તુકારામ ગાથા · શ્લોક 1201-1500

નામાચી આવડી તોચિ જાણા દેવ । ન ધરી સંદેહ કાંહીં મનીં ॥1॥
ઐસેં મી હેં નાહીં બોલત નેણતા । આનુનિ સંમતા સંતાંચિયા ॥ધ્રુ.॥
નામ હ્મણે તયા આણીક સાધન । ઐસેં હેં વચન બોલો નયે ॥2॥
તુકા હ્મણે સુખ પાવે યા વચનીં । જ્યાચીં શુદ્ધ દોન્હી માયબાપેં ॥3॥

સુખેં હોતો કોઠે ઘેતલી સુતી । બાંધવિલા ગળા આપુલે હાતીં ॥1॥
કાય કરૂં બહુ ગુંતલોં આતાં । નયે સરતાં માગેં પુઢેં ॥ધ્રુ.॥
હોતે ગાંઠી તેં સરલેં યેતાં । આણીક માથાં રીણ જાલેં ॥2॥
સોંકરિલિયાવિણ ગમાવિલેં પિક । રાંડાપોરેં ભિકે લાવિયેલીં ॥3॥
બહુતાંચીં બહુ ઘેતલીં ઘરેં । ન પડે પુરેં કાંહીં કેલ્યા ॥4॥
તુકા હ્મણે કાહી ન ધરાવી આસ । જાવે હે સર્વસ્વ ટાકોનિયા ॥5॥

ન મનાવે તૈસે ગુરૂચે વચન । જેણેં નારાયણ અંતરે તે।
આડ આલા હ્મુન ફોડિયેલા ડોળા । બિળનેં આંધળા શુક્ર કેલા ॥1॥
કરી દેવ તરી કાય નવ્હે એક । કાં તુહ્મી પૃથક સિણા વાંયાં ॥ધ્રુ.॥
ઉલંઘુનિ ભ્રતારાચી આયાઆ । અન્ન ૠષિપત્ન્યા ઘેઉનિ ગેલ્યા ।
અવઘે ચિ ત્યાંચેં દેવેં કેલેં કાજ । ધર્મ આણિ લાજ રાખિયેલી ॥2॥
પિતિયાસી પુત્રેં કેલા વૈરાકાર । પ્રલ્હાદેં અસુર મારવિલા ।
બહુત વિઘ્નેં કેલીં તયા આડ । પરિ નાહીં કૈવાડ સાંડિયેલા ॥3॥
ગૌળણી કરિતી દેવાશીં વ્યભિચાર । સાંડુની આચાર ભ્રષ્ટ હોતી ।
તયા દિલે તે કોણાસી નાહી । અવઘા અંતર્બાહી તોચિ જાલા ॥4॥
દેવ જોડે તે કરાવે અધર્મ । અંતરે તેં કર્મ નાચરાવેં ।
તુકા હ્મણે હા જાણતો કળવળા । હ્મણોનિ અજામેળા ઉદ્ધરિલેં॥5॥

અરે ગિઇળલે હો સંસારેં । કાંહીં તરિ રાખા ખરેં । દિલા કરુણાકરેં । મનુષ્યદેહ સત્સંગ ॥1॥
યેથેં ન ઘલીં ન ઘલીં આડ । સંચિતસા શબ્દ નાડ । ઉઠાઉઠીં ગોડ । બીજેં બીજ વાઢવા ॥ધ્રુ.॥
કેલેં તે ક્રિયમાણ । જાલેં તેં સંચિત હ્મણ । પ્રારબ્ધ જાણ । ઉરવરિત ઉરલે તેં ॥2॥
ચિત્ત ખોટેં ચાલીવરિ । રોગ ભોગાચે અંતરીં। રસને અનાવરી । તુકા હ્મણે ઢુંગ વાહે ॥3॥

અગ્ન તાપલિયા કાયા ચિ હોમે । તાપત્રયેં સંતપ્ત હોતી । સંચિત ક્રિયમાણ પ્રારબ્ધ તેથેં ।
ન ચુકે સંસારિસ્થતિ । રાહાટઘટિકા જૈસી ફિરતાં ચિ રાહિલી । ભરલી જાતી એકે રિતીં ।
સાધીં હા પ્રપંચ પંચાય અગ્ન । તેણેં પાવસીલ નિજશાંતી રે ॥1॥
નારાયણનામ નારાયણનામ । નિત્ય કરીં કામ જિવ્હામુખેં ।
જન્મજરાવ્યાધિ પાપપુણ્ય તેથેં । નાસતી સકળ હી દુઃખેં ॥ધ્રુ.॥
શીત ઉષ્ણ વન સેવિતાં કપાટ । આસનસમાધી સાધીં । તપ તીર્થ દાન વ્રત આચરણ।
યયા નાના મન બુદ્ધી । ભોગાભોગ તેથેં ન ચુકતી પ્રકાર જન્મજરાદુઃખવ્યાધિ।
સાહોનિ કામ ક્રોધ અહંકાર । આશ્રમીં અવિનાશ સાધીં ॥2॥
ઘોકિતાં અક્ષર અભિમાનવિધિ । નિષેધ લાગલા પાઠી । વાદ કરિતાં નિંદા ઘડતી દોષ હોય વજ્રલેપો ભવિષ્યતિ ।
દૂષણાચેં મૂળ ભૂષણ તુકા હ્મણે । સાંડીં મિથ્યા ખંતી । રિઘોનિ સંતાં શરણ સર્વભાવેં । રાહેં ભલતિયા ઇસ્થતી ॥3॥

નવ્હે ગુરુદાસ્ય સંસારિયાં । વૈરાગ્ય તરી ભેણેં કાંપે વિષયાં । તૈસેં નામ પંઢરીરાયા । જયા સાયાસ ન લગતી ॥1॥
હ્મણોનિ ગોડ સર્વભાવેં । આંઘોળી ન લગે તોંડ ધુવાવેં । અર્થચાડ જીવેં । ન લગે ભ્યાવેં સંસારા ॥ધ્રુ.॥
કર્મા તંવ ન પુરે સંસારિક । ધર્મ તંવ ફળદાયક । નામ વિઠ્ઠલાચેં એક । નાશી દુઃખ ભવાચેં ॥2॥
ન લગે સાંડણેં માંડણેં । આગમનિગમાચેં દેખણેં । અવઘેં તુકા હ્મણે। વિઠ્ઠલનામેં આટલેં ॥3॥

નયે ઇચ્છૂં સેવા સ્વૈચ્છા જગાચી । અવયાઆ દેવાચી ઘડે તેણેં ॥1॥
દેહાચા નિગ્રહી ત્યાચેં તો સાંભાળી । મગ નયે કિળ અંગાવરી ॥ધ્રુ.॥
આપલિયા ઇચ્છા માતા સેવા કરી । ન બાધી તે થોરી યેણેં ક્ષોભેં ॥2॥
તુકા હ્મણે સાંડા દેખીચે દિમાખ । મોડસીચેં દુઃખ ગાંડ ફાડી ॥3॥

સત્ય સત્યેં દેતેં ફળ । નાહીં લાગત ચિ બળ ॥1॥
ધ્યાવે દેવાચે તે પાય । ધીર સકળ ઉપાય ॥ધ્રુ.॥
કરાવી ચ ચિંતા। નાહીં લાગતી તત્વતા ॥2॥
તુકા હ્મણે ભાવેં । શરણ હ્મણવિતાં બરવેં ॥3॥

સાધક જાલે કળી । ગુરુગુડીચી લાંબ નળી ॥1॥
પચીં પડે મદ્યપાન । ભાંગભુકા઩ હેં સાધન ॥ધ્રુ.॥
અભેદાચેં પાઠાંતર । અતિ વિષયીં પડિભર ॥2॥
ચેલ્યાંચા સુકાળ । પિંડ દંડ ભંગપાળ ॥3॥
સેવા માનધન । બરે ઇચ્છેનેં સંપન્ન ॥4॥
સોંગાચ્યા નરકાડી । તુકા બોડોનિયાં સોડી ॥5॥

મજ પાહાતાં હેં લટિકેં સકળ । કોઠેં માયાજાળ દાવીં દેવા ॥1॥
કોણાચા કોણાસીં ન ધરે સંબંધ । આહે શુદ્ધબુદ્ધ ઠાયીંચે ઠાયીં ॥ધ્રુ.॥
કાઢા કાઢા જી મોહ બુંથા જાળ । નકા લાવૂં બળેં વેડ આહ્માં ॥2॥
જીવ શિવ કાં ઠેવિયેલીં નાંવેં । સત્ય તુહ્માં ઠાવેં અસોનિયાં ॥3॥
સેવેચ્યા અભિળાસેં ન ધરા ચિ વિચાર । આહ્માં દારોદાર હિંડવિલેં ॥4॥
આહે તૈસેં આતાં કળલિયાવરી । પરતેં સાંડા દુરી દુજેપણ ॥5॥
તુકા હ્મણે કાય છાયેચા અભિલાષ। હંસ પાવે નાશ તારાગણીં ॥6॥

પંચભૂતાંચા ગોંધળ । કેલા એકેઠાયીં મેળ । લાવિલા સબળ । અહંકાર ત્યાપાઠીં ॥1॥
તેથેં કાય મી તેં માઝેં । કોણ વાગવી હેં ઓઝેં । દેહા કેવીં રિઝે । હેં કાળાચેં ભાતુકેં ॥ધ્રુ.॥
જીવ ન દેખે મરણ । ધરી નવી સાંડી જીર્ણ । સંચિત પ્રમાણ । ભોગા શુભા અશુભા ॥2॥
ઇચ્છા વાઢવી તે વેલ । ખુંટાવા તો ખરા બોલ । તુકા હ્મણે મોલ । ઝાકલેં તેં પાવેલ ॥3॥

પુસાવેંસેં હેં ચિ વાટે । જેં જેં ભેટે તયાસી ॥1॥
દેવ કૃપા કરીલ મજ । કાય લાજ રાખીલ ॥ધ્રુ.॥
અવઘિયાંચા વિસર જાલા। હા રાહિલા ઉદેગ ॥2॥
તુકા હ્મણે ચિંતા વાટે । કોણ ભેટે સાંગેસેં॥3॥

જાળા તુહ્મી માઝેં જાણતેં મીપણ । યેણેં માઝા ખુણ માંડિયેલા ॥1॥
ખાદલેં પચે તરિ ચ તેં હિત । ઓકલિયા થીત પિંડ પીડી ॥ધ્રુ.॥
તરિ ભલેં ભોગે જોડિલેં તેં ધન । પડિલિયા ખાનેં જીવનાસી ॥2॥
તુકા હ્મણે મજ તારીં ગા વિઠ્ઠલા । નેણતાં ચિ ભલા દાસ તુઝા ॥3॥

યાતી મતિહીન રૂપેં લીન દીન । આણીક અવગુણ જાણોનિયાં ॥1॥
કેલા ત્યા વિઠ્ઠલેં માઝા અંગીકાર । ઐસા હા વિચાર જાણોનિયાં ॥ધ્રુ.॥
જેં કાંહીં કરિતોં તેં માઝે સ્વહિત । આલી હે પ્રચિત કળોં ચિત્તા ॥2॥
જાલેં સુખ જીવા આનંદ અપાર । પરમાનંદેં ભાર ઘેતલા માઝા ॥3॥
તુકા હ્મણે યાસી નાંવાચા અભિમાન। હ્મણોનિ શરણ તારી બળેં ॥4॥

બહુ ઉતાવીળ ભહીચિયા કાજા । હોસી કેશીરાજા માયબાપા ॥1॥
તુઝ્યા પાયીં મજ જાલાસે વિશ્વાસ । હ્મણોનિયાં આસ મોકલિલી ॥ધ્રુ.॥
ૠષિ મુનિ સિદ્ધ સાધક અપાર । કળલા વિચાર ત્યાંસી તુઝા ॥2॥
નાહીં નાસ તેં સુખ દિલેં તયાંસ । જાલે જે ઉદાસ સર્વભાવેં ॥3॥
તુકા હ્મણે સુખ ન માયે માનસીં । ધરિલે જીવેંસી પાય તુઝે ॥4॥

માયા મોહોજાળીં હોતોં સાંપડલોં । પરિ યા વિઠ્ઠલા કૃપા આલી ॥1॥
કાઢૂનિ બાહેરિ ઠેવિલોં નિરાળા । કવતુક ડોળાં દાખવિલેં ॥ધ્રુ.॥
નાચે ઉડે માયા કરી કવતુક । નાસિવંત સુખેં સાચ કેલીં ॥2॥
રડે કાઉંફ્દે દુઃખેં કુટિતીલ માથા । એકાસી રડતાં તેં હી મરે ॥3॥
તુકા હ્મણે મજ વાટતેં નવલ । મી માઝે બોલ ઐકોનિયાં ॥4॥

દેહભાવ આહ્મી રાહિલોં ઠેવૂનિ । નિવાંત ચરણીં વિઠોબાચ્યા ॥1॥
આમુચ્યા હિતાચા જાણોનિ ઉપાવ । તો ચિ પુઢેં દેવ કરીતસે ॥ધ્રુ.॥
હ્મણૌની નાહીં સુખ દુઃખ મનીં । ઐકિલિયા કાનીં વચનાચેં ॥2॥
જાલોં મી નિઃસંગ નિવાંત એકલા । ભાર ત્યા વિઠ્ઠલા ઘાલૂનિયાં ॥3॥
તુકા હ્મણે જાલોં જયાચે અંકિત । તો ચિ માઝેં હિત સર્વ જાણે ॥4॥

આલેં ફળ તેવ્હાં રાહિલેં પિકોન । જરી તેં જતન હોય દેંઠીં ॥1॥
નામેં ચિ સિઇદ્ધ નામેં ચિ સિઇદ્ધ । વ્યભિચારબુઇદ્ધ ન પવતાં ॥ધ્રુ.॥
ચાલિલા પંથ તો પાવૈ઩લ ઠાયા । જરિ આડ તયા નયે કાંહીં ॥2॥
તુકા હ્મણે મધ્યેં પડતી આઘાત । તેણેં હોય ઘાત હાણી લાભ ॥3॥

નિરોધાચેં મજ ન સાહે વચન । બહુ હોતેં મન કાસાવીસ ॥1॥
હ્મણઊનિ જીવા ન સાહે સંગતિ । બૈસતાં એકાંતીં ગોડ વાટે ॥ધ્રુ.॥
દેહાચી ભાવના વાસનેચા સંગ । નાવડે ઉબગ આલા યાંચા ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવ અંતરે જ્યામુળેં । આશામોહોજાળેં દુઃખ વાઢે ॥3॥

તુજશીં સંબંધ ચિ ખોટા । પરતા પરતા રે થોંટા ॥1॥
દેવા તુઝેં કાય ઘ્યાવેં । આપ આપણાં ઠકાવેં ॥ધ્રુ.॥
જેથેં મુદલ ન યે હાતાં । વ્યાજ મરાવેં લેખિતાં ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસા । ત્રિભુવનીં તુઝા ઠસા ॥3॥

યા ચિ હાકા તુઝે દ્વારીં । સદા દેખોં રિણકરી ॥1॥
સદા કરિસી ખંડ દંડ । દેવા બહુ ગા તૂં લંડ ॥ધ્રુ.॥
સુખેં ગોવિસી ભોજના । લપવૂનિયાં આપણાં ॥2॥
એકેં એક બુઝાવિસી । તુકા હ્મણે ઠક હોસી ॥3॥

આહ્મી જાણોં તુઝા ભાવ । દૃઢ ધરિયેલે પાવ ॥1॥
ફાંકું નેદૂં ચુકાવિતાં । નેઘોં થોડેં બહુ દેતાં ॥ધ્રુ.॥
બહુતા દિસાચેં લિગાડ । આલેં હોત હોત જડ ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં । નેઘેં સર્વસ્વ હી દેતાં ॥3॥

રિણ વૈર હત્યા । હેં તોં ન સુટે નેંદિતાં ॥1॥
હેં કાં નેણાં પાંડુરંગા । તુહ્મી સાંગતસાં જગા ॥ધ્રુ.॥
માઝા સંબંધ તો કિતી। ચુકવા લોકાચી ફજિતી ॥2॥
તુકા હ્મણે યા ચિ સાઠીં । મજ ન ઘેતાં નયે તુટી ॥3॥

નાહીં માગિતલા । તુહ્માં માન મ્યાં વિઠ્ઠલા ॥1॥
જે હે કરવિલી ફજિતી । માઝી એવઢી જના હાતીં ॥ધ્રુ.॥
નાહીં કેલા પોટ । પુઢેં ઘાલૂનિ બોભાટ ॥2॥
તુકા હ્મણે ધરૂનિ હાત । નાહીં નેલે દિવાનાંત ॥3॥

તૂં પાંઢરા સ્પટિક મણી । કરિસી આણિકાં ત્યાહુનિ ॥1॥
હ્મણોનિ તુઝ્યા દારા । ન યેત ઠકતી દાતારા ॥ધ્રુ.॥
તુઝી ઠાવી નાંદનૂક । અવઘા બુડવિલા લોક ॥2॥
તુકા હ્મણે જ્યાચેં ઘેસી । ત્યાસ હેં ચિ દાખવિસી ॥3॥

બોલતોં નિકુરેં । નવ્હેત સલગીચીં ઉત્તરેં ॥1॥
માઝે સંતાપલેં મન । પરપીડા ઐકોન ॥ધ્રુ.॥
અંગાવરિ આલેં । તોંવરિ જાઇ઩લ સોસિલેં ॥2॥
તુજ ભહાંચી આણ દેવા । જરિ તુકા યેથેં ઠેવા ॥3॥

બુદ્ધીચા જનિતા લૈમીચા પતિ । આઠવિતાં ચિત્તીં કાય નવ્હે ॥1॥
આણિકાં ઉપાયાં કોણ વાંટી મન । સુખાચેં નિધાન પાંડુરંગ ॥ધ્રુ.॥
ગીત ગાવોં નાચોં છંદેં વાવોં ટાળી । વૈષ્ણવાંચે મેળીં સુખરૂપ ॥2॥
અનંત બ્રહ્માંડેં એકે રોમાવળી । આહ્મી કેલા ભોળીં ભાવેં ઉભા ॥3॥
લડિકા હા કેલા સંવસારસિંધુ ॥ મોક્ષ ખરા બંધુ નાહીં પુઢેં ॥4॥
તુકા હ્મણે જ્યાચ્યા નામાચે અંકિત । રાહિલોં નિઇંશ્ચત ત્યાચ્યા બળેં ॥5॥

ન લગે માયેસી બાળેં નિરવાવેં । આપુલ્યા સ્વભાવેં ઓઢે ત્યાસી ॥1॥
મજ કાં લાગલા કરણેં વિચાર । જ્યાચા જાર ભાર ત્યાચે માયાં ॥ધ્રુ.॥
ગોડ ધડ ત્યાસી ઠેવી ન મગતાં । સમાધાન ખાતાં નેદી મના ॥2॥
ખેળતાં ગુંતલેં ઉમગૂની આણી । બૈસોનિયાં સ્તનીં લાવી બળેં ॥3॥
ત્યાચ્યા દુઃખેંપણેં આપણ ખાપરીં । લાહી તળીં વરી હોય જૈસી ॥4॥
તુકા હ્મણે દેહ વિસરે આપુલા । આઘાત તો ત્યાલા લાગોં નેદી ॥5॥

બ્રાહ્મણ તો નવ્હે ઐસી જ્યાસી બુઇદ્ધ । પાહા શ્રુતીમધીં વિચારૂનિ ॥1॥
જયાસી નાવડે હરિનામકીર્તન । આણીક નૃત્ય ન વૈષ્ણવાંચેં ॥ધ્રુ.॥
સત્ય ત્યાચે વેળે ઘડલા વ્યભિચાર । માતેસી વેવ્હાર અંત્યજાચા ॥2॥
તુકા હ્મણે યેથેં માની આનસારિખેં । તાત્કાળ તો મુખેં કુષ્ટ હોય ॥3॥

બ્રાહ્મણ તો યાતી અંતેજ અસતાં । માનાવા તત્વતા નિશ્ચયેસી ॥1॥
રામકૃષ્ણેં નામ ઉચ્ચારી સરળેં । આઠવી સાંવળેં રૂપ મનીં ॥ધ્રુ.॥
શાંતિ ક્ષમા દયા અલંકાર અંગીં । અભંગ પ્રસંગીં ધૈર્યવંત ॥2॥
તુકા હ્મણે ગેલ્યા શડઊર્મી અંગેં । સાંડુનિયાં મગ બ્રહ્મં ચિ તો ॥3॥

એક કરિતી ગુરુ ગુરુ । ભોંવતા ભારુ શિષ્યાંચા ॥1॥
પુંસ નાહીં પાય ચારી । મનુષ્ય પરી કુતરીં તીં ॥ધ્રુ.॥
પરસ્ત્રી મદ્યપાન। પેંડખાન માજવિલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે નિર્ભર ચિત્તીં । અધોગતી જાવયા ॥3॥

એકા પુરુષા દોઘી નારી । પાપ વસે ત્યાચે ઘરીં ॥1॥
પાપ ન લગે ધુંડાવેં । લાગેલ તેણેં તેથેં જાવેં ॥ધ્રુ.॥
કાંહીં દુસરા વિચાર । ન લગે કરાવા ચિ ફાર ॥2॥
અસત્ય જે વાણી । તેથેં પાપાચી ચ ખાણી ॥3॥
સત્ય બોલે મુખેં । તેથેં ઉચંબળતી સુખેં ॥4॥
તુકા હ્મણે દોન્હી । જવળી ચ લાભહાની ॥5॥

જળાતેં સંચિત । ઐસી આહે ધર્મ નીત ॥1॥
માઝ્યા વિઠોબાચે પાય । વેળોવેળાં મનીં ધ્યાય ॥ધ્રુ.॥
નેદી કર્મ ઘડોં । કોઠેં આડરાણેં પડોં ॥2॥
તુકા હ્મણે મળ । રાહોં નેદી તાપ જાળ ॥3॥

