસી વાવ । લાહેસિ તૂં એવઢા ઠાવ ॥4॥
તુકા હ્મણે અઝુનિ તરી । ઉરલેં તેં જતન કરીં ॥5॥

કિતી વેળા ખાદલા દગા । અઝૂન કાં જાગસી ના ॥1॥
લાજ નાહીં હિંડતાં ગાંવેં । દુઃખ નવેં નિત્ય નિત્ય ॥ધ્રુ.॥
સવેં ચોરા હાતીં ફાંસે । દેખતાં કૈસે ન દેખસી ॥2॥
તુકા હ્મણે સાંડિતી વાટ । તળપટ કરાવયા ॥3॥

મુદલામધ્યેં પડે તોટા । ઐસા ખોટા ઉદીમ ॥1॥
આણિકાંચી કાં લાજ નાહીં । આળસા જિહીં તજિલેં ॥ધ્રુ.॥
એકે સાંતે સરિખીં વિત્તેં । હાનિ હિત વેગળાલીં ॥2॥
તુકા હ્મણે હિત ધરા । નવ્હે પુરા ગાંવઢાળ ॥3॥

નિરોપ સાંગતાં । ન ધરીં ભય ન કરીં ચિંતા ॥1॥
અસો જ્યાચેં ત્યાચે ત્યાચે માથાં । આપણ કરાવી તે કથા ॥ધ્રુ.॥
ઉતરાવા ભાર । કિંવા ન વ્હાવેં સાદર ॥2॥
તુકા હ્મણે ધાક । તયા ઇહ ના પરલોક ॥3॥

શૂરત્વાસી મોલ । નયે કામા ફિકે બોલ ॥1॥
કેલા ન સંડી કૈવાડ । જીવેંસાટીં તોં હે હોડ ॥ધ્રુ.॥
ધીર તો કારણ । સાહએ હોતો નારાયણ ॥2॥
તુકા હ્મણે હરિ । દાસાં રિક્ષતો નિર્ધારીં ॥3॥

હરિચ્યા દાસાં ભયે । ઐસેં બોલોં તેં હી નયે ॥1॥
રાહોનિયાં આડ । ઉભા દેવ પુરવી કોડ ॥ધ્રુ.॥
હરિચ્યા દાસાં ચિંતા। અઘટિત હે વાર્તા ॥2॥
ખાવે લ્યાવેં દ્યાવેં । તુકા હ્મણે પુરવાવેં ॥3॥

દાસાં સર્વ કાળ । તેથેં સુખાચે કલ્લોળ ॥1॥
જેથેં વસતી હરિદાસ । પુણ્ય પિકે પાપા નાસ ॥ધ્રુ.॥
ફિરે સુદર્શન । ઘેઊનિયાં નારાયણ ॥2॥
તુકા હ્મણે ઘરીં । હોય હ્મણિયારા કામારી ॥3॥

આમચા સ્વદેશ । ભુવનત્રયામધ્યેં વાસ ॥1॥
માયબાપાચીં લાડકીં । કળોં આલેં હેં લૌકિકીં ॥ધ્રુ.॥
નાહીં નિપરાદ । કોણાં આહ્માંમધ્યેં ભેદ ॥2॥
તુકા હ્મણે માન । અવઘેં આમચેં હેં ધન ॥3॥

કાય ઢોરાપુઢેં ઘાલૂનિ મિષ્ટાન્ન । ખરા વિલેપન ચંદનાચેં ॥1॥
નકો નકો દેવા ખળાચી સંગતિ । રસ જ્યા પંગતી નાહીં કથે ॥ધ્રુ.॥
કાય સેજ બાજ માકડા વિલાસ । અળંકારા નાસ કરુની ટાકી ॥2॥
તુકા હ્મણે કાય પાજૂનિ નવનીત । સર્પા વિષ થીત અમૃતાચેં ॥3॥

આનંદેં એકાંતીં પ્રેમેં વોસંડત । ઘેઊં અગણિત પ્રેમસુખ ॥1॥
ગોપ્ય ધન વારા લાગોં યાસ । પાહોં નેદૂં વાસ દુર્જનાસી ॥ધ્રુ.॥
ઝણી દૃઇષ્ટ લાગે આવડીચ્યા રસા । સેવૂં જિરે તૈસા આપણાસી ॥2॥
તુકા હ્મણે હેં બહુ સકુમાર । ન સાહાવે ભાર વચનાચા ॥3॥

મોક્ષપદેં તુચ્છ કેલીં યાકારણેં । આહ્માં જન્મ ઘેણેં યુગાયુગીં ॥1॥
વિટે ઐસેં સુખ નવ્હે ભિહ્રસ । પુડતીપુડતી આસ સેવાવેં હેં ॥ધ્રુ.॥
દેવા હાતીં રૂપ ધરવિલા આકાર । નેદૂં નિરાકાર હોઊં ત્યાસી ॥2॥
તુકા હ્મણે ચિત્ત નિવાંત રાહિલેં । ધ્યાઇપ તીં પાઉલેં વિટેવરિ ॥3॥

નકો બોલોં ભાંડા । ખીળ ઘાલુન બૈસ તોંડા ॥1॥
ઐક વિઠોબાચે ગુણ । કરીં સાદર શ્રવણ ॥ધ્રુ.॥
પ્રેમસુખા આડ । કાય વાજાતેં ચાભાડ ॥2॥
તુકા હ્મણે હિતા । કાં રે નાગવસી થીતા ॥3॥

અતિ જાલેં ઉત્તમ વેશ્યેચેં લાવણ્ય । પરિ તે સવાસીણ ન હ્મણાવી ॥1॥
ઉચિત અનુચિત કેલે ઠાયા ઠાવ । ગુણાં મોલ વાવ થોરપણ ॥ધ્રુ.॥
શૂરત્વાવાંચૂનિ શૂરાંમાજી ઠાવ । નાહીં આયુર્ભાવ આણિલિયા ॥2॥
તુકા હ્મણે સોંગ પોટાચે ઉપાય । કારણ કમાઇ઩ઇવણ નાહીં ॥3॥

શૂરાં સાજતી હતિયારેં । ગાંઢએઆં હાસતીલ પોરેં ॥1॥
કાય કેલી વિટંબણ । મોતીં નાસિકાવાંચૂન ॥ધ્રુ.॥
પતિવ્રતે રૂપ સાજે। સિંદળ કાજળ લેતાં લાજે ॥2॥
દાસી પત્ની સુતા । નવ્હે સરી એક પિતા ॥3॥
માન બુઇદ્ધવંતાં । થોર ન મનિતી પિતા ॥4॥
તુકા હ્મણે તરી । આંત શુદ્ધ દંડે વરી ॥5॥

કાય કેલેં જળચરીં । ઢીવર ત્યાંચ્યા ઘાતાવરી ॥1॥
હા તોં ઠાયીંચા વિચાર । આહે યાતિવૈરાકાર ॥ધ્રુ.॥
શ્વાપદાતેં વધી । નિરપરાધેં પારધી ॥2॥
તુકા હ્મણે ખળ । સંતાં પીડિતી ચાંડાળ ॥3॥

વાઇટાનેં ભલેં । હીનેં દાવિલેં ચાંગલેં ॥1॥
એકાવિણ એકા । કૈચેં મોલ હોતેં ફુકા ॥ધ્રુ.॥
વિષેં દાવિલેં અમૃત । કડૂ ગોડ ઘાતેં હિત ॥2॥
કાઇળમેનેં જ્યોતી । દિવસ કળોં આલા રાતી ॥3॥
ઉંચ નિંચ ગારા । હિરા પરિસ મોહરા ॥4॥
તુકા હ્મણે ભલે । ઐસે નષ્ટાંનીં કળલે ॥5॥

અસો ખળ ઐસે ફાર । આહ્માં ત્યાંચે ઉપકાર ॥1॥
કરિતી પાતકાંચી ધુની । મોલ ન ઘેતાં સાબનીં ॥ધ્રુ.॥
ફુકાચે મજુર। ઓઝેં વાગવિતી ભાર ॥2॥
પાર ઉતરુન હ્મણે તુકા । આહ્માં આપણ જાતી નરકા ॥3॥

સંત પંઢરીસ જાતી । નિરોપ ધાડીં તયા હાતીં ॥1॥
માઝા ન પડાવા વિસર । તુકા વિનવિતો કિંકર ॥ધ્રુ.॥
કેરસુણી મહાદ્વારીં । તે મી અસેં નિરંતરીં ॥2॥
તુમચે પાયીં પાઇતન । મોચે માઝે તન મન ॥3॥
તાંબુલાચી પિકધરણી । તે મી અસેં મુખ પસરૂનિ ॥4॥
તુમચી ઇષ્ટા પંઢરીરાયા । તે સારસુબી માઝી કાયા ॥5॥
લાગતી પાદુકા । તે મી તળીલ મૃઇત્તકા ॥6॥
તુકા હ્મણે પંઢરિનાથા। દુજેં ન ધરાવેં સર્વથા ॥7॥

