તૈત્તિરીયસંહિતા · અધ્યાય 4.5

અગ્નિચયને શતરુદ્રિયહોમમ્
4.5 પ્રપાઠક:

4.5.1 અનુવાક 1 શતરુદ્રીયહોમઃ
1 નમસ્ તે રુદ્ર મન્યવ ઉતો ત ઇષવે નમઃ । નમસ્ તે અસ્તુ ધન્વને બાહુભ્યામ્ ઉત તે નમઃ ॥ યા ત ઇષુઃ શિવતમા શિવમ્ બભૂવ તે ધનુઃ । શિવા શરવ્યા યા તવ તયા નો રુદ્ર મૃડય ॥ યા તે રુદ્ર શિવા તનૂર્ અઘોરાઽપાપકાશિની । તયા નસ્ તનુવા શંતમયા ગિરિશન્તાભિ ચાકશીહિ ॥ યામ્ ઇષું ગિરિશન્ત હસ્તે
2 બિભર્ષ્ય્ અસ્તવે । શિવાં ગિરિત્ર તાં કુરુ મા હિꣳસીઃ પુરુષં જગત્ ॥ શિવેન વચસા ત્વા ગિરિશાચ્છા વદામસિ । યથા નઃ સર્વમ્ ઇજ્ જગદ્ અયક્ષ્મꣳ સુમના અસત્ ॥ અધ્ય્ અવોચદ્ અધિવક્તા પ્રથમો દૈવ્યો ભિષક્ । અહીꣳશ્ ચ સર્વાઞ્ જમ્ભયન્ત્ સર્વાશ્ ચ યાતુ ધાન્યઃ ॥ અસૌ યસ્ તામ્રો અરુણ ઉત બભ્રુઃ સુમઙ્ગલઃ । યે ચેમાꣳ રુદ્રા અભિતો દિક્ષુ
3 શ્રિતાઃ સહસ્રશો ઽવૈષાꣳ હેડ ઈમહે ॥ અસૌ યો ઽવસર્પતિ નીલગ્રીવો વિલોહિતઃ । ઉતૈનં ગોપા અદૃશન્ન્ અદૃશન્ન્ ઉદહાર્યઃ । ઉતૈનં વિશ્વા ભૂતાનિ સ દૃષ્ટો મૃડયાતિ નઃ ॥ નમો અસ્તુ નીલગ્રીવાય સહસ્રાક્ષાય મીઢુષે । અથો યે અસ્ય સત્વાનો ઽહં તેભ્યો ઽકરં નમઃ ॥ પ્ર મુઞ્ચ ધન્વનસ્ ત્વમ્ ઉભયોર્ આર્ત્નિયોર્ જ્યામ્ । યાશ્ ચ તે હસ્ત ઇષવઃ
4 પરા તા ભગવો વપ ॥ અવતત્ય ધનુસ્ ત્વꣳ સહસ્રાક્ષ શતેષુધે । નિશીર્ય શલ્યાનામ્ મુખા શિવો નઃ સુમના ભવ ॥ વિજ્યં ધનુઃ કપર્દિનો વિશલ્યો બાણવાꣳ ઉત । અનેશન્ન્ અસ્યેષવ આભુર્ અસ્ય નિષઙ્ગથિઃ ॥ યા તે હેતિર્ મીઢુષ્ટમ હસ્તે બભૂવ તે ધનુઃ । તયાસ્માન્ વિશ્વતસ્ ત્વમ્ અયક્ષ્મયા પરિ બ્ભુજ ॥ નમસ્ તે અસ્ત્વ્ આયુધાયાનાતતાય ધૃષ્ણવે । ઉભાભ્યામ્ ઉત તે નમો બાહુભ્યાં તવ ધન્વને ॥ પરિ તે ધન્વનો હેતિર્ અસ્માન્ વૃણક્તુ વિશ્વતઃ । અથો ય ઇષુધિસ્ તવારે અસ્મન્ નિ ધેહિ તમ્ ॥
4.5.2 અનુવાક 2 શતરુદ્રીયહોમઃ
1 નમો હિરણ્યબાહવે સેનાન્યે દિશાં ચ પતયે નમઃ । નમો વૃક્ષેભ્યો હરિકેશેભ્યઃ પશૂનામ્ પતયે નમઃ । નમઃ સસ્પિઞ્જરાય ત્વિષીમતે પથીનામ્ પતયે નમઃ । નમો બભ્લુશાય વિવ્યાધિને ઽન્નાનામ્ પતયે નમઃ । નમો હરિકેશાયોપવીતિને પુષ્ટાનામ્ પતયે નમઃ । નમો ભવસ્ય હેત્યૈ જગતામ્ પતયે નમઃ । નમો રુદ્રાયાઽઽતતાવિને ક્ષેત્રાણામ્ પતયે નમઃ । નમઃ સૂતાયાહન્ત્યાય વનાનામ્ પતયે નમઃ । નમો
2 રોહિતાય સ્થપતયે વૃક્ષાણામ્ પતયે નમઃ । નમો મન્ત્રિણે વાણિજાય કક્ષાણામ્ પતયે નમઃ । નમો ભુવન્તયે વારિવસ્કૃતાયૌષધીનામ્ પતયે નમઃ । નમ ઉચ્ચૈર્ઘોષાયાક્રન્દયતે પત્તીનામ્ પતયે નમઃ । નમઃ કૃત્સ્નવીતાય ધાવતે સત્વનામ્ પતયે નમઃ ॥