સંતાપાશીં બહુ અસાવેં મર્યાદા । ફલકટાચા ધંદા ઉર ફોડી ॥1॥
વાસર તો ભુંકે ગાઢવાચેપરી । ઉડે પાઠીવરિ દંડ તેણેં ॥ધ્રુ.॥
સમય નેણેં તેં વેડેં ચાહાટળ । અવગુણાચા ઓંગળ માન પાવે ॥2॥
તુકા હ્મણે કાય વાંયાં ચાળવણી । પિટપિટઘાણી હાગવણેચી ॥3॥

ઘેસી તરી ઘેઇપ સંતાચી ભેટી । આણીક તે ગોષ્ટી નકો મના ॥1॥
સર્વભાવેં ત્યાંચેં દેવ ભાંડવલ । આણીક તે બોલ ન બોલતી ॥ધ્રુ.॥
કરિસીલ તો કરીં સંતાંચા સાંગત । આણીક તે માત નકો મના ॥2॥
બૈસસી તરી બૈસ સંતાં ચ મધીં । આણીક તે બુઇદ્ધ નકો મના ॥3॥
જાસી તરિ જાઇપ સંતાંચિયા ગાંવાં । હોઇ઩લ વિસાવા તેથેં મના ॥4॥
તુકા હ્મણે સંત સુખાચે સાગર । મના નિરંતર ધણી ઘેઇપ ॥5॥

સંતાંચિયે ગાંવીં પ્રેમાચા સુકાળ । નાહીં તળમળ દુઃખલેશ ॥1॥
તેથેં મી રાહીન હોઊનિ યાચક । ઘાલિતીલ ભીક તે ચિ મજ ॥ધ્રુ.॥
સંતાંચિયે ગાંવીં વરો ભાંડવલ । અવઘા વિઠ્ઠલ ધન વિત્ત ॥2॥
સંતાંચે ભોજન અમૃતાચે પાન । કરિતી કીર્તન સર્વકાળ ॥3॥
સંતાંચા ઉદીમ ઉપદેશાચી પેઠ । પ્રેમસુખ સાટીં ઘેતી દેતી ॥4॥
તુકા હ્મણે તેથેં આણિક નાહીં પરી । હ્મણોનિ ભિકારી જાલોં ત્યાંચા ॥5॥

સંતાંચેં સુખ જાલેં યા દેવા । હ્મણઊનિ સેવા કરી ત્યાંચી ॥1॥
તેથેં માઝા કાય કોણ તો વિચાર । વર્ણાવયા પાર મહિમા ત્યાંચા ॥ધ્રુ.॥
નિર્ગુણ આકાર જાલા ગુણવંત । ઘાલી દંડવત પૂજોનિયાં ॥2॥
તીથૉ ત્યાંચી ઇચ્છા કરિતી નિત્યકાળ । વ્હાવયા નિર્મળ આપણાંસી ॥3॥
અષ્ટમા સિદ્ધીંચા કોણ આલા પાડ । વાગોં નેદી આડ કોણી તયા ॥4॥
તુકા હ્મણે તે બિળયા શિરોમણી । રાહિલોં ચરણીં નિકટવાસેં ॥5॥

જો માની તો દેઇ઩લ કાઇ઩ । ન મની તો નેઇ઩લ કાઇ઩ ॥1॥
આહ્માં વિઠ્ઠલ સર્વભૂતીં । રાહો ચિત્તીં ભલતૈસા ॥ધ્રુ.॥
આધ્યેન તેં જના કાઇ઩ । જલ્પેં વાંયાંવિણ ઠાયીં ॥2॥
વંદી નિંદી તુજ તો ગા। તુકા હ્મણે પાંડુરંગા ॥3॥

ભાવબળેં કૈસા જાલાસી લાહાન । માગેં સંતીં ધ્યાન વણિ઩યેલેં ॥1॥
તેં મજ ઉચિત કરૂનિયાં દેવા । દાખવીં કેશવા માયબાપા ॥ધ્રુ.॥
પાહોનિયાં ડોળાં બોલેન મી ગોષ્ટી । આળંગુનિ મિઠી દેઇન પાંયીં ॥2॥
ચરણીં દૃઇષ્ટ ઉભા રાહેન સમોર । જોડોનિયાં કર પુઢેં દોન્હી ॥3॥
તુકા હ્મણે ઉત્કંઠિત વાસના । પુરવીં નારાયણા આર્ત માઝેં ॥4॥

કૃપાળુ હ્મણોનિ બોલતી પુરાણેં । નિર્ધાર વચનેં યાંચીં મજ ॥1॥
આણીક ઉપાય નેણેં મી કાંહીં । તુઝેં વર્મ ઠાયીં પડે તૈસેં ॥ધ્રુ.॥
નયે ધડ કાંહીં બોલતાં વચન । રિઘાલોં શરણ સર્વભાવેં ॥2॥
કૃપા કરિસી તરિ થોડેં તુજ કામ । માઝા તરિ શ્રમ બહુ હરે ॥3॥
તુકા હ્મણે મજ દાખવીં શ્રીમુખ । હરેલ યા ભૂક ડોઇળયાંચી ॥4॥

સર્વભાવેં આલોં તુજ ચિ શરણ । કાયાવાચામનેંસહિત દેવા ॥1॥
આણીક દુસરેં નયે માઝ્યા મના । રાહિલી વાસના તુઝ્યા પાયીં ॥ધ્રુ.॥
માઝિયે વારચેં કાંહીં જડભારી । તુજવિણ વારી કોણ એક ॥3॥
તુઝે આહ્મી દાસ આમુચા તૂં ૠણી । ચાલત દૂરૂની આલેં માગેં ॥3॥
તુકા હ્મણે આતાં ઘેતલેં ધરણેં । હિશોબાકારણેં ભેટી દેઇપ ॥4॥
1242. કૈપ માત માઝે ઐકતી કાન । બોલતાં વચન સંતાં મુખીં ॥1॥
કેલા પાંડૂરંગેં તુઝા અંગીકાર । મગ હોઇલ ધીર માઝ્યા જીવા ॥ધ્રુ.॥
હ્મણઊનિ મુખ અવલોકિતોં પાય । હે ચિ મજ આહે થોરી આશા ॥2॥
માઝિયા મનાચા હા ચિ વિશ્વાસ । ન કરીં સાયાસ સાધનાંચે ॥3॥
તુકા હ્મણે મજ હોઇ઩લ ભરવસા । તરલોં મી ઐસા સાચ ભાવ ॥4॥

દોન્હી હાત ઠેવુનિ કટીં । ઉભા ભીવરેચ્યા તટીં । કષ્ટલાસી સાટીં । ભિહ્કાજેં વિઠ્ઠલા ॥1॥
ભાગલાસી માયબાપા । બહુ શ્રમ કેલ્યા ખેપા । આહ્માલાગીં સોપા । દૈત્યા કાળ કૃતાંત ॥ધ્રુ.॥
હોતાસી ક્ષીરસાગરીં । મહી દાટલી અસુરીં । હ્મણોનિયાં ઘરીં। ગૌઇળયાંચે અવતાર ॥2॥
કેલા પુંડલિકેં ગોવા । તુજ પંઢરીસિ દેવા। તુકા હ્મણે ભાવા । સાટીં હાતીં સાંપડસી ॥3॥

ગોડ જાલેં પોટ ધાલેં । અવચિત વાચે આલેં । હ્મણતાં પાપ ગેલેં । વિઠ્ઠલસેં વાચેસી ॥1॥
સત્ય માના રે સકળ । ઉદ્ધરિલા અજામેળ । પાતકી ચાંડાળ । નામાસાટીં આપુલિયા ॥ધ્રુ.॥
ચિત્ત પાવલેં આનંદા । સુખસમાધીતેં સદા । હ્મણતાં ગોવિંદા । વેળોવેળાં વાચેસી ॥2॥
હેં જાણતી અનુભવી । જયા ચાડ તો ચોજવી । તુકા હ્મણે દાવી । રૂપ તેં ચિ અરૂપા ॥3॥

આંત હરિ બાહેર હરિ । હરિનેં ઘરીં કોંડિલેં ॥1॥
હરિનેં કામા ઘાતલા ચિરા । વિત્તવરા મુકવિલેં ॥ધ્રુ.॥
હરિને જીવેં કેલી સાટી । પાડિલી તુટી સકળાંસી ॥2॥
તુકા હ્મણે વેગળા નવ્હે । હરિ ભોવે ભોંવતાલા ॥3॥

હરિનેં માઝેં હરિલેં ચિત્ત । ભાર વિત્ત વિસરલેં ॥1॥
આતાં કૈસી જાઊં ઘરા । નવ્હે બરા લૌકિક ॥ધ્રુ.॥
પારખિયાંસી સાંગતાં ગોટી । ઘરચી કુટી ખાતીલ ॥2॥
તુકા હ્મણે નિવાંત રાહીં। પાહિલેં પાહીં ધણીવરિ ॥3॥
॥ ભુપાઑયા ॥ અભંગ ॥ 8 ॥

બોલોનિ દાઊં કાં તુહ્મી નેણા જી દેવા । ઠેવાલ તેં ઠેવા ઠાયીં તૈસા રાહેન ॥1॥
પાંગુળલેં મન કાંહીં નાઠવે ઉપાય । હ્મણઊનિ પાય જીવીં ધરૂનિ રાહિલોં ॥ધ્રુ.॥
ત્યાગેં ભોગેં દુઃખ કાય સાંડાવેં માંડાવેં । ઐસી ધરિયેલી જીવેં માઝ્યા થોરી આશંકા ॥2॥
તુકા હ્મણે માતે બાળા ચુકલિયા વનીં । ન પવતાં જનની દુઃખ પાવે વિઠ્ઠલે ॥3॥

ઐસી વાટ પાહે કાંહીં નિરોપ કાં મૂળ । કંઆ હે કળવળ તુજ ઉમટે ચિ ના ॥1॥
આવો પાંડુરંગે પંઢરીચે નિવાસે । લાવૂનિયાં આસ ચાળવૂની ઠેવિલેં ॥ધ્રુ.॥
કાય જન્મા યેવૂનિયાં કેલી મ્યાં જોડી। ઐસેં ઘડીઘડી ચિત્તાં યેતેં આઠવૂં ॥2॥
તુકા હ્મણે ખરા ન પવે ચિ વિભાગ । ધિકારિતેં જગ હેં ચિ લાહોં હિશોબેં ॥3॥

કાં ગા કિવિલવાણા કેલોં દીનાચા દીન । કાય તુઝી હીન શિહ્ જાલીસી દિસે ॥1॥
લાજ યેતે મના તુઝા હ્મણવિતાં દાસ । ગોડી નાહીં રસ બોલિલી યાસારિખી ॥ધ્રુ.॥
લાજવિલીં માગેં સંતાંચી હીં ઉત્તરેં । કળોં યેતેં ખરેં દુજેં એકાવરૂનિ ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝી કોણેં વદવિલી વાણી । પ્રસાદાવાંચૂનિ તુમચિયા વિઠ્ઠલા ॥3॥

જળો માઝેં કર્મ વાયાં કેલી કટકટ । જાલેં તૈસેં તંટ નાહીં આલેં અનુભવા ॥1॥
આતા પુઢેં ધીર કાય દેઊં યા મના। ઐસેં નારાયણા પ્રેરિલેં તેં પાહિજે ॥ધ્રુ.॥
ગુણવંત કેલોં દોષ જાણાયાસાઠીં। માઝેં માઝેં પોટીં બળકટ દૂષણ ॥2॥
તુકા હ્મણે અહો કેશીરાજા દયાળા । બરવા હા લળા પાઇળયેલા શેવટીં ॥3॥

કામેં નેલેં ચિત્ત નેદી અવલોકું મુખ । બહુ વાટે દુઃખ ફુટોં પાહે હૃદય ॥1॥
કાં જી સાસુરવાસી મજ કેલેં ભગવંતા । આપુલિયા સત્તા સ્વાધીનતા તે નાહીં ॥ધ્રુ.॥
પ્રભાતેસિ વાટે તુમચ્યા યાવેં દર્શના । યેથેં ન ચલે ચોરી ઉરલી રાહે વાસના ॥2॥
યેથેં અવઘે વાંયાં ગેલે દિસતી સાયાસ । તુકા હ્મણે નાસ દિસે જાલ્યા વેચાચા ॥3॥

જળોત તીં યેથેં ઉપજવિતી અંતરાય । સાયાસાચી જોડી માઝી તુમચે પાય ॥1॥
આતાં મજ સાહે યેથેં કરાવેં દેવા । તુઝી ઘેઇપ સેવા સકળ ગોવા ઉગવૂનિ ॥ધ્રુ.॥
ભોગેં રોગા જોડોનિયાં દિલેં આણીકાં । અરુચિ તે હો કાં આતાં સકળાંપાસૂનિ ॥2॥
તુકા હ્મણે અસો તુઝેં તુઝે મસ્તકીં । નાહીં યે લૌકિકીં આતાં મજ વર્તનેં ॥3॥

ન સંગતાં તુહ્માં કળોં યેતેં અંતર । વિશ્વીં વિશ્વંભર પરિહાર ચિ ન લગે ॥1॥
પરિ હે અનાવર આવરિતાં આવડી । અવસાન તે ઘડી પુરોં દેત નાહીં ॥ધ્રુ.॥
કાય ઉણેં મજ યેથેં ઠેવિલિયે ઠાયીં । પોટા આલોં તૈપપાસૂનિયા સમર્થ ॥2॥
તુકા હ્મણે અવઘી આવરિલી વાસના । આતાં નારાયણા દુસરિયાપાસૂનિ ॥3॥

તુજસવેં આહ્મીં અનુસરલોં અબળા । નકો અંગીં કળા રાહોં હરી હીન દેઊં ॥1॥
સાસુરવાસા ભીતોં જીવ ઓઢે તુજપાશીં । આતાં દોહ઴ઇવશીં લજ્જા રાખેં આમુચી ॥ધ્રુ.॥
ન કળતાં સંગ જાલા સહજ ખેળતાં । પ્રવર્તલી ચિંતા માગિલાંચિયાવરિ ॥2॥
તુકા હ્મણે અસતાં જૈસેં તૈસેં બરવેં । વચન યા ભાવેં વેચુનિયાં વિનટલોં ।3॥ ॥8॥

રવિ દીપ હીરા દાવિતી દેખણે । અદૃશ્ય દર્ષને સંતાંચે ની ॥1॥
ત્યાંચા મહિમા કાય વણૂપ મી પામર । ન કળે તો સાચાર બ્રહ્માદિકાં ॥ધ્રુ.॥
તાપલી ચંદન નિવવિતો કુડી । ત્રિગુણ તો કાઢી સંતસંગ ॥2॥
માયબાપેં પિંડ પાળીલા માયા । જન્મમરણ જાયા સંતસંગ ॥3॥
સંતાંચેં વચન વારી જન્મદુઃખ । મિષ્ટાન્ન તેં ભૂકનિવારણ ॥4॥
તુકા હ્મણે જવળી ન પાચારિતાં જાવેં । સંતચરણીં ભાવેં રિઘાવયા ॥5॥

હરિ હરિ તુહ્મીં હ્મણા રે સકળ । તેણેં માયાજાળ તુટૈ઩લ ॥1॥
આણિકા નકા કાંહીં ગાબાળાચે ભરી । પડોં યેથેં થોરી નાગવણ ॥ધ્રુ.॥
ભાવેં તુળસીદળ પાણી જોડા હાત । હ્મણાવા પતિત વેળોવેળાં ॥2॥
તુકા હ્મણે હી તંવ કૃપેચા સાગર । નામાસાટીં પાર પાવવીલ ॥3॥

ઐસે કુળીં પુત્ર હોતી । બુડવિતી પૂર્વજા ॥1॥
ચાહાડી ચોરી ભાંડવલા । વાંટા આલા ભાગાસી ॥ધ્રુ.॥
ત્યાચિયાનેં દુઃખી મહી । ભાર તેહી ન સાહે ॥2॥
તુકા હ્મણે ગ્રામપશુ । કેલા નાશુ અયુષા ॥3॥

ગાંઠોળીસ ધન ભાકાવી કરુણા । દાવૂનિ સજ્જના કીંવ પીડી ॥1॥
નાઠેળાચી ભિહ્ કુચરાચેં બળ । કોરડેં વોંગળ માર ખાય ॥ધ્રુ.॥
સાંડોવ્યાસી ઘાલી દેવાચી કરંડી । વિલ્હાળ ત્યા ધોંડી પૂજા દાવી ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસે માકડાચે છંદ । અવઘે ધંદધંદ સિંદળીચે ॥3॥

કૈસેં અસોનિ ઠાઉકેં નેણાં । દુઃખ પાવાલ પુઢિલે પેણા ॥1॥
આતાં જાગેં રે ભાઇ઩ જાગેં રે । ચોર નિજલ્યા નાડૂનિ ભાગે રે ॥ધ્રુ.॥
આતાં નકા રે ભાઇ઩ નકા રે । આહે ગાંઠીં તેં લુટવૂં લોકાં રે ॥2॥
તુકા હ્મણે એકાંચ્યા ઘાયેં । કાં રે જાણોનિ ન ધરા ભયે ॥3॥

મુદલ જતન જાલેં । મગ લાભાચેં કાય આલેં ॥1॥
ઘરીં દેઉનિ અંતર ગાંઠી । રાખ્યા પારિખ્યાં ન સુટે મિઠી ॥ધ્રુ.॥
ઘાલા પડે થોડેં ચ વાટે । કામ મૈંદાચેં ચ પેટે ॥2॥
તુકા હ્મણે વરદળ ખોટેં । ફાંસે અંતરિંચ્યા કપટેં ॥3॥

મજ અંગાચ્યા અનુભવેં । કાઇ઩ વાઇ઩ટ બરેં ઠાવેં ॥1॥
જાલોં દોહીંચા દેખણા । નયે માગેં પુઢેં હી મના ॥ધ્રુ.॥
વોસ વસતી ઠાવી । પરિ હે ચાલી દુઃખ પાવી ॥2॥
તુકા હ્મણે ઘેઊં દેવા । સવેં કરૂનિ બોળાવા ॥3॥

પાવવાવેં ઠાયા । ઐસેં સવેં બોલોં તયા ॥1॥
ભાવા ઐસી ક્રિયા રાખે । ખોટએઆ ખોટેપણેં વાખે ॥ધ્રુ.॥
ન ઠેવૂં અંતર । કાંહીં ભેદાચા પદર ॥2॥
તુકા હ્મણે જીવેં ભાવેં । સત્યા માનવિજે દેવેં ॥3॥

મોલ દેઊનિયાં સાંટવાવે દોષ । નટાચે તે વેશ પાહોનિયાં ॥1॥
હરિદાસાં મુખેં હરિકથાકીર્તન । તેથેં પુણ્યેં પુણ્ય વિશેષતા ॥ધ્રુ.॥
હરિતીલ વસ્ત્રેં ગોપિકાંચ્યા વેશેં । પાપ ત્યાસરિસેં માત્રાગમન ॥2॥
તુકા હ્મણે પાહા ઐસેં જાલેં જન । સેવાભિહ્હીન રસીં ગોડી ॥3॥

બહુક્ષીદક્ષીણ । આલોં સોસુનિયાં વન ॥1॥
વિઠોબા વિસાંવયા વિસાંવયા । પડોં દેઇપ પાયાં ॥ધ્રુ.॥
બહુતાં કાકુલતી । આલોં સોસિલી ફજિતી ॥2॥
કેલી તુજસાટીં । તુકા હ્મણે યેવઢી આટી ॥3॥

કાં ગા ધર્મ કેલા । અસોન સત્તેચા આપુલા ॥1॥
ઉભાઉભીં પાય જોડીં । આતાં ફાંકોં નેદીં ઘડી ॥ધ્રુ.॥
નકો સોડૂં ઠાવ । આતાં ઘેઊં નેદીં વાવ ॥2॥
તુકા હ્મણે ઇચ્છા । તૈસા કરીન સરિસા ॥3॥

તુમચી તોં ભેટી નવ્હે ઐસી જાલી । કોરડી ચ બોલી બ્રહ્મયાઆન ॥1॥
આતાં ન બોલાવેં ઐસેં વાટે દેવા । સંગ ન કરાવા કોણાંસવેં ॥ધ્રુ.॥
તુહ્માં નિમિત્યાસી સાંપડલે અંગ । નેદાવા હા સંગ વિચારિલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝી રાહિલી વાસના । આવડી દર્શનાચી ચ હોતી ॥3॥

આહે તેં ચિ આહ્મી માગોં તુજપાશીં । નવ્હોં તુજ ઐસીં ક્રિયાનષ્ટેં ॥1॥
ન બોલાવીં તોં ચ વર્મેં બરેં દિસે । પ્રકટ તે કૈસે ગુણ કરૂં ॥ધ્રુ.॥
એકા ઐસેં એકા દ્યાવયાચા મોળા । કાં તુહ્માં ગોપાળા નાહીં ઐસા ॥2॥
તુકા હ્મણે લોકાં નાહીં કળોં આલેં । કરાવેં આપુલેં જતન તોં ॥3॥

આહ્મીં યાચી કેલી સાંડી । કોઠેં તોંડીં લાગાવેં ॥1॥
આહે તૈસા અસો આતાં ચિંતેં ચિંતા વાઢતે ॥ધ્રુ.॥
બોલિલ્યાચા માની સીણ । ભિન્ન ભિન્ન રાહાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્માંપાશીં । ધીરાઐસી જતન ॥3॥

આહ્માંપાશીં યાચેં બળ । કોણ કાળવરી તોં ॥1॥
કરૂનિ ઠેલોં જીવેંસાટીં । હોય ભેટી તોંવરિ ॥ધ્રુ.॥
લાગલોં તોં ન ફિરેં પાઠી । પડિલ્યા ગાંઠી વાંચૂનિ ॥2॥
તુકા હ્મણે અવકાશેં । તુમચ્યા ઐસેં હોવયા ॥3॥

બોલિલેં ચિ બોલેં પડપડતાળૂનિ । ઉપજત મનીં નાહીં શંકા ॥1॥
બહુતાંચી માય બહુત કૃપાળ । સાહોનિ કોલ્હાળ બુઝાવિસી ॥ધ્રુ.॥
બહુતાંચ્યા ભાવેં વાંટિસી ભાતુકેં । બહુ કવતુકેં ખેળવિસી ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસેં જાણતસોં વર્મ । કરણેં તો શ્રમ ન વજે વાંયાં॥3॥ ॥12॥

