સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 7.281

॥ ઈશ્વર ઉવાચ ॥ ॥
કસ્યચિત્ત્વથ કાલસ્ય ત્રિદશાવશ્વિનૌ પ્રિયે ॥
કૃતાભિષેકાં વિવૃતાં સુકન્યાં તામપશ્યતામ્

તાં દૃષ્ટ્વા દર્શનીયાંગીં દેવરાજસુતામિવ ॥
ઊચતુઃ સમભિદ્રુત્ય નાસત્યાવશ્વિનાવથ

કસ્ય ત્વમસિ વામોરુ કિં વનેઽસ્મિંશ્ચિકીર્ષસિ॥
ઇચ્છાવસ્ત્વાં ચ વિજ્ઞાતું તત્ત્વમાખ્યાહિ શોભને

તતઃ સુકન્યા સંવીતા તાવુવાચ સુરોત્તમૌ ॥
શર્યાતિતનયાં વિત્તં ભાર્યાં ચ ચ્યવનસ્ય મામ્

તતોઽશ્વિનૌ પ્રહસ્યૈનામબ્રૂતાં પુનરેવ તુ ॥
કથં ત્વં ચ વિદિત્વા તુ પિત્રા દત્તાઽઽગતા વને

ભ્રાજસે ગગનોદ્દેશે વિદ્યુત્સૌદામની યથા ॥
ન દેવેષ્વપિ તુલ્યાં હિ તવ પશ્યાવ ભામિનિ

સર્વાભરણસંપન્ના પરમાંબરધારિણી ॥
મામૈવમનવદ્યાંગિ ત્યજૈનમવિવેકિનમ્

કસ્માદેવંવિધા ભૂત્વા જરાજર્જરિતં ભુવિ ॥
ત્વમુપાસ્યે હિ કલ્યાણિ કામભાવબહિષ્કૃતમ્

અસમર્થં પરિત્રાણે પોષણે વા શુચિસ્મિતે ॥
સા ત્વં ચ્યવનમુત્સૃજ્ય વરયસ્વૈકમાવયોઃ

પત્યર્થં દેવગર્ભાભે મા વૃથા યૌવનં કૃથાઃ ॥
એવમુક્તા સુકન્યા સા સુરૌ તાવિદમબ્રવીત્

રતાઽહં ચ્યવને પત્યૌ ન ચૈવં પરિશંકતમ્ ॥
તાવબ્રૂતાં પુનશ્ચૈતામાવાં દેવભિષગ્વરૌ

યુવાનં રૂપસંપન્નં કરિષ્યાવઃ પતિં તવ ॥
તતસ્તસ્યાવયોશ્ચૈવ પતિમેકતમં વૃણુ

એતેન સમયેનાવાં શમં નય સુમધ્યમે ॥
સા તયોર્વચનાદ્દેવિ ઉપસંગમ્ય ભાર્ગવમ્ ॥
ઉવાચ વાક્યં યત્તાભ્યામુક્તં ભૃગુસુતં પ્રતિ

તદ્વાક્યં ચ્યવનો ભાર્યામુવાચાદ્રિયતામિતિ ॥
ઇત્યુક્તા ચ્યવનેનાથ સુકન્યા તાવુવાચ વૈ

એવં દેવૌ ભવદ્ભ્યાં યત્પ્રોક્તં તત્કિયતાં લઘુ ॥
ઇત્યુક્તૌ ભિષજૌ તત્ર તયા ચૈવ સુકન્યયા ॥
ઊચતૂ રાજપુત્રીં તાં પતિસ્તવ વિશત્વપઃ

તતોઽપશ્ચ્યવનઃ શીઘ્રં રૂપાર્થી પ્રવિવેશ હ ॥
અશ્વિનાવપિ તદ્દેવિ તતઃ પ્રાવિશતાં જલમ્

તતો મુહૂર્ત્તાદુત્તીર્ણાઃ સર્વે તે સરસસ્તતઃ ॥
દિવ્યરૂપધરાઃ સર્વે યુવાનો મૃષ્ટકુણ્ડલાઃ

દિવ્યવેષધરાશ્ચૈવ મનસઃ પ્રીતિવર્દ્ધનાઃ ॥
તેઽબ્રુવન્સહિતાઃ સર્વે વૃણીષ્વાન્યતમં શુભે

અસ્માકમીપ્સિતં ભદ્રે યતસ્ત્વં વરવર્ણિની ॥
યત્ર વાપ્યભિ કામાસિ તં વૃણીષ્વ સુશોભને

સા સમીક્ષ્ય તુ તાન્સર્વાંસ્તુલ્યરૂપધરાન્સ્થિતાન્ ॥
નિશ્ચિત્ય મનસા બુદ્ધ્યા દેવિ વવ્રે પતિં સ્વકમ્

લબ્ધ્વા તુ ચ્યવનો ભાર્યાં વયોરૂપમવસ્થિતઃ ॥
હૃષ્ટોઽબ્રવીન્મહાતેજાસ્તૌ નાસત્યાવિદં વચઃ

યદહં રૂપસંપન્નો વયસા ચ સમન્વિતઃ ॥
કૃતો ભવદ્ભ્યાં વૃદ્ધઃ સન્ભાર્યાં ચ પ્રાપ્તવાન્નિજામ્ ॥
તદ્બ્રૂતં વૈ વિધાસ્યામિ ભવતોર્યદભીપ્સિતમ્

॥ અશ્વિનાવૂચતુઃ ॥ ॥
આવાં તુ દેવભિષજૌ ન ચ શક્રઃ કરોતિ નૌ ॥
સોમપાનાર્હતાં તસ્માત્કુરુ નૌ સોમપાયિનૌ

॥ ચ્યવન ઉવાચ ॥ ॥
અહં વાં યજ્ઞભાગાર્હૌ કરિષ્યે સોમપાયિનૌ

॥ ઈશ્વર ઉવાચ ॥ ॥
તતસ્તૌ હૃષ્ટમનસૌ નાસત્યૌ દિવિ જગ્મતુઃ ॥
ચ્યવનોઽપિ સુકન્યા ચ સુરાવિવ વિજહ્રતુઃ

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં સપ્તમે પ્રભાસખણ્ડે પ્રથમે પ્રભાસક્ષેત્રમાહાત્મ્યે ચ્યવનેશ્વર માહાત્મ્યવર્ણનંનામૈકાશીત્યુત્તરદ્વિશતતમોઽધ્યાયઃ