ઇચ્છેચેં પાહિલેં । ડોળીં અંતીં મોકલિલેં ॥1॥
યાંચા વિશ્વાસ તો કાઇ઩ । ઐસેં વિચારૂનિ પાહીં ॥ધ્રુ.॥
સુગંધ અભ્યંગેં પાઇળતાં । કેશ ફિરલે જાણતાં ॥2॥
પિંડ પાઇળતાં ઓસરે । અવઘી ઘેઊનિ માગેં સરે ॥3॥
કરિતાં ઉપચાર । કોણાં નાહીં ઉપકાર ॥4॥
અલ્પ જીવન કરીં । તુકા હ્મણે સાધીં હરી ॥5॥

યયાનિમિત્ત તેં શરિરાસી બંધન । કાં રે તૃષ્ણા વાંયાંવિણ વાઢવિલી ॥1॥
નવ્હે તે ભિહ્ પરલોકસાધન । વિષયાંનીં બંધન કેલેં તુજ ॥ધ્રુ.॥
આશા ધરૂનિ ફળાચી । તીથાઅ વ્રતીં મુઇહ્ કૈંચિ ॥2॥
તુકા હ્મણે સિણસી વાંયા । શરણ ન વજતાં પંઢરિરાયા ॥3॥

સંધ્યા કર્મ ધ્યાન જપ તપ અનુષ્ઠાન । અવઘેં ઘડે નામ ઉચ્ચારિતાં ।
ન વેચે મોલ કાંહીં લાગતી ન સાયાસ । તરી કાં આળસ કરિસી ઝણી ॥1॥
ઐસેં હે સાર કાં નેઘેસી ફુકાચેં । કાય તુઝેં વેચે મોલ તયા ॥ધ્રુ.॥
પુત્રસ્નેહેં શોક કરી અજામેળ । તંવ તો કૃપાળ જવળી ઉભા ।
અનાથાંચ્યા નાથેં ઘાતલા વિમાનીં । નેલા ઉચલૂનિ પરલોકા ॥2॥
અંતકાળીં ગણિકા પિક્ષયાચ્યા છંદેં । રામ રામ ઉચ્ચારિલેં ।
તંવ ત્યા દિનાનાથા કૃપા આલી । ત્યાનેં તયેસી વૈકુંઠા નેલેં ॥3॥
અવચિતા નામ આલિયા હે ગતી । ચિંતિતાં ચિત્તીં જવળી અસે ।
તુકા હ્મણે ભાવેં સ્મરા રામ રામ । કોણ જાણે તયે દશે ॥4॥

દુષ્ટાચેં ચિત્ત ન ભિન્ને અંતરીં । જરી જન્મવરી ઉપદેશિલા।
પાલથે ઘાગરી ઘાતલેં જીવન । ન ધરી ચ જાણ તેં હી ત્યાલા ॥1॥
જન્મા યેઉનિ તેણેં પતન ચિ સાધિલેં । તમોગુણેં વ્યાપિલેં જયા નરા।
જળો જળો હેં ત્યાચેં જ્યાલેપણ । કાસયા હે આલેં સંવસારા ॥ધ્રુ.॥
પાષાણ જીવનીં અસતાં કલ્પવરી । પાહાતાં અંતરીં કોરડા તો।
કુચર મુગ નયે ચિ પાકા । પાહાતાં સારિખા હોતા તૈસા ॥2॥
તુકા હ્મણે અસે ઉપાય સકળાં । ન ચલે યા ખળા પ્રેત્ન કાંહીં ।
હ્મણઊનિ સંગ ન કરિતાં ભલા । ધરિતાં અબોલા સર્વ હિત ॥3॥

કાસિયાનેં પૂજા કરૂં કેશીરાજા । હા ચિ સંદેહ માઝા ફેડીં આતાં ॥1॥
ઉદકેં ન્હાણૂં તરી સ્વરૂપ તુઝેં । તેથેં કાય માઝેં વેચે દેવા ॥ધ્રુ.॥
ગંધાચા સુગંધ પુષ્પાચા પરિમળ । તેથેં મી દુર્બળ કાય કરૂં ॥2॥
ફળદાતા તૂંચ તાંબોલ અક્ષતા । તરી કાય આતાં વાહોં તુજ ॥3॥
વાહૂં દિક્ષણા જરી ધાતુ નારાયણ । બ્રહ્મ તેં ચિ અન્ન દુજેં કાઇ઩ ॥4॥
ગાતાં તૂં ઓંકાર ટાળી નાદેશ્વર । નાચાવયા થાર નાહીં કોઠેં ॥5॥
તુકા હ્મણેં મજ અવઘેં તુઝેં નામ । ધૂપ દીપ રામકૃષ્ણહરિ ॥6॥

ગાતાં આઇકતાં કાંટાળા જો કરી । વાસ ત્યા અઘોરીં કુંભપાકીં ॥1॥
રાગેં યમધર્મ જાચવિતી તયા । તુ દિલેં કાસયા મુખ કાન ॥ધ્રુ.॥
વિષયાંચ્યા સુખેં અખંડ જગાસી । ન વજે એકાદશી જાગરણા ॥2॥
વેચૂનિયાં દ્રવ્ય સેવી મદ્યપાન । નાહીં દિલેં અન્ન અતીતાસી ॥3॥
તીર્થાટણ નાહીં કેલે ઉપકાર । પાઇળલેં શરીર પુષ્ટ લોભેં ॥4॥
તુકા હ્મણે મગ કેલા સાહે દંડ । નાઇકતી લંડ સાંગિતલેં ॥5॥

તુઝેં હ્મણવિતાં કાય નાસ જાલા । ઐકેં બા વિઠ્ઠલા કીર્તી તુઝી ॥1॥
પરી તુજ નાહીં આમચે ઉપકાર । નામરૂપા થાર કેલિયાચે ॥ધ્રુ.॥
સમૂળીં સંસાર કેલા દેશધડી । સાંડિલી આવડી મમતેચી ॥2॥
લોભ દંભ કામ ક્રોધ અહંકાર । યાંસી નાહીં થાર ઐસેં કેલેં ॥3॥
મૃઇત્તકા પાષાણ તૈસેં કેલેં ધન । આપલે તે કોણ પર નેણોં ॥4॥
તુકા હ્મણે જાલોં દેહાસી ઉદાર । આણીક વિચાર કાય તેથેં ॥5॥

જાઊનિયાં તીર્થા કાય તુવાં કેલેં । ચર્મ પ્રક્ષાઇળલેં વરીં વરીં ॥1॥
અંતરીંચેં શુદ્ધ કાસયાનેં જાલેં । ભૂષણ તોં કેલેં આપણયા ॥ધ્રુ.॥
ઇંદ્રાવણ ફળ ઘોઇળલેં સાકરા । ભીતરીલ થારા મોડે ચિ ના ॥2॥
તુકા હ્મણે નાહીં શાંતિ ક્ષમા દયા । તોંવરી કાસયા કાઉંફ્દાં તુહ્મી ॥3॥

બૈસોનિ નિવાંત શુદ્ધ કરીં ચિત્ત । તયા સુખા અંતપાર નાહીં ॥1॥
યેઊનિ અંતરીં રાહીલ ગોપાળ । સાયાસાચેં ફળ બૈસલિયા ॥ધ્રુ.॥
રામ કૃષ્ણ હરિ મુકુંદ મુરારિ । મંત્ર હા ઉચ્ચારીં વેળોવેળાં ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસેં દેઇ઩ન મી દિવ્ય । જરી હોઇલ ભાવ એકવિધ ॥3॥

ધન્ય પુંડલિકા બહુ બરેં કેલેં । નિધાન આણિલેં પંઢરિયે ॥1॥
ન પવીજે કેલ્યા તપાંચિયા રાસી । તેં જનલોકાંસી દાખવિલેં ॥ધ્રુ.॥
સવાઔત્તમ તીર્થ ક્ષેત્ર આણિ દેવ । શાસ્ત્રાંની હા ભાવ નિવડિલા ॥2॥
વિષ્ણુપદ ગયા રામધામ કાશી । અવઘીં પાયાંપાશીં વિઠોબાચ્યા ॥3॥
તુકા હ્મણે મોક્ષ દેખિલ્યા કળસ । તાત્કાળ યા નાસ અહંકારાચા ॥4॥

ધન્ય તે પંઢરી ધન્ય ભીમાતીર । આણિયેલેં સાર પુંડલિકેં ॥1॥
ધન્ય તો હિ લોક અવઘા દૈવાંચા । સુકાળ પ્રેમાચા ઘરોઘરીં ॥ધ્રુ.॥
ધન્ય તે હી ભૂમી ધન્ય તરુવર । ધન્ય તે સુરવર તીર્થરૂપ ॥2॥
ધન્ય ત્યા નરનારી મુખીં નામ ધ્યાન । આનંદેં ભવન ગર્જતસે ॥3॥
ધન્ય પશુ પક્ષી કીટક પાષાણ । અવઘા નારાયણ અવતરલા ॥4॥
તુકા હ્મણે ધન્ય સંસારાતેં આલીં । હરિરંગીં રંગલીં સર્વભાવેં ॥5॥