કોઠેં ભોગ ઉરલા આતાં । આઠવિતાં તુજ મજ ॥1॥
આડ કાંહીં નયે દુજેં । ફળ બીજેં આણિલેં ॥ધ્રુ.॥
ઉદ્વેગ તે વાંયાંવિણ। કૈંચા સીણ ચિંતનેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ગેલા ભ્રમ । તુમચ્યા ધર્મેં પાયાંચ્યા ॥3॥

સંસાર તો કોણ દેખે । આહ્માં સખે હરિજન ॥1॥
કાળ બ્રહ્માનંદેં સરે । આવડી ઉરે સંચલી ॥ધ્રુ.॥
સ્વપ્નીં તે હી નાહીં ચિંતા । રાત્રી જાતાં દિવસ ॥2॥
તુકા હ્મણે બ્રહ્મરસેં । હોય સરિસેં ભોજન ॥3॥

પડિયેલોં વનીં થોર ચિંતવની । ઉસીર કાં આઝૂનિ લાવિયેલા ॥1॥
યેઇપ ગા વિઠ્ઠલા યેઇપ ગા વિઠ્ઠલા । પ્રાણ હા ફુટલા આળવિતાં ॥ધ્રુ.॥
કાય તુજ નાહીં લૌકિકાચી શંકા । આપુલ્યા બાળકા મોકલિતાં ॥2॥
તુકા હ્મણે બહુ ખંતી વાટે જીવા । ધરિયેલેં દેવા દુરી દિસે ॥3॥

આપુલે ગાંવીંચેં ન દેખેસેં જાલેં । પરદેસી એકલેં કિતી કંઠૂં ॥1॥
હ્મણઊનિ પાહેં મૂળ યેતાં વાટે । જીવલગ ભેટે કોણી તરી ॥ધ્રુ.॥
પાહાતાં અવઘ્યા દિસતીલ દિશા । સકળ હી વોસા દૃષ્ટીપુઢેં ॥2॥
તુકા હ્મણે કોણી ન સંગે વારતા । તુઝી વાટે ચિંતા પાંડુરંગા ॥3॥

જન તરી દેખેં ગુંતલેં પ્રપંચેં । સ્મરણ તેં ત્યાચેં ત્યાસી નાહીં ॥1॥
હ્મણઊનિ માગેં પરતલેં મન । ઘાલણીચેં રાન દેખોનિયાં ॥ધ્રુ.॥
ઇંઇદ્રયાંચા ગાજે ગોંધળ યે ઠાયીં । ફોડીતસે ડોઇ઩ અહંકાર ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા વાસનેચ્યા આટેં । કેલીં તળપટેં બહુતાંચીં ॥3॥

ધાંવે ત્યાસી ફાવે । દુજે ઉગવૂનિ ગોવે ॥1॥
ઘ્યાવેં ભરૂનિયાં ઘર । મગ નાહીં યેરઝાર ॥ધ્રુ.॥
ધણી ઉભેં કેલેં । પુંડલિકેં યા ઉગલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ઠસા । ગેલા પડોનિયાં ઐસા ॥3॥

લાહાનપણ દે ગા દેવા । મુંગી સાખરેચા રવા ॥1॥
ઐરાવત રત્ન થોર । તયા અંકુશાચા માર ॥ધ્રુ.॥
જ્યાચે અંગીં મોઠેપણ । તયા યાતના કઠીણ ॥2॥
તુકા હ્મણે જાણ । વ્હાવેં લાહનાહુનિ લાહન ॥3॥

નિંચપણ બરવેં દેવા । ન ચલે કોણાચા હી દાવા ॥1॥
મહા પુરેં ઝાડેં જાતી । તેથેં લવ્હાળે રાહાતી ॥ધ્રુ.॥
યેતાં સિંધૂચ્યા લહરી । નમ્ર હોતાં જાતી વરિ ॥2॥
તુકા હ્મણે કળ । પાય ધરિલ્યા ન ચલે બળ ॥3॥

ઉષ્ટએઆ પત્રાવળી કરૂનિયાં ગોળા । દાખવિતી કળા કવિત્વાચી ॥1॥
ઐસે જે પાતકી તે નરકીં પચતી । જોંવરી ભ્રમતી ચંદ્રસૂર્ય ॥2॥
તુકા હ્મણે એક નારાયણ ઘ્યાઇપ । વરકડા વાહીં શોક અસે ॥3॥

આવડીચ્યા મતેં કરિતી ભજન । ભોગ નારાયણેં હ્મણતી કેલા ॥1॥
અવઘા દેવ હ્મણે વેગળેં તેં કાય । અર્થાસાઠીં ડોય ફોડૂં પાહે ॥ધ્રુ.॥
લાજે કમંડલ ધરિતાં ભોપળા । આણીક થીગળા પ્રાવરણા ॥2॥
શાલા ગડવે ધાતુદ્રવ્યૈચ્છા ચિત્તીં । નૈશ્વર્ય બોલતી અવઘેં મુખેં ॥3॥
તુકા હ્મણેં યાંસ દેવા નાહીં ભેટી । ઐસે કલ્પકોટિ જન્મ ઘેતાં ॥4॥

હ્મણતાં હરિદાસ કાં રે નાહીં લાજ । દીનાસ મહારાજ હ્મણસી હીના ॥1॥
કાય ઐસેં પોટ ન ભરે તેં ગેલેં । હાલવિસી કુલે સભેમાજી ॥2॥
તુકા હ્મણે પોટેં કેલી વિટંબના । દીન જાલા જના કીંવ ભાકી ॥3॥

રિઇદ્ધસિદ્ધી દાસી કામધેનુ ઘરીં । પરિ નાહીં ભાકરી ભક્ષાવયા ॥1॥
લોડેં વાલિસ્તેં પલંગ સુપતિ । પરિ નાહીં લંગોટી નેસાવયા ॥ધ્રુ.॥
પુસાલ તરિ આહ્માં વૈકુંઠીંચા વાસ । પરિ નાહીં રાહએઆસ ઠાવ કોઠેં ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્મી રાજે ત્રૈલોક્યાચે । પરિ નાહીં કોણાચેં ઉણે પુરેં ॥3॥

ઘરોઘરીં અવઘેં જાલેં બ્રહ્મયાઆન । પરિ મેળવણ બહુ માજી ॥1॥
નિરેં કોણાપાશીં હોય એક રજ । તરિ દ્યા રે મજ દુર્બળાસી ॥ધ્રુ.॥
આશા તૃષ્ણા માયા કાલવૂનિ દોન્હી । દંભ તો દૂરોનિ દિસતસે ॥2॥
કામ ક્રોધ લોભ સિણવી બહુત । મેળવૂનિ આંત કાળકૂટ ॥3॥
તુકા હ્મણે તેથેં કાંહીં હાતાં નયે । આયુષ્ય મોલેં જાયે વાંયાંવિણ ॥4॥

અવઘ્યા ભૂતાંચેં કેલેં સંતર્પણ । અવઘી ચ દાન દિલી ભૂમિ ॥1॥
અવઘા ચિ કાળ દિનરાત્રશુદ્ધી । સાધિયેલી વિધિ પર્વકાળ ॥ધ્રુ.॥
અવઘીં ચ તીથૉ વ્રતેં કેલે યાગ । અવઘેં ચિ સાંગ જાલેં કર્મ ॥2॥
અવઘેં ચિ ફળ આલેં આહ્માં હાતાં । અવઘેં ચિ અનંતા સમપિ઩લેં ॥3॥
તુકા હ્મણે આતાં બોલોં અબોલણેં । કાયાવાચામનેં ઉરલોં નાહીં ॥4॥

મહુરા ઐસીં ફળેં નાહીં । આલીં કાંહીં ગળતી ॥1॥
પક્વદશે યેતી થોડીં । નાસ આઢી વેચે તો ॥ધ્રુ.॥
વિરુળા પાવે વિરુળા પાવે । અવઘડ ગોવે સેવટાચે ॥2॥
ઉંચ નિંચ પરિવાર દેવી। ધન્યા ઠાવી ચાકરી ॥3॥
ઝળકે તેથેં પાવે આણી । ઐસે ક્ષણી બહુ થોડે ॥4॥
પાવેલ તો પૈલ થડી । હ્મણોં ગડી આપુલા ॥5॥
તુકા હ્મણે ઉભા†યાનેં । કોણ ખરેં માનિતસે ॥6॥

અવઘ્યા ઉપચારા । એક મનેં ચિ દાતારા ॥1॥
ઘ્યાવી ઘ્યાવી હે ચિ સેવા । માઝી દુર્બળાચી દેવા ॥ધ્રુ.॥
અવઘિયાચા ઠાવ। પાયાંવરિ જીવભાવ ॥2॥
ચિત્તાચેં આસન । તુકા કરિતો કીર્તન ॥3॥

આલી સલગી પાયાંપાશીં । હોઇલ તૈસી કરીન ॥1॥
આણીક આહ્મીં કોઠેં જાવેં । યેથેં જીવેં વેચલોં ॥ધ્રુ.॥
અવઘ્યા નિરોપણા ભાવ । હા ચિ ઠાવ ઉરલાસે ॥2॥
તુકા હ્મણે પાળીં લળે। કૃપાળુવે વિઠ્ઠલે ॥3॥

દેહ આણિ દેહસંબંધેં નિંદાવીં । ઇતરેં વંદાવીં શ્વાનશૂકરેં ॥1॥
યેણેં નાંવેં જાલા મી માઝ્યાચા ઝાડા । મોહા નાંવેં ખોડા ગર્ભવાસ ॥ધ્રુ.॥
ગૃહ આણિ વિત્ત સ્વદેશા વિટાવેં । ઇતરા ભેટાવેં શ્વાપદઝાડાં ॥2॥
તુકા હ્મણે મી હેં માઝેં ન યો વાચે । યેણેં નાંવેં સાચે સાધુજન ॥3॥

દેવાચિયે માથાં ઘાલુનિયાં ભાર । સાંડીં કિળવર ઓંવાળૂનિ ॥1 ॥
નાથિલા હા છંદ અભિમાન અંગીં । નિમિત્યાચે વેગીં સારીં ઓઝેં ॥ધ્રુ.॥
કરુણાવચનીં લાહો એકસરેં । નેદાવેં દુસરેં આડ યેઊં ॥2॥
તુકા હ્મણે સાંડીં લટિક્યાચા સંગ । આનંદ તો મગ પ્રગટેલ ॥3॥

દેહ નવ્હે મી હેં સરે । ઉરલા ઉરે વિઠ્ઠલ ॥1॥
હ્મણઊનિ લાહો કરા । કાળ સારા ચિંતનેં ॥ધ્રુ.॥
પાળણાચી નાહીં ચિંતા । ઠાવ રિતા દેવાચા ॥2॥
તુકા હ્મણે જીવાસાટીં । દેવ પોટીં પડેલ ॥3॥

પૃથક મી સાંગોં કિતી । ધર્મ નીતી સકળાં ॥1॥
અવઘિયાંચા એક ઠાવ । શુદ્ધ ભાવ વિઠ્ઠલીં ॥ધ્રુ.॥
ક્ષરાઅક્ષરાચા ભાગ । કરા લાગ પંઢરીયે ॥2॥
તુકા હ્મણે આગમીંચેં । મથિલેં સાચેં નવનીત ॥3॥

પુણ્યવિકરા તેં માતેચેં ગમન । ભાડી ઐસેં ધન વિટાળ તો ॥1॥
આત્મહત્યારા હા વિષયાંચા લોભી । હ્મણાવેં તેં નાભી કરવી દંડ ॥ધ્રુ.॥
નાગવલા અલ્પ લોભાચિયે સાટીં । ઘેઊનિ કાંચવટિ પરિસ દિલા ॥2॥
તુકા હ્મણે હાત ઝાડિલે પરત્રીં । શ્રમ તો ચિ શ્રોત્રીં વેઠી કેલી ॥3॥

અંતરીંચેં ધ્યાન । મુખ્ય યા નાંવેં પૂજન ॥1॥
ઉપાધિ તેં અવઘેં પાપ । ગોડ નિરસતાં સંકલ્પ ॥ધ્રુ.॥
આયાઆ પાળાવી હા ધર્મ । જાણતે હો જાણા વર્મ ॥2॥
તુકા હ્મણે વૃઇત્ત । અવિટ હે સહજ ઇસ્થતિ ॥3॥

મૂળ કરણેં સંતાં । નાહીં મિળત ઉચિતા ॥1॥
ઘડે કાસયાનેં સેવા । સાંગ બ્રહ્માંડાચ્યા જીવા ॥ધ્રુ.॥
સાગર સાગરીં । સામાવેસી કૈંચી થોરી ॥2॥
તુકા હ્મણે ભાવેં । શરણ હ્મણવિતાં બરવેં ॥3॥

બરવી નામાવળી । તુઝી મહાદોષાં હોળી ॥1॥
જાલેં આહ્માંસી જીવન । ધણીવરિ હેં સેવન ॥ધ્રુ.॥
સોપેં આણિ ગોડ । કિતી અમૃતા હી વાડ ॥2॥
તુકા હ્મણે અચ્યુતા । આમચા કલ્પતરુ દાતા ॥3॥

ત્રુશાકાળેં ઉદકેં ભેટી । પડે મિઠી આવડીચી ॥1॥
ઐસિયાચા હો કાં સંગ । જિવલગ સંતાંચા ॥ધ્રુ.॥
મિષ્ટાન્નાચા યોગ ભુકે । હ્મણતાં ચુકે પુરેસેં ॥2॥
તુકા હ્મણે માતે બાળા । કળવળા ભેટીચા ॥3॥

કુચરાચે શ્રવણ । ગુણદોષાંવરિ મન ॥1॥
અસોનિયાં નસે કથે । મૂર્ખ અભાગ્ય તેં તેથેં ॥ધ્રુ.॥
નિરર્થક કારણીં । કાન ડોળે વેચી વાણી ॥2॥
પાપાચે સાંગાતી । તોંડીં ઓઢાળાંચે માતી ॥3॥
હિતાચિયા નાંવેં । વોસ પડિલે દેહભાવેં ॥4॥
ફજીત કરૂનિ સાંડીં । તુકા કરી બોડાબોડી ॥5॥

જગ તરિ આહ્માં દેવ । પરિ હે નિંદિતોં સ્વભાવ ॥1॥
યેતો હિતાચા કળવળા । પડતી હાતીં હ્મુન કાળા ॥ધ્રુ.॥
નાહીં કોણી સખા । આહ્માં નિપરાધ પારિખા ॥2॥
ઉપક્રમેં વદે । તુકા વર્માસી તેં ભેદે ॥3॥

સોપેં વર્મ આહ્માં સાંગિતલેં સંતીં । ટાળ દિંડી હાતીં ઘેઉનિ નાચા ॥1॥
સમાધીચેં સુખ સાંડા ઓંવાળૂન । ઐસેં હેં કીર્તન બ્રહ્મરસ ॥ધ્રુ.॥
પુઢતી ઘડે ચઢતેં સેવન આગળેં । ભિહ્ભાગ્યબળેં નિર્ભરતા ॥2॥
ઉપજોં ચિ નયે સંદેહ ચિત્તાસી । મુઇહ્ ચારી દાસી હરિદાસાંચ્યા ॥3॥
તુકા હ્મણે મન પાવોનિ વિશ્રાંતી । ત્રિવિધ નાસતી તાપ ક્ષણેં ॥4॥

ગંગા ન દેખે વિટાળ । તેં ચિ રાંજણીં હી જળ ॥1॥
અલ્પમહદા નવ્હે સરી । વિટાળ તો ભેદ ધરી ॥ધ્રુ.॥
કાય ખંડિલી ભૂમિકા । વર્ણા પાયરિકાં લોકાં ॥2॥
તુકા હ્મણે અગીવિણ । બીજેં વેગળીં તોં ભિન્ન ॥3॥

દેવાવરિલ ભાર । કાઢૂં નયે કાંહીં પર ॥1॥
તાનભુકે આઠવણ । ઘડે તેં બરેં ચિંતન ॥ધ્રુ.॥
દેખાવી નિઇંશ્ચતી । તે ચિ અંતર શ્રીપતી ॥2॥
વૈભવ સકળ । તુકા માનિતો વિટાળ ॥3॥

થુંકોનિયાં માન । દંભ કરિતોં કીર્તન ॥1॥
જાલોં ઉદાસીન દેહીં । એકાવિણ ચાડ નાહીં ॥ધ્રુ.॥
અર્થ અનર્થ સારિખા । કરૂનિ ઠેવિલા પારિખા ॥2॥
ઉપાધિવેગળા । તુકા રાહિલા સોંવળા ॥3॥

કાય હએઆચેં ઘ્યાવેં । નિત્ય નિત્ય કોણેં ગાવેં ॥1॥
કેલેં હરિકથેનેં વાજ । અંતરોની જાતે નિજ ॥ધ્રુ.॥
કામ સંસાર । અંતરીં હે કરકર ॥2॥
તુકા હ્મણે હેંડ । ઐસે માનિતી તે લંડ ॥3॥

વદે સાક્ષત્વેંસીં વાણી । નારાયણીં મિઇશ્રત ॥1॥
ન લગે કાંહીં ચાચપાવેં । જાતોં ભાવેં પેરીત ॥ધ્રુ.॥
ભાંડાર ત્યા દાતિયાચેં। મી કૈચેં યે ઠાયીં ॥2॥
સાદાવીત ગેલા તુકા । યેથેં એકાએકીં તો ॥3॥

ઐસી જિવ્હા નિકી । વિઠ્ઠલ વિઠ્ઠલ કાં ન ઘોકી ॥1॥
જેણેં પાવિજે ઉદ્ધાર । તેથેં રાખાવેં અંતર ॥ધ્રુ.॥
ગુંપોનિ ચાવટી । તેથેં કોણા લાભેં ભેટી ॥2॥
તુકા હ્મણે કળા । દેવાવિણ અમંગળા ॥3॥

સાજે અળંકાર । તરિ ભોગિતાં ભ્રતાર ॥1॥
વ્યભિચારા ટાકમટિકા । ઉપહાસ હોતી લોકાં ॥ધ્રુ.॥
શૂરત્વાચી વાણી । રૂપ મિરવે મંડણીં ॥2॥
તુકા હ્મણે જિણેં । શર્ત્તીવિણ લાજિરવાણેં ॥3॥

માનામાન કિતી । તુઝ્યા ક્ષુલ્લકા સંપત્તી ॥1॥
જા રે ચાળવીં બાપુડીં । કોણી ધરિતી તીં ગોડી ॥ધ્રુ.॥
રિઇદ્ધસિદ્ધી દેસી। આહ્મીં ચુંભળેં નવ્હોં તૈસીં ॥2॥
તુકા હ્મણે ઠકા । ઐસેં નાગવિલેં લોકાં ॥3॥

પાહાતોસી કાય । આતાં પુઢેં કરીં પાય ॥1॥
વરિ ઠેવૂં દે મસ્તક । ઠેલોં જોડૂનિ હસ્તક ॥ધ્રુ.॥
બરવેં કરીં સમ । નકો ભંગોં દેઊં પ્રેમ ॥2॥
તુકા હ્મણે ચલા । પુઢતી સામોરે વિઠ્ઠલા ॥3॥

ભહ્ ઐસે જાણા જે દેહીં ઉદાસ । ગેલે આશાપાશ નિવારૂનિ ॥1॥
વિષય તો ત્યાંચા જાલા નારાયણ । નાવડે ધન જન માતા પિતા ॥ધ્રુ.॥
નિર્વાણીં ગોવિંદ અસે માગેંપુઢેં । કાંહીં ચ સાંકડેં પડોં નેદી ॥2॥
તુકા હ્મણે સત્ય કર્મા વ્હાવેં સાહે । ઘાતલિયા ભયે નકા઩ જાણેં ॥3॥

તોં ચ હીં ક્ષુલ્લકેં સખીં સહોદરેં । નાહીં વિશ્વંભરેં વોળખી તોં ॥1॥
નારાયણ વિશ્વંભર વિશ્વપિતા । પ્રમાણ તો હોતાં સકળ મિથ્યા ॥ધ્રુ.॥
રવિ નુગવે તોં દીપિકાચેં કાજ । પ્રકાશેં તેં તેજ સહજ લોપે ॥2॥
તુકા હ્મણે દેહસંબંધ સંચિતેં । કારણ નિરુતેં નારાયણીં ॥3॥

યયા ભૂતાંચ્યા પાળણા । ભેદ કારીયે કારણા । પાવાવયા ઉપાસના । બ્રહ્મસ્થાનીં પ્રસ્થાન ॥1॥
એક પરી પડિલેં ભાગીં । ફળ બીજાચિયે અંગીં । ધન્ય તો ચિ જગીં । આદિ અંત સાંભાળી ॥ધ્રુ.॥
આવશક તો શેવટ । માગેં અવઘી ખટપટ । ચાલોં જાણે વાટ । ઐસા વિરળા એખાદા ॥2॥
તુકા હોવોનિ નિરાળા । ક્ષરાઅક્ષરાવેગળા । પાહે નિગમકળા । બોલે વિઠ્ઠલપ્રસાદેં ॥3॥

વેદપુરુષ તરિ નેતી કાં વચન । નિવડૂનિ ભિન્ન દાખવિલેં ॥1॥
તુઝીં વર્મેં તૂં ચિ દાવૂનિ અનંતા । હોતોસી નેણતા કોણ્યા ગુણેં ॥ધ્રુ.॥
યયાઆચા ભોહા તરિ કાં નવ્હે સાંગ । ઉણેં પડતાં અંગ ક્ષોભ ઘડે ॥2॥
વસસી તૂં યા ભૂતાંચે અંતરીં । તરિ કાં ભેદ હરી દાવિયેલા ॥3॥
તપતિર્થાટણેં તુઝે મૂતિ઩દાન । તરિ કાં અભિમાન આડ યેતો ॥4॥
આતાં ક્ષમા કીજે વિનવિતો તુકા । દેઊનિયાં હાકા ઉભા દ્વારીં ॥5॥
લોહાગાંવીં સ્વામીંચ્યા અંગાવર ઊન પાણી ઘાતલેં - તો અભંગ ॥1॥