4.5.3 અનુવાક 3 શતરુદ્રીયહોમઃ
1 નમઃ સહમાનાય નિવ્યાધિન આવ્યાધિનીનામ્ પતયે નમઃ । નમઃ કકુભાય નિષઙ્ગિણે સ્તેનાનામ્ પતયે નમઃ । નમો નિષઙ્ગિણ ઇષુધિમતે તસ્કરાણામ્ પતયે નમઃ । નમો વઞ્ચતે પરિવઞ્ચતે સ્તાયૂનામ્ પતયે નમઃ । નમો નિચેરવે પરિચરાયારણ્યાનામ્ પતયે નમઃ । નમઃ સૃકાવિભ્યો જિઘાꣳસદ્ભ્યો મુષ્ણતામ્ પતયે નમઃ । નમો ઽસિમદ્ભ્યો નક્તં ચરદ્ભ્યઃ પ્રકૃન્તાનામ્ પતયે નમઃ । નમ ઉષ્ણીષિણે ગિરિચરાય કુલુઞ્ચાનામ્ પતયે નમઃ । નમઃ
2 ઇષુમદ્ભ્યો ધન્વાવિભ્યશ્ ચ વો નમઃ । નમ આતન્વાનેભ્યઃ પ્રતિદધાનેભ્યશ્ ચ વો નમઃ । નમ આયચ્છદ્ભ્યો વિસૃજદ્ભ્યશ્ ચ વો નમઃ । નમો ઽસ્યદ્ભ્યો વિધ્યદ્ભ્યશ્ ચ વો નમઃ । નમ આસીનેભ્યઃ શયાનેભ્યશ્ ચ વો નમઃ । નમઃ સ્વપદ્ભ્યો જાગ્રદ્ભ્યશ્ ચ વો નમઃ । નમસ્ તિષ્ઠદ્ભ્યો ધાવદ્ભ્યશ્ ચ વો નમઃ । નમઃ સભાભ્યઃ સભાપતિભ્યશ્ ચ વો નમઃ । નમો અશ્વેભ્યો ઽશ્વપતિભ્યશ્ ચ વો નમઃ ॥
4.5.4 અનુવાક 4 શતરુદ્રીયહોમઃ
1 નમ આવ્યાધિનીભ્યો વિવિધ્યન્તીભ્યશ્ ચ વો નમઃ । નમ ઉગણાભ્યસ્ તૃꣳહતીભ્યશ્ ચ વો નમઃ । નમો ગૃત્સેભ્યો ગૃત્સપતિભ્યશ્ ચ વો નમઃ । નમો વ્રાતેભ્યો વ્રાતપતિભ્યશ્ ચ વો નમઃ । નમો ગણેભ્યો ગણપતિભ્યશ્ ચ વો નમઃ । નમો વિરૂપેભ્યો વિશ્વરૂપેભ્યશ્ ચ વો નમઃ । નમો મહદ્ભ્યઃ ક્ષુલ્લકેભ્યશ્ ચ વો નમઃ । નમો રથિભ્યો ઽરથેભ્યશ્ ચ વો નમઃ । નમો રથેભ્યઃ
2 રથપતિભ્યશ્ ચ વો નમઃ । નમઃ સેનાભ્યઃ સેનાનિભ્યશ્ ચ વો નમઃ । નમઃ ક્ષત્તૃભ્યઃ સંગ્રહીતૃભ્યશ્ ચ વો નમઃ । નમસ્ તક્ષભ્યો રથકારેભ્યશ્ ચ વો નમઃ । નમઃ કુલાલેભ્યઃ કર્મારેભ્યશ્ ચ વો નમઃ । નમઃ પુઞ્જિષ્ટેભ્યો નિષાદેભ્યશ્ ચ વો નમઃ । નમ ઇષુકૃદ્ભ્યો ધન્વકૃદ્ભ્યશ્ ચ વો નમઃ । નમો મૃગયુભ્યઃ શ્વનિભ્યશ્ ચ વો નમઃ । નમઃ શ્વભ્યઃ શ્વપતિભ્યશ્ ચ વો નમઃ ॥
4.5.5 અનુવાક 5 શતરુદ્રીયહોમઃ
1 નમો ભવાય ચ રુદ્રાય ચ નમઃ શર્વાય ચ પશુપતયે ચ નમો નીલગ્રીવાય ચ શિતિકણ્ઠાય ચ નમઃ કપર્દિને ચ વ્યુપ્તકેશાય ચ નમઃ સહસ્રાક્ષાય ચ શતધન્વને ચ નમો ગિરિશાય ચ શિપિવિષ્ટાય ચ નમો મીઢુષ્ટમાય ચેષુમતે ચ નમો હ્રસ્વાય ચ વામનાય ચ નમો બૃહતે ચ વર્ષીયસે ચ નમો વૃદ્ધાય ચ સંવૃધ્વને ચ
2 નમો અગ્રિયાય ચ પ્રથમાય ચ નમ આશવે ચાજિરાય ચ નમઃ શીઘ્રિયાય ચ શીભ્યાય ચ નમ ઊર્મ્યાય ચાવસ્વન્યાય ચ નમઃ સ્રોતસ્યાય ચ દ્વીપ્યાય ચ ॥
4.5.6 અનુવાક 6 શતરુદ્રીયહોમઃ
1 નમો જ્યેષ્ઠાય ચ કનિષ્ઠાય ચ નમઃ પૂર્વજાય ચાપરજાય ચ નમો મધ્યમાય ચાપગલ્ભાય ચ નમો જઘન્યાય ચ બુધ્નિયાય ચ નમઃ સોભ્યાય ચ પ્રતિસર્યાય ચ નમો યામ્યાય ચ ક્ષેમ્યાય ચ નમ ઉર્વર્યાય ચ ખલ્યાય ચ નમઃ શ્લોક્યાય ચાવસાન્યાય ચ નમો વન્યાય ચ કક્ષ્યાય ચ 0નમઃ શ્રવાય ચ પ્રતિશ્રવાય ચ ॥