માયબાપ કરિતી ચિંતા । પોર નાઇકે સાંગતાં ॥1॥
નકો જાઊં દેઉળાસી । નેતો બાગુલ લોકાંસી ॥ધ્રુ.॥
કર્ણદ્વારેં પુરાણિક। ભુલવી શબ્દેં લાવી ભીક ॥2॥
વૈષ્ણવાં સંગતી । હાતીં પડલીં નેણોં કિતી ॥3॥
આહ્માં કૈંચા મગ । કરિસી ઉઘડિયાંચા સંગ ॥4॥
તુકા હ્મણે જાણેં નરકા । ત્યાંચા ઉપદેશ આઇકા ॥5॥

મન માઝેં ચપળ ન રાહે નિશ્ચળ । ઘડી એકી પળ ઇસ્થર નાહીં ॥1॥
આતાં તૂં ઉદાસ નવ્હેં નારાયણા । ધાંવેં મજ દીના ગાંજિયેલેં ॥ધ્રુ.॥
ધાંવ ઘાલીં પુઢેં ઇંઇદ્રયાંચે ઓઢી । કેલેં તડાતડી ચિત્ત માઝેં ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝા ન ચલે સાયાસ । રાહિલોં હે આસ ધરુની તુઝી ॥3॥

માગતિયાચે દોનિ ચ કર । અમિત ભાંડાર દાતિયાચેં ॥1॥
કાય કરૂં આતાં કાસયાંત ભરૂં । હા મજ વિચારુ પડિયેલા ॥ધ્રુ.॥
એકેં સાંટવણેં પ્રેમેં વોસંડલીં । જિવ્હા હે ભાગલી કરિતાં માપ ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં આહે તેથેં અસો । અંખુનિયાં બૈસોં પાયાંપાશીં ॥3॥

જિચેં પીડે બાળ । પ્રાણ તયેચા વિકળ ॥1॥
ઐસા માતેચા સ્વભાવ । સૂત્ર દોરી એક જીવ ॥ધ્રુ.॥
સુખાચી વિશ્રાંતી । ઉમટે માતેચિયે ચિત્તીં ॥2॥
તુકા હ્મણે સંત । તુહ્મી બહુ કૃપાવંત ॥3॥

યાવેં માહેરાસ । હે ચ સર્વકાળ આસ ॥1॥
ઘ્યાવી ઉઇચ્છષ્ટાચી ધણી । તીર્થ ઇચ્છી પાયવણી ॥ધ્રુ.॥
ભોગ ઉભા આડ । આહે તોંવરી ચ નાડ ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવેં । માઝેં સિદ્ધી પાવવાવેં ॥3॥

લેંકરાચેં હિત । વાહે માઉલીચેં ચિત્ત ॥1॥
ઐસી કળવઑયાચી જાતી । કરી લાભેંવિણ પ્રીતી ॥ધ્રુ.॥
પોટીં ભાર વાહે। ત્યાચેં સર્વસ્વ હી સાહે ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝેં । તૈસે તુહ્માં સંતાં ઓઝેં ॥3॥

આહ્માં ગાંજી જન । તરિ કાં મેલા નારાયણ ॥1॥
જાલોં પોરટીં નિઢળેં । નાહીં ઠાવ બુડ આળેં ॥ધ્રુ.॥
આહ્મીં જના ભ્યાવેં। તરિ કાં ન લાજિજે દેવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે દેશ । જાલા દેવાવિણ ઓસ ॥3॥

તુહ્મી પાય સંતીં । માઝે ઠેવિયેલે ચિત્તીં ॥1॥
આતાં બાધૂં ન સકે કાળ । જાલીં વિષમ શીતળ ॥ધ્રુ.॥
ભય નાહીં મનીં । દેવ વસે ઘરીં રાનીં ॥2॥
તુકા હ્મણે ભયે । આતાં સ્વપ્નીં હી નયે ॥3॥

કાળાચે હી કાળ । આહ્મી વિઠોબાચે લડિવાળ ॥1॥
કરૂં સત્તા સર્વાં ઠાયી । વસોં નિકટવાસેં પાયીં ॥ધ્રુ.॥
ઐસી કોણાચી વૈખરી । વદે આમુચે સમોરી ॥2॥
તુકા હ્મણે બાણ । હાતીં હરિનામ તીક્ષણ ॥3॥

જન્મા યેઊન ઉદાર જાલા । ઉદ્ધાર કેલા વંશાચા । મેળવૂનિ ધન મેળવી માતી । સદા વિપત્તી ભોગીતસે ॥1॥
નામ ઘેતાં ન મિળે અન્ન । નવ્હે કારણ દેખિલિયા । ધર્મ કરિતાં ઐકે કાનીં । બાંધે નિજોનિ ડોકિયાસી ॥ધ્રુ.॥
ઘરા વ્યાહી પાહુણા આલા । હ્મણે ત્યાલા બરેં નાહીં । તુમચે ગાવીં વૈદ્ય આહે । બૈસોનિ કાય પ્રયોજન ॥2॥
ઉજવૂં કિતી હોતિલ પોરેં । મરતાં બરેં હ્મણે યાંસી । હ્મણઊનિ દેવા નવસ કરી । દાવી ઘરીંહુનિ બોનેં ॥3॥
પર્વકાળીં ભટ ઘરાસી આલા । બોંબ ઘાલા હ્મણે પોરાં । તુમચા ઉણા હોઇ઩લ વાંટા । કાળ પિઠાસી આલા ॥4॥
દાઢી કરિતાં અડકા ગેલા । ઘરાંત આલા બાઇલેપેં । હ્મણે આતાં ઉગવીં મોડી । ડોઇ઩ બોડીં આપુલી ॥5॥
તીર્થ સ્વપ્નીં નેણેં ગંગા । પૂજન લિંગા ગાંવિંચિયા । આડકુનિ દાર બૈસે દારીં। આલ્યા ઘર હ્મણે ઓસ ॥6॥
તુકા હ્મણે ઐસે આહેત ગા હરી। યા હી તારીં જીવાંસી । માઝ્યા ભય વાટે ચિત્તીં । નરકા જાતી હ્મણોનિ ॥7॥

જાણે વર્તમાન । પરિ તેં ન વારે ત્યાચ્યાને ॥1॥
તો હી કારણાંચા દાસ । દેવ હ્મણવિતાં પાવે નાસ ॥ધ્રુ.॥
વેચી અનુષ્ઠાન। સિદ્ધી કરાયા પ્રસન્ન ॥2॥
તુકા હ્મણે ત્યાચેં । મુદલ ગેલેં હાટવેચેં ॥3॥

ઘાતલા દુકાન । પઢીયે તૈસા આહે વાન ॥1॥
આહ્મી ભાંડારી દેવાચે । દ્યાવેં ઘ્યાવેં માપ વાચે ॥ધ્રુ.॥
ઉગવૂં જાણોં મોડી । જાલી નવ્હે ત્યાચી જોડી ॥2॥
તુકા હ્મણે પુડી । મોલ તૈસી ખરી કુડી ॥3॥

સાદાવિલેં એકા । સરેં અવઘિયાં લોકાં ॥1॥
આતાં આવડીચે હાતીં । ભેદ નાહીં યે પંગતી ॥ધ્રુ.॥
મોકળી ચ પોતીં । નાહીં પુસાયાચી ગુંતી ॥2॥
તુકા હ્મણે બરા । આહે ઢસાળ વેવ્હારા ॥3॥

તડામોડી કરા । પરિ ઉત્તમ તેં ભરા ॥1॥
જેણેં ખંડે એકે ખેપે । જાય તેથેં લાભેં વોપે ॥ધ્રુ.॥
દાવિલ્યા સારિખેં । માગેં નસાવેં પારિખેં ॥2॥
માગેં પુઢેં ૠણ । તુકા હ્મણે ફિટે હીણ ॥3॥

નસાવેં ઓશાળ । મગ માનિતી સકળ ॥1॥
જાય તેથેં પાવે માન । ચાલે બોલિલેં વચન ॥ધ્રુ.॥
રાહોં નેદી બાકી । દાન જ્યાચેં ત્યાસી ટાકી ॥2॥
હોવા વાટે જના । તુકા હ્મણે સાટીં ગુણાં ॥3॥
અનઘડસિદ્ધાચ્યા શબ્દેંકરૂન રામેશ્વરભટાચ્યા શરીરીં દાહ જાલા તો જ્યાનેં શમલા તો અભંગ ॥ 1 ॥

ચિત્ત શુદ્ધ તરી શત્રુ મિત્ર હોતી । વ્યાઘ્ર હે ન ખાતી સર્પ તયા ॥1॥
વિષ તેં અમૃત અઘાતેં હિત । અકર્તવ્ય નીત હોય ત્યાસી ॥ધ્રુ.॥
દુઃખ તેં દેઇ઩લ સર્વ સુખ ફળ । હોતીલ શીતળ ઐગ્નજ્વાળા ॥2॥
આવડેલ જીવાં જીવાચે પરી । સકળાં અંતરીં એક ભાવ ॥3॥
તુકા હ્મણે કૃપા કેલી નારાયણેં । જાણિયેતે યેણેં અનુભવેં ॥4॥