જળે માઝી કાયા લાગલા વોણવા । ધાંવ રે કેશવા માયબાપા ॥1॥
પેટલી સકળ કાંતિ રોમાવળી । નાવરે હે હોળી દહન જાલેં ॥ધ્રુ.॥
ફુટોનિયાં દોન્હી ભાગ હોઊં પાહે । પાહાતોસી કાય હૃદય માઝેં ॥2॥
ઘેઊનિ જીવન ધાંવેં લવલાહીં । કવણાચેં કાહીંહીં ન ચલે યેથેં ॥3॥
તુકા હ્મણે માઝી તૂં હોસી જનની । આણીક નિર્વાણીં કોણ રાખે ॥4॥ ॥1॥

અભહ્ બ્રાહ્મણ જળો ત્યાચેં તોંડ । કાય ત્યાસી રાંડ પ્રસવલી ॥1॥
વૈષ્ણવ ચાંભાર ધન્ય ત્યાચી માતા । શુદ્ધ ઉભયતાં કુળ યાતી ॥ધ્રુ.॥
ઐસા હા નિવાડા જાલાસે પુરાણીં । નવ્હે માઝી વાણી પદરીંચી ॥2॥
તુકા હ્મણે આગી લાગો થોરપણા । દૃઇષ્ટ ત્યા દુર્જના ન પડો માઝી ॥3॥
નામદેવ વ પાંડુરંગ યાંની સ્વપ્નાંત યેઊન સ્વામીંસ આયાઆ કેલી કીં કવિત્વ કરણેં - તે અભંગ ॥2॥

નામદેવેં કેલેં સ્વપ્નામાજી જાગેં । સવેં પાંડુરંગેં યેઊનિયાં ॥1॥
સાંગિતલેં કામ કરાવેં કવિત્વ । વાઉગેં નિમિત્ય બોલોં નકો ॥ધ્રુ.॥
માપ ટાકી સળ ધરિલી વિઠ્ઠલેં । થાપટોનિ કેલેં સાવધાન ॥2॥
પ્રમાણાચી સંખ્યા સાંગે શત કોટી । ઉરલે શેવટીં લાવી તુકા ॥3॥

દ્યાલ ઠાવ તરિ રાહેન સંગતી । સંતાંચે પંગતી પાયાંપાશીં ॥1॥
આવડીચા ઠાવ આલોંસેં ટાકૂન । આતાં ઉદાસીન ન ધરાવેં ॥ધ્રુ.॥
સેવટીલ સ્થળ નિંચ માઝી વૃઇત્ત । આધારેં વિશ્રાંતી પાવૈ઩ન ॥22॥
નામદેવાપાયીં તુક્યા સ્વપ્નીં ભેટી । પ્રસાદ હા પોટીં રાહિલાસે ॥3॥ ॥2॥

ત્રિપુટીચ્યા યોગેં । કાંહીં નવ્હે કોણાં જોગેં । એક જાતાં લાગેં । એક પાઠીં લાગતેં ॥1॥
માગેં પુઢેં અવઘા કાળ । પળોં નયે ન ચલે બળ । કરિતાં કોલ્હાળ । કૃપે ખાંદાં હરિ વાહે ॥ધ્રુ.॥
પાપપુણ્યાત્મયાચ્યા શહી । અસતી યોજિલ્યા શ્રીપતી । યાવેં કાકુલતી। તેથેં સત્તાનાયેકા ॥2॥
તુકા ઉભા પૈલ થડી । તરિ હે પ્રકાશ નિવડી । ઘાતલ્યા સાંગડી । તાપે પેટીં હાકારી ॥3॥

દેખણ્યાચ્યા તીન જાતી । વેઠી વાર્તા અત્યંતીં ॥1॥
જૈસા ભાવ તૈસેં ફળ । સ્વાતીતોય એક જળ ॥ધ્રુ.॥
પાહે સાંગે આણિ જેવી । અંતર મહદાંતર તેવી ॥2॥
તુકા હ્મણે હિરા । પારખિયાં મૂઢાં ગારા ॥3॥

અનુભવેં અનુભવ અવઘા ચિ સાધિલા । તરિ ઇસ્થરાવલા મનુ ઠાયીં ॥1॥
પિટૂનિયાં મુસે આલા અળંકાર । દગ્ધ તેં અસાર હોઊનિયાં ॥ધ્રુ.॥
એક ચિ ઉરલેં કાયાવાચામના । આનંદ ભુવનામાજી ત્રયીં ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્મી જિંકિલા સંસાર । હોઊનિ કિંકર વિઠોબાચે ॥3॥

ઐસિયા સંપત્તી આહ્માં સંવસારી । ભોગાચિયા પરિ કાય સાંગોં ॥1॥
કામ તો કામના ભોગીતસે દેવા । આઇંળગણેં હેવા ચરણ ચુંબીં ॥ધ્રુ.॥
શાંતીચ્યા સંયોગેં નિરસલા તાપ । દુસરેં તેં પાપ ભેદબુઇદ્ધ ॥2॥
તુકા હ્મણે પાહેં તિકડે સારિખેં । આપુલેં પારિખેં નિરસલેં ॥3॥

રામ રાજ્ય રામ પ્રજા લોકપાળ । એક ચિ સકળ દુજેં નાહીં ॥1॥
મંગળાવાંચૂનિ ઉમટેના વાણી । અખંડ ચિ ખાણી એકી રાસી ॥ધ્રુ.॥
મોડલેં હેં સ્વામી ઠાવાઠાવ સેવા । વાઢવા તો હેવા કોણા અંગેં ॥2॥
તુકા હ્મણે અવઘેં દુમદુમિલેં દેવેં । ઉરલેં તેં ગાવેં હેં ચિ આતાં ॥3॥

નિવડોનિ વાણ કાઢિલે નિરાળે । પ્રમાણ ડોહળે યાવરિ તે ॥1॥
જયાચા વિભાગ તયાસી ચ ફળે । દેખણેં નિરાળેં કૌતુકાસી ॥ધ્રુ.॥
શૂર તો ઓળખે ઘાયડાયહાત । યેરાં હોઇલ માત સાંગાયાસી ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝી કેળવતે વાણી । કેલા નિજસ્થાનીં જાણવસા ॥3॥

યાજસાટીં કેલા હોતા આટાહાસ્યે । શેવટાચા દિસ ગોડ વ્હાવા ॥1॥
આતાં નિઇશ્ચતીનેં પાવલોં વિસાંવા । ખુંટલિયા ધાંવા તૃષ્ણેચિયા ॥ધ્રુ.॥
કવતુક વાટે જાલિયા વેચાચેં । નાંવ મંગળાચેં તેણેં ગુણેં ॥2॥
હ્મણે મુઇહ્ પરિણિલી નોવરી । આતાં દિવસ ચારી ખેળીમેળીં ॥3॥

ભહીચિયા પોટીં રત્નાચિયા ખાણી । બહ્મીંચી ઠેવણી સકળ વસ્તુ ॥1॥
માઉલીચે માગેં બાળકાંચી હરી । એકા સૂત્રેં દોરી ઓઢતસે ॥ધ્રુ.॥
જેથીલ જેં માગે તેં રાયાસમોર । નાહીંસેં ઉત્તર યેત નાહીં ॥2॥
સેવેચિયે સત્તે ધની ચ સેવક । આપુલેં તેં એક ન વંચી કાંહીં ॥3॥
આદિઅંતાઠાવ અસે મધ્યભાગ । ભોંવતેં ભાસે મગ ઉંચાસની ॥4॥
ભાવારૂઢ તુકા જાલા એકાએકીં । દેવ ચ લૌકિકીં અવઘા કેલા ॥5॥

સાંગતાં દુર્લભ યાઆનાચિયા ગોષ્ટી । અનુભવ તો પોટીં કૈચા ઘડે ॥1॥
ભજનાચે સોઇ઩ જગા પરિહાર । નેણત્યાં સાદર ચિત્ત કથે ॥ધ્રુ.॥
નાઇકવે કાનીં સાધન ઉપાય । ઐકતો ગાય હરુષેં ગીત ॥2॥
નવ્હે આરાણૂક જાવયાસી વના । વેધ કામિમના હરિકથેચા ॥3॥
કાળાચ્યા સાધના કોણા અંગીં બળ । ચિંતના મંગળ અષ્ટપ્રહર ॥4॥
તુકા હ્મણે આહ્મી ખેળોં ભાતુકુલેં । વિભાગાસી મુલેં ભોળીં યેથેં ॥5॥

જાણપણ બરેં દેવાચે શિરીં । આહ્મી ઐસીં બરીં નેણતીં ચ ॥1॥
દેખણિયાંપુઢેં રુચે કવતુક । ઉભયતાં સુખ વાઢતસે ॥ધ્રુ.॥
આશંકેચા બાધા નાહીં લડિવાળાં । ચિત્ત વરિ ખેળા સમબુઇદ્ધ ॥2॥
તુકા હ્મણે દિશા મોકઑયા સકળા । અવકાશીં ખેળા ઠાવ જાલા ॥3॥

વચનાંચે માંડે દાવાવે પ્રકાર । કાય ત્યા સાચાર કૌતુકાચે ॥1॥
જાતાં ઘરા માગેં । ઉરોં નેણેં ખંતી । મિળાલ્યા બહુતીં ફાંકલિયા ॥ધ્રુ.॥
ઉદયીં ચ અસ્ત ઉદયો સંપાદલા । કલ્પનેચા કેલા જાગેપણેં ॥2॥
જાણવૂનિ ગેલા હાંડોરિયાં પોરાં । સાવધ ઇતરાં કરુની તુકા ॥3॥
સ્વામીસ સંતાંનીં પુસલેં કીં તુહ્માંસ વૈરાગ્ય કોણ્યા પ્રકારેં જાલેં તેં સાંગા - તે અભંગ ॥ 3 ॥

યાતિ શૂદ્ર વૈશ કેલા વેવસાવ । આદિ તો હા દેવ કુળપૂજ્ય ॥1॥
નયે બોલોં પરિ પાઇળલેં વચન । કેલિયાચા પ્રશ્ન તુહ્મીં સંતીં ॥ધ્રુ.॥
સંવસારેં જાલોં અતિદુઃખેં દુખી । માયબાપ સેખીં કર્મલિયા ॥2॥
દુષ્કાળેં આટિલેં દ્રવ્યેં નેલા માન । સ્ત્રી એકી અન્ન અન્ન કરિતાં મેલી ॥3॥
લજ્જા વાટે જીવા ત્રાસલોં યા દુઃખેં । વેવસાય દેખ તુટી યેતાં ॥4॥
દેવાચેં દેઊળ હોતેં તેં ભંગલેં । ચિત્તાસી જેં આલેં કરાવેંસેં ॥5॥
આરંભીં કીર્તન કરીં એકાદશી । નવ્હતેં અભ્યાસીં ચિત્ત આધીં ॥6॥
કાંહીં પાઠ કેલીં સંતાંચીં ઉત્તરેં। વિશ્વાસેં આદરેં કરોનિયાં ॥7॥
ગાતી પુઢેં ત્યાંચેં ધરાવેં ધૃપદ । ભાવેં ચિત્ત શુદ્ધ કરોનિયાં ॥8॥
સંતાચેં સેવિલેં તીર્થ પાયવણી । લાજ નાહીં મનીં યેઊં દિલી ॥9॥
ટાકલા તો કાંહીં કેલા ઉપકાર । કેલેં હેં શરીર કષ્ટવૂનિ ॥10॥
વચન માનિલેં નાહીં સહુદા઩ચેં । સમૂળ પ્રપંચેં વીટ આલા ॥11॥
સત્યઅસત્યાસી મન કેલેં ગ્વાહી । માનિયેલેં નાહીં બહુમતાં ॥12॥
માનિયેલા સ્વપ્નીં ગુરૂચા ઉપદેશ । ધરિલા વિશ્વાસ દૃઢ નામીં ॥13॥
યાવરિ યા જાલી કવિત્વાચી સ્ફૂતિ઩ । પાય ધરિલે ચિત્તીં વિઠોબાચે ॥14॥
નિષેધાચા કાંહીં પડિલા આઘાત । તેણેં મધ્યેં ચિત્ત દુખવિલેં ॥15॥
બુડવિલ્યા વહએઆ બૈસલોં ધરણેં । કેલેં નારાયણેં સમાધાન ॥16॥
વિસ્તારીં સાંગતાં બહુત પ્રકાર । હોઇ઩લ ઉશીર આતાં પુરે ॥17॥
આતાં આહે તૈસા દિસતો વિચાર । પુઢીલ પ્રકાર દેવ જાણે ॥18॥
ભહા નારાયણ નુપેક્ષી સર્વથા । કૃપાવંત ઐસા કળોં આલેં ॥19॥
તુકા હ્મણે માઝેં સર્વ ભાંડવલ । બોલવિલે પાંડુરંગેં ॥20॥

ઐકા વચન હેં સંત । મી તોં આગળા પતિત । કાય કાજેં પ્રીત । કરીતસાં આદરેં ॥1॥
માઝેં ચિત્ત મજ ગ્વાહી । સત્ય તરલોં મી નાહીં । એકાંચિયે વાંહીં । એક દેખીં માનિતી ॥ધ્રુ.॥
બહુ પીડિલોં સંસારેં । મોડીં પુસેં પિટીં ઢોરેં । ન પડતાં પુરેં । યા વિચારેં રાહિલોં ॥2॥
સહજ સરલેં હોતેં કાંહીં । દ્રવ્ય થોડેં બહુ તેં હી । ત્યાગ કેલા નાહીં । દિલેં દ્વિજાં યાચકાં ॥3॥
ઇપ્રયાપુત્રબંધુ । યાંચા તોડિલા સંબંધુ । સહજ જાલોં મંદુ । ભાગ્યહીન કરંટા ॥4॥
તોંડ ન દાખવે જના । શિરેં સાંદી ભરેં રાણાં । એકાંત તો જાણાં । તયાસાટીં લાગલા ॥5॥
પોટેં પિટિલોં કાહારેં । દયા નાહીં યા વિચારેં । બોલાવિતાં બરેં । સહજ હ્મણેં યાસાટીં ॥6॥
સહજ વડિલાં હોતી સેવા । હ્મણોનિ પૂજિતોં યા દેવા । તુકા હ્મણે ભાવા । સાટીં ઝણી ઘ્યા કોણી ॥7॥

બરેં જાલેં દેવા નિઘાલેં દિવાળેં । બરી યા દુષ્કાળેં પીડા કેલી ॥1॥
અનુતાપેં તુઝેં રાહિલેં ચિંતન । જાલા હા વમન સંવસાર ॥ધ્રુ.॥
બરેં જાલેં જગીં પાવલોં અપમાન । બરેં ગેલેં ધન ઢોરેં ગુરેં ॥3॥
બરેં જાલેં નાહીં ધરિલી લોકલાજ । બરા આલોં તુજ શરણ દેવા ॥4॥
બરેં જાલેં તુઝેં કેલેં દેવાઇ઩લ । લેંકરેં બાઇ઩લ ઉપેઇક્ષલીં ॥5॥
તુકા હ્મણે બરેં વ્રત એકાદશી । કેલેં ઉપવાસીં જાગરણ ॥6॥ ॥3॥
1331. બોલાવા વિઠ્ઠલ પાહાવા વિઠ્ઠલ । કરાવા વિઠ્ઠલ જીવભાવ ॥1॥
યેણેં સોસેં મન જાલેં હાંવભરી । પરતી માઘારી ઘેત નાહીં ॥ધ્રુ.॥
બંધનાપાસૂનિ ઉકલલી ગાંઠી । દેતાં આલી મિઠી સાવકાશેં ॥2॥
તુકા હ્મણે દેહ ભારિલા વિઠ્ઠલેં । કામક્રોધેં કેલેં ઘર રિતેં ॥3॥

મીચિ મજ વ્યાલોં । પોટા આપુલિયા આલોં ॥1॥
આતાં પુરલે નવસ । નિરસોની ગેલી આસ ॥ધ્રુ.॥
જાલોં બરા બળી। ગેલોં મરોનિ તેકાળીં ॥2॥
દોહીંકડે પાહે । તુકા આહે તૈસા આહે ॥3॥

જગ અવઘેં દેવ । મુખ્ય ઉપદેશાચી ઠેવ ॥1॥
આધીં આપણયાં નાસી । તરિ ઉતરે યે કસીં ॥ધ્રુ.॥
બ્રહ્મયાઆનાચેં કોઠાર । તેં હેં નિશ્ચયેં ઉત્તર ॥2॥
તુકા હ્મણે તે ઉન્મની । નાસ કારયા કારણીં ॥3॥

સાધનાંચ્યા કળા આકાર આકૃતિ । કારણ નવનીતીં મથનાચેં ॥1॥
પિક્ષયાસી નાહીં મારગીં આડતાળા । અંતરાક્ષી ફળાસી ચિ પાવે ॥ધ્રુ.॥
ભહીચી જોડી તે ઉખત્યા ચિ સાટીં । ઉણેં પુરેં તુટી તેથેં નાહીં ॥2॥
તુકા હ્મણે આલેં સાંચત સાંચણી । આજિ જાલી ક્ષણી એકસરેં ॥33॥

નાહીં યેથેં વાણી । સકળાં વણાઅ ઘ્યાવી ધણી ॥1॥
જાલેં દર્પણાચેં અંગ । જ્યાચા ત્યાસી દાવી રંગ ॥ધ્રુ.॥
એકા ભાવાચા એકાંત । પીક પિકલા અનંત ॥2॥
તુકા ખળે દાણીં । કરી બૈસોની વાંટણી ॥3॥

ઠેવિલેં જતન । કરૂનિયાં નિજ ધન ॥1॥
જયાપાસાવ ઉત્પિત્ત । તેં હેં બીજ ધરિલેં હાતીં ॥ધ્રુ.॥
નિવડિલેં વરળા ભૂસ । સાર આઇન જિનસ ॥2॥
તુકા હ્મણે નારાયણ । ભાગ સંચિતાચા ગુણ ॥3॥

ભ્રમના પાઉલેં વેચિલીં તીં વાવ । પ્રવેશતાં ઠાવ એક દ્વાર ॥1॥
સાર તીં પાઉલેં વિઠોબાચીં જીવીં । કોણીં ન વિસંભાવીં ક્ષણભરિ ॥ધ્રુ.॥
સુલભ હેં કેલેં સકળાં જીવન । કાઉંફ્કાવેં ચિ કાન ન લગેસેં ॥2॥
તુકા હ્મણે યેથેં સકળ હી કોડ । પુરે મૂળ ખોડ વિસ્તારાચેં ॥3॥

કાંહીં જાણોં નયે પાંડુરંગાવિણ । પાવિજેલ સીણ સંદેહાનેં ॥1॥
ભલતિયા નાવેં આળવિલા પિતા । તરિ તો જાણતા કળવળા ॥ધ્રુ.॥
અળંકાર જાતો ગૌરવિતાં વાણી । સર્વગાત્રા ધણી હરિકથા ॥2॥
તુકા હ્મણે ઉપજ વિલ્હાળે આવડી । કરાવા તો ઘડી ઘડી લાહો ॥3॥

બીજાપોટીં પાહે ફળ । વિધ ન કરિતાં સકળ ॥1॥
તયા મૂર્ખ હ્મણાવેં વેડેં । કૈસેં તુટેલ સાંકડેં ॥ધ્રુ.॥
દાવિતિયા વાટ। વેઠી ધરૂં પાહે ચાટ ॥2॥
પુઢિલ્યા ઉપાયા । તુકા હ્મણે રાખે કાયા ॥3॥

માતેચીં જો થાનેં ફાડી । તયા જોડી કોણ તે ॥1॥
વેદાં નિંદી તો ચાંડાળ । ભ્રષ્ટ સુતકિયા ખળ ॥ધ્રુ.॥
અગી લાવી ઘરા । મગ વસતી કોઠેં થારા ॥2॥
તુકા હ્મણે વર્મ । યેરા નાચવિતો ભ્રમ ॥3॥

વેશ વંદાયા પુરતે । કોણ બ્રાહ્મણ નિરુતે ॥1॥
ઐસેં સાંગા મજપાશીં । સંતાં નિરવિતોં યેવિશીં ॥ધ્રુ.॥
અસા જી પ્રવીણ । ગ્રંથીં કળે શુદ્ધહીણ ॥2॥
તુકા હ્મણે લોપેં । સત્યાચિયા ઘડતી પાપેં ॥3॥

જ્યા જ્યા આહ્માંપાશીં હોતીલ જ્યા શિહ્ । તેણેં હા શ્રીપતી અળંકારૂં ॥1॥
અવઘા પાયાંપાશીં દિલા જીવભાવ । જન્મમરણાઠાવ પુસિયેલા ॥ધ્રુ.॥
જ્યાચેં દેણેં ત્યાસી ઘાતલા સંકલ્પ। બંધનાચેં પાપ ચુકવિલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે યેથેં ઉરલા વિઠ્ઠલ । ખાયે બોલે બોલ ગાયે નાચે ॥3॥

આહ્મી આળીકરેં । પ્રેમસુખાચીં લેંકુરેં ॥1॥
પાયીં ગોવિલી વાસના । તુશ કેલેં બ્રહ્મયાઆના ॥ધ્રુ.॥
યેતાં પાહેં મુળા । વાટ પંઢરીચ્યા ડોળાં ॥2॥
તુકા હ્મણે સ્થળેં । મગ મી પાહેન સકળેં ॥3॥

આઇત્યાચી રાશી । આલી પાકસિદ્ધીપાશીં ॥1॥
આતાં સાંડોનિ ભોજન । ભિકે જાવેં વેડેપણેં ॥ધ્રુ.॥
ઉસંતિલી વાટ । માગેં પરતાવેં ફુકટ ॥2॥
તુકા હ્મણે વાણી । વેચોં બૈસોન ઠાકણીં ॥3॥

ધન્યે શુદ્ધ જાતી । ધરીં લૌકરી પરતી ॥1॥
ઐકિલેં તેં ચિ કાનીં । હોય પરિપાક મનીં ॥ધ્રુ.॥
કળવળા પોટીં । સાવધાન હિતાસાઠીં ॥2॥
તુકા હ્મણે ભાવ । ત્યાચા તો ચિ જાણાં દેવ ॥3॥