2 નમ આશુષેણાય ચાઽઽશુરથાય ચ નમઃ શૂરાય ચાવભિન્દતે ચ નમો વર્મિણે ચ વરૂથિને ચ નમો બિલ્મિને ચ કવચિને ચ નમઃ શ્રુતાય ચ શ્રુતસેનાય ચ ॥
4.5.7 અનુવાક 7 શતરુદ્રીયહોમઃ
1 નમો દુન્દુભ્યાય ચાઽઽહનન્યાય ચ નમો ધૃષ્ણવે ચ પ્રમૃશાય ચ નમો દૂતાય ચ પ્રહિતાય ચ નમો નિષઙ્ગિણે ચેષુધિમતે ચ નમસ્ તીક્ષ્ણેષવે ચાયુધિને ચ નમઃ સ્વાયુધાય ચ સુધન્વને ચ નમઃ સ્રુત્યાય ચ પથ્યાય ચ નમઃ કાટ્યાય ચ નીપ્યાય ચ નમઃ સૂદ્યાય ચ સરસ્યાય ચ નમો નાદ્યાય ચ વૈશન્તાય ચ
2 નમઃ કૂપ્યાય ચાવટ્યાય ચ નમો વર્ષ્યાય ચાવર્ષ્યાય ચ નમો મેઘ્યાય ચ વિદ્યુત્યાય ચ નમ ઈધ્રિયાય ચાઽઽતપ્યાય ચ નમો વાત્યાય ચ રેષ્મિયાય ચ નમો વાસ્તવ્યાય ચ વાસ્તુપાય ચ ॥
4.5.8 અનુવાક 8 શતરુદ્રીયહોમઃ
1 નમઃ સોમાય ચ રુદ્રાય ચ નમસ્ તામ્રાય ચારુણાય ચ નમઃ શઙ્ગાય ચ પશુપતયે ચ નમ ઉગ્રાય ચ ભીમાય ચ નમો અગ્રેવધાય ચ દૂરેવધાય ચ નમો હન્ત્રે ચ હનીયસે ચ નમો વૃક્ષેભ્યો હરિકેશેભ્યઃ । નમસ્ તારાય નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ નમઃ શંકરાય ચ મયસ્કરાય ચ નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ
2 નમસ્ તીર્થ્યાય ચ કૂલ્યાય ચ નમઃ પાર્યાય ચાવાર્યાય ચ નમઃ પ્રતરણાય ચોત્તરણાય ચ નમ આતાર્યાય ચાઽઽલાદ્યાય ચ નમઃ શષ્પ્યાય ચ ફેન્યાય ચ નમઃ સિકત્યાય ચ પ્રવાહ્યાય ચ ॥
4.5.9 અનુવાક 9 શતરુદ્રીયહોમઃ
1 નમ ઇરિણ્યાય ચ પ્રપથ્યાય ચ નમઃ કિꣳશિલાય ચ ક્ષયણાય ચ નમઃ કપર્દિને ચ પુલસ્તયે ચ નમો ગોષ્ઠ્યાય ચ ગૃહ્યાય ચ નમસ્ તલ્પ્યાય ચ ગેહ્યાય ચ નમઃ કાટ્યાય ચ ગહ્વરેષ્ઠાય ચ નમો હ્રદય્યાય ચ નિવેષ્પ્યાય ચ નમઃ પાꣳસવ્યાય ચ રજસ્યાય ચ નમઃ શુષ્ક્યાય ચ હરિત્યાય ચ નમો લોપ્યાય ચોલપ્યાય ચ
2 નમ ઊર્વ્યાય ચ સૂર્મ્યાય ચ નમઃ પર્ણ્યાય ચ પર્ણશદ્યાય ચ નમો ઽપગુરમાણાય ચાભિઘ્નતે ચ નમ આક્ખિદતે ચ પ્રક્ખિદતે ચ નમો વઃ કિરિકેભ્યો દેવાનાꣳ હૃદયેભ્યઃ । નમો વિક્ષીણકેભ્યઃ । નમો વિચિન્વત્કેભ્યઃ । નમ આનિર્હતેભ્યઃ । નમ આમીવત્કેભ્યઃ ॥
4.5.10 અનુવાક 10 શતરુદ્રીયહોમઃ
1 દ્રાપે અન્ધસસ્ પતે દરિદ્રન્ નીલલોહિત । એષામ્ પુરુષાણામ્ એષામ્ પશૂનામ્ મા ભેર્ માઽરો મો એષાં કિં ચનામમત્ ॥ યા તે રુદ્ર શિવા તનૂઃ શિવા વિશ્વાહભેષજી । શિવા રુદ્રસ્ય ભેષજી તયા નો મૃડ જીવસે ॥ ઇમાꣳ રુદ્રાય તવસે કપર્દિને ક્ષયદ્વીરાય પ્ર ભરામહે મતિમ્ । યથા નઃ શમ્ અસદ્ દ્વિપદે ચતુષ્પદે વિશ્વમ્ પુષ્ટમ્ ગ્રામે અસ્મિન્