લાજ વાટે મજ માનિતી હે લોક । હેં તોં નાહીં એક માઝે અંગી ॥1॥
મજુનિ ઝિજલોં માપાચિયા પરી । જાળાવી હે થોરી લાભાવિણ ॥ધ્રુ.॥
કોમળ કંટક તીક્ષણ અગરીં । પોચટ તે વરી અંગકાંતિ ॥2॥
ચિત્રીંચે લેપ શૃંગારિલેં નિકેં । જીવેંવિણ ફિકેં રૂપ ત્યાચેં ॥3॥
તુકા હ્મણે દિસેં વાંયાં ગેલોં દેવા । અનુભવ ઠાવા નાહીં તેણેં ॥4॥

બોલવિસી માઝેં મુખ । પરી યા જના વાટે દુઃખ ॥1॥
જયા જયાચી આવડી । તયા લાગીં તેં ચરફડી ॥ધ્રુ.॥
કઠીણ દેતાં કાઢા । જલ્પે રોગી મેળવી દાઢા ॥2॥
ખાઊં નયે તેં ચિ માગે । નિવારિતાં રડોં લાગે ॥3॥
વૈદ્યા ભીડ કાય । અતિત્યાઇ઩ જીવેં જાય ॥4॥
નયે ભિડા સાંગોં આન । પથ્ય ઔષધાકારણ ॥5॥
ધન માયા પુત્ર દારા । હે તોં આવડી નરકા થારા ॥6॥
તુકા હ્મણે યાંત । આવડે તે કરા માત ॥7॥

પતિવ્રતે આનંદ મનીં । સિંદળ ખોંચે વ્યભિચારવચનીં ॥1॥
જળો વર્મ લાગો આગી । શુદ્ધપણ ભલેં જગીં ॥ધ્રુ.॥
સુખ પુરાણીં આચારશીળા । દુઃખ વાટે અનર્ગળા ॥2॥
શૂરા ઉલ્હાસ અંગીં । ગાંઢએઆ મરણ તે પ્રસંગીં ॥3॥
શુદ્ધ સોનેં ઉજળે અગી । હીન કાળેં ધાંવે રંગીં ॥4॥
તુકા હ્મણે તો ચિ હિરા । ઘનઘાયેં નિવડે પુરા ॥5॥

ચાલિતી આડ વાટા । આણિકાં દ્રાવિતી જે નીટા ॥1॥
ન મનીં તયાંચે ઉપકાર । નાહીં જોડા તો ગંવ્હાર ॥ધ્રુ.॥
વિષ સેવૂનિ વારી માગેં । પ્રાણ જાતાં જેણેં સંગેં ॥2॥
બુડતાં હાક મારી । ઠાવ નાહીં આણિકાં વારી ॥3॥
તુકા હ્મણે ન કરીં હિંકા । ગુણ ઘેઊન અવગુણ ટાકા ॥4॥

કુળીંચે દૈવત જ્યાચેં પંઢરીનાથ । હોઇ઩ન દાસીસુત ત્યાચે ઘરીં ॥1॥
શુદ્ધ યાતિકુળવર્ણા ચાડ નાહીં । કરીં ભલતે ઠાયીં દાસ તુઝા ॥ધ્રુ.॥
પંઢરીસ કોણી જાતી વારેકરી । હોઇ઩ન ત્યાંચે ઘરીં પશુયાતિ ॥2॥
વિઠ્ઠલચિંતન દિવસરાત્રીં ધ્યાન । હોઇ઩ન પાયતન ત્યાચે પાયીં ॥3॥
તુળસીવૃંદાવન જયાચે અંગણીં । હોઇન કેરસુણી ત્યાચે ઘરીં ॥4॥
તુકા હ્મણે હા ચિ ભાવ માઝ્યા ચિત્તીં । નાહીં આણિકાં ગતી ચાડ મજ ॥5॥

અવઘિયા ચાડા કુંટિત કરૂનિ । લાવીં આપુલી ચ ગોડી । આશા મનસા તૃષ્ણા કલ્પના ।
કરૂનિયાં દેશધડી । મીતૂંપણાપાસાવ ગુંતલોં । મિથ્યા સંકલ્પ તો માઝા તોડીં ।
તુઝિયે ચરણીં માઝે દોન્હી પક્ષ । અવઘી કરુનિ દાખવીં પિંડી રે રે ॥1॥
માઝેં સાચ કાય કેલેં મૃગજળ । વર્ણા યાતી કુળ અભિમાન । કુમારી ભાતુકેં ખેળતી કવતુકેં । કાય ત્યાંચેં સાચપણ ॥ધ્રુ.॥
વેગળાલ્યા ભાવેં ચિત્તા તડાતોડી । કેલોં દેશધડી માયાજાળેં । ગોત વિત્ત માય બાપ બહિણી સુત ।
બંધુવર્ગ માઝીં બાળેં । એકા એક ન ધરી સંબંધ પુરલિયા । પાતલિયા જવળી કાળેં ।
જાણોનિયાં ત્યાગ સર્વસ્વેં કેલા। સાંભાળીં આપુલેં જાળેં ॥2॥
એકાં જવળી ધરી આણિકાં અંતરીં । તીં કાય સોયરીં નવ્હતીં માઝીં । એકાંચે પાળણ એકાંસી ભાંડણ ।
ચાડ કવણિયે કાજીં । અધિક અસે ઉણેં કવણ કવણ્યા ગુણેં । હે માવ ન કળે ચિ તુઝી ।
હ્મણોનિ ચિંતનીં રાહિલોં શ્રીપતી। તુકા હ્મણે ભાક માઝી ॥3॥

આણિકાં છળાવયા જાલાસી શાહાણા । સ્વહિતા ઘાતલે ખાનેં । આડિકે પૈકે કરૂનિ સાયાસ ।
કૃપણેં સાંચલેં ધન। ન જિરે ક્ષીર શ્વાનાસી ભિક્ષતાં । યાતી તયાચા ગુણ ।
તારુણ્યદશે અધમ માતલા । દવડી હાત પાય કાન ॥1॥
કાય જાલેં યાંસ વાંયાં કાં ઠકલે । હાતીં સાંપડલેં ટાકીતસે ।
ઘેઉનિ સ્ફટિકમણી ટાકી ચિંતામણી । નાગવલે આપુલે ઇચ્છે ॥ધ્રુ.॥
સિદ્ધીં સેવિલેં સેવિતી અધમ । પાત્રાસારિખે ફળ । સિંપિલા મોતીં જન્મલેં સ્વાતી ।
વરુષલેં સર્વત્ર જળ । કાપુસ પટ નયે ચિ કારણા । તયાસ પાતલા કાળ ।
તેં ચિ ભુજંગેં ધરિલેં કંઠીં । મા વિષ જાલેં ત્યાચી ગરળ ॥2॥
ભક્ષૂનિ મિષ્ટાન્ન ઘૃતસાકર । સહિત સોલુનિ કેળેં । ઘાલુનિયાં ઘસાં અંગોઇળયા।
હાતે વાંત કરૂ બળેં । કુંથાવયાચી આવડી બોંબા । ઉન્હવણી રડવી બાળેં ।
તુકા હ્મણે જે જૈસેં કરિતી । તે પવતી તૈસીં ચ ફળેં ॥3॥

ચંદનાચે ગાંવીં સર્પાંચ્યા વસતિ । ભોગિતે તે હોતી દ્વીપાંતરીં ॥1॥
એકા ઓઝેં એકા લાભ ઘડે દેવા । સંચિતાચા ઠેવા વેગળાલા ॥ધ્રુ.॥
ક્ષીરાચી વસતિ અશુદ્ધ સેવાવેં । જવળી તેં જાવેં ભોગેં દુરી ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસી બુઇદ્ધ જ્યાચી જડ । ત્યાહુનિ દગડ બરે દેવા ॥3॥

તુજ દિલેં આતાં કરીં યત્ન યાચા । જીવાભાવ-વાચાકાયામન ॥1॥
ભાગલોં દાતારા સીણ જાલા ભારી । આતાં મજ તારીં શરણાગતા ॥ધ્રુ.॥
નેણતાં સોસિલી તયાચી આટણી । નવ્હતાં હી કોણી કાંહીં માઝીં ॥2॥
વર્મ નેણેં દિશા હિંડતી મોકટ । ઇંઇદ્રયેં સુનાટ દાહી દિશા ॥3॥
વેરઝારીફેરા સિણલોં સાયાસીં । આતાં હૃષીકેશી અંગિકારીં ॥4॥
તુકા હ્મણે મન ઇંઇદ્રયાંચે સોઇ઩ । ધાંવે યાસી કાઇ઩ કરૂં આતાં ॥5॥