જીવિત્વ તેં કિતી । હેં ચિ ધરિતાં બરેં ચિત્તીં ॥1॥
સંત સુમનેં ઉત્તરેં । મૃદુ રસાળ મધુરેં ॥ધ્રુ.॥
વિસાંવતાં કાનીં । પરિપાક ઘડે મનીં ॥2॥
તુકા હ્મણે જોડી । હાય જતન રોકડી ॥3॥

અભિમાનાચી સ્વામિની શાંતિ । મહક્વ ઘેતી સકળ ॥1॥
કળોનિ હી ન કળે વર્મ । તરિ શ્રમ પાવતી ॥ધ્રુ.॥
સર્વ સત્તા કરિતાં ધીર । વીર્યાં વીર આગળા ॥2॥
તુકા હ્મણે તિખટ તિખેં । મૃદસખેં આવડી ॥3॥

ભોજન તેં પાશાંતીચેં । નિંચેં ઉંચેં ઉસાળી ॥1॥
જૈશી કારંજ્યાચી કળા । તો જિવ્હાળા સ્વહિતા ॥ધ્રુ.॥
કલ્પના તે દેવાવિણ । ન કરી ભિન્ન ઇતરીં ॥2॥
તુકા હ્મણે પાવે ભૂતી । તે નિઇંશ્ચતી માપલી ॥3॥

પોટાપુરતેં કામ । પરિ અગત્ય તો રામ ॥1॥
કારણ તેં હેં ચિ કરીં । ચિત્તીં પાંડુરંગ ધરીં ॥ધ્રુ.॥
પ્રારબ્ધી હેવા । જોડી દેવાચી તે સેવા ॥2॥
તુકા હ્મણે બળ । બુદ્ધી વેચૂનિ સકળ ॥3॥

બહુતાં જન્માં અંતીં । જોડી લાગલી હે હાતીં ॥1॥
મનુષ્યદેહા ઐસા ઠાવ । ધરીં પાંડુરંગીં ભાવ ॥ધ્રુ.॥
બહુ કેલા ફેરા । યેથેં સાંપડલા થારા ॥2॥
તુકા હ્મણે જાણે । ઐસે ભલે તે શાહાણે॥3॥

રૂપ નાંવેં માયા બોલાવયા ઠાવ । ભાગા આલે ભાવ તયાવરિ ॥1॥
સીંવ વાટે પરી ન ખંડે પૃથિવી । શાહાણે તે જીવીં સમજતી ॥ધ્રુ.॥
પોટા આલેં તિચ્યા લોળે માંડએઆંવરિ । પારખી ન કરી ખંતીં ચિત્તીં ॥2॥
તુકા હ્મણે ભહીસાટીં હરિહર । અરૂપીચેં ક્ષરવિભાગ હેં ॥3॥

લેકરાચી આળી ન પુરવી કૈસી । કાય તયાપાશીં ઉણેં જાલેં ॥1॥
આહ્માં લડિવાળાં નાહીં તેં પ્રમાણ । કાંહીં બ્રહ્મયાઆન આત્મિસ્થતિ ॥ધ્રુ.॥
વચનાચા ઘેઇ઩ન અનુભવ પદરીં । જેં હેં જનાચારીં મિરવલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝી ભોઇળવેચી આટી । દાવીન શેવટીં કૌતુક હેં ॥3॥

આર્તભૂતાંપ્રતિ । ઉત્તમ યોજાવ્યા ત્યા શિહ્ ॥1॥
ફળ આણિ સમાધાન । તેથેં ઉત્તમ કારણ ॥ધ્રુ.॥
અલ્પેં તો સંતોષી। સ્થળીં સાંપડે ઉદેસીં ॥2॥
સહજ સંગમ । તુકા હ્મણે તો ઉત્તમ ॥3॥

મુળાચિયા મુળેં । દુઃખેં વાઢતી સકળે ॥1॥
ઐસા યોગિયાંચા ધર્મ । નવ્હે વાઢવાવા શ્રમ ॥ધ્રુ.॥
ન કળે આવડી । કોણ આહે કૈસી ઘડી ॥2॥
તુકા હ્મણે થીત । દુઃખ પાવવાવેં ચિત્ત ॥3॥

ભાગ્યવંતાં હેં ચિ કામ । માપી નામ વૈખરી ॥1॥
આનંદાચી પુઇષ્ટ અંગીં । શ્રોતે સંગીં ઉદ્ધરતી ॥ધ્રુ.॥
પિકવિલેં તયા ખાણેં કિતી । પંગતીસ સુકાળ ॥2॥
તુકા કરી પ્રણિપાત । દંડવત આચારિયાં ॥3॥

લટિકેં તેં રુચે । સાચ કોણાં હી ન પચે ॥1॥
ઐસા માજલ્યાચા ગુણ । ભોગેં કળોં યેઇલ સીણ ॥ધ્રુ.॥
વાઢવી મમતા । નાહીં વરપડલા તો દૂતાં ॥2॥
કાંહીં ન મની માકડ । તુકા ઉપદેશ હેકડ ॥3॥

કૌતુકાચી સૃષ્ટી । કૌતુકેં ચિ કેલેં કષ્ટી ॥1॥
મોડે તરી ભલેં ખેળ । ફાંકે ફાંકિલ્યા કોલ્હાળ ॥ધ્રુ.॥
જાણણિયાસાટીં। ભય સામાવલેં પોટીં ॥2॥
તુકા હ્મણે ચેતા । હોણેં તેં તૂં ચ આઇતા ॥3॥

ભોવંડીંસરિસેં । અવઘેં ભોંવત ચિ દિસે ॥1॥
ઠાયીં રાહિલ્યા નિશ્ચળ । આહે અચળીં અચળ ॥ધ્રુ.॥
એક હાકેચા કપાટીં। તેથેં આણીક નાદ ઉઠી ॥2॥
અભ્રેં ધાંવે શશી । તુકા અસે તે તેં દુસરેં ભાસી ॥3॥

નવ્હોં આહ્મી આજિકાલીચીં । કાચીં કુચીં ચાળવણી ॥1॥
એકે ઠાયીં મૂળડાળ । ઠાવા સકળ આહેસી ॥ધ્રુ.॥
તુમચેં આમચેંસેં કાંહીં । ભિન્ન નાહીં વાંટલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે જેથેં અસેં । તેથેં દિસેં તુમચાસા ॥3॥

યોગ્યાચી સંપદા ત્યાગ આણિ શાંતિ । ઉભયલોકીં કીતિ઩ સોહળા માન ॥1॥
યેરયેરાંવરી જાયાંચેં ઉસિણેં । ભાગ્યસ્થળીં દેણેં ઝાડાવેસીં ॥ધ્રુ.॥
કેલિયા ફાવલા ઠાયીંચા તો લાહો । તૃષ્ણેચા તો કાહો કાવ્હવિતો ॥2॥
તુકા હ્મણે લાભ અકર્તવ્યા નાંવેં । શિવપદ જીવેં ભોગિજેલ ॥3॥

મરણા હાતીં સુટલી કાયા । વિચારેં યા નિશ્ચયેં ॥1॥
નાસોનિયાં ગેલી ખંતી । સહજિસ્થતિ ભોગાચે ॥ધ્રુ.॥
ન દેખેં સેં જાલેં શ્રમ । આલેં વર્મ હાતા હેં ॥2॥
તુકા હ્મણે કૈચી કીંવ । કોઠેં જીવ નિરાળા ॥3॥

નવ્હે બ્રહ્મચર્ય બાઇલેચ્યા ત્યાગેં । વૈરાગ્ય વાઉગેં દેશત્યાગેં ॥1॥
કામ વાઢે ભય વાસનેચ્યા દ્વારેં । સાંડાવેં તેં ધીરેં આચાવાચે ॥ધ્રુ.॥
કાંપવૂનિ ટિરી શૂરત્વાચી માત । કેલેં વાતાહાત ઉચિત કાળેં ॥2॥
તુકા હ્મણે કરી જિવ્હેસી વિટાળ । લટિક્યાચી મળ સ્તુતિ હોતાં ॥3॥

નકો સાંડૂં અન્ન નકો સેવૂં વન । ચિંતીં નારાયણ સર્વ ભોગીં ॥1॥
માતેચિયે ખાંદીં બાળ નેણે સીણ । ભાવના ત્યા ભિન્ન મુંડાવિયા ॥ધ્રુ.॥
નકો ગુંપોં ભોગીં નકો પડોં ત્યાગીં । લાવુનિ સરેં અંગીં દેવાચિયા ॥2॥
તુકા હ્મણે નકો પુસોં વેળોવેળાં । ઉપદેશ વેગળા ઉરલા નાહીં ॥3॥

અવઘી મિથ્યા આટી । રામ નાહીં તંવ કંઠીં ॥1॥
સાવધાન સાવધાન । ઉગવીં સંકલ્પીં હેં મન ॥ધ્રુ.॥
સાંડિલેં તેં માંડે। આઘ્ર ઉરલ્યા કાળેં દંડે ॥2॥
તુકા હ્મણે આલેં ભાગા । દેઉનિ ચિંતીં પાંડુરંગા ॥3॥

ન સંગાવેં વર્મ । જનીં અસોં દ્યાવા ભ્રમ ॥1॥
ઉગીંચ લાગતીલ પાઠીં । હોતીં રિતીં ચ હિંપુટીં ॥ધ્રુ.॥
સિકવિલ્યા ગોટી । શિકોનિ ધરિતીલ પોટીં ॥2॥
તુકા હ્મણે સીણ । હોઇલ અનુભવાવિણ ॥3॥

જાતિવિજાતીચી વ્હાવયાસિ ભેટી । સંકલ્પ તો પોટીં વાહોં નયે ॥1॥
હોણાર તેં ઘડો હોણારાચ્યા ગુણેં । હોઇલ નારાયણેં નિમિ઩લેં તેં ॥ધ્રુ.॥
વ્યાઘ્રાચિયે ભુકે વધાવી તે ગાય । યાચેં નાંવ કાય પુણ્ય અસે ॥2॥
તુકા હ્મણે ન કરી વિચાર પુરતા । ગરજ્યાચી માતા પિતા ખર ॥3॥

શાહાણિયાં પુરે એક ચિ વચન । વિશારતી ખુણ તે ચિ ત્યાસી ॥1॥
ઉપદેશ અસે બહુતાંકારણેં । ઘેતલા તો મનેં પાહિજે હા ॥ધ્રુ.॥
ફાંસાવેના તરિં દુઃખ ઘેતેં વાવ । મગ હોતો જીવ કાસાવીસ ॥2॥
તુકા હ્મણે નકો રાગ ધરૂં ઝોંડા । નુઘડિતાં પીડા હોઇલ ડોળે ॥3॥

અભિન્નવ સુખ તરિ યા વિચારેં । વિચારાવેં બરેં સંતજનીં ॥1॥
રૂપાચ્યા આઠવેં દોન્હી હી આપણ । વિયોગેં તો ક્ષીણ હોત નાહીં ॥ધ્રુ.॥
પૂજા તરિ ચિત્તેં કલ્પા તેં બ્રહ્માંડ । આહાચ તો ખંડ એકદેસી ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝા અનુભવ યાપરિ । ડોઇ઩ પાયાંવરિ ઠેવીતસેં ॥3॥

નટનાટએ તુહ્મી કેલેં યાચ સાટીં । કવતુકેં દૃષ્ટી નિવવાવી ॥1॥
નાહીં તરિ કાય કળલેં ચિ આહે । વાઘ આણિ ગાય લાંકડાચી ॥ધ્રુ.॥
અભેદ ચિ અસે માંડિયેલેં ખેળા । કેલ્યા દીપકળા બહુએકી ॥2॥
તુકા હ્મણે રૂપ નાહીં દર્પણાંત । સંતોષાચી માત દુસરેં તેં ॥3॥

રવીચા પ્રકાશ । તો ચિ નિશી ઘડે નાશ । જાલ્યા બહુવસ । તરિ ત્યા કાય દીપિકા ॥1॥
આતાં હા ચિ વસો જીવીં । માઝે અંતરી ગોસાવીં । હોઊં યેતી ઠાવીં । કાય વર્મેં યાચ્યાનેં ॥ધ્રુ.॥
સવેં અસતાં ધણી । આડ યેઊં ન સકે કોણી । ન લગે વિનવણી । પૃથકાચી કરાવી ॥2॥
જન્માચિયા ગતિ । યેણેં અવઘ્યા ખુંટતી । કારણ તે પ્રીતિ । તુકા હ્મણે જવળી ॥3॥

ઐસે સાંડુનિયાં ઘુરે । કિવિલવાણી દિસાં કાં રે । કામેં ઉર ભરે । હાતીં નુરે મૃઇત્તકા ॥1॥
ઉદાર હા જગદાની । પાંડુરંગ અભિમાની । તુળસીદળ પાણી । ચિંતનાચા ભુકેલા ॥ધ્રુ.॥
ન લગે પુસાવી ચાકરી । કોણી વકીલ યે ઘરીં । ત્યાચા તો ચાકરી । પારપત્ય સકળ ॥2॥
નાહીં આડકાટી । તુકા હ્મણે જાતાં ભેટી । ન બોલતાં મિઠી । ઉગી ચ પાયીં ઘાલાવી ॥3॥

ઉપકારી અસે આરોણિ ઉરલા । આપુલેં તયાલા પર નાહીં ॥1॥
લાભાવરિ ઘ્યાવેં સાંપડલેં કામ । આપલા તો શ્રમ ન વિચારી ॥ધ્રુ.॥
જીવા ઐસેં દેખે આણિકાં જીવાંસી । નિખળ ચિ રાસિ ગુણાંચી ચ ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવ તયાંચા પાંગિલા । ન ભંગે સંચલા ધીર સદા ॥3॥

કોણા પુણ્યેં યાંચા હોઇ઩ન સેવક । જીંહીં દ્વંદાદિક દુરાવિલેં ॥1॥
ઐસેં વર્મ મજ દાવીં નારાયણા । અંતરીં ચ ખુણા પ્રકટોનિ ॥ધ્રુ.॥
બહુ અવઘડ અસે સંતભેટી । તરિ જગજેઠી કરુણા કેલી ॥2॥
તુકા હ્મણે મગ નયેં વૃત્તીવરી । સુખાચે શેજારીં પહુડૈ઩ન ॥3॥

ક્ષણક્ષણાં સાંભાઇળતોં । સાક્ષી હોતોં આપુલા ॥1॥
ન ઘડાવી પાયીં તુટી । મન મુઠી ઘાતલેં ॥ધ્રુ.॥
વિચારતોં વચનાં આધીં । ધરૂનિ શુદ્ધી ઠેવિલી ॥2॥
તુકા હ્મણે માગેં ભ્યાલોં ॥ તરીં જાલોં જાગૃત ॥3॥

આણૂનિયાં મના । આવઘ્યા ધાંડોઇળલ્યા ખુણા । દેખિલા તો રાણા । પંઢરપૂરનિવાસી ॥1॥
યાસી અનુસરલ્યા કાય । ઘડે ઐસેં વાંયાં જાય । દેખિલે તે પાય । સમ જીવીં રાહાતી ॥ધ્રુ.॥
તો દેખાવા હા વિધ । ચિંતનેં તેં કાર્ય સિદ્ધ । આણિકાં સંબંધ । નાહીં પર્વકાળાસી ॥2॥
તુકા હ્મણે ખળ । હો ક્ષણેં ચિ નિર્મળ । જાઊનિયાં મળ । વાળવંટીં નાચતી ॥3॥

ધરિતાં યે પંઢરીચી વાટ । નાહીં સંકટ મુહીચેં ॥1॥
વંદૂં યેતી દેવ પદેં । ત્યા આનંદેં ઉત્સાહેં ॥ધ્રુ.॥
નૃત્યછંદેં ઉડતી રજ । જે સહજ ચાલતાં ॥2॥
તુકા હ્મણે ગરુડ ટકે । વૈષ્ણવ નિકે સંભ્રમ ॥3॥

નામ ઘેતાં મન નિવે । જિવ્હે અમૃત ચિ જરવે । હોતાતી બરવે । ઐસે શકુન લાભાચે ॥1॥
મન રંગલેં રંગલેં । તુઝ્યા ચરણીં ઇસ્થરાવલેં । કેલિયા વિઠ્ઠલેં । ઐસી કૃપા જાણાવી ॥ધ્રુ.॥
જાલેં ભોજનસેં દિસે । ચિરા પડોનિ ઠેલા ઇચ્છે । ધાલિયાચ્યા ઐસેં। અંગા યેતી ઉદ્ગાર ॥2॥
સુખ ભેટોં આલેં સુખા । નિધ સાંપડલા મુખા । તુકા હ્મણે લેખા । આતાં નાહીં આનંદા ॥3॥

રુચી રુચી ઘેઊં ગોડી । પ્રેમસુખેં જાલી જોડી ॥1॥
કાળ જાઊં નેદૂં વાંયાં । ચિંતિતાં વિઠોબાચ્યા પાયાં ॥ધ્રુ.॥
કરૂં ભજન ભોજન । ધણી ઘેઊં નારાયણ ॥2॥
તુકા હ્મણે જીવ ધાલા । હોય તુઝ્યાનેં વિઠ્ઠલા ॥3॥

વેળોવેળાં હેં ચિ સાંગેં । દાન માગેં જગાસિ ॥1॥
વિઠ્ઠલ હે મંગળવાણી । ઘેઊં ધણી પંગતી ॥ધ્રુ.॥
વેચતસે પળેં પળ । કેલેં બળ પાહિજે ॥2॥
તુકા હ્મણે દુઇશ્ચત નકા । રાહોં ફુકા નાડ હા ॥3॥

આણીક ઐસેં કોઠેં સાંગા । પાંડુરંગા સારિખેં ॥1॥
દૈવત યે ભૂમંડળીં । ઉદ્ધાર કળી પાવિતેં ॥ધ્રુ.॥
કોઠેં કાંહીં કોઠેં કાંહીં । શોધ ઠાયીં સ્થળાસી ॥2॥
આનેત્રીંચેં તીથાઅ નાસે । તીથાઅ વસે વજ્રલેપ ॥3॥
પાંડુરંગીંચેં પાંડુરંગીં । પાપ અંગીં રાહેના ॥4॥
ઐસેં હરેં ગિરિજેપ્રતિ । ગુહએ ઇસ્થતી સાંગિતલી ॥5॥
તુકા હ્મણે તીર્થ ક્ષેત્ર । સર્વત્ર હેં દૈવત ॥6॥

પુરાણીંચા ઇતિહાસ । ગોડ રસ સેવિલા ॥1॥
નવ્હતી હે આહાચ બોલ । મોકળેં ફોલ કવિત્વ ॥ધ્રુ.॥
ભાવેં ઘ્યા રે ભાવેં ઘ્યા રે । યેગદા જા રે પંઢરિયે ॥2॥
ભાગ્યેં આલેતિ મનુષ્યદેહા । તો હા પાહા વિઠ્ઠલ ॥3॥
પાપપુણ્યા કરીલ ઝાડા । જાઇલ પીડા જન્માચી ॥4 ॥
ઘ્યાવી હાતીં ટાળદિંડી । ગાવે તોંડીં ગુણવાદ ॥5॥
તુકા હ્મણે ઘટાપટા । ન લગે વાટા શોધાવ્યા ॥6॥

કર્મ ધર્મ નવ્હતી સાંગ । ઉણ્યા અંગેં પતન ॥1॥
ભલત્યા કાળેં નામાવળી । સુલભ ભોળી ભાવિકાં ॥ધ્રુ.॥
પ્રાયિશ્ચત્તેં પડતી પાયાં । ગાતી તયાં વૈષ્ણવાં ॥2॥
તુકા હ્મણે નુપજે દોષ કરા ઘોષ આનંદે ॥3॥

પાહા રે હેં દૈવત કૈસેં । ભિહ્પિસેં ભાવિક ॥1॥
પાચારિલ્યા સરિસેં પાવે । ઐસેં સેવે બરાડી ॥ધ્રુ.॥
શુલ્ક કાષ્ઠીં ગુરુગુરી । લાજ હરિ ન ધરી ॥2॥
તુકા હ્મણે અર્ધનારી । ઐસીં ધરી રૂપડીં ॥3॥

બહુત સોસિલે માગેં ન કળતાં । પુઢતી કાય આતાં અંધ વ્હાવેં ॥1॥
એકાચિયે અંગીં હેં ઠેવાવેં લાવૂન । નયે ભિન્ન ભિન્ના ચાંચપડો ॥ધ્રુ.॥
કોણ હોઇ઩લ તો બ્રહ્માંડચાળક । આપણેં ચિ હાકે દેઇ઩લ હાકે ॥2॥
તુકા હ્મણે દિલીં ચેતવૂનિ સુણીં । કૌતુકાવાંચૂનિ નાહીં છળ ॥3॥

આશ્ચર્ય યા વાટે નસત્યા છંદાચેં । કૈસેં દિલેં સાચેં કરોનિયાં ॥1॥
દુજિયાસી તંવ અકળ હા ભાવ । કરાવા તો જીવ સાક્ષ યેથેં ॥ધ્રુ.॥
એકીં અનેકત્વ અનેકીં એકત્વ । પ્રકૃતિસ્વભાવ પ્રમાણેં ચિ ॥2॥
તુકા હ્મણે કરૂં ઉગવૂં જાણસી । કુશળ યેવિશીં તુહ્મી દેવા ॥3॥

અસ્ત નાહીં આતાં એક ચિ મોહોરા । પાસૂનિ અંધારા દુરિ જાલોં ॥1॥
સાક્ષત્વેં યા જાલોં ગુણાચા દેખણા । કરીં નારાયણા તરી ખરેં ॥ધ્રુ.॥
આઠવેં વિસરુ પડિયેલા માગેં । આલેં તેં ચિ ભાગેં યત્ન કેલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે માઝા વિનોદ દેવાસી । આહ્મી તુહ્માં ઐસીં દોન્હી નવ્હોં ॥3॥

ક્ષર અક્ષર હે તુમચે વિભાગ । કાસયાનેં જગ દુરી ધરા ॥1॥
તૈસે આહ્મી નેણોં પાલટોં ચ કાંહીં । ત્યાગિલ્યાચી નાહીં માગેં ચાડ ॥ધ્રુ.॥
પ્રતિપાદિતા તૂં સમવિષમાચા । પ્રસાદ તો યાચા પાપપુણ્ય ॥2॥
તુકા હ્મણે તુહ્માં નાના અવગણીં । લાગે સંપાદણી લટિક્યાચી ॥3॥

