સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 5.48-2
॥ શ્રીરુદ્ર ઉવાચ ॥ ॥
અષ્ટાધિકં વિજાનીહિ ચત્વારિંશત્તમં પ્રિયે ॥
યસ્ય દર્શનમાત્રેણ ન ભવસ્ય ભયં ભવેત્
કલ્પાવસાને પ્રથમે પાદ્મે પદ્મનિભેક્ષણે ॥
નષ્ટચંદ્રાર્કનક્ષત્રે નષ્ટભૂમિત્રિવિષ્ટપે ॥
બ્રહ્મા વૈ ચિંતયામાસ કથં સૃષ્ટિર્ભવેદિતિ
ઇત્યાકુલિતરૂપસ્ય તસ્ય નેત્રદ્વયાત્તદા ॥
પપાતાશ્રુકણઃ સ્થૂલો નેત્રાદ્વામાન્મહાત્મનઃ
તસ્માદશ્રુકણાજ્જાતો હારવોનામ દાનવઃ ॥
તીક્ષ્ણદંષ્ટ્રો મહાકાયો ભિન્નાંજનચયપ્રભઃ
દક્ષિણાન્નયનાજ્જાતઃ કાલકેલીતિવિશ્રુતઃ ॥
કૃષ્ણદેહોઽતિદીર્ઘશ્ચ મહાદંષ્ટ્રોર્ધ્વરોમકઃ
કરાલવદનો દુષ્ટો યમરૂપો દુરાસદઃ ॥
કૃષ્ણાંજનચયાકારઃ પાશપાણિર્વિભીષણઃ
તૌ તુ દૈત્યૌ સમાગત્ય કૃતસંકેતકૌ તદા ॥
બ્રહ્માણં હંતુમિચ્છંતૌ પ્રમત્તાવભિધાવિતૌ
તતો બ્રહ્મા ભયાવિષ્ટઃ કાંદિશીકશ્ચચાર હ ॥
તતો જલેઽતિગંભીરે સોઽપશ્યદમિતદ્યુતિમ્
પુરુષં પીતવસનં શંખચક્રગદાધરમ્ ॥
તમાલોક્ય તતો બ્રહ્મા સંત્રાસં પરમં ગતઃ ॥
ઉવાચ કો ભવાઞ્છેતે નિઃશેષેસ્મિંશ્ચરાચરે
તમુવાચ તતો વિષ્ણુરહમેવં જગત્પિતા ॥
લોકકૃલ્લોકસંહર્ત્તા લોકસ્થિતિવિધાયકઃ
ઇત્યુક્તઃ પદ્મજસ્તેન કૃષ્ણેનાક્લિષ્ટકર્મણા ॥
પ્રત્યુવાચ તદા બ્રહ્મા સ્રષ્ટાહં ભુવનત્રયે
મયા સૃષ્ટં જગત્સર્વં સદેવાસુરમાનુષમ્ ॥
અત્રાંતરે ચ તૌ દૈત્યાવાયાતૌ બલદર્પિતૌ
ભોક્તુકામૌ ક્ષુધાવિષ્ટૌ દૃષ્ટ્વા બ્રહ્માબ્રવીદિદમ્ ॥
કૃષ્ણં કમલપત્રાક્ષં કંપિતાધરપલ્લવઃ
યદિ ત્વં કારણં કિંચિદસ્ય લોકસ્ય કથ્યસે ॥
તદા તાવસુરૌ ભીમૌ હંતુમર્હસિ સાંપ્રતમ્
તચ્છ્રુત્વા તુ તદા વિષ્ણુર્જ્ઞાત્વા દુઃખં પરસ્પરમ્ ॥
ક્ષણં વિશ્રમ્યતાં તાવત્પશ્ચાદ્દ્વંદ્વં ભવિષ્યતિ
ઇત્યુક્ત્વા કૃતસંકેતૌ તૌ દૈત્યૌ બલગર્વિતૌ ॥
બ્રહ્મનારાયણૌ હંતું ધાવિતૌ તુ ત્વરાન્વિતૌ
બ્રહ્મવિષ્ણૂ તદા દૃષ્ટ્વા દાનવૌ દુર્જયૌ રણે ॥
સંત્રાસં જગ્મતુસ્તત્ર સ્વેદકંપપરિપ્લુતૌ
અન્યોન્યમૂચતુસ્તૌ હિ દેશકાલોચિતં વચઃ ॥
કર્તવ્યં કિં નુ વા કાર્યં મમ વા તવ વા ભવેત્
ઉપસ્થિતં ભયં ઘોરં તત્ર કિં કાર્યમસ્તિ નૌ ॥
આસન્નં મરણં દૃષ્ટ્વા બ્રહ્મા પ્રોવાચ કેશવમ્
ગમ્યતાં કૃષ્ણ શીઘ્રં વૈ મહાકાલવનોત્તમમ્ ॥
પ્રલયેઽપ્યક્ષયં પ્રોક્તં તત્ર રક્ષા ભવિષ્યતિ ॥
અહં તત્ર ગમિષ્યામિ વ્રજ ત્વં તત્ર કેશવ
ઇત્યુક્તો બ્રહ્મણા કૃષ્ણો જગામ સહ તેન વૈ ॥