સ્વયેં પાક કરી । સંશય તો ચિ ધરી । સંદેહસાગરીં। આણીક પરી બુડતી ॥1॥
જાણે વિરળા એક । જાલેં તેથીંચે હેં સુખ। દેખિલે બહુતેક । પુસતાં વાટ ચુકલે ॥ધ્રુ.॥
તો ચિ જાણે સોંવળેં । શોધી વિકલ્પાચીં મુળેં । નાચતી પાલ્હાળેં । જે વિટાળેં કોંડિલે ॥2॥
તો ચિ સાધી સંધી । સાવધ ત્રિકાળ જો બુદ્ધી । સંદેહાચા સંધી। વેઠી આણિ કરિયેલે ॥3॥
અખંડ તે ધ્યાન । સમબુઇદ્ધ સમાધાન । સોંગ વાંયાંવિણ । તે ઝાંકૂન બૈસતી ॥4॥
કરણેં જયાસાટીં । જો નાતુડે કવણે આટી । તુકા હ્મણે સાટી । ચિત્તવિત્તેંવાંચૂનિ ॥5॥

માઝિયા સંચિતા । દૃઢ દેખોનિ બિળવંતા । પળસી પંઢરિનાથા । ભેણે આતાં તયાચ્યા ॥1॥
તરિ મજ કળલાસી । નવ્હતાં ભેટી જાણીવેસી । એક સંપાદિસી । માન કરિસી લોકાંત ॥ધ્રુ.॥
તરિ હેં પ્રારબ્ધ જી ગાઢેં । કાંહીં ન ચલે તયાપુઢેં । કાય તુજ મ્યાં કોંડેં । રેં સાંકડેં ઘાલાવેં ॥2॥
ભોગધીપતિ ક્રિયમાણ । તેં તુજ નાંગવે અજૂન। તરિ કા વાંયાંવિણ । તુજ મ્યાં સીણ કરાવા ॥3॥
તુજ નવ્હતાં માઝેં કાંહીં । પરિ મી ન સંડીં ભિહ્સોઇ઩ । હો કાં ભલત્યા ઠાયીં । કુળીં જન્મ ભલતૈસા ॥4॥
તૂં ભિતોસિ માઝિયા દોષા । કાંહીં માગણેં તે આશા । તુકા હ્મણે ઐસા । કાંહીં ન ધરીં સંકોચ ॥5॥

લોકમાન દેહસુખ । સંપિત્તૌપભોગ અનેક । વિટંબના દુઃખ । તુઝિયે ભેટીવાંચૂનિ ॥1॥
તરી મજ યે ભેટ યે ભેટ । કાય ઠાકલાસી નીટ । થોર પુણ્યેં વીટ । તુજ દૈવેં ચિ લાધલી ॥ધ્રુ.॥
કાય બ્રહ્મયાઆન કરૂં કોરડેં । રિતેં માવેચેં માપાડેં । ભેટીવિણ કુડેં । તુઝિયે અવઘેં મજ વાટે ॥2॥ આત્મિસ્થતીચા વિચાર । કાય કરૂં હા ઉદ્ધાર। ન દેખતાં ધીર । ચતુર્ભુજ મજ નાહીં ।3॥
રિદ્ધીસિદ્ધી કાય કરૂં । અથવા અગમ્ય વિચારૂ । ભેટીવિણ ભારુ । તુઝિયે વાટે મજ યાંચા ॥4॥
તુજવાંચૂનિ કાંહીં વ્હાવેં । ઐસેં નકો માઝિયા જીવેં। તુકા હ્મણે દ્યાવેં । દરુષણ પાયાંચેં ॥5॥

તુઝા હ્મણવૂન તુજ નેણેં । ઐસેં કાય માઝેં જિણેં॥1॥
તરિ મજ કવણાચા આધાર । કરોનિયાં રાહોં ધીર ॥ધ્રુ.॥
કાય શબ્દીં ચિ ઐકિલા । ભેટી નવ્હતાં ગા વિઠ્ઠલા ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં । અભય દેઇપ પંઢરિનાથા ॥3॥

ઉદ્ધવઅક્રૂરાસી । આણીક વ્યાસઆંબૠષી । રુક્માંગદાપ્રલ્હાદાસી । દાવિલેં તેં દાખવીં ॥1॥
તરિ મી પાહેન પાહેન। તુઝે શ્રીમુખચરણ । ઉતાવિળ મન । તયાકારણેં તેથેં ॥ધ્રુ.॥
જનકશ્રુતદેવા કરીં । કૈસા શોભલાસી હરી । વિદુરાચ્યા ઘરીં । કણ્યા ધરી કવતુકેં ॥2॥
પાંડવા અકાંતીં । તેથેં પાવસી સ્મરતી । ઘાતલેં દ્રૌપદી । યાગીં બિરડેં ચોળીચેં ॥3॥
કરી ગોપીચેં કવતુક । ગાઇ઩ગોપાળાંસી સુખ । દાવીં તેં ચિ મુખ । દૃષ્ટી માઝ્યા આપુલેં ॥4॥
તરિ તૂં અનાથાચા દાતા । માગતિયાં શરણાગતાં । તુકા હ્મણેં આતાં। કોડ પુરવીં હેં માઝેં ॥5॥

માગતા ભિકારી જાલોં તુઝે દ્વારીં । દેઇપ મજ હરી કૃપાદાન ॥1॥
પ્રેમ પ્રીતિ નામ ઉચિત કરાવેં । ભાવેં સંચરાવેં હૃદયામાજી ॥ધ્રુ.॥
સર્વભાવેં શરણ આલોં પાંડુરંગા । કૃપાળુ તૂં જગામાજી એક ॥2॥
તાપત્રયેં માઝી તાપવિલી કાયા । શીતળ વ્હાવયા પાય તુઝે ॥3॥
સંબંધીં જનવાદ પીડલોં પરોપરી । અંતરલોં દુરી તુજસી તેણેં ॥4॥
તુકા હ્મણે આતાં તુઝા શરણાગતા । કરાવેં સનાથ માયબાપા ॥5॥

ભાવ નાહીં કાય મુદ્રા વાણી । બૈસે બગળા નિશ્ચળ ધ્યાનીં ॥1॥
ન મની નામ ન મની ત્યાસી । વાચાળ શબ્દ પિટી ભાસી ॥ધ્રુ.॥
નાહીં ચાડ દેવાચી કાંહીં । છળણેં ટોંકે તસ્કરઘાઇ઩ ॥2॥
તુકા હ્મણે ત્યાચા સંગ । નકો શબ્દ સ્પર્શઅંગ ॥3॥

દિનદિન શંકા વાટે । આયુષ્ય નેણવતાં ગાઢેં ॥1॥
કૈસીં ભુલલીં બાપુડીં । દંબવિષયાંચે સાંકડીં ॥ધ્રુ.॥
વિસરલા મરણ। ત્યાચી નાહીં આઠવણ ॥2॥
દેખત દેખત પાહીં । તુકા હ્મણે આઠવ નાહીં ॥3॥

માઝેં મજ આતાં ન દેખેં નિરસતાં । હ્મણઊન આધાર કેલા । સંસારાચી આસ સાંડુનિ લૌકિક ।
જીવ ભાવ તુજ દિલા । નવ્હતીં માઝીં કોણી મી કવણાંચા । અર્થ મોહો સાંડવલા ।
તારીં મારીં કરીં ભલતેં દાતારા । હોઊન તુઝા આતાં ઠેલોં રે ॥1॥
અસો માઝેં કોડેં તુજ હે સાંકડેં । મી અસેન નિવાડેં સુખરૂપ ।
બાળકાસી ચિંતા કાય પોટવેથા । જયા શિરીં માયબાપ ॥ધ્રુ.॥
પાપપુણ્યેં શ્રુતિ આટિલ્યા। શાસ્ત્રાંસ ન લગે ચિ ઠાવ ।
વિધિનિષિધેં ગોવિલીં પુરાણેં વેદાંસી તો અહંભાવ ।
ઓંકારાચેં મૂળ વ્યાપિલેં માયા । તેથેં ન ધરે ચ ભાવ ।
હ્મણઊન કાબાડ સાંડિલેં ઉપસતાં । ધરિલેં તુઝેં ચિ નાંવ ॥2॥
તનમનૈંઇદ્રયેં ઠેવૂનિ રાહિલોં । સર્વ આશા તુઝે પાયીં । તપ તીર્થ દાન કરવૂં કવણા ।
હાતીં અધીન તેં મજ કાઇ઩ । આહિક્યેં પરત્રેં ચાડ નાહીં સર્વથા । જન્મ સદા મજ દેહીં ।
માયામોહપાશ કરીં વિષ તૈસેં । તુકા હ્મણે માઝ્યાઠાયીં ॥3॥

તુઝેં નામ ગોડ નામ ગોડ । પુરે કોડ સકળ હી ॥1॥
રસના યેરાં રસાં વિટે । ઘેતાં ઘોટ અધિક હેં ॥ધ્રુ.॥
આણિકાં રસેં મરણ ગાંઠી । યેણેં તુટી સંસારેં ॥2॥
તુકા હ્મણે આહાર જાલા। હા વિઠ્ઠલા આહ્માંસી ॥3॥