સર્વરસીં મીનલેં ચિત્ત । અખંડિત આનંદુ ॥1॥
ગોત પતિ વિશ્વંભરીં । જાલા હરિ સોયરા ॥ધ્રુ.॥
વોળખી તે એકા નાંવેં । ઇતરભાવેં ખંડણા ॥2॥
તુકા હ્મણે નાંવેં રૂપેં । દુસરીં પાપેં હારપલીં ॥3॥

મીં હેં ઐસેં કાય જાતી । અવઘડ કિતી પાહાતાં ॥1॥
નાહીં હોત ઉલ્લંઘન । નસતાં ભિન્ન દુસરેં ॥ધ્રુ.॥
અંધારાનેં તેજ નેલેં। દૃષ્ટીખાલેં અંતર ॥2॥
તુકા હ્મણે સવેં દેવ । ઘેતાં ઠાવ દાવીલ ॥3॥

કવેશ્વરાંચા તો આહ્માંસી વિટાળ । પ્રસાદ વોંગળ ચિવડિતી ॥1॥
દંભાચે આવડી બહિરાટ અંધળે । સેવટાસિ કાળેં હોઇલ તોંડ ॥ધ્રુ.॥
સોન્યાસેજારી તોં લાખેચી જતન । સતંત તે ગુણ જૈસેતૈસે ॥2॥
સેવ્ય સેવવતા ન પડતાં ઠાવી । તુકા હ્મણે ગોવી પાવતી હીં ॥3॥

વાઢલિયાં માન ન મનાવી નિઇશ્ચતી । ભૂતાંચિયે પ્રીતી ભૂતપણ ॥1॥
હ્મણઊનિ મના લાવાવી કાંચણી । ઇંઇદ્રયાંચે ઝણી ઓઢી ભરે ॥ધ્રુ.॥
એકા એકપણેં એકાચિયે અંગીં । લાગે રંગ રંગીં મિળલિયા ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવ નિષ્કામ નિરાળા । જીવદશે ચાળા ચળણાંચા ॥3॥

માયા સાક્ષી આહ્મી નેણોં ભીડ ભાર । આપ આણિ પર નાહીં દોન્હી ॥1॥
સત્યાચિયે સાટીં અવઘા ચિ ભરે । નાવડે વ્યાપાર તુટીચા તો ॥ધ્રુ.॥
પોંભાઇળતા ચરે અંતરીંચેં દુઃખ । લાંસેં ફાંસેં મુખ ઉઘડાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે નવ્હે સ્ફીતીચા હા ઠાવ । નિવાડએઆસી દેવ સાક્ષી કેલા ॥3॥

સંતાં આવડે તો કાળાચા હી કાળ । સમર્થાચેં બાળ જેવીં સમર્થ ॥1॥
પરિસતાં તેથેં નાહીં એકવિણેં । મોહેં ન પવે સીણ ઐસેં રાખે ॥ધ્રુ.॥
કેલે અન્યાય તે સાંડવી ઉપચારેં । ન દેખેં દુસરેં નાસા મૂળ ॥2॥
તુકા હ્મણે મુખ્ય કલ્પતરુછાયા । કાય નાહીં દયા તયે ઠાયીં ॥3॥

સંતાંચ્યા ધીકારેં અમંગળ જિણેં । વિશ્વશત્રુ તેણેં સાંડી પરિ ॥1॥
કુળ આણિ રૂપ વાંયાં સંવસાર । ગેલા ભરતાર મોકલિતાં ॥ધ્રુ.॥
મૂળ રાખે તયા ફળા કાય ઉણેં । ચતુર લક્ષણેં રાખોં જાણે ॥2॥
તુકા હ્મણે સાયાસ તો એકે ઠાયીં । દીપ હાતીં તૈ઩ અવઘેં બરેં ॥3॥

ઓલેં મૂળ ભેદી ખડકાચેં અંગ । આભ્યાસાસી સાંગ કાર્યસિઇદ્ધ ॥1॥
નવ્હે ઐસેં કાંહીં નાહીં અવઘડ । નાહીં કૈ઩વાડ તોંચ વરિ ॥ધ્રુ.॥
દોરેં ચિરા કાપે પડિલા કાંચણી । અભ્યાસેં સેવનીં વિષ પડે ॥2॥
તુકા હ્મણે કૈંચા બૈસણ્યાસી ઠાવ । જઠરીં બાળા વાવ એકાએકીં ॥3॥

અમર આહાં અમર આહાં । ખરેં કીં પાહા ખોટેં હેં ॥1॥
ન હ્મણાં દેહ માઝા ઐસા । મગ ભરવસા કળેલ ॥ધ્રુ.॥
કૈંચા ધાક કૈંચા ધાક । સકિળક હેં આપુલેં ॥2॥
દેવ ચિ બરે દેવ ચિ બરે । તુકા હ્મણે ખરે તુહ્મી ॥3॥

કામ નાહીં કામ નાહીં । જાલોં પાહીં રિકામા ॥1॥
ફાવલ્યા યા કરૂં ચેષ્ટા । નિશ્ચળ દૃષ્ટા બૈસોનિ ॥ધ્રુ.॥
નસત્યા છંદેં નસત્યા છંદેં । જગ વિનોદેં વિ†હડતસે ॥2॥
એકાએકીં એકાએકીં । તુકા લોકીં નિરાળા ॥3॥

હાતીં ઘેઊનિયાં કાઠી । તુકા લાગલા કિળવરા પાઠી ॥1॥
નેઊનિ નિજવિલેં સ્મશાનીં । માણસેં જાળી તે ઠાકણીં ॥ધ્રુ.॥
કાડિલેં તેં ઓઢેં । માગીલ ઉપચારાચેં પુઢેં ॥2॥
નાહીં વાટોં આલા ભેવ । સુખ દુઃખ ભોગિતા દેવ ॥3॥
યાજસાટીં હેં નિર્વાણ । કેલેં કસિયેલેં મન ॥4॥
તુકા હ્મણે અનુભવ બરા । નાહીં તરી સાસ્ત હોય ચોરા ॥5॥

કીર્તન ચાંગ કીર્તન ચાંગ । હોય અંગ હરિરૂપ ॥1॥
પ્રેમાછંદેં નાચે ડોલે । હારપલા દેહભાવ ॥ધ્રુ.॥
એકદેશીં જીવકળા। હા સકળાં સોયરા ॥2॥
તુકા હ્મણે ઉરલા દેવ । ગેલા ભેવ ત્યા કાળેં ॥3॥

ન બોલેસી કરા વાચા । ઉપાધીચા સંબંધ ॥1॥
એકા તુમચ્યા નામાવિણ । અવઘા સીણ કળતસે ॥ધ્રુ.॥
સંકલ્પાચે ઓઢી મન । પાપપુણ્ય સમ ચિ ॥2॥
તુકા હ્મણે નારાયણીં । પાવો વાણી વિસાંવા ॥3॥

પ્રારબ્ધા હાતીં જન । સુખ સીણ પાવતસે ॥1॥
કરિતાં ઘાઇ઩ળાચા સંગ । અંગેં અંગ માખાવેં ॥ધ્રુ.॥
આવિસા અંગેં પીડા વસે । ત્યાગેં અસે બહુ સુખ ॥2॥
તુકા હ્મણે જીવ ભ્યાલા । અવઘ્યા આલા બાહેરી ॥3॥

આશા તે કરવિતે બુદ્ધીચા લોપ । સંદેહ તેં પાપ કૈસેં નવ્હે ॥1॥
આપલા આપણ કરાવા વિચાર । પ્રસન્ન તેં સાર મન ગોહી ॥ધ્રુ.॥
નાંવેં રૂપેં અંગીં લાવિલા વિટાળ । હોતેં ત્યા નિર્મળ શુદ્ધ બુદ્ધ ॥2॥
અંધઑયાનેં નયે દેખણ્યાચી ચાલી । ચાલોં ઐસી બોલી તુકા બોલે ॥3॥

જળો આતાં નાંવ રૂપ । માઝેં પાપ ગાંઠીંચેં ॥1॥
સંતાંચિયા ચરણરજેં । ઉતરૂં ઓઝેં માતીચેં ॥ધ્રુ.॥
લટિકિયાચા અભિમાન । હોતા સીણ પાવિત ॥2॥
તુકા હ્મણે અરૂપીંચેં । સુખ સાચેં નિનાંવેં ॥3॥

નિંદા સ્તુતી કરવી પોટ । સોંગ દાખવી બોભાટ ॥1॥
જટા રાખ વિટંબના । ધીર નાહીં ક્ષમા મના ॥ધ્રુ.॥
શૃંગારિલેં મઢેં । જીવેંવિણ જૈસેં કુડેં ॥2॥
તુકા હ્મણે રાગેં । ભલતેં ચાવળે વાઉગેં ॥3॥

ભિઇયાપત્ર અવલંબણેં । જળો જિણેં લાજિરવાણેં । ઐસિયાસી નારાયણેં । ઉપેક્ષીજે સર્વથા ॥1॥
દેવા પાયીં નાહીં ભાવ। ભિહ્ વરી વરી વાવ । સમપિ઩લા જીવ । નાહીં તો હા વ્યભિચાર ॥ધ્રુ.॥
જગા ઘાલાવેં સાંકડેં । દીન હોઊનિ બાપુડેં । હેં ચિ અભાગ્ય રોકડેં । મૂળ આણિ વિશ્વાસ ॥2॥
કાય ન કરી વિશ્વંભર । સત્ય કરિતાં નિર્ધાર । તુકા હ્મણે સાર । દૃઢ પાય ધરાવે ॥3॥

ભાવબળેં વિષ્ણુદાસ । નાહીં નાસ પાવત ॥1॥
યોગભાગ્યેં ઘરા યેતી । સર્વ શિહ્ ચાલત ॥ધ્રુ.॥
પિત્યાચેં જેં કાય ધન । પુત્રા કોણ વંચીલ ॥2॥
તુકા હ્મણે કડે બૈસોં । તેણેં અસોં નિર્ભર ॥3॥

કોરડએઆ ગોઠી ચટક્યા બોલ । શિકલ્યા સાંગે નાહીં ઓલ ॥1॥
કોણ યાંચેં મના આણી । ઐકોં કાનીં નાઇકોનિ ॥ધ્રુ.॥
ઘરોઘરીં સાંગતી યાઆન । ભૂસ સિણેં કાંડિતી ॥2॥
તુકા હ્મણે આપુલ્યા મતિ । કાય રિતીં પોકળેં ॥3॥

નવ્હતિયાચા સોસ હોતા । ઝડો આતાં પદર ॥1॥
દેખણેં તેં દેખિયેલેં । આતાં ભલેં સાઇક્ષત્વેં ॥ધ્રુ.॥
લાભેં કળોં આલી હાનિ । રાહોં દોન્હીં નિરાળીં ॥2॥
તુકા હ્મણે એકાએકીં । હા કાં લોકીં પસારા ॥3॥

સોસેં વાઢે દોષ । જાલા ન પાલટે કસ ॥1॥
ઐસેં બરવેં વચન । કરિતાં તેં નારાયણ ॥ધ્રુ.॥
અસે પ્રારબ્ધ નેમેં । શ્રમુચિ ઉરે શ્રમ ॥2॥
સુખ દેતે શાંતી । તુકા હ્મણે ધરિતાં ચિત્તીં ॥3॥

કાય શરીરાપેં કામ । કૃપા સાધાવયા પ્રેમ । ઉચિતાચે ધર્મ । ભાગા આલે તે કરૂં ॥1॥
દેઇ઩ન હાક નારાયણા । તેં તોં નાકળે બંધના । પંઢરીચા રાણા । આઇકોન ધાંવેલ ॥ધ્રુ.॥
સાતાંપાંચાંચેં ગોઠલેં । પ્રારબ્ધેં આકારલેં । આતાં હેં સંચલેં । અસો ભોગા સાંભાળીં ॥2॥
ફાવલી તે બરવી સંધિ । સાવધાન કરૂં બુદ્ધી । તુકા હ્મણે મધીં । કોઠેં નેઘેં વિસાવા ॥3॥

ન લગે દેશકાળ । મંત્રવિધાનેં સકળ । મનેં ચિ નિશ્ચળ । કરૂનિ કરુણા ભાકાવી ॥1॥
યેતો બૈસલિયા ઠાયા । આસણેં વ્યાપી દેવરાયા । નિર્મળ તે કાયા । અધિષ્ઠાન તયાચેં ॥ધ્રુ.॥
કલ્પનેચા સાક્ષી । તરિ આદરેં ચિ લક્ષી । આવડીનેં ભક્ષી । કોરડેં ધાન્ય મટમટાં ॥2॥
ઘેણેં તરિ ભાવ । લક્ષી દાસાંચા ઉપાવ। તુકા હ્મણે જીવ । જીવીં મેળવિલ અનંત ॥3॥

નાહીં આલેં ભિહ્સુખ અનુભવા । તો મી યાઆન દેવા કાય કરૂં ॥1॥
નસાવેં જી તુહ્મી કાંહીં નિઇંશ્ચતીનેં । માઝિયા વચનેં અભેદાચ્યા ॥ધ્રુ.॥
એકાએકીં મન નેદી સમાધાન । દેખિલ્યા ચરણ વાંચૂનિયાં ॥2॥
તુકા હ્મણે વાચા ગુણીં લાંચાવલી । ન રાહ ઉગલી મૌન્ય મજ ॥3॥

માગતાં વિભાગ । કોઠેં લપાલ જી મગ ॥1॥
સંત સાક્ષી યા વચના । ત્યાંસી ઠાઉકિયા ખુણા ॥ધ્રુ.॥
હોઇન ધરણેકરી। મગ મી રિઘોં નેદીં બાહેરી ॥2॥
તુકા હ્મણે મી અક્ષર । તુજ દેવપણાચા ભાર ॥3॥

મિટવણ્યાચે ધની । તુમ્હી વેવસાય જનીં ॥1॥
કોણ પડે યે લિગાડીં । કેલી તૈસીં ઉગવા કોડીં ॥ધ્રુ.॥
કેલેં સાંગિતલેં કામ । દિલે પાળૂનિયાં ધર્મ ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં । અસો તુમચેં તુમચે માથાં ॥3॥

સમપિ઩લી વાણી । પાંડુરંગીં ઘેતે ધણી ॥1॥
પૂજા હોતે મુહાફળીં । રસ ઓવિયા મંગળીં ॥ધ્રુ.॥
ધાર અખંડિત । ઓઘ ચાલિયેલા નિત ॥2॥
પૂર્ણાહુતિ જીવેં । તુકા ઘેઊનિ ઠેલા ભાવેં ॥3॥

અવઘા ચિ આકાર ગ્રાસિયેલા કાળેં । એક ચિ નિરાળેં હરિચેં નામ ॥1॥
ધરૂનિ રાહિલોં અવિનાશ કંઠીં । જીવન હેં પોટીં સાંટવિલેં ॥ધ્રુ.॥
શરીરસંપિત્ત મૃગજળભાન । જાઇ઩લ નાસોન ખરેં નવ્હે ॥2॥
તુકા હ્મણે આતાં ઉપાધીચ્યા નાંવેં । આણિયેલા દેવેં વીટ મજ ॥3॥

બોલણેં ચિ નાહીં । આતાં દેવાવિણ કાંહીં ॥1॥
એકસરેં કેલા નેમ । દેવા દિલે ક્રોધ કામ ॥ધ્રુ.॥
પાહેન તે પાય । જોંવરિ હે દૃઇષ્ટ ધાય ॥2॥
તુકા હ્મણે મનેં । હે ચિ સંકલ્પ વાહાણેં ॥3॥

યેથૂનિયાં ઠાવ । અવઘે લક્ષાયાચે ભાવ ॥1॥
ઉંચી દેવાચે ચરણ । તેથેં જાલેં અધિષ્ઠાન ॥ધ્રુ.॥
આઘાતાવેગળા । અસે ઠાવ હા નિરાળા ॥2॥
તુકા હ્મણે સ્થળ । ધરૂનિ રાહિલોં અચળ ॥3॥

ભરલા દિસે હાટ । અવઘી વાઢલી ખટપટ । સંચિતાચે વાટ । વાટાઊનિ ફાંકતી ॥1॥
ભોગા ઐસે ઠાયાઠાવ । કર્મા ત્રિવિધાચે ભાવ । દ્રષ્ટા યેથેં દેવ । વિરહિત સંકલ્પા ॥ધ્રુ.॥
દિલા પાડૂનિયાં ધડા । પાપપુણ્યાંચા નિવાડા । આચરતી ગોડા । આચરણેં આપુલાલ્યા ॥2॥
તુકા હ્મણે પરાધીનેં । જાલીં ઓઢલિયા ૠણેં । તુટતી બંધનેં । જરિ દેવા આળવિતે ॥3॥

આલા ભાગાસી તો કરીં વેવસાવ । પરિ રાહો ભાવ તુઝ્યા પાયીં ॥1॥
કાય ચાલે તુહ્મીં બાંધલેં દાતારા । વાહિલિયા ભારા ઉસંતિતોં ॥ધ્રુ.॥
શરીર તેં કરી શરીરાચે ધર્મ । નકો દેઊં વર્મ ચુકોં મના ॥2॥
ચળણ ફિરવી ઠાવ બહુવસ । ન ઘડો આળસ ચિંતનાચા ॥3॥
ઇંઇદ્રયેં કરોત આપુલે વ્યાપાર । આવડીસી થાર દેઇપ પાયીં ॥4॥
તુકા હ્મણે નકો દેઊં કાળા હાતીં । યેતોં કાકુલતી હ્મણઊનિ ॥5॥

આહ્માં અવઘેં ભાંડવલ । યેથેં વિઠ્ઠલ એકલા ॥1॥
કાયાવાચામનોભાવેં । યેથેં જીવેં વેચલોં ॥ધ્રુ.॥
પરતેં કાંહીં નેણેં દુજેં। તક્વબીજેં પાઉલેં ॥2॥
તુકા હ્મણે સંતસંગેં । યેણેં રંગેં રંગલોં ॥3॥

સાહોનિયાં ટોલે ઉરવાવેં સાર । મગ અંગીકાર ખ†યા મોલેં ॥1॥
ભોગાચે સાંભાળીં દ્યાવેં કિળવર । સંચિત ચિ થાર મોડૂનિયાં ॥ધ્રુ.॥
મહક્વાચે ઠાયીં ભોગાવી અપ્રતિષ્ઠા । વિટવાવેં નષ્ટાં પંચભૂતાં ॥2॥
તુકા હ્મણે મગ કૈંચા સંવસાર । જયાચા આદર તેં ચિ વ્હાવેં ॥3॥

નિર્વૈર હોણેં સાધનાચેં મૂળ । યેર તે વિલ્હાળ સાંડીમાંડી ॥1॥
નાહીં ચાલોં યેતી સોંગસંપાદણી । નિવડે અવસાનીં શુદ્ધાશુદ્ધ ॥ધ્રુ.॥
ત્યાગા નાંવ તરી નિવિ઩ષયવાસના । કારીયેકારણાંપુરતે વિધિ ॥2॥
તુકા હ્મણે રાહે ચિંતનીં આવડી । યેણેં નાંવેં જોડી સત્યત્વેંશીં ॥3॥

પશુ ઐસે હોતી યાઆની । ચર્વણીં યા વિષયાંચે ॥1॥
ઠેવૂનિયાં લોભીં લોભ । જાલા ક્ષોભ આત્મત્વીં ॥ધ્રુ.॥
કેલા આણિકાં વાઢી પાક । ખાણેં તાક મૂર્ખાસી ॥2॥
તુકા હ્મણે મોઠા ઘાત । વાતાહાત હા દેહ ॥3॥

કાં જી ધરિલેં નામ । તુહ્મી અસોનિ નિષ્કામ ॥1॥
કોણાં સાંગતસાં યાઆન । ઠકાઠકીચેં લક્ષણ ॥ધ્રુ.॥
આવડીનેં નાચેં। આહે તરી પુઢેં સાચેં ॥2॥
તુકા હ્મણે પ્રેમ । નાહીં ભંગાયાચેં કામ ॥3॥

ખરેં બોલે તરી । ફુકાસાઠીં જોડે હરી ॥1॥
ઐસે ફુકાચે ઉપાય । સાંડૂનિયાં વાંયાં જાય ॥ધ્રુ.॥
પરૌપકાર । એકા વચનાચા ફાર ॥2॥
તુકા હ્મણે મળ । મનેં સાંડિતાં શીતળ ॥3॥

દયા ક્ષમા શાંતિ । તેથેં દેવાચી વસતિ ॥1॥
પાવે ધાંવોનિયાં ઘરા । રાહે ધરોનિયાં થારા ॥ધ્રુ.॥
કીર્તનાચે વાટે । બરાડિયા ઐસા લોટે ॥2॥
તુકા હ્મણે ઘડે । પૂજા નામેં દેવ જોડે ॥3॥

શિષ્યાંચી જો નેઘે સેવા । માની દેવાસારિખેં ॥1॥
ત્યાચા ફળે ઉપદેશ । આણિકાં દોષ ઉફરાટે ॥ધ્રુ.॥
ત્યાચેં ખરેં બ્રહ્મયાઆન । ઉદાસીન દેહભાવીં ॥2॥
તુકા હ્મણે સત્ય સાંગેં । યોત રાગેં યેતી તે ॥3॥

માઝી મેલીં બહુવરિં । તૂં કાં જૈસા તૈસા હરી ॥1॥
વિઠો કૈસા વાંચલાસિ । આતાં સાંગ મજપાશીં ॥ધ્રુ.॥
તુજ દેખતાં ચિ માઝા । બાપ મેલા આજા પણજા ॥2॥
આહ્માં લાગલેંસે પાઠી । બાલત્વ તારુણ્યેં કાઠીં ॥3॥
તુજ ફાવલેં તેં માગેં । કોણી નસતાં વાદિલાગેં ॥4॥
તુકા હ્મણે તુઝ્યા અંગીં । મજ દેખિલ લાગલીં ઔઘીં ॥5॥

