સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 5.55

॥ વ્યાસ ઉવાચ ॥ ॥
કોઽસૌ વિંધ્યગિરિર્બ્રહ્મન્કદા કાલે સમાગતઃ ॥
મહાકાલવને રમ્યે કેન વા પ્રેષિતઃ પુરા

॥ સનત્કુમાર ઉવાચ ॥ ॥
પુરા રેવાજલૈર્વ્યાસ પ્લાવિતેયં વસુંધરા ॥
તદા સર્વસુરૈરેવમગસ્તિર્મુનિસત્તમઃ

આરાધિતો મહાભાગો ધરણીત્રાણકારણાત્॥
તદાગત્ય ગિરૌ રમ્યે વિંધ્યે સ મુનિસત્તમ

એકાગ્રમાનસો ભૂત્વા ભવાનીં વિંધ્યવાસિનીમ્ ॥
આરાધયામાસ તદા તાં ચ દેવીં વરેપ્સયા

કંસવિદ્રાવણકરીમસુરાણાં ક્ષયંકરીમ્॥
ભારાવતારણીં પુણ્યાં બલદેવાનુજાં શુભામ્

યશોદાગર્ભસંભૂતાં ચાણૂરબલમર્દિનીમ્॥
વિદ્યુદાભાં નભઃસ્થાં ચ કૃષ્ણાં કૃષ્ણાહિમર્દિનીમ્

જનનીં દેવસેનસ્ય કવીનાં વાચમીશ્વરીમ્ ॥
ગાયત્રીં દ્વિજમુખ્યાનાં વ્યાહૃતિશ્છંદસાં વરામ્

સહસ્રાક્ષીં તથેંદ્રસ્ય ઋષેશ્ચારુંધતીં પરામ્ ॥
ગવાં કામદુઘાં શ્યામાં લતાં મધુતમપ્રિયામ્

અદિતિં સર્વમાતૄણાં પાર્વતીં સર્વયોષિતામ્ ॥
જ્યોત્સ્નાં ચાંદ્રમસીં બાલાં સર્વકામવરપ્રદામ્

શારદીમૃતુવેલાયાં વૃંદાવનચરીં વરામ્ ॥
માયિનાં વૈષ્ણવીં માયાં સર્વદૈત્યવિમોહિનીમ્

લક્ષ્મીં ચ શ્રીમતામિષ્ટાં યક્ષિણીં ધનદાર્ચિતામ્ ॥
મહોદધીપ્સિતાં વેલાં રાજ્ઞાં ચ રાજસંપદમ્ ॥

વેદિકાં યજ્ઞશાલાનાં હવિરાહવનીં શુભામ્ ।
દક્ષિણાં સર્વદીક્ષાણાં સર્વકામફલપ્રદામ્

એવં સ્તુતા તદા દેવી પ્રત્યક્ષા વિંધ્યવાસિની ॥
પ્રાહ પ્રસાદસુમુખી ઋષીણાં પ્રવરં હ્યૃષિમ્

વિયતાં ભો દ્વિજશ્રેષ્ઠ યદસ્મત્તોઽભિવાંછિતમ્॥
યદીપ્સિતા ત્વયા વત્સ સ્તુતિર્મે શુચિના કૃતા॥

॥ અગસ્તિરુવાચ ॥ ॥
યદિ માતર્વરો દેયો દેવાનામુપકારિણિ ॥
રેવેયં વર્દ્ધિતા લોકે સર્વલોકભયપ્રદા

તયેદં પ્લાવિતં વિશ્વં તસ્યાસ્તુ ગ્રહણં કુરુ ॥
ઇતિ સા પ્રાર્થિતા તેન તદા કાલે મહર્ષિણા

આગાત્સાધ્વી તદા વ્યાસ મહાકાલવનં શુભમ્॥
સાંત્વપૂર્વં વચસ્તથ્યમગસ્તિ મિદમબ્રવીત્

વારયિષ્યે પરાં દેવીં વર્ધમાનાં દ્રુતં હ્યૃષે ॥
તાવત્કાલં ન ચોત્તિષ્ઠેદ્વિંધ્યો નામ મહાગિરિઃ