ધાલોં સુખેં ઢેકર દેઊં । ઉમટે જેવૂં તોંવરી ॥1॥
ક્રીડા કરૂં નિરાંજનીં । ન પુરે ધણી હરિસવેં ॥ધ્રુ.॥
અવઘે ખેળોં અવઘ્યામધીં । ડાઇપ ન પડોં ઐસી બુઇદ્ધ ॥2॥
તુકા હ્મણે વાંચવીત। આહ્માં સત્તા સમર્થ ॥3॥

એકલ્યા નવ્હે ખેળ ચાંગ । ધરિલા સંગ હ્મણઊનિ॥1॥
ઉમટે તેવ્હાં કળે નાદ । ભેદાભેદ નિવડેના ॥ધ્રુ.॥
દુસરા પરી એક ઐસા । વજે રિસા નિકુરેં હી ॥2॥
તુકા હ્મણે કળત્યાં કળે । યેર ખેળે ખેળ હ્મુણ ॥3॥

બોલવિલે જેણેં । તો ચિ યાચેં ગુહએ જાણે ॥1॥
મી તોં કાબાડાચા ધની । જેવૂં માગાવેં થિંકોનિ ॥ધ્રુ.॥
મજુરાચ્યા હાતેં । માપ જાલેં ગેલેં રિતેં ॥2॥
જાલા પુરવિતા । પાંડુરંગ માઝા પિતા॥3॥
માયબાપાસવેં । બાળેં કૌતુકેં ખેળાવેં ॥4॥
જૈસા કરિતી ધંદા । તૈસા પડોનિયાં છંદા ॥5॥
ત્યાચ્યા સાચ ગાઇ઩ હ્મૈસી । યેણેં ખેળાવેં માતીશીં ॥6॥
તુકા હ્મણે બોલ । માઝા બોલતો વિઠ્ઠલ ॥7॥

કાં હો તુહ્મી માઝી વદવિલી વાણી । નેદા હે નિવડૂનિ પાંડુરંગા ॥1॥
આણીક મ્યાં કોણાં પુસાવા વિચાર । મુળીં સંવસાર દુરાવિલા ॥ધ્રુ.॥
સ્વામિસેવા હ્મુણ ઘેતલી પદરીં । સાંગિતલેં કરીં કારણ તેં ॥2॥
તુકા હ્મણેં નાહીં શિકવિલેં જેણેં । તો યાચ્યા વચનેં ઉગા રાહે ॥3॥

સેવકાસી આયાઆ સ્વામીચી પ્રમાણ । જોંવરી હા પ્રાણ જાય ત્યાચા ॥1॥
આણિકાંચા ધાક ન ધરાવા મનીં । નિરોપાવચનીં ટળોં નયે ॥ધ્રુ.॥
સમય સાંભાળૂનિ આગળેં ઉત્તર । દ્યાવેં ભેદી વજ્ર તપાયરી ॥2॥
તુકા હ્મણે તરી હ્મણવાવેં સેવક । ખાદલેં તેં હાક અન્ન હોય ॥3॥

નયે પુસોં આયાઆ કેલી એકસરેં । આહ્માંસી દુસરેં આતાં નાહીં ॥1॥
જ્યાચેં તો બિળવંત સર્વ નિવારિતા । આહ્માં કાય ચિંતા કરણેં લાગેં ॥ધ્રુ.॥
બુદ્ધીચા જનિતા વિશ્વાચા વ્યાપક । કાય નાહીં એક અંગીં તયા ॥2॥
તુકા હ્મણે મજ હોઇ઩લ વારિતા । તરી કાય સત્તા નાહીં હાતીં ॥3॥

બિળવંત આહ્મી સમર્થાચે દાસ । ઘાતલી યા કાસ કિળકાળાસી ॥1॥
તેથેં માનસાચા કોણ આલા પાડ । ઉલંઘોનિ જડ ગેલોં આધીં ॥ધ્રુ.॥
સંસારાચે બળી સાધિલેં નિધાન । મારિલે દુર્જન ષડવર્ગ ॥2॥
તુકા હ્મણે એક ઉરલા ધરિતા ઠાવ । યેર કેલે વાવ તૃણવત ॥3॥

એકા ગાવેં આહ્મીં વિઠોબાચે નામ । આણિકાંપેં કામ નાહીં આતાં ॥1॥
મોડૂનિયાં વાટા સૂક્ષમ સગર । કેલા રાજ્યભાર ચાલે ઐસા ॥ધ્રુ.॥
લાવૂનિ મૃદાંગ ટાળશ્રુતિઘોષ । સેવૂં બ્રહ્મરસ આવડીનેં ॥2॥
તુકા હ્મણે મહાપાતકી પતિત । ઐસિયાંચે હિત હેળામાત્રેં ॥3॥

વાચાચાપલ્યે બહુ જાલોં કુશળ । નાહીં બીજમૂળ હાતા આલેં ॥1॥
હ્મણોનિ પંઢરિરાયા દુખી હોતેં મન । અંતરીંચે કોણ જાણે માઝેં ॥ધ્રુ.॥
પૂજ્ય જાલોં અંગા આલા અભિમાન । પુઢીલ કારણ ખોળંબલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ખૂણ ન કળે ચિ નિરુતી। સાંપડલોં હાતીં અહંકારાચે ॥3॥

આતાં કાઢાકાઢી કરીં બા પંઢરિરાયા । નાહીં તરી વાંયાં ગેલોં દાસ ॥1॥
જાણતાં બૈસલોં દગડાચે નાવે । તિચા ધર્મ ઘ્યાવે પ્રાણ હા ચિ ॥ધ્રુ.॥
મનાચા સ્વભાવ ઇંઇદ્રયાંચે ઓઢી । પતનાચે જોડી વરી હાંવ ॥2॥
તુકા હ્મણે જાલી અંધઑયાચી પરી । આતાં મજ હરી વાટ દાવીં ॥3॥

સજ્જન તો શબ્દ સત્ય જો માની । છળી દુર્જન આણિકાંસી ॥1॥
એક ગુણ તો કેલા દોંઠાયીં । જ્યાચા ત્યાસ પાહીં જૈસા તૈસા ॥ધ્રુ.॥
ભાવિક શબ્દ બોલે વાણીચા । લટિકા વાચા વાચાળ તો ॥2॥
પરૌપકાર ઘડે તો ભલા । નાઠએઆળ તયા દયા નાહીં ॥3॥
જાણીવંત તો પાયરી જાણે । અધમ તો નેણે ખુંટ જૈસા॥4॥
હિત તેં અનહિત કેલેં કૈસેં । તુકા હ્મણે પિસેં લાગલેં યાસ ॥5॥

તુઝેં નામ મુખીં ન ઘેતાં આવડી । જિવ્હા તે ચિ ઘડી ઝડો માઝી ॥1॥
હેં મજ દેઇપ હેં મજ દેઇપ । આણિક દુજેં કાંહીં ન મગેં તુજ ॥ધ્રુ.॥
બહિર કાન તુઝી કીર્તી નાઇકતાં । પાય ન દેખતાં જાત ડોળે ॥3॥
મના તુઝેં ધ્યાન નાહીં નિત્ય કાળ । ધિગ તેં ચાંડાળ જળો જળો ॥3॥
હાતપાય તેણેં પંથ ન ચલતાં । જાવે તે અનંતા ગળોનિયાં ॥4॥
તુજવિણ જિણેં નાહીં મજ ચાડ । તુકા હ્મણે ગોડ નામ તુઝેં ॥5॥
1777.
હ્મણસી હોઊની નિઇંશ્ચતા । હરૂનિયાં અવઘી ચિંતા । મગ જાઊં એકાંતા
ભજન કરૂં । સંસારસંભ્રમેં આશા લાગે પાઠી । તેણેં જીવા સાટી હોઇ઩લ તુઝ્યા ॥1॥
સેકીં નાડસીલ નાડસીલ । વિષયસંગેં અવઘા નાડસીલ । માગુતા પડસીલ ભવડોહીં ॥ધ્રુ.॥
શરીર સકળ માયેચા બાંધા । યાસી નાહીં કધીં અરાણૂક । કરિતી તડાતોડી
આંત બાહએઆત્કારીં । ઐસે જાતી ચારી દિવસ વેગીં ॥2॥
મોલાચી ઘડી જાતે વાંયાંવિણ । ન મિળે મોલ ધન દેતાં કોડી ।
જાગા હોઇપ કરીં હિતાચા ઉપાય । તુકા હ્મણે હાય કરિસી મગ ॥3॥

કનવાળૂ કૃપાળૂ ભહાંલાગીં મોહી । ગજેંદ્રાચા ધાંવા તુવાં કેલા વિઠાઇ઩ ॥1॥
પાંડુરંગે યે વો પાંડુરંગે । જીવાચે જિવલગે યે વો પાંડુરંગે ॥ધ્રુ.॥
ભહાંચ્યા કૈવારેં કષ્ટલીસ વિઠ્ઠલે । આંબૠષીકારણેં જન્મ દાહા ઘેતલે ॥2॥
પ્રલ્હાદાકારણેં સ્તંભીં અવતાર કેલા । વિદારૂનિ દૈત્ય પ્રેમપાન્હા પાજિલા ॥3॥
ઉપમન્યાકારણેં કૈસી ધાંવસી લવલાહીં । પાજી પ્રેમપાન્હા ક્ષીરસાગરાઠાયીં ॥4॥
કૌરવીં પાંચાળી સભેમાજી આણિલી । વસ્ત્રહરણીં વસ્ત્રેં કૈસી જાલી માઉલી ॥5॥
દુર્વાસ પાતલા ધર્મા છળાવયા વનીં । ધાંવસી લવલાહીં શાખાદેઠ ઘેઊનિ ॥6॥
કૃપાળૂ માઉલી ભુઇહ્મુઇહ્ભાંડાર । કરીં માઝા અંગીકાર તુકા હ્મણે વિઠ્ઠલે ॥7॥