2 અનાતુરમ્ ॥ મૃડા નો રુદ્રોત નો મયસ્ કૃધિ ક્ષયદ્વીરાય નમસા વિધેમ તે । યચ્ છં ચ યોશ્ ચ મનુર્ આયજે પિતા તદ્ અશ્યામ તવ રુદ્ર પ્રણીતૌ ॥ મા નો મહાન્તમ્ ઉત મા નો અર્ભકમ્ મા ન ઉક્ષન્તમ્ ઉત મા ન ઉક્ષિતમ્ । મા નો વધીઃ પિતરમ્ મોત માતરમ્ પ્રિયા મા નસ્ તનુવઃ
3 રુદ્ર રીરિષઃ ॥ મા નસ્ તોકે તનયે મા ન આયુષિ મા નો ગોષુ મા નો અશ્વેષુ રીરિષઃ । વીરાન્ મા નો રુદ્ર ભામિતો વધીર્ હવિષ્મન્તો નમસા વિધેમ તે ॥ આરાત્ તે ગોઘ્ન ઉત પૂરુષઘ્ને ક્ષયદ્વીરાય સુમ્નમ્ અસ્મે તે અસ્તુ । રક્ષા ચ નો અધિ ચ દેવ બ્રૂહ્ય્ અધા ચ નઃ શર્મ યચ્છ દ્વિબર્હાઃ ॥ સ્તુહિ
4 શ્રુતં ગર્તસદં યુવાનમ્ મૃગં ન ભીમમ્ ઉપહત્નુમ્ ઉગ્રમ્ । મૃડા જરિત્રે રુદ્ર સ્તવાનો અન્યં તે અસ્મન્ નિ વપન્તુ સેનાઃ ॥ પરિ ણો રુદ્રસ્ય હેતિર્ વૃણક્તુ પરિ ત્વેષસ્ય દુર્મતિર્ અઘાયોઃ । અવ સ્થિરા મઘવદ્ભ્યસ્ તનુષ્વ મીઢ્વસ્ તોકાય તનયાય મૃડય ॥ મીઢુષ્ટમ શિવતમ શિવો નઃ સુમના ભવ । પરમે વૃક્ષ આયુધં નિધાય કૃત્તિં વસાન આ ચર પિનાકમ્
5 બિભ્રદ્ આ ગહિ ॥ વિકિરિદ વિલોહિત નમસ્ તે અસ્તુ ભગવઃ । યાસ્ તે સહસ્રꣳ હેતયો ઽન્યમ્ અસ્મન્ નિ વપન્તુ તાઃ ॥ સહસ્રાણિ સહસ્રધાઃ બાહુવોસ્ તવ હેતયઃ । તાસામ્ ઈશાનો ભગવઃ પરાચીના મુખા કૃધિ ॥
4.5.11 અનુવાક 11 શતરુદ્રીયહોમઃ
1 સહસ્રાણિ સહસ્રશો યે રુદ્રા અધિ ભૂમ્યામ્ । તેષાꣳ સહસ્રયોજને ઽવ ધન્વાનિ તન્મસિ ॥
અસ્મિન્ મહત્ય્ અર્ણવે ઽન્તરિક્ષે ભવા અધિ । નીલગ્રીવાઃ શિતિકણ્ઠાઃ શર્વા અધઃ ક્ષમાચરાઃ ॥ નીલગ્રીવાઃ શિતિકણ્ઠા દિવꣳ રુદ્રા ઉપશ્રિતાઃ । યે વૃક્ષેષુ સસ્પિઞ્જરા નીલગ્રીવા વિલોહિતાઃ । યે ભૂતાનામ્ અધિપતયો વિશિખાસઃ કપર્દિનઃ । યે અન્નેષુ વિવિધ્યન્તિ પાત્રેષુ પિબતો જનાન્ । યે પથામ્ પથિરક્ષય ઐલબૃદા યવ્યુધઃ । યે તીર્થાનિ
2 પ્રચરન્તિ સૃકાવન્તો નિષઙ્ગિણઃ । ય એતાવન્તશ્ ચ ભૂયાꣳસશ્ ચ દિશો રુદ્રા વિતસ્થિરે । તેષાꣳ સહસ્રયોજને ઽવ ધન્વાનિ તન્મસિ ॥ નમો રુદ્રેભ્યો યે પૃથિવ્યાં યે ઽન્તરિક્ષે યે દિવિ યેષામ્ અન્નં વાતો વર્ષમ્ ઇષવસ્ તેભ્યો દશ પ્રાચીર્ દશ દક્ષિણા દશ પ્રતીચીર્ દશોદીચીર્ દશોર્ધ્વાસ્ તેભ્યો નમસ્ તે નો મૃડયન્તુ તે યં દ્વિષ્મો યશ્ ચ નો દ્વેષ્ટિ તં વો જમ્ભે દધામિ ॥
4.5.1 અનુવાક 1 શતરુદ્રીયહોમઃ