યાવત્ત્રિકૂટે દ્વારે ત્વં સ્થાસ્ય સિ ઋષિસત્તમ ॥
દેવકાર્યોદ્યતો નિત્યં દક્ષિણાં દિશમુત્તમામ્

કુશસ્થલી મહાપુણ્યા પવિત્રા પાપહારિણી ॥
પુરી હ્યેષા મુનિશ્રેષ્ઠ ત્રિષુ લોકેષુ વિશ્રુતા ॥
તત્રૈવાહં ચિરં કાલં માતૃભિર્નિવસામિ વૈ

તત્રાપિ ત્વં સદા સિદ્ધક્ષેત્રાધિપત્યમાપ્નુયાઃ ॥
મત્સરો નિર્મલં પુણ્યં વિમલોદં ચ વિશ્રુ તમ્

યત્ર પુણ્યવતાં વાસો દેવ્યસ્તિષ્ઠંતિ કોટિશઃ ॥
તસ્મિંસ્તીર્થે નરાઃ સ્નાત્વા શુચીભૂય સમાહિતાઃ

યજંતિ ચૈવ માં ભક્ત્યા ધૂપદીપાગ્નિતર્પણૈઃ ॥
ક્ષીરખંડાજ્યભોજ્યૈશ્ચ ભોજયેદ્વિધિવદ્દ્વિજાન્

ન તેષાં દુર્લભં કિંચિત્ત્રિષુ લોકેષુ વિદ્યતે ॥
ધનધાન્યધરૈશ્વર્યપુત્રદારાદિસં પદામ્

પ્રાપ્યંતે વિવિધા ભોગા દેવાનામપિ દુર્લભાઃ ॥
શત્રુતો ન ભયં તેષાં દસ્યુભ્યો વા ન રાજતઃ

ન શસ્ત્રાનલતોયૌઘાત્કદા ચિત્સંભવિષ્યતિ ॥
દીર્ઘાયુર્બુદ્ધિમાઁલ્લોકે ઉષિત્વા શાશ્વતીઃ સમાઃ

સર્વપાપવિશુદ્ધાત્મા મૃતઃ શિવપુરં વ્રજેત્ ॥
એવં વ્યાસ પુરીં પ્રાપ્ય રમ્યાં ચોજ્જયિનીં શુભામ્ ૨૭॥
સમાશ્રિતા તદા દેવી સતતં વિંધ્યવાસિની ॥
તસ્મિંસ્તીર્થે નરઃ સ્નાત્વા સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

સ્ત્રિયો વા રજો દોષાર્તા વંધ્યાઃ કાકબકાદિકાઃ॥
દુર્ભગાઃ શીલહીનાશ્ચ સર્વકામવિવર્જિતાઃ

વિમલોદેઽપિ તાઃ સ્નાત્વા દૃષ્ટ્વા વૈ વિંધ્યવાસિનીમ્॥
મુચ્યંતે સર્વદો ષૈસ્તા નાત્ર કાર્યા વિચારણા

અપુત્રા પ્રાપ્નુયુઃ પુત્રાન્કન્યા વીરપતિં વરમ્ ॥
પ્રાપ્યતે સર્વસૌભાગ્યં સર્વકામવરપ્રદમ્

વિદ્યાવાઞ્જાયતે વિપ્રઃ ક્ષત્રિયો વિજયી ભવેત્ ॥
વૈશ્યશ્ચ બહુલાભાઢ્યઃ શૂદ્રઃ સુખમથાશ્નુતે

કથાં પુણ્યવતીમેતાં સર્વકામવરપ્રદામ્॥
પઠન્વાપ્યથવા શૃણ્વન્ગોસહસ્રફલં લભેત્

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પઞ્ચમ આવંત્યખણ્ડેઽવન્તીક્ષેત્રમાહાત્મ્યે વિંધ્યવાસિની વિમલોદતીર્થમાહાત્મ્યવર્ણનંનામ પઞ્ચપઞ્ચાશત્તમોઽધ્યાયઃ