તન્ત્રાલોક · અધ્યાય 27

અથોચ્યતે લિઙ્ગપૂજા સૂચિતા માલિનીમતે ॥ 1બ્

એતેષામૂર્ધ્વશાસ્ત્રોક્તમન્ત્રાણાં ન પ્રતિષ્ઠિતમ્ ।
બહિષ્કુર્યાત્તતો હ્યેતે રહસ્યત્વેન સિદ્ધિદાઃ ॥ 2

સ્વવીર્યાનન્દમાહાત્મ્યપ્રવેશવશશાલિનીમ્ ।
યે સિદ્ધિં દદતે તેષાં બાહ્યત્વં રૂપવિચ્યુતિઃ ॥ 3

કિંચ ચોક્તં સમાવેશપૂર્ણો ભોક્ત્રાત્મકઃ શિવઃ ।
ભોગલામ્પટ્યભાગ્ભોગવિચ્છેદે નિગ્રહાત્મકઃ ॥ 4

શાન્તત્વન્યક્ક્રિયોદ્ભૂતજિઘત્સાવૃંહિતં વપુઃ ।
સ્વયં પ્રતિષ્ઠિતં યેન સો@સ્યાભોગે વિનશ્યતિ ॥ 5

ઉક્તં જ્ઞાનોત્તરાયાં ચ તદેતત્પરમેશિના ।
શિવો યાગપ્રિયો યસ્માદ્વિશેષાન્માતૃમધ્યગઃ ॥ 6

તસ્માદ્રહસ્યશાસ્ત્રેષુ યે મન્ત્રાસ્તાન્બુધો બહિઃ ।
ન પ્રતિષ્ઠાપયેજ્જાતુ વિશેષાદ્વ્યક્તરૂપિણઃ ॥ 7

અત એવ મૃતસ્યાર્થે પ્રતિષ્ઠાન્યત્ર યોદિતા ।
સાત્ર શાસ્ત્રેષુ નો કાર્યા કાર્યા સાધારણી પુનઃ ॥ 8

આ તન્મયત્વસંસિદ્ધેરા ચાભીષ્ટફલોદયાત્ ।
પુત્રકઃ સાધકો વ્યક્તમવ્યક્તં વા સમાશ્રયેત્ ॥ 9

પુત્રકૈર્ગુરુરભ્યર્થ્યઃ સાધકસ્તુ સ્વયં વિદન્ ।
યદિ તત્સ્થાપયેન્નો ચેત્તેનાપ્યર્થ્યો ગુરુર્ભવેત્ ॥ 10

ગુરુશ્ચાત્ર નિરોધાખ્યે કાલ ઇત્થં વિભૌ વદેત્ ।
જીવત્યસ્મિન્ફલાન્તં ત્વં તિષ્ઠેર્જીવાવધીતિ વા ॥ 11

લિઙ્ગં ચ બાણલિઙ્ગં વા રત્નજં વાથ મૌક્તિકમ્ ।
પૌષ્પમાન્નમથો વાસ્ત્રં ગન્ધદ્રવ્યકૃતં ચ વા ॥ 12

નતુ પાષાણજં લિઙ્ગં શિલ્પ્યુત્થં પરિકલ્પયેત્ ।
ધાતૂત્થં ચ સુવર્ણોત્થવર્જમન્યદ્વિવર્જયેત્ ॥ 13

ન ચાત્ર લિઙ્ગમાનાદિ ક્વચિદપ્યુપયુજ્યતે ।
ઉદારવીર્યૈર્મન્ત્રૈર્યદ્ભાસિતં ફલદં હિ તત્ ॥ 14

તસ્યાપિ સ્થણ્ડિલાદ્યુક્તવિધિના શુદ્ધિમાચરેત્ ।
મન્ત્રાર્પણં તથૈવ સ્યાન્નિરોધસ્તૂક્તયુક્તિતઃ ॥ 15

અગ્નૌ ચ તર્પણં ભૂરિવિશેષાદ્દક્ષિણા ગુરોઃ ।
દીનાદિતૃપ્તિર્વિભવાદ્યાગ ઇત્યધિકો વિધિઃ ॥ 16

સર્વેષ્વવ્યક્તલિઙ્ગેષુ પ્રધાનં સ્યાદકલ્પિતમ્ ।
તથા ચ તત્ર તત્રોક્તં લક્ષણે પારમેશ્વરે ॥ 17

સૂત્રે પાત્રે ધ્વજે વસ્ત્રે સ્વયમ્ભૂબાણપૂજિતે ।
નદીપ્રસ્રવણોત્થે ચ નાહ્વાનં નાપિ કલ્પના ॥ 18

પીઠપ્રસાદમન્ત્રાંશવેલાદિનિયમો નચ ।
વ્યક્તં વા ચિત્રપુસ્તાદૌ દેવદારુસુવર્ણજમ્ ॥ 19

અથ દીક્ષિતસચ્છિલ્પિકૃતં સ્થાપયતે ગુરુઃ ।
અથવા લક્ષણોપેતમૂર્ધતત્કર્પરાશ્રિતમ્ ॥ 20

