સ્કંદ પુરાણ · અધ્યાય 3.17

॥ વ્યાસ ઉવાચ ॥ ॥
દક્ષિણે સ્થાપિતા રાજઞ્છાઁતા દેવી મહાબલા ॥
સા વિવિધામ્બરધરા વનમાલાવિભૂષિતા

તામસી સા મહારાજ મધુકૈટભનાશિની ॥
વિષ્ણુના તત્ર વૈ ન્યસ્તા શિવપત્ની નૃપોત્તમ

સા ચૈવાષ્ટભુજા રમ્યા મેઘશ્યામા મનોરમા ॥
કૃષ્ણાંબરધરા દેવી વ્યાઘ્રવાહનસંસ્થિતા

દ્વીપિચર્મપરીધાના દિવ્યાભરણભૂષિતા ॥
ઘંટાત્રિશૂલાક્ષમાલાકમંડલુધરા શુભા

અલંકૃતભુજા દેવી સર્વદેવનમસ્કૃતા ॥
ધનં ધાન્યં સુતાન્ભોગાન્સ્વભક્તેભ્યઃ પ્રયચ્છતિ

પૂજયેત્કમલૈ ર્દિવ્યૈઃ કર્પૂરાગરુચંદનૈઃ ॥
તદુદ્દેશેન તત્રૈવ પૂજયેદ્દ્વિજસત્તમાન્

કુમારીર્ભોજયેદન્નૈર્વિવિધૈર્ભક્તિભાવતઃ ॥
ધૂપૈર્દીપૈઃ ફલૈઃ રમ્યૈઃ પૂજયેચ્ચ સુરાદિભિઃ

માંસૈસ્તુ વિવિધૈર્દિવ્યૈરથવા ધાન્યપિષ્ટજૈઃ ॥
અન્યૈશ્ચ વિવિધૈર્ધાન્યૈઃ પાયસૈર્વટકૈસ્તથા

ઓદનૈઃ કૃશરાપૂપૈઃ પૂજયેત્સુસમાહિતઃ ॥
સ્તુતિપાઠેન તત્રૈવ શક્તિસ્તોત્રૈર્મનોહરૈઃ

રિપવસ્તસ્ય નશ્યંતિ સર્વત્ર વિજયી ભવેત્ ॥
રણે રાજકુલે દ્યૂતે લભતે જયમંગલમ્

સૌમ્યા શાંતા મહારાજ સ્થાપિતા કુલમાતૃકા ॥
શ્રીમાતા સા પ્રસિદ્ધા ચ માહાત્મ્યં શૃણુ ભૂપતે

કુલમાતા મહાશક્તિસ્તત્રાસ્તે નૃપસત્તમ ॥
કુમારી બ્રહ્મપુત્રી સા રક્ષાર્થં વિધિના કૃતા

સ્થાનમાતા ચ સા દેવી શ્રીમાતા સાભિધાનતઃ ॥
ત્રિરૂપા સા દ્વિજાતીનાં નિર્મિતા રક્ષણાય ચ

કમણ્ડલુધરા દેવી ઘણ્ટાભરણભૂષિતા ॥
અક્ષમાલાયુતા રાજઞ્છુભા સા શુભરૂપિણી

કુમારી ચાદિમાતા ચ સ્થાનત્રાણકરાપિ ચ ॥
દૈત્યઘ્ની કામદા ચૈવ મહામોહવિનાશિની

ભક્તિગમ્યા ચ સા દેવી કુમારી બ્રહ્મણઃ સુતા ॥
રક્તાંબરધરા સાધુરક્તચંદનચર્ચિતા

રક્તમાલ્યા દશભુજા પંચવક્ત્રા સુરેશ્વરી ॥
ચંદ્રાવતંસિકા માતા સુરા સુરનમસ્કૃતા

સાક્ષાત્સરસ્વતીરૂપા રક્ષાર્થં વિધિના કૃતા ॥
ૐકારા સા મહાપુણ્યા કાજેશેન વિનિર્મિતા

ઋષિભિઃ સિદ્ધયક્ષા દિસુરપન્નગમાનવૈઃ ॥
પ્રણમ્યાંઘ્રિયુગા તેભ્યો દદાતિ મનસેપ્સિતમ્

પાલયન્તી ચ સંસ્થાનં દ્વિજાતીનાં હિતાય વૈ ॥
યથૌરસાન્સુતાન્માતા પાલયન્તીહ સદ્ગુણૈઃ

અથ પાલયતી દેવી શ્રીમાતા કુલદેવતા ॥
ઉપદ્રવાણિ સર્વાણિ નાશયેત્સતતં સ્તુતા

સર્વવિઘ્નોપશમની શ્રીમાતા સ્મરણેન હિ ॥
વિવાહે ચોપવીતે ચ સીમંતે શુભકર્મણિ

સર્વેષુ ભક્તકાર્યેષુ શ્રીમાતા પૂજ્યતે સદા ॥
યથા લંબોદરં દેવં પૂજ યિત્વા સમારભેત્

કાર્યં શુભં સર્વમપિ શ્રીમાતરં તથા નૃપ ॥
યત્કિંચિદ્ભોજનં ત્વત્ર બ્રાહ્મણેભ્યઃ પ્રયચ્છતિ

