સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 5.51-2

॥ ઈશ્વર ઉવાચ ॥ ॥
એકાધિકં વિજાનીહિ પંચાશત્તમમીશ્વરમ્ ॥
દેવં શૂલેશ્વરં દેવિ સર્વ વ્યાધિવિનાશનમ્

આદ્યે કલ્પે પ્રવૃત્તે ચ રાજ્યહેતોર્વરાનને ॥
દેવાનાં દાનવાનાં ચ યુદ્ધમાસીત્સુદારુણમ્ ॥
દૈત્યાનામીશ્વરે જંભે દેવાનાં ચ શચીપતૌ

તતો દેવાઃ પરાભૂતા દૈત્યા વિજયિનોઽભવન્ ॥
અંધકો મંદરં પ્રાપ્તો દૂતં મે પ્રાહિણોત્તદા

સ દૂતો મામુવાચોચ્ચૈઃ સગર્વો દુષ્ટમાનસઃ ॥
અન્ધકેનાહમાદિષ્ટઃ શૃણુ શંકર મદ્વચઃ

ગૌરીં મે દેહિ પત્ન્યર્થં મંદરસ્ત્યજ્યતામયમ્ ॥
એવં કૃતે કૃતાર્થસ્ત્વમન્યથા નાસ્તિ તે ગતિઃ

ઉક્તોઽહં તેન દૂતેન ત્વયા સહ મહાગિરૌ ॥
સ્મિતાનનઃ ક્ષણં ભૂત્વા મયા પ્રોક્તમિદં વચઃ

ગચ્છ દૂત મમાદેશાદંધકં બ્રૂહિ સત્વરમ્॥
ઇહાભ્યેત્યાહવં કૃત્વા જિત્વેમાં સુન્દરીં નય

ઇત્યુક્તઃ પ્રયયૌ દૂતસ્તેનાખ્યાતં વચો મમ ॥
અન્ધકોઽપિ તદા દૈત્યઃ સમરાર્થી તુ મન્દરમ્ ॥
સમાયાતઃ સહામાત્યો બલેન ચતુરંગિણા

મયા સહ તતસ્તસ્ય ઘોરં યુદ્ધમભૂચ્ચિરમ્ ॥
અન્ધકસ્ય રથો ઘોરશ્છિન્નો ભિન્નઃ સમં તતઃ

તતઃ કુદ્ધોંઽધકો દેવિ રથાત્તસ્માદવપ્લુતઃ ॥
મદ્રથં બલવાન્ગૃહ્ય મયા સહ બલોત્કટઃ ॥
યુયુધે સ મહાદૈત્યઃ શૂલેન તાડિતો મયા ॥

મયા ધૃતોન્તરિક્ષે સ શૂલપ્રોતો મહાસુરઃ ॥
શૂલપ્રોતોઽથ વૈ દુષ્ટસ્તાવત્સ ભ્રામિતો મયા

સુસ્રાવ તસ્ય ગાત્રેભ્યઃ શોણિતોઘ સ્તતો મહાન્ ॥
બિન્દૌબિન્દૌ તુ રક્તસ્ય તત્તુલ્યા દાનવાસ્તથા

સંભૂતાઃ કોટિશો દેવિ તૈરહં પુનરર્દ્દિતઃ ॥
કિં કર્ત્તવ્યમિતિ ધ્યાયન્સ્થિ તોઽહં તત્ર ભામિનિ

મયા ચોત્પાદિતા દુર્ગા રક્તદંતા સુભીષણા ॥
અન્ધકસ્ય તદા પીતં રક્તં વહુવિધં તયા

તસ્મિન્પીતે તતો રક્તે નોત્તસ્થુર્દેવિ ચાપરે ॥
પૂર્વોત્થિતાસ્તયૈવાશુ નિહતા દાનવાધિપાઃ ॥
તેન શૂલવરેણૈવ તત્ક્ષણાન્નિધનં ગતાઃ

સ મામુવાચ હૃષ્ટાત્મા કૃતાં જલિપુટોંઽધકઃ ॥
ત્વયિ ભક્તિઃ સદા મેસ્તુ દુર્લભં તવ દર્શનમ્

સ્વામિના નિહતશ્ચાહં કોઽન્યો ધન્યતરો હિ મત્ ॥
ત્વચ્છૂલેન વિનિર્ભિન્નો હ્યન્તરિક્ષે તતોઽપ્યહમ્