નમસ્ તે રુદ્ર મન્યવ ઉતો ત ઇષવે નમઃ । નમસ્ તે અસ્તુ ધન્વને બાહુભ્યામ્ ઉત તે નમઃ ॥
યા ત ઇષુઃ શિવતમા શિવમ્ બભૂવ તે ધનુઃ । શિવા શરવ્યા યા તવ તયા નો રુદ્ર મૃડય ॥
યા તે રુદ્ર શિવા તનૂર્ અઘોરાઽપાપકાશિની । તયા નસ્ તનુવા શંતમયા ગિરિશન્તાભિ ચાકશીહિ ॥
યામ્ ઇષું ગિરિશન્ત હસ્તે

બિભર્ષ્ય્ અસ્તવે । શિવાં ગિરિત્ર તાં કુરુ મા હિꣳસીઃ પુરુષં જગત્ ॥
શિવેન વચસા ત્વા ગિરિશાચ્છા વદામસિ । યથા નઃ સર્વમ્ ઇજ્ જગદ્ અયક્ષ્મꣳ સુમના અસત્ ॥
અધ્ય્ અવોચદ્ અધિવક્તા પ્રથમો દૈવ્યો ભિષક્ । અહીꣳશ્ ચ સર્વાઞ્ જમ્ભયન્ત્ સર્વાશ્ ચ યાતુ ધાન્યઃ ॥
અસૌ યસ્ તામ્રો અરુણ ઉત બભ્રુઃ સુમઙ્ગલઃ । યે ચેમાꣳ રુદ્રા અભિતો દિક્ષુ

શ્રિતાઃ સહસ્રશો ઽવૈષાꣳ હેડ ઈમહે ॥
અસૌ યો ઽવસર્પતિ નીલગ્રીવો વિલોહિતઃ । ઉતૈનં ગોપા અદૃશન્ન્ અદૃશન્ન્ ઉદહાર્યઃ । ઉતૈનં વિશ્વા ભૂતાનિ સ દૃષ્ટો મૃડયાતિ નઃ ॥
નમો અસ્તુ નીલગ્રીવાય સહસ્રાક્ષાય મીઢુષે । અથો યે અસ્ય સત્વાનો ઽહં તેભ્યો ઽકરં નમઃ ॥
પ્ર મુઞ્ચ ધન્વનસ્ ત્વમ્ ઉભયોર્ આર્ત્નિયોર્ જ્યામ્ । યાશ્ ચ તે હસ્ત ઇષવઃ

પરા તા ભગવો વપ ॥
અવતત્ય ધનુસ્ ત્વꣳ સહસ્રાક્ષ શતેષુધે । નિશીર્ય શલ્યાનામ્ મુખા શિવો નઃ સુમના ભવ ॥
વિજ્યં ધનુઃ કપર્દિનો વિશલ્યો બાણવાꣳ ઉત । અનેશન્ન્ અસ્યેષવ આભુર્ અસ્ય નિષઙ્ગથિઃ ॥
યા તે હેતિર્ મીઢુષ્ટમ હસ્તે બભૂવ તે ધનુઃ । તયાસ્માન્ વિશ્વતસ્ ત્વમ્ અયક્ષ્મયા પરિ બ્ભુજ ॥
નમસ્ તે અસ્ત્વ્ આયુધાયાનાતતાય ધૃષ્ણવે । ઉભાભ્યામ્ ઉત તે નમો બાહુભ્યાં તવ ધન્વને ॥
પરિ તે ધન્વનો હેતિર્ અસ્માન્ વૃણક્તુ વિશ્વતઃ । અથો ય ઇષુધિસ્ તવારે અસ્મન્ નિ ધેહિ તમ્ ॥
4.5.2 અનુવાક

શતરુદ્રીયહોમઃ

નમો હિરણ્યબાહવે સેનાન્યે દિશાં ચ પતયે નમઃ ।
નમો વૃક્ષેભ્યો હરિકેશેભ્યઃ પશૂનામ્ પતયે નમઃ ।
નમઃ સસ્પિઞ્જરાય ત્વિષીમતે પથીનામ્ પતયે નમઃ ।
નમો બભ્લુશાય વિવ્યાધિને ઽન્નાનામ્ પતયે નમઃ ।
નમો હરિકેશાયોપવીતિને પુષ્ટાનામ્ પતયે નમઃ ।
નમો ભવસ્ય હેત્યૈ જગતામ્ પતયે નમઃ ।
નમો રુદ્રાયાઽઽતતાવિને ક્ષેત્રાણામ્ પતયે નમઃ ।
નમઃ સૂતાયાહન્ત્યાય વનાનામ્ પતયે નમઃ ।
નમો

રોહિતાય સ્થપતયે વૃક્ષાણામ્ પતયે નમઃ ।
નમો મન્ત્રિણે વાણિજાય કક્ષાણામ્ પતયે નમઃ ।
નમો ભુવન્તયે વારિવસ્કૃતાયૌષધીનામ્ પતયે નમઃ ।
નમ ઉચ્ચૈર્ઘોષાયાક્રન્દયતે પત્તીનામ્ પતયે નમઃ ।
નમઃ કૃત્સ્નવીતાય ધાવતે સત્વનામ્ પતયે નમઃ ॥
4.5.3 અનુવાક

