સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 5.50-2

॥ શ્રીમહાદેવ ઉવાચ ॥ ॥
શૃણુ દેવિ પ્રયત્નેન પંચાશત્તમમીશ્વરમ્ ॥
યસ્ય દર્શનમાત્રેણ ગ્રહબાધા ન જાયતે

સંજ્ઞાનામ રવેર્ભાર્યા સા સુતા વિશ્વકર્મણઃ ॥
ભર્ત્તુસ્તેજોઽસહંત્યાથ કદાચિચ્ચૈવ સંજ્ઞયા ॥
છાયામયી ચાત્મનસ્તુ નિર્મિતા તરસા તયા

સા પ્રોક્તા સાદરેણૈવ સ્થીયતાં સૂર્યસંનિધૌ ॥
પૃષ્ટ્યાપિ ન વાચ્યં તે મદીયં ગમનં રવેઃ

ઇત્યુક્ત્વા સા તદા સંજ્ઞા જગામ ભવનં પિતુઃ ॥
સંજ્ઞેયમિતિ મન્વાનો દ્વિતીયાયાં દિવસ્પતિઃ ॥
જનયામાસ તનયં નામતો યઃ શનૈશ્ચરઃ

તસ્મિઞ્જાતે ભયં જગ્મુઃ સદેવાસુરમાનુષાઃ ॥
ત્રૈલોક્યં જાતમાત્રેણ આક્રાંતં સચરાચરમ્

ઇન્દ્રોઽપિ ભયસંત્રસ્તો બ્રહ્માણં શરણં ગતઃ ॥
સૂર્યપુત્રસ્ય વૃત્તાંતં કથયામાસ ગદ્ગદમ્

ભિન્નં તુ રોહિણીચક્રં વ્યાપ્તં નક્ષત્રમંડલમ્ ॥
જાતમાત્રેણ ચાક્રાંતં ત્રૈલોક્યં રવિસૂનુના

વાસવસ્ય વચઃ શ્રુત્વા બ્રહ્મા લોકપિતામહઃ ॥
આહૂય સહસા સૂર્યં વચનં ચેદમબ્રવીત્

મર્યાદા ક્રિયતાં ભાનો વાર્યતાં પુત્ર ઔરસઃ ॥
આક્રાંતં તેજસા તેન ત્રૈલોક્યં ભૂભુવાદિકમ્

બ્રહ્મણો વચનં શ્રુત્વા રવિણા પ્રોક્તમીદૃશઃ ॥
અસાધ્યોઽયં મમ સુતો વાર્યતાં સ્વયમેવ તમ્

પશ્ય મે ચરણૌ દગ્ધૌ દૃષ્ટિમાત્રેણ લીલયા॥
બ્રહ્માપિ ભયસંત્રસ્તો જગામ મનસા હરિમ્

સૂર્યસ્ય વચનં શ્રુત્વા હરિઃ પ્રાપ્તસ્તુ તત્ક્ષણાત્ ॥
બ્રહ્મણો વચનં શ્રુત્વા ભીતઃ કૃષ્ણોઽબ્રવીદિદમ્

ગમ્યતાં તત્ર યત્રાસ્તે દેવદેવો મહેશ્વરઃ ॥
કૃષ્ણસ્ય વચનાત્સર્વે મમાંતિકમુપાગતાઃ

વૃત્તાંતઃ કથિતઃ સર્વો રવિપુત્રસ્ય પાર્વતિ ॥
મયા સ્મૃતસ્તુ સંપ્રાપ્તઃ સૂર્યપુત્રસ્તુ તત્ક્ષણાત્

અધોદૃષ્ટિર્મયા દૃષ્ટો વક્રાંગો રૂપતોઽસિતઃ ॥
સ્થૈર્યં કૃત્વા નમસ્કૃત્ય વિજ્ઞપ્તોઽહં શનૈઃશનૈઃ

કિમર્થં વૈ સ્મૃતો દેવ દેહ્યાજાં મમ શંકર ॥
આદેશે તવ તિષ્ઠામિ કિં કરોમિ પ્રશાધિ મામ્ ॥

ઇત્યુક્તોઽહં તદા તેન રવિપુત્રેણ પાર્વતિ ॥
મયા સ વારિતોઽત્યર્થં મા પીડય જગત્ત્રયમ્

તેનોક્તં દેહિ મે સ્થાનં પાનમાહારમેવ ચ ॥
મયા દત્તં વિશાલાક્ષિ પૂજાર્થં સ્થાનમુત્તમમ્

મેષાદિરાશિસંસ્થઃ સંસ્ત્રિંશન્માસાન્પ્રપીડય ॥
માનુષાન્ક્રમશો વત્સ તત્ર તૃપ્તિમવાપ્સ્યસિ

અષ્ટમશ્ચ ચતુર્થશ્ચ દ્વિતીયો જન્મસંસ્થિતઃ ॥
દ્વાદશરાશિસંસ્થોઽપિ વિરુદ્ધો ભવ સર્વદા

એકાદશો વા ષષ્ઠો વા તૃતીય સ્થાનગોથવા ॥
ભવ ભવ્યતરો નૄણામતઃ પૂજા ભવિષ્યતિ

પંચમો નવમશ્ચૈવ ઉદાસીનસ્તુ સપ્તમઃ ॥
ભવ રાશિગતો નિત્યં માનુષે કર્મ ભિર્યુતે

પૂજાં પ્રાપ્સ્યસિ ચાત્યર્થં ગ્રહાણામધિકં સદા ॥
ગતિઃ સ્થિરા ભવિત્રી તે વરઃ શ્રેષ્ઠોભિધીયતે