અથવા વિનિવેદ્યં ચ ક્રિયતે યત્પરસ્પરમ્ ॥
અનિવેદ્ય ચ તાં રાજન્કુર્વાણો વિઘ્નમેષ્યતિ

તસ્માત્તસ્યૈ નિવેદ્યાથ તતઃ કર્મ સમારભેત્ ॥
તદ્વરેણાખિલં કર્મ અવિઘ્નેન હિ સિદ્ધતિ ॥
હેમંતે શિશિરે પ્રાપ્તે પૂજયેદ્ધર્મપુત્રિકામ્

હેમપત્રે સમાલિખ્ય રાજતે વાથ કારયેત્ ॥
પાદુકાં ચોત્તમાં રાજઞ્છ્રીમાતાયૈ નિવેદયેત્

સ્નાત્વા ચૈવ શુચિર્ભૂત્વા તિલામલકમિશ્રિતૈઃ॥
વાસોભિઃ સુમનોભિશ્ચ દુકૂલૈઃ સુમનોહરૈઃ

લેપયેચ્ચંદનૈઃ શુભ્રૈઃ કુકુમૈઃ સિંદુરાસકૈઃ ॥
કર્પૂરાગુરુકસ્તૂરીમિશ્રિતૈઃ કર્દ્દમૈસ્તથા

કર્ણિકારૈશ્ચ કહ્લારૈઃ કરવીરૈઃ સિતારુણૈઃ ॥
ચંપકૈઃ કેતકીભિશ્ચ જપા કુસુમકૈસ્તથા

યક્ષકર્દ્દમકૈશ્ચૈવ વિલ્વપત્રૈરખંડિતૈઃ ॥
પાલાશજાતિપુષ્પૈશ્ચ વટકૈર્માષસંભવૈઃ ॥
પૂપભક્તાદિદાલીભિસ્તોષયેચ્છાકસંચયૈઃ ॥

ધૂપદીપાદિપૂર્વં તુ પૂજયેજ્જગદંબિકામ્ ॥
તદ્ધિયૈવ કુમારીર્વૈ વિપ્રાનપિ ચ ભોજયેત્ ॥
પાયસૈર્ઘૃતયુક્તૈશ્ચ શર્કરામિશ્રિતૈર્નૃપ

પક્વાન્નૈર્મોદકાદ્યૈશ્ચ તર્પયેદ્ભક્તિભાવતઃ ॥
તર્પ્યમાણે દ્વિજૈકસ્મિન્સહસ્રફલમશ્નુતે

દૈત્યાનાં ઘાતકં સ્તોત્રં વાચયેચ્ચ પુનઃ પુનઃ ॥
એકાગ્રમાનસો ભૂત્વા શ્રીમાતરં સ્તુવીય યઃ

તસ્ય તુષ્ટા વરં દદ્યાત્સ્નાપિતા પૂજિતા સ્તુતા ॥
અનિષ્ટાનિ ચ સર્વાણિ નાશયેદ્ધર્મપુત્રિકા

અપુત્રો લભતે પુત્રાન્નિ ર્ધનો ધનવાન્ભવેત્॥
રાજ્યાર્થી લભતે રાજ્યં વિદ્યાર્થી લભતે ચ તામ્

શ્રિયોર્થી લભતે લક્ષ્મીં ભાર્યાર્થી લભતે ચ તામ્ ॥
પ્રસાદાચ્ચ સરસ્વત્યા લભતે નાત્ર સંશયઃ

અન્તે ચ પરમં સ્થાનં યત્સુરૈરપિ દુર્લભમ્ ॥
પ્રાપ્નોતિ પુરુષો નિત્યં સરસ્વત્યાઃ પ્રસાદતઃ

ઇતિ શ્રીસ્કાંદે મહાપુરાણ એકાશીતિસાહસ્ર્યાં સંહિતાયાં તૃતીયે બ્રહ્મખણ્ડે પૂર્વભાગે ધર્મારણ્યમાહાત્મ્યે શ્રીમાતામાહાત્મ્યવર્ણનંનામ સપ્તદશોઽધ્યાયઃ