શતરુદ્રીયહોમઃ

નમઃ સહમાનાય નિવ્યાધિન આવ્યાધિનીનામ્ પતયે નમઃ ।
નમઃ કકુભાય નિષઙ્ગિણે સ્તેનાનામ્ પતયે નમઃ ।
નમો નિષઙ્ગિણ ઇષુધિમતે તસ્કરાણામ્ પતયે નમઃ ।
નમો વઞ્ચતે પરિવઞ્ચતે સ્તાયૂનામ્ પતયે નમઃ ।
નમો નિચેરવે પરિચરાયારણ્યાનામ્ પતયે નમઃ ।
નમઃ સૃકાવિભ્યો જિઘાꣳસદ્ભ્યો મુષ્ણતામ્ પતયે નમઃ ।
નમો ઽસિમદ્ભ્યો નક્તં ચરદ્ભ્યઃ પ્રકૃન્તાનામ્ પતયે નમઃ ।
નમ ઉષ્ણીષિણે ગિરિચરાય કુલુઞ્ચાનામ્ પતયે નમઃ ।
નમઃ

ઇષુમદ્ભ્યો ધન્વાવિભ્યશ્ ચ વો નમઃ ।
નમ આતન્વાનેભ્યઃ પ્રતિદધાનેભ્યશ્ ચ વો નમઃ ।
નમ આયચ્છદ્ભ્યો વિસૃજદ્ભ્યશ્ ચ વો નમઃ ।
નમો ઽસ્યદ્ભ્યો વિધ્યદ્ભ્યશ્ ચ વો નમઃ ।
નમ આસીનેભ્યઃ શયાનેભ્યશ્ ચ વો નમઃ ।
નમઃ સ્વપદ્ભ્યો જાગ્રદ્ભ્યશ્ ચ વો નમઃ ।
નમસ્ તિષ્ઠદ્ભ્યો ધાવદ્ભ્યશ્ ચ વો નમઃ ।
નમઃ સભાભ્યઃ સભાપતિભ્યશ્ ચ વો નમઃ ।
નમો અશ્વેભ્યો ઽશ્વપતિભ્યશ્ ચ વો નમઃ ॥
4.5.4 અનુવાક

શતરુદ્રીયહોમઃ

નમ આવ્યાધિનીભ્યો વિવિધ્યન્તીભ્યશ્ ચ વો નમઃ ।
નમ ઉગણાભ્યસ્ તૃꣳહતીભ્યશ્ ચ વો નમઃ ।
નમો ગૃત્સેભ્યો ગૃત્સપતિભ્યશ્ ચ વો નમઃ ।
નમો વ્રાતેભ્યો વ્રાતપતિભ્યશ્ ચ વો નમઃ ।
નમો ગણેભ્યો ગણપતિભ્યશ્ ચ વો નમઃ ।
નમો વિરૂપેભ્યો વિશ્વરૂપેભ્યશ્ ચ વો નમઃ ।
નમો મહદ્ભ્યઃ ક્ષુલ્લકેભ્યશ્ ચ વો નમઃ ।
નમો રથિભ્યો ઽરથેભ્યશ્ ચ વો નમઃ ।
નમો રથેભ્યઃ

રથપતિભ્યશ્ ચ વો નમઃ ।
નમઃ સેનાભ્યઃ સેનાનિભ્યશ્ ચ વો નમઃ ।
નમઃ ક્ષત્તૃભ્યઃ સંગ્રહીતૃભ્યશ્ ચ વો નમઃ ।
નમસ્ તક્ષભ્યો રથકારેભ્યશ્ ચ વો નમઃ ।
નમઃ કુલાલેભ્યઃ કર્મારેભ્યશ્ ચ વો નમઃ ।
નમઃ પુઞ્જિષ્ટેભ્યો નિષાદેભ્યશ્ ચ વો નમઃ ।
નમ ઇષુકૃદ્ભ્યો ધન્વકૃદ્ભ્યશ્ ચ વો નમઃ ।
નમો મૃગયુભ્યઃ શ્વનિભ્યશ્ ચ વો નમઃ ।
નમઃ શ્વભ્યઃ શ્વપતિભ્યશ્ ચ વો નમઃ ॥
4.5.5 અનુવાક

શતરુદ્રીયહોમઃ

નમો ભવાય ચ રુદ્રાય ચ
નમઃ શર્વાય ચ પશુપતયે ચ
નમો નીલગ્રીવાય ચ શિતિકણ્ઠાય ચ
નમઃ કપર્દિને ચ વ્યુપ્તકેશાય ચ
નમઃ સહસ્રાક્ષાય ચ શતધન્વને ચ
નમો ગિરિશાય ચ શિપિવિષ્ટાય ચ
નમો મીઢુષ્ટમાય ચેષુમતે ચ
નમો હ્રસ્વાય ચ વામનાય ચ
નમો બૃહતે ચ વર્ષીયસે ચ
નમો વૃદ્ધાય ચ સંવૃધ્વને ચ

નમો અગ્રિયાય ચ પ્રથમાય ચ
નમ આશવે ચાજિરાય ચ
નમઃ શીઘ્રિયાય ચ શીભ્યાય ચ
નમ ઊર્મ્યાય ચાવસ્વન્યાય ચ
નમઃ સ્રોતસ્યાય ચ દ્વીપ્યાય ચ ॥
4.5.6 અનુવાક

