સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 5.35-2

॥ શ્રીમહાદેવ ઉવાચ ॥ ॥
પંચત્રિંશત્તમં દેવર્મિદ્રેશ્વરમનુત્તમમ્ ॥
મહાસિદ્ધિપ્રદં દેવિ બ્રહ્મહત્યાવિનાશનમ્

આસીત્પ્રજાપતિસ્ત્વષ્ટા તસ્ય પુત્રઃ કુશધ્વજઃ ॥
સ્વકર્મનિરતો દાંતો વાસવેન નિપાતિતઃ

તસ્ય પુત્રં હતં શ્રુત્વા ત્વષ્ટા ક્રુદ્ધઃ પ્રજાપતિઃ ॥
અવલુચ્ય જટામેકામિદં વચનમબ્રવીત્

અદ્ય પશ્યંતુ મે વીર્યં ત્રયો લોકાઃ સદેવતાઃ ॥
સ ચ પશ્યતુ દુર્બુદ્ધિર્બ્રહ્મહા પાકશાસનઃ

સ્વકર્મનિરતો યેન મત્સુતો વિનિપાતિતઃ ॥
ઇત્યુક્ત્વા કોપરક્તાક્ષો જટામગ્નૌ જુહાવ તામ્

તતો વૃત્રઃ સમુત્તસ્થૌ જ્વાલામાલાસમાકુલઃ ॥
મહાકાયો મહાદંષ્ટ્રો ભિન્નાંજનચયપ્રભઃ

ઇંદ્રશત્રુરમેયાત્મા ત્વષ્ટુસ્તેજોઽભિબૃંહિતઃ ॥
અહન્યહનિ સોઽવર્દ્ધદિષુપાતં મહાબલમ્

વધાય ચાત્મનો દૃષ્ટ્વા વૃત્રં શક્રો મહાસુરમ્॥
ચિંતયામાસ સહસા કિં કૃતં સુકૃતં ભવેત્

એતસ્મિન્નંતરે પ્રાપ્તો વૃત્રો બલવતાં વરઃ ॥
દદર્શ વાસવં તત્ર દેવૈઃ સાર્દ્ધં વરાનને

દૈત્યો વૃત્રો મહાકાયશ્ચક્રે સંગ્રામમુલ્બણમ્ ॥
નાનાશસ્ત્રાસ્ત્રસંક્ષોભં ભટસંઘટ્ટસંકટમ્

છિન્નભિન્નતનુત્રાણક્રોધરક્તધરાતલમ્ ॥
લૂનાનનાબ્જપ્રકરં કરપલ્લવદુર્ગમમ્

કબંધસંઘઘટનં ઘટિતામરસૈનિકમ્ ॥
વિકીર્ણાભરણસ્ફીતસ્ફુરદ્યોધાંગભૂષણમ્

કલ્લોલરુધિરોદ્ગારપાટલીકૃતદિઙ્મુખમ્ ॥
તસ્મિન્રણે મહાભીમે દેવાન્ભિત્ત્વા સગુહ્યકાન્

વાસવં બંધયિત્વા તુ સ્વર્ગલોકં જગામ હ ॥
રાજ્યં ચકાર નિઃશંકો નિસ્સપત્નં વરાનને

તતસ્તુ બદ્ધે દેવેંદ્રે બૃહસ્પતિરુદારધીઃ ॥
આજગામ તમુદ્દેશં યત્ર બદ્ધઃ શતક્રતુઃ

દૃષ્ટ્વા તથાવિધં શક્રમાશીર્ભિરભિનંદ્ય ચ ॥
બંધનાન્મોચયિત્વા તુ પ્રોવાચેદં વચસ્તદા

અનુકૂલો ન કાલોયં સુરેશસ્ય તવાધુના ॥
ઉદ્યોગઃ સુમહાન્દૃષ્ટઃ સંઘાતશ્ચ સુરદ્વિષામ્ ॥
દૃષ્ટા હિ પ્રવરાઃ સર્વે મયા તત્ર મહાસુરાઃ

એકૈકોપિ વિજેતું ત્વાં શક્તઃ સ્યાદિતિ મે મતિઃ ॥
ન તાદૃક્સંગમઃ શક્ર કદાચિત્સુરવિદ્વિષામ્ ॥
દૃષ્ટો વાપિ શ્રુતો વાપિ યાદૃશો હ્યવલોકિતઃ

બૃહસ્પતિવચઃ શ્રુત્વા શક્રઃ સંભ્રમમાગમત ॥
ધ્યાત્વા મુહૂર્ત્તં પ્રોવાચ બૃહદ્બુદ્ધે બૃહસ્પતે

કિમત્ર પ્રતિકર્ત્તવ્યં વદ તાવદ્બૃહસ્પતે ॥
બહવો બલવંતશ્ચ દાનવાઃ સ્વલ્પકૈર્દિનૈઃ॥
મત્સકાશં સમેષ્યંતિ સ ચ વૃત્રો મહા બલઃ

ઇતિ શક્રવચઃ શ્રુત્વા બૃહસ્પતિરુવાચ તમ્ ॥
ઉપાયઃ ક્રિયતાં તૂર્ણં ગચ્છ શક્ર મમાજ્ઞયા

