સ્કંદ પુરાણ · શ્લોક 5.15-2

॥ શ્રીમહાદેવ ઉવાચ ॥ ॥
ઇંદ્રદ્યુમ્નેશ્વરં વિદ્ધિ શિવં પંચદશં પ્રિયે ॥
યસ્ય દર્શનમાત્રેણ યશઃ કીર્તિશ્ચ જાયતે

આસીદ્રાજા પુરા દેવિ ઇંદ્રદ્યુમ્નો મહીપતિઃ ॥
યેનેયં રક્ષિતા પૃથ્વી પિતા પુત્રમિવૌરસમ્

દૃષ્ટ્વા સોઽથ બહૂન્યજ્ઞાન્ભૂમૌ પ્રચુરદક્ષિણાન્॥
ગતઃ સ્વર્ગં મહાત્મા વૈ સર્વકામફલપ્રદમ્

સ ચાથ પ્રત્યુતઃ સ્વર્ગાન્નષ્ટકીર્તિર્યદા ક્ષિતૌ ॥
પપાત ભૂમૌ સહસા ગતપુણ્યો નરા ધિપઃ ॥
પતિતશ્ચિંતયામાસ ભ્રશં શોકપરિપ્લુતઃ

કૃતસ્ય કર્મણસ્ત્વત્ર ભુજ્યતે યત્ફલં દિવિ ॥
ન ચાન્યત્ક્રિયતે તદ્યદ્ભૂતલસ્થેન ભુજ્યતે

સોઽત્ર દોષો મતસ્તસ્યામતસ્તત્પતનં ચ યત્ ॥
પતનાત્તુ મહદ્દુઃખં પરિતાપશ્ચ જાયતે

સ્વર્ગભાજો ભવંતીહ યાવત્કીર્તિશ્ચ જાયતે ॥
દિવં સ્પૃશતિ ભૂમિં ચ શબ્દઃ પુણ્યસ્ય કર્મણઃ॥
યાવત્સ શબ્દો ભવતિ તાવત્પુરુષ ઉચ્યતે

અકીર્તિઃ કીર્ત્ત્યતે યસ્ય લોકે ભૂતસ્ય કસ્યચિત્॥
સ પતત્યધમાઁલ્લોકાન્યાવચ્છબ્દોઽસ્ય કીર્ત્તિતઃ

તસ્માત્કલ્યાણવૃત્તઃ સ્યાદન્યથા પતનં ભુવિ ॥
વિધાય વૃત્તં પાપિષ્ઠં કીર્તિમેવાભિવર્દ્ધયેત્

અત્યંતં શ્લાઘયામ્યત્ર કીર્ત્તિં સ્વર્ગકરાં પરામ્ ॥
દેવૈરપિ હિ સા કીર્તિઃ કાંક્ષ્યતે પરમા યતઃ

યાવત્કીર્ત્તિર્મનુષ્યાણાં વર્ત્તતે ભુવિ ચાક્ષયા ॥
તેજઃ પુંજેન યુક્તાનિ શરીરાણિ ભવંતિ હિ

ન સ્વેદો ન ચ દૌર્ગંધ્યં પુરીષં મૂત્રમેવ વા ॥
તેષાં નિર્વચનં રાજા વિધાતા ચ ત્રિવિષ્ટપે ॥
ઉહ્યંતે તે વિમાનૈશ્ચ નાનાભરણભૂષિતાઃ

એવં વિમૃશ્ય નૃપતિરિંદ્રદ્યુમ્નો વરાનને ॥
સ્વર્ગકામો જગામાથ હિમવંતં નગોત્તમમ્

યત્ર તેપે તપસ્તીવ્રં માર્કણ્ડેયો મહામુનિઃ ॥
દૃષ્ટ્વા પ્રણમ્ય શિરસા સાષ્ટાંગં ચ પુનઃપુનઃ ॥
પપ્રચ્છ વિનયોપેતસ્તમૃષિં શંસિતવ્રતમ્