શતરુદ્રીયહોમઃ

નમો જ્યેષ્ઠાય ચ કનિષ્ઠાય ચ
નમઃ પૂર્વજાય ચાપરજાય ચ
નમો મધ્યમાય ચાપગલ્ભાય ચ
નમો જઘન્યાય ચ બુધ્નિયાય ચ
નમઃ સોભ્યાય ચ પ્રતિસર્યાય ચ
નમો યામ્યાય ચ ક્ષેમ્યાય ચ
નમ ઉર્વર્યાય ચ ખલ્યાય ચ
નમઃ શ્લોક્યાય ચાવસાન્યાય ચ
નમો વન્યાય ચ કક્ષ્યાય ચ
0નમઃ શ્રવાય ચ પ્રતિશ્રવાય ચ

નમ આશુષેણાય ચાઽઽશુરથાય ચ
નમઃ શૂરાય ચાવભિન્દતે ચ
નમો વર્મિણે ચ વરૂથિને ચ
નમો બિલ્મિને ચ કવચિને ચ
નમઃ શ્રુતાય ચ શ્રુતસેનાય ચ ॥
4.5.7 અનુવાક

શતરુદ્રીયહોમઃ

નમો દુન્દુભ્યાય ચાઽઽહનન્યાય ચ
નમો ધૃષ્ણવે ચ પ્રમૃશાય ચ
નમો દૂતાય ચ પ્રહિતાય ચ
નમો નિષઙ્ગિણે ચેષુધિમતે ચ
નમસ્ તીક્ષ્ણેષવે ચાયુધિને ચ
નમઃ સ્વાયુધાય ચ સુધન્વને ચ
નમઃ સ્રુત્યાય ચ પથ્યાય ચ
નમઃ કાટ્યાય ચ નીપ્યાય ચ
નમઃ સૂદ્યાય ચ સરસ્યાય ચ
નમો નાદ્યાય ચ વૈશન્તાય ચ

નમઃ કૂપ્યાય ચાવટ્યાય ચ
નમો વર્ષ્યાય ચાવર્ષ્યાય ચ
નમો મેઘ્યાય ચ વિદ્યુત્યાય ચ
નમ ઈધ્રિયાય ચાઽઽતપ્યાય ચ
નમો વાત્યાય ચ રેષ્મિયાય ચ
નમો વાસ્તવ્યાય ચ વાસ્તુપાય ચ ॥
4.5.8 અનુવાક

શતરુદ્રીયહોમઃ

નમઃ સોમાય ચ રુદ્રાય ચ
નમસ્ તામ્રાય ચારુણાય ચ
નમઃ શઙ્ગાય ચ પશુપતયે ચ
નમ ઉગ્રાય ચ ભીમાય ચ
નમો અગ્રેવધાય ચ દૂરેવધાય ચ
નમો હન્ત્રે ચ હનીયસે ચ
નમો વૃક્ષેભ્યો હરિકેશેભ્યઃ ।
નમસ્ તારાય
નમઃ શમ્ભવે ચ મયોભવે ચ
નમઃ શંકરાય ચ મયસ્કરાય ચ
નમઃ શિવાય ચ શિવતરાય ચ

નમસ્ તીર્થ્યાય ચ કૂલ્યાય ચ
નમઃ પાર્યાય ચાવાર્યાય ચ
નમઃ પ્રતરણાય ચોત્તરણાય ચ
નમ આતાર્યાય ચાઽઽલાદ્યાય ચ
નમઃ શષ્પ્યાય ચ ફેન્યાય ચ
નમઃ સિકત્યાય ચ પ્રવાહ્યાય ચ ॥
4.5.9 અનુવાક

શતરુદ્રીયહોમઃ

નમ ઇરિણ્યાય ચ પ્રપથ્યાય ચ
નમઃ કિꣳશિલાય ચ ક્ષયણાય ચ
નમઃ કપર્દિને ચ પુલસ્તયે ચ
નમો ગોષ્ઠ્યાય ચ ગૃહ્યાય ચ
નમસ્ તલ્પ્યાય ચ ગેહ્યાય ચ
નમઃ કાટ્યાય ચ ગહ્વરેષ્ઠાય ચ
નમો હ્રદય્યાય ચ નિવેષ્પ્યાય ચ
નમઃ પાꣳસવ્યાય ચ રજસ્યાય ચ
નમઃ શુષ્ક્યાય ચ હરિત્યાય ચ
નમો લોપ્યાય ચોલપ્યાય ચ

નમ ઊર્વ્યાય ચ સૂર્મ્યાય ચ
નમઃ પર્ણ્યાય ચ પર્ણશદ્યાય ચ
નમો ઽપગુરમાણાય ચાભિઘ્નતે ચ
નમ આક્ખિદતે ચ પ્રક્ખિદતે ચ
નમો વઃ કિરિકેભ્યો દેવાનાꣳ હૃદયેભ્યઃ ।
નમો વિક્ષીણકેભ્યઃ ।
નમો વિચિન્વત્કેભ્યઃ ।
નમ આનિર્હતેભ્યઃ ।
નમ આમીવત્કેભ્યઃ ॥
4.5.10 અનુવાક