પઙ્ક્તિચક્રકશૂલાબ્જવિધિના તૂરમાશ્રયેત્ ।
તલ્લક્ષણં બ્રુવે શ્રીમત્પિચુશાસ્ત્રે નિરૂપિતમ્ ॥ 21

તૂરે યોગઃ સદા શસ્તઃ સિદ્ધિદો દોષવર્જિતે ।
જાલકૈર્જર્જરૈ રન્ધ્રૈર્દન્તૈરૂનાધિકૈ રુજા ॥ 22

યુક્તે ચ તૂરે હાનિઃ સ્યાત્ તદ્ધીને યાગ ઉત્તમઃ ।
કામ્ય એવ ભવેત્તૂરમિતિ કેચિત્પ્રપેદિરે ॥ 23

ગુરવસ્તુ વિધૌ કામ્યે યત્નાદ્દોષાંસ્ત્યજેદિતિ ।
વ્યાચક્ષતે પિચુપ્રોક્તં ન નિત્યે કર્મણીત્યદઃ ॥ 24

શ્રીસિદ્ધાતન્ત્ર ઉક્તં ચ તૂરલક્ષણમુત્તમમ્ ।
એકાદિકચતુષ્ખણ્ડે ગોમુખે પૂર્ણચન્દ્રકે ॥ 25

પદ્મગોરોચનામુક્તાનીરસ્ફટિકસંનિભે ।
એકાદિપઞ્ચસદ્રન્ધ્રવિદ્યારેખાન્વિતે શુભે ॥ 26

ન રૂક્ષવક્રશકલદીર્ઘનિમ્નસબિન્દુકે ।
શ્લક્ષ્ણયા વજ્રસૂચ્યાત્ર સ્ફુટં દેવીગણાન્વિતમ્ ॥ 27

સર્વં સમાલિખેત્પૂજ્યં સર્વાવયવસુન્દરમ્ ।
એતદેવાનુસર્તવ્યમર્ઘપાત્રે@પિ લક્ષણમ્ ॥ 28

શ્રીબ્રહ્મયામલે@પ્યુક્તં પાત્રં ગોમુખમુત્તમમ્ ।
ગજકૂર્મતલં કુમ્ભવૃત્તશક્તિકજાકૃતિ ॥ 29

અક્ષસૂત્રમથો કુર્યાત્તત્રૈવાભ્યર્ચયેત્ક્રમમ્ ।
વીરધાતુજલોદ્ભૂતમુક્તારત્નસુવર્ણજમ્ ॥ 30

અક્ષસૂત્રં ક્રમોત્કૃષ્ટં રૌદ્રાક્ષં વા વિશેષતઃ ।
શતં તિથ્યુત્તરં યદ્વા સાષ્ટં યદ્વા તદર્ધકમ્ ॥ 31

તદર્ધં વાથ પઞ્ચાશદ્યુક્તં તત્પરિકલ્પયેત્ ।
વક્ત્રાણિ પઞ્ચ ચિત્સ્પન્દજ્ઞાનેચ્છાકૃતિસંગતેઃ ॥ 32

પઞ્ચધાદ્યન્તગં ચૈક્યમિત્યુપાન્ત્યાક્ષગો વિધિઃ ।
શક્તિતદ્વત્પ્રભેદેન તત્ર દ્વૈરૂપ્યમુચ્યતે ॥ 33

તતો દ્વિગુણમાને તુ દ્વિરૂપં ન્યાસમાચરેત્ ।
તતો@પિ દ્વિગુણે સૃષ્ટિસંહૃતિદ્વિતયેન તમ્ ॥ 34

માતૃકાં માલિનીં વાથ ન્યસ્યેત્ખશરસંમિતે ।
ઉત્તમે તુ દ્વયીં ન્યસ્યેન્ન્યસ્ય પૂર્વં પ્રચોદિતાન્ ॥ 35

દીક્ષાયાં મુખ્યતો મન્ત્રાંસ્તાન્પઞ્ચદશ દૈશિકઃ ।
યદિ વા તત્ત્વભુવનકલામન્ત્રપદાર્ણજૈઃ ॥ 36

સંખ્યાભેદૈઃ કૃતે સૂત્રે તં તં ન્યાસં ગુરુશ્ચરેત્ ।
કૃત્વાક્ષસૂત્રં તસ્યાપિ સર્વં સ્થણ્ડિલવદ્ભવેત્ ॥ 37

પૂજિતેન ચ તેનૈવ જપં કુર્યાદતન્દ્રિતઃ ।
વિધિરુક્તસ્ત્વયં શ્રીમન્માલિનીવિજયોત્તરે ॥ 38

ચક્રવદ્ભ્રમયન્નેતદ્યદ્વક્તિ સ જપો ભવેત્ ।
યદીક્ષતે જુહોત્યેતદ્બોધાગ્નૌ સંપ્રવેશનાત્ ॥ 39

અથવાર્ઘમહાપાત્રં કુર્યાત્તચ્ચોત્તરં પરમ્ ।
નારિકેલમથો બૈલ્વં સૌવર્ણં રાજતં ચ વા ॥ 40