આણીક કોણાચા ન કરીં મી સંગ । જેણેં હોય ભંગ માઝ્યા ચિત્તા ॥1॥
વિઠ્ઠલાવાંચૂનિ આણીક જે વાણી । નાઇકેં મી કાનીં આપુલિયા ॥ધ્રુ.॥
સમાધાનાસાટીં બોલાવી હે માત । પરિ માઝેં ચિત્ત નાહીં કોઠેં ॥2॥
જિવાહૂનિ મજ તે ચિ આવડતી । આવડે જ્યા ચિત્તીં પાંડુરંગ ॥3॥
તુકા હ્મણે માઝેં તો ચિ જાણે હિત । આણિકાંચ્યા ચિત્ત નેદીં બોલા ॥4॥

આશા હે સમૂળ ખાણોનિ કાડાવી । તેવ્હાં ચિ ગોસાવી વ્હાવેં તેણેં ॥1॥
નાહીં તરી સુખેં અસાવેં સંસારીં । ફજિતી દુસરી કરૂં નયે ॥ધ્રુ.॥
આશા મારૂનિયા જયવંત વ્હાવેં । તેવ્હાં ચિ નિઘાવેં સર્વાંતૂનિ ॥2॥
તુકા હ્મણે જરીં યોગાચી તાંતડી । આશેચી બીબુડી કરીં આધીં ॥3॥

નિષ્ઠાવંત ભાવ ભહાંચા સ્વધર્મ । નિર્ધાર હેં વર્મ ચુકોં નયે ॥1॥
નિષ્કામ નિશ્ચળ વિઠ્ઠલીં વિશ્વાસ । પાહોં નયે વાસ આણિકાંચી ॥2॥
તુકા હ્મણે ઐસા કોણેં ઉપેઇક્ષલા । નાહીં ઐકિલા ઐસા કોણીં ॥3॥

નામાચેં ચિંતન પ્રગટ પસારા । અસાલ તેં કરા જેથેં તેથેં ॥1॥
સોડવીલ માઝા સ્વામી નિશ્ચયેસીં । પ્રતિયાઆ હે દાસીં કેલી આહ્મીં ॥ધ્રુ.॥
ગુણ દોષ નાહીં પાહાત કીર્તનીં । પ્રેમેં ચક્રપાણી વશ્ય હોય ॥2॥
તુકા હ્મણે કડુ વાટતો પ્રપંચ । રોકડે રોમાંચ કંઠ દાટે ॥3॥

નામ હ્મણતાં મોક્ષ નાહીં । ઐસા ઉપદેશ કરિતી કાંહીં । બધિર વ્હાવેં ત્યાચે ઠાયીં । દુષ્ટ વચન વાક્ય તેં ॥1॥
જયાચે રાહિલેં માનસીં । તેં ચિ પાવલે તયાસી । ચાંચપડતાં મેલીં પિસીં । ભલતૈસીં વાચાળેં ॥ધ્રુ.॥
નવવિધીચા નિષેધ । જેણેં મુખેં કરિતી વાદ । જન્મા આલે નિંદ્ય । શૂકરયાતી સંસારા ॥2॥
કાય સાંગોં વેળોવેળાં । આઠવ નાહીં ચાંડાળા । નામાસાઠીં બાળા । ક્ષીરસાગરીં કોંડિલેં ॥3॥
આપુલિયા નામાસાઠીં । લાગે શંખાસુરાપાઠીં। ફોડોનિયાં પોટીં । વેદ ચારી કાઢિલે ॥4॥
જગીં પ્રસિદ્ધ હે બોલી। નામેં ગણિકા તારિલી । આણિકેં હી ઉદ્ધરિલીં । પાતકી મહાદોષી ॥5॥
જે હે પવાડે ગર્જતી । નામ પ્રલ્હાદાચા ચિત્તીં । જળતાં બુડતાં ઘાતીં । રાખે હાતીં વિષાચે ॥6॥
કાય સાંગોં ઐશીં કિતી । તુકા હ્મણે નામખ્યાતી । નરકાપ્રતી જાતી । નિષેધિતી તીં એકેં ॥7॥

કિતી યા કાળાચા સોસાવા વળસા । લાગલા સરિસા પાઠોવાઠીં ॥1॥
લક્ષ ચૌ†યાશીચી કરા સોડવણ । રિઘા યા શરણ પાંડુરંગા ॥ધ્રુ.॥
ઉપજલ્યા પિંડા મરણ સાંગાતેં । મરતેં ઉપજતેં સવેં ચિ તેં ॥2॥
તુકા હ્મણે માળ ગુંતલી રાહાટીં । ગાડગ્યાચી સુટી ફુટલિયા ॥3॥

ગાસી તરિ એક વિઠ્ઠલ ચિ ગાઇપ । નાહીં તરિ ઠાયીં રાહેં ઉગા ॥1॥
અદ્વૈતીં તોં નાહીં બોલાચેં કારણ । જાણીવેચા શ્રમ કરિસી વાંયાં ॥2॥
તુકા હ્મણે કિતી કરાવી ફજિતી । લાજ નાહીં નીતિં નિલાજિરા ॥3॥

જયાચિયે વાચે નયે હા વિઠ્ઠલ । ત્યાચે મજ બોલ નાવડતી ॥1॥
શત્રુ તો મ્યાં કેલા ન હ્મણેં આપુલા । જો વિન્મુખ વિઠ્ઠલા સર્વભાવેં ॥2॥
જયાસી નાવડે વિઠોબાચેં નામ । તો જાણા અધમ તુકા હ્મણે ॥3॥

આહ્માંસી તોં નાહીં આણીક પ્રમાણ । નામાસી કારણ વિઠોબાચ્યા ॥1॥
ઘાલૂનિયાં કાસ કરિતો કૈવાડ । વાગોં નેદીં આડ કિળકાળાસી ॥ધ્રુ.॥
અબદ્ધ વાંકડેં જૈશાતૈશા પરી । વાચે હરિ હરિ ઉચ્ચારાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે આહ્માં સાંપડલેં નિજ । સકળાં હેં બીજ પુરાણાંચેં ॥3॥

જીવ તો ચિ દેવ ભોજન તે ભિહ્ । મરણ તેચિ મુઇહ્ પાપાંડએઆચી ॥1॥
પિંડાચ્યા પોષકી નાગવિલેં જન । લટિકેં પુરાણ કેલેં વેદ ॥ધ્રુ.॥
મના આલા તૈસા કરિતી વિચાર । હ્મણતી સંસાર નાહીં પુન્હા ॥2॥
તુકા હ્મણે પાઠીં ઉડતી યમદંડ । પાપપુણ્ય લંડ ન વિચારી ॥3॥

ભહાંચા મહિમા ભહ્ ચિં જાણતી । દુર્લભ યા ગતિ આણિકાંસી ॥1॥
જાણોનિ નેણતે જાલે તેણેં સુખેં । નો બોલોનિ મુખેં બોલતાતી ॥ધ્રુ.॥
અભેદૂનિ ભેદ રાખિયેલા અંગીં । વાઢાવયા જગીં પ્રેમસુખ ॥2॥
ટાળ ઘોષ કથા પ્રેમાચા સુકાળ । મૂઢ લોકપાળ તરાવયા ॥3॥
તુકા હ્મણે હેં તોં આહે તયાં ઠાવેં । જિહીં એક્યા ભાવેં જાણીતલેં ॥4॥

આશા તૃષ્ણા માયા અપમાનાચેં બીજ । નાસિલિયા પૂજ્ય હોઇ઩જેતેં ॥1॥
અધીરાસી નાહીં ચાલોં જાતાં માન । દુર્લભ દરુષણ ધીર ત્યાચેં ॥2॥
તુકા હ્મણે નાહીં આણિકાંસી બોલ । વાંયાં જાય મોલ બુદ્ધીપાશીં ॥3॥

ચિંતનેં સરે તો ધન્ય કાળ । સકળ મંગળ મંગળાંચેં ॥1॥
સંસારસિંધુ નાહીં હરિદાસા । ગર્ભવાસ કૈસા નેણતી તે ॥ધ્રુ.॥
જનવન ઐસેં કૃપેચ્યા સાગરેં । દાટલા આભારેં પાંડુરંગ ॥2॥
તુકા હ્મણે દેવા ભહાંચે બંધન । દાખવિલેં ભિન્ન પરી એક ॥3॥

મોક્ષાચેં આહ્માંસી નાહીં અવઘડ । તો અસે ઉઘાડ ગાંઠોળીસ ॥1॥
ભહીચે સોહળે હોતીલ જીવાસી । નવલ તેવિશીં પુરવિતાં ॥ધ્રુ.॥
જ્યાચેં ત્યાસી દેણેં કોણ તેં ઉચિત । માનૂનિયાં હિત ઘેતોં સુખ ॥2॥
તુકા હ્મણે સુખેં દેઇપ સંવસાર । આવડીસી થાર કરીં માઝે ॥3॥
॥12॥

ચિંતનાસી ન લગે વેળ । સર્વ કાળ કરાવેં ॥1॥
સદા વાચે નારાયણ । તેં વદન મંગળ ॥ધ્રુ.॥
પઢિયે સવાઔત્તમા ભાવ । યેથેં વાવ પસારા ॥2॥
ઐસેં ઉપદેશી તુકા । અવઘ્યા લોકાં સકળાં ॥3॥

અંતરાય પડે ગોવિંદીં અંતર । જો જો ઘ્યાવા ભાર તો ચિ બાધી ॥1॥
બૈસલિયે ઠાયીં આઠવીન પાય । પાહીન તો ઠાય તુઝા દેવા ॥ધ્રુ.॥
અખંડ તેં ખંડે સંકલ્પીં વિકલ્પ । મનોજન્ય પાપ રજ્જુસર્પ ॥2॥
તુકા હ્મણે વિશ્વીં વિશ્વંભર વસે । રાહોં ઐસે દશે સુખરૂપ ॥3॥

એકાચિયા ઘાટએઆ ટોકે । એક ફિકે ઉપચાર ॥1॥
ઐસી સવે ગોવિળયા । ભાવ તયા પઢિયંતા ॥ધ્રુ.॥
એકાચેથેં ઉઇચ્છષ્ટ ખાય । એકા જાય ઠકોણિ ॥2॥
તુકા હ્મણે સોપેં । બહુ રૂપેં અનંત ॥3॥

કોઠેં નાહીં અધિકાર । ગેલે નર વાંયાં તે ॥1॥
ઐકા હેં સોપેં વર્મ । ન લગે શ્રમ ચિંતના ॥ધ્રુ.॥
મૃત્યાચિયે અંગીં છાયે । ઉપાયે ચિ ખુંટતાં ॥2॥
તુકા મ્હણે અવઘે જન । યેથેં મન અસોં દ્યા ॥3॥

જ્યાણેં જ્યાણેં જૈસેં ધ્યાવેં । તૈસેં વ્હાવેં કૃપાળેં ॥1॥
સગુણનિર્ગુણાંચા ઠાવ । વિટે પાવ ધરિયેલે ॥ધ્રુ.॥
અવઘેં સાકરેચેં અંગ । નયે વ્યંગ નિવડિતાં ॥2॥
તુકા હ્મણે જેં જેં કરી । તેં તેં હરી ભોગિતા ॥3॥

આચરતી કર્મેં । તેથેં કાળેં કર્મધર્મેં ॥1॥
ખેળે ગોવિળયાંસવેં । કરિતી તેં ત્યાંચેં સાહાવેં ॥ધ્રુ.॥
યયામુખેં ઘાંસ । મંત્રપૂજેસી ઉદાસ ॥2॥
તુકા હ્મણે ચોરી । યોગિયાં હી સવેં કરી ॥3॥

નામાચે પવાડે બોલતી પુરાણેં । હોઊનિ કીર્તન તો ચિ ઠેલા ॥1॥
આદિનાથા કંઠીં આગળા હા મંત્ર । આવડીચેં સ્તોત્ર સદા ઘોકી ॥ધ્રુ.॥
આગળેં હે સાર ઉત્તમા ઉત્તમ । બ્રહ્મકર્મા નામ એક તુઝેં ॥2॥
તિહીં ત્રિભુવનીં ગમન નારદા । હાતીં વિણા સદા નામ મુખીં ॥3॥
પરિઇક્ષતી મૃત્યુ સાતાં દિવસાંચા । મુહ્ જાલા વાચા ઉચ્ચારિતાં ॥4॥
કોઇળયાચી કીતિ઩ વાઢલી ગહન । કેલેં રામાયણ રામા આધીં ॥5॥
સગુણ નિર્ગુણ તુજ હ્મણે વેદ । તુકા હ્મણે ભેદ નાહીં નાંવા ॥6॥

ભૂતદયાપરત્વેં જયા તયા પરી । સંત નમસ્કારીં સર્વભાવેં ॥1॥
શિકલ્યા બોલાચા ધરીસીલ તાઠા । તરી જાસી વાટા યમપંથેં ॥ધ્રુ.॥
હિરા પરિસ મોહરા આણીક પાષાણ । નવ્હે પરી જન સંતાં તૈસી ॥2॥
સરિતાં વાહાળાં ગંગે સાગરા સમાન । લેખી તયાહૂન અધમ નાહીં ॥3॥
આણીક અમુપ હોતી તારાંગણેં । રવિશશિમાનેં લેખૂં નયે ॥4॥
તુકા હ્મણે નાહીં નરમતા અંગી । નવ્હે તેં ફિરંગી કઠિણ લોહ ॥5॥

આણીક કાંહીં મજ નાવડે માત । એક પંઢરિનાથ વાંચુનિયા ॥1॥
ત્યાચી ચ કથા આવડે કીર્તન । તેં મજ શ્રવણેં ગોડ લાગે ॥2॥
તુકા હ્મણે સંત હ્મણોત ભલતેં । વિઠ્ઠલાપરતેં ન મની કાંહીં ॥3॥

ઠેવા જાણીવ ગુંડૂન । યેથેં ભાવ ચિ પ્રમાણ ॥1॥
એકા અનુસરલ્યા કાજ । અવઘેં જાણેં પંઢરિરાજ ॥ધ્રુ.॥
તર્કવિતકા઩સી વાવ ન લાગે સાયાસીં ॥2॥
તુકા હ્મણે ભાવેંવિણ । અવઘા બોલતી તો સીણ ॥3॥

યેથેં દુસરી ન સરે આટી । દેવા ભેટી જાવયા ॥1॥
તો ચિ ધ્યાવા એકા ચિત્તેં । કરૂનિ રિતેં કિળવર ॥ધ્રુ.॥
ષડૌર્મી હૃદયાંત । યાંચા અંત પુરવૂનિ ॥2॥
તુકા હ્મણે ખુંટે આસ । તેથેં વાસ કરી તો ॥3॥

મુહ્ તો આશંકા નાહીં જયા અંગીં । બદ્ધ મોહોસંગીં લજ્જા ચિંતા ॥1॥
સુખ પાવે શાંતી ધરૂનિ એકાંત । દુઃખી તો લોકાંત દંભ કરી ॥2॥
તુકા હ્મણે લાગે થોડા ચ વિચાર । પરી હે પ્રકાર નાગવિતી ॥3॥

કાનીં ધરી બોલ બહુતાંચીં મતેં । ચાટ ત્યાપરતેં આણીક નાહીં ॥1॥
પાવેલ ગૌરવ વોઢાળાચે પરી । દંડ પાઠીવરી યમદૂતાં ॥ધ્રુ.॥
શબ્દયાઆની એક આપુલ્યાલા મતેં । સાંગતી વેદાંત ભિન્નભાવેં ॥2॥
તુકા હ્મણે એક ભાવ ન ધરિતી । પડિલી હે માતી ત્યાંચે તોંડીં ॥3॥

દેવા ઐકેં હે વિનંતી । મજ નકો રે હે મુઇહ્ । તયા ઇચ્છા ગતિ । હેં ચિ સુખ આગળેં ॥1॥
યા વૈષ્ણવાંચે ઘરીં । પ્રેમસુખ ઇચ્છા કરી । રિઇદ્ધસિદ્ધી દ્વારીં । કર જોડૂનિ ઉભ્યા ॥ધ્રુ.॥
નકો વૈકુંઠીંચા વાસ । અસે તયા સુખા નાસ । અદ્ભુત હા રસ । કથાકાળીં નામાચા ॥2॥
તુઝ્યા નામાચા મહિમા । તુજ ન કળે રે મેઘશામા । તુકા હ્મણે આહ્માં । જન્મ ગોડ યાસાટીં ॥3॥

ન પૂજીં આણિકાં દેવાં ન કરીં ત્યાંચી સેવા । ન મનીં યા કેશવાવિણ દુજેં ॥1॥
કાય ઉણેં જાલેં મજ તયાપાયીં । તેં મી માગોં કાઇ઩ કવણાસી ॥ધ્રુ.॥
આણિકાચી કીર્તી નાઇકેં ન બોલેં । ચાડ યા વિઠ્ઠલેંવિણ નાહીં ॥2॥
ન પાહેં લોચનીં શ્રીમુખાવાંચૂનિ । પંઢરી સાંડૂનિ ન વજેં કોઠેં ॥3॥
ન કરીં કાંહીં આસ મુહીચે સાયાસ । ન ભેં સંસારાસ યેતાં જાતાં ॥4॥
તુકા મ્હણે કાંહીં વ્હાવેં ઐસેં જીવા । નાહીં યા કેશવાવિણ દુજેં ॥5॥

નવ્હે ખળવાદી મતા ચ પુરતા । સત્યાચી હે સત્તા ઉપદેશ ॥1॥
સાક્ષત્વેંસી મના આણાવીં ઉત્તરેં । પરિપાકીં ખરેં ખોટેં કળે ॥ધ્રુ.॥
નવ્હે એકદેશી શબ્દ હા ઉખતા । બ્રહ્માંડાપુરતા ઘેઇ઩લ ત્યાસી ॥2॥
તુકા વિનવણી કરી જાણતિયાં । બહુમતેં વાંયાં શ્રમોં નયે ॥3॥

યા ચિ નાંવેં દોષ । રાહે અંતરીં કિઇલ્મષ ॥1॥
મના અંગીં પુણ્ય પાપ । શુભ ઉત્તમ સંકલ્પ ॥ધ્રુ.॥
બિજાઐસીં ફળેં । ઉત્તમ કાં અમંગળેં ॥2॥
તુકા હ્મણે ચિત્ત । શુદ્ધ કરાવેં હે નિત ॥3॥

કુશળ વહા નવ્હે જાણીવ શ્રોતા । રાહે ભાવ ચિત્તા ધરૂનિયાં ॥1॥
ધન્ય તો જગીં ધન્ય તો જગીં । બ્રહ્મ તયા અંગીં વસતસે ॥ધ્રુ.॥
ન ધોવી તોંડ ન કરી અંઘોળી । જપે સદાકાળીં રામરામ ॥2॥
જપ તપ ધ્યાન નેણે યાગ યુહી । કૃપાળુ જો ભૂતીં દયાવંત ॥3॥
તુકા હ્મણે હોય જાણોનિ નેણતા । આવડે અનંતા જીવાહૂનિ ॥4॥

કાળાચિયા સત્તા તે નાહીં ઘટિકા । પંઢરીનાયકા આઠવિતાં ॥1॥
સદાકાળ ગણના કરી આયુષ્યાચી । કથેચે વેળેચી આયાઆ નાહીં ॥ધ્રુ.॥
યાકારણેં માઝ્યા વિઠોબાચી કીતિ઩ । આહે હે ત્રિજગતીં થોર વાટ ॥2॥
તુકા હ્મણે જન્મા આલિયાચેં ફળ । સ્મરાવા ગોપાળ તેં ચિ ખરેં ॥3॥

ઘરોઘરીં બહુ જાલે કવિ । નેણે પ્રસાદાચી ચવી ॥1॥
લંડા ભૂષણાંચી ચાડ । પુઢેં ન વિચારી નાડ ॥ધ્રુ.॥
કાઢાવેં આઇતેં। તેં ચિ જોડાવેં સ્વહિતેં ॥2॥
તુકા હ્મણે કળે । પરિ હોતાતી અંધળે ॥3॥

નયે પાહોં મુખ માત્રાગમન્યાચેં । તૈસેં અભહાચેં ગુરુપુત્રા ॥1॥
હ્મણઊનિ બરેં ધરિતાં એકાંત । તેણેં નવ્હે ઘાત ભજનાસી ॥ધ્રુ.॥
નયે હોઊં કદા નિંદકાચી ભેટી । જયા દ્વૈત પોટીં ચાંડાળાચ્યા ॥2॥
તુકા હ્મણે નકા બોલોં ત્યાસી ગોષ્ટી । જયાચિયે દૃષ્ટી પાપ વાઢે ॥3॥

કથા કરોનિયા દ્રવ્ય ઘેતી દેતી । તયાં અધોગતિ નરકવાસ ॥1॥
રવરવ કુંભપાક ભોગિતી યાતના । નયે નારાયણા કરુણા ત્યાંચી ॥ધ્રુ.॥
અસિખડ્ગધારા છેદિતી સર્વાંગ । તપ્તભૂમી અંગ લોળવિતી ॥2॥
તુકા હ્મણે તયા નરક ન ચુકતી । સાંપડલે હાતીં યમાચિયા ॥3॥

નાઇકાવે કાનીં તયાચે તે બોલ । ભહીવિણ ફોલ યાઆન સાંગે ॥1॥
વાખાણી અદ્વૈત ભિહ્ભાવેંવિણ । દુઃખ પાવે સીણ શ્રોતા વહા ॥ધ્રુ.॥
અહં બ્રહ્મ હ્મણોનિ પાઇળત પિંડા । નો બોલાવેં ભાંડા તયા સવેં ॥2॥
વેદબાહએ લંડ બોલે જો પાષાંડ । ત્યાચેં કાળેં તોંડ સંતાંમધ્યે ॥3॥
તુકા હ્મણે ખંડી દેવભહ્પણ । વરિષ્ઠ ત્યાહૂનિ શ્વપચ તો ॥4॥

વેદવિહિત તુહ્મી આઇકા હો કર્મેં । બોલતોં તીં વર્મેં સંતાંપુઢે ॥1॥
ચારી વર્ણ જાલે એકાચિયે અંગીં । પાપપુણ્ય ભાગીં વિભાગિલેં ॥ધ્રુ.॥
પ્રથમ પાઉલીં પાવવિલા પંથ । આદિ મધ્ય અંત ભેદ નાહીં ॥2॥
આંબે બોરી વડ બાભુળા ચંદન । ગુણાગુણેં ભિન્ન ઐગ્ન એક ॥3॥
તુકા હ્મણે મન ઉન્મન જોં હોય । તોંવરિ હે સોય વિધિ પાળીં ॥4॥