અતસ્તે સ્થાવરં નામ ભવિષ્યતિ મહીતલે ॥
શનૈશ્ચરસ્ત્વં રાશિસ્થો ગ્રહાણામધિકો યતઃ

અતઃ શનૈશ્ચરોનામ ભવિષ્યસિ સદા ભુવિ ॥
ગજગણ્ડનિભાકારો મમ કણ્ઠસમોપિ ચ

વર્ણતો હ્યસિતો નામ ભવિષ્યસિ મહીતલે ॥
ગ્રહમધ્યે હ્યધોદૃષ્ટિર્ગતિર્મંદા ભવિષ્યતિ ॥
તુષ્ટો દદાસિ રાજ્યં ચ રુષ્ટો વૈ હરસિ ક્ષણાત્

દેવાસુરમનુષ્યાશ્ચ સિદ્ધવિદ્યાધરોરગાઃ ॥
ત્વત્ક્રૂરદૃષ્ટિનિહતા નાશં યાસ્યંતિ નાન્યથા । ૨૭ ॥
તવ પ્રસાદાત્પ્રાપ્સ્યંતિ મનોઽભીષ્ટં સુદુર્લ્લભમ્ ॥
અન્યચ્ચ તે પ્રદાસ્યામિ સ્થાનં ગુહ્યં મનોહરમ્

મનોભીષ્ટકરં પુણ્યં દેવદાનવદુર્લભમ્ ॥
પ્રલયેઽપ્યક્ષયં પ્રોક્તં મહાકાલવનં પરમ્

તત્ર ગચ્છ મમાદેશત્ત્વપૃથુકેશ્વરપશ્ચિમે ॥
વિદ્યતે તત્ર યલ્લિંગં તત્તે નામ્ના ભવિષ્યતિ

કીર્ત્તિરેષા ત્વદીયાપિ ત્રૈલોક્યે ભવિતા ધુવમ્

ઇત્યુક્તઃ સ્થાવરો દેવિ મમાજ્ઞાપાલકસ્તદા ॥
જગામ ત્વરિતો રમ્યં મહાકાલવનં શુભમ્

દૃષ્ટ્વા તત્રૈવ તલ્લિંગં સ્થાનં લબ્ધં સુશોભનમ્॥
તલ્લિંગં ભુવને ખ્યાતં નામતઃ સ્થાવરેશ્વરમ્

શનિનોક્તં તદા દેવિ યેઽત્ર દ્રક્ષ્યંતિ ભક્તિતઃ ॥
મયા પ્રપૂજિતં લિંગં વિખ્યાતં સ્થાવરેશ્વરમ્ ॥
તેષાં પીડા મદીયા તુ ન ભવિષ્યતિ કર્હિચિત્

મદીયે ચ દિને યો વૈ નિયમેન પ્રપશ્યતિ ॥
તસ્યાહં સકલાં બાધાં શમયિષ્યામ્યસંશયમ્

ધક્ષ્યામિ સતતં પીડામન્યગ્રહકૃતામપિ ॥
મદીયં ચ ભયં તસ્ય સ્વપ્નેઽપિ ન ભવિષ્યતિ

ન ગ્રહા ન પિશાચાશ્ચ ન યક્ષા ન ચ રાક્ષસાઃ ॥
વિઘ્નં કુર્વંતિ તસ્યાપિ મયિ તુષ્ટે ન સંશયઃ

સંક્રાંતૌ શનિવારે ચ વ્યતીપાતેઽયને તથા॥
યે પશ્યંતિ નરા ભક્ત્યા લિંગં વૈ સ્થાવરેશ્વરમ્ ॥
ભવિષ્યત્યક્ષયસ્તેષાં સ્થિરો વાસસ્ત્રિવિષ્ટપે

નિયમેન પ્રપશ્યંતિ મમ વારેઽત્ર યે નરાઃ ॥
ન તેષાં દુષ્કૃતં કિંચિદ્દુષ્કૃતોત્થા ન ચાપદઃ

ભવિષ્યતિ ન દારિદ્ર્યં ન ચૈવેષ્ટવિયોજનમ્ ॥
દાસ્યામિ પુત્રકામસ્ય ફલં પુત્રકૃતં સદા ॥

અધનસ્ય ધનં ચૈવ ભયાર્ત્તસ્યાભયં તથા ॥
સ્વર્ગં વૈ સ્વર્ગકામસ્ય પ્રયચ્છામિ ચ વાંછિતમ્

ઇત્યુક્ત્વા પૂજયામાસ ભૂયો લિંગં શનૈશ્ચરઃ ॥
પૂજયિત્વા શુભૈઃ પુષ્પૈર્ભક્ત્યા તત્રૈવ સંસ્થિતઃ

એષ તે કથિતો દેવિ પ્રભાવઃ પાપનાશનઃ ॥
સ્થાવરેશ્વરદેવસ્ય શૂલેશ્વરમથો શૃણુ

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પઞ્ચમ આવન્ત્યખણ્ડે ચતુરશીતિલિઙ્ગમાહાત્મ્યે સ્થાવરેશ્વરમાહાત્મ્ય વર્ણનંનામ પંચાશત્તમોઽધ્યાયઃ