તસ્યાપ્યેષ વિધિઃ સર્વઃ પ્રતિષ્ઠાદૌ પ્રકીર્તિતઃ ।
તન્નિષ્કમ્પરસૈઃ પૂર્ણં કૃત્વાસ્મિન્પૂજયેત્ક્રમમ્ ॥ 41

અધોમુખં સદા સ્થાપ્યં પૂજિતં પૂજને પુનઃ ।
તત્પાત્રમુન્મુખં તચ્ચ રિક્તં કુર્યાન્ન તાદૃશમ્ ॥ 42

પૂજાન્તે તદ્રસાપૂર્ણમાત્માનં પ્રવિધાય તત્ ।
અધોમુખં ચ સંપૂજ્ય સ્થાપયેત્ વિચક્ષણઃ ॥ 43

ખઙ્ગં કૃપાણિકાં યદ્વા કર્તરીં મકુરં ચ વા ।
વિમલં તત્તથા કુર્યાચ્છ્રીમત્કાલીમુખોદિતમ્ ॥ 44

શ્રીભૈરવકુલે@પ્યુક્તં કુલપર્વપ્રપૂજને ।
સ્થણ્ડિલે@ગ્નૌ પટે લિઙ્ગે પાત્રે પદ્મે@થ મણ્ડલે ॥ 45

મૂર્તૌ ઘટે@સ્ત્રસંઘાતે ધટે સૂત્રે@થ પૂજયેત્ ।
સ્વેન સ્વેનોપચારેણ સઙ્કરં વર્જયેદિતિ ॥ 46

યથાપ્સુ શાન્તયે મન્ત્રાસ્તદ્વદસ્ત્રાદિષુ ધ્રુવમ્ ।
શત્રુચ્છેદાદિકર્તારઃ કામ્યો@તઃ સઙ્કરોજ્ઝિતઃ ॥ 47

અકામસ્ય તુ તે તત્તત્સ્થાનોપાધિવશાદ્ધ્રુવમ્ ।
પાશકર્તનસંશુદ્ધતત્ત્વાપ્યાયાદિકારિણઃ ॥ 48

અથવા પુસ્તકં તાદૃગ્રહઃશાસ્ત્રક્રમોમ્ભિતમ્ ।
સુશુદ્ધં દીક્ષિતકૃતં તત્રાપ્યેષ વિધિઃ સ્મૃતઃ ॥ 49

ઇત્થં સ્વયંપ્રતિષ્ઠેષુ યાવદ્યાવત્સ્થિતિર્ભવેત્ ।
વિભવૈસ્તર્પણં શુદ્ધિસ્તાવદ્વિચ્છેદવર્જનમ્ ॥ 50

અત એવ યદા ભૂરિદિનં મણ્ડલકલ્પનમ્ ।
તદા દિને દિને કુર્યાદ્વિભવૈસ્તર્પણં બહુ ॥ 51

પ્રતિષ્ઠાયાં ચ સર્વત્ર ગુરુઃ પૂર્વોદિતં પરમ્ ।
સતત્ત્વમનુસન્ધાય સંનિધિં સ્ફુટમાચરેત્ ॥ 52

સિદ્ધે તુ તન્મયીભાવે ફલે પુત્રકસાધકૈઃ ।
અન્યસ્મૈ તદ્દ્વયાદન્યતરસ્મૈ તત્સમર્પ્યતે ॥ 53

તસ્યાપ્યેષ વિધિઃ સર્વસ્તદલાભે તુ સર્વથા ।
અગાધે@મ્ભસિ તત્ક્ષેપ્યં ક્ષમયિત્વા વિસૃજ્ય ચ ॥ 54

ઇત્યેષ સ્વપ્રતિષ્ઠાનવિધિઃ શિવનિરૂપિતઃ ।
પરપ્રતિષ્ઠિતે લિઙ્ગે બાણીયે@થ સ્વયંભુવિ ॥ 55

સર્વમાસનપક્ષે પ્રાઙ્ન્યસ્ય સંપૂજયેત્ક્રમમ્ ।
શુદ્ધાશુદ્ધાધ્વજાઃ સર્વે મન્ત્રાઃ સર્વઃ શિવાન્તકઃ ॥ 56

અધ્વા ચેહાસને પ્રોક્તસ્તત્સર્વત્રાર્ચયેદિદમ્ ।
આવાહનવિસૃષ્ટી તુ તત્ર પ્રાગ્વત્સમાચરેત્ ॥ 57

ઉક્તં તન્ત્રે@પ્યઘોરેશે સ્વચ્છન્દે વિભુના તથા ।
અથવા પ્રત્યહં પ્રોક્તમાનાર્ધાર્ધનિયોગતઃ ॥ 58

કૃત્વેષ્ટં મણ્ડલં તત્ર સમસ્તં ક્રમમર્ચયેત્ ।
બહુપ્રકારભિન્નસ્ય લિઙ્ગસ્યાર્ચા નિરૂપિતા ॥ 59