શતરુદ્રીયહોમઃ

દ્રાપે અન્ધસસ્ પતે દરિદ્રન્ નીલલોહિત । એષામ્ પુરુષાણામ્ એષામ્ પશૂનામ્ મા ભેર્ માઽરો મો એષાં કિં ચનામમત્ ॥
યા તે રુદ્ર શિવા તનૂઃ શિવા વિશ્વાહભેષજી । શિવા રુદ્રસ્ય ભેષજી તયા નો મૃડ જીવસે ॥
ઇમાꣳ રુદ્રાય તવસે કપર્દિને ક્ષયદ્વીરાય પ્ર ભરામહે મતિમ્ । યથા નઃ શમ્ અસદ્ દ્વિપદે ચતુષ્પદે વિશ્વમ્ પુષ્ટમ્ ગ્રામે અસ્મિન્

અનાતુરમ્ ॥
મૃડા નો રુદ્રોત નો મયસ્ કૃધિ ક્ષયદ્વીરાય નમસા વિધેમ તે । યચ્ છં ચ યોશ્ ચ મનુર્ આયજે પિતા તદ્ અશ્યામ તવ રુદ્ર પ્રણીતૌ ॥
મા નો મહાન્તમ્ ઉત મા નો અર્ભકમ્ મા ન ઉક્ષન્તમ્ ઉત મા ન ઉક્ષિતમ્ । મા નો વધીઃ પિતરમ્ મોત માતરમ્ પ્રિયા મા નસ્ તનુવઃ

રુદ્ર રીરિષઃ ॥
મા નસ્ તોકે તનયે મા ન આયુષિ મા નો ગોષુ મા નો અશ્વેષુ રીરિષઃ । વીરાન્ મા નો રુદ્ર ભામિતો વધીર્ હવિષ્મન્તો નમસા વિધેમ તે ॥
આરાત્ તે ગોઘ્ન ઉત પૂરુષઘ્ને ક્ષયદ્વીરાય સુમ્નમ્ અસ્મે તે અસ્તુ । રક્ષા ચ નો અધિ ચ દેવ બ્રૂહ્ય્ અધા ચ નઃ શર્મ યચ્છ દ્વિબર્હાઃ ॥
સ્તુહિ

શ્રુતં ગર્તસદં યુવાનમ્ મૃગં ન ભીમમ્ ઉપહત્નુમ્ ઉગ્રમ્ । મૃડા જરિત્રે રુદ્ર સ્તવાનો અન્યં તે અસ્મન્ નિ વપન્તુ સેનાઃ ॥
પરિ ણો રુદ્રસ્ય હેતિર્ વૃણક્તુ પરિ ત્વેષસ્ય દુર્મતિર્ અઘાયોઃ । અવ સ્થિરા મઘવદ્ભ્યસ્ તનુષ્વ મીઢ્વસ્ તોકાય તનયાય મૃડય ॥
મીઢુષ્ટમ શિવતમ શિવો નઃ સુમના ભવ । પરમે વૃક્ષ આયુધં નિધાય કૃત્તિં વસાન આ ચર પિનાકમ્

બિભ્રદ્ આ ગહિ ॥
વિકિરિદ વિલોહિત નમસ્ તે અસ્તુ ભગવઃ । યાસ્ તે સહસ્રꣳ હેતયો ઽન્યમ્ અસ્મન્ નિ વપન્તુ તાઃ ॥
સહસ્રાણિ સહસ્રધાઃ બાહુવોસ્ તવ હેતયઃ । તાસામ્ ઈશાનો ભગવઃ પરાચીના મુખા કૃધિ ॥
4.5.11 અનુવાક

શતરુદ્રીયહોમઃ

સહસ્રાણિ સહસ્રશો યે રુદ્રા અધિ ભૂમ્યામ્ । તેષાꣳ સહસ્રયોજને ઽવ ધન્વાનિ તન્મસિ ॥
અસ્મિન્ મહત્ય્ અર્ણવે ઽન્તરિક્ષે ભવા અધિ ।
નીલગ્રીવાઃ શિતિકણ્ઠાઃ શર્વા અધઃ ક્ષમાચરાઃ ॥
નીલગ્રીવાઃ શિતિકણ્ઠા દિવꣳ રુદ્રા ઉપશ્રિતાઃ ।
યે વૃક્ષેષુ સસ્પિઞ્જરા નીલગ્રીવા વિલોહિતાઃ ।
યે ભૂતાનામ્ અધિપતયો વિશિખાસઃ કપર્દિનઃ ।
યે અન્નેષુ વિવિધ્યન્તિ પાત્રેષુ પિબતો જનાન્ ।
યે પથામ્ પથિરક્ષય ઐલબૃદા યવ્યુધઃ ।
યે તીર્થાનિ

પ્રચરન્તિ સૃકાવન્તો નિષઙ્ગિણઃ ।
ય એતાવન્તશ્ ચ ભૂયાꣳસશ્ ચ દિશો રુદ્રા વિતસ્થિરે । તેષાꣳ સહસ્રયોજને ઽવ ધન્વાનિ તન્મસિ ॥
નમો રુદ્રેભ્યો યે પૃથિવ્યાં યે ઽન્તરિક્ષે યે દિવિ યેષામ્ અન્નં વાતો વર્ષમ્ ઇષવસ્ તેભ્યો દશ પ્રાચીર્ દશ દક્ષિણા દશ પ્રતીચીર્ દશોદીચીર્ દશોર્ધ્વાસ્ તેભ્યો નમસ્ તે નો મૃડયન્તુ તે યં દ્વિષ્મો યશ્ ચ નો દ્વેષ્ટિ તં વો જમ્ભે દધામિ ॥