સ્પન્દકારિકા (ટીકા સહિત) · અધ્યાય 4

* [<સ્પન્દકારિકાનિર્ણય>
* યદા પુનરયમુક્તાઃ પરતત્ત્વસમાવેશોપદેશયુક્તીઃ પરિશીલયન્ એકત્ર પૂર્ણાહંતાત્મનિ સ્પન્દતત્ત્વે સમ્યગવિચલત્વેન રૂઢઃ સમાવિષ્ટસ્ તન્મયો ભવતિ તદા તસ્યેતિ પૂર્વસૂત્રનિર્દિષ્ટસ્ય પુર્યષ્ટકસ્ય તદ્દ્વારેણૈવ વિશ્વસ્ય નિમીલનોન્મીલનસમાવેશાભ્યાં લયોદયૌ નિયચ્છન્ પ્રથમસૂત્રનિર્ણીતદૃશા એકસ્માદ્ એવ શંકરાત્મનઃ સ્વભાવાત્ સંહારં સર્ગં ચ કુર્વન્ ભોક્તૃતામ્ એતિ ધરાદિશિવાન્તસમગ્રભોગ્યકવલનેન પરમપ્રમાતૃતાં સતીમ્ એવ પ્રત્યભિજ્ઞાનક્રમેણાવલમ્બેત ॥ વ્સ્પ્ક્ચ્_3.19:1
* તતશ્ ચ પ્રથમસૂત્રનિર્ણીતસ્ય શક્તિચક્રસ્ય સ્વમરીચિનિચયસ્યેશ્વરો ઽધિપતિર્ ભવેત્ ॥ વ્સ્પ્ક્ચ્_3.19:2
* અનેનૈવ ચ દેહેન મહેશ્વરત્વમ્ અવાપ્નોત્યેવેતિ યાવત્ ॥ વ્સ્પ્ક્ચ્_3.19:3
* એવં ચોપક્રમોપસંહારયોર્ મહાર્થસંપુટીકારં દર્શયન્ તત્સારતયા સમસ્તશાંકરોપનિષન્મૂર્ધન્યતામ્ અસ્યાવિષ્કરોતિ શાસ્ત્રસ્ય શ્રીમાન્ વસુગુપ્તાચાર્યઃ ઇતિ શિવમ્ ॥ વ્સ્પ્ક્ચ્_3.19:4]
સ્પન્દકારિકા, ચતુર્થો નિઃષ્યન્દઃ
અગાધસંશયામ્ભોધિસમુત્તરણતારિણીમ્ ।
વન્દે વિચિત્રાર્થપદાં ચિત્રાં તાં ગુરુભારતીમ્

* [<સ્પન્દકારિકાનિર્ણય>
* તામસામાન્યાં ભગવતીં ગુરું શૈવી મુખમ્ ઇહોચ્યતે ઇતિ સ્થિત્યા શિવધામપ્રાપ્તિહેતુત્વાદ્ આચાર્યરૂપામ્ ॥ વ્સ્પ્ક્ચ્_4.1:1
* અથ ચ ગુરું પશ્યન્ત્યાદિક્રોડીકારાત્ મહતીં ભારતીં પરાં વાચમ્ તથા ગુરોર્ આચાર્યસ્ય સમ્બન્ધિનીમ્ ઉપદેષ્ટ્રીં ગિરં ચિત્રાં લોકોત્તરચમત્કારરૂપાં વન્દે સર્વોત્કૃષ્ટત્વેન સમાવિશામિ ॥ વ્સ્પ્ક્ચ્_4.1:2
* અથ ચ સર્વાવસ્થાસુ સ્ફુરદ્રૂપત્વાદ્ અભિવદન્તીમ્ ઉદ્યન્તૃતાપ્રયત્નેનાભિવાદયે સ્વરૂપવિમર્શનિષ્ઠાં તાં સમાવેષ્ટું સંમુખીકરોમિ ॥ વ્સ્પ્ક્ચ્_4.1:3
* કીદૃશીમ્ અગાધો દુરુત્તરો યઃ સંશયઃ પૂર્ણાહંતાનિશ્ચયાભાવાત્મા વિચિત્રઃ શઙ્કાકલઙ્કઃ સ એવ વિતતત્વેનામ્ભોધિસ્ તસ્ય સમ્યગુત્તરણે યા તારિણી નૌર્ ઇવ તામ્ ઇત્યુભયત્રાપિ યોજ્યમ્ ।
* તથા વિચિત્રાર્થાનિ નાનાચમત્કારપ્રયોજનાનિ પદાનિ વિશ્રાન્તયો યસ્યાં પરસ્યાં વાચિ તાં વિચિત્રાણિ રમ્યરચનાનુપ્રવિષ્ટાનિ અર્થપદાનિ વાચ્યવાચકાનિ યસ્યાં ગુરુવાચિ તામ્ ॥ વ્સ્પ્ક્ચ્_4.1:4
* પ્રસિદ્ધપ્રભાવસ્વનામોદીરણાત્ સમ્ભાવનાપ્રત્યયેનાર્થિનઃ પ્રવર્તયન્ ગૂહનીયતયા મહાફલતામ્ અસ્ય શાસ્ત્રસ્ય નિરૂપયતિ શાસ્ત્રકારઃ ॥ વ્સ્પ્ક્ચ્_4.1:5]
લબ્ધ્વાપ્યલભ્યમ્ એતજ્જ્ઞાનધનં હૃદ્ગુહાન્તકૃતનિહિતેઃ ।
વસુગુપ્તવચ્છિવાય હિ ભવતિ સદા સર્વલોકસ્ય