મહાકાલવને રમ્યે ખંડેશ્વરસ્ય દક્ષિણે ॥
સર્વસંપત્કરં લિંગં વિદ્યતે તત્ર વાસવ

તદારાધય યત્નેન તત્તે કામં પ્રદાસ્યતિ ॥
બૃહસ્પતિવચઃ શ્રુત્વા શક્રઃ શીઘ્રતરં ગતઃ

મહાકાલવને દેવિ દૃષ્ટ્વા લિંગમનુત્તમમ્ ॥
સ્તુતિં ચકાર સહસા ભક્તિનમ્રાત્મકંધરઃ

નમો દેવાધિદેવાય શંકરાય વૃષાય ચ ॥
કામ્યાય બહુરૂપાય વ્યાલયજ્ઞોપવીતિને ॥
વરેણ્યાય નમો નિત્યં નમસ્તે સર્વકામદ

આદ્યઃ પ્રજા સૃષ્ટિકરસ્ત્વમેવ કાલઃ પ્રજાઃ સંહરસિ ત્વમેવ ॥
અપાંપતિર્ભૂતપતિસ્ત્વમેવ ધનેશ્વરસ્ત્વં દહનસ્ત્વમેવ

ચંદ્રશ્ચ સૂર્યઃ પવન સ્ત્વમેવ ધાતા વિધાતા પરમઃ પુરાણઃ ॥
જલાશયસ્ત્વં વરુણસ્ત્વમેવ શૈલોત્તમસ્ત્વં ભુજગેશ્વરશ્ચ ॥
ડિંડિર્મહાકાલ વૃષસ્ત્વમેવ વિનાયકો ગુહ્યવરસ્ત્વમેવ

ઇતીરિતાં સ્તુતિં શ્રુત્વા લિંગેનોક્તઃ શતક્રતુઃ ॥
ગચ્છ શક્ર મમાદેશાન્મત્તેજોબૃંહિતો રણે ॥
હનિષ્યસિ ન સંદેહો વૃત્રં રિપુવિદારણ

તસ્ય લિંગસ્ય માહાત્મ્યાદપાં ફેનેન પાર્વતિ ॥
જઘાન સમરે વૃત્રં પશ્યતાં ત્રિદશદ્વિષામ્

નિહત્ય દાનવાન્પશ્ચાલ્લીલયા રણકર્કશઃ ॥
ઉવાચેન્દ્રસ્તદા દેવાન્હતો વૃત્રો મહારણે

ત્રૈલોક્યાધ્યક્ષતાં પ્રાપ્તા ભવંતો મત્પરાક્રમાત્ ॥
એવમુક્તાસ્તુ શક્રેણ તે દેવા વિસ્મયાન્વિતાઃ

અસ્ય દેવસ્ય માહાત્મ્યાદ્ધતો વૃત્રો મહાસુરઃ ॥
શરીરે ચ સ્થિતાઃ પાપા દર્શનાત્સંક્ષયં ગતાઃ

ઇન્દ્રેણારાધિતો યસ્માદ્દેવદેવો મહેશ્વરઃ ॥
તસ્માદિંદ્રેશ્વરોનામ ખ્યાતો ભુવિ ભવિષ્યતિ

દર્શનાદસ્ય લિંગસ્ય પુરીમિંદ્રસ્ય શોભનામ્ ॥
પાપિનોપિ ગમિષ્યંતિ સર્વપાતકવર્જિતાઃ

યઃ પશ્યતિ નરો નિત્યં શ્રીઇન્દ્રેશ્વરસંજ્ઞકમ્ ॥
સ મુક્તઃ પાતકૈઃ સર્વૈર્દિવિ મોદિષ્યતે ચિરમ્

ઇંદ્રેણારાધિતં લિંગં ભક્ત્યા યઃ પૂજયિષ્યતિ ॥
સ યાતિ વૈ પરં સ્થાનં દિવ્યકલ્પચતુષ્ટયમ્

યેન ચેંદ્રેશ્વરો દેવો ભક્ત્યા સમ્યક્પ્રપૂજિતઃ ॥
તેન વિષ્ણુપ્રભૃતયો વયં સર્વે સવાસવાઃ ॥
મુનયો લોકપાલાશ્ચ પૂજિતાઃ સ્યુર્ન સંશયઃ

ઇત્યુક્તઃ સ સુરૈઃ શક્રો વૈકુણ્ઠાદ્યૈઃ સમંતતઃ ॥
તૈરેવ સહિતો દેવો જગામાથ ત્રિવિષ્ટપમ્

ઇંદ્રેશ્વરસ્ય દેવસ્ય પ્રભાવઃ કથિતસ્ત્વયમ્ ॥
માર્કંડેયેશ્વરં દેવં શૃણુ પાર્વતિ સાંપ્રતમ્

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પંચમ આવન્ત્યખણ્ડે ચતુરશીતિલિંગમાહાત્મ્ય ઇન્દ્રેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણનંનામ પંચત્રિંશોઽધ્યાયઃ