સંકલ્પાક્ષેપવિક્ષેપં કલ્પકાર્યપ્રવર્ત્તકમ્ ॥
સહસ્રવક્ત્રશિરસં ત્વામહં શરણં વ્રજે

ગિરીંદ્રતનયાનાથં ગિરીંદ્રશિખરાલયમ્ ॥
મહાલયકૃતાવાસં ત્વામહં શરણં વ્રજે

એવં સ્તુતોઽહં દૈત્યેન શૂલપ્રોતેન સુન્દરિ ॥
તતો મે કરુણા જાતા કૃતોંધકો ગણસ્તદા

સ ચ શૂલવરો દેવિ મયા પ્રોક્તો મુદા તદા ॥
એહિ શૂલ હતો દૈત્યસ્ત્વયા દુષ્ટોંધકો મૃધે

પરિતુષ્ટઃ પ્રયચ્છામિ પરમં સ્થાનમુત્તમમ્॥
ન દેવૈર્ન ચ ગન્ધર્વૈર્નાપિ તત્પરમર્ષિભિઃ

સંપ્રાપ્યં મામનારાધ્ય તથા વિધ્વસ્તકલ્મષૈઃ॥
મામુવાચ તતઃ શૂલઃ પ્રણમ્યાનતકન્ધરઃ

યદિ પ્રસન્નો ભગવન્કરુણા મયિ તે યદિ ॥
કથયસ્વ પરં સ્થાનં મનો મે યત્ર શુદ્ધ્યતિ ॥
દુષ્ટસંપર્કસંજાતમન્યત્પાતકમાત્મનઃ

તતો મયા સમાદિષ્ટઃ કરુણાશ્લિષ્ટચેતસા ॥
મહાકાલવનં રમ્યમતિપુણ્યફલપ્રદમ્

તત્રાસ્મત્પ્રાપ્તિદં લિંગં લોકાનુગ્રહકારકમ્ ॥
પૃધુકેશ્વરપૂર્વેણ તદારાધય યત્નતઃ

મદીયં વચનં શ્રુત્વા સ જગામ ત્વરાન્વિતઃ ॥
દદર્શ તત્ર તલ્લિંગમનેકફલદાયકમ્

લિંગેન ચ પુનર્દૃષ્ટઃ શૂલઃ શંકરવલ્લભઃ ॥
સંભૂતોઽનેકવક્ત્રસ્તુ હર્ષાદ્વિસ્મિતમાનસઃ

સ્નેહાત્સંશ્લેષિતોઽત્યર્થં પૃષ્ટસ્તુ કુશલં પુનઃ ॥
કથિતં તેન શૂલેન દુષ્ટાંધક વધં તદા

પ્રભુણા પ્રેરિતોઽત્યર્થં શુદ્ધ્યર્થં ભવતોંતિકે ॥
ત્વદ્દર્શનેન પૂતોઽહં યાસ્યામિ શિવસંનિધૌ ॥
અદ્યપ્રભૃતિ ભૂલોકે મન્નામ્ના ખ્યા તિમેષ્યસિ

તતો ભવિષ્યત્યધિકં દર્શનાત્તે વૃણોમ્યહમ્ ॥
કિં તીર્થૈર્વિવિધૈઃ સ્નાતૈઃ કિં દાનૈર્વિવિધૈઃ કૃતૈઃ

તે પ્રાપ્સ્યંતિ ફલં સર્વંં યે ત્વાં દ્રક્ષ્યંતિ ભક્તિતઃ

યઃ કરિષ્યતિ તે પૂજાં ભક્તિયુક્તોઽપિ માનવઃ ॥
અષ્ટમ્યાં વા ચતુર્દશ્યાં દિને ભૌમસ્ય ભક્તિતઃ ॥

વિમાનવરમાસ્થાય કામગં રત્નભૂષિતમ્ ॥
ઉદિતાદિત્યસંકાશં સ મુદા વિચરિષ્યતિ

ત્વન્નામ યે ગ્રહીષ્યંતિ સર્વદા ભયપીડિતાઃ ॥
વ્યાધિભિઃ પીડિતા નિત્યં દુઃખૈર્વા ક્લેશિતા ભૃશમ્ ॥
ન ભવિષ્યતિ ભીસ્તેષાં ઘોરસંસારસાગરે

યે ત્વાં દ્રક્ષ્યંતિ પુરુષા ભાવહીનાઃ પ્રસંગતઃ ॥
ન પતિષ્યંતિ સંસારે નરકે ચાતિદારુણે

ઇત્યુક્તં તેન શૂલેન લિંગમાશ્લિષ્ય યત્નતઃ

એષ તે કથિતો દેવિ પ્રભાવઃ પાપનાશનઃ ॥
શૂલેશ્વરસ્ય દેવસ્ય અથોંકારેશ્વરં શૃણુ

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પઞ્ચમ આવંત્યખણ્ડે ચતુરશીતિલિઙ્ગમાહાત્મ્યે શૂલેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણનંનામૈકપઞ્ચાશત્તમોઽધ્યાયઃ