સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 5.73-2

શ્રીમાર્કણ્ડેય ઉવાચ -
કાશી: ગંગાતટે કૂલે તીર્થં પરમશોભનમ્ ।
સર્વપાપહરં પાર્થ ગોપ્રેક્ષેશ્વરમુત્તમમ્ ।
ગોદેહાન્નિઃસૃતં લિઙ્ગં પુણ્યં ભૂમિતલે નૃપ

યુધિષ્ઠિર ઉવાચ -
ગોદેહાન્નિઃસૃતં કસ્માલ્લિઙ્ગં પાપક્ષયંકરમ્ ।
કાશી: ગંગાતટે કૂલે મણિનાગસમીપતઃ ।
સંક્ષેપાત્કથ્યતાં વિપ્ર ગોપ્રેક્ષેશ્વરસમ્ભવમ્

શ્રીમાર્કણ્ડેય ઉવાચ -
કામધેનુસ્તપસ્તત્ર પુરા પાર્થ ચકાર હ ।
ધ્યાયતે પરયા ભક્ત્યા દેવદેવં મહેશ્વરમ્

તુષ્ટસ્તસ્યા જગન્નાથ કપિલાય મહેશ્વરઃ ।
નિઃસૃતો દેહમધ્યાત્તુ અચ્છેદ્યઃ પરમેશ્વરઃ

તુષ્ટો દેવિ જગન્માતઃ કપિલે પરમેશ્વરિ ।
આરાધનં કૃતં યસ્માત્તદ્વદાશુ શુભાનને

સુરભ્યુવાચ -
લોકાનામુપકારાય સૃષ્ટાહં પરમેષ્ઠિના ।
લોકકાર્યાણિ સર્વાણિ સિધ્યન્તિ મત્પ્રસાદતઃ

લોકાઃ સ્વર્ગં પ્રયાસ્યન્તિ મત્પ્રસાદેન શઙ્કર ।
તીર્થે ત્વં ભવ મે શમ્ભો લોકાનાં હિતકામ્યયા

તથેતિ ભગવાનુક્ત્વા તીર્થે તત્રાવસન્મુદા ।
તદાપ્રભૃતિ તત્તીર્થં વિખ્યાતં વસુધાતલે ।
સ્નાનેનૈકેન રાજેન્દ્ર પાપસઙ્ઘં વ્યપોહતિ

ગોપ્રેક્ષેશ્વરગોદાનં યસ્તુ ભક્ત્યા ચ કારયેત્ ।
યોગ્યે દ્વિજોત્તમે દેયા યોગ્યા ધેનુઃ સકાઞ્ચના

સવત્સા તરુણી શુભ્રા બહુક્ષીરા સવસ્ત્રકા ।
કૃષ્ણપક્ષે ચતુર્દશ્યામષ્ટમ્યાં વા પ્રદાપયેત્

સર્વેષુ ચૈવ માસેષુ કાર્ત્તિકે ચ વિશેષતઃ ।
દાપયેત્પરયા ભક્ત્યા દ્વિજે સ્વાધ્યાયતત્પરે

વિધિના ચ પ્રદદ્યાદ્યો વિધિના યસ્તુ ગૃહ્ણતે ।
તાવુભૌ પુણ્યકર્માણૌ પ્રેક્ષકઃ પુણ્યભાજનમ્

પિણ્ડદાનં પ્રકુર્યાદ્યઃ પ્રેતાનાં ભક્તિસંયુતઃ ।
પિણ્ડેનૈકેન રાજેન્દ્ર પ્રેતા યાન્તિ પરાં ગતિમ્

ભક્ત્યા પ્રણામં રુદ્રસ્ય યે કુર્વન્તિ દિને દિને ।
તેષાં પાપં પ્રલીયેત ભિન્નપાત્રે જલં યથા

તત્ર તીર્થે તુ યો રાજન્વૃષભં ચ સમુત્સૃજેત્ ।
પિતરશ્ચોદ્ધૃતાસ્તેન શિવલોકે મહીયતે

યુધિષ્ઠિર ઉવાચ -
વૃષોત્સર્ગે કૃતે તાત ફલં યજ્જાયતે નૃણામ્ ।
તત્સર્વં કથયસ્વાશુ પ્રયત્નેન દ્વિજોત્તમ

શ્રીમાર્કણ્ડેય ઉવાચ -
સર્વલક્ષણસમ્પૂર્ણે વૃષે ચૈવ તુ યત્ફલમ્ ।
તદહં સમ્પ્રવક્ષ્યામિ શૃણુષ્વ ધર્મનન્દન

કાર્ત્તિકે ચૈવ વૈશાખે પૂર્ણિમાયાં નરાધિપ ।
રુદ્રસ્ય સન્નિધૌ ભૂત્વા શુચિઃ સ્નાતો જિતેન્દ્રિયઃ

વૃષસ્યૈવ સમુત્સર્ગં કારયેત્પ્રીયતાં હરઃ ।
સાંનિધ્યે કારયેત્પુત્ર ચતસ્રો વત્સિકાઃ શુભાઃ

દત્ત્વા તુ વિપ્રમુખ્યાય સર્વલક્ષણસંયુતાઃ ।
પ્રીયતાં ચ મહાદેવો બ્રહ્મા વિષ્ણુર્મહેશ્વરઃ

વૃષભે રોમસંખ્યા યા સર્વાઙ્ગેષુ નરાધિપ ।
તાવદ્વર્ષપ્રમાણં તુ શિવલોકે મહીયતે

શિવલોકે વસિત્વા તુ યદા મર્ત્યેષુ જાયતે ।
કુલે મહતિ સમ્ભૂતિર્ધનધાન્યસમાકુલે

નીરોગો રૂપવાંશ્ચૈવ વિદ્યાઢ્યઃ સત્યવાક્શુચિઃ ।
ગોપ્રેક્ષેશ્વરમાહાત્મ્યં મયા ખ્યાતં યુધિષ્ઠિર ।
ગોદેહાન્નિઃસૃતં લિઙ્ગં કાશી: ગંગા તટે

॥ ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પઞ્ચમ આવન્ત્યખણ્ડે રેવાખણ્ડે ગોપ્રેક્ષેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણનં નામ ત્રિસપ્તતિતમોઽધ્યાયઃ ॥