સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 7.282

॥ ઈશ્વર ઉવાચ ॥ ॥
તતઃ શ્રુત્વા ચ શર્યાતિર્વલભીસ્થાન સંસ્થિતઃ ॥
વયસ્થં ચ્યવનં શ્રુત્વા આનન્દોદ્ગતમાનસઃ

પ્રહૃષ્ટઃ સેનયા સાર્દ્ધં સ પ્રાયાદ્ભાર્ગવાશ્રમમ્ ॥
ચ્યવનં ચ સુકન્યાં ચ હૃષ્ટાં દેવ સુતામિવ

ગતો મહીપઃ શર્યાતિઃ કૃત્સ્નાનંદમહોદધિઃ ॥
ઋષિણા સત્કૃતસ્તેન સભાર્યઃ પૃથિવીપતિઃ ॥
તત્રોપવિષ્ટઃ કલ્યાણીઃ કથાશ્ચક્રે મહામનાઃ

અથૈનં ભાર્ગવો દેવિ હ્યુવાચ પરિસાંત્વયન્ ॥
યાજયિષ્યામિ રાજંસ્ત્વાં સંભારાનુપકલ્પય

તતઃ પરમસંહૃષ્ટઃ શર્યાતિઃ પૃથિવીપતિઃ ॥
ચ્યવનસ્ય મહાદેવિ તદ્વાક્યં પ્રત્યપૂજયત્

પ્રશસ્તેઽહનિ યાજ્ઞીયે સર્વકામસમૃદ્ધિમત્ ॥
કારયામાસ શર્યાતિર્યજ્ઞાયતનમુત્તમમ્

તત્રૈવ ચ્યવનો દેવિ યાજયામાસ ભાર્ગવમ્ ॥
અદ્ભુતાનિ ચ તત્રાસન્યાનિ તાનિ મહેશ્વરિ

અગૃહ્ણાચ્ચ્યવનઃ સોમમશ્વિનોર્દેવયોસ્તદા ॥
તમિન્દ્રો વારયામાસ મા ગૃહાણ તયોર્ગ્રહમ્ ॥ ૮.॥
॥ ઇન્દ્ર ઉવાચ ॥ ॥
ઉભાવેતૌ ન સોમાર્હૌ નાસત્યાવિતિ મે મતિઃ ॥
ભિષજૌ દેવતાનાં હિ કર્મણા તેન ગર્હિતૌ

॥ ચ્યવન ઉવાચ ॥ ॥
માઽવમંસ્થા મહાત્માનૌ રૂપદ્રવિણવર્ચસૌ ॥
યૌ ચક્રતુશ્ચ મામદ્ય વૃંદારકમિવાજરમ્

સમત્વેનાન્યદેવાનાં કથં વૈ નેક્ષતે ભવાન્॥
અશ્વિનાવપિ દેવેન્દ્ર દેવૌ વિદ્ધિ પરંતપ

॥ ઇન્દ્ર ઉવાચ ॥ ॥
ચિકિત્સકૌ કર્મકરૌ કામરૂપસમન્વિતૌ ॥
લોકે ચરંતૌ મર્ત્યાનાં કથં સોમમિહાર્હતઃ

॥ ઈશ્વર ઉવાચ ॥ ॥
એતદેવ યદા વાક્યમામ્રેડયતિ વાસવઃ ॥
અનાદૃત્ય તતઃ શક્રં ગ્રહં જગ્રાહ ભાર્ગવઃ

ગ્રહીષ્યંતં તતઃ સોમમશ્વિનોઃ સત્તમં તદા ॥
સમીક્ષ્ય બલભિદ્દેવ ઇદં વચનમબ્રવીત્

આભ્યામર્થાય સોમં ત્વં ગ્રહીષ્યસિ યદિ સ્વયમ્ ॥
વજ્રં તે પ્રહરિષ્યામિ ઘોરરૂપમનુત્તમમ્

એવમુક્તઃ સ્વયમિન્દ્રમભિવીક્ષ્ય સ ભાર્ગવઃ ॥
જગ્રાહ વિધિવત્સોમમશ્વિભ્યામુત્તમં ગ્રહમ્

તતોઽસ્મૈ પ્રાહરત્કોપાદ્વજ્રમિંદ્રઃ શચીપતિઃ ॥
તસ્ય પ્રહરતો બાહું સ્તંભયામાસ ભાર્ગવઃ

સ્તંભયિત્વાથ ચ્યવનો જુહુવે મન્ત્રતોઽનલમ્ ॥
કૃત્યાર્થી સુમહાતેજા દેવં હિંસિતુમુદ્યતઃ

તત્ર કૃત્યોદ્ભવો યજ્ઞે મુનેસ્તસ્ય તપોબલાત્ ॥
મદોનામ મહાવીર્યો મહાકાયો મહાસુરઃ

શરીરં યસ્ય નિર્દેષ્ટુમશક્યં ચ સુરાસુરૈઃ ॥
તસ્ય પ્રમાણં વપુષા ન તુલ્યમિહ વિદ્યતે

તસ્યાસ્યં ચાભવેદ્ઘોરં દંષ્ટ્રા દુર્દર્શનં મહત્ ॥
હનુરેકઃ સ્થિતસ્તસ્ય ભૂમાવેકો દિવં ગતઃ

ચતસ્રશ્ચાપિ તા દંષ્ટ્રા યોજનાનાં શતંશતમ્ ॥
ઇતરે ત્વસ્ય દશના બભૂબુર્દશયોજનાઃ

પ્રાકારસદૃશાકારા મૂલાગ્રસમદર્શનાઃ ॥
નામ્ના પર્વતસંકાશાશ્ચાયુતાયુતયોજનાઃ

નેત્રે રવિશશિપ્રખ્યે ભ્રુવાવંતકસન્નિભે ॥
લેલિહજ્જિહ્વયા વક્ત્રં વિદ્યુચ્ચલિતલોલયા ॥
વ્યાત્તાનનો ઘોરદૃષ્ટિર્ગ્રસન્નિવ જગદ્બલાત્

સ ભક્ષયિષ્યન્સંક્રુદ્ધઃ શતક્રતુમુપાદ્રવત્ ॥
મહતા ઘોરનાદેન લોકાઞ્છબ્દેન છાદયન્

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં સપ્તમે પ્રભાસખણ્ડે પ્રથમે પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્યે ચ્યવનેશ્વરમાહાત્મ્યે ચ્યવનેન નાસત્યયજ્ઞભાગપ્રતિરોધકવજ્ર મોચનોદ્યતશક્રનાશાય કૃત્યોદ્ભવમદનામકમહાઽસુરોત્પાદનવૃત્તાન્તવર્ણનંનામ દ્વ્યશીત્યુત્તરદ્વિશતતમોઽધ્યાયઃ