કવણા પાષાણાસી ધરૂનિ ભાવ । કવણાવરી પાવ ઠેવૂં આતાં ।
હ્મણઊનિ નિઇશ્ચત રાહિલોં મનીં । તૂં ચિ સર્વાં ખાણી દેખોનિયાં ॥1॥
કવણાચેં કારણ ન લગે કાંહીં । સર્વાંઠાયીં તૂં એક।
કાયાવાચામન ઠેવિલેં તુઝ્યા પાયીં । આતા ઉરલેં કાઇ઩ ન દિસે દેવા ॥ધ્રુ.॥
જળેં જળ કાય ધોવિલેં એક । કવણ તેં પાતક હરલેં તેથેં ।
પાપપુણ્ય હે વાસના સકળ । તે તુજ સમૂળ સમપિ઩લી ॥2॥
પિતરસ્વરૂપી તૂં ચિ જનાદ઩ન। સવ્ય તેં કવણ અપસવ્ય ।
તુકા હ્મણે જીત પિંડ તુહ્માં હાતીં। દેઊનિ નિઇંશ્ચતી માનિયેલી ॥3॥

સિણલોં દાતારા કરિતાં વેરઝારા । આતાં સોડવીં સંસારાપાસોનિયાં ॥1॥
ન સુટે ચિ બાકી નવ્હે ઝાડાપાડા । ઘાતલોંસેં ખોડા હાડાંચિયા ॥ધ્રુ.॥
માયબાપેં માઝીં જીવાચીં સાંગાતી । તીં દેતીલ હાતીં કાળાચિયા ॥2॥
પડતાળૂનિ સુરી બૈસલી સેજારીં । યમફાસા કરીં ઘેઊનિયા ॥3॥
પાઠી પોટીં એકેં લાગલીં સરસીં । નેતી નરકાપાશીં ઓઢૂનિયાં ॥4॥
જન સાહેભૂત અસે યા સકળાં । મી એક નિરાળા પરદેશી ॥5॥
કોણા કાકુલતી નાહીં કોણે પરી । તુજવિણ હરી કૃપાળુવા ॥6॥
તુકા હ્મણે મજ તુઝાચી ભરવસા । હ્મણઊનિ આશા મોકલિલી ॥7॥

દેવાચા ભહ્ તો દેવાસી ગોડ । આણિકાંસી ચાડ નાહીં ત્યાચી ।
કવણાચા સોઇરા નવ્હે ચ સાંગાતી । અવઘિયાં હાતીં અંતરલા ॥1॥
નિષ્કામ વેડેં હ્મણતીલ બાપુડે । અવઘિયાં સાંકડેં જાલા કૈસા ।
માઝેં ઐસેં તયા ન હ્મણત કોણી । અસે રાનીં વનીં ભલતે ઠાયીં ॥ધ્રુ.॥
પ્રાતઃસ્નાન કરી વિભૂતિચર્ચન । દખોનિયા જન નિંદા કરી ।
કંઠીં તુળસીમાળા બૈસોનિ નિરાળા । હ્મણતી યા ચાંડાળા કાય જાલેં ॥2॥
ગાતાં શંકા નાહીં બૈસે ભલતે ઠાયીં । શિવ્યા દેતી આઇ઩ બાપ ભાઊ ।
ઘરી બાઇલ હ્મણે કોઠેં વ્યાલી રાંડ । બરેં હોતેં શંડ મરતા તરી ॥3॥
જન્મોનિ જાલા અવઘિયાં વેગળા । હ્મણોનિ ગોપાળા દુર્લભ તો ।
તુકા હ્મણે જો સંસારા રુસલા । તેણેં ચિ ટાકિલા સિદ્ધપંથ ॥4॥

કસ્તુરી ભિનલી જયે મૃઇત્તકે । તયેસી આણિકે કૈસી સરી ॥1॥
લોખંડાચે અંગીં લાગલા પરિસ । તયા આણિકાસ કૈસી સરી ॥2॥
તુકા હ્મણે મી ન વજેં યાતીવરી । પૂજ્યમાન કરીં વૈષ્ણવાંસી ॥ ।3॥

અનુહાત ધ્વનિ વાહે સકળાં પિંડીં । રામ નાહીં તોંડીં કૈસા તરે ॥1॥
સકળાં જીવાંમાજી દેવ આહે ખરા । દેખિલ્યા દુસરા વિણ ન તરે ॥ધ્રુ.॥
યાઆન સકળાંમાજી આહે હેં સાચ । ભહીવિણ તેં ચ બ્રહ્મ નવ્હે ॥2॥
કાય મુદ્રા કળલ્યા કરાવ્યા સાંગતાં । દીપ ન લગતાં ઉન્મનીચા ॥3॥
તુકા હ્મણે નકા પિંડાચેં પાળણ । સ્થાપૂ નારાયણ આતુડેના ॥4॥

નેણેં અર્થ કાંહીં નવ્હતી માઝે બોલ । વિનવિતોં કોપાલ સંત ઝણી ॥1॥
નવ્હતી માઝે બોલ બોલે પાંડુરંગ । અસે અંગસંગેં વ્યાપૂનિયા ॥ધ્રુ.॥
મજ મૂઢા શિહ્ કૈંચા હા વિચાર । નિગમાદિકાં પાર બોલાવયા ॥2॥
રામ કૃષ્ણ હરી મુકુંદા મુરારિ । બોબડા ઉત્તરીં હેં ચિ ધ્યાન ॥3॥
તુકા હ્મણે ગુરુકૃપેચા આધાર । પાંડુરંગેં ભાર ઘેતલા માઝા ॥4॥

દેવાસી લાગે સકળાંસી પોસાવેં । આહ્માં ન લગે ખાવેં કાય ચિંતા ॥1॥
દેવા વિચારાવેં લાગે પાપપુણ્ય । આહ્માસી હે જન અવઘેં ભલેં ॥ધ્રુ.॥
દેવાસી ઉત્પિત્ત લાગલા સંહાર । આહ્માં નાહીં ફાર થોડેં કાહીં ॥2॥
દેવાસી કામ લાગલા ધંદા । આહ્માસી તે સદા રિકામીક ॥3॥
તુકા હ્મણે આહ્મી ભલે દેવાહૂન । વિચારિતાં ગુણ સર્વભાવેં ॥4॥

ઘેઇ઩ન મી જન્મ યાજસાઠીં દેવા । તુઝી ચરણસેવા સાધાવયા ॥1॥
હરિનામકીર્તન સંતાંચે પૂજન । ઘાલૂં લોટાંગણ મહાદ્વારીં ॥ધ્રુ.॥
આનંદેં નિર્ભર અસોં ભલતે ઠાયીં । સુખદુઃખ નાહીં ચાડ આહ્માં ॥2॥
આણીક સાયાસ ન કરીં ન ધરીં આસ । હોઇ઩ન ઉદાસ સર્વ ભાવેં ॥3॥
મોક્ષ આહ્માં ઘરીં કામારી તે દાસી । હોય સાંગોં તૈસી તુકા હ્મણે ॥4॥

દેવા તુજ મજ પણ । પાહોં આગળા તો કોણ ॥1॥
તરી સાચ મી પતિત । તૂં ચ ખોટા દિનાનાથ ।
ગ્વાહી સાધુસંત જન। કરૂનિ અંગીં લાવીન ॥ધ્રુ.॥
આહ્મી ધરિલે ભેદાભેદ । તુજ નવ્હે ત્યાચા છેદ ॥2॥
ન ચલે તુઝે કાંહીં ત્યાસ । આહ્મી બળકાવિલે દોષ ॥3॥
દિશા ભરલ્યા માઝ્યા મનેં । લપાલાસી ત્યાચ્યા ભેણેં ॥4॥
તુકા હ્મણે ચિત્ત । કરી તુઝી માઝી નીત ॥5॥

લાપનિકશબ્દેં નાતુડે હા દેવ । મનિંચે ગુહએ ભાવ શુદ્ધ બોલા ॥1॥
અંતરિંચા ભેદ જાણે પરમાનંદ । જયાસી સંવાદ કરણેં લાગે ॥2॥
તુકા હ્મણે જરી આપુલેં સ્વહિત । તરી કરીં ચિત્ત શુદ્ધભાવેં ॥3॥

