સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 5.24-2

॥ ઈશ્વર ઉવાચ ॥ ॥
મહાલયં મહાભાગે ચતુર્વિંશતિકં શુભમ્ ॥
બ્રહ્માદિસ્તંબપર્યંતં ત્રૈલોક્યં સચરા ચરમ્

ઉત્પાદિતં ધૃતં વ્યાપ્તં ત્વયા દેવ મયા શ્રુતમ્ ॥
ત્વયૈકેન વિશુદ્ધેન સર્વગેન મહાત્મના

અત્યર્થં મુનયઃ સર્વે મુદિતા મૌનિનો ઽવ્યયાઃ ॥
વદંતિ કારણં ચાસ્ય ત્રૈલોક્યસ્ય મહેશ્વર

ત્વયા સર્વમિદં સૃષ્ટં ત્રૈલોક્યં ભૂર્ભુવાદિકમ્ ॥
ઉત્પાદ્યમાનમુત્પન્નં પ્રલીયચ્ચ સહસ્રશઃ

દેવદાનવગંધર્વમુનિચારણભોગિનામ્ ॥
ઉત્પત્તિસ્થિતિસંહારાસ્ત્વયા દૃષ્ટા મુહુર્મુહુઃ

જગચ્ચરાચરં દેવ કુત્ર સ્થિત્વાસૃજસ્ય લમ્ ॥
લીલયા સંહરસ્યેતત્પ્રસાદાદ્વક્તુમર્હસિ

કોઽસૌ મહાલયો રૌદ્રગ્રહરૂપી વ્યવસ્થિતઃ ॥
યસ્મિન્ધૃતં ત્વયા સર્વં ત્રૈલોક્યં ભૂર્ભુવાદિકમ્ ॥

ઇતિ પૃષ્ટસ્ત્વયા દેવિ મયા તે કથિતં પુરા ॥
ઇદાનીં કથયિષ્યામિ શૃણુષ્વૈકાગ્રમાનસા

પૃથિવ્યાદીનિ ભૂતાનિ મહાકાલવને પ્રિયે ॥
ધૃતાનિ પ્રલયસ્યાંતે એકોદ્દેશે મહાલયે

બ્રહ્મલોકાદિભિર્લોકૈરનૌપમ્યગુણં શુભમ્ ॥
સ્થાનં મહાલયં તત્ર મમાનંદકરં પરમ્

પરં બ્રહ્મમયં લિંગં તત્ર તિષ્ઠતિ સર્વદા ॥
તસ્ય લિંગસ્ય મધ્યે તુ ધૃતં કૃત્સ્નં ચરાચરમ્

તત્ર બ્રહ્માદયો દેવા વિષ્ણુસ્તત્રૈવ સંસ્થિતઃ ॥
લિંગસ્યાભ્યંતરે દેવિ સર્વમેવાધિતિષ્ઠતિ ॥
તસ્માલ્લિંગાત્સમુત્પન્નો મહાનાત્મા મહામતિઃ

ભૂતાદિશ્ચાપ્યહંકારો વિષ્ણુઃ શંભુશ્ચ પાર્વતિ ॥
બુદ્ધિઃ પ્રજ્ઞા ધૃતિઃ ખ્યાતિઃ સ્મૃતિર્લજ્જા સરસ્વતી

સર્વતઃ પાણિપાદં તત્સર્વતોઽક્ષિશિરોમુખમ્ ॥
સર્વતઃ શ્રુતિમલ્લોકે સર્વમાવૃત્ય તિષ્ઠતિ

અસ્માદ્ભૂતાનિ લિંગાનિ મહાભૂતાનિ પઞ્ચ વૈ ॥
પૃથિવી વાયુરાકાશમાપો જ્યોતિઃ પ્રલીયતે

સ્થલમાપસ્તથાકાશં જન્મ ચાપિ ચતુર્વિધમ્॥
અણ્ડજોદ્ભિજ્જં ચ સસ્વેદં જરાયુજમથાપિ વા

ચતુર્દ્ધા જન્મચિહ્નં યલ્લિંગેસ્મિન્નેવ લક્ષ્યતે ॥
તપઃ કર્મ ચ પુણ્યં ચ વ્રતં દાનં તથૈવ ચ

રજઃસત્ત્વં તમોભાવસ્તસ્માલ્લિંગાચ્ચ જાયતે ॥
તસ્મિંસ્તચ્છ્રૂયતે સત્યં જ્યોતિર્બ્રહ્મ સનાતનમ્

અવ્યક્તકારણં સૂક્ષ્મં યત્તત્સદસદાત્મકમ્ ॥
યસ્માત્પિતામહો જજ્ઞે પ્રભુરેકઃ પ્રજાપતિઃ

વિશ્વેદેવાસ્તથાદિત્યા વસવોઽથાશ્વિનાવપિ ॥
યક્ષાઃ સાધ્યાઃ પિશાચાશ્ચ ગુહ્યકાઃ પિતર સ્તથા

આપો દ્યૌઃ પૃથિવી વાયુરંતરિક્ષં દિશસ્તથા ॥
સંવત્સરર્તવો માસાઃ પક્ષાહોરાત્રયસ્તથા

યચ્ચાન્યદપિ તત્સર્વં સંભૂતં લોક સાક્ષિકમ્ ॥
યદિદં દૃશ્યતે કિંચિત્તસ્યાંતે ચ પ્રલીયતે

અતો મહાલયોનામ વિખ્યાતો ભુવનત્રયે ॥
મુક્તીશ્વરસ્ય દેવસ્ય દક્ષિણે સંવ્યવ સ્થિતઃ

યઃ પૂજયતિ તલ્લિંગં રુદ્રમૂર્ત્યા મહાલયમ્ ॥
ત્રૈલોક્યવિજયી નિત્યં કીર્ત્તિમાન્સ નરો ભવેત્

મહાલયેશ્વરે પુણ્યે પૂજિતે પરમેશ્વરે ॥
ભક્ત્યા પરમયા ચૈવ સર્વે દેવાઃ સુપૂજિતાઃ ॥
ભવંતીહ મહાભાગે યતસ્તૈરપિ પૂજ્યતે

ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પઞ્ચમ આવન્ત્યખણ્ડે ચતુરશીતિલિઙ્ગમાહાત્મ્યે મહાલયેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણનંનામ ચતુર્વિંશોઽધ્યાયઃ