તીર્થાંચે મૂળ વ્રતાંચેં ફળ । બ્રહ્મ તેં કેવળ પંઢરિયે ॥1॥
તેં આહ્મીં દેખિલેં આપુલ્યા નયનીં । ફિટલીં પારણીં ડોઇળયાંચીં ॥ધ્રુ.॥
જીવાંચેં જીવન સુખાચેં સેજાર । ઉભેં કટીં કર ઠેવૂનિયાં ॥2॥
જનાચા જનિતા કૃપેચા સાગર । દીનાં લોભાપાર દુષ્ટાં કાળ ॥3॥
સુરવરાં ચિંતનીં મુનિવરાં ધ્યાનીં । આકાર નિર્ગુણીં તેં ચિ અસે ॥4॥
તુકા હ્મણે નાહીં શ્રુતી આતુડલેં । આહ્માં સાંપડલેં ગીતી ગાતાં ॥5॥

માઝે મનોરથ પાવલે સિદ્ધી । તૈપ પાયીં બુઇદ્ધ ઇસ્થરાવલી ॥1॥
સમાધાન જીવ રાહિલા નિશ્ચળ । ગેલી હળહળ સ્મરણ હેં ॥ધ્રુ.॥
ત્રિવિધ તાપાચેં જાલેંસે દહન । સુખાવલેં મન પ્રેમસુખેં ॥2॥
મહાલાભ વાચે વસે પાંડુરંગ । અંગોઅંગીં સંગ અખંડિત ॥3॥
જીવનાચા જાલા ઓલાવા અંતરીં । વિશ્વ વિશ્વંભરીં સામાવલેં ॥4॥
તુકા હ્મણે માપ ભરી આલેં સિગે । ધારબોળ ગંગે પૂર વાહે ॥5॥

કૃપેચેં ઉત્તર દેવાચા પ્રસાદ । આનંદીં આનંદ વાઢવાવા ॥1॥
બહુતાંચ્યા ભાગ્યેં લાગલેં જાહાજ । યેથેં આતાં કાજ લવલાહેં ॥ધ્રુ.॥
અલભ્ય તેં આલેં દારાવરી ફુકા । યેથેં આતા ચુકા ન પાહિજે ॥2॥
તુકા હ્મણે જિવ્હાશ્રવણાચ્યા દ્વારેં । માપ ભરા વરેં સિગેવરિ ॥3॥

પાપપુણ્યસુખદુઃખાચીં મંડળેં । એક એકાબળેં વાવ ઘેતી ॥1॥
કવતુક ડોળાં પાહિલેં સકળ । નાચવિતો કાળ જીવાંસી તો ॥ધ્રુ.॥
સ્વર્ગાચિયા ભોગેં સરતાં નરક । માગેં પુઢેં એક એક દોન્હી ॥2॥
તુકા હ્મણે ભય ઉપજલેં મના । ઘેઇપ નારાયણા કડિયે મજ ॥3॥

વચના ફિરતી અધમ જન । નારાયણ તો નવ્હે ॥1॥
કેલા આતાં અંગીકાર । ન મની ભાર સમર્થ ॥ધ્રુ.॥
સંસારાચા નાહીં પાંગ । દેવ સાંગ સકળ ॥2॥
તુકા હ્મણે કીર્ત વાણૂં । મધ્યેં નાણૂં સંકલ્પ ॥3॥

કથા કરોનિયાં મોલ જ્યાપેં ઘેતી । તે હી દોઘે જાતી નરકામધ્યેં ॥1॥
બ્રહ્મ પૂર્ણ કરા બ્રહ્મ પૂર્ણ કરા । અખંડ સ્મરા રામરામ ॥ધ્રુ.॥
મધુરવાણીચ્યા નકા પડોં ભરી । જાલ યમપુરી ભોગાવયા ॥2॥
તુકા હ્મણે કરીં બ્રહ્માંડ ઠેંગણેં । હાત પસરી જિણેં ધિગ ત્યાચેં ॥3॥

ગોડ નાંવેં ક્ષીર । પરી સાકરેચા ધીર ॥1॥
તૈસેં જાણા બ્રહ્મયાઆન । બાપુડેં તેં ભહીવિણ ॥ધ્રુ.॥
રુચી નેદી અન્ન । જ્યાંત નસતાં લવણ ॥2॥
અંધઑયાચે શ્રમ । શિકવિલ્યાચેં ચિ નામ ॥3॥
તુકા હ્મણે તારા । નાવ તંબુ†યાચ્યા સારા ॥4॥

નમ્ર જાલા ભૂતાં । તેણેં કોંડિલેં અનંતા ॥1॥
હેં ચિ શૂરત્વાચે અંગ । હરી આણિલા શ્રીરંગ ॥ધ્રુ.॥
અવઘા જાલા પણ । લવણ સકળાં કારણ ॥2॥
તુકા હ્મણે પાણી । પાતાળ તેં પરી ખણી ॥3॥

આપુલ્યા મહિમાનેં । ધાતુ પરિસેં કેલેં સોનેં ॥1॥
તૈસેં ન મનીં માઝે આતાં । ગુણદોષ પંઢરિનાથા ॥ધ્રુ.॥
ગાંવાખાલીલ વાહાળ । ગંગા ન મની અમંગળ ॥2॥
તુકા હ્મણે માતી । કેલી કસ્તુરીનેં સરતી ॥3॥

આશાબદ્ધ વહા । ભય શ્રોતયાચ્યા ચિત્તા ॥1॥
ગાતો તેં ચિ નાહીં ઠાવેં । તોંડ વાસી કાંહીં દ્યાવેં ॥ધ્રુ.॥
જાલેં લોભાચેં માંજર । ભીક માગે દારોદાર ॥2॥
તુકા હ્મણે ગોણી । માપ આણિ રિતીં દોન્હી ॥3॥

તક્ર શિષ્યા માન । દુગ્ધા હ્મણે નારાયણ ॥1॥
ઐશીં યાઆનાચીં ડોબડેં । આશા વિટંબિલીં મૂઢેં ॥ધ્રુ.॥
ઉપદેશ તો જગા । આપણ સોંવળા ઇતકા માંગા ॥2॥
રસનાશિશ્નાચે અંકિત । તુકા હ્મણે વરદળ ઇસ્પત ॥3॥

બ્રહ્મચારી ધર્મ ઘોકાવેં અક્ષર । આશ્રમીં વિચાર ષટકર્મેં ॥1॥
વાનપ્રસ્થ તરી સંયોગીં વિયોગ । સંન્યાસ તો ત્યાગ સંકલ્પાચા ॥ધ્રુ.॥
પરમહંસ તરી જાણે સહજ વર્મ । તેથેં યાતી ધર્મ કુળ નાહીં ॥2॥
બોલે વર્મ જો ચાલે યાવિરહિત । તો જાણા પતિત શ્રુતિ બોલે ॥3॥
તુકા હ્મણે કાંહીં નાહીં નેમાવિણ । મોકળા તો સીણ દુઃખ પાવે ॥4॥

આહ્મી ક્ષેત્રીંચે સંન્યાસી । દેહભરિત હૃષીકેશી । નાહીં કેલી ઐશી । આશાકામબોહરી ॥1॥
આલેં અયાચિત અંગા । સહજ તેં આહ્માં ભાગા । દાતા પાંડુરંગા । ઐસા કરિતાં નિઇંશ્ચતી ॥ધ્રુ.॥
દંડ ધરિલા દંડાયમાન । મુળીં મુંડિલેં મુંડણ । બંદી બંદ કૌપીન । બહિરવાસ ઔઠડેં ॥2॥
કાળેં સાધિયેલા કાળ । મન કરૂનિ નિશ્ચળ । લૌકિકીં વિટાળ । ધરૂનિ અસોં ઐકાંત ॥3॥
કાર્યકારણાચી ચાલી । વાચાવાચત્વેં નેમિલી । એકા નેમેં ચાલી । સ્વરૂપીં ચ રાહાણેં ॥4॥
નવ્હે વેષધારી । તુકા આહાચ વરવરી । આહે તૈસીં બરીં। ખંડેં નિવડિતોં વેદાંચી ॥5॥

નિર્વાહાપુરતેં અન્ન આચ્છાદન । આશ્રમાસી સ્થાન કોંપી ગુહા ॥1॥
કોઠેં હી ચિત્તાસી નસાવેં બંધન । હૃદયીં નારાયણ સાંટવાવા ॥ધ્રુ.॥
નયે બોલોં ફાર બૈસોં જનામધીં । સાવધાન બુદ્ધી ઇંઇદ્રયેં દમી ॥2॥
તુકા હ્મણે ઘડી ઘડીનેં સાધાવી । ત્રિગુણાંચી ગોવી ઉગવૂનિ ॥3॥

જૈસીં તૈસીં તરી । શરણાગતેં તુઝીં હરી ॥1॥
આતાં ન પાહિજે કેલેં । બ્રીદ લટિકેં આપુલેં ॥ધ્રુ.॥
શુદ્ધ નાહીં ચિત્ત । પરી હ્મણવિતોં ભહ્ ॥2॥
મજ કોણ પુસે રંકા । નામ સાંગે તુઝેં તુકા ॥3॥

નાશવંત દેહ નાસેલ હા જાણા । કાં રે ઉચ્ચારાના વાચે નામ ॥1॥
નામેં ચિ તારિલે કોટએઆન હે કોટી । નામેં હે વૈકુંઠી બૈસવિલે ॥ધ્રુ.॥
નામાપરતેં સાર નાહીં ત્રિભુવનીં । તેં કાં તુહ્મી મનીં આઠવાના ॥2॥
તુકા હ્મણે નામ વેદાંસી આગળેં । તેં દિલેં ગોપાળેં ફુકાસાટીં ॥3॥

આળવિતાં બાળેં । માતેતેં સુખ આગળેં ॥1॥
દ્યાવેં આવડી ભાતુકેં । પાહે નિવે કવતુકેં ॥ધ્રુ.॥
લેવવૂનિ અળંકાર । દૃષ્ટી કરાવી સાદર ॥2॥
આપુલિયે પદીં । બૈસવૂનિ કોડેં વંદી ॥3॥
નેદી લાગોં દિઠી । ઉચલોનિ લાવી કંઠીં ॥4॥
તુકા હ્મણે લાભા । વારી ઘ્યા વો પદ્મનાભા ॥5॥

તપ તીર્થ દાન વ્રત આચરણ । ગાતાં હરિગુણ વારૂં નયે ॥1॥
કોટિ કુળેં ત્યાચીં વાટુલી પાહાતી । ત્યા તયા ઘડતી બ્રહ્મહત્યા ॥ધ્રુ.॥
આપુલિયા પાપેં ન સુટે સાયાસેં । કોણા કાળેં ઐસેં નિસ્તરેલ ॥2॥
વ્હાવેં સાહએ તયા ન ઘલાવેં ભય । ફુકાસાટીં પાહે લાભ ઘાત ॥3॥
તુકા હ્મણે હિત માના યા વચના ॥સુખ દુઃખ જાણા સાધે ફુકા ॥4॥

દેવાસાટીં જાણા તયાસી ચ આટી । અસેલ જ્યા ગાંઠીં પુણ્યરાશી ॥1॥
નિર્બળા પાઠવી બળેં વારાણસી । મેલા આલા ત્યાસી અર્ધ પુણ્ય ॥ધ્રુ.॥
કથેં નિદ્રાભંગ કરાવા ભોજનીં । તયા સુખા ધણી પાર નાહીં ॥2॥
યાગીં રીણ ઘ્યાવેં દ્યાવેં સુખ લાહીં । બુડતાં ચિંતા નાહીં ઉભયતાં ॥3॥
તુકા હ્મણે વર્મ જાણોનિ કરાવેં । એક ન ઘલાવેં એકાવરી ॥4॥

અગ્નીમાજી પડે ધાતુ । લીન હોઉનિ રાહે અતુ । હોય શુદ્ધ ન પવે ઘાતુ । પટતંતુપ્રમાણ ॥1॥
બાહએરંગાચેં કારણ । મિથ્યા અવઘેં ચિ ભાષણ । ગર્વ તાઠા હેં અયાઆન । મરણ સવેં વાહાતસે ॥ધ્રુ.॥
પુરેં માતલિયા નદી । લવ્હા નાંદે જીવનસંધી । વૃક્ષ ઉન્મળોનિ ભેદી । પરિ તો કધીં ભંગેના ॥2॥
હસ્તી પરદળ તેં ભંગી । તયા પાયીં ન મરે મુંગી । કોણ જાય સંગી । પાણોવાણી તયેચ્યા ॥3॥
પિટિતાં ઘણેં વરિ સૈરા । તયા પોટીં રાહે હિરા । તૈશા કાય તગતી ગારા । તયા થોરા હોઊનિ ॥4॥
લીન દીન હેં ચિ સાર । ભવ ઉતરાવયા પાર। બુડે માથાં ભાર । તુકા હ્મણેં વાહોનિ ॥5॥

આહ્મી વીર જુંઝાર । કરૂં જમદાઢે માર । તાપટિલે ભાર । મોડ જાલા દોષાંચા ॥1॥
જાલા હાહાકાર । આલે હાંકીત જુંઝાર । શંખચક્રાંચે શૃંગાર । કંઠીં હાર તુળસીચે ॥ધ્રુ.॥
રામનામાંકિત બાણ । ગોપી લાવિલા ચંદન । ઝળકતી નિશાણેં । ગરુડટકે પતાકા ॥2॥
તુકા હ્મણે કાળ । જાલોં જિંકોનિ નિશ્ચળ । પાવલા સકળ। ભોગ આહ્માં આમચા ॥3॥

આશાબદ્ધ તો જગાચા દાસ । પૂજ્ય તો ઉદાસ સર્વજના ॥1॥
આહે તેં અધીન આપુલે હાતીં । આણિકાં ઠેવિતી કાય બોલ ॥ધ્રુ.॥
જાણતિયા પાઠીં લાગલા ઉપાધ । નેણતા તો સિદ્ધ ભોજનાસી ॥2॥
તુકા હ્મણે ભય બાંધલેં ગાંઠીં । ચોર લાગે પાઠી દુમ તયા ॥3॥

આણિકાંસી તારી ઐસા નાહીં કોણી । ધડ તેં નાસોનિ ભલતા ટાકી ॥1॥
સોનેં શુદ્ધ હોતેં અવિટ તેં ઘરીં । નાસિલેં સોનારીં અળંકારીં ॥ધ્રુ.॥
ઓલ શુદ્ધ કાળી કાળેં જિરેં બીજ । કૈંચેં લાગે નિજ હાતા તેથેં ॥2॥
એક ગહૂ કરિતી અનેક પ્રકાર । સાંજા દિવસીં ક્ષીર ઘુગરિયા ॥3॥
તુકા હ્મણે વિષા રુચિ એકા હાતીં । પાધાની નાસિતી નવનીત ॥4॥

વાટે યા જનાચેં થોર બા આશ્ચર્ય । ન કરિતી વિચાર કાં હિતાચા ॥1॥
કોણ દમ ઐસા આહે યાંચે પોટીં । યેઇ઩લ શેવટીં કોણ કામા ॥ધ્રુ.॥
કાય માનુનિયાં રાહિલે નિઇંશ્ચતી । કાય જાબ દેતી યમદૂતાં ॥2॥
કાં હીં વિસરલીં મરણ બાપુડીં । કાય યાંસી ગોડી લાગલીસે ॥3॥
કાય હાતીં નાહીં કરીલ તયાસી ॥ કાય જાલેં યાંસી કાય જાણોં ॥4॥
કાં હીં નાઠવિતી દેવકીનંદના । સુટાયા બંધનાપાસૂનિયાં ॥5॥
કાય મોલ યાસી લાગે ધન વિત્ત । કાં હેં યાંચેં ચિત્ત ઘેત નાહીં ॥6॥
તુકા હ્મણે કાં હીં ભોગિતીલ ખાણી ॥ કાં ત્યા ચક્રપાણી વિસરલીં ॥7॥

કાય એકાં જાલેં તેં કાં નાહીં ઠાવેં । કાય હેં સાંગાવેં કાય હ્મુણ ॥1॥
દેખતીલ ડોળાં ઐકતી કાનીં । બોલિલેં પુરાણીં તેં હી ઠાવેં ॥ધ્રુ.॥
કાય હેં શરીર સાચ કીં જાણાર । સકળ વિચાર જાણતી હા ॥2॥
કાં હેં કળોં નયે આપુલેં આપણા । બાળત્વ તારુણ્ય વૃદ્ધદશા ॥3॥
કાં હેં આવડલેં ઇપ્રયાપુત્રધન । કાય કામા કોણ કોણા આલેં ॥4॥
કાં હેં જન્મ વાંયાં ઘાતલેં ઉત્તમ । કાં હે રામરામ ન હ્મણતી ॥5॥
કાય ભુલી યાંસી પડલી જાણતાં । દેખતી મરતાં આણિકાંસી ॥6॥
કાય કરિતી હે બાંધલિયા કાળેં । તુકા હ્મણે બળેં વજ્રપાશીં ॥7॥

જુંઝાર તે એક વિષ્ણુદાસ જગીં । પાપપુણ્ય અંગીં નાતળે ત્યાં ॥1॥
ગોવિંદ આસનીં ગોવિંદ શયનીં । ગોવિંદ ત્યાં મનીં બૈસલાસે ॥ધ્રુ.॥
ઊર્ધ પુંડ ભાળીં કંઠીં શોભે માળી । કાંપિજે કિળકાળ તયા ભેણેં ॥2॥
તુકા હ્મણે શંખચક્રાંચે શૃંગાર । નામામૃતસાર મુખામાજી ॥3॥

જેણેં નાહીં કેલેં આપુલેં સ્વહિત । પુઢિલાંચા ઘાત ઇચ્છીતસે ॥1॥
સંચિતાસી જાય મિળોનિયાં ખોડી । પતનાચે ઓંડીવરી હાંવ ॥ધ્રુ.॥
બાંધલેં ગાંઠી તેં લાગલેં ભોગાવેં । ઐસિયાસી દેવેં કાય કીજે ॥2॥
તુકા હ્મણે જયા ગાંવાં જાણે જયા । પુસોનિયાં તયા વાટ ચાલે ॥3॥

માની ભહાંચે ઉપકાર । રુણીયા હ્મણવી નિરંતર । કેલા નિર્ગુણીં આકાર । કીર્ત મુખેં વણિ઩તાં ॥1॥
હ્મણોનિ જયા જે વાસના ॥ તે પુરવિતો પંઢરિરાણા । જાલા ભહાંચા આંદણા । તે ઉપકાર ફેડાવયા ॥ધ્રુ.॥
અંબૠષીકારણેં । જન્મ ઘેતલે નારાયણેં । એવડેં ભહીંચે લહણેં । દાસ્ય કરી હા દાસાચેં ॥2॥
હ્મણિયેં કરિતાં શંકા ન ધરી । રક્ષપાળ બિળચ્યા દ્વારીં । ભહીચા આભારી । રીગ ન પુરે જાવયા ॥3॥
અર્જુનાચે રથવારુ । તે વાગવી સર્વેશ્વરુ । એવડે ભહીચે ઉપકારુ । માગેં માગેં હિંડતસે ॥4॥
પુંડલિકાચે દ્વારીં । સમ પાઉલીં વિટેવરી । ન વજે કટ કરીં । ધરૂનિ તેથેં રાહિલા ॥5॥
ભાવભહીચા અંકિત । નામ સાજે દિનાનાથ । હ્મણોનિ રાહિલા નિવાંત । તુકા ચરણ ધરોનિ ॥6॥

સાંગોં જાણતી શકુન । ભૂત ભવિષ્ય વર્તમાન ॥1॥
ત્યાંચા આહ્માંસી કંટાળા । પાહોં નાવડતી ડોળાં ॥ધ્રુ.॥
રિઇદ્ધસિદ્ધીંચે સાધક । વાચાસિદ્ધ હોતી એક ॥2॥
તુકા હ્મણે જાતી । પુણ્યક્ષયેં અધોગતી ॥3॥

ઠાકલોંસેં દ્વારીં । ઉભેં યાચક ભીકારી ॥1॥
મજ ભીક કાંહીં દેવા । પ્રેમભાતુકેં પાઠવા ॥ધ્રુ.॥
યાચકાચા ભાર । નયે ઘેઊં યેરઝાર ॥2॥
તુકા હ્મણે દાન । સેવા ઘેતલ્યાવાંચૂન ॥3॥
સદાશિવાવર અભંગ ॥ 2 ॥

કાય ધર્મ નીત । તુહ્માં શિકવાવેં હિત ॥1॥
અવઘેં રચિયેલેં હેળા । લીળા બ્રહ્માંડ સકળા ॥ધ્રુ.॥
નામ મહાદેવ । યેથેં નિવડલા ભાવ ॥2॥
તુકા હ્મણે વેળે । માઝેં તુહ્માં કાં ન કળે ॥3॥

ભાંડાવેં તેં ગોડ । પુરે સકળ હી કોડ ॥1॥
ઐસા ઘરીંચા યા મોળા । ઠાવા નિકટાં જવળાં ॥ધ્રુ.॥
હાક દેતાં દારીં । યેતી જવળી સામોરીં ॥2॥
તુકા હ્મણે શિવેં । માગિતલેં હાતીં દ્યાવેં ॥3॥
॥2॥

ઐસેં કાં જાલેં તેં મજ હી ન કળે । કીર્તનાચે રળેપળે જગીં ॥1॥
કૈસેં તુહ્માં દેવા વાટતસે બરેં । સંતાંચીં ઉત્તરેં લાજવિલીં ॥ધ્રુ.॥
ભાવિકાં કંટક કરિતાતી પીડા । હા તંવ રોકડા અનુભવ ॥2॥
તુકા હ્મણે નામ નિર્વાણીચા બાણ । યાચા અભિમાન નાહીં તુહ્માં ॥3॥
વર્ગ:ગાથા
વર્ગ:સંત તુકારામ સાહિત્ય
વર્ગ:તપાસણી કરાયચે સાહિત્ય‎
ઠળક મજકૂર