વિદિતાસ્તવ ધર્મજ્ઞ દેવદાનવરાક્ષસાઃ ॥
રાજવંશાશ્ચ વિવિધા ઋષિવંશાશ્ચ શાશ્વતાઃ

ન તેઽસ્ત્યવિદિતં કિઞ્ચિદસ્મિઁલ્લોકે દ્વિજોત્તમ ॥
એતદિચ્છામ્યહં શ્રોતું તત્ત્વેન કથ્યતાં ત્વયા ॥
કથં કીર્ત્તિર્ધ્રુવા લોકે જાયતે કિં તપઃફલાત્

॥ માર્કણ્ડેય ઉવાચ ॥ ॥
હંત તે કથયિષ્યામિ યતઃ કીર્તિં સમીહસે ॥
યાવત્કીર્તિર્ભૂમિસંસ્થા તાવદ્વસ સુરૈઃ સહ ॥
તદ્ગચ્છ શીઘ્રં ધર્મજ્ઞ મહાકાલવનોત્તમમ્

કલ્કલેશ્વરદેવસ્ય સમીપે વામ ભાગતઃ ॥
લિંગં પાપહરં તત્ર સમારાધય યત્નતઃ

તસ્યાભ્યર્ચનમાત્રેણ લપ્સ્યસે કીર્તિમુત્તમામ્ ॥
સ્વર્ગં સનાતનં ચૈવ યત્સુરૈરપિ દુર્લ્લભમ્ ॥

ગત્વા સ પૂજયામાસ તલ્લિંગં કીર્તિતં ત્વિદમ્ ॥
તતો દેવાઃ સગન્ધર્વાઃ પ્રશસ્ય ચ મુદાન્વિતાઃ

અન્તરિક્ષે વિમાનસ્થા પ્રોચુર્વાચં નરાધિપમ્ ॥
ત્વત્કીર્ત્તિર્નિર્મલા જાતા લિંગસ્યાસ્ય સમર્ચનાત્

અદ્યપ્રભૃતિ રાજેંદ્ર લિંગં ત્વન્નામ નામતઃ ॥
ખ્યાતિં યાસ્યતિ લોકેઽસ્મિન્નિંદ્રદ્યુમ્નેતિ નિશ્ચિતમ્

ઇન્દ્રદ્યુમ્નેશ્વરં દેવં પૂજયિષ્યંતિ યે નરાઃ ॥
સર્વપાપવિનિર્મુક્તા વિમાનૈઃ સર્વકામિકૈઃ

સ્વર્ગં યાસ્યંતિ તે હૃષ્ટાઃ સ્તૂયમાનાઃ સુરર્ષિભિઃ॥
કિંચિચ્ચ દુર્લભં લોકે તેષાં નૈવ ભવિષ્યતિ

દર્શનં યે કરિષ્યંતિ લોભાદ્વાપિ પ્રસંગતઃ॥
તેષાં કીર્તિર્યશઃ પુણ્યં ધર્મશ્ચૈવં ભવિષ્યતિ

ન સ્વર્ગાત્પતનં તેષાં યાવદિંદ્રાશ્ચતુર્દ્દશ ॥
યે ચ પૂજાં કરિષ્યંતિ ચતુર્દશ્યાં વિશેષતઃ ॥
તે કુલં તારયિષ્યંતિ માતૃકં પૈતૃકં સદા

ઇત્યુક્તા ત્રિદશાઃ સર્વે લિંગં સંપૂજ્ય યત્નતઃ ॥
ઇંદ્રદ્યુમ્નેન સહિતાઃ પુનઃ સ્વર્ગં ગતાઃ પ્રિયે

એષ તે કથિતો દેવિ પ્રભાવઃ પાપનાશનઃ ॥
ઇન્દ્રદ્યુમ્નેશદેવસ્ય શ્રૂયતામપરઃ પ્રિયે

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પઞ્ચમ આવન્ત્યખણ્ડે ચતુરશીતિલિંગમાહાત્મ્ય ઇન્દ્રદ્યુમ્નેશ્વરમાહાત્મ્યવર્ણનંનામ પંચદશોઽધ્યાયઃ