સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 5.121

માર્કણ્ડેય ઉવાચ -
તતો ગચ્છેન્મહીપાલ ચન્દ્રહાસમતઃ પરમ્ ।
યત્ર સિદ્ધિં પરાં પ્રાપ્તઃ સોમરાજઃ સુરોત્તમઃ

યુધિષ્ઠિર ઉવાચ -
કથં સિદ્ધિં પરાં પ્રાપ્તઃ સોમનાથો જગત્પતિઃ ।
તત્સર્વં શ્રોતુમિચ્છામિ કથયસ્વ મમાનઘ

શ્રીમાર્કણ્ડેય ઉવાચ -
પુરા શપ્તો મુનીન્દ્રેણ દક્ષેણ કિલ ભારત ।
અસેવનાદ્ધિ દારાણાં ક્ષયરોગી ભવિષ્યસિ

ઉદ્વાહિતાનાં પત્નીનાં યે ન કુર્વન્તિ સેવનમ્ ।
યા નિષ્ઠા જાયતે નૃણાં તાં શૃણુષ્વ નરાધિપ

ઋતાવૃતૌ હિ નારીણાં સેવનાજ્જાયતે સુતઃ ।
સુતાત્સ્વર્ગશ્ચ મોક્ષશ્ચ ઇત્યેવં શ્રુતિભાષિતમ્

તત્કાલોચિતધર્મેણ વેષ્ટિતો રૌરવે પતેત્ ।
તસ્યાસ્તદ્રુધિરં પાપઃ પિબતે કાલમીપ્સિતમ્

તતોઽવતીર્ણઃ કાલેન યાં યાં યોનિં પ્રયાસ્યતિ ।
તસ્યાં તસ્યાં સ દુષ્ટાત્મા દુર્ભગો જાયતે સદા

નારીણાં તુ સદા કામોઽભ્યધિકાઃ પરિવર્તતે ।
વિશેષેણ ઋતૌ કાલે પીડ્યતે કામસાયકૈઃ

પરિભૂતા હિતા ભર્ત્રા ધ્યાયન્તેઽન્યં પતિં સ્ત્રિયઃ ।
તતઃ પુત્રઃ સમુત્પન્નો હ્યટતે કુલમુત્તમમ્

સ્વર્ગસ્થાસ્તેન પિતરઃ પૂર્વજાસ્તે પિતામહાઃ ।
પતન્તિ જાતમાત્રેણ કુલટસ્તેન ચોચ્યતે

તેન કર્મવિપાકેન ક્ષયરોગ્યભવચ્છશી ।
ત્યક્ત્વા લોકં સુરેન્દ્રાણાં મર્ત્યલોકમુપાગતઃ

તતસ્તીર્થાન્યનેકાનિ પુણ્યાન્યાયતનાનિ ચ ।
ભ્રમન્વૈ નર્મદાં પ્રાપ્તઃ સર્વપાપપ્રણાશનીમ્

ઉપવાસં ચ દાનાનિ વ્રતાનિ નિયમાંસ્તથા ।
ચચાર દ્વાદશાબ્દાનિ તતો મુક્તઃ સ કિલ્બિષૈઃ

સ્નાપયિત્વા મહાદેવં સર્વપાતકનાશનમ્ ।
જગામ પ્રભયા પૂર્ણઃ સ ચ લોકમનુત્તમમ્

યેનૈવ સ્થાપિતો દેવઃ પૂજ્યતે વર્ષસંખ્યયા ।
તાવદ્વર્ષસહસ્રાણિ રુદ્રલોકે સ પૂજ્યતે

તેન દેવાન્વિધાનોક્તાન્સ્થાપયન્તિ નરા ભુવિ ।
અક્ષયં ચાવ્યયં યસ્માત્કાલં ભુઞ્જન્તિ માનવાઃ

સોમતીર્થે નરઃ સ્નાત્વા પૂજયેદ્દેવમીશ્વરમ્ ।
સ ભ્રાજતે નરો લોકે સોમવત્પ્રિયદર્શનઃ

ચન્દ્રહાસે તુ યો ગત્વા ગ્રહણે ચન્દ્રસૂર્યયોઃ ।
સ્નાનં સમાચરેદ્ભક્ત્યા મુચ્યતે સર્વકિલ્બિષૈઃ

તત્ર સ્નાનં ચ દાનં ચ ચન્દ્રહાસે શુભાશુભમ્ ।
કૃતં નૃપવરશ્રેષ્ઠ સર્વં ભવતિ ચાક્ષયમ્

તે ધન્યાસ્તે મહાત્માનસ્તેષાં જન્મ સુજીવિતમ્ ।
ચન્દ્રહાસે તુ યે સ્નાત્વા પશ્યન્તિ ગ્રહણં નરાઃ

વાચિકં માનસં પાપં કર્મજં યત્પુરાકૃતમ્ ।
સ્નાનમાત્રેણ રાજેન્દ્ર તત્ર તીર્થે પ્રણશ્યતિ

બહવસ્તં ન જાનન્તિ મહામોહસમન્વિતાઃ ।
દેહસ્થમિવ સર્વેષાં પરમાનન્દરૂપિણમ્

પશ્ચિમે સાગરે ગત્વા સોમતીર્થે તુ યત્ફલમ્ ।
તત્સમગ્રમવાપ્નોતિ ચન્દ્રહાસે ન સંશયઃ

સંક્રાન્તૌ ચ વ્યતીપાતે અયને વિષુવે તથા ।
ચન્દ્રહાસે નરઃ સ્નાત્વા સર્વપાપૈઃ પ્રમુચ્યતે

તે મૂઢાસ્તે દુરાચારાસ્તેષાં જન્મ નિરર્થકમ્ ।
ચન્દ્રહાસં ન જાનન્તિ યે રેવાયાં વ્યવસ્થિતમ્

ચન્દ્રહાસે તુ યઃ કશ્ચિત્સંન્યાસં કુરુતે દ્વિજઃ ।
અનિવર્તિકા ગતિસ્તસ્ય સોમલોકાન્ન સંશયઃ

॥ ઇતિ શ્રીસ્કાન્દે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં પઞ્ચમ આવન્ત્યખણ્ડે રેવાખણ્ડે સોમતીર્થમાહાત્મ્યવર્ણનં નામૈકવિંશત્યુત્તરશતતમોઽધ્યાયઃ ॥