સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 5.95

શ્રીમાર્કણ્ડેય ઉવાચ -
તતો ગચ્છેત્તુ રાજેન્દ્ર બદર્યાશ્રમમુત્તમમ્ ।
સર્વતીર્થવરં પુણ્યં કથિતં શંભુના પુરા

યશ્ચૈષ ભારતસ્યાર્થે તત્ર સિદ્ધઃ કિરીટભૃત્ ।
ભ્રાતા તે ફાલ્ગુનો નામ વિદ્ધ્યેનં નરદૈવતમ્

નરનારાયણૌ દ્વૌ તાવાગતૌ નર્મદાતટે ।
જ્ઞાનં તસ્યૈવ યો રાજન્ભક્તિમાન્વૈ જનાર્દને

સમં પશ્યતિ સર્વેષુ સ્થાવરેષુ ચરેષુ ચ ।
બ્રાહ્મણં શ્વપચં ચૈવ તત્ર પ્રીતો જનાર્દનઃ

ઐકાત્મ્યં પશ્ય કૌન્તેય મયિ ચાત્મનિ નાન્તરમ્ ।
નરનારાયણાભ્યાં હિ કૃતં બદરિકાશ્રમમ્

સ્થાપિતઃ શઙ્કરસ્તત્ર લોકાનુગ્રહકારણાત્ ।
ત્રિમૂર્તિસ્થાપિતં લિઙ્ગં સ્વર્ગમાર્ગાનુમુક્તિદમ્

તત્ર ગત્વા શુચિર્ભૂત્વા હ્યેકરાત્રોપવાસકૃત્ ।
રજસ્તમસ્તથા ત્યક્ત્વા સાત્ત્વિકં ભાવમાશ્રયેત્

રાત્રૌ જાગરણં કૃત્વા મધુમાસાષ્ટમીદિને ।
અથવા ચ ચતુર્દશ્યામુભૌ પક્ષૌ ચ કારયેત્

આશ્વિનસ્ય વિશેષેણ કથિતં તવ પાણ્ડવ ।
સ્નાપયેત્પરયા ભક્ત્યા ક્ષીરેણ મધુના સહ

દધ્ના શર્કરયા યુક્તં ઘૃતેન સમલંકૃતમ્ ।
પઞ્ચામૃતમિદં પુણ્યં સ્નાપયેદ્વૃષભધ્વજમ્

સ્નાપ્યમાનં શિવં ભક્ત્યા વીક્ષતે યો વિમત્સરઃ ।
તસ્ય વાસઃ શિવોપાન્તે શક્રલોકે ન સંશયઃ

શાઠ્યેનાપિ નમસ્કારઃ પ્રયુક્તઃ શૂલપાણિને ।
સંસારમૂલબદ્ધાનામુદ્વેષ્ટનકરો હિ યઃ

તેનાધીતં શ્રુતં તેન તેન સર્વમનુષ્ઠિતમ્ ।
યેનૌં નમઃ શિવાયેતિ મન્ત્રાભ્યાસઃ સ્થિરીકૃતઃ

યઃ પુનઃ સ્નાપયેદ્ભક્ત્યા એકભક્તો જિતેન્દ્રિયઃ ।
તસ્યાપિ યત્ફલં પાર્થ વક્ષ્યે તલ્લેશતસ્તવ

પીડિતો વૃદ્ધભાવેન તવ ભક્ત્યા વદામ્યહમ્ ।
તે યાન્તિ પરમં સ્થાનં ભિત્ત્વા ભાસ્કરમણ્ડલમ્

સંસારે સર્વસૌખ્યાનાં નિલયાસ્તે ભવન્તિ ચ ।
આશ્ચર્યં જ્ઞાતિવર્ગાણાં ધર્માણાં નિલયાસ્તુ તે

સમ્પન્નાઃ સર્વકામૈસ્તે પૃથિવ્યાં પૃથિવીપતે ।
શ્રાદ્ધં તત્રૈવ યઃ કુર્યાન્નર્મદોદકમિશ્રિતમ્

યોગ્યૈશ્ચ બ્રાહ્મણૈર્રાજન્કુલીનૈર્વેદપારગૈઃ ।
સુરૂપૈશ્ચ સુશીલૈશ્ચ સ્વદારનિરતૈઃ શુભૈઃ

આર્યદેશપ્રસૂતૈશ્ચ શ્લક્ષ્ણૈશ્ચૈવ સુરૂપિભિઃ ।
કારયેત્પિણ્ડદાનં વૈ ભાસ્કરે કુતપસ્થિતે

પિત્ઃણાં પરમં લોકં યદીચ્છેદ્ધર્મનન્દન ।
વર્જયેત્તાન્પ્રયત્નેન કાણાન્દુષ્ટાંશ્ચ દામ્ભિકાન્

તસ્માત્સર્વપ્રયત્નેન યોગ્યં વિપ્રં સમાશ્રયેત્ ।
નરકાન્મોચયેત્પ્રેતાન્કુમ્ભીપાકપુરોગમાન્

મોક્ષો ભવતિ સર્વેષાં પિત્ઃણાં નૃપનન્દન ।
વિપ્રેભ્યઃ કાઞ્ચનં દદ્યાત્પ્રીયતાં મે પિતામહઃ

અન્નં ચ દાપયેત્તત્ર ભક્ત્યા વસ્ત્રં ચ ભારત ।
ગાં વૃષં મેદિનીં દદ્યાચ્છત્રં શસ્તં નૃપોત્તમ

સ પુમાન્સ્વર્ગમાપ્નોતિ ઇત્યેવં શઙ્કરોઽબ્રવીત્ ।
પ્રાણત્યાગં તુ યઃ કુર્યાચ્છિખિના સલિલેન વા

અનાશકેન વા ભૂયઃ સ ગચ્છેચ્છિવમન્દિરમ્ ।
નરનારાયણીતીરે દેવદ્રોણ્યાં ચ યો નૃપ

સ વસેદીશ્વરસ્યાગ્રે યાવદિન્દ્રાશ્ચતુર્દશ ।
પુનઃ સ્વર્ગાચ્ચ્યુતઃ સોઽપિ રાજા ભવતિ વીર્યવાન્

સર્વૈશ્વર્યગુણૈર્યુક્તઃ પ્રજાપાલનતત્પરઃ ।
તતઃ સ્મરતિ તત્તીર્થં પુનરેવાગમિષ્યતિ

॥ ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પઞ્ચમ આવન્ત્યખણ્ડે રેવાખણ્ડે નારાયણીતીર્થમાહાત્મ્યવર્ણનં નામ પઞ્ચનવતિતમોઽધ્યાયઃ ॥