નવ્હે બ્રહ્મયાઆન બોલતાં સિદ્ધ । જંવ હા આત્મબોધ નાહીં ચિત્તીં ॥1॥
કાય કરિસી વાંયાં લટિકા ચિ પાલ્હાળ । શ્રમ તો કેવળ જાણિવેચા ॥ધ્રુ.॥
મી ચ દેવ ઐસેં સાંગસી યા લોકાં । વિષયાંચ્યા સુખા ટોંકોનિયાં ॥2॥
અમૃતાચી ગોડી પુઢિલાં સાંગસી। આપણ ઉપવાસી મરોનિયા ॥3॥
તુકા હ્મણે જરિ રાહીલ તળમળ । બ્રહ્મ તેં કેવળ સદોદિત ॥4॥

ગંગાજળા પાહીં પાઠી પોટ નાહીં । અવગુણ તો કાંહીં અમૃતાસી ॥1॥
રવિ દીપ કાઇળમા કાય જાણે હિરા । આણિકા તિમિરા નાસે તેણે ॥ધ્રુ.॥
કર્પૂરકાંડણી કાય કોંડા કણી । સિંધૂ મિળવણીં કાય ચાલે ॥2॥
પરિસ ચિંતામણિ આણિકાંચા ગુણી । પાલટે લાગોનિ નવ્હે તૈસા ॥3॥
તુકા હ્મણે તૈસે જાણા સંતજન । સર્વત્ર સંપૂર્ણ ગગન જૈસેં ॥4॥

પરિસ કાય ધાતુ । ફેડિતો નિભ્રાંતુ લોહપાંગુ ॥1॥
કાય તયાહૂનિ જાલાસી બાપુડેં । ફેડિતાં સાંકડેં માઝે એક ॥ધ્રુ.॥
કલ્તપરુ કોડ પુરવિતો રોકડા । ચિંતામણિ ખડા ચિંતિલેં તેં ॥2॥
ચંદનાંચ્યા વાસેં વસતાં ચંદન । હોતી કાષ્ઠ આન વૃક્ષયાતી ॥3॥
કાય ત્યાચેં ઉણેં જાલેં ત્યાસી દેતાં । વિચારીં અનંતા તુકા હ્મણે॥4॥

તોડુનિ પુષ્પવટિકા ફળવૃક્ષયાતિ । બાભળા રાખતી કરૂનિ સાર ॥1॥
કોણ હિત તેણેં દેખિલેં આપુલેં । આણીક પાહિલેં સુખ કાઇ઩ ॥ધ્રુ.॥
ધાન્યેં બીજેં જેણેં જાઇળલીં સકળેં । પેરિતો કાળેં જિરેં બીજ ॥2॥
મોડોનિયા વાટા પુઢિલાંચી સોય । આડરાનેં જાય ઘેઉનિ લોકાં ॥3॥
વિષાચેં અમૃત ઠેવૂનિયાં નામ । કરિતો અધમ બ્રહ્મહત્યા ॥4॥
તુકા હ્મણે ત્યાસ નાઇકે સાંગતાં । તયા હાલ કરિતાં પાપ નાહીં ॥5॥

સંસારાચ્યા ભેણેં । પળોં ન લાહેસેં કેલેં ॥1॥
જેથેં તેથેં આપણ આહે । આહ્મીં કરાવેં તેં કાયે ॥ધ્રુ.॥
એકાંતીંસી ઠાવ । તિહીં લોકીં નાહીં વાવ ॥2॥
ગાંવા જાતોં ઐસેં । ન લગે હ્મણાવેં તેં કૈસેં ॥3॥
સ્વપ્નાચે પરી । જાગા પાહે તંવ ઘરીં ॥4॥
તુકા હ્મણે કાયે । તુઝે ઘેતલે મ્યાં આહે ॥5॥

આણ કાય સાદર । વિશીં આહ્માં કાં નિષ્ઠ‍ ॥1॥
કેલેં ભહ્ તૈસેં દેઇપ । તુઝેં પ્રેમ માઝ્યાઠાયીં ॥ધ્રુ.॥
કાય પંગતીસ કોંડા । એકાંતાસી સાકરમાંડા ॥2॥
કાય એકપણ । પોતાં ઘાલૂનિ ગાંઠી ખૂણ ॥3॥
કાય ઘ્યાવેં ઐસેં । ત્યા આપણ અનારિસેં ॥4॥
તુકા હ્મણે મધીં । આતાં તોડૂં ભેદ બુદ્ધી ॥5॥

ચિત્ત તુઝ્યા પાયીં । ઠેવુનિ જાલોં ઉતરાઇ઩ ॥1॥
પરિ તૂં ખોટા કેશીરાજા । અંતપાર ન કળે તુઝા ॥ધ્રુ.॥
આહ્મી સર્વસ્વેં ઉદાર । તુજ દેઊનિયાં ધીર ॥2॥
ઇંઇદ્રયાંચી હોળી । સંવસાર દિલા બળી ॥3॥
ન પડે વિસર । તુઝા આહ્માં નિરંતર ॥4॥
પ્રેમ એકાસાટી। તુકા હ્મણે ન વેચે ગાંઠી ॥5॥

આહ્મી પતિત હ્મણોનિ તુજ આલોં શરણ । કરિતોં ચિંતન દિવસ રાત્રીં ।
નાહીં તરી મજ કાય હોતી ચાડ । ધરાવયા ભીડ તુજ ચિત્તીં ॥1॥
આહ્માં ન તારાવેં તુહ્મી કાય કરાવેં । સાંગીજોજી ભાવેં નારાયણા ॥ધ્રુ.॥
અન્યાય એકાચા અંગીકાર કરણેં। તયા હાતીં દેણેં લાજ તે ચિ ।
કાય તે શૂરત્વ મિરવૂનિ બોલણેં । જનામાજી દાવણેં બળરયા ॥2॥
પોહએઆ અન્નછત્ર ઘાલૂનિયાં ઘરીં । દંડિતો બાહેરી આલિયાસી ।
નવ્હે કીર્ત કાંહીં ન માને લોકાં । કાય વિટંબણા તૈસી ॥3॥
પ્રત્યક્ષાસી કાય દ્યાવેં હેં પ્રમાણ । પાહાતાં દર્પણ સાક્ષ કાઇ઩ ।
તુકા હ્મણે તરી આહ્માં કા ન કળે । તરલોં કિંવા આહ્મી નાહીં ॥4॥

કાગ બગ રિઠા મારિલે બાળપણીં । અવઘી દૈત્યખાણી બુડવિલી ॥1॥
તો મજ દાવા તો મજ દાવા । નંદનંદન જીવા આવડે તો ॥ધ્રુ.॥
ગોવર્ધન ગિરી ઉચલિલા કરીં । ગોકુળ ભીતરી રાખિયેલેં ॥2॥
બઘુનિ ભૌમાસુરા આણિલ્યા ગોપાંગના । રાજ્ય ઉગ્રસેના મથુરેચેં ॥3॥
પાંડવ જોહરીં રાખિલે કુસરી । વિવરાભીતરીં ચાલવિલે॥4॥
તુકા હ્મણે હા ભહાંચા કૃપાળ । દુષ્ટજના કાળ નારાયણ ॥5॥

તુજવિણ દેવા । કોણા હ્મણે માઝી જિવ્હા ॥1॥
તરિ હે હો કાં શતખંડ । પડો ઝડોનિયાં રાંડ ॥ધ્રુ.॥
કાંહીં ઇચ્છેસાટીં । કરિલ વળવળ કરંટી ॥2॥
તુકા હ્મણે કર । કટીં તયાચા વિસર॥3॥

આહ્માં સર્વભાવેં હેં ચિ કામ । ન વિસંભાવેં તુઝેં નામ॥1॥
ન લગે કરાવી હે ચિંતા । તરણેં કરણેં કાય આતાં॥ધ્રુ.॥
આસનીં ભોજનીં શયનીં । દુજેં નાહીં ધ્યાનીં મનીં ॥2॥
તુકા હ્મણે કૃપાનિધી । માઝી તોડિલી ઉપાધી ॥3॥

નવ્હેં કાંહીં કવણાચા । ભાવ જાણવલા સાચા ॥1॥
હ્મણોનિ તુઝ્યા પાયીં । જીવ ઠેવિલા નિશ્ચયીં ॥ધ્રુ.॥
શરીર જાયાચેં કોંપટ । યાચી કાય ખટપટ ॥2॥
તુકા હ્મણે વાંયાંવિણ । દેવા કળોં આલા સીણ ॥3॥

કાય સાંગૂ આતા સંતાચે ઉપકાર। મજ નિરંતર જાગવિસી॥1॥
કાય દયાવે ત્યાસી વ્હાવે ઉતરાઈ। ઠેવીના હાપાયી જીવ થોડા॥ધૃૃ઼઼઼॥
સહજ બોલણે હીત ઉપદેશ। કરુની સાયાસ શિકવીતી॥2॥
તુકા મ્હણે વત્સ ધેનૂ વેદ ચિત્તી। તૈસે મજ યેતી સાંભાળીતી॥3॥
વર્ગ:ગાથા
વર્ગ:સંત તુકારામ સાહિત્ય
વર્ગ:તપાસણી કરાયચે સાહિત્ય‎