મહાકાલવનં પ્રાપ્તૌ ન ચ દૃષ્ટો મહેશ્વરઃ ॥
તત્રાપિ દશસાહસ્રકાલઃ પર્યટતોસ્તયોઃ
તતો જ્વાલામયં દિવ્યં નૂપુરેશ્વરદક્ષિણે ॥
દૃષ્ટ્વા તલ્લિંગમાહાત્મ્યં બ્રહ્મવિષ્ણૂ તતઃ સ્વયમ્ ॥
પ્રાર્થયાંચક્રતુર્દેવમભયં દેહિ નૌ પ્રભો
શરણં ભવ દેવેશ દાનવાભ્યાં પ્રપીડિતૌ ॥
અભયં ચ તતો દત્તં તેન લિંગેન પાર્વતિ
શુશ્રાવ ગર્જિતં તાભ્યાં દાનવાભ્યાં પિતામહઃ ॥
પ્રત્યુવાચ ભયત્રસ્તો લિંગં કંપિતકં ધરઃ
સ એષ મૃત્યુરસ્માકમેતિ શીઘ્રં ભયાવહઃ ॥
દીયતામભયં દેવ કૃષ્ણેનોક્તં તદા પ્રિયે
ભયાર્ત્તવચનં શ્રુત્વા બ્રહ્મણઃ કેશવસ્ય ચ ॥
તૌ દૈવૌ તેન લિંગેન જઠરે સંનિવેશિતૌ
દૃષ્ટં તાભ્યાં જગત્સર્વં સાર્કચંદ્રમહીધરમ્ ॥
સસિદ્ધગંધર્વકુલં શૈલતાલલતાકુલમ્
સમુદ્રપીઠસંયુક્તં નાનાવર્ણાશ્રમોજ્જ્વલમ્ ॥
સપાતાલતલં દેવિ સભુજંગમહીરુહમ્
સસપ્તલોકવિન્યાસં સદેવાસુરરાક્ષસમ્ ॥
પુનસ્તૌ નિઃસૃતૌ તસ્માજ્જઠરાદ્વિસ્મયાન્વિતૌ
દૃષ્ટ્વૌ ભસ્મીકૃતૌ દૈત્યૌ તેન લિંગેન પાર્વતિ ॥
તુષ્ટુવાતે પરં લિંગં ભક્ત્યા પરમયા યુતૌ
લિંગેનોક્તં પ્રસન્નેન ભવદ્ભ્યાં કિં દદામ્યહમ્॥
મમામોઘમિદં દેવૌ દર્શનં ચાતિદુર્લભમ્
તતો બ્રહ્મા ચ વિષ્ણુશ્ચ વરયામાસતુર્વરમ્ ॥
યદિ દેયો વરોઽ સ્માકં નૃણામભયદો ભવ
યે ચ ત્વાં પૂજયિષ્યંતિ યક્ષ્યંતિ ચ સમાહિતાઃ ॥
સંસ્મરિષ્યંતિ સતતં તેષામભયદો ભવે
અભયેશ્વરસંજ્ઞસ્તુ ખ્યાતો ભુવિ ભવિષ્યસિ ॥
તે કૃતાર્થા ભવિષ્યંતિ યે ત્વાં પશ્યંતિ ભક્તિતઃ
ભવિષ્યતિ ભયં નૈવ સંસારપતનં તથા ॥
ધનપુત્રકલત્રાણાં વિયોગો ન ભવિષ્યતિ
દુઃખિતા દુર્ભગા નારી દર્શનં યા કરિષ્યતિ ॥
સૌભાગ્યસુખસંયુક્તા ભવિષ્યતિ ન સંશયઃ ॥
વીરં તુ ગુર્વિણી કન્યા પતિમાપ્સ્યતિ શોભનમ્
યંયં કામમભિધ્યાય યે ત્વાં પશ્યંતિ માનવાઃ ॥
તંતં મનોરથં સર્વં ગમિષ્યંતિ ન સંશયઃ
એવં ભવિષ્યતીત્યુક્ત્વા લિંગેન પરમેશ્વરિ ॥
વિસર્જિતૌ ગતૌ દૈવૌ બ્રહ્મવિષ્ણૂ સ્વમાલયમ્
એષ તે કથિતો દેવિ પ્રભાવઃ પાપનાશનઃ ॥
અભયેશ્વર દેવસ્ય શ્રૂયતાં પૃથુકેશ્વરમ્
ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પઞ્ચમ આવન્ત્યખણ્ડે ચતુરશીતિલિંગમાહાત્મ્યેઽભયેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણનંનામાષ્ટાચત્વારિંશોઽધ્યાયઃ
મૂળ પાઠ: skandapurāṇam · Sanskrit Wikisource contributors · Sanskrit Wikisource · CC BY-SA 4.0